-


Dali &









/




 
 

 

: ':

 Emilie du Chatelet (1706-1749)

Gabrielle-Emilie Le Tonnelier de Breteuil Marquise du Chastellet-Laumont

     τανε 17 Δεκμβρη του Σωτηρου τους 1706, που ο Louis Nicolas Le Tonnelier de Breteuil, αντερος δικαστικς υπλληλος του Λουδοβκου 14ου -αγρασε τη θση αυτ και τη κρτησε μχρι τον θνατο του Λουδοβκου, το 1715-, στις Βερσαλες με ιδικτητο πργο στο Παρσι και μεγλες εκτσεις δικς του στη Touraine, μαθε πως απκτησε λλη μια κρη -το τελευταο του απ συνολικ πντε παιδι, εχεν λλα δυο κορτσια κι λλα δυο αγρια-, απ τη δετερη σζυγ του, Gabrielle Anne de Froulay, που 'χε παντρευτε το 1697. Πειθαρχημνη γυνακα, συχη και φιλομαθς, ,τι πρεπε δηλαδ για να Καθωσπρπει κριο της Γαλλικς Αριστοκρατας, που γουστριζε να... παζει που και που και που 'χε περιγραφε σαν "νας γης στα νιτα του, λγο γελοος, που κανες δεν τονε συμπθησε πολ", αντθετα με τη πρτη του σζυγο που τελικ την κλεισε μονχη σε... μον.
     Η εποχ αυτ στη Γαλλα, θα μποροσε να περιγραφε περπου τσι: Αντιπθεια για τις σπουδς στα κορτσια, που ετε δε σπουδζανε διλου, ετε παρνανε μερικ στοιχειδη μαθματα στο σπτι, επσης, μνο μσω των ερωτοτροπιν και της ντριγκας μποροσε κανες να πετχει σπουδαα πρματα κι ειδικ κοπλες που θλαν να 'ναι να μπονε στην Υψηλ Κοινωνα, μνο μσω ενς καλο γμου, μιας σωστς επιλογς συζγου δηλαδ, θα μποροσαν να το εξασφαλσουν.



     Σ' αυτ λοιπν την εποχ και κατσταση, ρθε στον κσμο η Gabrielle-Emilie Le Tonnelier de Breteuil, -Εμιλ επ το συντομτερο- κι απ μικρ κοριτσκι, ταν χαρη, ψηλ, -σμφωνα με την εξαδρφ της, κυρα de Crequi, που τη ζλευε και δε τη χνευε διλου-, αλλ πανξυπνη και με λατρεα στη μελτη: "Η εξαδλφη μου τανε τσσερα χρνια μικρτερη απ μνα, μα πεντξη ντσες ψηλτερη, με μακρ λα τα κρα της, νας κολοσσς δναμης κι να σκτο θαμα αδεξιτητας", θα πει, αναφερομνη στη μικρ μλις τεσσρων ετν ξαδλφη της. Δε βαρισαι, μικρ το κακ.
     Απ μικρ κοριτσκι, δειξε σαφ προτμηση στα μαθματα, που λμβανε στο μεγλο πργο του Παρισιο. Ευτυχς, ο πατρας την ενθρρυνε σ' αυτ, βλποντας την φεσ της. Ειδικ μετ τον θνατο του Λουδοβκου το 1715, που εγκαταστθηκε μνιμα στον πργο, χνοντας μεν τη θση του αντερου δικαστικο υπλληλου, μα χοντας δε λο το... κσμο στα πδια του. Απ τα 9 της χρνια λοιπν δειξε τρομερ ικαντητα εκμθησης και παγεωσης γνσεων τσο στις γλσσες, σο και στα μαθηματικ και τις φυσικς επιστμες. Επσης, οι γονες της, για να καταπολεμσουνε την... αδεξιτητ της, της εχανε πρει δασκλους και για αθλητικς δραστηριτητες, χορ, ιππασα, ξιφασκα, γυμναστικ, μαθε μουσικ, -παιζε αρπχορδο σχετικ ικανοποιητικ- κι εχε διδαχτε και τη τχνη του ηθοποιο, χοντας παξει μερικος ρλους.



     Σντομα, τα λατινικ, ιταλικ, αγγλικ, τανε κτμα της, εν δεν δειξε ζωηρ ενδιαφρον για τα ισπανικ, επικαλομενη τη δικαιολογα, πως σ' αυτ τη γλσσα μνον να βιβλο χει γραφε που θα την ενδιφερε, μα κι αυτ δεν εναι δα και τσο μεγλης σπουδαιτητας. Εδατε ποψη η μικρ ε; χι παζουμε! Μελτησε επσης Tasso, Ορτιο, Βιργλιο, Κικρωνα, Lucretius, Milton κι λλους μεγλους, που γργορα γνανε κτμα της, εν εκπνησε μια καταπληκτικ μετφραση στα γαλλικ, της "Αινειδας" (Aeneid).
     Παρ μως τα ταλντα της στον τομα των γλωσσν, η αληθιν αγπη της τανε τα μαθηματικ κι η φιλοσοφα. Η στροφ στη μελτη αυτν των περιοχν ενθαρρνθηκε απ 'ναν οικογενειακ φλο, τον Μ. de Mezieres, που αναγνρισε το μοναδικ ταλντο της κι αν εναι ν' αναζητηθε κποιος... υπεθυνος για τη μετπειτα πορεα της, σως θα πρπει να 'ναι αυτς. Επσης μως, θα μποροσε να 'χε δει, απ τις μεγλες δεξισεις στο σπτι, λους τους μεγλους μαθηματικος, πως πχ. ο Bernard de Fontenelle, φιλοσφους της εποχς, -πως ο Βολτρος- που παρλαυναν εκε κατ καιρος.



     Οι εργασες εκε της στα μαθηματικ, -σμφωνα με τον Μεζιρ- τανε... θηλυκις μεν, αλλ σπνιας πειθαρχας, τρομερ ουσιαστικς κι εντυπωσιακς. Φανταστετε μια ψηλ κοπλα με μακρι μαρα μαλλι, δη πανμορφη, ευασθητη, ανεξρτητη με πανσχυρη προσωπικτητα και πεισματρα, να κατοικε σ' να πργο με θα στους κπους του Κεραμεικο, που χει 37 δωμτια και 17 υπηρτες κι εν τα λοιπ της αδρφια τανε... φυσιολογικο νθρωποι, εκενη ταν αλλις. Ο πατρας της λεγε: "Η πιο μικρ μου κρη επιδεικνει το μυαλ της τρομζοντας τους υποψφιους γαμπρος!" τσι αποφσισε και την βαλε στο Συμβολιο των Βερσαλιν κι εκενη εντυπωσιστηκε απ το κλμα που επικρατοσε κε, αλλ δεν λλαξε τις πεποιθσεις της. Φανταστετε λοιπν μια γυνακα-δινοια, παγιδευμνη στον 18ο αινα, μια γυνακα που λαχταροσε να μελετ τις δινοιες της εποχς, τη στιγμ που οι λλες συνομληκς της μελετοσανε... υποψηφους συζγους. Φανταστετε επσης πσο μνη θα 'πρεπε να νιθει, που δε μποροσε να βρει κποιον να συνταιριξουνε, γιατ εκτς απ μορφη τανε κι ξυπνη. Φανταστετε την επσης με τη τρομερ ευφυα και μνμη της να τσακζει τις λλες στον μπλακ-τζακ, -γιατ ναι! της ρεσε κι ο τζγος. Της ρεσε πολ η γοητεα, η υπερβολ κι η κοσμικ ζω που βρκε κε επσης, παρλληλα, σο μεγλωνε, γινταν λο και πιο "θερμαιμη" κοπλα, σον αφορ στην ερωτικ της ζω. Αυτ φανεται κι απ τις πολλς της ερωτικς σχσεις πριν αλλ και κατ τη διρκεια του γμου της.



     Στα 19 της, χει βαρεθε τα χαρτι, τους γκμενους της αυλς, τα σεξουαλικ χαχανητ και θλει να ερωτεεται και να λνει εξισσεις. Επλεξε λοιπν σαν σζυγο τον 34χρονο Αυλικ και στρατιωτικ Mαρκσιο Florent-Claude Chastellet -τον λιγτερο αντιπαθητικ και πιτερο αξιλογο, απ' αυτος που τη περιτριγριζαν κι τανε πολλο αυτο- και παντρευτκανε μ' λες τις αρμζουσες τιμς, στις 20 Ιουνου. Φυσικ, πριν, του 'χε ξηγηθε... "σπαθ" για δυο πρματα: πρτο, δε προτθεται να σταματσει τις μελτες της και δετερο, δε προτθεται ν' αλλξει τον τρπο ζως της, σον αφορ στις αγαπημνες της συνθειες, συμπεριλαμβανομνης και της τσης της προς την απιστα, σον ο καλς της ντρας θα λεπει στις... δουλεις του, κι ο Μαρκσιος λγω δουλεις θα 'λειπε συχν, -πιστεεται πως ακριβς γι' αυτ τον επλεξε κυρως. Κι επειδ ετε την αγπησε πολ, ετε γουστρισε την σια ξγα, ο Μαρκσιος, δχθηκε στο σνολ τους τις προτσεις της, με μνη σημεωση, το να μη τονε ρεζιλψει ποτ. Κι ο γμος γινε και μλιστα κρτησε μχρι τον θνατ της.



     Τα δυο επμενα χρνια, του 'κανε και δυο παιδκια, τη Françoise Gabriel Pauline, στις 30 Ιουνου 1726 και τον Louis Marie Florent στις 20 Νομβρη 1727. Τον επμενο χρνο 1728, χασε τον πατρα της κι κανε πολλς επισκψεις στη μητρα της στη Creteil. Tη 1 Απρλη 1733 κανε κι λλον να γιο που μως δεν ζησε πολ, πθανε τον επμενο χρνο τον Σεπτμβρη. Πριν μως συμβε αυτ, εχε γνωρσει τον Βολτρο. Κλενω εδ τη μικρ παρνθεση περ των οικογενειακν, για να στραφ και πλι στα μαθματα και στα... ερωτικ της.
     Μετ τον γμο της δε σταμτησε να ζει ντονα, συνχισε ανεμπδιστα, παρ τις εγκυμοσνες, να δημιουργε ερωτικς σχσεις, αλλ παρλληλα, συγκντρωσε τους καλτερους δασκλους της εποχς για να συνεχζει τις μελτες της. Το πως τα κατφερνε λα τοτα μαζ, εναι απ μνο του αξιοθαμαστο, μα ας πμε παρακτω. Το να χει δασκλους στο σπτι για τα μαθματ της, δε σμαινε πως δε θα μποροσε να δημιουργσει και σχση μαζ τους. νας απ' αυτος ταν ο δισημος Γλλος μαθηματικς κι αστρονμος της εποχς, ο Pierre Louis de Maupertuis, ο Clairaut (κι οι δυο αυτο υπρξαν εραστς της), κι νας λλος ο Koenig, επσης πασγνωστος φυσικομαθηματικς. Εχεν δη ερωτευτε ναν παλαι αξιωματικ της φρουρς, που 'χει παραιτηθε για ν' ασχοληθε με τη Φυσικ, τον Δοκα του Ρισελι κι ο οποος την ενθρρυνε στη μελτη επσης, και της συνστησε μλιστα και τους υψηλος αυτος δασκλους. Το 1730 αυτς φεγει για μιαν επιστημονικ αποστολ στον πλο. Η Εμιλ πληγνεται, αλλ εναι ελεθερη. Εχει ββαια μερικς εφμερες ερωτικς σχσεις ακμα και πριν αναχωρσει ο καλς της. ταν μως γνρισε τον Βολτρο, τα πρματα κπως λλαξαν. Εκενος ββαια, την ξερε απ παιδ, μιας και σχναζε στο σπτι τους στις δεξισεις, πως προεπα. Και ποιος ταν αυτς ο Βολτρος;



                       Francois Marie Arouet (Voltaire) (1694-1778)

     Πρκειται για μιαν απ τις μεγαλτερες δινοιες στη γαλλικ ιστορα. Υπρξε μγας μελετητς, φιλσοφος, ποιητς, συγγραφας θεατρικν αλλ και μεγλων ργων, ταν ευφυστατος, με σπνιαν ασθηση χιομορ κι ετοιμλογος. Γνωστς για το αιχμηρ πνεμα, τα φιλοσοφικ κεμενα και την υπερσπιση των αστικν ελευθεριν, συμπεριλαμβανομνης της ελευθερας της θρησκεας και του δικαιματος σε δκαιες δκες. Ειλικρινς υποστηρικτς της κοινωνικς μεταρρθμισης παρ τους αυστηρος νμους λογοκρισας στη Γαλλα και τις σκληρς ποινικς ρτρες για εκενους που τους πατον.Επσης ταν απ τους κορυφαους εκπροσπους του Ντεσμο (Deisme).
     Γεννθηκε στις 21 Νομβρη 1694 στο Παρσι, πμπτο παιδ (κι αυτς, πως η Εμιλ! Τ σμπτωση ε;) ενς συμβολαιογρφου, του Francois Arouet (1650-1/1/1722), που ταν δευτερεων αντερος υπλληλος του Υπουργεου Οικονομικν και της Marie Μarguerite d' Aumart (1660-13/7/1701), κρη ευγενος οικογνειας του Poitou, που μως πθανε, ταν ο μικρς ταν 7 ετν. λαβε τις πρτες του σπουδς σ' να ιησουτικο κολλγιο εκε, το Louis-le-Grand. πως θα πει ο διος αργτερα, εκε δεν μαθε, παρ μνο λατινικ κι ηλιθιτητες. Ωστσο εκε μαθε κι ελληνικ, ισπανικ, ιταλικ κι αγγλικ. Στα 17 του παρατ το κολλγιο και μελετ μνος του Νομικ, για 2 χρνια περπου. Σγκαιρα μως, πινει φιλες στον αριστοκρατικ κκλο, λγω των χιουμοριστικν του στχων και της ευφρδεις του. Πριν αφοσιωθε πλρως στο γρψιμο, εργζεται σα γραμματας στον Γλλο πρεσβευτ στην Ολλανδα, που κι ερωτεεται μια γαλλδα πρσφυγα, τη Catherine Olympe Dunoyer.
     Σντομα μως αναγκζεται να επιστρψει στο Παρσι, γιατ ο πατρας του επμενε, να τονε σπουδσει Νομικ κι τσι ο Βολτρος προσποιθηκε πως σποδαζε και πως εργαζτανε σε κποιο δικηγρο σα βοηθς, μα πραγματικ γραφε, γραφε μανιωδς. ταν ο πατρας του ανακλυψε την αλθεια, επμεινε κι αυτ τη φορ τον στειλε στην επαρχα να σπουδσει. Στα 1717, λγω μιας καυστικς στυρς του που ενχλησε τη γαλλικ κυβρνηση, -πιο συγκεκριμνα, τον για τον διο τον βασιλι Λουδοβκο 15ο και τον αντιβασιλα του, Φλιππο τον 2ο της Ορλενης- συλλαμβνεται κι αναγκζεται να περσει 11 μνες γκλειστος στη Βαστλλη. Μες στη φυλακ, δε χνει χρνο, ξαναγρφει τον "Οιδποδα" -τον εχε γρψει πριν μερικ χρνια μα στη φυλακ τον συμπληρνει και τονε βελτινει-, που 'ναι κι η πρτη του μεγλη θεατρικ επιτυχα. Βγανει απ τη φυλακ ταν διαπιστνεται πως εχε γνει λθος. Ανεβζει τον "Οιδποδα" στο Theatre Francais στις 18 Νομβρη 1717 κι η παρσταση μνει για 45 βραδις. Ττε αποφασζει να χρησιμοποισει το καλλιτεχνικ ψευδνυμο Βολτρος. Αυτ η επιτυχα τον ανβασε στα μτια λου του κσμου, τον καμε να κερδσει αρκετ χρματα και να στραφε στις επενδσεις -ιδιατερα στη Compagnie des Indes (Εταιρεα Των Ινδιν)- και τον... μπασε και με τα δυο πδια στον Γαλλικ Διαφωτισμ.



     Συνεχζοντας τη θεατρικ του παραγωγ, ολοκλρωσε το ργο "Artemire" το Φεβρουριο του 1720. Το ργο απτυχε και δε το δημοσευσε ποτ στο σνολ του, αν κι αργτερα αναπλστηκε μ' επιτυχα και κποια μρη του ξαναχρησιμοποιηθκανε σ' λλες εργασες. 'Αλλα ργα του που δημοσιεθηκαν κατ τη διρκεια αυτς της περιδου ταν η τραγωδα "Μαριννα" (Marianne) και η κωμωδα "Ο Αδικριτος" (L' Ιndiscret).
     Το 1726, προσεβλθη απ ναν ισχυρ νεαρ ευγεν, τον Chevalier de Rohan κι απντησε με πολ σχημο τρπο, χλευζοντς τονε δημσια. Τονε καλε σε μονομαχα μα η οικογνεια Rohan, χοντας μεγλην επιρρο στο παλτι, κανε χρση ενς lettre de cachet, για ν' αποφγει οποιαδποτε προβλματα. Κενη την εποχ, ταν να πρσωπο μ' επιρρο θελε να διωχθε κποιος εχθρς του, που μως δεν τονε βραινε καννα γκλημα, μποροσε να προμηθευτε να μυστικ νταλμα που περπου λεγε πως εναι δυνατ να τιμωρηθε κποιος, χωρς δκη, ακμα και χωρς να 'χει κνει κτι επιλψιμο, αρκε και μνο ν' απειλε τη τξη και τη Βασιλεα. τσι τη μρα της μονομαχας κατφερε αυτ το πλγμα στον θρασ νεαρ εξυπνκια, που δη δεν επχαιρε ιδιαιτρας συμπθειας απ το Παλτι και του δοθκανε δυο επιλογς: Εξορα φυλκιση. Φυσικ ταν δε δικζεται κποιος δε κατηγορεται για κτι, δεν χει καν το δικαωμα να υπερασπσει τον εαυτ του. (Αυτ το γεγονς δε, τανε και το ναυσμα για να ξεκινσει αργτερα ολκερον αγνα για τη βελτωση των γαλλικν νμων και δικαστηρων.) Ο Βολτρος επιλγει οργλος, την εξορα κι απ το 1726 ως το 1729 ζησε στην Αγγλα, που την... ερωτετηκε πραγματικ.
     Γοητετηκε απ τις θεωρες του φιλσοφου John Locke και τις ιδες του φυσικομαθηματικο κι επιστμονα, Sir Isaac Newton. Μσω του φλου του λρδου Bolingbroke ρθε σ' επαφ με τα πνευματικ αναστματα της αγγλικς λογοτεχνας της εποχς. Μελτησε τη συνταγματικ μοναρχα της Αγγλας και την ελευθερα λγου και θρησκεας, που επικρατοσε κει. Ενδιαφρθηκε ιδιατερα για το φιλοσοφικ ορθολογισμ του χρνου και τη μελτη των φυσικν επιστημν. Μελτησε πολ τον Shakespeare, που ακμα δεν ταν ευρως γνωστς στη λοιπν Ευρπη, για να τον απορρψει αργτερα με την ησυχα του. Επσης γραψε στ' αγγλικ τα πρτα δοκμι του, το "Δοκμιο Για Την Επικ ποηση" και το "Δοκμιο Για Τους Γαλλικος Εμφυλους πολμους", που δημοσιεθηκαν το 1727. Η πιο ενδιαφρουσα παραγωγ του στην Αγγλα ταν η συγγραφ της ιστορας του Κρολου 12ου της Σουηδας που παραμνει κλασικ στο χρο της βιογραφας. 
    Τον εχε συνεπρει λοιπν που 'χε βρει εκε μια καινορια ιδα, τις εργασες του Νετωνα, που αντιπροσπευαν εκενο που μποροσε να εναι το αντθετο του αρχαου, κλειστο αριστοκρατικο συστματος που εχε γνωρσει στη Γαλλα. Ο Νετωνας εχε δημιουργσει να σστημα νμων που δεχνανε λεπτομερς και μ' εξαιρετικν ακρβεια πως κινιταν κθε τμμα του σμπαντς μας. Οι πλαντες λικνζονταν στο διστημα με ρυθμ και στην κατεθυνση που περιγραφαν οι νμοι του Νετωνα. Μια οβδα που θα εκτοξευτανε στον αρα θα 'πεφτε ακριβς στο σημεο κενο που 'δειχναν οι υπολογισμο του Νετωνα για την τροχι της τι πρεπε να πσει. Πργματι ταν σαν να ζοσαμε μσα σε να γιγαντιαο κουρδιστ ρολι κι λοι οι νμοι του Νετωνα ταν απλ τα γρανζια που το κναν να δουλεει. Αλλ' αν μποροσαμε ν' απαιτομε μιαν ορθολογικ εξγηση του μεγλου σμπαντος πρα απ τον πλαντη μας, δεν θα πρεπε να απαιτομε το διο εδ κτω στη γη; Η Γαλλα εχε να βασιλι που απαιτοσε υποταγ με την αιτιολογα πως ταν ο αντιβασιλας του Θεο επ γης. Οι αριστοκρτες αντλοσαν την εξουσα τους απ τον βασιλι κι ταν λλειψη σεβασμο ν' αμφισβητηθε αυτ. Αλλ τι θα συνβαινε αν μποροσε να εφαρμοστε η δια ανλυση που χρησιμοποιταν απ τον Νετωνα στην επιστμη για ν' αποκαλψει το ρλο του χρματος της ματαιοδοξας των λλων κρυφν δυνμεων του πολιτικο κσμου, επσης;
     Αυτ αναρωτιτανε προβληματισμνος ο Βολτρος, καθς επστρεφε μετ 3 χρνια εξορας, πσω στο Παρσι. 'Αρχισε λοιπν να προωθε τις νες του ιδες με ιδιωτικς επιστολς και τυπωμνα δοκμια. Θα υποστριζε σ' λη του τη ζω το καινοριο ραμα του Νετωνα. ταν νας καλς υποστηρικτς. Αλλ' ακμη κι νας ικανς συγγραφας, σο πρθυμος κι αν εναι να προωθσει κποιο συγκεκριμνο διανοητ, δε μπορε ν' αλλξει να ολκερο θνος απ μνος του. πρεπε να μπορσει να θσει τα ταλντα του σ' να καθοδηγητικ κντρο που θα μποροσε να τα πολλαπλασισει. Συνχισεν μως τη λογοτεχνικ του παραγωγ. Δημοσευσε το επικ ποημα "Ερρικεις" (Henriade), με θμα τους θρησκευτικος πολμους στη Γαλλα, που σατριζε τη θρησκευτικ μισαλλοδοξα. Το ργο του αυτ προκλεσε εντπωση στο αναγνωστικ κοιν και κυκλοφρησε σε 300.000 ανττυπα. Συνμα παρουσασε αρκετς τραγωδες μεταξ των οποων και οι "Βροτος" (Brutus, 1730), "Ζαρα" (Zaire, 1733), "Εριφλη" (Eriphile) & "Αγγλικ Γρμματα" (Letters Concerning The English Nation) δημοσιευμνο στ' αγγλικ το 1733 και στα γαλλικ ως "Lettres Philosophiques" το 1734, μπορε να ειπωθε πως δωσε θηση στην αγγλικ φιλοσοφικ σκψη κι επιστμη, η οποα χαρακτρισε τη περοδο του Διαφωτισμο. Το βιβλο επσημα απαγορεθηκε στη Γαλλα. Η Βασιλικ Ακαδημα Επιστημν ταν πολ οπισθοδρομικ, εξαιρετικ προσηλωμνη στο τρπο σκψης της παλις φρουρς. Τα σαλνια του Παρισιο δε διφεραν. Χρειαζταν βοθεια. Και τη βρκε ... απροσδκητα! -->
------------------------------------------------------------------------------------------
                      να βρδυ Τετρτης στο Cafe Grandot
      (προχτς, τον Μρτη του 1734 ).

     Η τακτικ, κθε Τετρτη, συνεδραση της Ακαδημας Επιστημν στο Λοβρο εχε τελεισει. Διαβστηκαν οι ανακοινσεις, οι αλληλογραφα με τους επιστμονες του εξωτερικο, γναν οι διαλξεις. Μετ ρχισαν οι συζητσεις, οι καυγδες, οι αντεγκλσεις κι οι μουρμορες. Παρντες πως πντα τα μεγαλτερα μυαλ της εποχς και της χρας. Φιλσοφοι, μαθηματικο, αστρονμοι, γεωμτρες, αλλ κυρως φυσικο και χημικο. Ο 18ος αινας εναι ο αινας των Φυσικν και των Χημικν.
     Η μεγλη παρα των επιστημνων, πως το συνθιζε κθε Τετρτη, συνχισε το βρδυ στο καφ Γκραντ. Εκε η επιστημονικ αντροπαρα (φυσικ, αφο στις γυνακες απαγορευταν αυστηρ η πρσβαση και στην Ακαδημα και στα καφ) συνεχζει την κουβντα πιο ελεθερα απ το ακαδημακ περιβλλον, πιο δημιουργικ σως.
     Παρντα λα τα λαμπρ μυαλ της εποχς. Στο κντρο, φυσικ, ο Μορ ντε Μωπρτιους ο μεγαλτερος μαθηματικς κι αστρονμος της εποχς. Κοντ του, ανμεσα στους λλους ο λογοτχνης και φιλσοφος Δοκας του Ρισελι (πανμορφος, πλοσιος, ο πρην εραστς). Στη παρα κι ο Βολτρος (πανσχημος, πμπλουτος, ο μλλον εραστς), θεατρικς συγγραφας δισημος. Τρφιμος της Βαστλης δυο φορς ως ττε, εξριστος στην Αγγλα για μερικ χρνια. Δημοσιεει τα κεμεν του πντα στο εξωτερικ για να αποφεγει την προληπτικ λογοκρισα του Βασιλι. Ο Μωπρτιους εναι ο σταρ στο χρο της επιστμης, ο Βολτρος εναι ο σταρ σ' λους τους λλους χρους, επιχειρσεις, χρματα, θατρο, φιλοσοφα, πολιτικ, οικονομα, θεολογα κτλ, κτλ.
     Εκενη την συγκεκριμνη Τετρτη...
     νας νεαρς μπανει δειλ στο καφενεο. Μοιζει μη του 'ναι ο χρος οικεος. Διστακτικ πλησιζει τη μεγλη συντροφι στο βθος. 'Αψογα ντυμνος, περπατ με χρη, γυμνασμνος (απ παιδ ασχολθηκε με την ιππασα, το χορ, την γυμναστικ και την ξιφασκα). χι μορφος (αλλ με ζωηρ εκφραστικ μτια, λνε).
     Η συντροφι για λγο πφτει σε αμηχανα. Μετ υποδχονται μ' ενθουσιασμ τον νεαρ (ο Μωπρτιους εξ λλου ακριβοπληρνεται για να κνει ιδιατερα μαθματα Αντερων μαθηματικν στο σπτι του, στο νησ Σαιν Λου) ο δοκας του Ρισελι τον ξρει και γυμν και ντυμνο με λλα ροχα...
     Ο νεαρς θα γνει τακτικς θαμνας. Οι σερβιτροι θα τον σερβρουν κοιτντας απ την λλη μερι. τσι μπκε επσημα στον χρο των επιστημν (και στην καρδι μου) η Μαρκησα, Γαβριλλα Εμιλ λε Τονελι ντε Μπρετιγ ντι Σατλ.
     Η Εμιλ ντι Σατλ υπρξε μια απ τις σπουδαιτερες γυνακες επιστμονες λων των εποχν. Σγουρα μια απ τις δυο σημαντικτερες του 18ου αινα (την λλη, την χημικ την κ. Λαβουαζι, δε τη μνημονεω, πολ νοικοκυρολα για τα γοστα μου!).
     Θα θελα, κποτε, να συζητσουμε για την Εμιλ. Ποτ δεν κουρζουμε να μιλω για τις γυνακες που αγπησα.
ΥΓ Και ββαια την πολησαν την Εμιλ οι θαμνες του καφ Γκραντ.
     Και χι μνο μια φορ. 
     Τη ζλευαν και τη φοβντουσαν. (ε ββαια! ντρες δεν τανε;)
     Την κατηγρησαν για λογοκλοπ, για να βιβλο της. Η κατηγορα γινε πιστευτ. Πς μποροσε μια γυνακα να εναι και σπουδαα επιστμων;  Και ββαια η Σατλ αντιμετπισε τις κατηγορες παλικαρσια. Και ββαια δεν εχε ανγκη υπερσπισης. Εχε σπουδαα πλα στην διθεσ της. Το μυαλ, το σμα και το... σπαθ της!
(μη ξεχνμε πως εκενη την εποχ πολλς επιστημονικς, φιλοσοφικς και γκομενικς διαφορς λυνντουσαν με το σπαθ. Το 'μαθε και ο Βολτρος αυτ μετ τον ξυλοδαρμ του απ τους μπρβους. ρχισε να παρνει μαθματα ξιφασκας απ' αυτν, λλα μλλον υπρξε...
σκρπας!).

--------------------------------------------------------------------------------------

  --> Τη βρκε τη βοθεια που γρευε λοιπν, μια βραδι του 1733, στην περα και μλιστα καθτανε δπλα του. Εχε νομα και μλιστα μακρ, πρμα που 'δειχνε το αριστοκρατικ της καταγωγς και του γμου της και τη λγαν Εμιλ, -επ το συντομτερο. Αλλ γνωριστκανε καλτερα, στους γμους του Δοκα του Ρισελι, του πρην εραστ
της. Μλιστα τη βρκε σχεδν πνω στην ρα που 'τανε και πλι κυνηγημνος απ το γαλλικ καθεστς, λγω ακριβς αυτν των απψεων, περ ελευθερας κι η αφορμ ταν να βιβλο που γραψεν εκθειζοντας τα βρετανικ τελωνεα. Αυτ τη πρανε προσβολ, οι κυβερνντες τη Γαλλα, μα τελικ ο Βολτρος ξφυγε και τον κρυψε η να του αυτ γνωριμα.
    "Σκφτεται πως εγ εκτς απ να σημεο" μονολογον κι ερωτεονται. Που διαφωνον; Στο ερτημα που τη βασανζει σαν αληθιν φυσικ ερευντρια. "Τι εναι γαμτο η ενργεια; Πση ενργεια χει να σμα που κινεται"; Ο Νετωνας χει δη απαντσει. Ο Βολτρος τον υποστηρζει κι εκλακεει τις απψεις του, σ' να βιβλοEléments De La Philosophie De Newton το γρφει το 1736, αλλ το εκδδει με τ' νομ του το 1738 κι εναι προφανς πως τον χει βοηθσει σημαντικ η Εμιλ. Ο συλλογισμς του Νετωνα οδηγε στο συμπρασμα πως η ενργεια χνεται κι ο παντοδναμος την αναπληρνει σα κποιος που κουρντζει συνεχς το μηχανοκνητο ρολι του σμπαντος. Σιγ μη συμφωνσει η Εμιλ. Επαναφρει το ερτημα μ' επιμον. Οι κυρες στους παρισινος κκλους απορον κι ειρωνεονται."Μα ποι εναι αυτ να τα βλει με τον Νετωνα"; Το διο πιστεει ο Βολτρος για τον εαυτ του, χι μως και για την καλ του. Η Εμιλ χρησιμοποιε το μυαλ της, σο ελεθερα χρησιμοποιε το σμα της. Ο Βολτρος ταν νθερμος οπαδς της επιστμης. Με την Εμιλ τον νωσε νας παρνομος δεσμς και δεκδες... πειρματα.




     "Εχα κουραστε απ τη τεμπλικη, καβγατζδικη ζω του Παρισιο», θυμταν αργτερα, «απ τα βασιλικ προνμια, τους κομματισμος, τις ντριγκες και τις δολοπλοκες ανμεσα στους μορφωμνους. Το 1733 συνντησα μια νεαρ κυρα που συνβαινε να σκφτεται σχεδν πως εγ..." Ο φιλσοφος την ερωτετηκε και τελικ, τον ερωτετηκε κι εκενη. Μαζ μοιρζονταν βαθι ενδιαφροντα, πως για τη πολιτικ μεταρρθμιση. Και πνω απ' λα, μοιρζονταν τη κλση για τη προαγωγ της επιστμης. Ο σζυγς της εχε ναν εγκαταλελειμνο πργο στο Cirey-sur-Blaise, στη NA Γαλλα. Γιατ λοιπν να μη τονε χρησιμοποισουν γι' αυθεντικν επιστημονικν ρευνα; Τονε ζητ κι ο σζυγος της τονε προσφρει. Αποφασζουν να τον ανακαινσουν μαζ με τον Βολτρο. Εκενη την εποχ αυτς της αλλζει την ορθογραφα του ονματς της: Αντ Chastellet, σε Chatelet.
     Μσα σε δυο χρνια ο πργος εχε τελεισει κυρως μ' ξοδα του ενθουσιασμνου φιλοσφου κι τσι ο σζυγος δε βγκε δα και τσο πολ ζημιωμνος. Πολ ευχριστος στη θωρι, εκπληκτικ θα, του φτιξανε θαυμσιους κπους κι εγκατασταθκαν εκε. Για τους δυο ερωτευμνους μελετητς, αυτ ταν να ασφαλς κι ρεμο λιμνι, απμακρο απ την αναταραχ της ζως του Παρισιο και της Βαστλης.  Η Εμιλ εχε το δικ της επαγγελματικ εργαστριο, υπρχε μια προσωπικ πτρυγα για τον Βολτρο, υπρχεν επσης νας διακριτικς διδρομος που συνδεε την κρεβατοκμαρ του με τη δικ της. Οι περιστασιακο επισκπτες απ τις Βερσαλες, βλεπαν μιαν μορφη γυνακα να μνει πρθυμα μσα (φανταστετε μια γυνακα κοσμικ, που λαχταροσε τσα και τσα πργματα και να 'χει εγκλειστε ουσιαστικ, σ' να πργο κοντ στα σνορα Σαμπν και Λωρρανης), δουλεοντας στο γραφεο της μχρι αργ το απγευμα, μ' εκοσι κερι γρω απ σωρος υπολογισμν και μεταφρσεων. Ο προηγμνος επιστημονικς εξοπλισμς εχε τοποθετηθε στη μεγλη αθουσα. Δημιουργσαν μια τερστιαν επιστημονικ βιβλιοθκη κι να επιστημονικ εργαστριο με τον πιο σγχρονο εξοπλισμ της Ευρπης.
     ταν τους επισκφτηκε ο Henault, γραψε χαρακτηριστικ: "Ο πργος χει θαυμσια θα. Οι δυο τους εναι βυθισμνοι στις ασχολες τους: Εκενος γρφει στχους στο γραφεο του κι εκενη με τργωνα και διαβτες στο δικ της να μελετ. Η αρχιτεκτονικ του σπιτιο εναι ρομαντικ κι εκπληκτικ θαυμσια".



    
Ο Βολτρος ερχταν στο γραφεο της, χι μνο γιατ θελε να κουβεντισουν για τον ρωτ τους -αν και δε μποροσε ν' αντισταθε εντελς σ' αυτ-, αλλ και για ν' αντιπαραβλλει τα λατινικ κεμενα του Νετωνα με κποια απ τα πιο πρσφατα σχλια των Ολλανδν.
Μερικς φορς η Ντι Σατλ πλησασε πολ στο να κνει το αρχικ λμα προς τις μελλοντικς ανακαλψεις. Εκτλεσε μια παραλλαγ του πειρματος του Λαβουαζι με τη σκουρι κι αν οι κλμακες που 'τανε σε θση να επεξεργαστε μηχανικ ταν ελχιστα πιο ακριβες, σως να 'ταν εκενη που θα 'χε ανακαλψει το νμο της διατρησης της μζας πριν ακμη γεννηθε ο Λαβουαζι.
          Το 1737 ο Βολτρος υποβλλει μιαν εργασα στη Γαλλικν Ακαδημα Τεχνν, για το βραβεο εκενης της χρονις. Η Εμιλ υπβλλει κι εκενη, μα το κνει κρυφ. ταν τελικ τ' αποτελσματα τους δνουνε χαμνους και τους δυο, μνο ττε του το εκμυστηρεεται. Εκενος γελ με τη ξεροκεφαλι της. Το βραβεο κενη τη χρονια το κρδισε ο Euler.
     Οι επιστημονες-επισκπτες, πως ο Koenig (Κνιχ) κι ο Μπερνολι, μερικς φορς μεναν επ εβδομδες και μνες. Ο Βολτρος ταν ευχαριστημνος που η εθραυστη, νευτνεια επιστμη κρδιζε δαφος μσω των προσπαθειν τους. Αλλ ταν εκενος κι η Εμιλ μπλκανε στους περιπαικτικος, χλευαστικος καβγδες τους, δεν μοιαζε ακριβς με τον κοσμογυρισμνο και πολυδιαβασμνο ντρα που αποφασζει πτε θα αφσει τη νεαρ του ερωμνη να νικσει. Εκενη ταν η αληθιν ερευντρια του φυσικο κσμου κι εκενη που αποφσισε πως υπρχε να βασικ ερτημα στην ρευνα του οποου πρεπε να στραφε: Τι εναι η ενργεια;     Η ενργεια του πθους!
     Καυγαδζουνε συχν για το θμα του Νετωνα. Η Εμιλι χει να κουσορι, μιλ πολ γργορα ειδικ ταν τσακνονται και τσο περισστερο σο αυτς δν φνει την νεαρ ερωμνη του να τον νικσει:
 -"Χνεις τον χρνο σου καλ μου και δε βζεις γλσσα μσα". Σκφτεται γργορα αλλ στο ερευνητικ της ργο εναι αργ και μεθοδικ.
    Η επιστημονικ κοιντητα εναι διχασμνη. Η αγγλφωνη υποστηρζει Νετωνα, η γερμανφωνη Λιμπνιτς. Η Γαλλα κι η ντι Σατλ θα δσουνε τη τελικν απντηση:
 -"Νετωνα κνεις λθος. Η ενργεια εξαρτται απ το τετργωνο της ταχτητας. Ο Θες χρειστηκε στην αρχ αλλ χι και στη συνχεια"! 
     Στον πργο της σχεδιζει και πραγματοποιε το περαμα που το αποδεικνει. Αυτ το τετργων της ταχτητας θα εμφανιστε και στην δισημη εξσωση του Αινστιν πολλς εκατονταετες μετ.
     Η γυνακα εναι τρακσα χρνια μπροστ. Το ξρει και το ζει. Στη βιβλιοθκη, στο εργαστριο, στο κρεβτι της.
 -"Απντησα. Τλος! Καιρς για διακοπς καλ μου". 
     Ταξιδεει με τον καλ της (τον Βολτρο ββαια), διασκεδζει, συνεχζει να κνει υπολογισμος αλλ με τη τρπουλα, μεταφρζει, γρφει, χαρεται.
     Κποιες φυσικς θεωρες κι απλο μαθηματικο τποι εναι το τλος πολπλοκων διαδρομν ρωτα και πθους. Ενα βρδυ ο Βολτρος πηγανει στη κρεβατοκμαρ της χωρς αυτ να τονε περιμνει και τη βρσκει μ' ναν εραστ. Η Εμιλ του εξηγε τι το εχε ανγκη αλλ δεν δεν θελε να τον ενοχλσει, καθς ξερε πως δεν ταν καλ και χρειαζταν ανπαυση.

             

     Συνεχζει να δουλεει πολ. Γνωρζει την εικασα του Λαμπνιτς για τον τπο της κινητικς ενργειας και θλει να τον αποδεξει. Σκφτεται, σχεδιζει πειρματα, κνει ρωτα. Τελικ αποδεικνει τον νμο κι εναι η πρτη της εργασα, που 'ναι τσον επιτυχημνη και κυκλοφρησε με τον ττλο: Institutions De Physique "ργανα Φυσικς". Επσης μετφρασε λα τα γνωστ βιβλα του Νετωνα, για τις βασικς αρχς των μαθηματικν, στα γαλλικ, για πρτη φορ, και προσθεσε κι να δικ της βιβλο με ττλο: Algebraical Commentary "Αλγεβρικ Σχλια". που μως ταν να βιβλο δυσνητο και λγοι πολ εκλεκτο μαθηματικο θα μποροσαν να κατανοσουν. Επσης ανλαβε να μεταφρσει το ργο του Mandeville "The Fable Of The Bees", στα γαλλικ, να παρξενο κεμενο ηθογραφικο χαρακτρα. Δε το μετφρασε απλς, παρλειψε μερικ κομμτια, προσθεσε μερικ λλα και μιαν εισαγωγ που δνει ν ανγλυφο στγμα, για τη θση της γυνακας εκενη την εποχ:

    "Αισθνομαι λο το βρος της προκατληψης που τσο μας αποκλεει, παγκοσμως, απ τις επιστμες. Κι εναι τσο πολ αντιφατικ που με καταπλσσει πντα, ταν βλπω πως ο νμος μας επιτρπει να καθορσουμε τη μορα των μεγλων εθνν, αλλ δε μας αφνει καμα θση, καννα δικαωμα στην εκπαδευση για να μθουμε να σκεφτμαστε για τοτο. Αφνω τον αναγνστη να συλλογιστε γιατ, ποτ κατ τη διρκεια τσων πολλν αινων, μια καλ τραγωδα, να καλ ποημα, μια σεβαστ ιστορα, μια λεπτ ζωγραφικ, να καλ βιβλο στη φυσικ, δεν χει γνει απ γυνακα.
     Γιατ αυτ τα πλσματα η των οποων η δυναττητα μθησης εμφανζεται μοια με των αντρν, φανονται να σταματιονται απ κποια ακαταμχητη δναμη, αλλ μχρι ττε που οι γυνακες θα χουν το λγο να διαμαρτυρηθον ενντια στη μη εκπαδευσ τους. Εμαι πεπεισμνη πως πολλς γυνακες εναι ετε απληροφρητες των ταλντων τους λγω της μη εκπαδευσς τους ετε απ μνες τους θβονται εξ αιτας της προκατληψης κι ελλεψει διανοητικο θρρους. Η εμπειρα μου το επιβεβαινει αυτ
".


            

     Αυτ της τα... καμματα θα δημιουργσουνε προστριβς με τον πρην δσκαλο κι εραστ της Μωπρτιους. Επσης ταν ασχοληθε κι εκδσει το 1740, μιαν εργασα που προσπθησε να ενσωματσει τις θεωρες των, Decart, Νετωνα και Λιμπνιτς, δχεται τα πυρ του πρην δσκαλο της του Κνιχ. Θα τη μηνσει πως και καλ, τον αντγραψεν απλ, ανασκευζοντας μνο τα μαθματα που της κανε. ταν το θμα συζητθηκε επσημα, κανες δεν υποστριξε την Εμιλ, παρλο που φαιντανε πως τανε δικ της η εργασα. Εκε νιωσε ακμα μια φορ, πσο τροχοπδη αποτελοσε το φλο της για την αγπη της προς τις επιστμες. Ο Μ. Kline γραψε για την εργασα της αυτ:

   "Προσπθησε να ενσωματσει Καρτσιο, Νετωνα, και τις ιδες του Λιμπνιτς. Στη φιλοσοφικ πλευρ τα θματα που συζητ εναι ελεθερα: δναμη και ρλος του Θεο, η φση του διαστματος, ατα, και δναμη. Φυσικ εναι γνωστ πως πριν τα μαθματα του Κνιχ, η Εμιλ δε γνριζε για τις ιδες του Λιμπνιτς μα τοτο το γεγονς δε κνει αυτματα το βιβλο της, βιβλο του, παρ μνο πως απλ ταν ο δσκαλος της συγγραφως".

     Το 1744 υποβλλει στη Γαλλικ Ακαδημα την εργασα της με ττλο "Dissertation Sur La Nature Et La Propagation Du Feu" και ...μαντψτε: τοτη τη φορ το κερδζει. Ο τοχος εχε σπσει πλον και την αντιμετωπζουν πως της αρμζει. Το 1745 ξεκιν να φιλδοξο πνημα: τη μετφραση απ τη 3η λατινικν κδοση του "Μathematica Ρrincipia Νaturalis Philosophiae", του Νετωνα, που 'χεν εκδοθε το 1726 στο Λονδνο, απ τον εκδτη H. Pemberton, υπ την επβλεψη του διου του συγγραφα. Την επμενη χρονι παρνει την δεια να το εκδσει με βασιλικ προνμιο εν ο Βολτρος μπανει στη Γαλλικν Ακαδημα των Τεχνν. Στην εισαγωγ αυτο του βιβλου που τελικ θα εκδοθε οριστικ και πλρες το 1759, ο Βολτρος γρφει:

    "Η κυρα ντι Σατλ, παρσχει διπλν υπηρεσα στο Μλλον με τη μετφρασ της αυτ του Principia και του εμπλουτισμο του με τα σχλι της. σον αφορ στ' αλγεβρικ σχλια, εναι πολ περισστερο απ μια μετφραση. Βσισε τοτο το μρος στους υπολογισμος του Clairaut, λυσε τους υπολογισμος, ο διος ο Clairaut λεγξε, αλλ αυτο επιβεβαιθηκαν κι απ να τρτο τομο, τσι στε να 'ναι αδνατο να γλυστρσει κποιο λθος, απ παρλειψη απροσεξα, στην εργασα τοτη. Εναι καταπληκτικ που μια γυνακα κατφερε να φρει σε πρας μια ττοιαν εργασα..."

     Αυτ η δουλει την απορρφησε πρα πολ. Εν τω μεταξ με τον Βολτρο δεν εναι πια και τσο ...μαζ. χει ερωτευτε, απ την 'Ανοιξη του 1748 να νεαρ αυλικ κι ελσσονα ποιητ, ονματι Marquis de Saint-Lambert. Συνεχζει να δουλεει και να περν με τον νο εραστ της μερικς στιγμς. Σε μιαν απ' αυτς μνει ξαν γκυος, στα 43 της. Ξρει πως θα 'ναι πολ δσκολα τα πρματα μιας κι εναι πια πολ μεγλη, μα θλει να χαρσει τοτο το παιδ στον ποιητ της. Για να μη ρεζιλψει τον ντρα της, πως του 'χεν υποσχεθε, συμβουλεεται τον Βολτρο που δεν χουνε πψει στιγμ να 'ναι καλο φλοι. Εκενος της συνιστ να προσποιηθε πως το παιδ εναι του ντρα της και συνεπς θα πρπει να τηρσει τα ...δοντα. Πργματι τσι συμβανει και συνεχζει να δουλεει ακμα πιο πυρετδικα και με προγραμματισμ. Απ πολ νωρς το πρω, μχρι πολ αργ το βρδυ, εν σταμτησε τελεως τη κοσμικ ζω και δεχταν μνο λγους φλους κι αυτ σπνια. Λες κι νιωθε το τλος να 'ρχεται...



     Τη 1η Σεπτμβρη 1749, παραδνει το ργο και 3 μρες μετ γενν να κοριτσκι. Εναι σε κακ χλι μα τελικ γενν καλ. Το κοριτσκι μως πεθανει στις 5 μρες κι εκενη καταβλλεται σημαντικ. Κοντ σε τοτο, ρχεται να προστεθε και μια μλυνση, καταπφτει με ψηλ πυρετ -δυστυχς οι γιατρο της δεν εναι σα κι αυτν, 300 χρνια μπροστ- κι τσι, 10 μρες μετ τη γννα της πεθανει κι η δια, παρουσα του συζγου, του Βολτρου και του νεαρο μαρκσιου. Η Γαλλα εχε κερδσει τη μοναδικ ακμα και σμερα μετφραση της Principia στα γαλλικ, (ανατυπθηκε πρσφατα το 1966), μα εχε χσει μια πρα πολ σπουδαα γυνακα κι επιστμονα...    
----------------------------------------------------------------------------------------
     Μια γυνακα που 'τανε τσο μοναδικ και τσο πολ μπροστ απ την εποχ της. Κατφερε να συνδυσει τσα πργματα, εκε που λλες/οι στη θση της θα δυσκολεονταν και μνο με ...δυο εξ αυτν.
     Λτρεψε τη μελτη των γλωσσν, των μαθηματικν, της φιλοσοφας, των φυσικν επιστημν και διπρεψε.
     Λτρεψε τις επιστμες και δημιοργησε το πληρστερο εργαστρι πειραμτων, ρα διπρεψε.
     Λτρεψε τα διαμντια και τη καλ κοσμικ ζω και διπρεψε. Λτρεψε τον τζγο και διπρεψε, τουλχιστον σον ασχολθηκε.
     Λτρεψε τους πργους της και τους ομρφηνε με τη παρουσα της αλλ και με ,τι τους προσθεσε.
     Λτρεψε τα βιβλα και δημιουργντας μιαν εκπληκτικ βιβλιοθκη στον πργο της, διπρεψε.
     Λτρεψε τον ρωτα κι εχε καμμι δεκαρι πρα πολ ξεχωριστος εραστς -μεταξ λλων- που λοι τη λατρψανε και κανες δεν την εχθρετηκε για πολ, μετ τον χωρισμ τους, ρα κι εκε διπρεψε.
     Λτρεψε τις ...διακοπς και την εργασα της και στα δυο κατφερε να προσδσει τρομερς προεκτσεις, ρα θεωρ πως διπρεψε κι εκε.
     Διπρεψεν επσης -πρπει να το πω- κι ως θηλυκ γενικ. Τμησε και με το παραπνω το φλο της, υπρξε μαχτρια, εργατικ, γλυκει αλλ και σκληρ και πεισματρα, ευφυς, γοητευτικ και πανμορφη.
     Δεν κρτησε κακες και δημιοργησε μερικς πρα πολ γερς φιλες, ρα θεωρ πως διπρεψε κι εκε.
     Για το μνο που δε μπορ να 'χω ποψη και ...κρμα που το λω, εναι περ των ...ερωτικν της επιδσεων. Αν μως κρνω απ το πλθος, τη ποιτητα των εραστν και τη λαχτρα τους για κενη, μλλον θα πρπει να διπρεψε κι εκε. Αλλ μεταξ μας: ακμα κι αν εκε δεν χει διαπρψει... εεε ... δε πειρζει, ας της το συγχωρσουμε αυτ!
     Παρακτω ας δομε σντομα τι κατφερε και τι κανε.
     Ντθηκε ντρας για να μπει στους επιστημονικος κκλους. Ντθηκε ντρας για να μπορε να συναναστρφεται τους διανοομενους της εποχς. ντυνταν ντρας και αργτερα ταν εχε γνει γνωστ για να προκαλε τα θη της εποχς.
     Μαθηματικς, φιλσοφος κυρως μως μεγλη φυσικς. Μετφρασε, σχολασε, δδαξε τον Νετωνα αλλ και προχρησε πρα απ αυτν. Η σγχρονη Φυσικ της χρωστει πολλ.
     Μεγλη επιστμων αλλ και κυρως μια σπουδαα γυνακα.
     Λαμπρ κοσμικ θριμβευσε στην Αυλ. Απκτησε να (χρηστο) σζυγο, τρα παιδι, εννα εραστς (τον να καλτερο απ τον λλο). Ξδεψε τις περιουσες του πατρα και των εραστν της στις μικρς της αδυναμες, τα διαμντια, τον τζγο και τα βιβλα. 
     Σκανδλισε ολκληρη τη χρα με τους ρωτς της, το ταμπεραμντο της, χαστοκισε κμποσους στην περα, την αθεα της, το δημοκρατικ της φρνημα. 
     ταν ο Βολτρος χρεισθηκε να ξεφγει απ την μνη του Βασιλι για μιαν ακμα φορ, τον μζεψε στον Πργο της κοντ στα σνορα. Ξαπστειλε τον χρηστο σζυγο για κυνγια στα δση κι μεινε μαζ του οκτ ολκληρα χρνια. Του βαλε στη διθεσ του τη μεγλη της βιβλιοθκη (τη μεγαλτερη της εποχς) τον ενπνευσε, διρθωνε τα γραπτ του, τον ντντευε στις αρρστιες του... τον αγαποσε με μια λξη.
     Λγο πριν πεθνει, φτασεν απελπιστικ κοντ στην εξσωση που 'κανε δισημο τον Ανστιν, 300 χρνια μετ. Το μνο λθος της τανε πως υπολγιζε το τετργωνο της ταχτητας, εν πρεπε να υπολογσει το τετργωνο της ταχτητας του φωτς.
     Τα 'βαλε με τον Νετωνα αλλ και μ' λη τη Γαλλα.
     Πθανε, σαν γυνακα, στα 43 της χρνια, μερικ χρνια μετ, προσπαθντας να κνει να ακμα παιδ στον τελευταο της (νεαρ) εραστ. 
     Ο προηγομενος, ο Βολτρος, μετ τον θνατ της κδοσε λα της τα ργα. Ακμα και αυτ που διαφωνοσαν μ' αυτν. Η αλληλογραφα τους 8 τμοι, δυστυχς, χθηκε. Θα γρψει γι' αυτν:

   "Δεν χασα μιαν ερωμνη αλλ τον μισ εαυτ μου,
    μια ψυχ για την οποα μοιζει να φτιχτηκε η ψυχ μου
!"




------------------------------------------------------------------------------------
   Ας κλεσω με την δια την Εμιλ και θα 'ναι σα ν' ακομε τα τελευταα της λγια:

    "...Κρνετ με για τις αξες μου την λλειψ τους, αλλ μη κοιτζετε πνω μου εκενον τον λλο τδε μελετητ, αυτ τ' στρο που λμπει στο δικαστριο της Γαλλας τον δενα φημισμνο συγγραφα. Εναι δικαωμα μου, να 'μαι λα σα κνω, λα σα λω, λα σα φανομαι. Μπορε να υπρχουνε μεγαλτεροι μεταφυσικο φιλσοφοι απ μνα σε γνσεις, αν και δεν τους χω γνωρσει. Επσης μως εναι τρωτο νθρωποι, με τα ελαττματ τους και τουλχιστον σ' αυτ τον τομα δεν υστερ απ καννα τους..."

     Απσπασμα επιστολς της Εμιλ Ντι Σατλ, προς τον Φρειδερκο τον Μεγλο, Βασιλι της Πρωσσας.

                                                 ΤΕΛΟΣ
______________________________________________________

  
και πλι η Μνα μ' βαλε σε τοτο το δσβατο μα τρομερ ευχριστο μονοπτι. θαθελα λοιπν να την ευχαριστσω λλη μια φορ και ... να περιμνω τχα κι λλα;
   σο για τα λοιπ του Βολτρου, σντομα θα τα ξαναπομε...

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers