-


Dali &









/




 
 

 

Lautreamont: ' :


Εθε ουραν μου, ο αναγνστης να γνει ριψοκνδυνος και πρσκαιρα στυγνς, σο κι αυτ εδ το κεμενο που διαβζει, και να μπορσει να βρει τον απκρημνο κι γριο δρμο του, χωρς να χσει τον προσανατολισμ του, μες σ' αυτς τις σκοτεινς και δηλητηριδεις σελδες που βαλτνουνε στην ερημι.

                                                                                  Λωτρεαμν


 Βιογραφικ

     Ο Ιζιντρ Λυσιν Ντυκς (Isidore Lucien Ducasse) γνωστς περισστερο με το ψευδνυμο Λωτρεαμν Κμης του Λωτρεαμν, τανε Γλλος ποιητς, δημιουργς των Ασμτων του Μαλντορρ που αποτελονε και το σημαντικτερο ργο του. Γ
εννθηκε στο Μοντεβιδο (Ουρουγουη) 4 Απρλη 1846, περοδο που ο πατρας του εργαζτανε στο γαλλικ προξενεο και βαφτστηκε στις 16 Νομβρη 1847 στον καθεδρικ να του Μοντεβιδο. Η καταγωγ της οικογνεις του ταν απ τα νω Πυρηναα και φανεται πως διθετε αξιλογη περιουσα, αν και τα περισστερα βιογραφικ στοιχεα του δεν εναι ως σμερα εξακριβωμνα. Ο πατρας του, Φρανσου Ντυκς εχε γεννηθε στη Ταρμπ το 1810 κι ταν γεννθηκε ο Λυσιν, εκτελοσε χρη εντεταλμνου συμβολου στο Γαλλικ Προξενεο στο Μοντεβιδο κι απ' ,τι φανεται κι απ τα λγα που πισαν οι αντννες της εποχς, τανε δανδς, γυναικοκατακτητς και προνομιοχος δον Ζουν κι ιδιρρυθμος χαρακτρας. Ο μικρς σε μια του επιστολ αργτερα περιγραψε τις παραξενις του πατρα του, που ωστσο λγεται επσης πως τανε κι ευχριστος συνομιλητς.
     Για τη μητρα, Σελεστν-Ζεκτ Νταβεζκ ξρουμε πως εχε γεννηθε το 1822 κπου στη Γαλλα και δεν ξρουμε καν την ημερομηνα του θαντου της, μνον τι πθανε σντομα μετ, μλλον λγω επιδημας, αλλ πιο πιθαν θεωρεται πως αυτκτνησε μεταξ Οκτβρη και Δεκμβρη του 1847. Επσης γνωρζουμε πως ο πατρας χασε τελικ τη περιουσα του, κμποση στη διρκεια ενς 2ετος ταξιδιο σε διφορες περιοχς της Ντιας Αμερικς και την υπλοιπη ταν επστρεψε στο Μοντεβιδο κι νοιξε μια Σχολ Εκμθησης Γαλλικς Γλσσας, που δεν πγε καθλου καλ. τσι πεθανει πμφτωχος συνταξιοχος στο ξενοδοχεο Πυραμδες του Μοντεβιδο, στις 18 Νομβρη του 1889, στα 79 του χρνια. Απ λλες πληροφορες μαθανουμε πως στη βιβλιοθκη του, ργα του Προσπρ Μεριμ και τον Γκασπρ Ντε Λα Νου του Αλοσιους Μπερτρν, πργμα πολ παρξενο, γιατ αυτ το βιβλο τανε παντελς γνωστο στη Γαλλα τον 19ο αι. και πως ο Μπωντλρ το θεσε σε κυκλοφορα και το κανε ευρτερα γνωστ. Επομνως, η παρουσα ενς τσο σπνιου και δυσερετου βιβλου στον οκο των Ντυκς, σημανει πως ο πατρας ανκε ντως στους λτρεις του Ρομαντισμο.



                  Το απολυτρι του στα 19 στις 28-11-1865.

     Το 1851, ταν πγαινε στη Ε' τξη, βωσε το τλος της 8ετος πολιορκας του Μοντεβιδο στον πλεμο μεταξ Αργεντινς-Ουρουγουης. Διδχτηκε και μποροσε να μιλσει 3 γλσσες: Γαλλικ, Ισπανικ κι Αγγλικ. Εναι γνωστ τι ταξδεψε στο Παρσι. Τον Οκτβρη του 1859, στα 13, στλθηκε στο γυμνσιο στη Γαλλα απ τον πατρα του. λαβε γαλλικ μρφωση στα Γαλλικ και στη τεχνολογα στο Imperial Lycée στη Tarbes. Το 1863 εγγρφηκε στο Lycée Louis Barthou στο Pau, που παρακολοθησε μαθματα ρητορικς και φιλοσοφας (under and uppergreat). Αρστευσε στην αριθμητικ, στα μαθηματικ και στο σχδιο κι δειξε εξαιρετικν ωριμτητα στο τρπο σκψης του και στο στυλ του.
     Διβαζε μανιωδς, και προφανς θα επηρεστηκε κι απ κενους, τους εξς συγγραφες: Πε, ΣλλεRobert Southey, Alfred de Musset και φυσικ τον Μπωντλρ. Επσης, κατ τη διρκεια του Λυκεου, γοητετηκε απ τους Ρακνα και Κορνιγ, αλλ κι εντυπωσιστηκε απ τη σκην της τφλωσης του βασιλι, στον Οιδποδα Τραννο του Σοφοκλ. Σμφωνα μλιστα μ' να συμμαθητ του, τον Paul Lespès, τσον εντυπωσιστηκε, που συνθεσε να δοκμιο με θμα σκηνς τρομερν θαντων στη Λογοτεχνα. Μετ την αποφοτησ του ζησε στο Tarbes, που ξεκνησε μια φιλα με τον Georges Dazet, γιο του κηδεμνα του κι αποφσισε να γνει ποιητς.
     Ο πατρας θελε να δσει εξετσεις στη Πολυτεχνικ Σχολ και στη Σχολ Μεταλλειολγων. Μετ απ μια σντομη παραμον με τον πατρα του στο Μοντεβιδο που επστρεψε, ο Ducasse εγκαταστθηκε ξαν στο Παρσι περπου στα μσα Αυγοστου 1867. ρχισε σπουδς στην École Polytechnique, για να τις εγκαταλεψει να χρνο αργτερα και να αφοσιωθε αποκλειστικ με τη ποηση. Συνεχ εμβσματα του πατρα του δωσαν τη δυναττητα να αφιερωθε πλρως στη γραφ του. Ζοσε στη «πνευματικ καλλιτεχνικ γειτονι», στην οδ Notre-Dame-des-Victoires, που δολεψε εντατικ στο 1ο σμα του Les Chants de Maldoror. Εναι πιθαν να το 'χε ξεκινσει πριν τη μετβασ του στο Μοντεβιδο, και να το συνχισε επσης στη διρκεια του ταξιδιο του στον ωκεαν.
     Ο τραπεζτης του κος Νταρς, μενε στην οδ Λλλ, κι ο διος, συχνς επισκπτης στις κοντινς βιβλιοθκες, που διβαζε τη ρομαντικ λογοτεχνα, καθς κι επιστημονικ ργα κι εγκυκλοπαδειες. Ο εκδτης του, Λου Ζενονσ που 'χε πληροφορες απ 1ο χρι καθς μενε και κοντ του, τονε περιγρφει ψηλ και μεγαλσωμο, σκοτειν, νεαρ ντρα, χωρς γνεια, στατο αλλ καθαρ κι εργατικ και προσθτει πως γραφε τις νχτες και πνοντας καφ, απγγελνε τις φρσεις του, που προφανς αυτοσχεδαζε. τσι εξηγεται η θαυμσια μουσικτητα των ασμτων του, καθς θα ταιριζανε περφημα με μουσικν επνδυση. -ρα γνριζε να παζει και πινο. Στην αρχ λοιπν μεινε στο Νο 23 της οδο Νοτρ Νταμ Ντε Βικτουρ, κατπιν στο Νο 32 του Φομποργκ Μονμρτρ κι απ κει για λγο στο Νο 15 της Βιβιν, για να επιστρψει τελικ στο Φομποργκ Μονμρτρ. που μεινε μχρι το τλος.



     Τον Οκτβρη του 1868 δημοσευσε αννυμα στην αρχ, το το Chant premier, 1ο απ Τα σματα Του Μαλντορρ, να φυλλδιο 32 σελδων. Στις 10 Νομβρη 1868, στειλε επιστολ στο Victor Hugo, περιλαμβνοντας και 2 αντγραφα του 1ου σματος και ζτησε σσταση για περαιτρω δημοσευση. Μια να κδοσ του εμφανστηκε στα τλη Γενρη 1869, στην ανθολογα Parfums de l'Âme στο Μπορντ. Αυτ ταν κι η 1η φορ που χρησιμοποησε το ψευδνυμ του, ονομασα που πιθανν να στηρζεται στο γαλλικ, γοτθικ μυθιστρημα του 1837, Λωτρεαμν (Lautreamont) του Eugène Sue. Εκε επσης υπρχει νας αντ-ρωας υπερπτης και βλσφημος. πως ο Μαλντορρ. Ωστσο μπορε να χει παρθε απ το λογοπαγνιο l'autre à Mont (evideo) -το λλο στο Μοντ (εβιδο). Τλος, μπορε ναι παζει με το λογοπαγνιο l'autre Amont (Ο λλος Αμν, που Αμν εναι ποταμς). Το ργο που ολοκληρθηκε περπου ν τος μετ, -τυπθηκε, απ τον Albert Lacroix στον διο εκδοτικ που εξδιδε και τον Sue, σαν ολοκληρωμνο ργο το 1869 στις Βρυξλλες- και περιλμβανε συνολικ 6 σματα, γραμμνα σε πεζ λγο αλλ κατ βση ποιητικο χαρακτρα.
     Εν περμενε ακμα τη διανομ του βιβλου του, επεξεργστηκε να νο κεμενο, μια συνχεια της «φαινομενολογικς περιγραφς του κακο», στην οποα θελε να τραγουδσει το καλ. Τα 2 ργα θα αποτελοσαν να σνολο, να αλληλοσυμπλρωμα του ενς με το λλο, ωστσο δυστυχς, αυτ μεινε ημιτελς.



     Την νοιξη του 1870 δημοσευσε τη συλλογ Poésies (Ποιματα)  σε 2 μικρς μπροσορες Ι & ΙΙ κι αυτ τη φορ χρησιμοποησε το πραγματικ του νομα, παρατντας το ψευδνυμο, πιθανν για να μη συνδεθε με τη πριν αποτυχα το κυνηγητ που δχθηκε. Την δια εποχ, λαμβνει σημειματα με συμβουλς μορφα διατυπωμνες απ δισημους συγγραφες, πως το παρακτω:

   Η λογοκλοπ εναι απαρατητη. Υπονοεται στην ιδα της προδου. Συμπυκννει τη φρση του συγγραφα, χρησιμοποιε τις εκφρσεις του, εξαλεφει μια ψευδ ιδα, την αντικαθιστ με τη σωστ.



     Αυτ η δουλει μελλε να 'ναι κι η τελευταα, καθς την δια χρονι, στις 24 Νομβρη, πθανε στη κατοικα του στο Παρσι. Σχετικ με την αιτα χουνε διατυπωθε διφορες εκδοχς και σμφωνα με την επικρατστερη πθανε απ κποια μολυσματικ αρρστια. Στις 19 Ιουλου 1870, ο Ναπολων ΙΙΙ κρυξε πλεμο στη Πρωσσα και, μετ τη κατληψη του, το Παρσι πολιορκθηκε στις 17 Σεπτμβρη, κατσταση με την οποα ο Ντυκς ταν δη εξοικειωμνος απ τη πριμη παιδικ του ηλικα στο Μοντεβιδο. Οι συνθκες διαβωσης επιδεινωθηκανε γργορα κατ τη διρκεια της πολιορκας και, σμφωνα με τον ιδιοκττη του ξενοδοχεου που κατθεσε, ο Ducasse αρρστησε με σχημο πυρετο. Στο πιστοποιητικ θαντου του, δεν δθηκε καμα πληροφορα. Δεδομνου τι πολλο φοβθηκαν επιδημες εν το Παρσι ταν πολιορκημνο, θφτηκε την επμενη μρα στη Notre Dame de Lorette σε προσωριν τφο στο Cimetière du Nord. Το Γενρη του 1871, το σμα του μεταφρθηκε σε λλο τφο γνωστο που. Στις Ποισεις του εχε γρψει: «Δεν θα αφσω καμμι απ τις αναμνσεις μου» κι ως εκ τοτου η τσο σντομη ζω του δημιουργο αυτο παραμνει ως επ το πλεστον γνωστη και τελεινει πως το ργο του, μσα στο απλυτο μυστριο. Σε μιαν επιστολ του με ημερομηνα 12 Μρτη 1870, εχε γρψει τα παρακτω λγια:

   "Να λοιπν τ εναι κενο που μ' κανε ν' αλλξω τελεως τακτικ και να αφιερσω τη ποησ μου υμνντας αποκλειστικ και μνο την ελπδα, τη προσδοκα, τη γαλνη και το καθκον".



     Στο λγο που ζησε κατφερε να ολοκληρσει μλις 2 ργα, που ανεφρθησεν δη, με σημαντικτερο το Μαλντορρ. Τα σματα, αν κι ολοκληρθηκαν περπου το καλοκαρι του 1869, δεν δημοσιευτκανε ποτ στη Γαλλα σο ζοσε, ετε λγω του φβου του εκδτη και των τυπογρφων του για μια πιθαν ποινικ δωξη, καθς αποτελοσε για τα δεδομνα της εποχς να πολ προκλητικ ργο, (ο κεντρικς ρωας Μαλντορρ εναι εγκληματας που επιδικει ν' αποδεξει πως οι νθρωποι εναι εν γνει κακο και διακατχονται απ αρρωστημνα πθη), ετε λγω κποιας οικονομικς δινεξης. Ο Ιζιντρ  θερησε τι αυτ οφελεται στο γεγονς τι "η ζω σε αυτ το κσμο ζωγραφζεται με πολ σκληρ χρματα" (επιστολ προς τον τραπεζτη Darasse στις 12 Μρτη 1870).
     Ο Ducasse ζτησε επειγντως απ τον Auguste Poulet-Malassis, ο οποος δημοσευσε το 1857 το Les Fleurs du mal του Baudelaire, να στελει αντγραφα του βιβλου του στους κριτικος. Μνον αυτο θα μποροσαν να κρνουν "την ναρξη μιας δημοσευσης η οποα θα δει το τλος της μνο αργτερα, και αφο θα χω δει το δικ μου". Προσπθησε να εξηγσει τη θση του και μλιστα προσφρθηκε να αλλξει κποια "πολ ισχυρ" σημεα για τις επμενες εκδσεις.

   "χω γρψει για το κακ πως οι Mickiewicz, Byron, Milton, Southey, Α. De Musset, Baudelaire κι λλοι  κι απ λα μλιστα. Φυσικ γραψα λγο υπερβολικ, για να δημιουργσω κτι νο με την ννοια μιας πανμορφης λογοτεχνας που τραγουδ την απελπισα, μνο για να πισει τον αναγνστη και να τον κνει να επιθυμε το καλ ως φρμακο. Συνεπς, εναι πντοτε το καλ που εναι το κυρως θμα κι χι το κακ, μνον η μθοδος εναι πιο φιλοσοφικ και λιγτερο αφελς απ κενη των παλιομοδιτν. (...) Εναι αυτ το κακ; χι, σγουρα χι".    (επιστολ του στις 23 Οκτβρη 1869)

     Ο Poulet-Malassis ανακονωσε την επικεμενη δημοσευση του βιβλου τον διο μνα στο λογοτεχνικ του περιοδικ Quarterly Review of Publications, σαν Απαγορευμνο στη Γαλλα και τυπωμνο στο εξωτερικ. Διαφορετικ, λγοι νθρωποι θα δνανε προσοχ στο βιβλο. Τελικ μνο το Δελτο Βιβλιοθηκν & Βιβλιοθηκν το παρατρησε τον Μη του 1870, λγοντας: «Το βιβλο θα βρει πιθανν μερικος βιβλιοφγους με πολλ περιργεια, σαν κοιν».
     Για το λγο αυτ, παρμεινε σχεδν γνωστος ανμεσα στους λογοτεχνικος κκλους της εποχς, ωστσο τα ργα του ρχισαν να αναδεικνονται αρκετ χρνια αργτερα και συγκεκριμνα το 1885 απ τον Max Waller, που δημοσευσε απσπασμα στην βελγικ επιθερηση Jeune Belgique. Η ποηση του παρμενε στην αφνεια μχρι που την ανακλυψαν οι σουρρεαλιστς, 50 τη αργτερα, κι ανακρυξαν το δημιουργ της σε πρδρομο του κινματς τους. Συγκεκριμνα ο λογοτχνης Αλφρντ Ζαρ τνισεν ιδιατερα την αξα του ργου του Ντυκς εν κι οι λοιπο υπερρεαλιστς επηρεαστκανε σημαντικ κι αναδεξανε περαιτρω το ργο του. Συχν, αναφρεται γι' αυτ το λγο κι ως νας απ τους προδρμους του Υπερρεαλιστικο κινματος.

                           ργα του:

 * Τα σματα του Μαλντορρ (Chants De Maldoror 1869)



 * Ποιματα Ι, ΙΙ (Poésies 1870)



     Το 1934, κατπιν σστασης του Πικσο, ο ελβετς εκδτης Albert Skira ανθεσε στον Νταλ την εικονογρφηση των Ασμτων. Για τη 1η κδοση ο Νταλ φτιαξε 42 χαρακτικ, λα στο φος των σουρεαλιστικν ργων του κενης της περιδου. Το 1970, για τη τελευταα κδοση του βιβλου, δημιοργησε 8 ακμα, φτνοντας συνολικ τα 50. Αυτ κυκλοφορσανε σε 2 μορφς: να συνολικ τμο που περιλαμβνει το κεμενο του Λωτρεαμν και τα χαρακτικ (λα αριθμημνα κι υπογεγραμμνα), κι να λεκωμα που περιλαμβνει μνο τα χαρακτικ.





     νας ακμα σπουδαος εκπρσωπος του σουρεαλισμο που εικονογρφησε τον Μαλντορρ ταν ο Μαγκρτ. Τα 77 σχδι του περιλαμβνονται σε μια κδοση του ργου απ τον βελγικ εκδοτικο οκο La Boetie, το 1948. Δυστυχς, πολ λγα απ αυτ μπορε κανες να βρει στο διαδκτυο.



     λλη μα εικονογρφηση που παρουσιζει ξεχωριστ ενδιαφρον εναι αυτ του Γλλου Jacques Houplain για μια κδοση του Μαλντορρ απ τον οκο Société des Francs Bibliophiles, το 1947. Τα ργα του χι μνο χουν κτι απ τη ωμ δναμη, τη παραφορ και τη ζοφερτητα των στχων του Λωτρεαμν, αλλ κι αποτυπνουν τις περιπλανσεις του ποιητ στο ζωικ βασλειο.



     «Ο Λωτρεαμν εναι να ρσκο», γρφει ο Γκαστν Μπασελρ. Εναι νας «αρχαγγελικς δυναμιτιστς», σημεινει ο Ζιλιν Γκρακ και «με τα 6 απνθρωπα τραγοδια του Μαλντορρ προτενει», πως λει ο Ελτης, «τη καταστροφ των μικροαστικν μεθδων σκψης, τη γυμναστικ της ψυχς». Σμερα εμαστε εξοικειωμνοι με την ωμτητα και τη φρκη στη τχνη, απ το Κουρδιστ Πορτοκλι ως το Pulp Fiction κι η θεματικ του Λωτρεαμν δεν μας ξαφνιζει σο τους συγχρνους του. Σμερα κατανοομε τι χρησιμοποιε το «κακ» ως πλο για τη κριτικ απαξωση της ανθρπινης κωμωδας. Ωστσο, ακμη κι ο πιο μπλαζ αναγνστης συγκλονζεται ταν εισδει στη ποιητικ αυτο του ργου που εναλλσσονται αναπντεχες εικνες φρκης, περιγραφς ασλληπτης θηριωδας, ψυχεδελικ τοπα παραδοξτητες. Κι απ την λλη, φρσεις που αναπτσσονται αστραπιαα, περοδοι αφηγηματικς ασυνχειας κι η υφολογικ ποικιλα, που συνυπρχουν νας σχιζοφρενικς αυτισμς, το παραλρημα, η αυτματη γραφ, η λγια ρητορικ, ο εσωτερικς μονλογος, το χιομορ (που κατ βση σημανει μισανθρωπα), αλλ ενδεχομνως και κποια συγκαλυμμνα αυτοβιογραφικ περιστατικ.



     Ο Ντικς προειδοποιε εξαρχς για το φος και το περιεχμενο των 6 μακροσκελν ποιητικν αφηγημτων του με ρωα τον Μαλντορρ, το (ως ναν βαθμ) λτερ γκο του: «Εθε, ουραν μου, ο αναγνστης να γνει ριψοκνδυνος και πρσκαιρα στυγνς, σο κι αυτ εδ το κεμενο που διαβζει, και να μπορσει να βρει τον απκρημνο κι γριο δρμο του, χωρς να χσει τον προσανατολισμ του, μσα σ' αυτς τις σκοτεινς και δηλητηριδεις σελδες που βαλτνουνε στην ερημι». Οι αφηγηματικς οπτικς γωνες εναλλσσονται απροειδοποητα και σχεδν καλειδοσκοπικ, διαπλκοντας εσωτερικος κι εξωτερικος μονλογους και διλογους, δχως ουσιαστικ πλοκ και γραμμικτητα, σε να αδικοπο παιχνδι εναλλαγς μεταξ ταυττητας και μεταμορφσεων.
     Το ργο αυτ βασζεται σ' να χαρακτρα που ονομζεται Maldoror, μια φιγορα αγνο κι αδστακτου κακο που εγκατλειψε Θε κι την ανθρωπτητα. Το βιβλο συνδυζει βαιη αφγηση με ζωντανς και συχν σουρεαλιστικς εικνες. Ο κριτικς Alex De Jonge γρφει: «Ο Lautréamont αναγκζει τους αναγνστες του να σταματσουν να θεωρον τον κσμο τους δεδομνο, καταστρφει την εφησυχαστικ εκδοχ της πραγματικτητας που προτενουν οι πολιτιστικς τους παραδσεις και τους κνει να δονε τη πραγματικτητα γι' αυτ που 'ναι: νας εξωπραγματικς εφιλτης που σε ανατριχιζει, επειδ γνωρζεις πως ο κνδυνος εναι ζωντανς». Η γραφ του Lautréamont χει πολλς παρξενες σκηνς, ζωντανς εικνες και δραστικς μεταβολς στον τνο και το στυλ. Υπρχει πολ μαρο χιομορ. Ο De Jonge υποστηρζει τι ο Maldoror διαβζεται σαν "να συνεχς ρρωστο αστεο"!
     Δε μπορε κανες προβλψει ποιος αναγνστης θα βρει το δρμο του, οτε τι θα 'ναι αυτς. Σγουρα μως στη πορεα της ανγνωσης θα συναντσει ζα και φυτ με ανθρωπμορφες διαθσεις, τον Μαλντορρ «σε ζευγρωμα αργ, αγν κι ειδεχθς» μ' να θηλυκ καρχαρα, τη σπαρακτικ εξομολγηση μιας γυνακας την οποα ο Μαλντορρ χει αποτρελνει, τον Θε λλοτε σκνπα κι λλοτε να συναντ τον Μαλντορρ και ν' αλλζει δρμο για «να αποφγει το λευκχρυσο κεντρ που μου 'δωσε η φση για γλσσα», ωδς στον ωκεαν και στη ψερα, αλλ και στα μαθηματικ, με τα οποα «κατβασα, απ' το βθρο του, στημνο απ' την ανθρπινη δειλα, τον διο τον Πλστη!» Και φυσικ τη περφημη περιγραφ ενς νεαρο «σαν την απροπτη συνντηση πνω σ' να τραπζι ανατομας μιας ραπτομηχανς και μιας ομπρλας!».
     Με φρσεις πως «ο νθρωπος κι εγ» «φτασε η μρα που γινα γουρονι», ο Μαλντορρ διαχωρζει φαντασιακ τον εαυτ του απ τον νθρωπο κι αντανακλται στα ζα. Μνος εναντον λων, συνεπς κι εναντον του εαυτο του, διπεται μεν απ ακραα οντολογικ μοναξι, αλλ συνμα προοιωνζεται τον σημεριν αρατο νθρωπο, τον απελπισμνο που σβνει γρω μας ( και μσα μας) απ ακοινωνησα, ανεστιτητα κι απωθημνη οργ.

   «ψαχνα μια ψυχ που να μου μοιζει, και δεν μποροσα να τη βρω.
    Τις πιο απμερες γωνις της γης εξερευνοσα,
                                                      η εμμον μου ταν ανφελη».

     Ο Μαλντορρ απορρπτει ακμα και τον ρωτα, αλλ αναρωτιται ελογα: «Τ χρειαζμουνα λοιπν, εγ, που απρριπτα, με τση αηδα, ,τι ωραιτερο υπρχε στην ανθρπινη φση!». Τα πυρακτωμνα σματα του Μαλντορρ συγκροτονται απ υπαρξιακ παραληρματα, που ωστσο προδδουνε την λλογη κατανηση και τη διαυγ διασθηση της ανθρπινης ψυχς στις οριακς στιγμς της (θυμζοντς μας τη «λελογισμνη απορρθμιση λων των αισθσεων» του σχεδν συνομλικου Ρεμπ). Ο Λωτρεαμν χει δσει κφραση στα νοσηρ ορματ του με διφορες ριζοσπαστικς τεχνικς γραφς που μελλε να γνουν κοινο λογοτεχνικο τποι στον μοντερνισμ, εν αξζει να τονιστε η υπρμετρη φαντασα και το αυθεντικ μαρο χιομορ του, πως ταν στερα απ μια τερστια πρταση νιθει την ανγκη για να ποτρι νερ, ταν πρπει να φυσξει τη μτη του προτο γρψει το 6ο σμα! «Εγ, πως και οι σκλοι, νιθω βαθι την ανγκη του απερου...», γρφει συγκινητικ, εκτοξεοντς μας απ το μηδν στο πειρο, μχρι να μας γκρεμσει και πλι.
     Τ χει να μας προσφρει ο Μαλντορρ, σχεδν ενμιση αινα μετ την κδοσ του; Πραν των υφολογικν επιτευγμτων του, φωτζει πολλ οριακ φαινμενα, που απ την εποχ του χουν οξυνθε: ριζικ αλλοτρωση απ τον κσμο, τον συννθρωπο και τον εαυτ, πολλαπλς
διαστροφς με πολυδιστατες αιτες, μισανθρωπα και φυγοκοσμα, εσταση στο παρλογο, στο ακραο, στο αντισυμβατικ. πως δηλνει: «Θα υπρχει, μες στ' σματ μου, μια επιβλητικ επδειξη ισχος, για να περιφρονσω τσι τα κοινς παραδεδεγμνα». Πντως, στερα απ τοτα τα 6 «νθη του κακο» του Μαλντορρ, θα ακολουθσουν οι διακειμενικς Ποισεις Ι κι ΙΙ, που ο Λωτρεαμν, θλοντας σως να περσει σε ,τι ο Κρκεγκορ ονμαζε «απ το αισθητικ στο ηθικ στδιο», θα διακηρξει την ανγκη για μια κοσμοαντληψη που να περιλαμβνει τη κοινωνικ ευθνη και την ελπδα στον νθρωπο.
     Ο Λωτρεαμν πλασε με τον Μαλντορρ μια οξυμνη παροξυστικ μορφ του κακο ως αναπσπαστου στοιχεου του κσμου, μια μορφ ανεπωτης βας, την οποα θλησε να στρψει ενντια στην παγκσμια ψετικη καλ συνεδηση, ενντια σε μιαν ηθικ σκλρυνση, που πως πστεψε ταν υπεθυνη για τη διατρηση του υπρτατου Καλο σε μιαν αινια υπερβατικ κατσταση. . . Ο Μαλντορρ και τα Ποιματα εμφανζονται σε τελευταα ανλυση ως αντανκλαση της διπλς τσης του αναρχικο κινματος, της αδικοπης παλινδρμησς του ανμεσα στην καθαρ βα και τη μεταρρυθμιστικ ουτοπα.
     Η κεντρικ ιδα των ξι ασμτων εναι τι ο νθρωπος εναι απ τη φση του κακς. λοι εναι εν δυνμει εγκληματες σμφωνα με να λατινικ ρητ: Homo hominem lupus. Με βση αυτ την ιδα ο κεντρικς ρωας του ργου με το υποβλητικ νομα Μαλντορρ διαπρττει φρικιαστικ εγκλματα για να δεξει στους ανθρπους πσο κακο μπορον να γνουν και μχρι ποιο σημεο μπορον να φτσουν για να ικανοποισουν τα αρρωστημνα πθη τους. Θα πρπει να τονιστε τι ο Λωτρεαμν δεν λαμβνει υπψη του το εξωτερικ περιβλλον, δηλαδ, τις εκστοτε κοινωνικς συνθκες, που συμβλλουν στην διαμρφωση των ανθρπινων χαρακτρων.
     Απ τεχνικς ποψης Τα σματα του Μαλντορρ με να απλ ξεφλλισμα μοιζουν με πεζ κεμενο, αν μως, ο αναγνστης ξεκινσει το διβασμα, ττε τον συνεπαρνει ο χειμαρρδης λγος του Λωτρεαμν με τις πολ ζωντανς περιγραφς, τις παρομοισεις κι ναν αβαστο ρυθμ. Εξπρεσιονιστς κι υπερρεαλιστς avant la lettre, ο Ντυκς, ρομαντικς μηδενιστς, χθνιος λτρης των στρων, παραμνει νας μεγλος αιρετικς του οποου ακμα και το κθε μτι, στη μοναδικ σωζμενη φωτογραφα του, κοιτζει αλλο. Ο Μαλντορρ επιβεβαινει τη ρση του Σιορν τι «να βιβλο πρπει να εναι κνδυνος», ντας παρλληλα ν απ κενα τα βιβλα που εν τλει ανγονται μνο στις διες τους τις λξεις.
     Οι Poésies (Ποισεις) εναι το λλο, μικρ επιζν ργο και χωρζεται σε 2 μρη. Σε αντθεση με τον Maldoror, ο Poésies δημοσιεθηκε με το νομα του Ducasse. 
Και τα 2 αποτελονται απ μια σειρ μεγστων αφορισμν στη πεζογραφα, που εκφρζουν αισθητικς απψεις σχετικ με τη λογοτεχνα και τη ποηση. Αυτς οι δηλσεις αναφρονται συχν σε συγγραφες του δυτικο καννα και συγκρνουνε τα ργα και τα ταλντα τους με ρητορικ γλσσα. οι συγγραφες που αναφρονται εναι οι λληνες τραγικο, ο Poe κι ιδιατερα πολλο Γλλοι συγγραφες της εποχς του, μεταξ των οποων οι Baudelaire, Alexander Dumas και Victor Hugo. Επομνως, δεν εναι μια συλλογ ποησης πως υποδηλνει ο ττλος της, αλλ να ργο λογοτεχνικς κριτικς ποιητικς. ρχονται επσης σε αντθεση με τα αρνητικ θματα του Maldoror υπ την ννοια τι χρησιμοποιε πολ πιο θετικ, ανυψωτικ κι ανθρωπιστικ γλσσα. Η καλωσνη κι οι συμβατικς ηθικς αξες εγκιβωτζονται τακτικ, ακμη κι ταν συγγραφες οικεοι του Ducasse μερικς φορς τις δυσφημζουν:

   "Μην αρνεστε την αθανασα της ψυχς, τη σοφα του Θεο, την αξα της ζως, τη σειρ του σμπαντος, τη φυσικ ομορφι, την αγπη της οικογνειας, τον γμο, τους κοινωνικος θεσμος .. Αγνοστε τους παρακτω ακλαστους κι οδυνηρος συγγραφες: Sadε, Balzac, Δομας, Musset, Du Terrail, Féval, Flaubert, Baudelaire, Leconte και το Grève des Forgerons! "
             Poésies, Μρος Ι

     Παρ 'λα αυτ, υπρχουν κοιν σημεα με τον Maldoror. Και τα δο ργα περιγρφουν τακτικ, χρματα, ζα με παρμοια αναλογα και παρλο που ο Θες επαινεται, λλα αποσπσματα υποδηλνουν αντθετα ναν αθεσμ ανθρωπισμ που τοποθετε τον νθρωπο πνω απ τον Θε: "Ο Ελοχμ γνεται να με την εικνα του ανθρπου". 
     Το 1917, ο Γλλος συγγραφας Philippe Soupault ανακλυψε να αντγραφο του Les Chants de Maldoror στο τμμα των μαθηματικν ενς μικρο παριζινικου βιβλιοπωλεου, κοντ στο στρατιωτικ νοσοκομεο στο οποο εχε γνει δεκτς. Στα απομνημονεματ του, ο Soupault γραψε:

   Με το φως ενς κεριο που μου επτρεψε να βλπω, ρχισα να διαβζω. τανε σα διαφωτισμς. Το πρω διβασα τα σματα πλι, πεισμνος τι ονειρετηκα. Την επμενη μρα ρθε ο André Breton να με επισκεφθε. Του δωσα το βιβλο και του ζτησα να το διαβσει. Την επμενη μρα το φερε πσω, ενθουσιδης πως μουνα κι εγ τη πρτη μρα.

     Λγω αυτο του ερους, ο Lautréamont παρουσιστηκε στους Σουρεαλιστς. Σντομα τον αποκαλοσανε προφτη τους. Ως νας απ τους ποιητς maudits (ανυψωμνοι ποιητς), ανβηκε στο Surrealist Panthéon δπλα στον Charles Baudelaire και τον Arthur Rimbaud κι αναγνωρστηκε ως μεσος πρδρομος του σουρρεαλισμο. Ο André Gide τον θερησε -και περισστερο απ τον Rimbaud- ως το σημαντικτερο πρσωπο, ως «Κεντρικ πλη της αυριανς λογοτεχνας», που αξζει στον Breton και τον Soupault «να αναγνωρσουν και να αναγγελουν τη λογοτεχνικ κι υπερ-λογοτεχνικ σημασα του εκπληκτικο Lautréamont».
     Ο Louis Aragon κι ο Breton ανακαλψανε τα μοναδικ αντγραφα των Poésies στην Εθνικ Βιβλιοθκη της Γαλλας και δημοσiεσανε το κεμενο τον Απρλη και τον Μη του 1919 σε 2 διαδοχικς εκδσεις του περιοδικο τους Literature. Το 1925, μια ειδικ κδοση του περιοδικο Surrealist Le Disque Vert ταν αφιερωμνη στο Lautréamont, υπ τον ττλο "Le cas Lautréamont" (υπθεση Lautréamont). ταν η δημοσευση του Soudault και του Breton το 1927 που τονε καθιρωσε σε μνιμη θση στη γαλλικ λογοτεχνα και το σαν οδηγ στο σουρρεαλιστικ κνημα. Το 1940, ο Breton τονε συμπεριλαβε στην Ανθολογα του Μαρου Χιομορ. Ο ττλος ενς δοκιμου απ τον αμερικαν καλλιτχνη Man Ray, με ττλο L'Enigma d'Isidore Ducasse (Το ανιγμα του Isidore Ducasse), που δημιουργθηκε το 1920, περιχει αναφορ σε να δισημο στχο στο 6ο σμα. Ο Lautréamont περιγρφει να νεαρ αγρι ως "μορφο, πως η πιθαν συνντηση σε τραπζι μας ραπτομηχανς και μιας ομπρλας". Ομοως, ο Breton χρησιμοποησε συχν αυτ το στχο σα παρδειγμα σουρρεαλιστικς ρθρωσης λγου.
     Ο Maldoror ενπνευσε πολλος καλλιτχνες: τον Fray De Geetere, τον Σαλβαδρ Νταλ, τον Man Ray, τον Jacques Houplain, τον Jindřich Štyrský, τον René Magritte, τον Georg Baselitz και τον Victor Man. Μεμονωμνα ργα χουνε δημιουργηθε απ τον Max Ernst, τον Victor Brauner, τον Oscar Dominguez, τον André Masson, τον Joan Miró, τον Aimé Césaire, τον Roberto Matta, τον Wolfgang Paalen, τον Kurt Seligmann και τον Yves Tanguy. Ο καλλιτχνης Amedeo Modigliani φερε πντα μαζ του να αντγραφο του βιβλου και το χρησιμοποιοσε για να περπατσει γρω απ το Montparnasse απαγγλλωντας απ αυτ.

==================

 * Αντικαθιστ τη μελαγχολα με το θρρος, την αμφιβολα με τη βεβαιτητα, την απελπισα με την ελπδα, τη κακα με το καλ, τα παρπονα με το καθκον, το σκεπτικισμ με τη πστη, τις σοφιστεες με τη ψυχρτητα της ηρεμας και την αλαζονεα με τη ταπεινοφροσνη.

 * λο το νερ της θλασσας δεν θα 'φτανε να ξεπλνει μα κηλδα διανοητικο αματος.

 * Τα συναισθματα εναι η ατελστερη μορφ στοχασμο απ' σες μπορε να φανταστε κανες.

 * Το καλ γοστο εναι η θεμελιδης αρετ που συνοψζει λες τις υπλοιπες. Εναι το nec plus ultra (αποκορφωμα) της ευφυας.

 * Εθε ουραν μου, ο αναγνστης να γνει ριψοκνδυνος και πρσκαιρα στυγνς, σο κι αυτ εδ το κεμενο που διαβζει και να μπορσει να βρει τον απκρημνο κι γριο δρμο του, χωρς να χσει τον προσανατολισμ του, μες σ’ αυτς τις σκοτεινς και δηλητηριδεις σελδες που βαλτνουνε στην ερημι.

αποσπσματα απ το 1ο σμα του Μαλντορρ

Ω χταπδι μου εσ με τη μεταξωτ ματι!
Ω ψυχ της ψυχς μου αχριστη!
Εσ το ομορφτερο απ' λους μας στη Γη,
που ζεις σ' να σερι με τετρακσιες νμφες,
'συ που συμφνησαν να θρονιαστονε πνω σου,
σα φυσικ τους οκο, λες οι θεες χρες
και μ' ρρηκτο δεσμ να σμξουν
με την αρετ σου τη θεσπσια,
γιατ με μνα να μην εσαι;
Να νιθω στ' αλουμνειο το στρνο μου
την υδραργυρνια σου κοιλι
και καθιστο κι οι δυο μας σ' να βρχο,
στο γιαλ ν' απολαμβνουμε μαζ παρα,
το θαμα που λαχταρω τσο!

Γρο-ωκεαν,
εσαι το σμβολο του ναναι κανες αυτ που εναι:
για πντα διος με τον εαυτ σου.
Δεν αλλζεις, μ' να τρπο ουσιαστικ
κι αν τα κματ σου σε μιαν κρη σκνε σα βουν,
λγο πιο πρα σ' λλη, τλεια γλυστρν γαληνεμνα.
Δεν εσαι σαν τον νθρωπο εσ, που σταματ στο δρμο
για να χαζψει δυο σκυλι που απ’ το σβρκο πιστηκαν,
μα που δε σταματ ταν περν κηδεα,
που το πρω στα κφια του, μα τη βραδι κατσοφης,
που σμερα γελ πολ κι αριο πλι κλαει.
Χαρε, γρο-ωκεαν!

Γρο-ωκεαν,
η τελειτητ του σφαιρικο σου σχματος,
που τσο γελοιοποιε την αυστηρ κφραση
της γεωμετρας, εμνα δεν μου θυμζει
παρ τα μικρ μτια του ανθρπου,
που εναι τσα δα, δια με του αγριχοιρου,
και στργγυλα σα κενα των πουλιν της νχτας.
Ωστσο ετοτος,
απ καταβολς κσμου περνιται για ωραος.
Πντως εγ υποπτεομαι,
πως αυτ το κνει περισστερο απ φιλτιμο,
και πως στ' αλθεια για το κλλος του αμφιβλλει.
Ττε, γιατ κοιτ με τση περιφρνηση
του συνανθρπου του τη μορφ;
Χαρε, γρο-ωκεαν!

Γρο-ωκεαν,
διλου δεν εναι απθανο ,τι κρβει ο κρφος σου,
να 'ναι ωφλιμο για το μελλοντικ καλ του ανθρπου.
Ως τρα, του δωσες τη φλαινα,
αλλ δεν αφνεις εκολα τ' πληστα μτια
των φυσικν επιστημν να μαντψουνε
τα χλια μυστικ που διπουν την ιδιατερη οργνωσ σου:
εσ, εσαι μετριφρων.
Δεν μοιζεις του ανθρπου,
που συνεχς καυχιται για τιποτνια πρματα,
Χαρε, γρο-ωκεαν!

Γρο-ωκεαν,
τα νερ σου εναι πικρ.
χουν την δια γεση της χολς,
που στζει η κριτικ στις Καλς Τχνες,
στις Επιστμες και στα πντα γενικ.
Κι αν τχει κποιος να εναι μεγαλοφυς,
αυτο τονε διαγνσκουν βλκα,
και τον λλον με το λυγερ κορμ,
απασιο καμπορη.
Σγουρα, ο νθρωπος θα πρπει να αισθνεται
ντονα την ατλει του,
για να της κνει ττοια κριτικ,
που λλωστε κατ τα τρα τταρτα,
οφελεται στον διο.
Χαρε, γρο-ωκεαν!

Απντησε μου, γρο-ωκεαν,
θλεις να γνεις αδερφς μου;
Ανασλεψε με ορμ, ακμη πιο μεγλη,
αν θλεις να σε παραβλλω με την εκδκησ του Θεο.
Μκρυνε τα μπλβα σου τα νχια
ανογοντας δρμο στο διο σου το στθος.
Το μεγαλεο του ανθρπου εναι πλαστ,
δεν θα μου επιβληθε καθλου, εσ μως ναι.
ταν προχωρες με την κορυφ ψηλ και τρομερ,
περιστοιχισμνος απ τις λεπτς πτυχς σου,
σαν απ μια αυλ, γητευτς κι γριος,
κυλντας τα κματα σου, το να πνω στο λλο,
με τη συνεδηση του τι εσαι,
ταν βγζεις, απ τα βθη του στθους σου,
σαν χτυπημνος απ μα τψη,
ντονη που δεν μπορ να αποκαλψω,
αυτ τον υπκωφο και αδικοπο βρυχηθμ
που οι νθρωποι φοβονται,
ακμη κι ταν σε κοιτζουν,
ασφαλισμνοι, τρμοντας απ την ακτ,
ττε βλπω πως δεν χω το δικαωμα
να λω πως εμαι σος σου.
Γι' αυτ μπορε στην υπεροχ σου
να σου δινα λη μου την καρδι,
και κανες δεν ξρει πση αγπη
κλενουν οι προθσεις μου προς το ωραο,
Αν δεν με κανες οδυνηρ να συλλογζομαι τους ομοους μου,
που αποτελον μαζ σου την πιο ειρωνικ αντθεση,
αντθεση την πιο κωμικ που ειδθηκε ποτ μσα στην πλση,
δεν μπορ να σ αγαπσω, σε μισ.
Γιατ ξανρχομαι προς εσνα για χιλιοστ φορ,
προς τα φιλικ σου χρια, που ανογουν για να χαδψουν
το μτωπ μου, που φλγεται και βλπει να πφτει
ο πυρετς του στην επαφ τους.
Δεν ξρω την κρυφ σο μορα,
κθε σχετικ με σνα με ενδιαφρει.
Πες μου λοιπν αν εσαι η κατοικα του πργκιπα των σκοταδιν
Πες το μου, πες μου, ωκεαν
(σε μνα μνο, να μη λυπηθον εκενοι
που δεν χουν ακμη γνωρσει παρ τις οφθαλμαπτες)
και να η πνο του Σαταν, γενν τις τρικυμες
που υψνουν τα αλμυρ σου νερ στα σννεφα.
Πρπει να μου το πεις γιατ θα αναγαλλισω
βλποντας πως η κλαση βρσκεται
τσο κοντ στον νθρωπο.
Θλω αυτ να εναι η τελευταα στροφ
της επικλσεως μου. Γι' αυτ, μια φορ ακμη,
θα σε χαιρετσω και θα σε αποχαιρετσω.
Γρο-ωκεαν με τα κρυστλλινα κματα.

Γρο-ωκεαν
οι νθρωποι παρ τα τλεια μσα τους
και την επιστημονικ εξερενησ τους,
δεν μπορσανε να μετρσουνε το βθος σου.
Το ιλιγγιδες βθος των αβσσων σου.
Τις πιο καλς βολδες τους, κθε φορ
τις βγζεις απαρδεκτες.
Κι εν στα ψρια τοτο επιτρπεται,
στον νθρωπο εν' απαγορευμνο.
μως εγ πολλς φορς αναρωτθηκα,
ποι βθος απ' τα δυο εν' απροσμτρητο:
Το βθος σου ωκεαν, της καρδις τ' ανθρπου;
τχα ποις μπορε να καταλβει,
πως χι μνο ευφρανονται απ τις συμφορς
των συνανθρπων τους αλλ κι αγαπημνων φλων,
που τους βρσκουνε, αλλ συγχρνως θλβονται;
Και για να κλεσω τη σειρ τελεινω
με παρδειγμα που δε χωρ αντιρρσεις:
ο νθρωπος μ' υποκρισα λει ναι και σκφτετ' χι.
τσι εξηγεται πως οι κπροι αυτς της γης
δεν χουν εμπιστοσνη οι μεν στους δε
και δεν εναι καν απ εγωισμ.
Απ' τι φανεται πως η ψυχολογα
χει να κνει ακμα μπλικες προδους.
Χαρε γρο-ωκεαν!

Τα μτια μου μουσκεουνε στο κλμα,
και δεν χω την δναμη να εξακολουθσω
γιατ νιθω πως η στιγμ φτασε
να ξαναγυρσω στους ανθρπους με τη κτηνδη ψη.
μως θρρος,
ας κμουμε μια μεγλη προσπθεια
κι ας επιτελσουμε,
με το συνασθημα του καθκοντος,
τα της μορα μας σε αυτ τη γη,
Χαρε γρο-ωκεαν!

------------------------------

     Τρα που τλειωσε λο τοτο μπορ να πω πως εδα κι παθα να βγλω κρη με τα αποσπσματα. Προσωπικ μου ποψη λω και προφτανω να δηλσω μη ειδικς, πλην μως το παρν βιβλο κι ο συγχωρεμμνος ο συγγραφας του, χουνε δεινοπαθσει ζρικα σε χρια ατζαμδων, τουλχιστον. Επσης προσωπικ πιστεω, πως η μετφραση δεν εναι να ξλινο αλογκι που το καβαλμε και κνουμε μπρος πσω ευτυχισμνα, σαν παιδκια του νηπιαγωγεου. Η μετφρασ πρπει κι οφελει οπωσδποτε, να παραλβει να ποημα σε μια γλσσα, που θα ναι πραγματικς Πγασος και φτερωτ θα σε πετξει στη ρχη του, και να το μεταφρει σε μιαν λλη γλσσα, σο πιο κοντ στη πρτη μπορε, σο πιο ποητικ μπορε, σο πιο πτητικ μπορε κι σο πιο εικονομαχικ-εικονολατρικ μπορε. Αν ξεκινσει και δει πως το 'χει πρει ο διολος, ας πει πως δε μπορε να συνεχσει και να το παρατσει για κανν λλο, που σως το καταφρει. Δεν εναι καθλου κακ και μλιστα εναι τιμητικτερο απ το να το κνει και να τρει τα μπινελκια του μετ, μαζ με το ρεζλεμα και την μειωτικ σκψη του κοινο πως πουλθηκε σο σο για το χρμα κι ανλαβε να φρει σε πρας κτι, στα... ψμματα.
     Προσοχ, δεν αναφρομαι σε ερασιτεχνικς εργασες που αναρτνται δθε κεθε χριν γοστου και χμπι, αλλ για επσημες εκδοτικς δουλεις επι πληρωμ. Δε θα προχωρσω παραπρα, χριν ηρεμας, αλλ ,τι επα, σκοτνοντας το πιστεω, αν θτε, το πιστεω του σκοτωμο, που λεγε κι ο πατρας μου. Ζητ συγγνμη για τη τραχτητα, μα φαγα μισ νχτα να μαζψω στοιχεα και μιμιση να μαζψω ν απσπασμα! λεος δηλαδ κπου ε; Ασιχτρια πια, μπφιασα!!!

                         Πτροκλος Χατζηεκνευρισμνος

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers