-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

: -- ()

                              ΠΡΟΛΟΓΟΣ-ΕΙΣΑΓΩΓΗ

     Αυτ το ρθρο θα εναι λιγκι διαφορετικ απ τα προηγηθντα κατ καιρος εδ μσα. Χρησιμοποιντας σαν χημα να λατνο ποιητ του 4ου αι. μ. Χ., τον Αυσνιο, θα επιχειρσει να ακουμπσει και 2 σημαντικ θματα στη συγγραφ αλλ και τη ποηση, που παξανε, παζουνε και θα παζουνε πντα, σημαντικ ρλο: τη Μετφραση και το Προομιο. Εναι το κατλληλο χημα μλιστα γιατ κι ο διος σκησε μετφραση κι επσης ταν απ τους πρτους μεγλους μαστρους στο λογοτεχνικ Προομιο. Υπρχει κι νας ακμα λγος που επιλχθηκε ο Αυσνιος, σαν κατλληλο χημα, κι εναι γιατ δυστυχς -ακμα τουλχιστον- δεν χω παρ ελχιστα δικ του ργα να παραθσω. Βλπετε η ρξη μου με τα λατινικ στο σχολεο ρθε με την εσοδο και του συντακτικο στην εξσωση, τσι ο πρτος ερωτικς ενθουσιασμς που μ' εχε συνεπρει με δατα, κατρρευσε σα χρτινος πργος. τσι δε μπορ να μεταφρσω και να βλω ργα του εδ, αν κι χω κμποσα στα λατινικ. Αυτ λοιπν, ανακεφαλαινω: Μετφραση, Αυσνιος, Προομιο, εναι τα σημεριν θματα, πμε και καλ διβασμα. Π. Χ.

========================




                         ΓΕΝΙΚΑ & ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ:

     Ο Δκιμος Μγνος Αυσνιος (Decimus Magnus Ausonius) τανε Λατνος (θεωρητικ εναι ο 1ος Γλλος ποιητς της παγκσμιας
λογοτεχνας) ποιητς, συγγραφας, πολιτικς, στρατιωτικς και δσκαλος της ρητορικς στο Μπορντ στη Γαλλα. 
Για να διστημα διετλεσε δσκαλος του μελλοντικο αυτοκρτορα Γρατιανο, ο οποος αργτερα του απνειμε το αξωμα του Υπτου. Θεωρεται ο κορυφαος εκπρσωπος της ελληνολατινικς παιδεας στη Γαλλα του 4ου αι. μ.Χ., αν κι ο διος παραδχεται πως κατ τα παιδικ του χρνια δεν επδειξε την απαρατητη προσλωση στην εκμθηση της ελληνικς γλσσας (το γεγονς αυτ σως σχετζεται και με το ταπειν πατρικ γενεαλογικ του δντρο, καθς ο παππος του ταν ελληνικς καταγωγς απελεθερος δολος, γιατρς στο επγγελμα, πως κι ο πατρας του), εξαιτας της νωθρτητας και της επιπολαιτητας που το νεαρ της ηλικας επιφρει: obstitit nostrae quia, credo, mentis / tardior sensus neque disciplinis / adpulit Graecis puerilis aevi / noxius error. Παρ' λ' αυτ, πως σ' λες τις περιοχς του ρωμακο κρτους που εχαν υψηλ πολιτισμ, τσι και στη Γαλλα της στερης Αρχαιτητας (Γαλατα) τα ελληνικ και τα λατινικ βρσκονταν το 'να πλι στ' λλο. Οι Ρωμαοι, κυρως σοι ανκανε σ' αντερα κοινωνικ στρματα, αναγνωρζανε τη σπουδαιτητα και την ανωτερτητα της ελληνικς γλσσας, γι' αυτ και μεριμνοσανε για την εκμθησ της, προκειμνου να εμπλουτσουνε τη μρφωσ τους.
     τσι κι ο Αυσνιος απ το Μπορντ, γραμματικς & ρτωρ, δεν θα μποροσε να απχει απ αυτ τη πρακτικ, καθς οι 2 επιστμες προπθεταν την ριστη γνση και των 2 γλωσσν. Με χημα λοιπν τη διγλωσσα αυτ, ο Αυσνιος ανλαβε σπουδαα διδακτικ και διοικητικ καθκοντα, εν παρλληλα υπρξε πολυγραφτατος συγγραφας με ευρτητα και ποικιλα ενδιαφερντων. Η ποιητικ παραγωγ του μπορε να χωριστε σε δο μεγλες κατηγορες: η 1η περιλαμβνει ποιματα προσωπικο χαρακτρα, που βασζονται σε περιγραφς κι
αναμνσεις του ποιητ· ως ττοια, ανταποκρνονται περισστερο στο ποιητικ νστικτο και τις προσδοκες του αναγνστη. Η 2η ανκει σε εντελς διαφορετικ λογοτεχνικ πλασιο και για τον λγο αυτ ξενζει τον αναγνστη. Πρκειται για ποιματα που φανερνουν τη διθεση του ποιητ να 'παξει' με λξεις και με στχους, προκειμνου με κπο να δημιουργσει κτι καινοριο. Στη προσπθει του αυτ προσλαμβνει συχν στοιχεα απ τη προγενστερη κλασσικ ποιητικ παρδοση, τα αναδιαμορφνει και τα προσαρμζει στα δικ του δεδομνα,
εγκαινιζοντας να κλμα ντονης διακειμενικτητας.



    Ωστσο αν κι ο διος δηλνει στους Professores του πως σα μαθητς δυσκολετηκε πολ να μθει ελληνικ, η κατοπιν του επδοση προκαλε ξφνιασμα και θαυμασμ, αν μελετσει κανες χι μνο τα επιγρμματ του γενικ, αλλ κι αυτ που εναι γραμμνα εξολοκλρου στα ελληνικ εν μρει στα ελληνικ, δηλαδ με διαδοχικ εναλλαγ ελληνικν και λατινικν στχων ακμα κι αυτ που περιχουνε μεμονωμνες ελληνικς λξεις φρσεις. Εκτς απ τα επιγρμματα, την ελληνικ γλσσα χρησιμοποιε ο Αυσνιος και στις Επιστολς του. Το πσο τελικ τον γγιζε τσο λατινικ σο και η ελληνικ Μοσα φανεται απ τους 3 πρτους στχους της μμετρης επιστολς του προς το ρτορα Axius Paulus, γραμμνη σε ελληνολατινικος στχους.: Ἑλλαδικῆς μτοχον Μοσης Latiaeque camenae / Ἄξιον Αὐσνιος sermone adludo bilingui. / Musae, quid facimus?
    Με το εγχερημ του αυτ εντσσεται χι μνο στη μακρ παρδοση του επιγρμματος ως λογοτεχνικο εδους, αλλ και στη παμπλαιη παρδοση της μετφρασης, που θεωρεται λλωστε ρωμακ επινηση. Εναι αλθεια πως οι Ρωμαοι χι μνο επινοσανε τη μετφραση στη προσπθει τους να δημιουργσουνε δικ τους λογοτεχνα μες απ τη συνειδητ πρσληψη της ελληνικς γραμματεας, αλλ και διατπωσαν νομοτελειακ τους 1ους γνιμους προβληματισμος γρω απ τη μεταφραστικ θεωρα και πρξη. Ολκληρη η περοδος της Αρχαιτητας, ιδωμνη πντα υπ το πρσμα της μεταφρασεολογας, απετλεσε πεδο ζυμσεων κι αναζητσεων, που οδηγσανε σε καινοτμες ιδες περ του πς δει μεταφρζειν. Η μετφραση γινε σταδιακ μα απ τις πιο συνηθισμνες πρακτικς λογοτεχνικς δημιουργας στη Ρμη και συστατικ στοιχεο της λατινικς λογοτεχνικς παραγωγς. Για τους μεταφραστς της Αρχαιτητας η μετφραση συνιστ πρξη πατριωτικ,
σημανει κατκτηση των νοημτων που χουν εκφραστε σε μα γλσσα και την υπαγωγ τους σε κατσταση γραμματικς αιχμαλωσας στους νμους και τη ρητορικ μιας λλης. Ειδικ για το Ρωμαο η μετφραση ενχει σκοπος εθνικος ιμπεριαλιστικος κι ως κατκτηση οδηγε στην ολοκλρωση της ρωμακς παγκσμιας κυριαρχας διαμσου της μεταφορς των τεχνν της ελληνικς σοφας στη γλσσα των Ρωμαων.



     Πρτος ο Berschin το 1998, συζητντας για τις αριστοτελικς μεταφρσεις του Βοηθου, παρατρησε πως ο μεγλος αυτς φιλσοφος της στερης Αρχαιτητας πρσβευε τη παλαι αντληψη των κλασσικν χρνων τι με τη μετφραση επιτελεται μια κατκτηση, μια πατριωτικ πρξη. Εναι γνωστ η αντληψη του Κικρωνα περ κατακτητικς διαρπαγς της φιλοσοφας και μεταφορς της στη Ρμη κατ τον διο τρπο που και οι πργονοι με κπο και προσπθεια υπταξαν τον κσμο. Η αρχ γινε με τη μετφραση της ομηρικς Οδσσειας απ τον Λβιο Ανδρνικο, περπου στα 250 π.Χ. τσι ο Λβιος διασκεασε με δημιουργικ πνεμα το κεμενο χρησιμοποιντας αρχασμος και κυρως αντικαθιστντας τις ελληνικς ιδες με ρωμακς. Οι κωμικο ποιητς Πλατος και Τερντιος εφαρμσανε ριζοσπαστικς πρακτικς κατ τη μεταφορ των ελληνικν κωμωδιν, με τον  2ο ιδως να πρωτοτυπε εισγοντας τις τεχνικς της contaminatio και του εκρρωμασμο. Στο διο πνεμα κινεται ασφαλς κι ο εισηγητς της μεταφραστικς θεωρας στη Δση, Κικρων, που στο ργο του De Οptimo Genere Οratorum (14-15) προκρνει την ad sensum (γραπτ δομ στην οποα η εξγηση μιας λξης καθορζεται απ τη σημασιολογα της λξης των λξεων με τις οποες συσχετζεται, κατ παρβαση του , τι απαιτεται απ την ερμηνεα καθαυτ) ναντι της ad verbum (κατ λξη μετφραση) μετφρασης δηλνοντας με σαφνεια τι βασικ επιδωξ του ταν η νταξη του μεταφραζμενου κειμνου στο πεδο της λατινικς λογοτεχνας κι υπονοντας σταθερ πως οι μεταφρσεις πραγματοποιονται προς φελος χι της μεταφραζμενης γλσσας, αλλ της μεταφραστικς, δηλαδ της λατινικς. Τη μεταφραστικ γραμμ του ακολοθησαν επσης οι Ναβιος, ννιος, Πακοβιος, Καικλιος Σττιος, αλλ κι αργτερα ο Κτουλλος (Carmina 66) αποδδοντας ελεθερα το ποημα του ΚαλλιμχουΒερενκης Πλκαμος. Ο τελευταος μλιστα διασκυασεν επσης στο Carmina 51 και τη περφημη σαπφικ ωδ "φανεται μοι κνος σος θεοσιν/ μμεν' νηρ...". --->

         Carmina 51

Στα μτια μου θες φαντζει εκενος,
κι αν εναι σιο, κι απ θες πιο πνω,
κενος που αντκρυ σου στκεται κι ολονα
σε βλπει και σ' ακοει να γλυκογελς.
Αχ Θεο! Αλμονο, αλμονο σε μνα,
γιατ χασα, Λεσβα μου, τα λογικ,
μλις σε δ δε μου απομνει πια λαλι,
Παγνει η γλσσα μου και σ λα μου τα μλη
λεπτ μανεται φλγα, και τ' αυτι
μου κουδουνζουνε, και πια νυχτι
μου σκπει δδυμη, τα μτια.
Η αδρνεια, Κτουλλε, οχληρ σου 'ναι.
Απ αδρνεια αναπηδς υπρβολος γαυρις.
Η αδρνεια σβησε παλι και βασιλιδες
πλα ποτε κι ευτυχισμνες πολιτεες.  Κτουλος



     Ο Κικρων καταδικζει τη κατ λξη μετφραση και χαρακτηρζει τους μεταφραστς με γλωσσικν νδεια (nec tamen exprimi verbum e verbo necesse erit, ut interpretes indiserti solent), αποδχεται τη χρση περισστερων της μιας λατινικν λξεων για να αποδσει μα ελληνικ (equidem soleo etiam quod uno Graeci, si aliter non possum, idem pluribus verbis exponere), εν συμβιβζεται και με τη χρση ελληνικν λξεων στη μετφραση, αν δεν υπρχει αντστοιχος λατινικς ρος (et tamen puto concedi nobis oportere ut Graeco verbo utamur, si quando minus occurret Latinum). Ο δε Ορτιος στην Ars Poetica 133-134, καταδικζει επσης τη κατ λξη μετφραση αναφροντς τη σαν στερα μμηση.
    Ο Αυσνιος ζει και συνθτει τα επιγρμματ του σε μιαν εποχ που συνυπρχουνε 2 μεταφραστικς τσεις, η ad verbum που οι χριστιανο εφαρμζουνε στα θεολογικ κεμενα κι η ad sensum του Ιερνυμου ως συνεχιστ του Κικρωνα. Ο Αυσνιος δνει τη μεταφραστικ του γραμμ στον εισαγωγικ του χαιρετισμ προς τον αναγνστη της συλλογς Epitaphia Ηeroum Qui Bello Troico Interfuerunt: "quae antiqua cum aput philologum quendam repperissem, Latino sermone converti, non ut inservirem ordinis persequendi [studio], set ut cohercerem libere nec aberrarem". Ο ποιητς δηλνει ρητ τι μετφρασε στα λατινικ τα αρχαα ποιματα που βρκε στη κατοχ κποιου λογου χωρς να ακολουθσει κατ γρμμα το πρωττυπο στε να υποδουλωθε σε αυτ, αλλ επιχειρντας μα ελεθερη παρφραση, χωρς ωστσο να απομακρνεται απ την κεντρικ ιδα. Η τοποθτησ του αυτ εναι αποκαλυπτικ για τη μεταφραστικ του θεωρα και τονε συντσσει με τη κικερνεια αντληψη περ μετφρασης, εφσον κνει λγο για αποφυγ της δουλικς μμησης του προτπου κι επιδωξη μιας ελεθερης διασκευς. O σγχρονος του Αυσονου, μαθητς και φλος του, Paulinus απ τη Nola στην Επιστολ του 46.2 προβληματζεται γρω απ την ιδανικ μετφραση κι υποστηρζει πως αυτ πρπει να αποδδει και τις λξεις · ταν μως αυτ δεν εναι εφικτ, ττε θα πρπει κανες να αποδδει το νημα κατ τον καλλτερο δυνατ τρπο: quod...exprimere verba non potui, sensu potius...transtulerim.
    Ο Αυσνιος δεν εναι ο μνος που τη περοδο αυτ ασχολεται με το επγραμμα ετε συνθτοντας δικ του ετε μεταφρζοντας ελληνικ πρωττυπα. Ο σγχρονς του Naucellius επιμελεται τη συλλογ Epigrammata Bobiensia, μες στην οποα υπρχουνε και μεταφρσεις
ελληνικν επιγραμμτων κοινς με τον Αυσνιο, προσφροντας τσι ενδιαφρουσες μεταφραστικς συγκρσεις κι αντανακλντας θαυμσια το πολιτιστικ εππεδο της μορφωμνης υψηλς κοινωνας του 4ου αι. μ.Χ.: κατ καννα, οι μεταφρσεις του Αυσονου εναι προντα ελεθερης επεξεργασας, σε αντθεση με τα επιγρμματα Bobiensia που ακολουθον μια πιο συντηρητικ γραμμ αποδδοντας με μεγαλτερη πισττητα το κεμενο αφετηρας.
    Ο πρτος που επιχερησε μα συστηματικ μελτη της μεταφραστικς τεχνικς του Αυσονου ταν ο Benedetti με το ργο του La Tecnica Del 'Vertere' Negli Epigrammi Di Ausonio. Στην εισαγωγ της μελτης του διαχωρζει τον μεταφραστικ τρπο του Αυσονου απ αυτν των μεταφραστν της αρχακς εποχς, γιατ θεωρε πως ζουν και δρουν σε εντελς διαφορετικ πολιτισμικ περιβλλον: για τον ποιητ της αρχακς περιδου σκοπς της μετφρασης ταν να προσεγγσει και να καταστσει κατανοητς τις ιδες και τις σκψεις του ελληνικο κειμνου στον ρωμακ κσμο. Αντθετα, κατ την στερη Αρχαιτητα, οι δο κσμοι, ελληνικς και ρωμακς, δεν διαφρουν πολ κι η ποηση των επιγραμματοποιν τους οποους μεταφρζει ο Αυσνιος τενει να λβει χαρακτρα οικουμενικ, οπτε κι απουσιζουνε σαφες αναφορς στον ελληνικ τρπο ζως. Επιπλον, τα θματα τρα χουν εξαντληθε απ τη συνεχ επανληψ τους, με αποτλεσμα η προσοχ να εναι περισστερο στραμμνη στο χρωματισμ της σκψης παρ στην δια τη σκψη. Επομνως ο Benedetti υποστηρζει πως στη περπτωση του Αυσονου δεν μπορομε να κνουμε λγο για εκρρωμασμ σκψης κι ιδεν, σαν αυτν που αποτυπνεται στις μεταφρσεις των 1ων χρνων της Αρχαιτητας. Ωστσο, δχεται ναν εκρρωμασμ υφολογικ, τεχνικς και γλωσσικν επιλογν στις μεταφρσεις του Αυσονου κι αυτ ακριβς επιχειρε να αποδεξει μες απ τη συγκριτικ αντιπαραβολ ελληνικο και λατινικο κειμνου. Αντλε το υλικ αποκλειστικ απ τη συλλογ Epigrammata de diversis rebus (κι εδ προκαλε κπληξη το γεγονς πως δεν περιλαμβνει στη μελτη του τα Epitaphia, παρλο που σε αυτ προτσσει ο Αυσνιος τη μεταφραστικ γραμμ του) και το κατανμει με μεταφραστικ κριτρια σε 4 κεφλαια: στο 1ο εντσσει τις ελεθερες αποδσεις (libere versioni), στο 2ο τα επιγρμματα που συντθηκαν με τη τεχνικ της contaminatio, δηλαδ με τη χρση 2  περισστερων προτπων (epigrammi contaminati), στο 3ο αυτ που μεταφρζονται κι απ τα Epigrammata Bobiensia και στο 4ο αυτ που αποτελον πιθανς μεταφρσεις απ τα ελληνικ (presunte traduzioni dal greco).
    πως χει δη αναφερθε, τα ελληνικ πρτυπα του ποιητ εντοπζονται στη συντριπτικ τους πλειοψηφα στη ΠΑ του Κεφαλ, τη σημαντικτερη συλλογ ελληνικν επιγραμμτων, που ωστσο τοποθετεται χρονικ στον 9ο αι. μ.Χ. κι εναι κατ συνπειαν μεταγενστερη του Αυσονου. Επομνως, η αναζτηση της ελληνικς πηγς του αποκτ ιδιατερο ενδιαφρον, καθς ο δρμος της αναγνρισης του ελληνικο επιγρμματος ως λογοτεχνικο εδους και της σταδιακς του οργνωσης σε σματα συλλογν -με αποκορφωμα τη ΠΑ- υπρξε μακρς και περπλοκος. Το αποκορφωμα της σταδιοδρομας του Αυσονου μως σγουρα υπρξεν ο διορισμς του το 364 ως tutor του μελλοντικο αυτοκρτορα Γρατιανο, καθς κι η ανληψη της υπατεας το 379. Συμπερασματικ ο Αυσνιος, ως η κορυφαα ποιητικ μορφ του 4ου μεταχριστιανικο αινα, συνεχζει με τα επιγρμματ του τη μακρ παρδοση χι μνο της μετφρασης, πως αυτ προσδιορστηκε κι οριοθετθηκε με κριο εκφραστ τον Κικρωνα, αλλ και του επιγρμματος ως λογοτεχνικο εδους.



                                        Βιογραφικ

     Γεννθηκε στα Βουρδγαλα ( Βορδγαλα) στη Γαλατα, το σημεριν Μπορντ, το 310 μ. Χ.. ταν ελληνικς, αλλ κι αριστοκρατικς, καταγωγς κατ το μισυ. Ο πατρας του ταν αξιλογος γιατρς ελληνικς καταγωγς, εν η μητρα του καταγτανε κι απ τους δο γονες της απ αριστοκρατικς οικογνειες της νοτιοδυτικς Γαλατας. Μαζ με τους γονες του, Ιολιο κι Αιμιλα, κατοικοσαν στη πλη Bazas σε μιαν αριστοκρατικ κοινωνα, που οι δραστηριτητες κι οι πολιτικς συνθκες που επικρατοσαν μελλε να αποτυπωθον στις σελδες του ποιητ. Στα σχολεα του Μπορντ μορφθηκε κι ο Αυσνιος, εν σε μικρ ηλικα τρβηξε τη προσοχ του θεου του Αρβορου, ενς σημανοντα ρτορα, που τον πρε υπ τη σκπη του για να σπουδσει στην Τουλοζη. λαβε αυστηρν ανατροφ απ τη θεα του και τη γιαγι του, που αμφτερες εχανε τ' νομα Αιμιλα. Η εκπαδευσ του υπρξεν εξαιρετικ, ιδως στη Γραμματικ και τη Ρητορικ, αλλ λεγε τι η προδς του στην ελληνικ γλσσα δεν ταν ικανοποιητικ. Μετ το πρας των σπουδν του στα Βορδγαλα και στη Τολση (σημ Toulouse).εξασκθηκε για λγο ως δικηγρος, αλλ προτιμοσε να διδσκει.
     Οι λεπτομρειες για τη ζω και την οικογενειακ κατσταση στην περπτωση του Αυσονου θεωρονται αξιομνημνευτες για 2 βασικος λγους: 1ον γιατ η οικογνεια του ποιητ αποτελοσε παρδειγμα της γαλατικς αριστοκρατας, επομνως φανερνει και τις κοινωνικοπολιτικς συνθκες που επικρατοσαν σε μια περοδο που βρισκτανε στο μεταχμιο κι ανμενε τη να θρησκεα, και 2ον το βιογραφικ υλικ του συσσωρεεται στα γραπτ του κι αποτελε τη βασικ πηγ πληροφρησης που χουμε για τη πορεα του, σο αντικειμενικ μπορε να θεωρηθε.

    πως αποκαλπτει ο διος στο Praefationes I, πρασε 30 χρνια ως γραμματικς και ρτορας, παρλο που δεν εναι ξεκθαρο πς χωρζεται αυτ η χρονικ διρκεια. Ξεκνησε τη καριρα του ταν ταν μλις 25 (335 μ.Χ.), πρασε μσω του cursus grammaticus σε rhetor χοντας ββαια και την επικουρα αρκετν συναδλφων του. Ας σημειωθε πως η θση του ρτορα-γραμματικο ταν μα και μοναδικ στα πανεπιστμια της εποχς κι ο Αυσνιος υπρξε νας απ τους λγους που κατεχε τη συγκεκριμνη θση τα χρνια 360-366 μ.Χ., κτι ββαια που αποτελοσε ψιστη τιμ. Εργστηκε αρκετ χρνια στα δικαστρια χωρς ενθουσιασμ καθς, πως προκπτει απ τα λγια του (Praefat. 1.17-18), η διδασκαλα του ταριαζε περισστερο. τσι καταξιθηκε ως δσκαλος, δολεψε πολ καλ τις σχολικς τεχνικς κι γινε νας περιζτητος παιδαγωγς.
     Το 334 δρυσε σχολ ρητορικς στο Μπορντ, που γινε πολ δημοφιλς. Η φμη του ξεπρασε τη πλη του κι τσι ο αυτοκρτορας Βαλεντινιανς τονε κλεσε ν' αναλβει τη διαπαιδαγγηση του Γρατιανο, ταν η αυτοκρατορικ αυλ δρευε στους Τρεβρους (σημεριν Τριρ). Εκτς απ το μικρ πργκιπα, μαθητς αλλ και φλος του υπρξεν ο Παυλνος* του Νλα, η συχν αλληλογραφα μεταξ τους αναδεικνει την ανθρπινη φση του ποιητ και τα συναισθματα του, αλλ και τις ρητορικς τεχνικς οι οποες απ τον 1ο αι. δυνμωναν την επιρρο τους και κρδιζαν ολονα και περισστερους συγγραφες. λλο να αξιοσημεωτο γνρισμα της εποχς ταν η καλ γνση της ελληνικς γλσσας. Πιο ντονα κατ τον 4ο αι. εντοπζεται μια μεταφραστικ κινητικτητα απ τα ελληνικ στα λατινικ, στην οποα πρωταγωνιστε και διακρνεται ο Αυσνιος. Στα επιγρμματ του αποτυπνεται η μα μεταφραστικ τση της μεταβατικς εποχς, εν τα δγλωσσα ποιματα του (ελληνο-λατινικ) αποδεικνουν την τεχνικ του δεξιτητα στη ποιητικ σνθεση.

 * Ο Anicius Paulinus, πως κι ο Αυσνιος, ταν γηγενς του Μπορντ και καταγταν απ πλοσια οικογνεια. Ο Αυσνιος τον εκπαδευσε με τις δικς του αρχς και κοντ του μυθηκε στην στιχουργικ. Παρακολοθησε την καριρα του στα σχολεα, στην υπατεα και στην κυβρνηση της Καμπανας. Παρλα αυτ ο Παυλνος παντρετηκε μια πλοσια κυρα, τη Θερασα, κι ο Αυσνιος θερησε πως αυτς ταν ο λγος της σιωπς του, καθς μαζ αποσρθηκαν στα κτματα τους στην Ισπανα. Ο Αυσνιος φανεται να γραφε κθε χρνο στον Παυλνο στην Ισπανα, μως τα πρτα 3 γρμματα φτασαν μαζεμνα κι τσι ο Παυλνος μεινε χωρς να του για 3 χρνια. Διασθηκε μνον 1 γρμμα του Αυσονου απ αυτ, στο οποο παραπονιται, επειδ ο φλος του μνει σιωπηλς.

    Η λεπττητα, η στιλιστικ χρη κι η κομψτητα ταν αρετς που κατεχαν οι προκτοχο του. Η ρητορικ του διδασκαλα βασστηκε πνω στα παραδοσιακ κεμενα κι απ αυτς τις αρχς ορμμενος παρτρυνε τους μαθητς του προς παραδειγματισμ. Η μοσα του ταν το σχολεο και τη να θρησκεα την υποδχτηκε με διαλλακτικτητα: "συμμορφθηκε δηλαδ με ευπρπεια", πως ακριβς θα αντιδροσε δεχνοντας σεβασμ στην παλαι θρησκεα ναν αινα νωρτερα. Ο Αυσνιος δεν ταν ποιητς χριστιανς, η νταση της πστης του δεν επηρασε τη λογοτεχνικ του προσωπικτητα, εν η ποηση του μαρτυρ "το πορτρτο ενς πεπαιδευμνου κοσμικο χριστιανο". Πρκειται για να "χαρακτηριστικ παρδειγμα της πολιτιστικς ιστορας μιας στερης φσης της αρχαιτητας, η οποα προσβλπει στη διατρηση μλλον του λαμπρο παρελθντος παρ σε μια ανανωση". Με να παρμοιο τρπο θα πορευθε και στις διαπροσωπικς του σχσεις με τις δυνατς διασυνδσεις να καθορζουνε τη ζω του ποιητ σε λους τους τομες.
    νας επιπλον παργοντας που στιγμτισε την καριρα και το ργο του ταν ο κκλος του. πως αποδεικνεται απ τα γραπτ του κι ειδικτερα απ τις Επιστολς, εχε συνψει φιλες κι τανε γνριμος με σημανοντα πρσωπα της εποχς. Η θεσμικ και κοινωνικ διαστρωμτωση των συνομιλητν του δεν μαρτυρε μνο το φσμα της κοινωνικτητας , αλλ υπαγορεει ναν τρπο ζως, μια στχευση στη τχνη και μια ιδεολογα. Τα τομα που αλληλογραφον με τον Αυσνιο χουνε διαφορετικς ιδιτητες, που ββαια επηρεζουνε στον διο βαθμ διαφορετικς πτυχς του. Η προφανς δικριση του περιβλλοντος του μπορε να καταγραφε σε 3 εππεδα: α) στην αυτοκρατορικ αυλ, β) σε πρσωπα με αξιματα και μεγλο πνευματικ υπβαθρο (συνδελφοι ποιητς, καθηγητς και πολιτικο αξιωματοχοι) και γ) στο στεν κι οικογενειακ περιβλλον.
    Εναι γεγονς τι αποτελε σημαντικ παρδειγμα της κοινωνικς ευελιξας που μποροσε ν' αποφρει η λογοτεχνικ δικριση τον 4ο αι., θση που προκπτει κυρως απ τη σχση που 'χε με τον αυτοκρτορα Βαλεντινιαν και τον πργκηπα Γρατιαν, που δεν μοιαζε διλου με σχση πελτη προς πτρωνα, εν να μρος του ργου του μοιζει σαν αποτλεσμα εξρτησης απ την αυτοκρατορικν αυλ. ταν κλθηκε απ το Βαλεντινιαν να εγκαταλεψει την συχη κι επαρχιακ του κοινωνα της εποχς του Θεοδοσου και να μετακομσει σα δσκαλος του Γρατιανο στους Τρεβρους, τανε σχεδν ββαιος γι' αυτ που θα ακολουθοσαν. Ξεκινντας σταδιοδρομα στα δικαστρια, οι παινοι κι οι τιμς δεν ργησαν να ρθουν· γινε comes και quaestor sacri polatii, Ο Γρατιανςλοιπν σεβτανε πολ το δσκαλ του κι ταν ανβηκε στο θρνο τονε τμησε με τους υψηλτερους ττλους και τιμς, -αξωμα του παρχου στη Γαλατα, στη Λιβη και την Ιταλα (378 μ.Χ.)- με αποκορφωμα το αξωμα του υπτου το 379.
    Σε να γρμμα του ο αυτοκρτορας Θεοδσιος προς τον Αυσνιο, ζητ απ τον ποιητ να αντγραφο των ργων του, του υπενθυμζει πως "χει την υποχρωση ν' ακολουθσει το παρδειγμα των καλλτερων συγγραφων", εν αποκαλε τον εαυτ του Αγουστο και τον Αυσνιο ποιητ της αυλς του! Εντοτοις στις επαφς του με τον Βαλεντινιαν η εξρτηση αυτ δεν φανεται να ταν μονομερς. Η φαινομενικ ιδιοτλεια του ποιητ εξασθενε, αν πλι στη μακρ ευχαριστρια προσφνηση προς το Γρατιαν, με την ευκαιρα της υπατεας του αντιπαραβληθε με το διταγμα που εξδωσε ο Γρατιανς το 376 μ.Χ. στους Τρεβρους, το οποο σως υπαγορετηκε απ τον Αυσνιο γρφτηκε υπ την επιρρο του, καθιστντας τσι αυτ τη σχση ανταποδοτικ. Στο πλασιο αυτ ο Αυσνιος θα συνθσει το Cento Nuptialis το 374 μ.Χ. για το γμο του Γρατιανο. Σ
υμμετεχε δε, και σε μια στρατιωτικ εκστρατεα κατ των Αλεμνων το 375, και μετ του δωρθηκε η Σουηβ σκλβα Bissula ως μρος της λεας (αργτερα της απεθυνε να ποημ του).



    Οι Ρωμαοι λογοτχνες κυκλοφοροσαν ργα τους σε διευρυμνους ομκεντρους κκλους που αρχικ καθορζονταν απ τις διαπροσωπικς τους σχσεις, που κατ καννα επηρεζονταν απ τα λογοτεχνικ ερεθσματα του γρφοντος κι απ την κοινωνικ τους θση, παργοντες που ρθμιζαν πειτα και τη φιλικ τους σχση. Ο Αυσνιος επεδωκε την αναγνριση και την υστεροφημα, τσι ο Θεοδσιος, γνωρζοντας τις πεποιθσεις του ποιητ, του προσφρει τις δουσες φιλοφρονσεις στην επιστολ του, Praef. 3.1-2: amor meus qui in te est et admiration ingenii atque eruditionis tuae. Επιπλον το κοιν δσιμο χρη της φμης δημιουργε την ανγκη στον Αυσνιο να μνημονεσει συναδλφους καθηγητς του Μπορντ. Θεωρε πως για να κερδσει κποιος την αναγνριση, οφελει να την εντοπσει στους ομοους του και να την αναδεξει.
     Οι συνομιλητς του Αυσονου, που κατ’ επκταση εναι και παραλπτες των επιστολν που επισυνπτονται τα γραπτ του, εναι αυστηρ επιλεγμνοι απ τον ποιητ. Στη πορεα προς την αναγνριση και τη φμη οι κριτς του λογοτεχνικο προντος, σε 1ο στδιο δημοσευσης, πρεπε να κατχουν σπουδν αλλ και λογοτεχνικς αρετς. τσι, σπουδαα ονματα της εποχς βρσκονται σε φιλικ και λογοτεχνικ επαφ με τον ποιητ, πως ο Σμμαχος που ταν νθερμος οπαδς της παλαις τξης πραγμτων ο Συγριος, νας αξιωματοχος κι παρχος του 370 μ.Χ. που εχε πολλ κοιν με τον Αυσνιο και καταγταν απ αξιομνημνευτην οικογνεια, ο Δρεπνιος Πκατος ρτωρ και συγγραφας πανηγυρικν λγων, αλλ και proconsul. Επσης ο Γρηγριος Πρκουλος, που επαινεται απ τον διο τον Αυσνιο για τη μρφωση και τις ικαντητες του στον γραπτ λγο, διετλεσε praefectus praetorio στη Γαλατα το 383 μ.Χ., εν ο Σξτος Πετρνιος Πρβος, ανθπατος στην Αφρικ το 358 μ.Χ. κι πατος επ Γρατιανο το 371 μ.Χ., πλοσιος ευγενς της εποχς, χαρει της εκτμησης αλλ και της υπερβολικς κολακεας του Αυσονου.
     Στο στεν και οικογενειακ του περιβλλον ανκουν ο συνδελφος του, ρτορας και ποιητς, ξιος Παλος κι ο γιος του Εσπριος. Μνον νας πολ καλς και γνστης της ποιητικς τχνης θα κατανοοσε τη προσωπικ ποηση του Αυσονου. Ο Παλος θα κληθε να αξιολογσει ργα με ερωτικ και πονηρ περιεχμενο. Το Cento Nuptialis που συντθηκε με αφορμ το γμο του Γρατιανο και μετφερε ‘σεμνα’ νοματα υπ τους κερματισμνους βεργιλιανος στχους, παρουσιστηκε σε 2ο στδιο στον Παλο, για να λβει την αναγνριση που του ξιζε χωρς παρεξηγσεις. Για τον διο λγο ο Παλος ξεχωρζει απ τη κοινν αγλη στο Bissula και σε πολ οικεο λγο τονε προτρπει να διαβσει τα ερωτικ γραπτ του, που κοκκινζει στην ιδα της δημοσιοποησς τους, γι' αυτ συστνει στο φλο ν' απαλλαγε απ τη νηφαλιτητ του, προς τρψη της ανγνωσης. Το ασθημα ντροπς του ποιητ εναι φανερ και στο Protrepticus ad Nepotem, εκε επιζητε απ' το γιο του Εσπριο τη συμβολ ενς ειλικρινος κριτ απαλλαγμνου απ κθε προκατληψη με δκαιην αντιμετπιση που βεβαια θα μενει μεταξ τους.
     Ο Αυσνιος ανπτυξε μια καθλου ευκαταφρνητη πολιτικ δραστηριτητα και σταδιοδρμησε σε διφορα αξιματα. Εισλθε στη γερουσα αρκετ χρνια πειτα απ την επσημη εκπαδευση του και σε αυτν τον τομα τον προθησε ο δσκαλος του Τηβριος. Αυτ ταν κτι συνηθισμνο. Το απρβλεπτο ταν τι εισχρησε στη γερουσα της Ρμης και της Κωνσταντινοπολης κι χι σε κποια τοπικ! Το αποκορφωμα μως της δξας του ταν η στιγμ της υπατεας του το 379 και το δσκολο ργο του παρχου, που σως ολοκληρθηκε απ το γιο του. Ο Εσπριος χρημτισε παρχος της Ιταλας, της Ιλλυρας και της Αφρικς· πιστεεται, πως παρτι αναμφβολα ο Αυσνιος απολμβανε σημαντικς επιρρος, την εκτελεστικ εξουσα στη Γαλατα την ασκοσε ο γιος του. Kαθοριστικ στη λογοτεχνικ του πορεα υπρξε κι η στρατιωτικ του δικριση με συμμετοχ στην εκστρατεα κατ των Αλαμανν το 375 μ.Χ. Ο ποιητς διμενε προσωριν με τις αυτοκρατορικς δυνμεις κι αποκμισε ως λφυρο τη μικρ Σουηβ σκλβα με το νομα Bissula. πειτα πρασε το χρνο του ανμεσα στο Μπορντ και τους Τρεβρους ως το 383 μ.Χ., ταν κι ο στρατς στη Βρετανα επανασττησε υπ τον Μξιμο. Το Τριρ λεηλατθηκε, ο
Γρατιανς δολοφονθηκε κι εξορστηκε ο Βαλεντινιανς Β'. Το γεγονς αυτ βαλε τλος και στις νδοξες μρες του Αυσονου, αν κι εναι πιθαν να δδασκε κατ τη περοδο της otium Burdigalense (σμφωνα με το χαρακτηρισμ του Peiper), πειτα απ τη πτση του Γρατιανο.
     πειτα αποσρθηκε στα κτματ του και παρμενε στο Μπορντ ακμη και μετ την ανατροπ του Μξιμου απ το Θεοδσιο το 388 μ.Χ. Τα τελευταα χρνια της ζως του ιδιτευσε καταγινμενος με φιλολογικς κυρως ασχολες. Εχε αρκετ περιουσα και πολ ελεθερο χρνο να συνθσει και να επανεξετσει τους στχους του. 
Πιθανν η κτασ του να περιελμβανε το σημεριν κτμα του Château Ausone, που ονομσθηκε απ αυτν. Εμφανζεται ως εκχριστιανισθες σε μεγλη ηλικα. Παρτι θαυμαζτανε πολ απ τους συγχρνους του, τα γραπτ του δεν συγκαταλγονται γενικ στα καλλτερα της λατινικς λογοτεχνας. Το φος του εναι εκολο και ρον και το ποημ του Mosella χαρει ακμα μεγλης εκτμησης για τη περιγραφ της ζως και των τοπων κατ μκος του ποταμο Μοζλα. Γενικ θεωρεται ετερφωτος και χωρς πρωτοτυπα. Ο Εδουρδος Γββων στο ργο του, Παρακμ & Πτση Της Ρωμακς Αυτοκρατορας (τμος Γ'), παρατηρε τι "η ποιητικ φμη του Αυσνιου καταδικζει την αισθητικ της εποχς του".



     Ο Αυσνιος αναφρεται συχν απ ιστορικος της οινοποιας, καθς τα ργα του παρχουνε πριμες ενδεξεις για αμπελοκαλλιργειες σε μεγλη κλμακα στη σμερα περφημη οινοπαραγωγ περιοχ γρω απ τη γεντειρ του το Bordeaux. Πθανε μεταξ Λανγκν και Λα Ρελ, στη Γαλατα, το 395 μ. Χ. περπου, στα 85 του χρνια. Σημειωτον πως γραψε κι επιγρμματα, που 'χουνε μεταφραστε στα ελληνικ, στη Παλατινν Ανθολογα.
    Στα θετικ γνωρσματα του ποιητ ταν η εντυπωσιακ μνμη του και το ταλντο στην ευκολα της στιχοποιας, εν η ευφυα του δεν αμφισβητεται οτε απ τους σφοδρος επικριτς του. Οι σελδες του αποτυπνουν τη πολυμθεια του, και δεχνουν τις προτιμσεις του. γραψε εκλογς, επιτφια, ποιητικς επιστολς, πνω απ 100 επιγρμματα, ποιματα για φλους, συναδλφους και συγγενες. χει
χαρακτηριστε ως ο καλλτερος λογοτχνης που καταγρφει τις ζως των ανθρπων, ταριαξε στα γραπτ του πληροφορες για τον εαυτ του, την οικογνεια του, τις επαγγελματικς δραστηριτητες και τις προσωπικς του εμπειρες. Με αυτ τη θεματολγια κρδισε καταρχς το θαυμασμ για τη ποηση του κι γινε ο αντιπροσωπευτικτερος ποιητς της εποχς του ξεπερνντας κατηγορες που του αποδθηκαν, πως λλειψη διανοητικο περιεχομνου, συναισθματος και διδακτικν εκφρσεων.
     Υπρξεν απ τους κορυφαους χρστες του προοιμου. γραψε ποιητικ και πεζ προομια με σκοπ να προλογσει και να συνοδεσει τα βιβλα του. Εκτς απ τα κατλληλα προοιμιακ κεμενα δολεψεν ευρως το επιστολικ προομιο, που κατστη σημαντικ εργαλεο στα χρια του, εξυπηρετντας πολλαπλς λειτουργες. Οι συλλογς των ποιημτων του προλογζονται με κθε τπο προοιμου και σε πολλος συνδυασμος. Παρλληλα η μελτη της συνπαρξης κθε τπου προοιμου σ' να ργο αποκαλπτει εππλαστη εκδοτικ τακτικ, ποιητολογικς στοχεσεις κι λλες προσωπικς (μλλον ιδεολογικο-πολιτικς) επιδιξεις. Τα επιμρους χαρακτηριστικ κι η ευελιξα που δωσε στα προομι του θα φρουνε τη περφημη captatio benevolentiae στον διο, εν η χρση τους θα γνει απαρατητη απ τους λογοτεχνικος εκπροσπους της στερης αρχαιτητας.



                                     ΠΕΡΙ ΠΡΟΟΙΜΙΟΥ

    Αν πργματι η αρχ εναι το μισυ του παντς, οι δισημες per terram per mare εισαγωγς δικαιολογονε το λγο της επιβωσς τους στις μνμες μας. Οι φρσεις ἄνδρα μοι ἔννεπε, μοῦσα, πολτροπον, ὃς μλα πολλὰ της Οδσσειας και μῆνιν ἄειδε θεὰ Πηληδεω Ἀχιλῆος της Ιλιδας συνιστονε τα παλαιτερα λογοτεχνικ ξεκινματα της αρχαας μας κληρονομις, γεγονς που φανερνει πως στοχευμνη εισαγωγ αποτελε και παρακαταθκη για τη πορεα ενς ργου. Τα προομια αυτ παρουσιζουν εντυπωσιακς ομοιτητες ιδιατερα στην αρχ. Πρτα ανακοιννεται το θμα (ἂνδρα/ μῆνιν), στη συνχεια ακολουθε η επκληση (μοι ἔννεπε, Μοῦσα/ ἂειδε, θε), πειτα 4σλλαβο επθετο που προσδιορζει το θμα (πολτροπον, οὐλομνην), που επεκτενεται με αναφορικ πρταση (ὃς μλα πολλ πλαγθη/ ἣ μυρ Ἀχαοῖς ἂλγε ἔθηκε). Η πρταση αναλεται περαιτρω σε 2 που συνδονται παρατακτικ με τον σνδεσμο δ (πολλῶν δ’, πολλ δ’/ πολλς δ’, αὐτος δ). Και στα 2, ο ποιητς αναφρεται στις απραντες προοπτικς του θματος (μλα πολλ, πολλῶν δ’, πολλ δ’/ μυρ) και στη δυστυχα που πρπει να περιγραφε (πθεν ἂλγεα/ ἂλγε ἔθηκε). Και τα 2 προποθτουν εκ μρους του ακροατ μια γενικ εξοικεωση με το μυθικ πλασιο.
     Η λξη prooemium prohoemium (prohemium) χει τη ρζα της στην ελληνικ λξη προομιον. Ερμηνεεται ως το προανκρουσμα, η εισαγωγ το εισαγωγικ χωρο απ να ποημα μια ομιλα κ.ο.κ. Πρκειται κατ βση για τον πρλογο που παραπμπει στο αγγλικ preface και το προομιο στο αντστοιχο preamble, που ισοδυναμε με μια αρχ, με το ξεκνημα μιας περιδου διαδικασας. Το ξεκνημα ενς βιβλου μιας ποιητικς προσπθειας δεν αποτελε εκολη υπθεση, καθς η 1η εντπωση που δνεται στον αναγνστη σως να εναι ζωτικς σημασας για την εικνα που θα σχηματσει για λο το ργο. ρα ενδιαφρει το συγγραφα να δημιουργσει καλ εντπωση εξ αρχς στε να ελπσει σ' ανλογην αντιμετπιση απ' τον αναγνστη. Γι' αυτ απαιτεται να δοθε ιδιατερη προσοχ στο προομιο του ργου στε να καταστε σο το δυνατν ελκυστικτερο.
        Η ρητορικ εκπαδευση αποτελοσε το υψηλτερο εδος μρφωσης στη ρωμακ αρχαιτητα κι ταν επακλουθο νας Λατνος συγγραφας να επηρεαστε απ τη ρητορικ θεωρα ως προς τη συγγραφ των προοιμων του. Ο Αριστοτλης μιλντας για το προομιο ενς ρητορικο λγου αναφρει: τ μν οὖν προομιον ἐστν ἀρχν λγου, ὃπερ ἐν ποισει πρλογος κα ἐν αὐλσει προαλιον: πντα γρ ἀρχα ταῦτ’ εἰσ, κα οἶον ὁδοποησις τῶ ἐπιντι, εν ο Κικρων θα δσει τη ‘συνταγ’ για να προομιο που υπακοει σε ορισμνους καννες. Σμφωνα με τον Ρωμαο πολιτικ θα πρπει η κταση του να αναλογε, πως στα σπτια και στους ναος οι προθλαμοι κι οι πρτες βρσκονται στη πρπουσα αναλογα προς το υπλοιπο οικοδμημα, δηλαδ να μην εκτενεται σε βαθμ δυσανλογο του υπλοιπου ργου κι ο διαχωρισμς του απ τη διγηση να εναι σαφς κι ευκρινς.
    Σχετικ με το περιεχμενο ο Engel μελτησε προομια επικ, διδακτικ κι ιστορικ απ την αρχαιτητα και προχρησε σε ταξινμηση στις παρακτω κατηγορες: 1. Indicatio (η διατμηση, indicium: νδειξη, μνυση, αποκλυψη, δλωση) 2. Dispositio (η διθεση, διταξη, διευθτηση) 3Recordatio (η ανμνηση η ενθμιση μιας παλαις ιστορας) 4. Causa (η αιτα, αφορμ) 5. Dedicatio (dedico: αγγλλω, βεβαι, προσφων, καθιερνω, αλλ κι αφιερνω) 6Commendatio (η μελτη, πραγματεα, διατριβ) 7. Scriptor de se ipse loquens (ο
συγγραφας ξεκιν μιλντας για τον εαυτ του) και τλος 8. Invocatio numinum (επκληση θεοττων). Στη λατινικ γραμματεα το περιεχμενο της εισαγωγς εμπεριχεται και πραγματνεται με διαφορετικς μορφς ανλογα με το εδος που πλαισινει. Ο συνηθισμνος και διαδεδομνος ρος που χρησιμοποιεται για την εισαγωγ πεζν ργων εναι ο ρος prooemium. Κοιν νημα σε αυτ την ερμηνεα φρει κι ο ρος praefatio, ο οποος εναι ββαια μεταγενστερος. Το exordium ορισμνες φορς με γενικτερη σημασα principium, προηγεται των ρητορικν λγων κι ακολουθοσε ως εισαγωγ τον ττλο inuetio, καθς συνδευε το μρος που γιντανε συνθως η παρουσαση του θματος. Επσης η αρχ ενς δρματος ονομζεται prologus, εν η εισαγωγ σ' να εδος ‘γρμματος’ λγεται πολ απλ epistula.
    Σε κθε περπτωση η παρξη του προοιμου κρινταν χρσιμη για τη μετβαση του συγγραφα απ το αρχικ σημεο εκκνησης, πσο μλλον μετ την ανπτυξη της αθηνακς ρητορικς, που γνεται απαρατητη η χρση του κι η μορφ του εξελσσεται. Η βασικ λειτουργα του προοιμου εξυπηρετε 2 πρωταρχικος στχους. Ο 1ος σχετζεται εμφανς με την αισθητικ ποψη, εν ο 2ος με τη λεγμενη captatio benevolentiae. Εν ολγοις η αρχ του λγου δεν πρεπε να μοιζει στοχη κακηχη: τοτων δ ἕνεκα προοιμου δεῖται, ἢ κσμου χριν, ὡς αὐτοκβδαλοι φανεται ἐν μ ἔχῃ, εν πρεπε ο ομιλητς-συγγραφας να επιλξει τη χρση συγκεκριμνων ρητορικν τπων, ανλογα τη περπτωση, με στχο να καταστσει στο prooemium τον αναγνστη συνομιλητ benevolum, docile κι attentum. τσι κρδιζε τη προσοχ του κοινο, προκαλοσε το ενδιαφρον και τη διθεση του ακροατ, για να μθει κερδζοντας απ την αρχ την ενοια του. Οι ρτορες δηλνανε σντομα το περιεχμενο του λγου και την αιτα της εκφνησης του, ἳνα προειδῶσι περ οὗ ᾖ ὁ λγος κα μη κρμηται ἡ δινοια.
    Για τους Ρωμαους τα αφιερωτικ προομια γιναν αγαπημνη συνθεια, αν και κατ τη κλασσικ περοδο συνηθζονταν τα ρητορικ παρ τα επιστολικ. Κποια χνη επιστολικν προοιμων εντοπζουμε στους Coelius Antipater, Lutatius Catulus, Cornelius Sulla, εν διαφορετικ εναι η φση των επιστολν του Ορτιου. Παρλο που οι περισστερες παρουσιζουνε κι απ τυπικ ποψη επιστολικ χαρακτρα, σε ορισμνες ο παραλπτης δεν διαδραματζει καννα ρλο. Ο Ορτιος επιθυμοσε να εκθτει τους καρπος της σκψης του και της ζως του στους σγχρονους του και τους μεταγενστερους του, εν παρλληλα "να εκπμπει την εικνα της δεκτικς κι ανσυχης ψυχς του". Μετπειτα τον μιμθηκαν ως προς την εξωτερικ μορφ, αρκετο ποιητς, μεταξ των οποων ταν ο Σττιος κι ο Αυσνιος.
    Η ρωμακ σλληψη των αφιερσεων ταν ευλικτη σε πολ μεγλο βαθμ και τσο καλ ταιριασμνη για ποικλους σκοπος. Εναι φανερ πως η εξλιξη της δομς της ρωμακς κοινωνας, που ακολοθησε τη δημιουργα της αυτοκρατορας, αποτυπνεται ξεκθαρα στα προομια της εποχς, πριν τον 1ο αι. μ.Χ. Το πολτευμα μετατρπηκε σε de facto μοναρχα και το λογοτεχνικ κοιν ταν επσης διαφορετικ. Στα παλαιτερα χρνια επικρατοσε σχετικ ισορροπα στο αγωνιστικ φσμα, πλον η κρση ενς ργου απ ναν αναγνστη δεν θα 'χε την δια βαρτητα μ' λους τους λλους. νας συγγραφας αναγνωρισμνος απ τον αυτοκρτορα εξασφλιζε εν πολλος το μλλον του. τσι παρατηρεται η προσπθεια να κερδηθε απ τους συγγραφες η ενοι του κι αυτ εχε ως αποτλεσμα να μνημονεεται τ' νομ του στα προομι τους. νας ποιητς που 'χε τη δυσμνεια της αυλς σως δεν θα του επιτρεπταν να διαδσει το ργο του κι τσι θα 'μενε στην αφνεια. Αυτς ο φρος τιμς προς τον αυτοκρτορα καθιρωσε και το αφιερωτικ προομιο, που χρησιμοποιθηκε σε πολλ λογοτεχνικ εδη.
    Προορισμνα για δημοσευση ταν τα προομια του Σττιου και του Μαρτιλη. Ο Σττιος εναι ο 1ος που θα γρψει εισαγωγικ πεζ επιστολ σε κθε μα συλλογ ποιημτων και στα 5 βιβλα των Silvae καθιερνοντας το auctoritas editionis για κθε σνθεση. ταν ο ποιητς επιθυμοσε να αφιερσει ολκληρο βιβλο σε πρσωπο, ττε το συνδευε με μια επιστολ, σχεδιασμνη με τρπο στε να συνοδεει τη δημοσευση. Με αυτν τον τρπο δημιοργησε να νο εδος προοιμου για ποιητικς συλλογς. Τα προομια αυτ μοιζουν μεταξ τους κι ακολουθνε κοινς νρμες, πως για παρδειγμα οι κολακευτικς λξεις για τους παραλπτες παρουσαση καταλγου περιεχομνων με λστα απ ποιματα που περιχει το βιβλο, τα ονματα των προσπων για τους οποους γινε η αρχικ σνθεση, μια σντομη αλλ αναγκαα αναφορ των συνθηκν της λογοτεχνικς δημιουργας κι σως κποια νξη για γργορη βιαστικ γραφ, αλλ κι η δλωση της πλρους εξρτησης της τχης του ργου απ' τη πορεα της κριτικς που θα ασκσει ο παραλπτης. Τα προομια του Μαρτιλη εναι λιγτερα, ωστσο παρουσιζουν μεγαλτερη ποικιλα. Σε μερικ απ' τα βιβλα του συναντμε τον διο τπο επιστολικν προοιμων με κενα του Σττιου, εν στα υπλοιπα επισυνπτονται μικρ εισαγωγικ ποιματα, που 'χουνε τον διο χαρακτρα με τα ποιματα του βιβλου που συνοδεουνε, βσει των προτπων του Κτουλλου και του Οβδιου κι απευθνονται στο διο το βιβλο. Κποιες φορς μλιστα αφιερνονται τα επιμρους βιβλα του διου ργου σε διαφορετικ πρσωπα. Ο Pavlovskis θεωρε πως τα πεζ προομια στο Μαρτιλη σως περιττεουνε, καθς νας επιδξιος στιχουργς, πως αυτς, μποροσε να προσφρει στα βιβλα του μμετρες επιστολς. Η συνπαρξη ωστσο πεζν και ποιητικν εισαγωγν στο 1ο βιβλο αποδεικνει τι χρησιμοποησε το προομιο, χι για να καθιερσει μθοδο  ορισμνο τπο, αλλ πως αυτ ταριαζε στις εκστοτε περιστσεις προκυπτε ανλογα με την ιδιοτροπα του.
    πειτα απ αυτος τους ποιητς στη λογοτεχνικ παραγωγ πριν απ τον Αυσνιο δεν συναντμε ττοια προομια, η χρση των οποων εγκαινιζεται κι απ ποιητς σχεδν συγχρνους με τον Αυσνιο, αλλ και μεταγενστερους του, πως ο Παυλνος, ο Σεδολιος, ο Αβιτιανς, ο Εννδιος κ.α. Τα επιστολικ προομια θα γνωρσουνε σημαντικν νθιση την εποχ του Φλαβιανο και θα χρησιμοποιηθονε κατ κρον σε ποιητικ και πεζ ργα. Στην εξπλωσην αυτ βοηθσαν ορισμνοι παργοντες, πως τι ταν ο καταλλλτερος τρπος να υμνηθε ο αυτοκρτορας να επαινεθε στα ποιητικ κυρως ργα, τα πεζ προομια κνανε σαφ τη δικριση μεταξ εισαγωγς και κυρως ργου, χριν της εξωτερικς εικνας κι επιπρσθετα παρατηρεται το γεγονς τι οι συγγραφες επηρεζονταν απ τους ομοους τους, τσι αν γραφε ο εις επιστολικ προομιο θ' αποτελοσε παρδειγμα μμησης για τους λοιπος. Αυτ η καθιερωμνη ρωμακ τακτικ της αφιρωσης θα κρατσει τον οικεο κι ιδιωτικ τνο και θ' αποτελσει μρος του κειμνου πριν το κυρως μρος τις αρχς του ργου, ταν αυτ δημοσιευθε.
    Ο Αυσνιος χρησιμοποησε το προομιο αφειδς εφαρμζοντας τις ρητορικς, αλλ κυρως τις επιστολικς τεχνικς. Τα προομια της 1ης κατηγορας θα χρησιμεσουν απλ και μνο για να ανακοινσουν την ευκαιρα που προκλεσε τη γραφ. Ττοια παραδεγματα συναντμε στο Epicedion in Patrem και στα Parentalia. Απ την λλη τα επιστολικ προομια δεν εναι μνο τα περισστερα, αλλ και τα εξοχτερα. Οι αποδκτες των αφιερσεων εναι συγκεκριμνοι, λλοτε ο αναγνστης, λλοτε κποιος επνυμος, μχρι και οι νεκρο συγγενες του ποιητ (π.χ. Parentalia). Παρλο ββαια που αποφεγει να χρησιμοποιε λξεις απ τα προομια του Σττιου, η θεματικ επδραση απ κενον εναι εμφανς. Ο Αυσνιος διατηρε τον απολογητικ τνο, κι πως ο Σττιος προτιμ να υποστηρζει τον αυθορμητισμ και τη ταχτητα της σνθεσης. Κι οι 2 ποιητς παραδχονται πως οι στχοι τους σως φρουνε δυσμεν αποτελσματα εξαιτας της βιασνης. Αυτς οι δηλσεις προφανς γνονταν στο πλασιο της μετριοφροσνης κι εχανε σκοπ να δεξουνε τη ταχτητα μλλον που μποροσαν να ανταποκριθον στη σνθεση. Αν και σε ορισμνα ποιματα του Αυσονου μαρτυρονται κποια ψεγδια επιπολαιτητας, ωστσο αυτς οι στερετυπες εκφρσεις που σχετζονται με την αδυναμα του ποιητ να συνθσει, χουν να κνουν με τη τση της αυτ-ταπενωσης των συγγραφων και λειτουργονε στα πλασια της σεμντητας, χοντας ως προφαν στχο την ενοια και τη συμπθεια του αναγνστη. Αντθετα περιεχμενο κι επιτηδευμνο φος μαρτυρνε την ντονη επιθυμα του Αυσονου ν' αρσουνε στον παραλπτη και κατ συνπεια στον αναγνστη.
       Αν και δεν συναντμε παρλληλες λξεις απ τα προομια του Μαρτιλη, ωστσο θεωρεται σγουρη η μμηση του σ' αρκετ σημεα. Τα σωζμενα αφιερωτικ ργα του Αυσονου χουν μονς και πολλαπλς αφιερσεις. Αυτ η αξιοπρσεκτη ποικιλα, η χρση δηλαδ 2 πιτερων προοιμων σ' να ποημα σε 1 συλλογ ποιημτων, ακολουθε φανερ προηγουμνους συγγραφες και σγουρα τη περπτωση του Μαρτιλη. Στο 1ο βιβλοεπιγραμμτων του, υπρχουνε 4 αφιερσεις, που ο ποιητς προσπερν μια πεζ εισαγωγ και προτσσει να ποημα πλι γρφοντας μια μμετρη εισαγωγ που τοποθετεται πλι στη πεζ. Ο Αυσνιος δεν εκθτει τις ικαντητες του προχωρντας σε μικρ αισθητ μετβαση μεταξ των 2 μσων, πως ο Μαρτιλης. Υπρχει το φαινμενο να γρφει να πεζ προομιο κι λλο να και παραπνω σε στχους χωρς απαρατητα να προσθτει κποια να σκψη, αλλζοντας μνο λξεις που θα εξυπηρετον πλον τη προσωδα. Αντθετα στις 4 εισαγωγς του βιβλου του Μαρτιλη βρσκουμε 4 διαφορετικ: α) τη παρουσαση του συγγραφα β) τη διαφμιση για τη πληση του βιβλου γ) τα παρπονα για τις βρεις που θα υποστε το βιβλο, ταν βρεθε στα χρια του κοινο & δ) τη πειθ προς τον αυτοκρτορα για την ευνοκ μεταχεριση. Φανεται τι ο Αυσνιος νιθει υποχρωση να γρφει προομια στη προσπθεια προσαρμογς σε κποιο καννα χωρς να προβληματζεται αν εναι απαρατητη επιθυμητ η συνπαρξη 2 διων στο περιεχμενο προοιμων. Επσης που ο ποιητς προσαρτ ναν επλογο, αυτς διαμορφνει σε συνδυασμ με το προοιμιακ μρος να πλασιο (κκλος) μες στο οποο βρσκεται το κεμενο. Παρολαυτ πως στο Μαρτιλη, λες οι αφιερσεις, πεζς και ποιητικς, προηγονται απ τα ποιητικ ργα, εν οι πολλαπλς αφιερσεις κατ περπτωσην ετε απαντον ετε συμπληρνουν  καλπτουν η μα την λλη.
    Η εξταση της ποησης του Αυσονου δνει αφορμ για διερενηση του θματος των αφιερωτικν παρουσισεων στη λογοτεχνα της στερης αρχαιτητας. Το βασικ θμα που προκυψε χει να κνει με τη φση της σχσης μεταξ της αφιρωσης και του κειμνου στο οποο επισυνπτεται. Η Sivan το 1992 στο σχετικ ρθρο θεσε τα κυριτερα ερωτματα σχετικ με τη λειτουργα των προοιμων στον Αυσνιο, που συνδεται μεσα με τα στδια δημοσευσης. Τι μπορομε να συμπερνουμε απ τη συμπερληψη τη παρληψη ενς αφιερωτικο προοιμου σχετικ με τις μεθδους της δουλεις του ποιητ; Ττοιας φσης ερωτματα, πως αν ταν προορισμνα για δημοσευση αλλ και ποιες πληροφορες αντλομε απ αυτ σχετικ με τον χρνο σνταξης κι επεξεργασας του ργου, πλαισινουνε κι να βασικ προβληματισμ για τη παροσα εργασα: ταν στις προποθσεις του Αυσονου οι αφιερσεις να λειτουργσουνε τσον ως κατλληλα προομια σο κι ως αφιερσεις; Σε ποιες περιπτσεις χρησιμοποιονται οι πολλαπλς αφιερσεις και τι προκπτει απ τη συνεξταση τους;
     Η ερμηνεα για τη μεθοδολογα και την ιδεολογα του Αυσονου σχετικ με την εκτεταμνη χρση και τις διαφορετικς λειτουργες των προοιμων, θα πρπει να δοθε λαμβνοντας υπψη μας κποιες σταθερς παραμτρους, οι οποες σχετζονται με παλαιτερες συνθειες, αλλ κι αυτς του διου του ποιητ. Συνθως οι εισαγωγς γρφονταν μετ τη σνθεση λου του ργου, πως συμβανει στον Κικρωνα (De Oratore) και στον Κοντιλιαν, που 'γραψε το προομιο στο 1ο βιβλο, αφο εχεν ολοκληρσει το ργο, το διο συμβανει και στο συγγραφα του Rhetorica Αd Herenium, που ξεκθαρα γραψε τα προομια στα βιβλα του μετ το πρας του καθενς. Παρδειγμα αυτς της τακτικς εναι ο Αυσνιος, που κανε πρξη τη λογοτεχνικ συνθεια της ανατροφοδτησης. Αυτ η τση σχετζεται με την ευθνη που κληροδοτοσε ο συγγραφας στον αποδκτη της αφιρωσης, με τη παρκληση για ελφρυνση του διου απ να μεγλο μρος ευθνης για το ργο. τσι 
μαζ με τις τιμς μετφερε και την ευθνη. Σ' αυτ το πλασιο ανταλλαγς κι ο Αυσνιος ζητοσε απ' τους παραλπτες βοθεια με διορθσεις κι υποδεξεις προς βελτωση του λογοτεχνικο του ργου. Η διαδικασα εχεν ως εξς: τα ποιματα αποστλλονταν σε φλους συγγενες σαν πρωτοδημοσιεματα. Μετ ακολουθοσε η πραγματικ κδοση συνοδευμνη απ επιστολ που περιεχε το ατημα για... βελτισεις, εν ορισμνα ποιματα παραδδονταν με 2 επιστολς ττοιου τπου. Μες απ' αυτ τα στδια κυκλοφορας καταγρφεται κι η ποικιλα στο φος του ποιητ, σημαντικς παργων ως προς τη κατεθυνσην αυτ αποτελοσε η προσωπικτητα του παραλπτη, που ρθμιζε τον τνο και το φος της αφιρωσης απ ειρωνικ σε διδακτικ κι απ επσημο σε παιγνιδες.
     Tρα στο κυρως θμα, για το προομιο στον Αυσνιο. Η λογοτεχνικ παραγωγ του στο σνολο της σζει 31 κεμενα προοιμιακο χαρακτρα με ποικιλα στην κταση, τη μορφ αλλ και το περιεχμενο τους. Τα βιβλα του ποιητ μας στην πλειοψηφα τους συνοδεονται απ προομια: ομδες σντομων αλλ κι αυτοτελν ποιημτων, ακολουθον χωριστος προλγους με χαρακτρα σντομης αφιερωτικς επιστολς. Προομια επισυνπτονται στα ργα Professores (ποιητ.), Epicedion in Patrem (πεζ), Parentalia (πεζ & ποιητ.), Epigrammata (ποιητ.). Το 1ο αποτελεται απ ποιητικος προλγους, εν το διο συμβανει στις Εκλογς, στο Ludus και στους Caesares. Πεζ προομια επσης χουνε τα Επιτφια, το Cupido Cruciatur, το Bissula, το Technopaegnion (2), το Griphus και το Cento, στο οποο μια παρκβαση αποτελε και τη συνχεια της πεζς επιστολς με συνπεια να συναντομε ναν παρμβλητο (προ)λγο μετ τους 1ους 100 στχους. Το Bissula χει πεζ και ποιητικ πρλογο, πως τα Parentalia, με τη διαφορ πως σ' αυτ τη περπτωση υπρχει αφιρωση (σε πρσωπο και γενικ στον αναγνστη). Ττοια προοιμιακ κεμενα με συγκεκριμνο παραλπτη, που 'χουν συνθως μορφ επιστολς, εμφανζονται εκτς απ το Bissula στα ργα Caesares, Cento, Cupido, Griphus, Ludus, Protrepticus και Technopaegnion, εν η πεζ επιστολ στα Epitaphia αφιερνεται στον αναγνστη. Η κερματισμνη αφιρωση στο Cento κλενει να κκλο με μορφ επιλγου, εν χωρς προομιο παραδδονται τα Ephemeris, Ordo urbium nobelium & Mosella, στο οποο μως υπρχει εισαγωγικ μρος που λειτουργε εν εδη προοιμου.
    Μρος απ' το σνολο των προοιμιακν κειμνων θα μποροσαμε να το παρομοισουμε με την αυλαα που ανογει μπρος στο κοιν και δνει το 1ο στγμα, την παρουσαση εν ολγοις του ργου που θα παρακολουθσει ο θεατς. Πρκειται για 5 κεμενα, που χουνε προοιμιακ χαρακτρα και συνιστον αυτοπαρουσαση του δημιουργο, καθς συντελεται η 1η γνωριμα με το κοιν. Τα 3 κεμενα που περιλαμβνει το ργο Praefatiunculae, Ausonius lectori, Ausonius Syagrio κι η
απντηση του ποιητ στην επιστολ του αυτοκρτορα Θεοδσιου αποτελον μαζ με τα 2 1α ποιητικ κεμενα της συλλογς Epigrammata, μιαν ντεχνη προοιμιακ παραγωγ για τη τχνη που θα ακολουθσει.
    Το 1ο ξεκιν με το χαιρετισμ στον αναγνστη, Ausonius lectori, με τον οποο θα δσει βιογραφικ σκτσο υπογραμμζοντας τις καλλτερες στιγμς της οικογνειας του και τα ακαδημακ του κατορθματα. Στη συνχεια θα ακολουθσει σντομο ποιητικ σημεωμα σε συγκεκριμνο πρσωπο, στον φλο του Απνιο Συγριο. Συνθιζε να επισυνπτει στα ποιματ του επιστολς απ επνυμους φλους και πτρωνες, στις οποες εκφρζονται οι απαιτσεις τους για τη ποηση του. Μια ττοια περπτωση ταν και το αυτοκρατορικ γρμμα που στλθηκε απ το Θεοδσιο στον Αυσνιο. Η Epistula Theodosi Augusti χει εξχουσα θση στο ργο του ποιητ, αποτελε προσωπικ εισαγωγ κι εξυπηρετε την ανγκη του να πλησισει το αναγνωστικ κοιν μσα απ πληροφορες που εγερουν το ενδιαφρον και δημιουργονε προσδοκες για τη συνχεια, κτι που αποδεικνεται κι απ τη συμπερληψη της στη συλλογ Praefatiunculae απ τους εκδτες (Shenkl, Peiper, Prete) -κρθηκε αναγκαο να συμπορευτε με την απαντητικ επιστολ του Αυσονου, καθς η συνανγνωση τους βοηθ να εντοπσουμε την αφορμ του για τη χρση των ποιητολογικν μσων που στοχεουνε στη captatio benevolentia.. Ωστσο, αρκετ αφιερωτικ κεμενα χουνε παραδοθε χωρς να επισυναφθε κποιο λογοτεχνικ ργο, να απ αυτ εναι κι επιστολ του Θεοδοσου. Ο Green παραλεπει την επιστολ αυτ καθς θεωρε πως ο Αυσνιος αρνθηκε να στελει στον αυτοκρτορα μιαν κδοση αφιερωμνη σε κενον. Πργματι, δεν υπρχει κποια απδειξη που να οδηγε στο ενδεχμενο της παρξης συλλογς  κδοσης προς τιμ του Θεοδοσου, χωρς μως να αποκλεεται η πιθαντητα ο ποιητς να στειλε κποια ποιματα στον Θεοδσιο με αφιρωση.
    Στην κδοση του Green προστθενται λλα 2 προομια, τα οποα οι εκδτες Shenkl & Peiper τα τοποθετονε σ' λλα ργα σε διαφορετικς θσεις. Τα ποιματα αυτ εξαιτας του περιεχομνου τους εξυπηρετον προοιμιακος σκοπος: προοικονομον την ακολουθα κποιου ργου χωρς μως να διασζεται συγκεκριμνο συναπτμενο ργο. Για τους λγους αυτος τα ποιητικ κεμενα Ad libelum suum (Epig. 1 Peiper) & Commentatio codicis (Epig. 1 Non unus… Green) συμπληρνουν ομδα προλγων που θα μποροσαν να σταθον ως προομια στο ργο του Αυσονου. Καννα απ αυτ δεν περιλαμβνει το περιεχμενο των ργων που ενδεχομνως να τανε προορισμνα να συνοδεουν, πως για παρδειγμα στον Σττιο. λα τα προομια εκθτουνε τη σπουδαιτητα του διου του ποιητ ετε μσω αυτοβιογραφικν λεπτομερειν ετε δνοντας μφαση στη προσωπικτητα του αποδκτη της αφιρωσης.
    Το ποημα Ausonius lectori βρσκεται στην αρχ του χειρογρφου V κι εναι μεγλη πιθαντητα, σμφωνα με τον Green, να 'χε πρθεση ο ποιητς να το χρησιμοποιε ως προομιο σε συλλογ ργων του. Η φση και το περιεχμενο του  ποιματος το κνουν να μοιζει με ποημα σφραγδα (στο τελευταο ποημα στους τελευταους στχους μιας συλλογς, οι ποιητς συνθιζαν να παρχουν βιογραφικς πληροφορες και να διατυπνουνε φιλδοξους στχους τους για το ργο τους, πως αυτ που τοποθετοσαν συχν οι κλασσικο ποιητς στο τλος ενς μεγλου ποιματος μιας σειρς ποιημτων). τσι, παρατηρομε τα προσωπικ σχλια να συμπορεονται με τις αυτοβιογραφικς λεπτομρειες κερδζοντας τη προσοχ του κοινο, σε συνδυασμ μλιστα με τη προσφνηση του αναγνστη ως patronus (τελευταος στχος), κτι που μας παραπμπει στα πεζ προομια του Σττιου και του Μαρτιλη. Παρμοιες τεχνικς συναντομε στον Προυδντιο, που υπρξε πιστς μιμητς του Αυσονου,
ταν απευθνεται κι αυτς γενικ στον αναγνστη. Παρλληλα το ποημα διαπνεται απ τη βασικ επιθυμα του ποιητ να δοθε μφαση στη σεμντητα του γρφοντος, κτι που αποτλεσε και μα απ τις βασικτερες αναφορς των προοιμων του ποιητ. Παρατηρεται  υπολογισμνη humilitas στο κεμενο μσω της οποας αναδεται σαφς το μνυμα της απλτητας και της εικνας που ο διος θλει να παρουσισει. Το θμα αυτ θα εγκαινιαστε και θα ενσωματωθε ως κοινς τπος απ τους συγγραφες της στερης αρχαιτητας, με αυτ το εδος της προσωπικς εισαγωγς θα προωθηθε η ανγκη του ποιητ να 'ρθει σε μεση επαφ με κοιν και να κερδσει εκ προοιμου τη captatio benevolentiae.
    Το 4στιχο Ausonius Syagrio ακολουθε το προομιο που απευθνεται στον αναγνστη στο χειργραφο V. Πρκειται για μια αφιρωση σε ναν νδρα, στον οποο καννα λλο σωζμενο ργο δεν αφιερθηκε. Για να κατανοσουμε την ουσα αυτς της αποστολς πρπει πρωτστως να προσδιοριστε η φυσιογνωμα του παραλπτη. Η Sivan θεωρε αδνατο ν' αναγνωριστε ποιος απ τους2 διαπρεπες Συγριους του στερου 4ου αι. ταν ο νδρας αυτς. Ο White για κποιον πραιτωριαν στα χρνια 380-382 μ.Χ., πατο το 382 μ.Χ. κι επιστθιο φλο του Συμμχου. Ο Green τον αποκαλε φλο του Αυσονου και τοποθετε την υπατεα του ανμεσα στο 381-382 μ.Χ. Πρκειται ρα για κποιο διακεκριμνο πολιτικ της Γαλατας, πολιτικ συνεργτη και προστατευμενο του ποιητ.
    Το ποημα παρλο που μεταδθηκε μσω της συλλογς των επιγραμμτων, ο Green θεωρε τι σως χρησμευε ως 2ο προομιο για συλλογ που στχευε να λειτουργσει ως αφιερωτικ προομιο κι χι ως να κομμτι εκτοπισμνο. Προφανς η εξωτερικ του μορφ να επηρασε κποιον αρχικ εκδτη αντιγραφα, στε να το τοποθετσει ανμεσα στα επιγρμματα. Αν κι αποτελοσε προσφιλ τακτικ του Αυσονου να αφιερσει ργο σε συγκεκριμνο πρσωπο, εν τοτοις το περιεχμενο του ποιματος αυτο διαφρει απ' λλες συνηθισμνες αφιερσεις, καθς δεν περιλαμβνει συγκεκριμνη αναφορ περληψη σε ακολουθομενο ργο (πως συμβανει στους Caesares), οτε ββαια κποια απατηση για ανατροφοδτηση (πως για παρδειγμα στο Ludus). τσι, σμφωνα και με τη θση της Sivan, καννα σωζμενο ργο δεν μπορε να επισυναφθε με αυτ το προομιο που χει ως αποδκτη τον Συγριο. Ο Αυσνιος πιθανν πρσθεσε αυτ το επγραμμα στη συλλογ που
δημιοργησε στις αρχς του 380 μ.Χ., την περοδο δηλαδ της μεγλης δικρισης του Συγριου και το γεγονς τι δεν αναφρεται ξαν το νομ του σως χει να κνει με το θνατ του την αποξνωσ του. λλωστε δεν πρπει να ξεχνμε πως ξερε καλ πς να εκμεταλλεεται τη ποηση του, στε να αναπτσσει και να σταθεροποιε τις επαφς του με πρσωπα που ασκοσαν μεγλη επιρρο.
    Η συλλογ Bissula εναι σειρ ποιημτων εμπνευσμνα προς τιμ μιας μικρς γαλανομτας κοπλας απ τη Γερμανα που αιχμαλωτστηκε στην εκστρατεα κατ των Αλαμανν και δθηκε απ τον αυτοκρτορα Βαλεντινιαν Ι στον Αυσνιο. Σμφωνα με τη Sivan η ομνυμη
συλλογ της νεαρς Σουηβς, προλογζεται απ 3 αφιερσεις (2 στο διο πρσωπο), μια πεζ και δο ποιητικς. Σε αντθεση μως με τον καθαρ επιστολικ χαρακτρα του 1ου προοιμου, το 2ο σντομο ποιητικ praefatio, αν κι απευθνεται ονομαστικ στον Παλο, χει χαρακτηριστικ εισαγωγικο προοιμου και δναται να σταθε μαζ με το φερμενο προσδιορισμ, ως κατλληλο προομιο στο ργο. ρα η αφιρωση των 2 1ων προοιμων στο διο πρσωπο χει πιθανν και 2 ερμηνεες, που σχετζονται με τα διαφορετικ στδια δημοσευσης κτι που δικαιολογε κι η εμφανς επανληψη που διαπιστνεται στο περιεχμενο του 2ου ποιητικο προοιμου.
     Τλος, τανε συχν φαινμενο οι συγγραφες να κνουν αναφορς στα προομια τους σε ργα παλαιτερα με την δια θεματολογα· τα ργα αυτ συνθως ανκουν σε λληνες συγγραφες. Στο πεζ προομιο ο Αυσνιος απευθνεται γενικ στον αναγνστη (Ausonius lectori) και τον προετοιμζει για την αππειρα που θα επιχειρσει: θα ανακοινσει τη προσπθεια του για ελεθερη μετφραση ποιημτων απ τα ελληνικ στα λατινικ. Εδ ο ποιητς με τη σεμντητα που τον διακρνει θα επιλξει την ad sensum μεταφραστικ τακτικ του σγχρονο του και συνεχιστ του Κικρωνα, Ιερνυμου αποφεγοντας σως για λγους ασφαλεας την ad verbum μεταφραστικ συνθεια των χριστιανν στα θεολογικ κεμενα. Θα δσει στγμα των ποιημτων δηλνοντας εξαρχς τη συγγνεια του μ' λλα ργα τοποθετντας τα Epitaphia αμσως
μετ τη σειρ των επιταφων για τους αποθανντες καθηγητς του 4ου μ.Χ. αι. της πατρδας του Μπορντ (Professores). Θεωρε αρμζον να ολοκληρσει τα Epitaphia και να τα θσει κοντ στα Parentalia και τους Professores χρη της γενικς τους ομοιτητας. Ο Green πιστεει τι ο Αυσνιος ξεκνησε τη συγγραφ αυτν των ποιημτων αρκετ νωρτερα. λλωστε, υπρχει ανλογο ενδιαφρον για μετφραση ελληνικν ποιημτων στα επιγρμματα, τα οποα εναι σαφς πρωιμτερα κι σως χρονολογονται στην εποχ που ο Αυσνιος μθαινε ελληνικ. Για τα Epitaphia μλλον χρησιμοποησε ως πρτυπο το ργο Ππλος του Αριστοτλη κποια παρμοια συλλογ.
    να απ τα σπουδαιτερα επιτεγματα του Αυσονου, εναι το Cento Nuptialis. Ο Γαμλιος κεντρνας αποτελε μνημεο ευφυας και
πρωτοτυπας. Εναι φτιαγμνο απ αποσπσματα του Βεργιλου χωρς να διστζει να δημιουργε με αυτος τους στχους τολμηρ, ερωτικ προν. Η πρακτικ της διαστρβλωσης των επικν ρων σε ανθικα νοματα και εικνες ταν νας καθιερωμνος τπος ντονου ερωτικο αστεσμο πολ πριν τον Αυσνιο. Χρησιμοποιθηκε αρχικ απ' τον μηρο, το Στρτωνα, εν σ' αρκετς περιπτσεις επικν περιγραφν συχν προσδιδαν ασαφν ερμηνεα π.χ. Βρωνας, Μνανδρος, Οβδιος. Το διο κι ο Μαρτιλης φρτιζε μ' 
ερωτικ περιεχμενο ομηρικος ρους. Φανεται πως ο Αυσνιος χει πετχει τερστιο συμβιβασμ, που ταριαζε μεσα με τις πεποιθσεις του. Η διαλλακτικτητα της πστης του συνδασε τα πρστυχα ακοσματα με την ευγενικ κουλτορα που κληρονμησε.
    Μπορομε να συμπερνουμε πως η ποησ του κυρως βασζεται στη τεχνικ και σπνια εναι χαρωπ. Ωστσο ργα, πως: Griphus κι Eclogae, συνδυζουνε τους καννες τεχνικς με τη τρψη. Η συλλογ κλογες αποτελεται απ 25 ποιματα και χωρζεται σε 2 ομδες στο χειργραφο V. Εναι αρκετ δσκολο να χρονολογηθε εξαιτας της αποσπασματικς του παρδοσης, ο Reeh το τοποθετε στην εποχ της παραμονς του ποιητ στους Τρεβρους, εν ο Green λαμβνει ως terminus ante quem το 390 μ.Χ. Επσης πιστεει τι ο τιτλοφορομενος ρος Eclogae σως δεν προρχεται απ το χρι του ποιητ, καθς σε λλες αναφορς χρησιμοποιθηκε με υποτιμητικ διθεση. Η βασικ μως αμφισβτηση του γγλου μελετητ σχετζεται με το επιστολικ προομιο Ausonius Drepanio filio. Στις παλαιτερες εκδσεις (Peiper, Prete) η ποιητικ αφιρωση συνοδεει τη παροσα συλλογ κτι που δεν ισχει στη πιο πρσφατη κδοση του Green, που το περιλαμβνει στο 1ο βιβλο Praefationes Variae, μαζ με τα προομια για το ργο του Αυσονου. Ββαια δεν φανεται πειστικ το ενδεχμενο νας φανατικς χρστης του προοιμου, πως ο Αυσνιος, να φησε τη συγκεκριμνη συλλογ χωρς εισαγωγικ μρος. τσι, η αφιερωτικ επιστολ στον Δρεπνιο Πκατο κερδζει τη δημοφιλα της αρχικ απ τη σχετικ συζτηση που προκλθηκε γρω απ την αμφιλεγμενη θση της στο corpus του ποιητ. μως, παρ τις ανακατατξεις που υποβλθηκε η αφιρωση μαρτυρ μια ντονη προσπθεια μμησης του ποιητ λλων προγενστερων προοιμων κι αποτελε να κορυφαο παρδειγμα υποτιμητικς προσπθειας απ τον ποιητ. Ο Αυσνιος χαρακτηρζει τη ποηση του ανξια και προν του μη παραγωγικο otium. Ο Sowers πιθανολογε πως η μετακνηση του προοιμου σχετζεται με την αυτ-ταπεινωτικ διθεση του ποιητ. σως αυτ η τση να μην μοιαζε συμβατ με σοβαρ ποιματα, πως αυτ των Εκλογν. Επιπλον, ετε εναι αυτ ετε χι η αρμζουσα θση του προοιμου, εναι ββαιο πως ττοιου εδους εκδοτικς πρωτοβουλες μας απομακρνουν απ τη συγγραφικ μθοδο και τις ποιητολογικς στοχεσεις του ποιητ.
     Για το Mosella τρα ο Liebermann στη συνοπτικ παρουσασ του αναφρει τι οι στχοι 1-22 ανκουν ειδολογικ στο ποιητικ Iterarium (οδοιπορικν), εν στην εξλιξη του ποιματος υπρχουν εκφρσεις, κατλογοι (ιχθων κτλ.), εγκμια, recusatio κ.α. Πρκειται εν ολγοις για πολυδιστατο ειδολογικ ποημα, εν σμφωνα με τον Von Albrecht μαρτυρονται κοιν στοιχεα με τους εγκωμιαστικος λγους με ργα πως τα Halieutica (για τα ψρια γραψε να ργο κι ο Απουλιος), εν η εξιδανκευση της Ρμης μας παραπμπει μεσα στον παινο της Ιταλας στα Georgica του Βεργιλου. Κλενοντας αυτ το εππονο ρθρο, συμπερασματικ μπορομε να πομε πως παρ το γεγονς τι δε μπορομε να μιλσουμε για λογοτεχνικ εδος, εφσον τα προομια αποτελον μνο μρη των κειμνων, ωστσο εναι φανερ πως ο
Αυσνιος καθιστ το προομιο σοβαρ εργαλεο ποιητολογικν κι λλων στοχεσεων. Υπ αυτν την ννοια γνεται ο κορυφαος στη χρση -σως ο μεγαλτερος- του προοιμου.
     Τρα ξρω πως κουρστηκα και κορασα σγουρα τους αναγνστες με τοτα -τα αναγκιαα ωστσο- λεπτομερ παραθματα -αναθματα- και καιρς εναι για λγη ξεκοραση. Παρακαλεται ποιος/α γνωρζει καλ λατινικ, να μεταφρσει τα κτωθι ποιματα και να μου τα στελει να τα προσθσω επνυμα -αν δεν το κνω ο διος σε κποια μου τρελλ στιγμ!

       Ausonius Lectori

Ausonius genitor nobis, ego nomine eodem:
Qui sim, qua secta, stirpe, lare et patria,
Adscripsi, ut nosses, bone vir, quicumque fuisses,
Et notum memori me coleres animo.
Vasates patria est patri, gens Haedua matri 5
De patre, Tarbellis set genetrix ab Aquis,
Ipse ego Burdigalae genitus: divisa per urbes
Quattuor antiquas stirpis origo meae.
Hinc late fusa est cognatio: nomina multis
Ex nostra, ut placitum, ducta domo veniant: 10
Derivata aliis, nobis ab stemmate primo
Et non cognati, sed genetiva placent.
Set redeo ad seriem. genitor studuit medicinae,
Disciplinarum quae dedit una deum.
Nos ad grammaticen studium convertimus et mox 15
Rhetorices etiam, quod satis, attigimus.
Nec fora non celebrata mihi, set cura docendi
Cultior, et nomen grammatici merui,
Non tam grande quidem, quo gloria nostra subiret
Aemilium aut Scaurum Berytiumve Probum, 20
Sed quo nostrates, Aquitanica nomina, multos
Conlatus, set non subditus, adspicerem.
Exactisque dehinc per trina decennia fastis
Deserui doctor municipalem operam,
Aurea et Augusti palatia iussus adire 25
Augustam subolem grammaticus docui,
Mox etiam rhetor. nec enim fiducia nobis
Vana aut non solidi gloria iudicii.
Cedo tamen fuerint fama potiore magistri,
Dum nulli fuerit discipulus melior. 30
Alcides Atlantis et Aeacides Chironis,
Paene Iove iste satus, filius ille Iovis,
Thessaliam Thebasque suos habuere penates:
At meus hic toto regnat in orbe suo.
Cuius ego comes et quaestor et, culmen honorum, 35
Praefectus Gallis et Libyae et Latio
Et, prior indeptus fasces Latiamque curulem,
Consul, collega posteriore, fui.
Hic ergo Ausonius: sed tu ne temne, quod ultro
Patronum nostris te paro carminibus. 40

          Ausonius Syagrio

Pectoris ut nostri sedem colis, alme Syagri,
Communemque habitas alter ego Ausonium:
Sic etiam nostro praefatus habebere libro,
Differat ut nihilo, sit tuus anne meus.

Domino meo et omnium Theodosio Augusto Ausonius tuus

Agricolam si flava Ceres dare semina terrae,
Gradivus iubeat si capere arma ducem,
Solvere de portu classem Neptunus inermem:
Fidere tam fas est, quam dubitare nefas;
Insanum quamvis hiemet mare crudaque tellus 5
Seminibus, bello nec satis apta manus.
Nil dubites auctore bono. mortalia quaerunt
Consilium. certus iussa capesse dei.
Scribere me Augustus iubet et mea carmina poscit
Paene rogans: blando vis latet imperio. 10
Non habeo ingenium, Caesar sed iussit: habebo.
Cur me posse negem, posse quod ille putat?
Invalidas vires ipse excitat et iuvat idem,
Qui iubet: obsequium sufficit esse meum.
Non tutum renuisse deo. laudata pudoris 15
Saepe mora est, quotiens contra parem dubites.
Quin etiam non iussa parant erumpere dudum
Carmina. quis nolit Caesaris esse liber,
Ne ferat indignum vatem centumque lituras,
Mutandas semper deteriore nota? 20
Tu modo te iussisse, pater Romane, memento
Inque meis culpis da tibi tu veniam.

              Epicedion in Patrem

Post deum semper patrem colui secundamque re
-verentiam genitori meo debui. sequitur ergo hanc
summi dei venerationem epicedion patris mei. titulus
a Graecis auctoribus defunctorum honori dicatus, non
ambitiosus, sed religiosus: quem commendo lectori 5
meo, sive is filius est seu pater sive utrumque. neque,
ut laudet, exigo; set, ut amet, postulo. neque
vero nunc patrem meum laudo, quod ille non eget et
ego functum oblectatione viventium onerare non debeo.
neque dico nisi quod agnoscunt, qui parti aetatis eius 10
interfuerunt. falsum me autem morte [eius] obita
dicere et verum tacere eiusdem piaculi existimo. imagini
ipsius hi versus subscripti sunt neque minus in
opusculorum meorum seriem relati. alia omnia mea
displicent mihi; hoc relegisse amo.

       Parentalia. Praefatio in Prosa

Scio versiculis meis evenire, ut fastidiose legantur:
quippe sic meritum est eorum. sed quosdam solet
commendare materia et aliquotiens fortasse lectorem
solum lemma sollicitat tituli, ut festivitate persuasus
et ineptiam ferre contentus sit. hoc opusculum nec 5
materia amoenum est nec appellatione iucundum. habet
maestam religionem, qua carorum meorum obitus tristi
adfectione commemoro. titulus libelli est Parentalia.
antiquae appellationis hic dies et iam inde ab Numa
cognatorum inferiis institutes: nec quidquam sanctius 10
habet reverentia superstitum, quam ut amissos venerabiliter recordetur.

Parentalia. Item Praefatio Versibus Adnotata

Nomina carorum iam condita funere iusto,
Fleta prius lacrimis, nunc memorabo modis,
Nuda, sine ornatu fandique carentia cultu:
Sufficit inferiis exequialis honos.
Nenia, funereis satis officiosa querellis, 5
Annua ne tacitis munera praetereas,
Quae Numa cognatis sollemnia dedicat umbris,
Ut gradus aut mortis postulat aut generis.
Hoc satis et tumulis, satis est telluris egenis:
Voce ciere animas funeris instar habet. 10
Gaudent conpositi cineres sua nomina dici:
Frontibus hoc scriptis et monumenta iubent.
Ille etiam, maesti cui defuit urna sepulcri,
Nomine ter dicto paene sepultus erit.
At tu, quicumque es, lector, qui fata meorum 15
Dignaris maestis conmemorare elegis,
Inconcussa tuae percurras tempora vitae
Et praeter iustum funera nulla fleas.

         Bissula I. Ausonius Paulo

Pervincis tandem et operta musarum mearum, quae
initiorum velabat obscuritas, quamquam non profanus,
irrumpis, Paule carissime. quamvis enim te non eius
vulgi existimem, quod Horatius arcet ingressu, tamen
sua cuique sacra, neque idem Cereri, quod Libero, 5
etiam sub isdem cultoribus. poematia, quae in alumnam
meam luseram rudia et incohata ad domesticae solacium
cantilenae, cum sine metu…. et arcana securitate
fruerentur, proferre ad lucem caligantia coegisti. Verecundiae
meae scilicet spolium concupisti, aut, quantum 10
tibi in me iuris esset, ab invito indicari. ne tu Alexandri
Macedonis pervicaciam supergressus, qui, fatalis
iugi lora cum solvere noil posset, abscidit et Pythiae
specum, quo die fas non erat patere, penetravit.
Utere igitur ut tuis, pari hire, sed fiducia dispari: 15
quippe tua possunt populum non timere; meis etiam
intra me erubesco. vale.

             Bissula. Paefatio II

Ut voluisti, Paule, cunctos Bissulae versus habes,
Lusimus quos in Suebae gratiam virgunculae,
Otium magis foventes, quam studentes gloriae.
Tu molestus flagitator lege molesta carmina.
Tibi, quod intristi, exedendum est: sic vetus verbum iubet, 5
Compedes, quas ipse fecit, ipsus ut gestet faber.

Bissula III. Ad lectorem huius libelli

Carminis incompti tenuem lecture libellum,
Pone supercilium.
Seria contractis expende poemata rugis:
Nos Thymelen sequimur.
Bissula in hoc scedio cantabitur, haut Erasinus: 5
Admoneo, ante bibas.
Ieiunis nil scribo; meum post pocula si quis
Legerit, hic sapiet.
Sed magis hic sapiet, si dormiet et putet ista
Somnia missa sibi. 10

                  Mosella

Transieram celerem nebuloso flumine Navam,
Addita miratus veteri nova moenia Vinco,
Aequavit Latias ubi quondam Gallia Cannas
Infletaeque iacent inopes super arva catervae.
Unde iter ingrediens nemorosa per avia solum 5
Et nulla humani spectans vestigia cultus
Praetereo arentem sitientibus undique terris
Dumnissum riguasque perenni fonte Tabernas
Arvaque Sauromatum nuper metata colonis:
Et tandem primis Belgarum conspicor oris 10
Noiomagum, divi castra inclita Constantini.
Purior hic campis aer Phoebusque sereno
Lumine purpureum reserat iam sudus Olympum.
Nec iam, consertis per mutua vincula ramis,
Quaeritur exclusum viridi caligine caelum: 15
Sed liquidum iubar et rutilam visentibus aethram
Libera perspicui non invidet aura diei.
In speciem quin me patriae cultumque nitentis
Burdigalae blando pepulerunt omnia visu,
Culmina villarum pendentibus edita ripis 20
Et virides Baccho colles et amoena fluenta
Subter labentis tacito rumore Mosellae.

                 Μοζλλα

Της Νβα εχα διασχσει το ρυκι το γοργ της
κι αγνντευα νεφοσκεπ, τα ερεπια των τειχν της,
της Γαλικις τ' αρχαο Βνκο, που παλι
εσφγη η ηττημνη απ' τους Ρωμαους παροικι:
νεκρ κορμι στην παιθρο κοιτνταν σκορπισμνα,
αβηθητα και κλαυτα, λερ, σαπζανε πεσμνα.

Πλι ξεκνησα απ 'κε μοναχικ ταξδι,
σε δσα μσα γρια, παντρημα, παρθνα,
το μτι χνος πολιτισμο δε ξκρισε καννα.
Κι εγ σκασμνος απ' τη ζστη και μουσκδι
πρασα απ' του Dumnissus τους αγρος τους διψασμνους,
με γργαρο απ' τις αστερευτες πηγς του, ποτισμνους,
κομμτια γης, σε Σαρμανος εποκους μοιρασμνα.

Aπ' του Βελγου τη γη, μακρν, Νoiomagus ξεχωρζει,
το ξακουστ, που στρατοπδεψε ο Θεος Κωνσταντνος.
Αρας 'δω πιο καθαρς στις πεδιδες ψιθυρζει
κι ο Φοβος λμπει ατραχα στον ουραν-λυμπ του.
Πρασα απ τη πρσινη των κλαδιν μελαγχολα
και βλπω πια στερωμα, τη φωτεινν ημρα,
ζηλιρικα να προσπαθε να δρψει τις αχτδες
που θμπωσαν και μγεψαν και τα δικ μου μτια.

Εικν αχειροποητη γλυκεις και μορφης πατρδας,
Μπορντ! κι οι στγες των σπιτιν να ξεχωρζουν,
ψηλ προς τις λοφοπλαγις μ' αμπλια, ν' ατενζουν,
και στις πετρδεις χθες του, ο μορφος Μοζλλα,
φιλντας τες ευγενικ, γλυστρει σιωπηλ...

μετφρ.: Ελνη Παππ, στο μτρο και τη ρμα Πτροκλος

      Cento Nuptialis. Ausonius Paulo

Perlege hoc etiam, si operae est, frivolum et nullius
pretii opusculum, quod nec labor excudit nec
cura limavit, sine ingenii acumine et morae maturetate.
centonem vocant, qui primi hac concinnatione
luserunt. solae memoriae negotium sparsa colligere 5
et integrare lacerata: quod ridere magis quam laudare
possis. pro quo, si per sigillaria in auctione
veniret, neque Afranius naucum daret, neque ciccum
suum Plautus offerret. piget enim Vergiliani carminis
dignitatem tarn ioculari dehonestasse materia. sed 10
quid facerem? iussum erat: quodque est potentissimum
imperandi genus, rogabat, qui iubere poterat, sanctus
imperator Valentinianus, vir meo iudicio eruditus.
nuptias quondam eiusmodi ludo descripserat, aptis
equidem versibus et compositione festiva. experiri 15
deinde volens, quantum nostra contentione praecelle-
ret, simile nos de eodem concinnare praecepit. quam
scrupulosum hoc mihi fuerit, intellege. neque anteferri
volebam neque posthaberi, cum aliorum quoque iudicio
detegenda esset adulation inepta, si cederem, inso- 20
lentia, si ut aemulus eminerem. suscepi igitur similis
recusanti feliciterque et obnoxius gratiam tenui nec
victor offendi. hoc tum die uno et addita lucubratione
properatum modo inter liturarios meos cum
reperissem, tanta mihi candoris tui et amoris fiducia 25
est, ut severitati tuae nec ridenda subtraherem. accipe
igitur opusculum de inconexis continuum, de diversis
unum, de seriis ludicrum, de alieno nostrum: ne in
sacris et fabulis aut Thyonianum mireris aut Virbium,
illum de Dionyso, hunc de Hippolyto reformatum. et 30
si pateris, ut doceam docendus ipse, cento quid sit,
absolvam. variis de locis sensibusque diversis quaedam
carminis structura solidatur, in unum versum ut
coeant aut caesi duo aut unus et sequens cum
medio. nam duos iunctim locare ineptum est, et tres 35
una serie merae nugae. diffinduntur autem per caesuras
omnes, quas recipit versus heroicus, convenire
ut posit aut penthemimeris cum reliquo anapaestico,
aut trochaice cum posteriore segmento, aut septem
semipedes cum anapaestico chorico, aut post 40
dactyllum atque semipedem quidquid restat hexametro:
simile ut dicas ludicro, quod Graeci ostomachion vocavere.
ossicula ea sunt: ad summam quattuordecim
figuras geometricas habent. sunt enim aequiliter triquetra:
vel extentis lineis vel frontis, 45
angulis vel obliquis: isoscele ipsi vel isopleura vocant,
orthogonia quoque et scalena. harum verticularum variis
coagmentis simulantur species mille formarum: helephantus
belua aut aper bestia, anser volans et mirmillo
in armis, subsidens venator et latrans canis, quin et 50
turris et cantharus et alia huiusmodi innumerabilium
figurarum, quae alius alio scientius variegant. sed
peritorum concinnatio miraculum est, imperitorum
iunctura ridiculum. quo praedicto scies, quod ego
posteriorem imitatus sum. hoc ergo centonis opuscu- 55
lum ut ille ludus tractatur, pari modo sensus diversi
ut congruant, adoptiva quae sunt, ut cognata videantur,
aliena ne interluceant: arcessita ne vim redarguant,
densa ne supra modum protuberant, hiulca ne
pateant. quae si omnia ita tibi videbuntur, ut prae- 60
ceptum est, dices me composuisse centonem. et quia
sub imperatore meo turn merui, procedere mihi inter
frequentes stipendium iubebis: sin aliter, aere dirutum
fades, ut cumulo carminis in fiscum suum redacto
redeant versus, unde venerunt. vale. 65

Parecbasis

Hactenus castis auribus audiendum mysterium nuptiale
ambitu loquendi et circuitione velavi. verum
quoniam et Fescenninos amat celebritas nuptialis verborumque
petulantiam notus vetere instituto ludus
admittit, cetera quoque cubiculi et lectuli operta pro- 5
dentur ab eodem auctore collecta, ut bis erubescamus,
qui et Vergilium faciamus impudentem. vos, si placet,
hic iam legendi modum ponite : cetera curiosis relinquite.
Sed cum legeris, adesto mihi adversum eos, qui,
ut luvenalis ait, ‘Curios simulant et Bacchanalia 5
vivunt,’ ne fortasse mores meos spectent de carmine.
‘Lasciva est nobis pagina, vita proba,’
ut Martialis dicit. meminerint autem, quippe eruditi,
probissimo viro Plinio in poematiis lasciviam, in moribus
constitisse censuram, prurire opusculum Sulpiciae, 10
frontem caperare; esse Appuleium in vita philosophum,
in epigrammatis amatorem; in praeceptis Ciceronis
extare severitatem, in epistulis ad Caerelliam subesse
petulantiam; Platonis Symposion composita in ephebos
epyllia continere. nam quid Anniani Fescenninos, quid 15
antiquissimi poetae Laevii Erotopaegnion libros loquar?
quid Evenum, quem Menander sapientem vocavit?
quid ipsum Menandrum? quid comicos omnes, quibus
severa vita est et laeta materia ? quid etiam Maronem
Parthenien dictum causa pudoris? qui in octavo 20
Aeneidos, cum describeret coitum Veneris atque Vulcani,
αἰσχροσεμναν decenter immiscuit. quid? in tertio
Georgicorum de summissis in gregem maritis nonne
obscenam significationem honesta verborum translatione
velavit? et si quid in nostro ioco aliquorum 25
hominum severitas vestita condemnat, de Vergilio
arcessitum sciat. igitur cui hic ludus noster non placet,
ne legerit, aut cum legerit, obliviscatur, aut non
oblitus ignoscat. etenim fabula de nuptiis est et, velit
nolit, aliter haec sacra non constant. 30

    Cento Nuptialis. Praefatio

Accipite haec animis laetasque
advertite mentes,
Ambo animis, ambo insignes
praestantibus armis;
Ambo florentes, genus insuperabile
bello.
Tuque prior, nam te maioribus
ire per altum
Auspiciis manifesta fides, quo 5
iustior alter
Nec pietate fuit, nec bello maior
et armis;
Tuque puerque tuus, magnae
spes altera Romae,
Flos veterum virtusque virum,
mea maxima cura,
Nomine avum referens, animo
manibusque parentem.
Non iniussa cano. sua cuique 10
exorsa laborem
Fortunamque ferent: mihi iussa
capessere fas est.

        Epigramma I.

Non unus vitae color est nec carminis unus 
Lector: habet tempus pagina quaeque suum.
Est quod mane legas, est et quod vespere. Laetis
Seria miscuimus, temperie ut placeant.
Hoc mitrata Venus probat hoc galeata Minerva,
Stoicus has partes, has Epicurus amat.
Salva mihi veterum maneat dum regula morum,
Ludat permissis sobria Musa iocis.

Δεν χει μνον να χρμα η ζω,
οτε κι η ποηση εν' αναγνστη μνο.
Κθε βιβλο τη δικ του 'χει στιγμ:
τη νχτα λλο διβαζες και λλο το πρω.
Για ναν' ωραο, μπλχουμε τ' αστεο με τον πνο.
Στργει στο εν η Κπριδα, στο λλο η Αθην,
το να στργει Επκουρος, Στωικς τ' λλο αγαπ.
σον εντς μου επιζε καννας  των παλιν ηθν,
τσι κι η Μοσα να μου δν' αστεα ορων επιτρεπτν.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers