-

Dali &

-


-








.

--.


.

./.

 
 

 

:


                                                Βιογραφικ

      Ο Μρκος Δεφαρνας,
(Ζκυνθος 16ος αι.) τανε λγιος κι μεινε γνωστς απ τα στιχουργματ του Διδακτικο λγοι του πατρς προς τον υιν (Βενετα, 1543) κι Ιστορα των εκ του Δανιλ περ της Σωσσνης (Βενετα, 1569), τα οποα χαρακτηρζονται για την γρια αντληψη και τις χυδαες φρσεις τους.. Το πρτο αποτελεται απ 788 στχους και το δετερο απ 376. Και τα δο ργα ταν δημοφιλ στην εποχ τους. Το περιεχμενο του ενς, πως μαρτυρ κι ο ττλος του, ασχολεται με συμβουλς σε κποιον νο για ηθικ ζητματα. Το δετερο αναφρεται σε δο ηλικιωμνους, οι οποοι, αφο κατρθωσαν να βισουν την ωραα Σωσσνα, την κατηγρησαν τι απατοσε τον σζυγ της. Η αλθεια αποκαλπτεται μ' επμβαση του προφτη Δανιλ. Ττε οι γροι καταδικζονται σε θνατο με λιθοβολισμ κι η Σωσσνα σζει τη τιμ και τη ζω της. Ἡ 1η ἔκδοση τῆς Ιστορας τυπθηκε στὴ Βενετα τὸ 1569 κὶ ἔκτοτε γνρισε τουλχιστον 6 ἐπανεκδσεις.



    Γεννθηκε στη Ζκυνθο, αλλ σε μικρ ηλικα η οικογνει του μετανστευσε στη Βενετα, που ο ποιητς αποκαλπτει τι του απδωσαν τιμς, χωρς να τις προσδιορζει συγκεκριμνα. Δεν φανεται να 'χει αναμνσεις απ το νησ και μνο απ τους γονες του χει ακοσει για τη ζακυνθιν του προλευση. Ωστσο, ο Legrand, υποστηρζει τη κρητικ καταγωγ του, στηριζμενος στη γλσσα του ποιματος, που περιχει κρητικ διαλεκτικ στοιχεα. Ο Σθας, ισχυρζεται πως πρκειται για Κπριο, θεωρντας τι στο ποημα υπερτερον τα κυπριακ διαλεκτικ στοιχεα. Η Στσα Καρασκκη, που εξδωσε το ποημα, υποστηρζει πως η γλσσα του εναι μεικτ, αποτελομενη απ ποικλα νεοελληνικ ιδιματα (π.χ. Θρκης, Μικρς Ασας), τη γλσσα των Ελλνων της Ιταλας και κυρως, της Κρτης και της Κπρου. Σμφωνα με τον Κριαρ, τα κυπριακ στοιχεα που επισημανει η Καρασκκη, δεν εναι αποκλειστικ κυπριακ, αλλ συναντνται και σ' λλες περιοχς. Για τον συγκεκριμνο μελετητ, η γλσσα του ποιματος εναι μεικτ, αποτελομενη απ κρητικ κι αρχαζοντα γλωσσικ στοιχεα, εν τα λγα κυπριακ αποδδονται σε κποια σχση του αντιγραφα του ργου με τη Κπρο. Ας προστεθε εδ πως υπρχουν κι αρκετς εκφρσεις που μαρτυρον επδραση απ τη γλσσα της Εκκλησας.
    Ββαια, εδ χρειζεται να τονιστε πως ο ποιητς, κνοντας λγο για στχο, εννοε να 2στιχο που ομοιοκαταληκτε. τσι, ο 61ος στχος αντιστοιχε στους στχους 121-122. Ωστσο, πρπει να διφυγε να σφλμα στον συντκτη σε κποιον μεταγενστερο αντιγραφα, καθς το αρχικ γρμμα του ονματς του βρσκεται στον στχο 123. Θα 'πρεπε, λοιπν, κανονικ να κνει λγο για τον στχο 62. Κατ τ' λλα, δεν υπρχει πρβλημα στην ακροστιχδα και προκπτει αβαστα το νομ του: Μρκος Δεφαρνας.
     Ο συγγραφας αυτς εναι γνωστς και για ακμη να ποημα, την εξαιρετικ δημοφιλ Ιστορα (περ) της Σωσννης (1η κδ. Βενετα 1569, με πολλς ανατυπσεις ως τον 19ο αι.), που μσω μιας ακροστιχδας πλι γνωστοποιε το νομ του. Τους ερευνητς χει απασχολσει κατ πσον ν λλο ποημα, Η Ιστορα Του Αλεξνδρου Του Μεγλου, εναι δικ του δημιοργημα. Αρχικ, ο Legrand κανε την υπθεση πως εναι ργο του Δεφαρνα. Ωστσο, η ποψη αυτ δεν γινε δεκτ απ τους μελετητς. Η Καρασκκη, με μια σειρ απ επιχειρματα, υποστριξε πως εναι απθανο συντκτης του συγκεκριμνου ργου να 'ναι ο Δεφαρνας.
   
σον αφορ στην καταγωγ του συγγραφα, διατυπωθκανε διφορες απψεις, αν κι ο διος την αποκαλπτει σε να 2στιχο:

Και κενος οπο τκαμε στην Βενετι τιμθη,
τα γονικ του λγουσι ’ς την Ζκυνθο γεννθη. (στ. 783-784)



    Απ τη στιγμ, που ο διος δηλνει τι γεννθηκε στη Ζκυνθο, εικζει ο κθε μελετητς τι μλλον οι γονες του τανε Κρητικο που εχανε μετοικσει στα Επτνησα, πως συνβη με πολλος συντοπτες τους εκενη την εποχ. Απ την εξταση της γλσσας του ργου του μπορε να εξαχθε και συμπρασμα για τη χρονικ περοδο που ζησε ο συγγραφας και μλλον καταλαμβνει το μεγαλτερο μρος του 16ου αινα (1503-1575).
    Ο Κρουμπχερ θεωρε πως παρουσιζει ομοιτητες με τον Σαχλκη ως προς τη χυδαιτητα της γλσσας και μλιστα θεωρε τι τον χρησιμοποησε ως πρτυπο. Ωστσο, το εππεδο του Δεφαρνα εναι σαφς αντερο. Η γλσσα του δεν χει τη χυδαιτητα της γλσσας του Σαχλκη. Η χρση ανρμοστων εκφρσεων γνεται απ διθεση να μη συγκαλψει καλλωπσει τα πργματα, αλλ να τ' αποδσει πως εναι. πειτα, ο στχος συγγραφς του ργου του, εναι αποκλειστικ παιδαγωγικς. Αντιθτως, ο Σαχλκης αρσκεται στη χρησιμοποηση χυδαων εκφρσεων, χωρς να 'χει ιδιατερο ηθικοπλαστικ χαρακτρα το ργο του. Με τη χρση ενς παραδεγματος μπορε καταδειχθε η διαφοροποηση των δο ποιητν στην προσγγιση των θεμτων τους. σον αφορ, λοιπν, στην παρουσαση των γυναικν που γνεται στα 2 ργα, ο Δεφαρνας αναφρει τα προτερματα και τα ελαττματ τους, με σκοπ να καθοδηγσει τον νο, στε να 'ναι προσεκτικς στην επιλογ συζγου. Αντθετα ο Σαχλκης, κυριευμνος απ μια εχθρικ διθεση, αποσκοπε στη διαπμπευση λων των γυναικν. Παρ το γεγονς τι κποιοι στχοι παρουσιζουν ντονη ομοιτητα, οι δο ποιητς διαφοροποιονται ως προς τη στχευση.
     
Ο Δεφαρνας σαφστατα χει επηρεαστε κι απ το Βυζαντιν Σπανα, πως προκπτει απ την ομοιτητα πολλν στχων των 2 ργων. Οι στχοι 17-18, που προτρπει τον νο να σβεται πρτα το Θε, θυμζουν την αντστοιχη παρανεση του Σπανα, στον στχο 54. Επσης, οι στχοι 27, 135-139, 142, 144-145, 153-154 του κειμνου μς θυμζουν πολ το κεμενο του Σπανα. Εκτς απ την ομοιτητα των στχων, καλ εναι να επισημανθε πως τα 2 ργα κινονται στο διο πνεμα, εφσον ο στχος τους εναι ηθικοδιδακτικς/παραινετικς. Και στις δο περιπτσεις νας μεγαλτερος νουθετε κποιον νο, στε να 'χει την αρμζουσα συμπεριφορ.

     λλωστε, ο συγγραφας γνριζε κι λλα ργα απ που χει αντλσει κποιους στχους. Αυτ εναι το αννυμο Περ Γροντος Να Μη Πρει Κορτσι, Το Θανατικν της Ρδου (τλη 15ου αι.) του Λιμεντη, η Ρμα Θρηνητικ (πιθαντατα β' μισ 15ου αι.) του Πικατρου, το Περ Της Ξενιτεας, Ο Απκοπος (α' β' μισ 15ου αι.) του Μπεργαδ, Ο Πτωχοπρδρομος (12ος αι.) του Προδρμου, η Ιστορα του Ρε της Σκωτας και της Ργισσας της Εγγλητρας (1η κδ. Βενετα 1543) του Τριβλη, τα Κυπριτικα Τραγοδια του Σ. Μενρδου. Επιπλον, στο ργο του χει ενσωματσει φρσεις αλλ κι αντιλψεις γενικτερα που συναντνται σ' εκκλησιαστικ κεμενα. Διακρνεται, λγου χρη, ντονα η επδραση του βιβλου των Παροιμιν της Παλαις Διαθκης. Το ποημα του Δεφαρνα αποτελε ουσιαστικ να συμπλημα στχων απ παλιτερα κεμενα θρησκευτικο κι ηθικοδιδακτικο χαρακτρα, που ανμεσα τους βασικ πηγ του αναντρρητα υπρξε το ομνυμο ποημα του Κρητικο ποιητ Μαρνου Φαλιρου που μεγλο μρος του οικειοποιεται. Το γεγονς αυτ μπορε να ξενζει τον σγχρονο αναγνστη, που δνει μεγλη βαρτητα στην ννοια της πρωτοτυπας, ωστσο ταν αρκετ σνηθες σε μια εποχ με διαφορετικς αντιλψεις, που μλιστα δεν υπρχε η ιδα των πνευματικν δικαιωμτων.



     Απ την λλη, δεν χει ακμα προσδιοριστε κποιο ξενγλωσσο ομθεμο ργο, παλιτερο σγχρονο, που μπορε να επηρασε τον Ζακνθιο ποιητ. Ο Κρουμπχερ, μλλον λγω της παρξης κριων ονομτων που 'ναι επηρεασμνα απ την ιταλικ γλσσα, θεωρε πως χει δεχτε ιταλικ επιρρο και κνει λγο για ιταλικ πηγ. Ωστσο, οι ιταλικς επιδρσεις στη γλσσα εναι δικαιολογημνες, καθς ο συντκτης ζησε στη Βενετα. λλωστε, δεν χει επιβεβαιωθε απ τους μελετητς κποιο ιταλικ κεμενο που να χρησμευσε ως πηγ. Το μνο που μπορε να υποστηριχτε εναι τι κινεται στo ευρτερο πλασιο της ηθικοδιδακτικς λογοτεχνας που αναπτχθηκε ανμεσα στον 12ο και 16ο αινα κι χει επηρεαστε απ διφορα ργα του εδους.
     Κποιο χειργραφο του κειμνου δεν διασζεται. Το ργο εκδθηκε για 1η φορ στη Βενετα το 1543 και σζονται 2 ανττυπα αυτς της κδοσης. Το κεμενο καθσταται δυσανγνωστο λγω της κακς ορθογραφας του. Το ποημα εξδωσε τελευταα η Στσα Καρασκκη το 1934, στηριζμενη στη 1η κδοση της Βενετας, δεδομνης της λλειψης κποιου χειρογρφου του.

               Ιστορα Εκ Των Του Δανιλ Περ Σωσννης

Σωσννα
I
     Λγεται και Σουσννα. Βιβλικ πρσωπο γνωστ για τη σεμντητα της, απ τη φυλ του Ιοδα. τανε κρη του Ελκα και σζυγος του Ιωακεμ, τον οποο ακολοθησε στη Βαβυλνα στην αιχμαλωσα. 2 ηλικιωμνοι κριτς του Ισραλ της επιτεθκανε στο λουτρ και την απελησαν πως αν αρνιταν να ικανοποισει τις σαρκικς επιθυμες τους, θα τη κατγγελλαν για μοιχεα. Κι αφο κατρθωσαν να βισουν την ωραα Σωσσνα πραγματικ τελικ τρησαν και την απειλ τους, τσι καταδικστηκε σε θνατο με λιθοβολισμ. Ο Δανιλ μως, νος ακμα πτυχε αναθερηση της δκης κι απδειξε τη διαβολ της υπθεσης, γεγονς που 'χε σαν αποτλεσμα την αθωση της. Ττε οι γροι καταδικζονται σε θνατο με λιθοβολισμ και η Σωσσνα σζει την τιμ της. Το περιστατικ αυτ συνβη γρω στα τλη του 7ου π.Χ. αι. και στθηκε μπνευση για πολλος ζωγρφους (Ρομπενς, Ρμπραντ κ..), που φιλοτχνησαν πνακες της σεμνς Ιουδαας στο λουτρ.
     Αλλ κι η νετερη ποηση κι ιδιατερα η θεατρικ πεζογραφα εκμεταλλετηκε το επεισδιο. Ως πρτο σχετικ δρμα αναφρεται το ργο Σωσννα του Ιωννη του Δαμασκηνο, που μως χθηκε. Πληροφορες γι' αυτ δνει ο Βυζαντινς Ευστθιος και μλιστα το χαρακτηρζει Ευριπδειο. Αλλ κατ τη γνμη νετερων ερευνητν συγγραφας του εναι ο Ιουδαος Νικλαος Δαμασκηνς, που 'χε γρψει κι λλα δρματα στην εβρακ. Στην ελληνικ λογοτεχνα, η ιστορα της πρωτοδθηκε σε βυζαντιν ποημα απ 80 15σλλαβους κι ανομοιοκατληκτους στχους σε αρχαζουσα γλσσα, γραμμνο γρω στα τλη του 14ου αι. Το ποημα αυτ διασκεασε κι επκτεινε σε 376 ομοιοκατληκτους στχους σε λακ γλσσα ο Ζακυνθινς στιχουργς Μρκος Δεφαρνας. Το ργο πρωτοκυκλοφρησε στη Βενετα το 1638. Τλος, το περιστατικ διασκευστηκε στην ελληνικ και σε διγημα απ γνωστο συγγραφα σως του Γ. Αινιν και δημοσιετηκε στο περιοδικ Βιβλιοθκη Του Λαο (Αθνα, 1852). Την δια ιστορα εκμεταλλετηκαν και πολλο δραματικο συγγραφες της Δσης, προσδδοντας ιδιατερη μφαση στη ποταπτητα της ευθνουσας τξης του Ισραλ και στην υποκρισα της.

                 Λγοι Διδακτικο Πατρς Προς Τον Υιν

     Το στιχοργημα Λγοι διδακτικο του πατρς προς τον υιν του Ζακνθιου Μρκου Δεφαρνα εναι ργο με ηθικοδιδακτικ-παραινετικ περιεχμενο. Γρφτηκε στις αρχς του 16ου αινα, απαρτζεται απ 788 ομοιοκατληκτους 15σλλαβους στχους κι ουσιαστικ αποτελε συμπλημα αποσπασμτων απ λλα ργα. Η γλσσα του συνιστ να συνονθλευμα απ κρητικος ιδιωματικος τπους κι αρχαζοντα στοιχεα.
Η δε ρμα, αν εξαιρεθον κποιοι στχοι (π.χ. 39-40, 51-52, 123-124, 147-148, 193-194, 195-196) με αδξια ομοιοκαταληξα, εναι επιτυχημνη. Εδ ο ποιητς συμβουλεει τον νο, στε να 'χει υποδειγματικ συμπεριφορ. Απ τις παραινσεις αυτς προκπτει η ιδεολογα του συγγραφα, θεωρε ιδιατερα απαρατητο τον σεβασμ προς το Θε, η υπομον, η ελεημοσνη κι η αγπη θεωρονται επσης σημαντικς αρετς, εν τονζεται κι η αξα της εργατικτητας. Επιπλον, παρχει συμβουλς για την επιλογ καλς συζγου. Εκε αναφρει τι χρειζεται να δοθε βαρτητα στο χαρακτρα της κι χι στην περιουσα που διαθτει. Εντπωση προκαλε η προτροπ του προς τους πατρες να διαπαιδαγωγον τα τκνα τους ανλογα με τη φση τους, κτι που θυμζει τις σγχρονες παιδαγωγικς θεωρες που γνεται λγος για την ανακλυψη των κλσεων των παιδιν:

Γνρισε και την φσιν τους και καθ’ ενς του δσε,
ν' αργση αυτν σαν ργεται και την βουλν του σσε.

     Σε αντθεση με λλα ργα της δημδους λογοτεχνας, για το συγκεκριμνο γνωρζουμε με σαφνεια το νομα του συγγραφα, εφσον μας το γνωστοποιε ο διος μσω μιας ακροστιχδας. τσι, στο τλος του ποιματς του δηλνει:

'Σ τον ξντα να στχον ρχισε ως τους 'βδομντα πντε,
να βρης το πς τον κρζουσι και τνομ του ποιναι.
Το πρτον γρμμα παιρνε ξεπσα να στχον,
του τδωκα του καθενς, δεν βνω εις τον χον.

                 Το Ποημα (απσπ.)

Ο πατρας δηλνει τι με τη βοθεια του Θεο θα παρσχει συμβουλς στον γιο του, απ τις οποες η πρτη εναι ο σεβασμς και η υπακο στο θλημα του Θεο.

Πᾶσα ἀγαθὴ διδασκαλιὰ κι ἀρχὴ καλοῦ πραγμτου

πορεεται ἀπὸ πατρς, υἱοῦ κι ἁγιοῦ πνευμτου.
Δὲν ἔν’ νὰ κρζω τὸ λοιπὸν τὲς Μοῦζες τῶν Ἐλλνω'
μὰ ’ς τὴν Τριδα τὴν ἁγιὰν τὴν κεφαλν μου κλνω,
διὰ νὰ μοῦ δκῃ χριταν εἰς νοῦν καὶ εἰς κονδλι,              5
νὰ γρψω καὶ νὰ δηγηθῶ μὲ τὰ δικ μου χελη,
ὅτι τὸν μοναχὸν υἱὸν καὶ ἀκριβὸν τὸν ἔχω
νὰ βλω στρταν κι ἀρετὴν βολομαι καὶ ξετρχω.

Διατὶ ὁ νεὸς τὰ μλλοντα καὶ κεῖνα τὰ δὲν πρξῃ
σὰν ὄνειρο τοῦ φανονται, ἄλλος νὰ τὰ διατξῃ.                 10
Δι’ αὐτὸ ἐγὼ ὁ πολυπαθς, τκνον μου ἠγαπημνον,
τὰ ἔμαθα μὲ πολλὴ πικριὰ εἰς καιρὸν ἀπερασμνον,
νὰ σὲ διδξω βολομαι κι ὀλπζω νὰ πιστψῃς
τοὺς λγους ποῦ σοῦ θλω εἰπεῖ καὶ νὰ μηδὲν ὀκνψῃς.
Καθημερνὰ νὰ μελετᾷς καὶ νὰ κρατῇς ἀλθεια                    15
καὶ τοῦτες οἱ διδασκαλιὲς δὲν εἶναι παραμθια.

Λοιπὸν ἡ πρτη δασκαλιὰ εἰς τὸν Θεὸν τὸν κτστη
καὶ τοῦ παντὸς δημιουργὸ νὰ σβεσαι μὲ πστι.
Κι αὐτὰ τὰ ὁρζει ἡ ἐκκλησιὰ ὅλα νὰ τὰ προσχῃς
καὶ <ἀπὸ> τὴν καλὴν βουλὴν καὶ λγον μὴν ἀπχῃς.           20
Διατὶ εἰς αὐτὰ ὑποτσσονται οἱ νμοι κ’ οἱ προφῆτες
κι ὅσοι δὲν τὰ προσχονται κρζονται Ἀραβῖτες.
Μ’ ἀλθεια ὁ νμος τῶν ἀρχαιῶν ἦτον αὐτὸς τῆς φσης
καὶ λγει: «τὸ δὲν θὲς ἐσὺ μηδ’ ἀλλουνοῦ τὸ ποσῃς».

Καὶ μετ’ αὐτὰ οἱ ἄνθρωποι <χρνια> πολλὰ ἐζοῦσαν.           25
Εἰς τὸν καιρὸν τοῦ Μωσῆ, ὅπου τοῦ ἀκλουθοῦσαν
μὲ τὸν λαὸν τοῦ Ἰσραὴλ δδεκα σκῆπτρα ὁμδι,
ἐπρασαν τὴν ἔρημον, κι ὁ Θεὸς διὰ σημδι
τοὺς ἔδωκε δκα πλακιὰ νὰ τὸν ὑμνολογοῦσι,
ὡς ποιητὴν καὶ πλστην τους νὰ τὸν δοξολογοῦσι.               30
Κ’ ἦτον λαὸς ἀδδακτος καθλου δχως γνῶσι(ν),
δι’ αὖτο ἦρθε ὁ Θεὸς τὸν νμον νὰ ξαπλσῃ.
Κι ἀφτις ἦλθε ὁ Χριστς, ἐφτισε κ’ ἐσισε,
τὴν στρταν ἐκαθρισε καὶ τὴν γραφὴν ἐφτεισε.
Ὅσοι τὴν στρταν τοῦ Χριστοῦ ὀργονται νὰ ὁδεγουν       35
ἀπ’ ὅ,τι ὁρζει ἡ ἐκκλησιὰ ἂς βλπουν νὰ μὴν ἔβγουν.
Καὶ ἂς εἶναι τῆς ὑπακοῆς ’ς τῆς ἐκκλησιᾶς τὴν ζσιν,
μὴν πθουν το ὡς τὸν Ἀδὰμ κ’ εἰς ᾍδην νὰ ξεπσιν.
Ὅτι δὲν ἔν’ πλεὸν λτρωσις, ἀμὴ ὁ Χριστὸς ἂν ἔλθῃ,
τοὺς δκαιους βνει εἰς καλν, τοὺς δὲ κακοὺς εἰς πθη.      40

Τοτη ἔναι ἡ διδασκαλι, υἱ, ποῦ σὲ διδσκω,
νὰ ἔχῃς τὸν φβον τοῦ Χριστοῦ παρὰ τὰ πντα πσχω,
καθὼς τὸ λγει ὁ Σολομὼν εἰς τὰς παραβολς του:
«ἀρχὴ σοφας φβος Κυρου» εἰς τὰς ἀπακους του.           44
....

Ανμεσα στις αρετς που ο πατρας προτρπει τον νο να επιδικει, εναι η υπομον, η ταπενωση κι η αγπη

Ἂς εἶσαι πντα ταπεινὸς κ’ ὑπομονῆς μεγλης.
Διατ’ <εἶν’> αὐτὴ ἡ ταπενωσις κ’ ἡ ’πομονὴ ἐκενη,   50
ὁποῦ ἐστεφανοφρεσε τὴν ἅγιαν τὴν Μαρνη,
τὸν ἅγιον τὸν φοβερὸν μρτυρα τὸν Νικτα,
υἱὸν τοῦ Ἰουλιανοῦ [τοῦ] παρνομου ἀποσττα.
Κι ἄλλοι πολλοὶ <’ς> τοὺς οὐρανος, λαμπδ’ ὀμπρς τους ἅφτει,
μνον διὰ τὴν ταπενωσιν κι ὑπομονὴν τοσατη(ν).     55
Ἀγπα πᾶσα ἄνθρωπον νὰ σ’ ἀγαποῦν καὶ σνα
καὶ νἄχῃς ὅλα τ’ ἀγαθὰ πντα ξεδουλωμνα.
Διατὶ ἡ ἀγπη ἔν’ μερτικὸν τῆς ἅγιας Τριδος,
πατρς, υἱοῦ <καὶ> πνεματος καὶ τῶν ἁγων μυριδος·
ὅτι ἀγαπῶντα ὁ πατὴρ μὲ τὸν υἱὸν ἀλλλως,                60
πορεεται ἐκ τοῦ πατρὸς τὸ ἅγιον πνεῦμα στλος.

Διὰ ταῦτα ὁ Κριος ἡμῶν πντων τὰ ἑρμηνεγει,
’ς τοὺς ἀποστλους καὶ λαὸν «εἰρνη πᾶσιν» λγει.
Ὅπου ἔναι ἀγπη δὲν μπορεῖ σκανδλισι νὰ πσῃ,
διατὶ δὲν ἀποπλκεται σὰν τῆς Τριδος δσι[ν].            65
Καὶ μ’ ὅσους καὶ ἂν πορευθῇς <εὐ> σπλαγχνικὸς ἂς εἶσαι
καὶ μὴν ὀχλιζεσαι ποτὲ καὶ μὴ χολομανῆσαι.
Ἀπνω εἰς τὴν ταπενωσιν ἔχε καὶ τὴν ἀγπην,
γιατὶ θερμανει τὴν καρδιν, ὡσὰν ἡ στιὰ τὴν ῥπην.
Διατὶ τὸ στμα τοῦ Χριστοῦ εἶπε νὰ βασιλεουν          70
ὅλην τὴν γῆν οἱ ἀγαθοὶ καὶ νὰ τὴν ἀφεντεουν.
...

Στους στχους που παραλεπονται, ο ποιητς συμβολευσε τον γιο του να αποφεγει τις νυχτερινς εξδους. Στο ακλουθο απσπασμα τον προτρπει να προσφρει βοθεια στους ενδεες, τους φτωχος ανθρπους.

Δδε ἀπὸ τὸ ἔχει σου εἰς τοὺς θυλακωμνους,           135
’ς αὐτενους τοὺς ἀμπρετους καὶ τοὺς ἐλυπημνους.
Ἔβγαλ’ ἀπὸ τὰ ῥοῦχα σου κατὰ τὴν μπρεσ σου,
καὶ δῶσ’ πτωχῶν χρειαζμενων κι ἂς ἔν’ διὰ τὴν ψυχ(ν) σου.
Φγε καὶ πιὲ μὲ τοὺς πτωχοὺς σὰν νἆταν ἀδελφο σου,
συντρφευε κι ἀγπα τους, σὰν νἆταν ἐδικο σου.    140
Ἂν λχῃ ξνος εἰς ἐσ, βλπε μὴ τὸν ’νειδσῃς,
ἂν ἔν’ γυμνὸς χρειαζμενος, αὐτεῖνον νὰ τὸν ντσῃς.
Ῥωμαι, ἄλλο γνος κι ἂν εἰπῇς, μν’ χριστιανὸς ἂς ἔναι,
ὅ,τι κι ἂν δσῃς διὰ τὸν Χριστν, διὰ τὴν ψυχν σου ἔναι.
Ἂν δσῃς ἕνα, ἑκατὸν εἶπ’ ὁ Χριστὸς νὰ εὕρῃ,         145
μ’ ἂς ἔν’ κρυφὴ ἡ ἔδοσις, κανεὶς νὰ μὴν τὸ ξερῃ.
Ναῦτες πτωχοὺς κι ἀμλωτα, αὐτενους νἄχῃς φλους,
νὰ μπῇς εἰς τὴν Παρδεισον μὲ τοὺς ἁγιοὺς ἀλλλως.

Ἂν ἀγαπῃς τὸν Χριστν, βλπε νὰ μηδὲν σφλλῃς,
κι ἀπὸ τὴν στρταν τὴν καλὴν κανεὶν νὰ μὴν ἐβγλλῃς.  150
Σμγε μὲ γροντας καλος, ἀνθρπους ἀξιωμνους,
μὲ ἄρχοντας εὐγενικος, αὐτοὺς τοὺς τιμημνους.
Αὐτοὺς (ὁ)ποῦ θλουν τὸ κρασ, κνε νὰ τοὺς ἀφσῃς,
κι ἂν πσῃς εἰς χαροκοπι, βλπε νὰ μὴν μεθσῃς.
Καὶ μὴ θελσῃς συντροφιὰ ποῦ νἆναι ἐντροπ σου,        155
νὰ μὴν σὲ προυν ’ς ὄχθρητα ξνοι καὶ ἐδικο σου.
...

Αφο ο ποιητς δωσε διφορες συμβουλς (προσευχ, εγκρτεια, εργατικτητα) στον γιο του, τονζει πως ο νθρωπος χει δο επιλογς για να διγει τον βο του: ετε να ακολουθσει τον μοναχικ βο ετε να νυμφευθε. Εδ τον νουθετε σχετικ με το δετερο.

Καὶ λγω σου διδασκαλι, ὅταν θελσ’ ἡ χρις             288
τοῦ ἁγιοῦ Πνευμτου, ν’ ἀξιωθῇς ἀρχντισσα νὰ πρῃς.
Ἀπν’ ἀπ’ ὅλα εὐγενικὴν γρεψε νὰ τὴν εὕρῃς,             290
διατὶ ἔναι δσκολον καὶ αὐτ, κμε νὰ τὸ ἠξερῃς.
Ἰδὲς τὰ ἔργα τῶν γονεῶν κι ὅλην τὴν πολιτεαν,
κ’ ἔπαρε ξμπλι ἀπ’ αὐτοὺς ὡς γιὰ τὴν κορασαν.
Μὴ λιμπιθῇς πλουστητα νὰ σ’ ἀγορσ’ ἡ κρη,
ἀμὴ τὰ ἔργα τὰ καλὰ καὶ τὸ κορμ της θρει.                 295
Καὶ ἀπτης τὴν εὐλογηθῇς καὶ μετὰ σναν ἔρθη,
ἂν κθεται καὶ κρζεις την π της εἰς μιὸ νὰ ἔρθῃ,
νὰ στκῃ νὰ σ’ ἀφικραστῇ κατὰ τὴ χρεα πὄναι.
Κολκευε καὶ ἀγπα την καὶ τὴν καρδιν σου χῶνε,
μπως καὶ πρῃ θρρισμα
καὶ κμῃ κ’ ἔργο σὰν τὸ ζὸ διατ’ εἶν’ ἀποτυχα.              300

Ὅλα ἂς κρατῇ εἰς τὰ χρια της καὶ ἂς ἔχῃ τὰ κλειδα
καὶ σν’ ἂς δδῃ τὴν τιμὴν νἄχῃς καλὴν καρδα.
Ἂς ἔν’ κυρὰ εἰς τὴν μασαριν, εἰς ὅλα π’ ἔχει χρεαν,
νὰ βλπῃ ἐκειὸ τὸ σβεσαι νἄχῃ πλεροφοραν.
Ὁ λγος σου ἀποκρουστικὸς μὴν ἔν(αι) ποτὲ σ’ ἐκενη(ν)    305
καὶ τῆς γυνακας τὴν καρδιὰν ἡ εὐσπλαγχνιὰ τὴν κλνει.
Ὅτι κλλιον νὰ σ’ ἀγαπᾷ παρὰ νὰ σὲ φοβᾶται,
διατὶ ἀπὸ φβον ὄργητα ’ς τὸν ἄνθρωπον γεννᾶται.
Καὶ ἂν σὲ ἀγαπῃ βλπεται ποτὲ νὰ μὴ σοῦ σφλλῃ
καὶ ἂν ἀσκοντψῃ μιὰν φορν, προσχεται τὴν ἄλλην. 310
Καὶ τὲς γυναῖκες τοῦ σπιτιοῦ ἐκεῖνη ἂς τὲς διατσσῃ
καὶ μὴν ψηφᾷς ἐσὺ ποτὲ αὐτὲς τὸ τ θὰ φᾶσι.
Τὰ ψνια ἂς εἶναι πλοσια, ὅλους νὰ τοὺς χορτανουν,
νὰ εὐχαριστοῦν τὴν τβλα σου καὶ νὰ τῆς ἀπομνουν.

Δὲν λγω πετεινπουλα οὐδὲ παχεὰ γουρονια,            315
ἀμὴ κατὰ τὴν τξιν τους ἂς εἶν’ καὶ τὰ μπουκονια.
Καὶ τὲς λαμπρὲς καὶ ἑορτὲς καλτερα καὶ πλσια,
διατὶ εἶν’ ἡμρες καὶ [οἱ] ἑορτς, δὲν εἶναι ὅλες ἴσια.
’Σ τὴν φορεσιὰν τῶν γυναικῶν, ἂς τὸ θυμζῃ ἐκενη,
καὶ ἐνργα τ νὰ γνεται νἄχετε καλωσνην.                  320
Καὶ τοὺς φαμγιους τοῦ σπιτιοῦ ἐσὺ τοὺς ὀρδινιζε
κι ἂν ἔναι φτασιμον ’ς αὐτοὺς συγκεραστὰ τοὺς σζε:
Δὲν ἔν’ δοσμνο [τῆς] γυναικὸς τοὺς ἄνδρες νὰ διατσῃ
καὶ δδαξ τους σπλαχνικ, καλὸς λγος [ἂς] τοὺς φθεισει.
...

Ο ποιητς παρχει κποιες συμβουλς για την ανατροφ των τκνων, σε περπτωση που ο νος επιλξει τον γγαμο βο και αποκτσει παιδι.

Ἂν δσῃ ὁ Θεὸς κ’ ἔχεις παιδι, πολλὰ ἢ λγα ἂν εἶναι,
’ς τὸ ἔχει σου μηδὲν θαρρῇς ἀμὴ ’ς τὸ νοῦ σου κρῖνε,     520
ὅτι πλεὸ ἀξζει μιὰ ἀρετὴ παρὰ καβαλαραν,
κμε νὰ μθουν γρμματα, νἄχῃς εὐχαρισταν.
Γνρισε καὶ τὴν φσιν τους καὶ καθ’ ἑνς του δῶσε,
νὰ ’ργσῃ αὐτὴν ’σὰν ῥγεται καὶ τὴν βουλν σου σῶσε.
Διατὶ ὅποιος ἔχει γρμματα ἢ μθημα ἢ πρᾶξι,                525
τιμὲς οὐδὲ τοῦ λεπουνται ἢ πλοτη νὰ ’ποτξῃ.
Καὶ τὰ δικ σου πργματα ἔχε καὶ ’πτασσ τα,
ὥστε νὰ ζῇς, τ’ ἀφντευγε κ’ ὕστερα μορασ τα
Μὴ στοχαστῇς τὰ μετρικὰ διὰ νὰ εἶναι ὅλα ἴσια,
ἀμὴ ὅποιος λεπεται ἀρετν, δς του τὴν μοῖρα πλσια.   530
Ἀλθεια δς του ὀρδινιὰ ἀπὸ παιδιὰ ὡς παιδι του
καὶ ἂν ἀποθνῃ, νὰ στραφοῦν εἰς τὰ συγγενικ του.
Τοὺς ἄλλους αὐτεξοσιους ἄφες τὸ μετρικ τους
ὅπου γνωρζῃς καὶ νοοῦν νὰ βλπουν τὸ δικ τους.

Ἂν λχῃ νἄχῃς θηλυκὰ κ’ εἰς δκα χρνους ἔρθουν,         535
ἀντμα ἂς θτουν μετὰ σὲ καὶ ὕστερα ἂς ’γρθουν.
Εἰς τὸν καιρν τους γρευε ἄνδρες νὰ τοὺς ἐδσῃς,
στενψου ἀπὸ τὸ ἔχει σου καλὰ νὰ τὲς παντρψῃς
Γαμβροὺς μελτησε νὰ βρῇς νἄχουν κορμιὰ ἀκραια,
παρὰ νὰ λεπουν ἀρετὲς καὶ νἄχουσι δηνρια.                  540
Ἂν ἔτυχε ν’ ἀπθανε ἡ πρτη σου γυναῖκα
καὶ νὰ σοῦ δσουσι προικιὸν καβαλαρες δκα,
μὴν παντρευτῇς διὰ τὰ παιδι, μὴν τὰ παραπονσῃς,
πρσεχε κι ἀποκρτα τα διὰ νὰ τ’ ἡλικισῃς.
Ὅτι οἱ μητρυιὲς μὲ τὰ παιδιὰ ἄπειρες πρκες φρνουν      545
καὶ τοῦ κυροῦ τους τὴν καρδιὰ πολλὰ μαγκλβια δρνουν.
...

Μετ ακολουθον παραδεγματα κακν και καλν γυναικν, προς το τλος εξυμνε τη Παναγα και κλενει τη ρμα του ως εξς:

Στχοι τριακσοι ἐννενῆντα τρεῖς εἶναι ἐπὰ γραμμνοι,      781
ὅλοι εἶναι λγοι διδακτικο, ὁποῦ εἶναι ἐπὰ βαλμνοι.
Καὶ κεῖνος ὁποῦ τἄκαμε στὴν Βενετιὰ τιμθη,
τὰ γονικ του λγουσι ’ς τὴν Ζκυνθο γεννθη.
’Σ τὸν ξῆντα ἕνα στχον ἄρχισε ὡς τοὺς ’βδομῆντα πντε, 785
νὰ βρῇς τὸ πῶς τὸν κρζουσι καὶ τὄνομ του ποιναι.
Τὸ πρῶτον γρμμα ἔπαιρνε ξεπᾶσα ἕνα στχον,
τοῦ τὄδωκα τοῦ καθενς, δὲν βνω εἰς τὸν ἦχον,

                     Τ  Ε  Λ  Ο  Σ

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers