-


Dali &









/




 
 

 

:

               Βιογραφικ

     Η οικογνει του εναι μια παλαιτατη Βυζαντιν οικογνεια που φυγε κποτε απ το Βυζντιο κι εγκαταστθηκε στο Αρχαο Δλμαιο, στις Δαλματικς ακτς κι αργτερα στο Capo d' Istria, απ' που πρε και το νομ της διτι παλαιτερα λεγτανε Vittori. O πατρας του ονομαζτανε Αντνιο Μαρα Βιτρι Καποδστρια κι η μητρα του ταν απ την Κπρο, ονομαζτανε Διαμαντνα (Αδαμαντα) Γονμη. τσι ο Καποδστριας ταν μγμα Κρκυρας και Κπρου κι αυτ δωσε σφραγδα στην εν συνεχεα συμπεριφορ του. Η οικογνεια Καποδστρια εναι γνωστ κι απ λλους προγνους του που αναφρονται σε γεγοντα πριν και μετ την λωση της Κωνσταντινοπολης. Ο Νικλαος Καποδστριας, εχε διαθσει τερστια ποσ στη Κωνσταντινοπολη για ν' απελευθερωθον πολλο Κρτες που εχαν αιχμαλωτισθε απ τους Τορκους μετ την επανσταση του 1669 κι εχαν οδηγηθε στη Βασιλεουσα. Ο Αλεβζος Καποδστριας που ξεσκωσεν επανσταση στη Βρειο πειρο επικεφαλς των κατοκων της Χιμρας με τη βοθεια Ενετν, αλλ κι λλοι επσης αγωνιστς που προσφεραν μεγλες υπηρεσες.
     Ο πατρας του Καποδστρια σποδασε στην Ιταλα στο Πατβιον (σμερα Πντοβα) Νομικ. Εδ πρπει να τονσω πως σα πανεπιστμια ιδρθηκαν στην Ρουμανα, Αυστρα κι Ιταλα την εποχ 1300-1500 κι αντηξαν τις επιστμες (Πανδιδακτρια ονομζονταν ττε κι αργτερα Πανεπιστμια) ιδρθηκαν χι απ Ρουμνους, Αυστριακος Ιταλος, αλλ απ λληνες, ιδως απ τη Μικρ Ασα. Αφο λοιπν σποδασε στην Ιταλα επστρεψε στη Κρκυρα κι ρχισε να ασχολεται μ' επαναστατικ κινματα. Αυτς συνταξε το 1800, μετ την υποτυπδη απελευθρωση της Κρκυρας και τη θση της υπ την υψηλ ηγεμονα του Σουλτνου το πρτο Σνταγμα. Πγε μλιστα στην Κωνσταντινοπολη, το υπβαλε στο σουλτνο κι αυτς το αποδχτηκε.
     Ο Ιωννης γεννθηκε στη Κρκυρα στις 10 Φλεβρη 1776 κι εχε τον ττλο του Κμη. τανε δευτερτοκος γιος αλλ το 6ο παιδ των γονιν του. Υπρχε ο μεγαλτερος, ο Βιρος κι ο μικρτερος, ο Αυγουστνος. Σποδασε τα πρτα γρμματα στο μοναστρι της Αγας Ιουστνης στο προστειο της Γαρτσας -σχολεο των αριστοκρατν της εποχς-, απ το 1781, που μαθε πολ καλ Λατινικ, Ιταλικ και Γαλλικ. Το 1788 αναπτσσεται πολ ντονα το θρησκευτικ του συνασθημα και συχνζει στη Μον Πλατυτρας, που ο μοναχς Συμεν τονε κατηχε με πθος στην ορθδοξη πστη. Το 1792 σζεται απ θαμα, σε ατχημα με λογο που το αποδδει στη Παναγι τη Πλατυτρα κι η πστη του στον Θε δυναμνει. 2 χρνια μετ πηγανει στη Βενετα και την επμενη χρονι πηγανει στη Πντοβα κι εγγρφεται στο εκε πανεπιστμιο, που σποδασε Ιατρικ. Αποφοιτ το 1797 στις 10 Ιουνου κι επιστρφει αμσως στη Κρκυρα που εξασκοσε την ιατρικ αφιλοκερδς γιατ ταν πολ πλοσιος. Εχε κτματα στη Κρκυρα αλλ κι αλλο, τσο μσα, σο και ξω απ τα Βαλκνια. Απ τα τλη του 1798 αφοσιθηκε ολοκληρωτικ στη πολιτικ, ειδικτερα μετα τον πλεμο των Ρωσωτορκων εναντον των Γλλων. Ττε η οικογνεια Καποδστρια καταφεγει στη Κερκυρακν παιθρο και πολεμ με το μρος των πρτων. Την επμενη χρονι η γαλλικ φρουρ παραδδει την πλη στους Ρωστουρκους και για να διστημα, ο διος διατλεσε αρχατρος του τουρκικο στρατιωτικο νοσοκομεου, που ιδρθηκε ττε στην Κρκυρα.
     Το 1797 τα Ινια νησι, που ταν δαφος της Δημοκρατας της Βενετας, πρασαν στον λεγχο των Γλλων του Ναπολοντα, ταν αυτο κατλαβαν τη Βενετα. Το 1799, Ρωσα και Τουρκα μαζ, πραν τα νησι απ τους Γλλους. Υπ την προστασα της Ρωσας το 1800, δημιουργθηκε το πρτο ανεξρτητο Ελληνικ Κρτος μετ την 'Αλωση της Κωνσταντινοπολης, η Δημοκρατα της Επτανσου Πολιτεας. Πρτος Πρεδρος της Γερουσας της Δημοκρατας, που πρε διασχζοντας φιππος την Κωνσταντινοπολη το 1801 το φιρμνι της αυτονομας, ταν ο Αντνιος Καποδστριας, πατρας του Ιωννη. Η Μεγλη Ιδα της ανασνταξης της Μεγλης Ελλδας γεννθηκε εκενη την εποχ στα Επτνησα.
     Το Μρτη του 1800 τα Ινια νησι ανακηρσσονται σε υποτελ πολιτεα στον Τορκο Σουλτνο, η οποα φειλε να κυβερνιται απ την αριστοκρατα του τπου. Ο Καποδστριας καταρχς, γνεται κτακτος επτροπος της τοπικς κυβρνησης, αργτερα γνεται Υπαρχηγς και τλος Γραμματας της Επικρτειας για τις υποθσεις εξωτερικν, εσωτερικν κι εμπορου. Το 1802 ιδρει την Ιατρικν Εταιρεα της Κρκυρας, που τελικ υπρξε κι ο πρτος ελληνικς ιατρικς σλλογος Απ ττε αποκτ στενος δεσμος με τη Ρωσικ Αυλ. Το 1803, με την ψφιση του Δημοκρατικο Συντγματος που συνταξε ο Ιωννης Καποδστριας, Πρεδρος της Γερουσας εξελγη ο κμης Θεοτκης και Γενικς Γραμματας της Επικρτειας (Καγκελριος) ανλαβε ο Ιωννης Καποδστριας σε ηλικα 27 ετν. Λγους μνες μετ, ο Θεοτκης πθανε και πρακτικ, μνος Κυβερντης της Ιονου Πολιτεας ταν ο κμης Ιωννης, εν ο πατρας του αποσρθηκε απ την ενεργ πολιτικ σκην.



     Oι Ναπολεντειοι πλεμοι δεν λλαξαν μνο το ευρωπακ πολιτικ σκηνικ, αλλ προκλεσαν ντονες ανακατατξεις και στα κατεχμενα απ τους Οθωμανος Βαλκνια. Η ρωσο-τουρκικ συνεργασα στα Επτνησα κρτησε πολ λγο. Ο Ναπολων κατευθυνμενος στην Αγυπτο, εξασφλισε τη φιλα της Τουρκας, την οποα σκπευε να χρησιμοποισει κι ως δναμη αντιπερισπασμο των δυνμεων της Ρωσας. Η ρωσικ διπλωματα απαντντας, προκλεσε τη Σερβικ Επανσταση του 1803, εν ακολουθντας γαλλικς συμβουλς, η Τουρκα επετθη στους πιθανος λληνες επανασττες (επιχειρσεις του Αλ Πασ κατ των Σουλιωτν, 1803-1804, και σφαγ των Καπεταναων της Πελοποννσου κατ τη διρκεια της οποας εξοντθηκαν οι περισστεροι Κολοκοτρωναοι, εν ο Θεδωρος σθηκε στη Ζκυνθο με τη βοθεια των Μορτζινων της Μνης).
     Tο 1806, ρχισε ο αναμενμενος -μετ την ττα των Ρσων στο Αοστερλιτς- ρωσο-τουρκικς πλεμος. Στα πλασι του, οι Τορκοι (ο Αλ Πασς των Ιωανννων) με τη βοθεια του Ναπολοντα (διθεση πυροβολικο) επιτθηκαν στη Λευκδα (Αγα Μαρα). ταν ο Αλ Πασς με στρατ επιχερησε να καταλβει τη Λευκδα, ο Καποδστριας δχτηκε να οργανσει την μυνα του νησιο και με τις μεσες ενργεις του κατφερε να ματαισει τα σχδια του Αλ Πασ. Εκε γνωρστηκε με τον Μητροπολτη 'Αρτας -αργτερα Ουγγροβλαχας- Ιγντιο, πνευματικ πατρα των Σουλιωτν (ο οποος θα παραμενει φλος και συνεργτης του ως το θνατ του) και τον Κολοκοτρνη, στον οποο ανθεσε πειρατικς επιδρομς με πλοα στο Αιγαο.
     Οργνωσε μαζ με τον λληνα Στρατηγ του ρωσικο στρατο Παπαδπουλο, τον πρτο πραγματικ ελληνικ στρατ, προσλαμβνοντας χι μνο τους Σουλιτες, αλλ και τους Πελοποννσιους και τους Ρουμελιτες Καπεταναους. Στα ντα του Αλ δημιοργησε αντιπερισπασμος συντονζοντας τις επιθσεις του Κατσαντνη, του σκου κι λλων. Για ενσχυση της Α' Επανστασης των Σρβων (1803-1808), ο Νκος Τσρας πραγματοποησε τη μυθικ προλασ του απ τον λυμπο προς τη Σερβα, σε συνεννηση με τον Ρσο Νααρχο στο Αιγαο, Σινιβιν. O Καποδστριας, που ασφαλς ταν μτοχος της Μεγλης Ιδας για την αναγννηση της Ελλδας, στη συγκντρωση των Καπεταναων στη παραλα του Μαγεμνου της Λευκδας, μετ την απκρουση της επθεσης του Αλ-Πασ, τους επε:

   «Συντμως, η Πατρς θα σας ξανακαλσει για σκοπ πολ υψηλτερο».

     Το συντμως ργησε, γιατ ο Τσρος, στη συμφωνα του Τιλστ, παρδωσε να νησι στο Ναπολοντα. Tο 1807 λοιπν, στα Νησι ξανρχονται οι Γλλοι. Ο Καποδστριας αποσρεται. Ο Δ. Ρμας μως, μαζ με τον Κολοκοτρνη, προτενουν στο Γλλο διοικητ των Νησιν τη συγκρτηση στρατιωτικς δναμης, που θα εξοπλιζταν απ τους Γλλους για την απελευθρωση της Ελλδας. Η Επανσταση θα ταν ελληνο-τουρκικ. Σμμαχος του Κολοκοτρνη ταν ο Λαλαος Τορκος Αλη-Φαρμκης. Το σχδιο σταματει το 1809, ταν καταλαμβνουν τα νησι οι 'Αγγλοι κι ο Καποδστριας φεγει για τη Ρωσα. Εχεν δη προσκληθε, μετ την παρδοση της Επτανσου απ τον Τσρο στον Ναπολοντα το 1807 με τη συνθκη του Τελστ, στην Αγα Πετροπολη απ τον ττε Υπουργ Εξωτερικν του Τσρου Ρουμιντσεφ, με την μεσολβηση του Ζακυνθινο κμη Γεωργου Μοτσενγου, για να ενταχθε στη ρωσικ Διπλωματικ Υπηρεσα. Η φλγα της «Μεγλης Ιδας» αναθερμνθηκε μετ τη νκη της Ρωσας κατ του Ναπολοντα.
     φθασε στην Αγα Πετροπολη στις 16 Ιανουαρου 1809. Εκε, στην Αγα Πετροπολη, χρη στις ικανοτητς του, κερδζει την εμπιστοσνη του Τσρου και γνεται Υπουργς των Εξωτερικν και σμβουλος της κυβρνησς του. Γνεται οπαδς της "Πεφωτισμνης Δεσποτεας" δηλαδ του εκσυγχρονισμο της κοινωνας και των μεταρρυθμσεων χωρς μως την επαναστατικ παρεμβολ του λαο.
     Τοποθετθηκε ως υπερριθμος Ακλουθος και το 1811 για λγους υγεας ζτησε και διορστηκε κανονικ στη Ρωσικ Πρεσβεα στη Βιννη, ως Ακλουθος με αρμοδιτητα τις εμπορικς σχσεις. Στη διρκεια του Συνεδρου της Βιννης, ο Καποδστριας συναντιται με λους τους επιφανες λληνες που συρρουν εκε  (Μητροπολτης Ιγντιος, 'Ανθιμος Γαζς, Γεργιος Σταρου, Ανδρας Μουστοξδης, Φλιππος Χατζς, αδελφο Μπαλκη, ο στρατηγς Δοκας που υπηρετοσε στον αυστριακ στρατ, ο Ιωννης Μαυρογνης, πρξενος της Τουρκας στη Βιννη και λλοι, μεταξ των ο Αθ. Τσακλωφ). 'Αλλωστε, ο Καποδστριας φρντισε να γνωριστε και με λη την ελληνικ κοιντητα. Η μορα τα 'φερεν τσι, στε στη Βιννη, εκε που γεννθηκε το κνημα του Ργα, να πρει σρκα κι οστ το ραμα της ελευθερας των Ελλνων.
     Πρτη κνησ του στη Βιννη ταν η συγκρτηση της Φιλομοσου Εταιρεας, στην οποα πτυχε να εντξει ως μλος και τον διο τον Τσρο. Δημιοργησεν τσι, να φορα νμιμο, μσα απ τον οποο μποροσαν να δραστηριοποιονται οι λληνες για τον Σκοπ, αλλ και να συλλγουν χρματα για τις τερστιες μελλοντικς ανγκες του αγνα σ' να «νμιμο ταμεο». Δετερο βμα ταν η δημιουργα του "παρνομου" μηχανισμο της Φιλικς Εταιρεας, που θα διοργνωνε τον στρατ της Επανστασης. Η αποστολ ανατθηκε στους Τσακλωφ και Σκουφ, που απευθνθηκαν στις λακς τξεις. Η Φιλικ Εταιρεα, πως επαμε, εχεν αρατη Αρχ, αλλ χι αρχηγ. λων μως, τα βλμματα ταν στραμμνα στον Καποδστρια. Αν πρπει η Αρχ να αποκτσει πρσωπα, αυτ ταν ο Ιωννης Καποδστριας, ο Δ. Ρμας, ο Ιγντιος και κτω απ' αυτος ο Ανδρας Μουστοξδης, ο Αντνιος Κομιζπουλος εκ Φιλιππουπλεως, μπορος στη Μσχα, ο 'Ανθιμος Γαζς, ο Παναγιτης Σκερης, ο Νικλαος Παξιμδης Ιωανντης, μεγαλμπορος στη Μσχα κι σως κι ο Αλξανδρος Μαυροκορδτος. Οι Κομιζπουλος και Παξιμδης ανλαβαν το ργο της συγκρτησης του επαναστατικο μηχανισμο μακρν του Καποδστρια κι αυτο στρατολγησαν τους Σκουφ και Τσακλωφ. Ο ρλος του Σκερη εναι επσης σημαντικς, αφο οι Σπηλιδης κι Αναγνωσταρς δολευαν στην επιχερηση του.
     Ο Γλλος ευγενς Αγουστος Ντε Λαγκρντ, που μετ τη Γαλλικν Επανσταση, γινε «δισημος» κοσμικς εμιγκρ των ευρωπακν αυλν, στ' απομνημονεματα του για το συνδριο της Βιννης (Παρσι 1843), γρφει εκτενς για τους δυο διασμους λληνες του συνεδρου, τον Καποδστρια και τον Υψηλντη κι αναφερμενος στις προσπθειες προς απελευθρωσιν της Ελλδος, αναφρεται στην «Εταιρεα του Ργα», σε μια δετερη μυστικ εταιρεα πο σχηματστηκε στην Ιταλα με στχο να αξιοποισει τη γαλλικ επαναστατικ πολιτικ κι επισημανει:

    "...ταν ολκληρος η Ευρπη ησχολετο εις την Βιννην, με τη διαμρφωσιν της νας ευρωπακς τξεως, εσχηματσθη μια Τρτη Ελληνικ Εταιρεα. Η να Εταιρεα ωργανθει υπ την σημααν της θρησκεας κι επιζητοσε την υποστριξιν του Τσρου. Ωνομσθη «Εταιρεα των Φιλομοσων». Το μβλημ της το νας δακτλιος επ του οποου εχαν χαρξει μα γλακα και τον Κνταυρο Χερωνα... Η στολ των μελν ταν ολμαυρη και συνοδεετο απ σκοφο, επ του οποου απεικονζονταν μια νεκροκεφαλ κι υπ' αυτν δο οστ σταυροειδς τοποθετημνα. Τα χρματα της εταιρεας ταν σπρο-μαρο-κκκινο. Η εταιρεα αυτ φθασε να αριθμε 60.000 μλη. Εχε τσσαρας μυστικς τξεις. νας ππλος βαθτατου μυστηρου εκλυπτε την φσιν της...

   ...Εις των φλογερωτρων υποστηρικτν της ταν ο μητροπολτης Ουγγροβλαχας Ιγντιος. Ο Υψηλντης ταν εις εκ των πρτων μυστν της".

     
Το 1812, λγω του συνεχιζμενου ρωσο-τουρκικο πολμου, αποσπστηκε στο Διπλωματικ γραφεο του Αρχιστρτηγου της Στρατις του Δοναβη. Εκε, γνωρστηκε με τον λληνα Στρατηγ Κομνην και τον λληνα διπλωμτη Ροδοφοινκη, που κατηθυνε τη σερβικ Επανσταση. Μετ την υπογραφ της Συνθκης του Βουκουρεστου, ο Καποδστριας, αφο φρντισε να χορηγηθε φθονη βοθεια στους Σρβους (που εγκαταλεφθηκαν πια μνοι τους ναντι των Τορκων), ακολοθησε το νο αρχηγ του Στρατο του Δοναβη, Νααρχο Τσιτσαγκφ, ταν ανλαβε αρχιστρτηγος του ρωσικο στρατο που αντιμετπιζε τον Ναπολοντα. μεινε στο διπλωματικ Γραφεο του Αρχιστρτηγου μχρις του τον κλεσε κοντ του ο Τσρος, ο οποος εκτμησε την προσφορ του στο μτωπο (οργνωσε το δκτυο συλλογς κι ανταλλαγς πληροφοριν της ρωσικς στρατις) και μετ τη μχη της Λειψας (1813), του ανθεσε την αποστολ για την απσπαση της Ελβετας απ τη γαλλικ κηδεμονα και την αποκατσταση της Εντητας της χρας με τη θσπιση νου Συντγματος.



     Αφο συνταξε το Σνταγμα της Ελβετας που προβλεπε την ουδετερτητ της (ταν ο δημιουργς της Ελβετας), προσκλθηκε στο Συνδριο της Βιννης ως το πιο χαμηλβαθμο μλος της ρωσικς αντιπροσωπεας, διτι ο Τσρος τον θεωροσε ικαν να αντιμετωπσει κι εκε, τον Μτερνιχ, πως τα κατφερε στην Ελβετα. Στη διρκεια του Συνεδρου, ο Καποδστριας εξελχθη σε Α' Διπλωματικ Σμβουλο του Τσρου και τλος, σε Υπουργ επ των Εξωτερικν. Οι επιτυχες και στη να του θση προκλεσαν το ενδιαφρον και την ενοια του τσρου, κι εστλη στην επμενη δσκολ του αποστολ. Το 1814 στο Παρσι, πρε μρος στην υπογραφ της ειρνης με τη Γαλλα. Για τις υπηρεσες αυτς του δθηκε το παρσημο του Αγου Βλαδμηρου. Ο τυπικς διορισμς του σε υπουργ επ των εξωτερικν εκδθηκε το 1815.
     Απ τον Ιονιο του 1814 μως, η Αγγλα εχε καταλβει τη Κρκυρα. Απ ττε δεν χνει ευκαιρα, σε κθε συνντησ του με τον τσρο, να του μιλει για την οικτρ κατσταση στην οποα βρισκταν οι ορθδοξοι της Ανατολς, για τη βελτωση των συνθηκν διαβωσς τους, και για ,τι εχε σχση με το ελληνικ πρβλημα. Με ενργεις του γινε ρανος, στον οποο συνεισφεραν ο διος ο τσρος κι λλα σημανοντα πρσωπα που ταν συγκεντρωμνα στη Βιννη. Τα χρματα επρκειτο να διατεθον κατ φρση του Καποδστρια «...υπρ των πτωχν Ελλνων, των διψντων παιδεαν», με φαινομενικ σκοπ να χρησιμεσουν για τη συλλογ και τη διατρηση των λειψνων των αρχαων μνημεων. τσι πντως ξεκνησε η ονομαστ για τη δρση της «Εταιρα των Φιλομοσων».
     Μετ την ττα του Ναπολοντα αρχζουν οι συζητσεις για τη συνθκη ειρνης. Ο Τσρος διορζει τον Καποδστρια, σμβουλο του με δικαιματα, χωρς ακμα να τον κνει υπουργ εξωτερικν και του ζητει να διαπραγματευθε τη συνθκη. Ο Καποδστριας αντιμετωπζει προσωπικτητες πως τον Ταλερνδο, τον Μτερνιχ κι απ' λους τους ιστορικος αναφρεται πως τανε καλτερος απ' λους τους λλους. Στη συνθκη που γινε δε θλησε, να καταστραφε τελεως η Γαλλα αν και θα μποροσε να το εχε κνει γιατ εκπροσωποσε μια πολ μεγλη δναμη τη Ρωσα. Ο Ναπολων εναι εξριστος στη νσο λβα. Επιστρφει, γνεται η μχη του Βατερλ και φτνουμε στο 1815 (Απ τον Σεπτμβριο του 1814 και το 1815 για την ακρβεια) που γνονται φοβερ διπλωματικ γεγοντα. Πργκιπες, βασιλιδες, αυτοκρτορες, ηγεμνες, διπλωμτες. λη η Ευρπη αγωνζεται στε να πετχει κθε λας την καλτερη συνθκη γι' αυτν. Εκε στλνεται κι ο Καποδστριας. Ττε εχε προσπαθσει να πεσει τον τσρο να μην συναινσει στη δημιουργα της Ιερς Συμμαχας. Το γγραφο που ο τσρος θεσε υπ' ψιν του ο Καποδστριας το απρριψε, αλλ ο τσρος εκενη την εποχ βρισκτανε κτω απ την επδραση της βαρνης Γκροδενερ, μιας μυστικοπαθος γυνακας που ττε κατ σμπτωση πολμησε την Ελλδα, εν αργτερα την ωφλησε. Αυτ πεισε τον τσρο να υπογρψει την συνθκη των Παρισων και να δημιουργηθε η Ιερ Συμμαχα.
     Μσα σε ττοιο ανθελληνικ πνεμα, γιατ δεν δεχντουσαν να γνονται επαναστσεις κατφερε ο Καποδστριας να δεχτον λοι: Αγγλα, Γαλλα, Πρωσα, Αυστρα, την απελευθρωση της Ιονου πολιτεας. (Τουλχιστον με την «υψηλ» εποπτεα της Αγγλας). Ελευθερθηκε η Ελλδα σ' αυτ το νησιωτικ σμπλεγμα. Η συνθκη υπογρφτηκε τον Νομβριο του 1815 κι ταν μια απ τις μεγαλτερες επιτυχημνες προσπθειες του Καποδστρια. Προσπθησε να πεσει τον Τσρο ν' απελευθερσει και την υπλοιπη Ελλδα. Η επιθυμα του αυτ ταν γνωστ στους Ευρωπακος κκλους γιατ κατ τη διρκεια γεματος, (πως αναφρει κι ο Βαλαωρτης) εχε κνει πρποση: «Στην απελευθρωση λου του γνους». λο το γνος δεν σμαινε μνο ο Ελλαδικς χρος, αλλ η απελευθρωση απ τον στρο ποταμ μχρι τη Κωνσταντινοπολη και τη Μικρ Ασα. Ο Tσρος τον κουσε με προσοχ. Ο Καποδστριας του δωσε υπομνματα (πως αναφρει και στην αυτοβιογραφα του) που του περιγρφει τη δσκολη θση των Ελλνων, τη δυστυχα που χουνε περιλθει οι ομδοξοι και ζτησε τη βοθεια του Τσρου. Ο τσρος τον χτπησε φιλικ στη πλτη και του απντησε: «Το κθε πργμα στον καιρ του». τσι, ττε, το 1815, το μνο που πτυχε ταν η απελευθρωση των Ιονων νησιν. Την επμενη χρονι, στις 31 Γενρη, προβιβζεται σε μυστικ σμβουλο, βαθμς που βρισκτανε στη 3η θση στην ρωσικ ιεραρχα.
     Το 1817 η Φιλικ Εταιρα του πρτεινε ν' αναλβει την αρχηγα της επανστασης στην Ελλδα. Τον επισκφτηκε στην Πετροπολη εκ μρους της Φιλικς Εταιρας νας ποπτος τυχοδικτης, ο Ν. Γαλτης (μακρινς ανηψις του Καποδστρια κι νας απ τους πρτους που στρατολογθηκαν απ τον Σκουφ) και του ζτησε ν' αναλβει την αρχηγα της. Εκενος χι μνον αρνθηκε, αλλ και με αυστηρ τρπο μλησε στο Γαλτη, τονζοντς του τι τα σχδι τους μπορον να παρασρουν το θνος στην καταστροφ. Αρνθηκε, χι γιατ ταν φλος της Οθωμανικς κυριαρχας στην Ελλδα, αλλ γιατ απ τη φση του αντιπαθοσε τις επαναστατικς μεθδους πλης πως επσης και γιατ πστευε πως η επιλογ δεν ταν κατλληλη για την κρηξη της Εθνικς Επανστασης. Επιπλον εχε τη γνμη τι μια επανσταση που θα στηριζταν σε νες δυνμεις δεν θα φερνε καννα ουσιαστικ αποτλεσμα. Ο Γαλτης εκτελστηκε απ τον Δημητρπουλο, κατ' εντολ του Τσακλωφ, κοντ στις Σπτσες.
     Το 1818 πρε δεια απ τον τσρο και πγε στην Κρκυρα για να φροντσει για την υγεα του. Εκε τον επισκφτηκαν ο Θ. Κολοκοτρνης, ο Μ. Μπτσαρης κι λλοι καπετνιοι, τους οποους ενσχυσε οικονομικ σο μποροσε, αλλ και τους δλωσε πως ο τσρος δεν χει καμμι διθεση να ρθει σε ρξη με την Τουρκα και δεν πρπει να περιμνουν τποτε αξιλογο απ την πλευρ της Ρωσας. Στο τλος του 1819 τις αρχς του 1820, ο Καποδστριας δχθηκε στην Πετροπολη τον Ξνθο που του πρτεινε ν' αναλβει την ηγεσα της Φιλικς Εταιρεας, μα και πλι αρνθηκε (η ακριβς ημερομηνα δεν εναι απλυτα διασταυρωμνη) και του υπδειξε τον Αλξανδρο Υψηλντη ως να πιθαν καλ ηγτη. Ο διος ο Υψηλντης, στην επιστολ του λγο πριν τον θνατ τους προς τον Τσρο Νικλαο Α' το 1827, γρφει τι ο Καποδστριας τον συμβολευσε και τον παρακνησε να ξεκινσει (Δεσποτπουλος, "Ο Κυβερντης Καποδστριας & Η Απελευθρωση Της Ελλδας", 1996). πως γρφει η Αντα Πρασ:

    "Ο Καποδστριας θλησε να χρησιμοποισει τον Υψηλντη, επειδ ταν στρατηγς του ρωσικο στρατο και οικεος του Αυτοκρτορα και με την ναρξη των εχθροπραξιν θα επιδειννονταν οι σχσεις Ρωσας-Τουρκας, στε να μπορσει ο Καποδστριας να παρασρει τον Τσρο σε πλεμο με την Τουρκα".

     Το 1820 στη Πολωνα, ο Καποδστριας δχτηκε τον Παναγιτη Κρεββατ. Αυτς μετφερε στον Υψηλντη -που στο μεταξ εχε αναλβει επτροπος της Φιλικς Εταιρεας- το μνυμα για ναρξη της Επανστασης απ τη Μολδοβλαχα. Ο Υψηλντης, στις αφηγσεις του προς την κμισσα Λολου Τιρχιμ και τη μεγαλτερη αδερφ της Κωνσταντα, σζυγο του πρεσβευτο της Ρωσας στη Βιννη, Αντρι Ραζουμφσκι, λεγε τι συναντθηκε με τον Καποδστρια πριν κηρξει την Επανσταση κι τι του εξθεσε την πρθεσ του ν' αρχσει την εξγερση απ τη Μολδοβλαχα (κυρως διτι περμενε βοθεια απ τη Ρωσα) κι τι ο Καποδστριας, πως γρφει ο Υψηλντης, «συμφνησε μαζ του και τον ενθρρυνε». (Στα δικ του υπομνματα στον Τσρο Νικλαο και στους πρσβεις των  Μεγλων Δυνμεων, ο Καποδστριας αναφρεται στη συνντηση αυτ και λει τι τον απτρεψε. Και τα δο κεμενα εναι διπλωματικ κεμενα, που υπηρετον ναν εν εξελξει σκοπ και δεν εναι αυτοβιογραφικ -πως ορισμνοι πιστεουν- και γι' αυτ ο Καποδστριας γρφει αυτ που συμφρει κι χι την αλθεια).
     Για τη σχση Καποδστρια - Υψηλντη γρφει η Βαρνη Λουλο Τιρχιμ (μετφραση απ τα γερμανικ του Καθηγητ Π. Κ. Ενεπεκδη). Λουλο Τυρχιμ «Η ΖΩΗ ΜΟΥ - Αναμνσεις 1788-1819», Μναχο 1913-1914.

   "...Κθε ημρα -μετ τον Νομβριο του 1827- μας διηγταν ο Υψηλντης να μρος της πικρς του μορας... Ε, λοιπν, ο Καποδστριας δυστυχς δεν εναι εντελς ανεθυνος για την μορα του Υψηλντου.
   ...Κατ τα λλα, οι συμβουλς του Καποδστρια, στον οποο εχε τυφλ εμπιστοσνη ο Υψηλντης, εχαν ββαια, ναν σκοπ: πς να εξυπηρετση την πατρδα του. Το 1821 ο Καποδστριας θυσασε απλοστατα ναν φλο του...
   ...Το χειμνα του 1819-20, ταν εμες (σ.σ η Λουλο κι η Κατερνα) βρισκμαστε στη Ρωσα, ρθε  ο Υψηλντης στην Πετροπολη με μνο σκοπ να μας δει. ταν ττε, αρρστησε για πολλς εβδομδες, τον επισκφθηκαν μερικ επσημα πρσωπα της «Εταιρεας», ...κι αυτο του ανθεσαν χωρς πολλς διατυπσεις κι εν ονματι των συμπατριωτν των την αρχηγα... Ο Υψηλντης τους παρακλεσε να του δσουν τρεις μρες καιρ για να σκεφθε την υπθεση και να μιλσει με τον Καποδστρια... Ο Καποδστριας, που ταν πληροφορημνος για λα, επεδοκμασε μ' ενθουσιδη λγια την πατριωτικ επιθυμα του φλου το και του επε, τι κι αν η ευρωπακ πολιτικ δε θα επτρεπε στον Τσρο να κηρυχθε ανοικτ υπρ της ελληνικς υποθσεως, η καρδι του θα εναι πρα για πρα με τους λληνες.
   ...Παρ' λες τις διαβεβαισεις, ο Υψηλντης ζτησε να μιλσει με τον Τσρο, αλλ ο Καποδστριας τον εμπδισε... τον απτρεψε μλιστα, απ το ν' αποχωρσει απ το ρωσικ στρατ, με τη δικαιολογα τι το διβημα αυτ θ' αποθρρυνε τους λληνες της Πελοποννσου, που βλπανε στο αξωμ του, ως Ρσου αξιωματικο, μαν απδειξη της προστασας του Τσρου...
   ...Ο Υψηλντης, αφο τελεωσε το σχδιο των επιχειρσεων, το 'δειξε στον Καποδστρια, που μεινε τσον ικανοποιημνος, στε πδηξε απ τη χαρ του, τον αγκλιασε και τον εγμισε με εγκμια".

     ταν ξσπασε η επανσταση του 1821, προσπθησε να πεσει το Ρσο Αλξανδρο Α' να επμβει στρατιωτικ εναντον της Οθωμανικς Αυτοκρατορας, πργμα που δεν κατφερε και νικημνος αναγκστηκε να φγει απ τη Ρωσα το καλοκαρι του 1822. Αισθνεται την ανγκη να βρει τρπο να δεξει τη συμπαρστασ του στους αγωνιζμενους συμπατριτες του. τσι ρχεται σε αντθεση προς τον τσρο, πργμα που γνεται αιτα να του δοθε, τον Αγουστο του 1822, απεριριστη δεια. Μεταβανει στην Ελβετα κι απ εκε, δουλεοντας εντατικ, προσπθησε να ξεσηκσει τη συμπθεια της Ευρπης για τους αγωνιζμενους ηρωικ λληνες.
     Αποφασζει λοιπν πια οριστικ ν' αφσει τη Ρωσα και να κατβει για πντα στην Ελλδα. Πρτη του δουλει ταν να πουλσει τα πιπλ του. τανε καλοκαμωμνα κι ακριβ κι αν τα 'φερνε μαζ του στην Ελλδα θα ταν πρκληση για τους φτωχος λληνες. Τα πολησεν λα και κατφερε να εισπρξει απ' αυτ πενντα χιλιδες ροβλια. Με μια, λα αυτ τα ροβλια τα στειλε σ' λληνες σιτμπορους στην Οδησσ και τους παρακινοσε να προσθσουν κι αυτο ,τι θλανε. Με λο το ποσν θ' αγορζανε σιτρι και θα το στλνανε στους λληνες που πεινασμνοι αγωνζονταν για τη λευτερι τους. Οι λληνες σιτμποροι της Οδησσο σεβστηκαν την επιθυμα του και διπλασασαν τις πενντα χιλιδες ροβλια που τους στειλε. Φρτωσαν πντε καρβια σιτρι και στελανε απ να στα Ψαρ, στην δρα και στις Σπτσες. Τα λλα δυο τα στελανε στ' Ανπλι για να εφοδισουν το στρατ. Το 1826 πγε στο Παρσι, φαινομενικ για λγους υγεας, αλλ στη πραγματικτητα για να συνεννοηθε με τους εγκατεστημνους ομογενες κι λλους ξνους για την ενσχυση της ελληνικς υπθεσης. Για τον διο σκοπ επισκφτηκε και τις Κτω Χρες, πριν επιστρψει στην Ελβετα.
     Πντα προσπαθοσε να εξασφαλσει την συμπαρσταση κυβερνσεων και προσωπικοττων υπρ του αγνα των Ελλνων. Πργματι τελικ δημιουργθηκε νας συνασπισμς 'Αγγλων, Ρσων και Γλλων εναντον του Σουλτνου. Η επιτυχα της Μεγλης Επανστασης του 1821 οφελεται στ' τι σχεδιστηκε με πλρη γνση της διεθνος πολιτικς, με βση τα στρατηγικ δεδομνα στην περιοχ και στηρχθηκε αποκλειστικ σε ελληνικς δυνμεις. Η επιτυχς Ελληνικ Επανσταση -γιατ προπρξαν δεκδες αποτυχημνες εξεγρσεις, πως το κνημα των αδελφν Ορλφ το 1769- χαρακτηριζταν απ ιδιοφυ σχεδιασμ και προσεκτικ επιλογ του χρνου εκδλωσς της.
     Η κρια επαναστατικ προσπθεια γινε στην Πελοπννησο. Πριν, εκδηλθηκαν δυο αντιπερισπασμο. Ο πρτος στην πειρο, με την επανσταση του Αλ-Πασ των Ιωανννων, που θλησε να γνει ανεξρτητος ηγεμνας απ τον Σουλτνο κι ο δετερος στη Μολδοβλαχα, με το κνημα του Αλξανδρου Υψηλντη το Φεβρουριο του 1821 (Που σμφωνα με την επσημη ιστορα κρυξε ττε την ελληνικ επανσταση στο Ισιο). 
     Πς λειτοργησαν οι αντιπερισπασμο; Για να καταβληθε η επανσταση του Αλ-Πασ, στλθηκε ο στρατς της Πελοποννσου και της Ρομελης, εν οι Αλβανο ετε πολεμοσαν με τον Αλ, ετε με τους Τορκους. Το κνημα του Υψηλντη στη Μολδοβλαχα προκλεσε φβους στην Υψηλ Πλη για πιθαν ρωσικ στρατιωτικ επθεση, που για τον λγο αυτ μετφερε απ τη Μακεδονα και την Θρκη στρατιωτικς δυνμεις προς τον Δοναβη. Η κρια επαναστατικ προσπθεια επομνως, γινε κει που δεν υπρχαν αξιλογες τουρκικς δυνμεις.
     Το πσο συνδυζεται μ' αυτ τη στρατηγικ λογικ, η επσημη εκδοχ για την οργνωση της επανστασης απ τρεις απλος λακος λληνες μετανστες, εναι να αξιοπρσεκτο ερτημα. Ο μνος λληνας που 'τανε σε θση να σχεδισει αυτς τις κινσεις, γιατ γνριζε τα γεωπολιτικ δεδομνα, τις εξελξεις στις ρωσο-τουρκικς σχσεις και που μποροσε να επηρεσει τη διεθν πολιτικ, ταν ο κμης Ιωννης Καποδστριας, Υπουργς επ των Εξωτερικν του Τσρου Αλεξνδρου Α' απ το 1815 ως το 1822.
     Το επαναστατικ κντρο εγκαταστθηκε γρω απ τον Καποδστρια στη Ρωσα, αφο αυτς ανλαβε την υλοποηση του ορματος. Ο Πατριρχης Γρηγριος Ε' -σμφωνα με τον Μακρυγιννη- απστειλε στον Καποδστρια τον λληνα αξιωματικ του ρωσικο στρατο Λεονταρδη, κομιστ σων μυστικν του Ργα διεφλαττε το Πατριαρχεο. Ο Λεονταρδης στη συνχεια γινε μοναχς και δημιοργησε μοναστρι στη Μολδαβα που εξελχθηκε σε κντρο της επαναστατικς κνησης. Στη Ρωσα, η Στο «Οβδιος» στο Κισινφ ταν το κντρο της Ελληνικς Επανστασης. Εναι ενδιαφρον, πως ο Καποδστριας μεσολβησε να εξοριστε ο Ποσκιν στο Κισινφ κι χι στον Κακασο. Εκε συντχθηκε -εκ της γαλλικς- το Σνταγμα της μελλοντικς Ελληνικς Δημοκρατας. Ο Καποδστριας εχε δη την εμπειρα του Πρωθυπουργο της Ιονου Πολιτεας, του Αρχιστρτηγου της Λευκδας, του επικεφαλς της Αντικατασκοπεας της ρωσικς Στρατις, που αντιμετπισε τον Ναπολοντα, και τη μεγλη περα του Υπουργο Εξωτερικν της Ρωσας.
     Ξρουμε δη, ποιος σκφθηκε τους δο αντιπερισπασμος και ποιος και γιατ επλεξε την Πελοπννησο ως κρια εστα της Επανστασης. Ξρουμε και με ποιους μηχανισμος (Ιγντιος, πνευματικς ηγτης Σουλιωτν) πεστηκαν οι Τζαβελαοι κι οι Μποτσαραοι να συμπολεμσουν με τον σφαγα των Σουλιωτν Αλ-Πασ. Ξρουμε ακμα, απ τα αρχεα της αυστριακς μυστικς αστυνομας, τι ο Γεργιος Σταρου, συνεργτης του Καποδστρια, ταν ο μυστικς εκπρσωπος του Αλ στη Βιννη. Αυτ εναι να απ τα κλειδι για να καταλβουμε την Επανσταση του Αλ-Πασ. να δετερο κλειδ εναι οι συμβουλς των Ελλνων του περιβλλοντς του, τους οποους καθοδηγοσε ο Δ. Ρμας.
     ταν το επαναστατικ κλμα ανβηκε πολ στην Πελοπννησο, ρχισαν να φθνουν απεσταλμνοι προς τον Καποδστρια. Ο Πετρμπεης Μαυρομιχλης στειλε τον Κυρικο Καμαριν. Προς αυτν ο Καποδστριας επε -σμφωνα με τον Σπηλιδη- τι «πρπει να εξωθηθε σε Επανσταση κποιος Τορκος κι οι λληνες να συμμαχσουν μαζ του, εν στη Μνη να συγκεντρνονται δυνμεις σε αναμον των εξελξεων». Ο Καμαρινς δεν κατλαβε το μνυμα και κατερχμενος απ την Αγα Πετροπολη προς Οδησσ διδιδε μνο αυτ που του επε ο Καποδστριας για την αρνητικ στση του Τσρου Αλεξνδρου προς τις επαναστσεις. Ο Καμαρινς εκτελστηκε πριν πει στην Πελοπννησο. Η μεγλη Ελληνικ Επανσταση συνδεται μεσα με το κνημα του Ργα, το οποο συνεχστηκε απ τη Φιλγενο Στο της Κρκυρας.
     Το σχδιο του Καποδστρια που χει εκφραστε στο υπμνημ τους προς τις Μεγλες Δυνμεις ταν η ελευθερα της Μεγλης Ελλδας. (Πελοπννησος, πειρος, Μακεδονα, Κρτη, Σμρνη). Πστευε τι θα μποροσε αξιοποιντας τη θση του να πετχει στα συνδρια του Τροπου αργτερα της Βερνας να επιβληθε η αυτονομα της Ελλδας με τη βοθεια του Τσρου. ταν κατλαβε πως αυτ ταν αδνατο, πγε στη Γενεη (που του χρσταγε πολλ) και διηθυνε απ κει, σαν πραγματικ μεγλος ηγτης της «εξριστης Κυβρνησης», τον Αγνα της Ελλδας οργαννοντας και τη διεθν βοθεια και το κνημα του Φιλελληνισμο.
     Εναι εκπληκτικ το κεμεν του προς τον Τσρο Νικλαο, που γρφει τι πγε στην Ελβετα «για να τον ξεχσει ο κσμος», αλλ «ρχοντο προς αυτν ζητοντες βοηθματα οι λληνες, οι εκδιωχθντες απ τους τπους τους» και μνημονεει επ τη ευκαιρα, τις καταστροφς της Χου, της Κπρου, των Κυδωνιν και των Ψαρν.
     ταν η Επανσταση πτυχε με διπλωματικ μσα (Πρωτκολο του Λονδνου της 6ης Ιουλου του 1827, που υπγραψαν Ρωσα, Αγγλα και Γαλλα), ο Καποδστριας ανλαβε Κυβερντης του μικρο Κρτους που δημιουργθηκε. Σ' λες τις επαναστσεις του κσμου, σ' λη τη γραπτ ιστορα, οι ηγτες των επαναστατικν κινημτων, ταν επικρατον, αναλαμβνουν τη διοκηση του κρτους. Μνο στην επσημη ελληνικ ιστορα γρφεται (απ τους συνεργτες των ξνων), τι ο κυβερντης δεν ταν και ο αρχηγς της Επανστασης.
     Εναι αξιοπερεργο, τι εν στο πρωτκολλο του Λονδνου υπρχουν τρεις συμβαλλμενοι, υπρ ενς τταρτου μρους (της επαναστατημνης Ελλδας) και κατ ενς πμπτου (της Τουρκας), η επσημη ιστορα δεν υπογραμμζει τον ρλο του Καποδστρια σ' αυτ τη διπλωματικ συμφωνα. Πρπει να σημειωθε κι ο ειδικς ρλος του Δ. Ρμα για την αλλαγ της Αγγλικς πολιτικς. Αυτ μως, το πτυχε αποδεχμενος την Αγγλικ κυριαρχα επ της Ελλδας, κτι που ποτ δε δχθηκε ο Καποδστριας.
     Επσης μνεα πρπει να γνει και στο ρλο που παιξε κι ο μεγλος φλος του Καποδστρια, ο Μητροπολτης Ιγντιος. Μλις ο Καποδστριας πγε στην Αγα Πετροπολη, φτασε δπλα του κι αυτς. Ακολουθντας τους συνωμοτικος καννες -και κατ το πρτυπο των Νατν- δρυσε στη Βιννη τη Φιλμουσο Εταιρεα, που ταν «μετωπικ οργνωση». Στη Βιννη φανεται πως ανλαβε και τυπικ το υψηλ του καθκον, που τον υπβαλε στο μοναχικ σχμα. Λγο μετ, συναποφασζει την δρυση του «στρατιωτικο βραχονα». Της Φιλικς Εταιρεας. Το τι περιεβλθη το μοναχικ σχμα φανεται -χι μνο φυσικ απ τα μαρα ροχα που φραγε μονμως- αλλ απ την αιφνδια ανακονωσ του στη Ρωξνη Στροτζα, τι δεν μπορε να την παντρευτε, εν λη η ρωσικ αυλ περμενε αυτν το γμο. πως γρφει η καθηγτρια Ελνη Κοκου, της επε: «Πρπει να προσφρω τον εαυτ μου θυσα στους Αγνες για την πατρδα μας, για την Ελλδα κι αυτν τον δρμο της θυσας πρπει να τον βαδσω μνος μου».
     Στις 14 Απρλη του 1827 η Εθνοσυνλευση της Τροιζνας τον ονμασε Κυβερντη της Ελλδας για 7 χρνια, στερα απ πρταση των οπλαρχηγν της Επανστασης, παρ τις αντιδρσεις των Φαναριωτν και των Υδραων. Ο Καποδστριας, πληροφορθηκε την εκλογ του τον Μη στο Παρσι. Επισκφθηκε τον Τσρο Νικλαο στη Πετροπολη για να του ανακοινσει τη παρατησ του απ τη θση του Υπουργο Εξωτερικν. Ο Τσρος, του χοργησε ισβια τιμητικ σνταξη 60.000 φργκων, την οποα μως ο Καποδστριας δε δχτηκε. Προτο ρθει στην Ελλδα ν' αναλβει τα να του καθκοντα, στειλε υπμνημα στις ευρωπακς δυνμεις, με το οποο ζητοσε οικονομικ ενσχυση για την Ελλδα. Πρασε μλιστα απ το Παρσι, που τον δχτηκαν με μεγλον ενθουσιασμ και πρε διφορα ποσ απ φιλλληνες για τον Αγνα, αλλ δε πρε συγκεκριμνη απντηση στο ατημ του για χοργηση δανεου. Επισκφτηκε στη συνχεια το Λονδνο, που λαβε αρνητικ απντηση στο ατημ του για οικονομικ βοθεια, καθς πριν λγες μρες εχε πεθνει ο φιλλληνας πρωθυπουργς Τζορτζ Κνιγκ. Το Νομβρη 1827, φτασε στην Ανκνα, που τον περμενε το πλοο που του 'χε υποσχεθε τι θα 'στελνε η βρετανικ κυβρνηση να τον μεταφρει στην Ελλδα. Εκε πληροφορθηκε και για την Ναυμαχα του Ναβαρνου (20/10/1827). Οι σχημες καιρικς συνθκες, δεν επτρεψαν στον Καποδστρια να ξεκινσει για την Ελλδα πριν το τλος του 1827. Μλις στις 6 Ιανουαρου 1828, μετ απ σντομη επσκεψη στην Μλτα, φτασε στο Ναπλιο, εν πντε μρες αργτερα αποβιβστηκε στην Αγινα, την προσωριν δρα της "Αντικυβερνητικς Επιτροπς".
     18 Γενρη 1828 φτνει στην Αγινα, γνεται δεκτς μ' ενθουσιασμ απ' λες τις μερις και μετ μεταβανει στο Ναπλιο που οι γραμματες της επικρτειας (οι υπουργο) τον ενημερνουν για την αξιοθρνητη κατσταση και το χος που βασλευε. Στρατς και ναυτικ δεν υπρχαν, η εκπαδευση κι η δικαιοσνη ταν ανπαρκτες. Κοντ στ' λλα επικρατοσε μεγλη αναρχα σ' λο τον τπο. λα λοιπν πρεπε ν' αντιμετωπιστον απ την αρχ. Επηρεασμνος σως απ την πολχρονη θητεα του στην απολυταρχικ Ρωσα, εφρμοσε για τη διακυβρνηση του τπου δικτατορικς αντιλψεις, πιστεοντας τι τσι μνο θα μποροσε να επιβλει την τξη. Η κυβρνησ του, που αποτελονταν απ 28 μλη, ονομστηκε Πανελλνιο. Δημιουργθηκε απογοητευτικ ατμσφαιρα, ταν απ τις πρτες του ενργειες εδαν να διορζει σημαντικς κρατικς υπηρεσες πρσωπα απ το συγγενικ και φιλικ του περιβλλον.
     Η κατσταση που εχε να αντιμετωπσει ο Καποδστριας, ταν δραματικ. Απ στρατιωτικς πλευρς, η επανσταση ψυχορραγοσε. Ολκληρη η Πελοπννησος, με εξαρεση τη Μνη και την Αργολδα βρισκταν στα χρια του Ιμπραμ και το μεγαλτερο μρος της Στερες Ελλδας, το εξουσιζει ο Κιουταχς. Ο ττε, υπουργς των Εσωτερικν και της Αστυνομας Ανδρας Λντος, του επε χαρακτηριστικ: "χουμε ακμα και μερικ νησι στο Αρχιπλαγος (Αιγαο), μα δεν χουμε σχσεις με τους νομρχες. Τα εξουσιζουν οι κουρσροι". Τα οικονομικ του κρτους, βρισκταν σε θλια κατσταση. Λγεται τι, στα δημσια ταμεα, ο Καποδστριας βρκε 1 μνο νμισμα. τανε παλι, ισπανικ κι σως μλιστα και κλπικο! Η διακυβρνησ του τανε σντομη. Οι προσπαθεις του να εκσυγχρονσει την Ελλδα τον φεραν σε σγκρουση με τους Συντηρητικος Προεστος και τους Γαιοκτμονες. τσι χωρς λακν υποστριξη μεινε απροσττευτος στις επιθσεις των αντιπλων του.



     Οπωσδποτε μως η οργνωση του νου κρτους προχωροσε σταθερ. Υπρχε πλρης ανασφλεια στην ξηρ και τη θλασσα, πλρης παρλυση στη δημσια διοκηση, τη παιδεα και τη δικαιοσνη εν στο υπουργεο εξωτερικν, το μνο γγραφο που μπρεσε να φυλξει στα αρχεα ο υπουργς Γλαρκης, τανε το γρμμα των 3 ναυρχων για τη Ναυμαχα του Ναβαρνου! Ο Καποδστριας κατλαβε τι μνος του πρεπε να αναλβει το τιτνιο ργο της ανασυγκρτησης. Οι προχοντες και οι Φαναριτες που κυβερνοσαν ως ττε την Ελλδα, αντιμετωπζονταν με δυσπιστα απ τον λα. τσι, αποφσισε να ανακαλσει προσωριν το δημοκρατικ αλλ δυσεφρμοστο Σνταγμα της Τροιζνας. Η Βουλ διαλθηκε και στη θση της ιδρθηκε το "Πανελλνιο", να συμβουλευτικ κυρως σμα, που το αποτελοσαν 27 μλη. Καθς μως η εξουσα παρμεινε ουσιαστικ στα χρια του Καποδστρια, τα πρσωπα που ο διος επλεξε για το Συμβουλευτικ και τις λλες διοικητικς θσεις, ρχισαν να δυσφορον. Κποιοι μλιστα παραιτθηκαν. ρχισαν τσι να δημιουργονται οι πρτοι αντιπολιτευτικο πυρνες, που μως εχαν μηδαμιν απχηση στον λα. να απ τα πρτα μτρα που πρε ο Καποδστριας, ταν η ανασνταξη του στρατο και του στλου. Ανθεσε στους Κανρη και Μιαολη να εξαλεψουν την πειρατεα στο Αιγαο, που δυσφημοσε τον ελληνικ Αγνα στο εξωτερικ. Οι δο θρυλικο ναυμχοι τα κατφεραν και αυτ το γεγονς, ανψωσε το κρος της χρας μας διεθνς. Καταδωξε τους πειρατς του Αιγαου, ενσχυσε την εμπορικ ναυτιλα, δημιοργησε τακτικ στρατ, δρυσε τη Στρατιωτικ Σχολ Ευελπδων για την εκπαδευση αξιωματικν κι υπαξιωματικν, κανε απογραφ του πληθυσμο κι δωσε δικαωμα ψφου στους ντρες πνω απ 25 χρονν. Παρλληλα εργστηκε και για τη ρθμιση θεμτων της δικαιοσνης, θεσπζοντας νμους, δρυσε ταχυδρομικ υπηρεσα, ορφανοτροφεο στην Αγινα, μουσεο και βιβλιοθκη. Προσττεψε με ειδικος νμους τη γεωργα, φερε μλιστα 1η φορ τη καλλιργεια της παττας στην Ελλδα κι δρυσε αγροτικ σχολ στην Τρυνθα.
     Αποκαταστθηκαν, σταδιακ, η ασφλεια κι η ευνομα στις πλεις και στην παιθρο, πως και στις υπλοιπες ελληνικς θλασσες. πρεπε μως να ανακαταληφθε γκαιρα η Στερε Ελλδα τσι στε να δημιουργηθε τετελεσμνο γεγονς ταν θα κρινταν το θμα των συνρων της Ελλδας απ τις Μεγλες Δυνμεις. Με προσωπικς ενργειες, επαφς με Φιλλληνες, ευφυες διπλωματικος χειρισμος και χρη στις σημαντικς στρατιωτικς επιτυχες των ελληνικν δυνμεων στη Στερε Ελλδα, ο Καποδστριας πτυχε απ την απλ αυτονομα της Πελοποννσου και λγων νησιν, που προβλεπε το Πρωτκολλο του Λονδνου (1830), ανεξρτητο ελληνικ κρτος, αλλ με τα σνορα στη γραμμ Αχελου-Σπερχειο. Επωφελομενος κι απ τη πλρη νκη των Ρσων στον πλεμ τους με την οθωμανικ αυτοκρατορα και τη Συνθκη της Αδριανοπολης (14 Σεπτμβρη 1829), εξασφλισε τη "μετθεση" των συνρων στη γραμμ Παγασητικο-Αμβρακικο Κλπου, κτι που γινε αποδεκτ κι απ τους Οθωμανος τον Ιολιο του 1832. Σημαντικ ταν το ργο του στους τομες της παιδεας, της δικαιοσνης, των δημοσων ργων, της κτηνοτροφας, του εμπορου και της ναυτιλας. Ακμα κι η δρυση βιομηχανικν ταν στα σχδια του, με βση το σιδηρομετλλευμα της Ερμιονδας και τον ορυκτ νθρακα της Εβοιας. Στην Αγινα δρυσε ακμα ελληνικ και γαλλικ τυπογραφεο, ναυπηγεα στο Ναπλιο και τον Προ, πρε μτρα για τη υγεα του λαο, για το εμπριο γενικ, κοψε νομσματα, φρντισε για την κατασκευ δρμων κι δρυσε Χρηματικ Τρπεζα. Μπορε να πει κανες τι ο Καποδστριας πλωσε τη δημιουργικ του δραστηριτητα σ' λους τους τομες.
     Η γεωργα ταν μεγλο στοχημα του. Πστευε πολ στην ανπτυξ της. δρυσε Πρτυπη Γεωργικ Σχολ στη Τρυνθα, παραχρησε στους αγρτες οικονομικς και φορολογικς διευκολνσεις, εισγαγε νες μεθδους καλλιργειας, σγχρονα μηχανματα και μετακλεσε ειδικος επιστμονες. πρεπε μως οι ακτμονες καλλιεργητς να αποκτσουνε τη δικ τους γη. Η διανομ της εθνικς γης, εχε μως και πολιτικς προεκτσεις. Ο Καποδστριας σκπευε να συνδσει το δικαωμα της ψφου με το δικαωμα της ιδιοκτησας, δημιουργντας μια ισχυρ τξη μικροδιοκτητν καλλιεργητν που θα αποτελοσαν το στριγμα της εξουσας του. Υπρχαν μως αντιδρσεις αρχικ απ τις ξνες δυνμεις, καθς η εθνικ γη εχεν υποθηκευτε στο σνολ της ως εγγηση για τα "δνεια της ανεξαρτησας" (Λονδνο 1824-5). Επσης, ο Καποδστριας βρκε απναντι του τα οργανωμνα συμφροντα των κοτζαμπσηδων που επεδωκαν τον σφετερισμ των εθνικν κτημτων για δικ τους φελος. 
λα αυτ μως προσπθησε να τα επιβλλει στον ανσυχο πολιτικ ελληνικ λα, που μλις εχε κερδσει με πολλς θυσες την ελευθερα του, με τρπο αυταρχικ, γι' αυτ και γργορα ρχισε να εκδηλνεται δυσαρσκεια εναντον του. Κυρως εξεγρθηκαν εναντον του πολλο παλιο αγωνιστς και προχοντες, ανμεσα στους οποους ο Μαυροκορδτος, οι Μαυρομιχαλαοι, οι Κουντουριτες, ο νααρχος Μιαολης, ο Γρβας, ο Καρατσος κ..
     Στις 23 Ιουλου 1829 αρχζει τις εργασες της η Δ' Εθνοσυνλευση κι υιοθετε λα τα μτρα που 'χε λβει ο Καποδστριας κι αμσως τον εξουσιοδοτε να συνεχσει το ργο του σμφωνα με τα ψηφσματα της. Απ την επμενη χρονι μως αρχζουν οι ντονες αντιδρσεις της πολιτικς του κι εκενος τις αντιμετωπζει με απλυτη ψυχραιμα κι ανωτερτητα. Εκενο που πρωταρχικ τον ενδιαφρει εναι η επιβωση του Ελληνισμο και σ' αυτ το ργο συνεχζει ν' αφιερνεται ολψυχα. τσι, απ το 1830, συσπειρθηκαν εναντον του πολλο αρχομανες πολιτικο, οι κοτζαμπσηδες κι οι πλοιοκττες της δρας, εν οι στρατιωτικο αρχηγο κι ο λας βρισκταν στο πλευρ του. Οι ενργειες των αντικυβερνητικν, κατευθνονταν συχν απ τους διπλωματικος αντιπροσπους των γγλων και των Γλλων, που πστευαν τι εναι ργανο της ρωσικς πολιτικς στην Ανατολ. Η δραστηριτητα της αντιπολτευσης, που κατευθυνταν απ την δρα, κυρως μσω της εφημερδας "Απλλων", του Πολυζωδη,στις αρχς του 1831 κορυφθηκε. Σημειθηκαν αντικυβερνητικς εξεγρσεις στη Μνη και την Ανατολικ Στερε, εν υδραικα πλοα, παρακινοσαν τα κυκλαδονσια σε αποστασα. Ο Καποδστριας κατρθωσε να καταστελει τις περισστερες απ αυτς, αλλ στις αρχς Αυγοστου, οι Υδραοι πεισαν τον Μιαολη να καταλβει τα πολεμικ πλοα στο νασταθμο του Πρου.  Ο Μιαολης, στις 13/8/1831, ανατναξε τα δο μεγαλτερα πλοα του πολεμικο στλου. Το χσμα πλον ανμεσα τους ταν αγεφρωτο. Ο Καποδστριας, ζτησε βοθεια απ τις ναυτικς μορες των συμμχων, μνο μως ο Ρσος Ρικρντ ανταποκρθηκε. Το 1831 η αντδραση εντενεται, η Μνη επαναστατε κι εκδηλνεται ανταρσα του Μιαολη, που φθνει μχρι πυρπλησης του καλτερου ελληνικο πολεμικο, της φρεγτας "Ελλς".
     Εδ θα παραθσω το χρονικ πως το βρκα και τα συμπερσματα δικ σας:

     Εχε ββαια κι ο Κυβερντης κνει λθη. Κατ τη κοπ του 1ου εθνικο νομσματος, του φονικα, υπρξαν παραλεψεις κι εκτεταμνη κιβδηλοποια. Κατηγορθηκε ακμα και για το τι στο νμισμα συνυπρχαν ο μυθικς φονικας και το σημεο του σταυρο. Να σημεισουμε τι ο φονικας, για πολλος λληνες που σποδασαν, πως κι ο Καποδστριας, στο πανεπιστμιο της Πντοβα στην Ιταλα, "προοινιζε την ανστασιν του θνους". Πρτος μλιστα τον χρησιμοποησε ο Κρητικς Πνδημος, που συνστησε στους συμφοιτητς του να κνουν το διο. Πντως ο φονικας δεν "επιβλθηκε" παντο. Στις σφραγδες παρμεινε η Παλλδα Αθην.
     Επσης, πολλς αντιδρσεις προκαλοσαν με τις ενργεις τους ο αδελφς του, Βιρος κι ο νομικς, Ιωννης Γεννατς. Υπρξε σγκρουση των δο με τους Κλωνρη και Σοτσο, κατ τη σνταξη της ποινικς νομοθεσας, εν ο τρπος που χειρστηκε ο Βιρος Καποδστριας ως υγειονομικς επτροπος τη πανλη που παρουσιστηκε στην δρα το 1828 (Μης), κανε τους νησιτες εχθρος του Κυβερντη. Λγο αργτερα, δημιουργθηκαν τα πρτα κμματα. Το ρωσφιλο, οι οπαδο του οποου ονομζονταν Ναπαοι (απ κποιον Νπα, Ναυπλιτη φανατικ ρωσφιλο), εν ειρωνικ κι ο διος ο Καποδστριας λεγταν Νπας, το αγγλφιλο, οι οπαδο του οποου ονομζονταν Μπαρλαοι (απ τον Βασλη Μπρλα, φανατικ οπαδ και κποτε πληρεξοσιο του Μαυροκορδτου) και το γαλλφιλο, με τους μοσχμαγκες (απ την τπια, το οχρωμα, του Μσχου, που σχναζαν οι... αλνηδες του Ναυπλου). Ακμα κι ο Αδαμντιος Κορας, φανατικς υπρμαχς του αρχικ, γινε πολμιος. γραψε χαρακτηριστικ: "Η Ελλς δεν ανστη, τφον μνον λλαξε και απ νεκροθπτην Τορκον επρασεν εις λληνα!"
     Η επιλογ ως βασιλι της Ελλδας του πργκιπα του Σαξ Κμπουργκ Λεοπλδου απ τις Μεγλες Δυνμεις, "σκνταψε" στον Καποδστρια, που απ' ,τι φανεται δυσανασχετησε με το τι δε θα 'μενε οτε για εφτ χρνια στην ηγεσα του ελληνικο κρτους. Αυτ προκλεσε νες αντιδρσεις, εν εκφρσεις πως "τραννος" ρχισαν να ακογονται λο και πιο συχν για τον Καποδστρια. Μεγλες αντιδρσεις υπρχαν απ τους Μανιτες, που ξεσηκθηκαν κι απειλοσαν τι θα κινηθονε κατ του Καποδστρια. Επικεφαλς των 5.000 Μανιατν ταν ο Κωνσταντς Μαυρομιχλης. Λγεται τι εχανε σημαες με ζωγραφισμνους πνω τους τον Λυκοργο και τον Λεωνδα και ζητοσαν "Ελευθεροτυπα & Σνταγμα". Ο Πετρμπεης Μαυρομιχλης, που ζοσε στο Ναπλιο, ζτησε απ τον Καποδστρια να πει στη Μνη να ηρεμσει τους συντοπτες του. Ο Καποδστριας μως δεν τον φησε. Να σημεισουμε τι τους Μαυρομιχαλαους που ζοσαν στο Ναπλιο, τους παρακολουθοσε η Αστυνομα. Ο Τσανς Μαυρομιχλης κι ο γιος του, Κατσκος, τανε φυλακισμνοι. Ο Πετρμπεης δεν τον κουσε και πγε τελικ στη Μνη. Ο Καποδστριας στειλε τον Κανρη να ηρεμσει τους Μανιτες. Ο Ψαριανς μπουρλοτιρης ζτησε να μιλσει με τους Μαυρομιχαλαους. Αν κι αυτο δεν θελαν επαφς με τους κυβερνητικος, εμπιστευμενοι τον Κανρη δχτηκαν να μιλσουν μαζ του. τσι ο Πετρμπεης κι ο αδελφς του, Κωνσταντς, ανεβηκανε στο καρβι του Κανρη. Ξαφνικ, το καρβι σκωσε γκυρα κι φυγε για το Ναπλιο. Εκε, ο Πετρμπεης φυλακστηκε στο Ιτς Καλ ως "νοχος εσχτης προδοσας", εν ο Κωνσταντς, ως λιποτκτης, τθηκε υπ "αστυνομικ επιτρηση". Ο Κανρης φανεται τι εχε εντολ να συλλβει τους Μαυρομιχαλαους, το κανε μως με δολερ τρπο.
     Μλις μαθε τα γεγοντα, ο Καποδστριας εξοργστηκε: "Η πρξη αυτ του Κανρη εναι τιμη! Μ' αυτ τα λθη τους, τα δημσια ργανα θα μου φρουν καννα διβολο στο κεφλι". Οι αντιδρσεις εναντον του, απ συγκεκριμνες πντα πλευρς, εχαν αρχσει να γνονται ανεξλεγκτες. Αυτς μως δεν φαιντανε διατεθειμνος να ξεφγει απ τον δρμο που 'χε χαρξει. νας απ τους φανατικτερους αντικαποδιστριακος ταν ο Ζωγρφος, τον οποο η Αστυνομα συνλαβε για να τον εκτοπσει απ το Ναπλιο. Εκενος ζτησε να δει τον Κυβερντη κι ο Καποδστριας δχτηκε. Μετ τη συζτηση που εχαν, ο Ζωγρφος χι μνο δεν εξορστηκε, αλλ γινε μλος του Ακυρωτικο Δικαστηρου. μως ο Βιρος μεσολβησε στον αδελφ του κι ο Καποδστριας πρε πσω τον διορισμ του. ξαλλος αυτς, φυγε απ το Ναπλιο, λγοντας στον φλο του Λντο: "να πιστλι θα μας σσει απ' τον νθρωπο τοτο". φτασε στην δρα, που ο Λζαρος Κουντουριτης ακογοντας τα παραπνω λγια ταξε 1.000 βεντικα φλουρι σε ποιον σκτωνε τον Καποδστρια.



     δη τα σχδια για το φνο του τυρννου, πως λεγαν, καταστρνονταν. Η 1η δολοφονικ αππειρα γινε με "ργανο" τον υπηρτη του Καποδστρια, Νικολτο. νας "κουρελς Υδραος" κατ τον διο, του 'δωσε 25.000 γρσια και του ζτησε να φαρμακσει τον Κυβερντη. Στη συνχεια εξαφανστηκε. Ο Νικολτος ριξε φαρμκι στον καφ του Καποδστρια, αλλ προδθηκε απ τη συμπεριφορ του. Ο Κυβερντης του επε να κρατσει τα χρματα και να μη πει τποτα σε καννα για το περιστατικ κι οτε καν τον απομκρυνε απ κοντ του. Κατλαβε μως τι τα πργματα ταν πολ πιο σοβαρ απ' ,τι νμιζε. Του προτθηκε απ τους ξνους πρεσβευτς να του δσουνε φρουρος, εκενος μως αρνθηκε. Σντομα μαθετηκε στο Ναπλιο τι οι Μαυρομιχαλαοι εχαν αγορσει καινοργια κουμπορια.
     Ο Αστυνμος της πλης Ποταμινος βαλε ανθρπους του να παρακολουθον κθε κνηση του Κωνσταντ Μαυρομιχλη και του Γιωργκη ( Μπεζαντ), του δευτερτοκου γιου του Πετρμπεη. Ο Γιργης εχε μεγλη χθρα εναντον του Καποδστρια κι εχε ορκιστε τι θα τον σκοτσει. Το επε μλιστα και στον Πνο Ργκο, φλο δικ του αλλ και του Κυβερντη, να του το μεταφρει. Ο Καποδστριας νιωσε κπληξη κι επε στον Ργκο τι ποιος κνει κτι ττοιο, μαζ με τον διο θα σκοτσει και την πατρδα. Στις προτροπς του νομρχη Αξιτη και του αστυνμου Ποταμινου να φυλακσουν τον Γιργη, ο Καποδστριας ταν αντθετος. ταν η Μαντ Μαυρογνους του 'γραψε επιστολ με την οποα τον ενημρωσε τι οι Μαυρομιχαλαοι ετοιμζονται να τονε σκοτσουν, εκενος καψε το γρμμα. Κι ταν νας Σμυρνις ντελλης, ο οποος φανεται τι κτι εχε πληροφορηθε, πγε στο Κυβερνεο και του επε να φυλγεται, ο Καποδστριας σκωσε αδιφορα τους μους του. Οι Μαυρομιχαλαοι ζτησαν να νοικισουν το σπτι του Μιχλη Ιατρο που βρισκταν απναντι απ το Κυβερνεο, μως ο ιδιοκττης του κτι υποψιστηκε και δεν τους το παραχρησε. γινε προσπθεια απ τον αγωνιστ του '21 και ιστορικ Ιωννη Φιλμονα να "τα βρουν" ο Καποδστριας με τους Μαυρομιχαλαους. Ο Βιρος συμβολεψε τον αδελφ του να ζητσει απ τον Πετρμπεη να φρει λους τους συγγενες του απ τη Μνη στο Ναπλιο για ασφλεια, προκειμνου να συμφιλιωθε μαζ του. Δυστυχς, ο Καποδστριας τον κουσε και σε αυτ. Ο Πετρμπεης, μλις πληροφορθηκε απ τον Φιλμονα τι ζητοσε ο Κυβερντης, γινε ξαλλος, καθς το θερησε προσβλητικ κι ατιμωτικ.
     Η ηλικιωμνη μητρα του Πετρμπεη κι ο αδελφς του Γιννης, γνωστς κι ως Κατσς, ζτησαν απ τον Ρσο νααρχο Ρκορντ να μεσολαβσει, γιατ βλεπαν τι κι ο Καποδστριας θα σκοτωνταν αλλ και δικο τους νθρωποι θα εχαν επσης σχημο τλος. Η συνντηση κανονστηκε να γνει το Σββατο 26 Σεπτμβρη 5 το απγευμα. Λγη ρα πριν φτασε το ευρωπακ ταχυδρομεο στο Καποδστρια. Στον Ταχυδρμο του Λονδνου υπρχε να δημοσευμα για τη τυραννικ διοκησ του και τον δικο διωγμ των Μαυρομιχαλαων. Μλις το διβασε ο Κυβερντης, γινε ξαλλος και πγε ως το Παλαμδι για να ηρεμσει. Επιστρφοντας, βρκε τον Ρκορντ να τον περιμνει και του δειξε την εφημερδα. Στον κπληκτο Ρσο επε τι "εναι υποχρεωμνος να προστατεσει την αξιοπρπει του ως το τλος" κι τι "δε δχεται να δει τον Μαυρομιχλη". Ο Πετρμπεης εχε δη μεταφερθε απ το Ιτς Καλ στο Κυβερνεο. Ο Ρκορντ προσπθησε να τονε μεταπεσει, μταια μως. Απογοητευμνος, μετφερε στον Μαυρομιχλη την ρνησ του να τονε δει. Ο Πετρμπεης επε ττε: "Ποτ δεν καρτεροσα να μου φερθε τσο πρεπα ο Κυβερντης. Να με πομπεει με φρουρος μσα στα σοκκια του Αναπλιο και να με διχνει με ττοια καταφρνια. Αν δε σβεται το νομ μου, πρπει τουλχιστον να λογαριζει τις θυσες της φαμελις μου στον Αγνα".
     τσι πρε τον δρμο της επιστροφς στη φυλακ. Ζτησε απ τους φρουρος του να περσει απ το σπτι που μναν ο αδελφς του, Κωνσταντς κι γιος του, Γιργης. ταν τον εδαν εκενοι απ το παρθυρο, τον ρτησαν γεμτοι αγωνα τι γινε. Δεχνοντς τους με νοματα τους φρουρος δεξι κι αριστερ τους επε: "Βλπετε". τανε κατ κποιο τρπο το σνθημα για τη δολοφονα του Καποδστρια...
     Το επμενο πρω, ο Καποδστριας ετοιμστηκε να πει στην εκκλησα του Αγου Σπυρδωνα. τανε περπου 5:30 πμ. Ο αδελφς του Αυγουστνος λγοντς του πως εδε κποιο φοβερ νειρο, προσπθησε να τον αποτρψει. Ο Κυβερντης γλασε κι φυγε για την εκκλησα. Στον δρμο του επιτθηκε να μαρο σκυλ, που πρλαβε κι σκισε τη ρεντιγκτα του (εδος ανδρικο πανωφοριο <γαλλ. redingote<αγγλ.riding-coat, σακκι ιππασας). Επστρεψε στο σπτι, λλαξε ρεντιγκτα κι φυγε ξαν για την εκκλησα. Μια βουβ γρι ζητινα, με ναρθρες κραυγς, προσπθησε να τον σταματσει. Μταια μως... Ο Καποδστριας συνχισε, αφο της δωσε μερικ νομσματα, να βαδζει προς το ραντεβο του με τη μορα. Τον συνδευαν οι σωματοφλακς του, Γιργος Κοζνης, Κρητικς, που 'χε χσει το δεξ του χρι στο Νεκαστρο το 1825 κι ο στρατιτης Δημτριος Λεωνδας, απ τη Τρπολη.
     Την δια ρα, οι Μαυρομιχαλαοι, που το προηγομενο βρδυ ετομαζαν κθε λεπτομρεια του σχεδου τους, μαζ με τους Λντο και Καλαμογδρτη, ξεκινοσαν με δυο παλικρια τους και δυο πολιτοφλακες, τον Ανδρα Γεωργου και τον Γιννη Καραγιννη, που εχαν οριστε να τους παρακολουθον, αλλ γιναν ργαν τους, για τον γιο Σπυρδωνα. Μλις τους εδε στην εσοδο της εκκλησας, ο Καποδστριας κοντοστθηκε και σκφτηκε να φγει. Προχρησε μως προς το μρος τους και τους χαιρτησε μ' να νεμα. Ττε, ο Κωνσταντς ρπαξε τον Κυβερντη και τον πυροβλησε πσω απ το αφτ, εν ο Γιργης τον μαχαρωσε 2 φορς κτω απ τη κοιλι. Κι ο Καραγιννης πυροβλησε κατ του Καποδστρια, ωστσο αστχησε. Ο Καποδστριας πθανε ακαριαα. Ο Κωνσταντς καταδιχθηκε κι αφο τραυματστηκε απ τον Κοζνη και τον Φωτομρα, πθανε μερικς ρες αργτερα. Ο Γιργης κατφυγε στη γαλλικ πρεσβεα. Υπρχει η ποψη τι οι Μαυρομιχαλαοι ενργησαν σαν ργανα των Αγγλογλλων, που 'χαν υποσχεθε τι θα τους φυγαδεσουν. Ο κσμος συγκεντρθηκε ξω απ την πρεσβεα κι απειλοσε τι θα τη κψει. Ο Γλλος πρσβης Ρουν κι ο γγλος αντιπρεσβευτς Ντκινς διαμαρτυρηθκανε στον Πορτογλο φιλλληνα Αλμιδα, φροραρχο του Ναυπλου, που τους ζτησε επιτακτικ να παραδσουν τον Γιργη ( Μπεζαντ θυμζουμε) Μαυρομιχλη, για να παραπεμφθε σε δκη. Πραγματικ, ο Γιργης παραδθηκε και φυλακστηκε αρχικ στο Ιτς Καλ και αργτερα στο Παλαμδι.
     Στις 7 Οκτβρη 1831, γινε η δκη του Μαυρομιχλη και των 2 πολιτοφυλκων Γεωργου και Καραγιννη. Ο Γιργης Μαυρομιχλης, που 'χε συνγορο υπερσπισης τον Σκωτσζο φιλλληνα Μσον κι ο Γιννης Καραγιννης καταδικαστκανε σε θνατο κι ο Ανδρας Γεωργου σε φυλκιση 10 ετν. Ο Μαυρομιχλης εκτελστηκε στις 10 Οκτβρη, εν η εκτλεση του Καραγιννη αναβλθηκε, καθς υποσχθηκε τι θα μαρτυρσει κι λλους ενχους. Αργτερα, στους πολιτοφλακες δθηκε αμνηστα κι αφθησαν ελεθεροι.
     Οι αγωνιστς του 1821, πολλο απ τους οποους βαψαν μαρα τα φσια τους, κι ο απλς κσμος θρηνησανε τον Ιωννη Καποδστρια. Λγο πριν τη δολοφονα του, οι Υδραοι αντπαλο του, με επικεφαλς τον Λζαρο Κουντουριτη, αποφσισαν να συμφιλιωθον μαζ του. Δεν πρλαβαν μως.

   "Κενοι που δολοφνησαν τον Καποδστρια, δολοφνησαν την Ελλδα", Ζαν Ενρ, Γαλλοελβετς τραπεζτης και φιλλλην.
   "Ο Κυβερντης κρδισε πολ μετ τον θνατ του. Αν σηκωνταν απ τον τφο του, λη η Ελλδα θα 'τρεχε να τον προσκυνσει", Ανδρας Ζαμης.
   "Πολλα αρετα, εκσμουν τον νδρα. Σεμν σαν τα θη του, ακραιος ο χαρακτρ του και αγαθ η διθεσς του", Σπυρδων Τρικοπης.
   "Ναι, κριε, η Γαλλα κι η Αγγλα εναι που δολοφνησαν τον αδερφ μου", Αυγουστνος Καποδστριας, απευθυνμενος προς το φιλλληνα κι ιστορικ Φρντριχ Τιρς.
   "Δεν μετρς καλ φιλσοφε... Ανθεμα στους Αγγλογλλους που σαν η αιτα κι εγ χασα τους δικος μου και το θνος ναν νθρωπο που δεν θα τονε ματαβρε, και το αμα του με παιδεει ως τρα..." Πετρμπεης Μαυρομιχλης (1840) προς τον ιατροφιλσοφο Πρρο, που κατηγρησε τον Ι. Καποδστρια.
   "ποτες τανε στην Ελλδα αυτς ο Μαυροκορδτος, την φαγε... Ποιος σκτωσε τον Καποδστρια παρ' αυτς; Και θλει να μιλει ακμα!" Θεδωρος Γρβας, οπλαρχηγς του 1821 στη Βουλ (26/1/1845), παρουσα του Μαυροκορδτου.

     
Στις 11 Οκτβρη 1831*, ο δημιουργς της σγχρονης Ελλδας, ο πρτος Κυβερντης της, εν πγαινε στην εκκλησα του Αγου Σπυρδωνα στο Ναπλιο, τη πρτη πρωτεουσα της Ελλδας, δολοφονθηκε απ τον Κωνσταντνο Μαυρομιχλη και το γιο του Γεργιο. Ο νας απ του δολοφνους, ο Κωνσταντνος, σκοτθηκε αμσως απ τους ακλουθους του Καποδστρια κι ο λλος καταδικστηκε απ δικαστριο σε θνατο. Το πτμα του Καποδστρια το θψανε στη Κρκυρα, που σζεται ακμα ο τφος του. Το σχεδι του για τη Πεφωτισμνη Δεσποτεα στην Ελλδα σμφωνα με τα Ευρωπακ πρτυπα, χρεωκοποσε κι ο διος βρισκε σκληρ κι δοξο τλος.

     Πντως, επσης αξιοσημεωτον εναι πως πρασαν 186 χρνια απ' αυτ τη πολιτικ δολοφονα, που 'γινε για ν' ανακοπε η πορεα που 'χε χαρξει ο Καποδστριας για το ελληνικ θνος κι ο φκελος στα Βρετανικ αρχεα που περιχει τα σχετικ γγραφα, παραμνει κρως απρρητος, εν η ελληνικ επσημη ιστορα επαναλαμβνει κριτα τις παραβλψεις της «επσημης ανκρισης» του 1831. Υπρχουνε βσιμα στοιχεα που θτουνε σ' αμφισβτηση τι δολοφνοι του ταν οι Μαυρομιχαλαοι κι ακμα και σμερα παραμνει μυστριο, η σιγ που κρτησαν οι ανκοντες στον στεν του κκλο.

* λες η ημερομηνες του βιογραφικο εναι με το νο ημερολγιο. Π.Χ.
-------------------------------------------------------------------------------------------

                  αποσπσματα μερικν επιστολν του **

α) Προς Ανδρα Μουστοξδη

   ...Παρακαλ να καταβλετε λην σας την δραστηριτητα δια να συλλξετε εν Ενετα παν ,τι δνασθε πληροφρημα περ της Ελλδος, χι της αρχαας, αλλ της του μεσαωνος και της ενετιζοσης και να μοι προμηθεσετε:
   -λας τας ειδσεις τας εκ συγγραμμτων, εντπων χειρογρφων περ γεωγραφας, ιστορας και καταστατικς. Ερευνσατε δε και περ αρχαων συμβλων των πλεων και περ λων των καταλοπων της αρχαιτητος των καλν εις ανανωσιν.
   -Εκ των αρχεων της πρην Ενετικς πολιτεας, εις την βιβλιοθκην του Αγου Μρκου και εκ των βιβλιοθηκν των παλαιν πατρικων της Ενετας, που πντως περιχονται θησαυρο ιστορικν και καταστατικν ειδσεων περ τπων κμετε σον νεστι πλοσιον θερισμν και να μου τον στελετει σον προχωρε η εργασα σας.
   -Να κμετε καλν τινα συλλογν υποδειγμτων δημοσων πρξεων εκ των ευδοκιμωτρων συγγραφων Ιταλν και Γλλων, περιλαμβνουσαν ολκληρον την ζων του πολτου απ της βαπτιστηρου πρξεως μχρι της επιθανατου. Και μικρα δε σημεισεις, προστιθμεναι εις ερμηνεαν των υποδειγμτων τοτων θλουσιν χει πολ το ωφλιμον.
   -Ακμη παρακαλ να αθροσετε και μου πμψετε λους τους εντπους κανονισμος περ διοικσεως σχολεων και λλων κοινοφελν ιδρυμτων της Ιταλας υπ την ενεστσαν εξουσαν και υπ τας προλαβοσας. Αναγκαον να χω και τα διατγματα περ νομισματοποιας και παν ,τι διδακτικν περ της δυσκλου και αξιοφροντστου τατης της λης. Και αυτ λγω και περ λων των κωδκων των περ εθνικν και εμπορικν τραπεζν.
     Τοτων δε λων αθροισθντων, ταν λθωμεν εις την επιτπιον μεταχερισν των, θλωμεν χρειασθ και ξνους τινς αξους, αλλ προ πντων πνοντας τον υπρ Ελλδος ζλον.
     Τλος, δετε και περ μαστρων αν θελον να λθωσιν εις την Ελλδα και να εισξωσι τα εργχειρ των, πως ξυλουργο, πετροκποι, χαλκες, κλειδοποιο και πληροφορσατ με εν καιρ και με πσα κατασκευζεται εν Ενετα ν μγα ωρολγιον πλεως.
                                                         Νομβριος 1827

β) Προς Μητροπολτη Ουγγροβλαχας Ιγντιο

   ...Δεν φρον τι η να ελληνικ κυβρνησις πρπει να λθη εις την Ελλδα επ κεφαλς λχων και πυροβλων. Τοτο εναι ξω των δυνμεν μου, αλλ και αν ηδυνμην, δεν θα ηρχμην τοιουτοτρπως.
                                                                    27 Νοεμβρου 1827

γ) Προς τον Ενρδο

   ...Επικαλομαι και πλιν την ακματον σου σπουδν και παρακαλ να με προμηθεσης λεπτομερστατην απογραφν λων των εν Μονχω και Δρσδη και Λειψα νων Ελλνων κατ τον επισυναπτμενον τπον, διτι σκοπεω να μβω εις μεσον επικοινωναν και μετ' αυτν ως εμβκα και μετ των εν Αγγλα, Γαλλα, Ελβετα και Ιταλα. Να επαισθανθσι πρπει οι νοι οτοι, τι η πατρς αγρυπνε επαυτος και τι μνον οτω γινμενοι ξιοι αυτς θλουσι δυνηθ ποτ μεγλα να τη κηπουργσωσι...
                                                                   27 Νοεμβρου 1827

δ) Λγος κατ την φιξ του στο Ναπλιο

     Κθε πομπ συνεπαγομνη δαπνας εναι ασυμββαστος προς την δυσχερ κατστασιν της Πατρδος. Αν δυνμεθα να διαθσωμεν μερικ χρματα, χομεν πληγς να επουλσωμεν.

ε) Προς τον Ανδρα Μουστοξδη

   ...Νομζω τι οφελω απ τρα να φροντσω να φρω εις χρσιν λων των Ελλνων το βιβλον των προσευχν το επιγραφμενον "Σνοψις", αλλ επιμελημνον κατ τρπον στε καστος παρακαλν τον Θεν να καταλαμβνη και τι λγει, συγχρωνς δε να γυμνζεται, να διαβζει και να λαλ ορθς τη γλσσαν του...

                                                                     Δεκμβριος 1827

στ) Προς: Σταμτιο Βολγαρη & Νικλαο Μαυρομτη

     Η πλις του Ναυπλου και οι προμαχνες των φρουρων αυτς γμουσι πολυαρθμων καλυβων, που ως εκ των μακρν συμφορν της πατρδος συνεσωρεθησαν ανστιοι γροντες, γυνακες τε και παιδα, αθλως διακεμενοι και υπ νσον επαπειλομενοι, εσομνων, δια την ενεστσαν ραν του τους, φοβερν εις τε την πλιν και εις πσαν την επικρτειαν. Τοτο οφελουσα να προλβη το δεινν η κυβρνησις εκ των ενντων πρων, σας επιβλλω, Κριοι την εξς επιστασαν:
   -Να επισκεφθτε πρτον εντς της πλεως και πειτα εις τας επλξεις των φρουρων ν προς ν τα ρηθντα καλβια.
   -Να καταστρσετε κατλογον ακριβ και ονομαστικν των ενοικοντων ανδρν, γυναικν και παιδων, κατ μρος σημειοντες τα ηλικαν χοντα εννα ως δδεκα ετν.
   -Θλετε συνεκλξη μετ' εμο ξω της πλεως, πλησον του χωρου 'Αρεια, τπον υγιεινν και προσφυ, να εκε κατασκευασθσιν ανυπερθτως καλβαι αι αναγκααι εις υποδοχν των δυστυχν τοτων, αξιωττων της παρ της Πατρδος επιμελεας.
   -Να μοι παραστσετε προπολογισμν της εις κατασκευν των νων καλυβν χρειδους δαπνης, προσλογιζμενοι και την λην των καθαιρεθησομνων σκηνσεων.
   -Αι οικογνειαι αι περιληφθησμεναι εις την ναν συνοικαν θλουσιν εργζεσθαι υπ την διεθυνσν σας και δτε αυτας ελπδαν τι αντ τοτου θλουσι λαμβνειν καθ' ημραν μαν μερδαν ρτου.
                                                              10 Απριλου 1828

ζ) Προς τον Ενρδο

   ...Ο κ. Φαζς μου εχε γρψει πως επεθμει να μου στελη εκατν τσαπι, των οποων στερομεθα και τα οποα μας εναι απαρατητα δια την καλλιργειαν των γεωμλων. Το λοιπν ο κ. Φαζς και λοι σοι μετ' αυτο φρονοσιν τι δια των σκαπανν και χι δια των μπαγιονετν πολιτζονται οι λαο, θλουσι συμπρξει δια να μας στελωσι το ταχτερον και σον το δυνατν περισστερα απ αυτ τα πολιτιστρια ργανα, των οποων θα γνη χρσις συμφερτατη, το εγγυμαι.
   ...Κατοι καταπονομενος υπ πολλν και δεινν ασχολημτων, κατρθωσα να φροντσω ιδιαιτρως και περ δενδροφυτεας, πργματος παντπασι λεποντος κατ τε την Πελοπννησον και τας νσους, διτι οι Τορκοι κατελμπανον τα δνδρα εις διαφθορν και οι λληνες χειρτερα πραξαν, εκριζνοντες και τα περιλειπμενα. φερα λοιπν εκ Κρτης εκατομμρια καστανεν και λλα δνδρα και μνει να δομεν αν η προμθεια καλς εγνετο προς ευδωσιν της φυτεας, τος επιχειρηθσεται το φθινπωρον...
                                                  Ναπλιο 14 Απριλου 1828

η) Προς τον Ενρδο

   ...Βλπεις εκ της εγκλεστου σημεισεως τι ο ναλος των δο φορτων ανρχεται εις 1.289 δστηλα, ποσν υπρογκον δια την πεναν μας. Κατπιν αυτο απεφσισα να προτιμσω τα ελληνικ πλοα δια την μεταφορν των τροφμων. Ο πλοαρχος Γιανντσης πρπει τρα να χη παραλβει το φορτον που παργγειλα εις Αγκνα. Και την παροσαν επιστολν μου λαμβνεις δια του πλοιρχου Μοναρχδου, ο οπος αποστλλεται και αυτς εις Αγκνα δια δετερον φορτον στου και αραβοστου. Και τρτον πλοον θα αποστελω προς το τλος του μηνς. Και ο μεν Γιανντσης φορτνει με ναλον 25.000 φργκων, τα οποα εμβσθηκαν εις Αγκνα προς τον κ. Μαρνογλου παρ του ταμεου της Ελλδος, δια το φορτον του Μοναρχδου, το οποον εναι διπλσιον του πρτου, στλλω συναλλαγματικς 50.000 φργκων, επ τους κ.κ. Βλαν, Κολν κ.σ. και παρακαλ τον κ. Εντς να τας πληρση, πωλν και με χαμν τα ολγα κεφλαια σα επικατθεσα εις χερας του εκ των τελευταων λειψνων της λης μου περιουσας. Τατα δε γρφω λεπτομερς δια να σε ικετεσω και πλιν να μας βοηθσης και λλους παροτρνεις, πντοτε μως φροντζω περ της οικονομικωττης διαχειρσεως του εις ημς δανειζομνου αργυρου...
                                                                          2 Μαου 1828

θ) Προς τους ομογενες Αγκνος, Τεργστης, Ενετας και Λιβρνου

   ...'Αρτου και χρημτων ανγκην χομεν. Εγ εκ των λειψνων της μικρς μου περιουσας δωκα δη. Κμετε και εσες, Κριοι παν ,τι δνασθε προς βοθειν μας, στλλοντες στον αραβσιτον, ρυζαν και λευρα και ,τι εξοδεσετε θα σας πληρωθε εν καιρ και παρ της Εθνικς Τραπζης. Θαρσετε Κριοι τι η Θεα Πρνοια δεν θλει μας εγκαταλεψει. Αλλ θυμηθετε συγχρνως τι αυτ τους κπους σας ευλογσασα και βους καλλστους εξασφαλσασα εις υμς, σας προετομασε να αισθνεσθε χαρν και ικανοποησιν εις την εκπλρωσιν των οφειλομνων προς την Ελλδα.
                                                                      Μιος 1828

ι) Προς τον Δημτριον Υψηλντη

   ...Δεν ανκει εις τον στρατν να επιβλη ρους εις την κυβρνησιν... Πληροφορσατε λοιπν τους αρχηγος και τους στρατιτας τι η κυβρνησις την μεν αξωσιν δεν απορρπτει αλλ ττε θα μεριμνση περ αυτς ταν μθη τι οι στρατιται επδειξαν πσαν την οφειλομνην πειθαρχαν...

                                                                    6 Μαου 1828

κ) Προς τον Ανδρα Μουστοξδη

   ...Οποα ζω, αγαπητ μου, η εμ! Και οποαι δυσκολαι αι πανταχθεν περιβλλουσαι και πιζουσα με! Μακρν μως, πολ μακρν εμαι του αθυμσαι. Ο Θες εναι μετ της Ελλδος και υπρ της Ελλδος και ατη σωθσεται. Εκ τατης της πεποιθσεως αντλ πσας μου τας δυνμεις και πντας τους πρους.

                                                                    8 Μαου 1828

κα) Προς τον Αναγνστη Δεληγιννη

     Καθς εχα την τιμν να επω και προς υμς και προς λους τους συνδρους και συμπολτας σας και εγ κμνω δοκιμν, Κριοι και υμες. Και εμεθα καθ' ολοκληραν ελεθεροι. Εν με βαρεθτε, ειπτε το και λβετε την θσιν μου μετ της ευθνης. Σας την δδω μετ χαρς και επιθυμ ειλικρινς να κμνετε καλλτερα πργματα απ εμ...
                                                                      Μιος 1828

κβ) Προς τον Ενρδο

   ...Κατοι η παροσα κατστασις μας δεν προσφρεται δια καλλιτεχνικς ενασχολσεις, σε παρακαλ να διαβιβσης εις τον καλλιτχνην Βορτολνην λην μου την ευγνωμοσνην δια την προσφορν εις την Ελλδα της προτομς του λρδου Βρωνος.
   ... Εν σω μως τσον η κυβρνησις σον και οι κυβερνμενοι κατοικον σε καλβες και ως νομδες εις ερεπια διαμνουν, κρνω πως η προτομ του κ. Βορτολνη παραμενη προς το παρν εις το ατελι του. Συ δε βεβαωσ τον τι με την πρτην ευκαιραν θα του την ζητσω και πλιν αναγρφων την της Ελλδος ευγνωμοσνην προς την καλοκαγαθαν του δωρουμνου δρον κλλιστον και σεμντατον...
                                                                    Μιος 1828

κγ) Προς τον Πετρμπεη Μαυρομιχλη

     Αν ο καθνας απ εσς (και ομιλ δι' εκενους που κατχουν τας πρτας θσεις εις την πολιτικν ζων της χρας) με εβοθει ολγον και καλοπστως, λησμονν δια μαν στιγμν τα προσωπικ του συμφροντα, το ργον μου θα εγνετο περισστερον εκολον δι' εμ και περισστερον καρποφρον δια την Πατρδα...

                                                                    Μιος 1828

κδ) Προς τον Μητροπολτη Ουγγροβλαχας Ιγντιο

   ...Οι γενναοι μας λληνες χαρονται. Μνον ολγοι τινς απατνται και μεγλως νομζοντες τι τα χρματα τατα εναι δι' αυτος και μλλουσι να πθωσιν, ,τι παθον και αι λραι του δανεου. τι μεν κλπτουσιν που υπρχει διοκησις, εναι αναμφβολον. αλλ δεν υπρχει χρα, που πλησον των κλεπτν να υπρχουν χιλιδες και χιλιδες οικογενειν αστγων και αποθνησκουσν εκ πενης καθς εν Ελλδι. Στοχασθτε δσποτ μου, τι αι δστυχες αυτα οικογνειαι πσχουν εξ αιτας των κλεπτν και παρακαλ αν δνασθε, ενθαρρνατ με να εμαι συγκαταβατικς προς μιαν δρκαν ανθρωπαρων μεταλλοθων εναντον των οποων δεν εκνησα την βαρεαν χερα της δικαιοσνης, αρκομενος να τους γνωρσω καλς και να τους παραδσω εν παραστε ανγκη εις τας αρς του λαο...

                                                               10 Ιουνου 1828

κε) Προς τον Ανδρε Μουστοξδη

     Τελευταως περιδευσα επ' αρκετν χρνον εις την Δυτικν Ελλδα και την Πελοπννησον και εις μρος της Ανατολικς Ελλδος. Θα περιοδεσω και πλιν διτι μνον εφ' σον βλπω τα πργματα και τους ανθρπους με τους δικος μου οφθαλμος, δναμαι να αποκτσω εν συνειδσει ευκριν ννοιαν της ποιτητος των υποχρεσεν μου και του λογικωττου τρπου της εκπληρσες των...
   ...Ακμα δεν τολμ να σου προτενω να λθης να εγκατασταθς εδ οικογενειακς, επειδ οι πντες συνοικομεν και το παν ακμη εναι ερημα, ερεπια και αταξα. Εν μως θλης μνος να λθης μετ του ωρολογου μετ των σανδων λλως, καλς να ορσης. Και χω να σε κμω να τρξης καθς λους σοι κατ κακν αυτν τχην μ' εγγζουσι.
                                                                1 Αυγοστου 1828

κστ) Προς τον Αδαμντιο Κορα

   ...Συμμερζομαι την γνμην σας ως προς την ανγκην της περισυνξεως εις την Ελλδα των νων οι οποοι εκφυλζονται μνοντες εις την Ευρπην με την πρφασιν τι εκπαιδεονται. Αλλ δια να τους περισυνξωμεν εδ πρπει να χωμεν καταστματα που να τους τοποθετσωμεν, καθς δε σας επα, δεν εφθσαμεν ακμη εις αυτν την ευρεστον θσιν...
                                                                  Αγουστος 1828

κζ) Προς τον Ρικο

   ...Τα αλληλοδιδακτικ σχολεα και ολγα στρμματα εθνικς γης διδμενα ως αποκλειστικν ιδιοκτησα εις τους δμους θα προετοιμσουν τα στοιχεα της αληθος κοινωνικς οργανσεως της Ελλδος. ως του γνει αυτ πρπει να ευχαριστηθμεν εμποδζοντες την περαιτρω ριζοβλησιν των καταχρσεων. Τοτο δε θα κατορθωθ ασφαλστατα, εν πολιτευθμεν με την αυστηροττην αμεροληψαν και προς τους φλους της Κυβερνσεως και προς εκενους οι οποοι τσσονται εναντον της. Δεν μου διαφεγουν τα παιγνδια της μιας και της λλης μερδος, μενατε μως ββαιος τι θα προσπαθσω να μην εξαπατηθ...
                                                               Σεπτμβριος 1828

κη) Προς τον Αναστσιο Λντο κτακτον Επτροπο στις Β. Σπορδες

     Μα πρπει να εναι η αποστολ σας: Η εξασφλισις των δικαιωμτων του ανθρπου και η δια της παιδεας μρφωσις των ηθν του, δια της οποας θα αναδειχθ εις τον λοιπν πεφωτισμνον κσμον ξιος της ελευθερας.

                                                               Σεπτμβριος 1828

κθ) Προς τον Σταμτιο Βολγαρη

     Μετ την επιτυχαν του ργου σας, της βσει σχεδου ανοικοδομσεως της Τριπολιτσς, σας παρακαλομεν να εκδηλσετε παρμοιον ενδιαφρον και δια την πλιν των Πατρν. Οι μεν Τορκοι και 'Αραβες την χουν δη εγκαταλεψει, αφσαντες ερεπια επ ερειπων, οι δε πολται αυτς, της λλοτε ακμαζοσης και ευτυχος πλεως, επανερχμενοι και αναζητοντες τας εστας των, παρακαλον την Κυβρνησιν να τους στελη μηχανικος δια να χαρξουν τας γραμμς βσει των οποων οι πολται σμερον μεν θα κτσουν καλβας, αριον, Θεο ευδοκοντος, οικας και πλατεας και πλιν ολκληρον...
     Πορευμενοι προς Πτρας δια Ναυπλου και Κορνθου, θα καταστσετε περισστερον ωφλιμον την πορεαν σας, εν μελετσετε και την κατστασιν της οδο, πως εχατε μελετσει και την οδν η οποα φερε απ τους Μλους του Ναυπλου εις Τριπολιτσν.
                                                               29 Οκτωβρου 1828

κι) Προς τον Πετρμπεη Μαυρομιχλη

     θελα να χω κμποσα εκατομμρια τλλιρα δια να σας δσω σα ζητετε, αλλ καθς σας επα το μεν ιδιατερ μου ταμεον εναι κενν, το δε δημσιον μλις δναται να επαρκσει εις τας μλλον κατεπειγοσας χρεας του τρχοντος Φεβρουαρου και το πολ του ημσεως Μαρτου. Τοτο εναι γνωσττατον και δνασθε αυτοπροσπως να το βεβαιωθτε, βλποντες τα κατστιχα της επ των οικονομικν επιτροπς... Υπομενατε καθς υπομνω και υπομνω σως επκεινα της ανθρωπνης δυνμεως.
                                              Αγινα 109 Φεβρουαρου 1829

λ) Προς τον Θεδωρο Κολοκοτρνη

   ...Περ της εσωτερικς καταστσεως της Πελοποννσου και της χρεας την οποαν χουσι διφοροι επαρχαι να βοηθηθσιν, εμαι ολτελα της γνμης σας και συνομολογ τι η κυβρνησις φειλε να ταις δση γννημα και ζα να μη μενωσι τα χωρφια αγεργητα. Αλλ' η προθυμα δεν αρκε διτι εναι αδνατον κατ το παρν να επιβλωμεν εις το δημσιον ταμεον σα ξοδα χρειζονται εις τοτο. Απ τον Σεπτμβριον δεν λαμβνομεν πλον εξωτερικς βοηθεας και ζμεν μνον απ μικρς οικονομας οπο εκμαν, επειδ ηξερετε τι τα δημσια εισοδματα μλις αρκοσι διολγας ημρας.
   ...Οι παραπονομενοι πολ σφλλουσι ψιθυρζοντες κμνοντες μικρς συνομωσας, διτι η κυβρνησις εναι εις λους ευπρσιτος, χει την θραν πντοτε ανοικτν και πας πολτης στις χει παρπονα δναται να της τα φρη με τλειον θρρος. Αυτο μως αγαπσι κλλιον να ραδιουργσι και ραδιουργοσι δια να ερεθζωσι τον λαν κατ της παροσης τξεως των πραγμτων. Γνωρζω την πηγν λων τοτων, αλλ δεν την νομζω επικνδυνον, υμς δε ευχαριστ διτι μου εδεξατε που πρπει να επιστσω την προσοχν μου
...
                                                                   Τλη Φεβρουαρου 1829

λα) Προς τον Δημτριον Υψηλντη

   ...Ενταθα πρπει να σας σημεισω τι πολλο πολλαχς σπουδζουσι να διαφθερωσι και εις στασιασμν να εμβλωσι τον στρατν, περ και κατρθωσαν εις Ναπακτον. Και περιμνω την λεπτομερν ιστοραν του πργματος να αποφασσω το δον. Υμες δε ελπζω τι μετ πσης προσοχς και αγρυπνας θλετε προφυλξει τα υφ' υμς στρατεματα απ του μολσματος, ερχομνου μεν ξωθεν, χοντος δε και τινας πηγς εκ του εσωτερικο...
                                                                Ναπλιον 17 Ιουνου 1829

λβ) Προς τον Αλξανδρο Στορτζα

     Η επανστασις εγννησεν να σωρν ανθρπων αργν, θελντων να ζσιν εκ του δημοσου, οτινες, αν εγκαταλειφθσι, θλουσι πσει εκ της απελπισας εις ληστεαν και πειρατεαν και ττε το θνος θλει αναγκασθ να εξοδεση περισστερα. Τοτο δεν θλει διορθωθ παρ' ταν η Ελληνικ Κυβρνησις στερεωθ εντελς και χουσα χρματα και αξιοπισταν, δυνηθ να δση εις τους τοιοτους ανθρπους γαας, να κατασταθσι πολται καλο και χρσιμοι. Γνοιτο!
                                                                        Αρχς Ιουλου 1829

λγ) Προς τον Γλλο ιστορικ και περιηγητ Μισ, ταν ερωτθη αν η Ελλδα μελλε να γνει βασλειο δημοκρατα:

   ...να ττοιο πργμα δεν θα το και τσον εκολον! Ανηγρθη πολλκις νας προς τον αληθ Θεν εκ των στηλν του Δις και της Αθηνς. Πς μως θα ιδρυθ θρνος επ του εδφους των αρχαων δημοκρατιν και εκ της κνεως αυτν;

                                                             Τλη 1830

λδ) Προς τον Μιχαλ Σοτσο, πρεσβευτ της Ελλδας στο Παρσι

   ...Σας βεβαι δε και πλι και σας παραγγλω να βεβαισετε λους, τι ουδλως θλω παρεκτραπ της διαγεγραμμνης πορεας μου, ουδ θλω προδσει ουδν των χρεν μου, αλλ' λα θλω τα εκπληρση μχρι της τελευταας στιγμς. ταν δε καταμθω τι δεν δναμαι πλον να σσω τον δυστυχ τοτον τπον απ τα δειν του εμφυλου πολμου και της αναρχας, απ εφεδρεαν στρατευμτων, ττε θλω υποβλλει εις ψιν του Ελληνικο θνους και του λοιπο κσμου την αληθ και ειλικρινν ιστοραν των πραγμτων και των ανθρπων και θλω αποχωρσει χων το μγιστον των αγαθν: συνεδησιν καθαρν και συχον...
                                                                                  14 Σεπτεμβρου 1831

λε) Προς τον Ενρδο

     Ας λγωσι και ας γρφωσι ,τι θλουσιν. ρχεται μως καιρς τε οι νθρωποι ουχ καθ' σα επαν γραψαν περ των πρξεων αυτν, αλλ κατ' αυτν την μαρτυραν των πρξεων. Υπ του αξιματος τοτου ενισχυμενος, ζησα εν τω κσμω μχρι της αποκλσεως της ζως μου καταθυμως. Αδνατον να αλλξω σμερον, αλλ θλω πρξει το δον και ας γνη ,τι γνη.
                                                                                 14 Σεπτεμβρου 1831
------------------------------------------------------------------------------------

**  Επειδ ο Καποδστριας δεν το λογοτχνης, δεν χουμε παρακαταθκη κεμενα ποιματ του, - τουλχιστον, εγ δεν κατχω ττοια-, τσι το μνο που μπορ να παραθσω εναι μερικ αποσπσματα επιστολν του που και το ποιν του σκιαγραφον και τις προσπθεις του ενδεικνουν και καλλτερα μας γνωρζουνε θαρρ, τοτο τον μεγλον νδρα του Ελληνικο Γνους. Τα παρντα, τα χω αντιγρψει απ να βιβλιαρκι που κυκλοφρησε ο Οργανισμς Εκδσεως Διδακτικν Βιβλων, το 1976, με ανθολγηση του Κστα Δφνη, επ' ευκαιρα της συμπλρωσης 200 χρνων απ τη γννησ του. Εχομαι κι ελπζω ν' απολασατε το ρθρο και να προσξατε μερικς... τυχαες ομοιτητες της -τελικ πντα επαναλαμβανμενης- ιστορας.
                                                     Πτροκλος Χατζηαλεξνδρου

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers