-


Dali &









/




 
 

 

:



                                                    Βιογραφικ

     Ο Ικωβος Γεωργου Πιτζιπις ( Πιτζιπος Πιτσιπις Πιτσιπος, πως προτενουν διφοροι νεοελληνιστς) εναι συγγραφας του 19ου αινα που παρουσιζει πολλς αντιφσεις -ακμη και τα βιογραφικ του στοιχεα δεν εναι σαφ. Γεννθηκε στη Χο, 19 Ιολη 1802, γιος του δασκλου Γεωργου Πιτσιπιο ( Πιτζιπου). ταν καθολικς στο θρσκευμα. Υπρξε μλος της Φιλικς Εταιρεας κι λαβε μρος στη μχη του Δραγατσανου με τον Ιερ Λχο. Αφο συνετρβη ο Ιερς Λχος (7 Ιονη1821) στο Δραγατσνι της Μολδοβλαχας, ο Πιτσιπις δισχισε κολυμπντας(!) τον ποταμ Προθο για να συναντσει τον ρωσικ στρατ. Απ εκε πγε πλι στο Παρσι και συνχισε τις σπουδς του. μως το τος 1822 ταν ζοφερ για τον ελληνισμ και ειδικ για τους κατοκους της Χου. Η καταστροφ του νησιο κι οι σφαγς των κατοκων (περπου 70.000 Χιτες χθηκαν ττε), δεν φησαν ανεπηραστο τον Πιτσιπι, του οποου τον πατρα και τους συγγενες σκτωσαν οι Τορκοι δημεοντς του και λη την περιουσα του.
     Παρακολοθησε μαθματα στο λκειο της Χου και μετ τη καταστροφ του νησιο το 1822 σποδασε στη Μεγλη του Γνους Σχολ στη Κωνσταντινοπολη σμφωνα με λλες πληροφορες νομικ στο Παρσι. Το 1823 ανλαβε επτροπος στην κοιντητα Μεγλο Ρεμα της Πλης. Το 1824 πγε στην Οδησσ, που μεινε ως το 1837 και δδασκε ρητορικ στο Αυτοκρα­τορικ Λκειο. Εκε δημοσευσε τη "Λογικ Γραμματικς της Ελληνικς Γλσσης δι τους πρωτπειρους παδας", το 1834. Εντωμεταξ, το 1830 εχε παντρευτε στη Σμρνη, αν και πρε πειτα διαζευκτριο απ το Πατριαρχεο και ξαναπαντρετηκε στη Κωνσταντινοπολη. Το 1838 μετακμισε στη Σρο, που εργστηκε ως δσκαλος της γαλλικς στην Ερμοπολη.
     Απ το 1838 ως το 1841 εργστηκε στη Σρο ως καθηγητς γαλλικν κι εξδωσε την "Ορφαν Της Χου" (1839) καθς και μαθητικ εγχειρδια. Το 1844 τον βρκε να ζει στη Πλη, να χει στενς σχσεις με το Φανρι και το Πατριαρχεο και να προσταται στα σχολεα της ορθδοξης κοιντητας της Οθωμανικς Αυτοκρατορας.  Απ το 1844 ως το 1847 ζησε εκε που δολεψε αρχικ ως διευθυντς των σχολεων της εκε ορθδοξης κοιντητας και κατπιν ως καθηγητς στη Μεγλη του Γνους Σχολ. Το 1847 διετλεσε 3 μνες σχολρχης της Μεγλης του Γνους Σχολς. Τη περοδο κενη δημοσευσε το ργο του "Κατ των ορθοδξων των γραψντων κατ της εγκυκλου του ππα Που Θ' ", που προκλεσε την αντδραση του Οικουμενικο Πατριαρχεου κι ο Πιτσιπις αναγκστηκε να επιστρψει στη Σρο.
     Στη Σρο ασχολθηκε με τη δημοσιογραφα και την κδοση περιοδικν κι εφημερδων. Την εποχ εκενη ξεκνησε την κδοση του περιοδικο "Αποθκη των Ωφελμων και Τερπνν Γνσεων", που εξδωσε το 1848, κι που δημοσιετηκε το ημιτελς μυθιστρημ του "Ο Πθηκος Ξουθ Τα θη Του Αινος". Νυμφετηκε τη Σμαργδα Σχοιν Βυζαντου. Το 1849 ανλαβε διευθυντς για 3 μνες, της Μεγλης του Γνους Σχολς και μετακμισε ξαν στη Πλη που μετφερε και την δρα του περιοδικο. Εκενη την περοδο ρθε σε επαφ με κκλους Καθολικν, προξενντας μλιστα -με την υποστηρικτικ του στση ως προς την νωση των Εκκλησιν- ταραχς στη Σχολ, τα λεγμενα «πιτζιπικ», που οδγησαν στην καταστροφ του κτιρου της και στη μεταφορ της στο Φανρι.



     Απ το 1849, μετ τη δωξ του απ τη θση του Σχολρχη, εργστηκε ως υπλληλος της τουρκικς κυβρνησης στην αυτοκρατορικ αποστολ για την εφαρμογ των μεταρρυθμσεων του Τανζιμτ Γκιουλχαν στην Ευρωπακ Τουρκα και πρε τον ττλο του μπη, που σμφωνα με νετερες ρευνες οικειοποιθηκε μαζ με εκενον του πργκηπα απ το 1857, ισχυριζμενος πως κατγεται απ παλι βυζαντιν οικογνεια πατρικων. Απ το 1850 κι εξς, ο Πιτζιπις στρφηκε κυρως προς τη πολιτικ και τη θρησκειολογα, εγκαταλεποντας τη λογοτεχνα. Το 1852 δημοσευσε το λβελο "Ο Ανατολικς Χριστιανς" και το 1853 δρυσε στη Ρμη τη Χριστιανικ Ανατολικ Εταιρεα, με πρωτοβουλα του ππα Που Θ' και προπαγανδιστικος της καθολικς εκκλησας στχους. Στα πλασια της διας προπαγανδιστικς δρσης εξδωσε και το ργο του "L' Eglise orientale" το 1855. Απ το 1856 και ως το 1862 αγωνστηκε στον ελλαδικ χρο αλλ και στην Αγγλα υπρ της καθολικς προπαγνδας μ' μφαση στο πολιτικ τμμα της που στχευε σε νωση λων των πληθυσμν της Οθωμανικς Αυτοκρατορας υπ τον Σουλτνο, με απαρατητες προποθσεις τον εκχριστιανισμ του τελευταου και τη συμμετοχ της Καθολικς Εκκλησας στην κοσμικ εξουσα.



     Απ το 1862 ωστσο, οπτε χρονολογεται η ρξη του με τον ππα, στρφηκε εναντον της Ρωμαιοκαθολικς Εκκλησας κι υπρ της νωσης των 2 εκκλησιν υπ την ηγεμονα του Οικουμενικο Πατριαρχεου, εν συνχισε να δημοσιεει ργα του, κυρως πολιτικ και θρησκευτικ δοκμια στο Παρσι και τη Βιννη.
     Ο Ικωβος Πιτσιπις πνγηκε στο Βσπορο υπ ανεξιχναστες συνθκες στις 30 Σεπτμβρη 1869. Η εφημερδα Εκλεκτικ (30.9.1869) γραψε: "Εδολοφονθη εκ Τορκων εκ Παπιστν». Η ιστορα της νεοελληνικς λογοτεχνας ασχολθηκε κυρως με την "Ορφαν Της Χου" και, τα τελευταα χρνια, με τον ημιτελ "Πθηκο Ξουθ".
     Εναι 30 Σεπτμβρη 1869 κι οι εφημερδες πρα απ τις συνηθισμνες ειδσεις για την οικονομα και τα εσωτερικ του νεοσστατου κρτους, περιχουν και μιαν εδηση που συγκλονζει, να μυστηριδη πνιγμ στα νερ του Βσπορου. Συγκεκριμνα στην Εφημερδα Εκλεκτικ, αρ. 38, σελ. 308 διαβζουμε:

   «Χθες ευρθη παρ την αποβθραν του Καρκιο πτμα ανθρπου, φροντος ευρωπακν ενδυμασαν, ηλικας δε προβεβηκυας ως φανεται εκ της πολις αυτο κμης και του πγωνος. Η αστυνομα προβσα εις ερενας επ' αυτο δεν ηδυνθη ειστι ν' ανακλυψη την ταυττητα του προσπου, ως ουδ εν ο πνιγες εγνετο θμα αυτοκτονας, τυχαου τνος περιστατικο. Το πτμα φρει πληγν επ μιας των πλευρν, τις εναι δηλον εν προλθεν εξ επιθσεως δολοφνου τινς εκ της συγκροσεως μετ τινς σματος εν τη θαλσση. Τα χαρακτηριστικ του προσπου εισ παρηλλαγμνα ως εκ της εξοιδσεως εις ην ευρσκεται η κεφαλ και το λοιπν σμα. Επ των φορεμτων αυτο υπρχουσι σεσημειωμνα τα γρμματα J. Ρ. εντς δε ενς των θηλακων του ευρθη τετρδιον χειργραφον εξ 20 σελδων, περιχον νστιχον σατυρικν ποημα υπ την επιγραφν Αναργυρις Απκρυφα Κωνσταντινουπλεως. Ως εκ των στοιχεων δε τοτων και τινν χαρακτηριστικν του πτματος απεδεχθη τι ο πνγεις εναι ο γνωστς εις το καθ' ημς δημσιον Ικωβος Πιτσιπις, εσχτως ελθν εκ Μασσαλας, και στις απ τινν ημερν δεν φανεται εν τη ενταθα κοινωνα. (24 Σεπτ.) […] Υποτθεται τι εδολοφονθη εκ Τορκων εκ Παπιστν».

     Ττοιο τραγικ τλος εχε λοιπν ο συγγραφας του "Πθηκου Ξουθ". Ποιος μως να θελε να τον δολοφονσει και γιατ; Αν απ την λλη ταν αυτοκτονα, τι ταν εκενο που τον συγκλνισε τσο στε να γνει αυτχειρας; Στη συνχεια, λοιπν, θα προσπαθσουμε να ξετυλξουμε το μυστηριδες κουβρι του τραγικο τλους του, στηριζμενοι στις λιγοστς πληροφορες που ξρουμε γι' αυτν.
     Απ τη καταστροφ της Χου κι πειτα ρχισε μια πολκροτη ζω που μοιραζταν μεταξ των πιο σημαντικν κντρων της εποχς εκενης. Εργστηκε μεταξ λλων ως διπλωμτης στην κυβρνηση Καποδστρια, ως κρατικς υπλληλος επ της βασιλεας του θωνα, ως καθηγητς της Φιλολογας και της Ρητορικς στο Αυτοκρατορικ Λκειο της Οδησσο, ως μλος του Αρχαιολογικο Μουσεου της διας πλης, ως καθηγητς Ελληνικν και Γαλλικν στο Γυμνσιο της Ερμοπολης και ως Τιτουλριος Σχολρχης της Μεγλης του Γνους Σχολς στην Κωνσταντινοπολη. Οι δυο τελευταες ωστσο δραστηριτητς του εχαν δοξο τλος, αφο πατηκε και απ τα δυο ιδρματα για αδιευκρνιστους λγους.



     Πιο ειδικ, στην Ερμοπολη κατηγορθηκε τι δεν δειξε «δεγματα ικαντητας κι ηθικς μορφσεως», εν στη Πλη «το ανοκειον δε του Πιτσιπικο τρπου και της συμπεριφορς», οδγησε τους σπουδαστς να εξεγερθον εναντον του, με αποτλεσμα να κληθον οι τουρκικς αρχς για να ηρεμσουν τα πνεματα. Η κατληξη ταν να καταστραφε εξαιτας του η Σχολ -που ττε βρισκταν στο Κουροτζεσμε- και το τουρκικ κρτος να επιβλει τη μεταφορ της Σχολς στο Φανρι! Ββαια τα βαθτερα ατια πρκλησης των «Πιτζιπιακν», πως λγονται πια, δεν εναι γνωστ. Κποιοι κνουν λγο για προσηλυτισμ υπρ της Ελλδος, γεγονς που εξργισε και τον Σουλτνο, λλοι τι ενχλησαν οι φιλοκαθολιστικς του θσεις που εκφρστηκαν με το κεμεν του "Κατ Των Ορθοδξων Των Γραψντων & Της Εγκυκλου Του Ππα Που Θ'" (Ο Ππας με εγκκλι του καλοσε τους Ορθδοξους ν' αποδεχτον τα πρωτεα της Ρωμαιοκαθολικς Εκκλησας και τα διδγματ της, κτι που φυσικ απορρφθηκε απ την Ανατολικ Εκκλησα, αλλ γινε δεκτ απ τον Πιτσιπι). Και κποιοι λλοι εικζουν τι η συμπεριφορ του μπορε να σχετιζταν ακμη και με ομοφυλοφιλα, μολοντι εχε 2 γμους στο ενεργητικ του.
     Μπορε λοιπν ο Πιτσιπις να εχε δημιουργσει κποιους ισχυρος εχθρος εξαιτας της ιδιρρυθμης συμπεριφορς του της προκλητικς στσης του που να θελαν το κακ του και να φτασαν ως τη δολοφονα του; Δσκολο να απαντηθε το παραπνω ερτημα.
     Η αλθεια πντως εναι τι για χρνια ο Πιτσιπις παιζε να περεργο παιχνδι με την Ορθδοξη και τη Ρωμαιοκαθολικ Εκκλησα, με αποτλεσμα να τσσεται κποτε με τη μια παρταξη και κποτε με την λλη. Ακμη εχε εκδσει διφορα συγγρμματα υπρ της νωσης των δυο Εκκλησιν -να θμα πολ ευασθητο την εποχ εκενη-, εχε λθει σε μυστικς συνεννοσεις με τον Ππα για να προωθσει αυτ την νωση υπρ της δυτικς Εκκλησας -ας μη ξεχνμε πσοι πολλο καθολικο, λληνες και μη, κατοικοσαν ττε στον ελλαδικ χρο- κι ταν ιδρυτς και μιας μυστικς και παρξενης οργνωσης, της Βυζαντινς νωσης. Μσω αυτς προωθοσε τη συγχνευση λων των πολιτικν, κοινωνικν και θρησκευτικν στοιχεων του βυζαντινο πληθυσμο, χωρς μως να γνωρζουμε λεπτομρειες για τη δρση, τις μεθδους και τις οδος που ακολουθοσε. Τλος, ας μην παραλεψουμε και την κακ φμη που εχε αποκτσει ο Πιτσιπις, κτι που διαφανεται σε διφορα δημοσιεματα της εποχς. Σε αυτ παρουσιζεται ως νθρωπος ευμετβλητος και χωρς ενδοιασμος -εν στην εφημερδα Αυγ της 11ης Μαου 1857 σημεινεται με σαφ ειρωνικ διθεση και το εξς:

   «[Ο Μονσινιρος Πιτσιπις] σκοπεει να σουνετισθ ασπαζμενος τον Ισλαμισμν, εις τους κλπους του οποου ελπζει να ερη τας ποθητς αναπασεις του».

     Μετ βεβαιτητας, λοιπν, μπορομε να πομε τι οι συνεχες θρησκευτικς παλινδρομσεις του (απ την Ορθοδοξα στον Καθολικισμ κι σως και στον Ισλαμισμ) κι οι σκοτεινς κινσεις του, του ‘χαν χτσει να αρνητικ προσωπεο. Για τη κοιν γνμη θεωρονταν καιροσκπος και τυχοδικτης. Επομνως, ακμη κι αν δεν εχε πσει θμα εγκληματικς ενργειας -με θτη κποιον του οποου τα συμφροντα θιγε-, θα ταν εξσου πιθαν να εχε δσει μνος τλος στη ζω του. Ατια θα μποροσαν να εναι ο κοινωνικς αποκλεισμς του και τα σκνδαλα που συνδευαν τη φμη του.
     Πντως, ανεξρτητα απ τις παραπνω «σκις» που γγιξαν τη ζω του Πιτσιπιο, δε μπορομε να παραβλψουμε πσο σημαντικς διανοητς υπρξε. Συγκεκριμνα, εκτς απ τα μυθιστορματα "Ορφαν Της Χου" (το πιο πολυδιαβασμνο της εποχς του) και "Πθηκος Ξουθ", "Λογικ Γραμματικ της Αρχαας Ελληνικς Γλσσης δι τους ΠρωτοπερουςΠαδας" (1834), το περιοδικ Φανς Της Μεσογεου (1844), ταν Γενικς Διευθυντς της εφημερδας Ο Σωτρ (1845), εχε συντξει το "Υπμνημα περ της Ενεστσης Καταστσεως και του Μλλοντος της Ελληνικς Φυλς" (1859) κ..
     Τα βιβλα του κοσμοσαν τις μεγαλτερες βιβλιοθκες του Λονδνου, του Βουκουρεστου, του Βατικανο και της Ουσινγκτον. Παρλ' αυτ στην Ελλδα το ργο του παραγκωνστηκε, αφο οι αναγνστες κι οι λγιοι προσκολλθηκαν στις αρνητικς εντυπσεις που εχε αφσει το νομ του κι τσι, ελαφρ τη καρδα, τονε ξεχσανε. Φυσικ συμβλανε κι λλοι παργοντες, πως η καθαρευουσινικη γλσσα του και το τι απευθυντανε σε μιαν υπ διαμρφωση κοινωνα που προσπαθοσε σιγ-σιγ να ξεπερσει τον εαυτ της, αφνοντας πσω της ,τι εχε γραφτε τα προηγομενα χρνια και προτιμντας τα να λογοτεχνικ ρεματα που εισβαλαν στον τπο το 1880.

Μια ακμα μαρτυρα στον "Ερανιστ" απ τον κριο Βασ. Β. Σφυρερα

     να χρνο μετ την κδοση το μυθιστορματος του Ιακβου Γ. Πιτζιπου (1802-1869) «Η Ορφαν Της Χου Ο Θραμβος Της Αρετς» συντκτης ανυπγραφης βιβλιοκρισας στο περιοδικ Ευρωπακς Ερανιστς το χαρακτριζε «θλαν συρραφν ψυχρολογιν», ργο «νθρωπου ο μνον γυμνστου εις το γρφειν, λλα και μη χοντος ακριβ γνσιν της γλσσης». Στον διο τμο εν τοτοις του περιοδικο κρθηκε επαινετικτατα λλο βιβλο του Πιτζιπου, « Λογικ Γραμματικ τς Ελληνικς Γλσσης δια τους πρωτπειρους παδας», πο εχε εκδοθε στην Οδησσ το 1834 και εχε ανατυπωθε στην Ερμοπολη το 1841. Κατ τον αννυμο συντκτη τς κριτικς αυτς, τα προτερματα τς Γραμματικς εναι «το εμθοδον και το σντομον. Περιχει ορισμος συντμως κι ευκρινς εκτεθειμνους. Δι' αυτς το παιδον μυεται εις τς Ελληνικς γλσσης τ' αναγκαιτερα, χωρς ν ταφ το πνευμ του υπ πλθος καννων ακατληπτων».
     Αν ληφθε υπ' ψιν τι τη συντακτικ επιτροπ του Ευρωπακο Ερανιστ αποτελοσαν οι Φλιππος 'Ιωννου, Γεργιος Βλλιος, Περικλς Αργυρπουλος, Αλξανδρος Ρζος Ραγκαβς, Δημτριος Σαμουρκσης, Νικλαος Λεβαδιες και Κωνσταντνος Παπαρρηγπουλος, μπορομε να ποθσομε τι βιβλιοκρισα για τν «'Ορφαν τς Χου» οφελεται στο Ραγκαβ κι η «Λογικ Γραμματικ» στον Φλ. 'Ιωννου. υπθεση αυτ ενισχεται, νομζω, και απ το γεγονς οτι Ραγκαβς στο ργο του «Histoire Littéraire de la Grèce moderne», αγνοε τον Πιτζιπο, εν αφιερνει πντε σελδες στο λγιο ιατρ Πτρο Καλλιβορση, πο μνο ενα ποιητικ του ργο εχε εκδοθε κι αναφρεται, συνοπτικ στω, στο ργο του Στεφνου Ξνου, του Κωνσταντνου Ρμφου, του Εμμανουλ Ροδη, του Παλου Καλλιγ, λλα και στους γνωστους σχεδν σμερα Ιωννη Δελιγιννη, Μαριττα Ρλλη. Αχιλλα Λεβντη, Δημτριο Πανταζ και Δημτριο Σαλαπντα.
     Αν μως Πιτζιπος ς μυθιστοριογρφος αγνοθηκε πο τ λογιοσνη το καιρο του, παρ το γεγονς τι «Ορφαν Της Χου» -ν πο τα πολυδιαβασμνα ργα το περασμνου αινα- επανεκδθη 4 φορς (1863, 1869, 1883, 1920) και διασκευσθη για το θατρο (1881), και μλις τα τελευταα χρνια ανεσρθη απο την αφνεια, η λλη του δρση και κυρως ταραχδης θητεα του ς διευθυντ τς Μεγλης το Γνους Σχολς και αμφιταλντευσ του αργτερα μεταξ της Καθολικς και της «Ανατολικς» -πως την ονομζει- Εκκλησας προκλεσαν δριμτατες επικρσεις: πο συγχρνους του, λλα κι πο νετερους συγγραφες χαρακτηρστηκε «ξωλστατος», «ξωλστατος και προδτης», «'Ιοδας», «διαβητος και πασγνωστος να πσαν τν αν τε και σπεραν», «πεπαιδευμνος λλα πανοργος», «ψεστης κι αχαρακτριστος [...] κβδηλος Χιτης μπαξας δο τρα δγματα».
     Οι βιογραφικς ειδσεις για τον Πιτζιπο, πο δημοσιεθηκαν το 1860 με φορμ τν κδοση το βιβλου του Le Romanismo πο τον Pierre Paget στην Illustration, Journal Universel (τμος 35 (1960), σ. 341-342), στηρχθηκαν πιθαντατα, πως δη χει επισημανθε, σε πληροφορες πο δωσε διος κατ τ διαμον του στο Παρσι στον βιογρφο του. Πιτζιπος, μεγαλομανς και φιλδοξος, απομονωμνος ττε απ την ελληνικ κοινωνα, «ποσυνγωγος» κατ το χαρακτηρισμ το Δημ. Τζιβα, θλησε, για να δικαιολογσει προφανς τον ττλο το Prince, πο εχε προτξει στο ονομ του, να αναγγει τις οικογενειακς του ρζες στην εποχ των Κομνηνν και συγκεκριμνα στην περοδο το Ισαακου Α' (1057-1059). Κατ τον Paget επσης, ενα μλος της οικογενεας Πιτζιπου, Κωνσταντνος Πιτζιπος, λαβε μρος σε επιχειρσεις τν Γενουατν εναντον των Οθωμανν στο Αιγαο το 1457.
     Εναι ββαιο, εν τοτοις, τι κλδος της οικογενεας του Πιτζιπου βρισκταν στο τλος του 16ου αινα στη Βλαχα: το 1583 ο γνωστος πα λλη πηγ Σεκονδος Λοκαρις, επτροπος στη Βιννη του βοεβδα της Βλαχας Ρντου Μχνεα, απευθνει στον «μισρ Μιχαλ Πιστζιν [: Πιτζιπιον] πο την Χον» εμπιστευτικ επιστολ οικογενειακο περιεχομνου με τν εντολ να την ανακοινσει στη θεα του Μχνεα.
     Απ τους πλησιστερους χρονικ συγγενες του Ιακβου Πιτζιπου Ζωρζς Πιτζιπος, στα μσα του 18ου αινα (1755), αναφρεται ως ενισχυτς –δανειστς- του Πατριαρχικο Ταμεου και λγες 10ετες αργτερα μαρτυρονται λλα μλη της οικογνειας του: σε κδικα του 17ου αινα πο περιλαμβνει επιστολς του Συνεσου και μια «Ψυχαγωγα» βρσκουμε την υπογραφ του Λουκ Πιτζιπου με χρονολογα 10 Αυγοστου 1783 και τη σφραγδα με το οικογενειακ του μβλημα. Την δια εποχ Κορας σε επιστολς του προς τον Δημτριο Λτο, τον Πρωτοψλτη της Σμρνης, αναφρει τον «μισρ Μανλην Πιτζιπιον» (1782 και 1783)1 8 και τον Μικ Πιτζιπιον (1785), για τον ποιο γρφει: «"Ηδιστα προσαγρευσον εκ μρους μου τον μισ Μηκν Πιτζιπιον μποτε να εχον εις την ξουσαν μου μαν Κατχησιν δια να την προσφρω εις την εγενεαν του». Τλος Γεργιος Πιτζιπις, πατρας του συγγραφα της «'Ορφανς», αναφρεται ως διδσκαλος στη Πλη -στ Σχολ του Γαλατ- τη 2η 10ετα του 19ου αινα.
     Με το πρτο δημοσευμα του 'Ιακβου Πιτζιπου στο Λγιο ρμη το Μιο του 1820, ομιλα «εις την δημσιον ξτασιν τν μαθητν της Σχολς της Χου» στις 7 Ιανουαρου 1820, ο 18χρονος απφοιτος της αποδεικνεται χι μνο καλς χειριστς της γλσσας, λλα και γνστης σε ικανοποιητικ βαθμ της κλασικς γραμματεας. Στο τιτλο αυτ κεμενο του «προβλλων τι πολυμθεια βλπτει τους κακς νατεθραμμνους» διακρνει την πολυμθεια, πο εναι «ργον μνμης», πο τη παιδεα, την οποα «ο παλαιο και νοι σοφο εννοον μθησιν κι σκησιν εν ταυτ των καλν [...] Πεπαιδευμνος λγεται κι εναι χων μθησιν κι θη χρηστ». Την επιχειρηματολογα του στηρζει σε αποσπσματα του Πλουτρχου, του Ξενοφντος, του Πλτωνος, του Κικρωνος, λλα και του Ιωννου Χρυσοστμου και της Παλαις Διαθκης.
     επλογος της ομιλας αυτς παρουσιζει ιδιατερο ενδιαφρον σε μια ρητορικ αποστροφ προς τους συμμαθητς του γρφει: «Ο αλλοεθνες, λλοι μεν καταφρονητικς μς κατηγρουν ως εκτρματα της ευγενστατης Ελλδος, λλοι δε φιλανθρωπτεροι μς λυποντο δια την απαιδευσαν μας, και μα την αλθειαν εχαν δκαιον κα πρπει να το μολογσωμεν ναγινσκοντες τα συγγρμματα τν ενδξων προγνων μας και βλποντες πσον πεμακρνθημεν απ την εγνειαν εκενων. Μ' λα τατα εκενων απγονοι εμεθα, την γλσσαν εκενων λαλομεν κι ημες κι οι χωρικο μας και οι ποιμνες μας. Εμεθα τκνα της Ελλδος δυστυχ, λλ' χι εκτρματα, πλον ευτυχες δμως υπρ τους προγνους εκενους κατ' λλο, μγιστον πντων κατ την εις Θεν, λγω, ληθινν λατρεαν. Εμεθα λληνες την φσιν και Χριστιανο την πστιν».
     Οι απψεις αυτς το Πιτζιπου μς παραπμπουν σε ανλογες του Κορα, του οποου το ργο προφανς εχε υπ' ψη του απ τη μαθητεα του στ Σχολ της Χου κι παλαμβνονται με πικρα αυτ τ φορ σαρντα χρνια αργτερα στο «'Υπμνημα περ τς νεστσης καταστσεως και του μλλοντος της Ελληνικς φυλς» (Παρσι 1859), ν ξιοπρσεχτο δοκμιο, πο κι αυτ, πως η «Ορφαν», εχε αγνοηθε ς τις μρες μας: «Κατηντσαμεν γελοοι εις τον κσμον φαντζαμενοι να τραφμεν, ς αι κμηλοι, δια του ναμασματος των ργων των ενδξων προγνων μας ψιττακζοντες ακαταπαστως τ πραξαν οι Λεωνδαι κι οι Θερμιστοκλες, οι Περικλες κι οι Δημοσθνεις, οι Αρμδιοι κι οι ριστογετονες». Και λλου: «Διατ νομζομεν τι εκπληρομεν πντα τα χρη φιλοπτριδος πολτου και λογικο νθρωπου, πντα τα καθκοντα το "Ελληνος. κατακωφανοντες τον κσμον με τας κομπορρημοσνας μας επ των μεγλων ργων των λαμπρν μας προγνων και των ενδξων πτερων μας;»
     Μετ την αποφοτηση του πο τ Σχολ της Χου, συνχισε τις σπουδς του στη Νομικ Σχολ του Παρισιο και πο το 1824 ς το 1830 δδαξε στο Λκειο Richelieu της Οδησσο Φιλολογα και Ρητορικ, εν συγχρνως εχε διορισθε «ενεργν μλος» του Αρχαιολογικο Μουσεου της πλης. Μετ την 'Επανσταση του ‘21 επανλθε -γνωστο πτε ακριβς- στην Ελλδα κι απ το 1838 ως το 1841 δδαξε τη γαλλικ στο νεοσστατο Γυμνσιο της Ερμοπολης. Στα επμενα χρνια κινθηκε ανμεσα στην Αθνα και στη Κωνσταντινοπολη και το 1844 ξδωσε το βραχβιο περιοδικ Φανς της Μεσογεου (εκδθηκαν μνο 3 τεχη) και την επσης βραχβια εφημερδα Σωτρ» το 1845. Το 1847 ξαναγρισε στη Σρο και τον Ιολιο του χρνου αυτο κυκλοφρησε το 1ο τεχος του περιοδικο «Αποθκη τν Τερπνν & Ωφελμων Γνσεων» και στον κατλογο των συνεργατν του περιλαμβνονται τα ονματα γνωστν απ το Λγιο ρμη λογων (Γ. Ανιανος, Κ. Ασωπου. Νεοφ. Βμβα, Γ. Γενναδου) αλλ κι λλων (Σοφ. Οικονμου, Ι. Βενθλου, Καλλ. Καστρχη, . Ρζου Ραγκαβ, νδρ. Μμουκα).
     Απ τις μελτες πο δημοσιεθηκαν στην Αποθκη σημεινω μα με τον ττλο «Η ναγννησις των Γραμματων εν τη Ανατολ», αποκαλυπτικ των απψεων το Πιτζιπου για τις σχολς-εστες του νεοελληνικο Διαφωτισμο: στο "γιον "ρος «πλθος μαθητν συνρρεε δια ν' ακροασθσι τα μαθματα το μεγαλοφυος και πολυμαθος Ευγενου [Βουλγρεως]» και «η Σχολ των Κυδωνιν εθεωρετο και πργματι το μχρι το 1810 το μνον εν τη Ανατολ σχολεον, οπο η φιλολογα, η φιλοσοφα και αι επιστμαι διδσκοντο κατ την νεωτραν Ερωπακν μθοδον». Αντθετα στην Πατριαρχικν Ακαδημα «αι νετεραι γνσεις σαν ποκεκλεισμναι» και ο καθηγητς της Σργιος Μακραος με το βιβλο του το πιγραφμενον Τρπαιον κατ Κοπερνκου προσεπθει ν’ αναρεση τα επιστημονικ συστματα αυτο και του Νετωνος δι' επιχειρημτων αποδεικνυντων παχυλοττην γνοιαν τν στοιχεων της Μηχανικς, εν κατ την ποχν τατην η Φυσικ του Θεοτκη διδσκετο εις πολλ σχολεα της Ελλδος».
     Η κδοση της Αποθκης συνεχστηκε στην Ερμοπολη ως το Δεκμβριο του 1848 και το τελευταο τεχος της τυπθηκε τον Ιανουριο του 1849 στη Πλη, που εχε εγκατασταθε ο Πιτζιπος. διακοπ της κδοσης του περιοδικο δεν εναι σως σχετη με την εκλογ του το Μρτιο το 1849 ως διευθυντ της Πατριαρχικς Ακαδημας, σε μια κρσιμη στην ιστορα της περοδο, πως προκπτει απ τη συχν εναλλαγ διευθυντν της μετ τη παρατηση του ικανο Κυπρου σχολρχη της πρην Μεσημβρας Σαμουλ.
     πως συνγεται πο δο ανκδοτες επιστολς του καθηγητ της Σχολς Νικολου Ευθυβολη προς τον Κωνσταντνο Οικονμο τον εξ Οικονμων, που απ το 1834 εχε λθει στο Ναπλιο, ο διορισμς του Πιτζιπου εχε προταθε απ τον Κωνσταντνο Καραθεοδωρ, μλος της Εφορεας της Σχολς κι απ το θεο του Στφανο Καραθεοδωρ –κι οι δο ταν προσωπικο γιατρο του σουλτνου βδολ Μετζτ- κι η πρταση, παρ τις επιφυλξεις μελν τς Εφορεας, γινε αποδεκτ «επ τη ελπδι ανυψσεως της Σχολς και κρεσσονος διαρρυθμσεως των κατ αυτν». Στη σχολαρχεα παρμεινε μνο 3 μνες ως τον Ιονιο του 1849, ταν εκδηλθηκαν ταραχς, για τις ποιες λεπτομρειες μας παρχει Ευθυβολης. Στη 1η επιστολ (2 Ιουνου 1849) γρφει:

   «Η σχολ του Κουροτζεσμε διελθη. Πιτζιπος το κατρθωσεν. Αιτα εναι Κωνστ. Καραθεοδωρς παραλαβν και τον χρηστν θεον αυτο δια να καθιδρσωσιν τοιοτον Διευθυντν και να τον διακρατσωσιν. ταν λθης εδ θλεις τα μθει ακριβς. δη δεν δναμαι να τα περιγρψω λεπτομερς, διτι εμαι θλιμμνος δια το πργμα». Στη συνχεια αναφρεται συνοπτικ στα γεγοντα και προσθτει τι «ο Καραθεοδωρδαι, ασχυνμενοι εφ' οις πραξαν, θλουσι να δεξωσιν τι ο Πιτζιπος εναι φρνιμος κι τερα εκνησαν, καμαν τον Πατροκλον να παρατηση, δη ζητοσι και την εμν παρατησιν [..] Εδιχθη κι ò Σαμουλ εκ της Σχολς κλαων αυτς

     Λεπτομερστερα περιγρφονται τα Πτζιπιακ στη 2ην επιστολ του, της 16ης Ιουνου 1849:

   «Ο ξωλστατος Πιτζιπις αφο προσβαλεν νοτως διδασκλους κα μαθητς [...] καθβριζε τους μαθητς με τας πλον καπηλικς αδολεσχας αναμασμενος τι εναι ο απλυτος μονρχης της Σχολς κι τι δεν φοβεται καννα κι τι λους τους ρπτει απ τους τοχους κι τι ως μα μαξα, συντρβει τα παρατυχντα πετρδια κτλ. κτλ. Αφνης οι μαθητα, αφηνισαντες κι αγανακτσεως μπλησθντες, ξσχισαν τους νμους και τα πρωτκολλ του» και μετ την αποβολ ξι μαθητν οι υπλοιποι απελησαν τι θα εγκαταλεψουν τη Σχολ. Ττε -συνεχζει ο Ευθυβολης «ο προσττης αυτο κριος Κωνστ. Καραθεοδωρδης μετ και του θεου αυτο ηθλησαν να μεταχειρισθσι βαν και να διασπσωσι την φλαγγα των μαθητν. Τους κτπησαν με καβσηδες [νοπλους κλητρες], με ρπαλα κι ην ασχρον πργμα κα φρκης ξιον [...] να βλπη τις τους μαθητς, μικρος και μεγλους δερομνους υπ Τορκων υπηρετν».

     Παρ τη προσπθεια της Συνδου ν’ αποκαταστσει τη τξη, οι διαμαρτυρες συνεχστηκαν κι κτος της Σχολς, που εχαν συγκεντρωθε οι μαθητς «φυγον λοι πο τους τοχους». Τελικ Πιτζιπος, «ο νθρωπος, τον οποον εξμεσαν κατ της Σχολς αι Εριννες του δου», απομακρνθηκε υστρα πο «διαμνυσιν» της Πλης προς τον Πατριρχη, το περιεχμενο της οποας συνοψζει Εθυβολης. Παραθτω απσπασμα:

   «Πρπει οι διδσκαλοι κι ο διευθυντς να εναι αμμπτου διαγωγς, ο δε Πιτζιπος λγεται κι ομολογεται παρ πντων εξωλστατος. ραγε επτηδες τον εξελξατε δια να εσξη επαναστατικν πνεμα εις την νεολααν και δια τοτο και ξνης Αυλς ντα, τον εξελξατε;».  Σε 2ο γρμμα Πλη εππληττε το Πατριαρχεο για την κρυθμη κατσταση που εχε δημιουργηθε, ζητοσε «την ξωσιν του Πιτζιπου χωρς λγος» κι απειλοσε τι αν δεν απομακρυνθε «θα στελη τσσαρες καβσηδες να τον διξωσι».

     Μετ τν αποπομπ το Πιτζιπου το 1849 απ τη Πατριαρχικ Ακαδημα, η ποια οπως προκπτει απ το κεμενο πο παραθσαμε πραγματοποιθηκε στερα απ διαταγ της Πλης, «εξωλστατος» διευθυντς της Σχολς διορσθηκε τον 'διο χρνο πο το σουλτνο «Secrétaire de sa commition imperiale pour l'application du Tanzimat dans les provinces de la Roumelic» και στις 17 Νοεμβρου 1850 το απονεμθηκε ο ττλος του μπη!
     Το 1852 Πιτζιπος υπηρετοσε στο Βατικαν «υπ τας μεσους οδηγας» το ππα Που Θ'6 και τον διο χρνο εκδθηκε στη Μλτα το βιβλο του Ανατολικς Χριστιανς Επιστολα περ της ενεσταης Κυβερνσεως της εν Κωνσταντινουπλει Ανατολικς Εκκλησας, της διαγωγς τον Κλρου αυτς και της κοινωνικς καταστσεως των υπ τον Πατριαρχικον τοτον θρνον διατελοντος Λαν, λβελλος κατ του Πατριρχη Ανθμου Δ' και των «λεγομνων συνοδικν γερντων», που για τις παρεκτροπς τους απ τις Αποστολικς διατξεις, απ τους Καννες των 'Ιερν Συνδων και των αγων Πατρων «Θεωρονται ατοκαθαιρομενοι και χωρισμνοι απ της Ορθοδξου Εκκλησας». Παρ τ δριμτατη, εν τοτοις, επθεση του εναντον της «Διευθνσεως της Μεγλης του Χριστο Εκκλησας», πο με τις πρξεις της «παγιδεει τους απλοστερους των χριστιανν και καταστρφει την ηθικν παρξιν του Ορθοδξου Ανατολικο λαο», εξαρει την αντοχ του λαο αυτο, που μετ τη πτση της βυζαντινς αυτοκρατορας προτμησε «να στερηθ της ελευθερας και να υποκψη εις βρβαρον ζυγν δουλεας παρ να διατρηση την εθνικν αυτο ανεξαρτησαν παραδεχμενος το Δυτικν δγμα», λλα κι «απκρουσε πσας τας προσηλυτικς προτσεις των Λουθηροκαλβνων» και δε παρασρθηκε σε ξνα δγματα. Στο τελευταο μρος του βιβλου με ττλο «Περ των Απαλλακτηρων της Κολσεως, των δημοσως πωλουμνων υπ της εν Κωνσταντινουπλει Μεγλης του Χριστο Εκκλησας, προς φεσιν λων ανεξαιρτως των αμαρτιν και των εγκλημτων των τεθνετων» κατηγορεται το Πατριαρχεο για τα «εκδιδμενα Απαλλακτρια» -τα συγχωροχρτια- απ το περιεχμενο των οποων αποδεικνεται, κατ τον Πιτζιπο, τι ο Πατριρχης κι οι Συνοδικο «εναι εν συνειδσει κι αδστακτως πεπεισμνοι τι αληθς υπρχει το παρ των Δυτικν δοξαζμενον Καθαρτριον, οπο μετ θνατον αι ψυχα μνουσι φυλακισμναι» κι απ’ που μπορον ν’ απαλλαγον δι' λεημοσυνν κι εκκλησιαστικν δεσεων».
     Ας σημειωθε επσης τι Πιτζιπος γρφοντας για την Ορθδοξη Εκκλησα χρησιμοποιε συχντατα τις φρσεις «η Εκκλησα μας», «η αγα ημν Εκκλησα», «η Διεθυνσις της Εκκλησας μας». Παρμενε εν τοτοις στην υπηρεσα το Βατικανο και το 1853 με παρτρυνση κι μπνευση του Ππα δρυσε τη Χριστιανικ Ανατολικ Εταιρεα που σκοπν εχε «τη θρησκευτικν, πολιτικν και κοινωνικν ανρθωσιν των Εκκλησιν». Την Εταιρεα αυτ θα προσττευε ο ππας κι ο Πιτζιπος οριζταν «Καθιδρυτς και Γενικς Διευθυντς» της. Η στεν συνεργασα του με την ηγεσα του Βατικανο συνεχστηκε 10 χρνια ως το 1862: το 1855 στο τυπογραφεο της Propaganda Fide τυπθηκε το βιβλο του «L'Eglise Orientale. Exposé historique de sa séparation et de sa réunion avec celle de Rome» στο οποο υποστηρζεται τι το σχσμα «προλθεν απ συμφροντα λως διλου, απ συμφροντα απλς και μνο κοσμικ» κι απ τη φιλοδοξα του Φορτου και του Κηρουλαρου και τι η διαινιση του οφελεται εκτς των λλων στην αμθεια, στην ανικαντητα και στη προκλητικ για τους ορθοδξους τακτικ των μισσιοναρων της Καθολικς Εκκλησας.
     Τ ρξη του Πιτζιπου με το Βατικαν προκλεσε το «θσπισμα» του ππα Που Θ' της 6ης Ιανουαρου 1862, με το ποιο ιδρθηκε «Διαρκς επιτροπ μλλουσα να φροντση περ των μσων της μετ της Ρμης νσεως της Ανατολικς Εκκλησας», μλη της οποας θα προρχονταν αποκλειστικς απ την «Propaganda Fide». Μλις φθασε η εδηση στο Βουκουρστι, που βρισκταν ο Πιτζιπος, απηθυνε επιστολ προς τον Προκαθμενο της Καθολικς Εκκλησας (15 Ιανουαρου 1862), η οποα εκδθη με τον ττλο «Απντησις εις το τελευταον Παπικν θσπισμα περ τς Ενσεως τν 'Ανατολικν 'Εκκλησιν μετ τς Ρωμακς». 'Υπενθυμζει τις προσπθειες που εχε καταβλει ως Διευθυντς της «Χριστιανικς Ανατολικς Εταιρεας» για την νωση των Εκκλησιν, επαναλαμβνει τους λγους της αποτυχας των προσπαθειν αυτν, πως τους εχε καταγρψει στο βιβλο του «Eglise Orientale» κι υποβλλει τη πρταση για σγκληση Οικουμενικς Συνδου με συμμετοχ των Καθολικν, των Ορθοδξων (των Ανατολικν πως τους ονομζει) και των Διαμαρτυρομνων στο Ισιο στο Βουκουρστι της Ρουμανας, πο οι κτοικοι της «χουσι το μγα αυτν καχημα το τι κατγονται πο Αατινικν φυλν και πανταχο του τπου απαντ τις μνημεα των κατακτσεων και της δξης της αρχαας Ρμης».
     ππας οχι μνο αγνησε τν απντηση το Πιτζιπου, λλα κι απηθυνε στις 11/23 Απριλου εγκκλιο «προς τους 'Ανατολικος πολ παραλογωτραν δια πντα νουν χοντα νθρωπον και βριστικωτραν ως προς τν Ανατολικν Εκκλησαν εκενης, δι' ης παρεπκρανεν αυτν εν τει 1847 κατ την εις τον θρνον ανβασιν αυτο», πως τη χαρακτηρζει ο Πιτζιπος σ’ εγκκλι του προς τα μλη της Χριστιανικς Ανατολικς Εταιρεας στις 2/14 Ιουνου 1862 και συγχρνως απβαλε τον ππα απ τους κλπους της κηρττων αυτν «αλλτριον και ξνον προς πντα τα μλη αυτς» επειδ «απεπλανθη εις το δαδαλον της αυθαιρεσας και του ρωμακο δεσποτισμο» κι «ενεργν ως δθεν επσκοπος της Ρμης απεσκρτησε κι εξετραχηλσθη εις παιδαριδεις κι αντιχριστιανικς πρξεις». Στην δια εγκκλιο ο Πιτζιπος ανακοιννει τι θα προτενει στη Σνοδο του Οικουμενικο Πατριαρχεου στη Σνοδο της Πετρουπλεως των Αθηνν και στις 3 να προχειρσουν προσωρινς «επ ψιλ ονματι επσκοπον της γιας δρας της πρεσβυτρας Ρμης» και στη συνχεια «ο Οικουμενικς Πατριρχης αι ερα Σνοδοι τν 'Αθηνν της Πετρουπλεως» θα εκλξουν μεταξ των Ορθοδξων τον επσκοπο της Ρμης και «θλουσι χειροτονσει αυτν κατ την τξιν της Ανατολικς Εκκλησας».
     Ιδιατερο ενδιαφρον παρουσιζει η εγκκλιος ατη του Πιτζιπου και για τις αναφερμενες σε δογματικ κι λλα εκκλησιαστικ ζητματα, απψεις του: θεωρε τη προσθκη του filioque στο σμβολο της Πστεως αυθαρετη, με επιχειρματα που στηρζονται σε ιερ κεμενα και σε καννες των Συνδων και καταδικζει την απατηση του ππα να τον αναγνωρζουν λοι οι Χριστιανο «αντιπρσωπον του Χριστο επ της γς κι απλυτον αρχηγν της Εκκλησας».
     πως εναι αυτονητο, τα γεγοντα της Πατριαρχικς Ακαδημας κατ τη 3μηνη διεθυνση της απ τον Πιτζιπο, η προσγγιση του κι η υπηρεσα του στο Βατικαν, οι παλινδρομσεις του μεταξ Ορθδοξης και Καθολικς Εκκλησας, οι μεταβαλλμενες κατ περιδους απψεις του για τν νωση των Εκκλησιν σκιασαν τη προσωπικ του ζω και προκλεσαν τους χαρακτηρισμος που αναφρθηκαν στην αρχ της ανακονωσης. Εναι ασφαλς γεγονς τι κποια στιγμ αμφιταλαντεθηκε μεταξ Ορθοδοξας και Καθολικισμο, δεν προσχρησε μως σ' αυτν, πως αποδεικνεται απ τα κεμενα του και ββαια δε χειροτονθηκε «μονσινιρος», πως ανφεραν δημοσιεματα εφημερδων τς ποχς.
     Εκτς απ τα δημοσιεματα του Πιτζιπου, για τα οποα γινε λγος προηγουμνως, υπρχουν 2 ακμη που, πως «Η Ορφαν Της Χου», αγνοθηκαν ως τις ημρες μας. Εκδθηκαν στο τλος της 10ετας του 1850, σε μια περοδο που ο συγγραφας τους διαπστωνε σως τι τα γεγοντα στην Ελλδα και στη Βαλκανικ γενικτερα -ο Κριμακς πλεμος και τ’  απελευθερωτικ κινματα του 1854 στις αλτρωτες ελληνικς περιοχς- απαιτοσαν λλες δραστηριτητες.
     Το πρτο, με ττλο «Υπμνημα περ της ενεστσης καταστσεως και του μλλοντος της Ελληνικς φυλς», ω προσετθη και [το ποημα] «Η Βουλ Του Θεο» (Παρσι 1859) αναδημοσιεθηκε, μαζ με τα 2 μυθιστορματα του, απ το Δημ. Τζιβα που το χαρακτηρζει «ν αξιοπρσεκτο δοκμιο εθνικς αυτογνωσας και κοινωνικς ανλυσης» και παρουσιζει τον Πιτζιπο ως «συνειδητ πατριτη με κριτικ νου κι αποκαλυπτικς απψεις». Το διο κεμενο, κατ την εστοχη επισμανση του Αποστλου Σαχνη, εναι «να ωραα συγκροτμενο και γραμμνο πολιτικ κοινωνιολογικ δοκμιο με ψογη συλλογιστικ και με ανπτυξη λογικν και κοινωνικν απψεων επιχειρημτων».
     Στο δετερο, «Η Ανατολ αι αναμορφσεις της Βυζαντινς αυτοκρατορας» (Αθνα 1860, ο Πιτζιπος αποκαλπτεται βαθς γνστης των ευρωπακν πολιτικν πραγμτων πως διαμορφθηκαν μετ την λωση της Κωνσταντινοπολης απ τους Οθωμανος και κυρως μετ το Συνδριο της Βιννης (1815). Ιδιατερα επιμνει στα γεγοντα του πρτου μισο του 19ου αινα, στη συνθκη του Παρισιο του 1856 και στη σημασα του Χττι Χουμαγιον για τον αλτρωτο και τον ελεθερο Ελληνισμ. Εναι χαρακτηριστικ τι στην ανλυση του περιεχομνου του,των θετικν και των αρνητικν σημεων του, αφιερνει 64 σελδες (σ.24-87) απ τις 160 συνολικ το βιβλου.
     Δεν εναι δυνατ στ σντομη αυτ επισκπηση ν’ αναπτυχθον και να κριθον οι απψεις του, που χαρακτηρζονται, πως λλωστε κι οι απψεις του για την νωση των Εκκλησιν, απ οτοπισμο: για να λυθε το Ανατολικ ζτημα πρπει να χριστιανοποιηθ Ανατολ. Αυτ θα συμβε αν ο σουλτνος Αβδολ Μετζτ «μεταβλη το νομ του με το του Κωνσταντνου οτιδποτε λλο χριστιανικον νομα» (σ. 156) κι ερωτ: «το ευκολτερον εις τον Μγα Κωνσταντνον, τον ενδοξον Θεμελιωτν αυτς της Βυζαντινς αυτοκρατορας και τον ευκλεστατον πντων των προκατχων του Αμπντολ Μετζτ, να κηρυχθ Χριστιανς;» (σ. 157). Την θωμανικν Αυτοκρατορα θεωρε κι νομζει Βυζαντιν, εφ' σον περιλαμβνει, τα εδφη της, κι επειδ απ τις γλσσες του «Βυζαντινο Κρτους» -του Οθωμανικο- η Ελληνικ «εναι η γλσσα, ην οφελει να παραδεχθ Βυζαντιν (Οθωμανικ) Κυβρνησις ως γλσσαν επσημον, αφνουσα κατ μρος πσας τας πολιτικς προλψεις και πσας τας αγοραας ζηλοτυπας» (σ. 38). Ας σημειωθε τλος τι η 1η κδοση του βιβλου, πο πραγματοποιθηκε στο Παρσι το 1858 με ττλο «L'Orient. Les réformes de Γ empire byzantine», εναι αφιερωμνη «A sa Majesté Imperial Abdul-Mecljid 1er» και στο αφιερωτικ κεμενο εξαρονται οι αρετς κι οι ικαντητες του σουλτνου. Η μετφραση του epyryj που οφελεται στον μμ. Ιωαννδη, φοιτητ της Νομικς σχολς ττε, γνωστν αργτερα για τα αρχαιογνωστικ δημοσιεματ του, αφιερνεται απ τον μεταφραστ -ασφαλς με την γκριση του Πιτζιπου- «Τη ερα σκι Κωνσταντνου του Παλαιολγου και των συν αυτ υπρ Ελευθερας και πατρδος μαρτυρησντων, εθνικς ευγνωμοσνης ελχιστον τεκμριον».
     Πιτζιπος απομονωμνος απ τη κοινωνα του καιρο του, περιφρονημνος απ τους συγχρνους του, αυτοκτνησε στις 23 Σεπτεμβρου 1860 κατ μα εκδοχ «δολοφονθη υπ Τορκων Παπιστν», κατ τις εφημερδες της Αθνας και λησμονθη. Την επανκδοση των ργων του κι οι μελτες που δημοσιεθηκαν πρσφατα ανσυραν απ την αφνεια και φτισαν την αμφδρομη πορεα του ως συγγραφα κι ως ανθρπου, που αποτελε, οπωσδποτε, ιδιζουσα περπτωση στην ιστορα της νεοελληνικς λογιοσνης.

=============

     Το ργο του «ξεθφτηκε» πρσφατα, την τελευταα δεκαετα του 20ο αινα, οπτε και ξεκνησε να σχετικ εκδοτικ ενδιαφρον λγω των πανεπιστημιακν μελετν που γιναν επ' αυτο: Τι ενπνευσε τον Πιτσιπι να μετατρψει τον Πρσο περιηγητ Βαρθλδυ σε πθηκο;
     Απ τις αρχς περπου του 19ου αινα, προτο ακμη συσταθε το ελεθερο ελληνικ κρτος, πολλο Ευρωπαοι ρχισαν να επισκπτονται τον ελλαδικ χρο και να καταγρφουν τις εντυπσεις τους απ το τοπο και τους ανθρπους σε διφορα βιβλα και εφημερδες. Μλιστα οι δημοσιεσεις αυτς γνριζαν μεγλη επιτυχα, αφο οι αναγνστες της Δσης αρσκονταν να μαθανουν για τον τρπο ζως και τις συνθειες σων κατοικοσαν στη μυστηριδη Ανατολ. Πολλο απ' αυτος μως, αντ να προβλουν τις ομορφις των παρξενων και μυστικν για την Ευρπη τπων, προτιμοσαν να εμμνουν στις συμπεριφορς και στις ποιες «παρασπονδες» των Ελλνων και να τους παρουσιζουν ως ξεστους και απολτιστους.
    νας απ' αυτος τους περιηγητς ταν ο Pierre-Augustin Guys που γραψε το βιβλο "Voyage Littéraire de la Grèce". Ο Guys κανε λγο για εξαχρειωμνο και φανατισμνο ελληνικ θνος, στο οποο ουδποτε οι Τορκοι απαγρεψαν την δρυση και λειτουργα ελληνικν σχολεων. Η ευθνη για την απομκρυνση απ τις Τχνες και τις Επιστμες της αρχαιτητας ταν, κατ τη γνμη του, ευθνη αποκλειστικ των Ελλνων. πως φανεται, ο Guys ταν επηρεασμνος απ την αγπη του για την αρχαιτητα κι ερχμενος στην Ελλδα περμενε να δει κποιο ισχν στω σημδι συνχειας εκενου του πολιτισμο. Εκ των πραγμτων μως κτι ττοιο ταν αδνατο, με αποτλεσμα να απογοητευθε, να επιρρψει ευθνες σε να φτωχ και καταδυναστευμνο θνος και να επηρεσει αρνητικ τους Γλλους αναγνστες του.
     νας λλος επικριτς του θνους ταν ο Cornelius de Pauw, Γερμανς κληρικς και φιλσοφος. Στο ργο του "Recherches Philosophiques" εξετζει τα θνη των Κινζων, των Αμερικανν, των Αιγυπτων και των Ελλνων -στους τελευταους μλιστα αφιερνει 2 τμους (Βερολνο 1788). Ο Pauw, μολοντι δεν επισκφτηκε ποτ την Ελλδα, ανλαβε να εκφρσει τη δυσμεν ποψ του για το νεοσυσταθν θνος, κτι που στεναχρησε τον Αδαμντιο Κορα και τον οδγησε να του απαντσει μσα απ δημοσιεσεις του. Συγκεκριμνα ο Κορας εκφρζει τη θλψη του αρχικ στον φλο του Πρωτοψλτη:

   «Με ελπησε, φλε μου, μεγλως να νον σγγραμμα, το οποον εφνη τατας τας ημρας εδ, γεγραμμνον απ τον περφημον φιλσοφον του Βερολνου τον Πυιον, στις αγκαλ δεν φανεται φλος των Τορκων, κατηγορε μως το γνος με μιαν ανκουστον σκληρτητα, λγων μεταξ των λλων και τατα τα φοβερ λγια: "Η λθη των πολιτικν νμων, η αμθεια και η δεισιδαιμονα ρριψαν εις το γνος των Γραικν τσον ισχυρς και τσον βαθεας ρζας, τας οποας καμα δναμις ανθρωπνη δεν θλει δυνηθ να τας εκριζση". Εδες, αδελφ μου, κατστασιν; Και περ μεν της αμαθεας καννας νουν χων Ρωμαος δεν δναται να το αρνηθ, αλλ το να λγει τι ουδεμα ανθρωπνη δναμις δεν δναται να θεραπυση την πληγν, αυτ εναι μια ανασχυντος συκοφαντα. Ενεκρθησαν λοιπν τσον οι Ρωμαοι, που χρειζεται θαμα θεον δι να τους αναστση; χι ββαια! Πασον την τυρανναν των Τορκων και την αλλαζονικν φιλαρχαν των καλογρων, και εις διστημα χρνων ολγων, χωρς θαματος θεου, οι Ρωμαοι θλει σοφισθσιν ως και οι Ευρωπαοι».

     Τα επμενα χρνια, ο Κορας εχε την ευκαιρα μσα απ βιβλα του, αλλ κι ομιλες του να απαντσει στον Pauw, λλες φορς μεσα και με λογικ επιχειρματα, κι λλες φορς μμεσα. Το διο καναν κι λλοι λληνες του Εξωτερικο (πως ο Ργας Βελεστινλς και ο Παναγιτης Κοδρικς), οι οποοι με την προσφορ τους δεν υπερσπιζαν μνο το ελληνικ γνος, αλλ προετομαζαν και την αφπνισ του, σπου να φτσει η μεγλη στιγμ του ξεσηκωμο.
     O πιο δριμς κατγορος του θνους πντως υπρξε ο «Βαρθλδυς» (Jacob Salomon Bartholdy), ο οποος ταξδεψε στη χρα μας για επτ μνες στα 1803-1804 και κατπιν, το 1805, εξδωσε το βιβλο του "Κομμτια για την Καλτερη Γνωριμα της Σημερινς Ελλδας" στα Γερμανικ (το 1807 κυκλοφρησε και γαλλικ μετφρασ του). Ο Bartholdy ταν τσο αρνητικ διακεμενος απναντι στους λληνες, στε σε λο το ργο του τος σκιαγραφε με τα μελαντερα χρματα, τονζοντας την απαιδευσι και τη πονηρι τους. Δεν παραλεπει μλιστα να τους συγκρνει και με τους Τορκους, τους οποους τους παρουσιζει αντερους και ευγενστερους.
     Καταρχς εχε μενει πολ δυσαρεστημνος απ την ελληνικ φιλοξενα -την λλοτε φημισμνη στα αρχαα βιβλα που διβαζε. Χρειζεται να σημεισουμε τι οι περιηγητς ττε φιλοξενονταν σε σπτια Ελλνων προεστν, οπτε εχαν την ευκαιρα να γνωρσουν καλτερα τις ελληνικς συνθειες εκ των σω. Παντο, σμφωνα με τον Bartholdy, οι οικοδεσπτες γνονταν κουραστικο κνοντας τις διες ερωτσεις σχετικ με τη διρκεια του ταξιδιο του με διφορες λλες παρατηρσεις, τη στιγμ που οι διοι οι λληνες ταν επιφυλακτικο και απαντοσαν σε λα με τη φρση «καλ, πολ καλ». Επσης, υποστριζε τι ταν το δρο του αποχαιρετισμο δεν ικανοποιοσε τους οικοδεσπτες, δεν εχαν την ευγνεια να κρψουν τη δυσαρσκει τους. Το πιο παρδοξο απ' λα μως, ταν που ανχονταν κποιους περιηγητς -ιδως γγλους- να τους φρονται εξουσιαστικ και να τους μιλον με πολ υποτιμητικ λγια για το γνος τους. Ο Bartholdy απδιδε εκενη τη συμπεριφορ στην υποτακτικτητα των Ελλνων.
     Αναφορικ με τα αρχαα μνημεα, κατακρνει την ολιγωρα των Ελλνων εξαιτας των οποων δεν εχε μενει ρθια καμι αρχαα κολνα και νας, με εξαρεση την Αθνα στην οποα αναγνριζε κποια αγλη. Ακμη, κνει λγο για τη πειρατεα, η οποα ταλαιπωροσε τις παραθαλσσιες περιοχς ττε. Σμφωνα με τον Bartholdy, οι πειρατς χι μνο απογμνωναν τα θματ τους, αλλ τα σφαζαν και μλιστα χωρς οκτο -ασφαλς ττοιου εδους δηλσεις μνο πανικ και τρμο θα μποροσαν να δημιουργσουν στους Ευρωπαους που φαντζονταν τους λληνες ως βρβαρους κι αγροκους.
     ταν αναφρεται στους καλγερους, εναι κατηγορηματικ εναντον τους και τους κατακρνει για την απαιδευσι, τον δογματισμ και τις προσπθειες που κνουν να προσηλυτσουν κσμο στην Ορθοδοξα και να πολεμσουν τη Ρωμαιοκαθολικ Εκκλησα. Στκεται ιδιατερα στη φιλοχρηματα των κληρικν, στη μοχθηρα τους και στη ρυπαρτητ τους. Εντπωση του καναν ακμα τα βιβλα των μοναστηριν: Ορισμνα μοναστρια διθεταν σχετικ ενημερωμνες βιβλιοθκες με πατερικ κεμενα και κποια κλασικ της αρχαιτητας -τα περισστερα μως στοβαζαν τα λιγοστ σκονισμνα βιβλα σε αποθκες μαζ με το τυρ και το λδι (!).
     Φυσικ, επμενε στο θμα της απαιδευσις των Ελλνων κατηγορντας τους για αναλφαβητισμ και για παντελ λλειψη ενδιαφροντος να μορφωθον και να ενστερνιστον νες ιδες. Του κανε εντπωση το χαμηλ ποσοστ αναγνωστικο κοινο και παρλληλα δεν δσταζε να δηλσει τι οι Τορκοι ταν φιλελεθεροι και δεν απαγρευαν οτε τα βιβλα, οτε τα εκπαιδευτικ ιδρματα, οτε τη διακνηση ιδεν. Επσης, υπογρμμιζε τη μη παρξη βιβλιοπωλεων και τυπογραφεων στον ελλαδικ χρο. Για τον Bartholdy οι λληνες δεν πρκοβαν στη Τχνη και την Επιστμη, παρ μονχα στο εμπριο και στις εφμερες απολασεις. Επιτιθταν επιπλον ενντια στο δημοτικ τραγοδι και στην Ερωφλη, καθς και στους νεπλουτους και ξενομανες λληνες που μιμονταν δουλικ και σε υπερβολικ βαθμ οτιδποτε ξνο.
     Ββαια, σε ορισμνες μεμονωμνες περιπτσεις μιλοσε συγκρατημνα με καλ λγια για κποιους λληνες που εχαν να επιδεξουν κτι διαφορετικ -πως για τον Αδαμντιο Κορα και για κποιους εμπρους στα Αμπελκια που γνριζαν Γερμανικ. Ανφερε ακμη την περπτωση ενς ιατρο που μετφραζε διφορα βιβλα στα Ελληνικ, καθς και κποιων κατοκων στα Αμπελκια, που εχαν οργανσει να μικρ θατρο.
     Τελεινοντας αυτ τη σντομη αναφορ, χρειζεται να σημεισω τι τα δυσφημιστικ σχλια του Bartholdy δεν μειναν αναπντητα. Τσον ο Κορας, σο κι λλοι λληνες μα και ξνοι φιλλληνες καταδκασαν την απολυττητα και την εμπθεια του Γερμανο περιηγητ. Στην δια την Ελλδα το θμα εχε πρει ττοιες διαστσεις στε λγεται πως μεταξ των διανοομενων η χειρτερη βρη που μποροσε να εξαπολσει κποιος λγιος για κποιον λλον ταν το νομα Βαρθλδυς.
     Ο πθηκος Ξουθ, πως αποκαλπτει ο Πιτσιπις μσα απ τα λγια του διου πιθκου, ταν η καρικατορα του Jacob Salomon Bartholdy. Επηρεασμνος απ το κλμα εκενο ο Πιτσιπις φτασε στο σημεο να τον «μεταμορφσει» σε πθηκο και να τον κνει ρωα του μυθιστορματς του. τσι, στο δετερο κεφλαιο του βιβλου ο πθηκος Ξουθ συστνεται με τα εξς λγια:

   «Εγεννθην εις το Βερολνον πρωτεουσαν της Προυσας -ονομζομαι Βαρθλδυς κι εμαι αυτς εκενος ο εις τα προλεγμενα του Κορα αναφερμενος Γερμανς περιηγητς, ο πικρς των Ελλνων κατγορος, συγγραφες του κατ τα 1805 εκδοθντος συγγρμματος, επιγραφομνου Αποσπσματα προς Ακριβεστραν Γνσιν της Σημερινς Ελλδος».

     Η ιστορα του Πθηκου Ξουθ χρονολογικ τοποθετεται στα 1844, ταν νας απ τους κριος πρωταγωνιστς του μυθιστορματος, ο Καλλστρατος Ευγενδης, επιστρφει στην Αθνα στερα απ κποια ταξδια του στην Ευρπη. Μαζ του φρνει και να παρξενο πλσμα, με μακρις τρχες και νχια, ναν πθηκο που ασκε χρη υπηρτη χρη στην εκπληκτικ του ικαντητα να μιμεται τους ανθρπους. Κποια μρα μως, ο Ευγενδης, προς μεγλη του κπληξη, «πινει» τον πθηκο τη στιγμ που εκενος προσπαθοσε να ξυριστε με τα πανκριβα ξυρφια του κυρου του. Προκειμνου λοιπν να γλιτσει απ το μνος του Ευγενδη, ο Ξουθ αποφασζει να μιλσει(!) και να αποκαλψει την ιστορα του.
     Αφο συστνεται ως Βαρθλδυς, λοιπν, ομολογε στον κρι του τι ταν κποτε ο γνωστς επικριτς του ελληνικο θνους, Jacob Salomon Bartholdy. Ως νθρωπος ακμη, μετ τη δημοσευση ενς δυσφημιστικο για την Ελλδα βιβλου, πγε στην Ευρπη που γνρισε μια γυνακα, που με τα ψματ της τον εξαπτησε και του σπατλησε την περιουσα. Εκενος, μη μπορντας να ξεπληρσει τα χρη του, κατληξε στη φυλακ απ' που τον βγαλε ο φλος του Κρολος Ροφρος τακτοποιντας τις οφειλς του. Στη συνχεια, ο Βαρθλδυς παρασυρμνος απ τη σζυγο του Καρλου, μια μοχθηρ γυνακα, δολοφνησε τον ευεργτη του, ο οποος γινε φντασμα και τον καταδωξε σε λο τον κσμο, ακμη και στην Αμερικ. Τελικ, ο Βαρθλδυς πγε στην ρημο, που απομονθηκε απ τους ανθρπους, σκελετοποιθηκε απ τις στερσεις, καμποριασε, γμισε τρχες και τελικ μεταμορφθηκε σε ζο, σε πθηκο. Αφο μεινε εκε επτ χρνια, τον ανακλυψαν κποιοι νθρωποι και στερα απ διφορες περιπτειες -οι οποες στο βιβλο παρουσιζονται με παραστατικ τρπο- κατληξε στα χρια του Ευγενδη.
     Ο πθηκος Ξουθ Βαρθλδυς παρουσιζεται μετανιωμνος για τις κακς ενργειες που εχε διαπρξει στο παρελθν και παρλληλα -καθς διηγεται τις ιστορες του- ο αναγνστης χει την ευκαιρα να παρακολουθσει την φανση της ελληνικς κοινωνας και των κακς κειμνων της. Ουσιαστικ ο συγγραφας Πιτσιπις χρησιμοποιε τη μεταμρφωση χι μνο για να σατιρσει τον Βαρθλδυ, αλλ κυρως για να καταγγελει τον πιθηκισμ της ελληνικς πραγματικτητας των χρνων εκενων.
     Τα θματα που θγονται στο ργο εναι η ξενομανα των Ελλνων, ο μιμητισμς προς οτιδποτε ευρωπακ, η νεπλουτη αθηνακ κοινωνα με τις ιδιοτροπες της και η αλλοτρωση της ανθρπινης φσης απ τα πθη και τις λανθασμνες επιλογς.
     Αξζει να τονσουμε τι ο Πιτσιπις σε καμα περπτωση δεν παρουσιζεται ως εθνικιστς ως υπεραμυνμενος του ελληνικο τρπου ζως. Δεν στρφεται εναντον του διαφορετικο, παρ μονχα ενντια στην κριτη υιοθτηση νοοτροπιν, ηθν και ιδεν που συγχρωτισμνα χτζουν καρικατορες ανθρπινων συμπεριφορν.

     Γιατ Επικρτησε ο Ρεαλισμς ναντι της Φαντασας στον Ελληνικ Χρο;

     Αμσως μετ τη σσταση του ελληνικο κρτους, οι λγιοι συνειδητοποησαν το μεγλο κεν που υπρχε στη χρα μας: απουσαζε η νεοελληνικ λογοτεχνα, απουσαζαν τα μυθιστορματα για να καλλιεργσουν το γλωσσικ αισθητριο του αναγνωστικο κοινο, για να εμπνεσουν, για να τρψουν, για να διδξουν, για να δημιουργσουν ρεματα και κινματα. τσι, σιγ-σιγ εμφανστηκαν στην Ελλδα –απ τη δεκαετα του 1830 κ.ε.– τα ιστορικ μυθιστορματα, ορισμνα απ τα οποα γνρισαν τη μεγλη αποδοχ του αναγνωστικο κοινο, πως "Ο Αυθντης Του Μορως" του Ραγκαβ (1850).
     Μεταξ αυτν κυκλοφρησαν διφορα ρεαλιστικ μυθιστορματα και κποια λιγοστ που ενπλεκαν και το φανταστικ στοιχεο στις αφηγσεις τους. Γργορα μως το πρτο ρεμα, του ρεαλισμο, επικρτησε και το δετερο σβησε. Η αιτα για αυτ την εξλιξη στον τπο μας εναι τι οι λληνες χουν λανθασμνα ταυτσει στο μυαλ τους την ψυχαγωγα με τη φαντασα και το χρσιμο κι ωφλιμο με το ρεαλιστικ.
     τσι, σοι ασχολονταν με τα γρμματα δεν προθησαν τη φαντασα, αλλ την ονμασαν ανφελη δραστηριτητα ανγνωσμα δετερης κατηγορας. Και σως πργματι τα χρνια εκενα η ελληνικ κοινωνα να εχε ανγκη απ ρεαλισμ για να συνειδητοποισει την ταυττητ της και για να χτσει τον δικ της πολιτισμ.
     Στις μρες μας μως, πς εναι δυνατν η νοοτροπα αυτ να εξακολουθε να διακατχει πολλος λληνες; Πς εναι δυνατν κποιοι να 'ναι τσο αρνητικ διακεμενοι απναντι στο Φανταστικ και την απελευθερωτικ του δναμη, στε να το απορρπτουν πολλς φορς ακμη και δογματικ.
     Ο Ιωννης Πιτσιπις ταν τον 19ο αινα σως ο γνωσττερος λληνας σε ολκληρο τον κσμο. πως εδαμε παραπνω, ταν επσης μπλεγμνος σε γνωστο αριθμ μυστικν ελληνοκεντρικν οργανσεων, παιξε μυστηριδη αλλ πολ σημαντικ ρλο για το ξεκνημα της Επανστασης της Ελλδας το 1821 και πθανε με εξσου μυστηριδη τρπο.
     Ο Πθηκος Ξουθ εναι να αλλκοτο και μοναδικ για τα ελληνικ χρονικ βιβλο, να απ τα ελχιστα νεοελληνικ μυθιστορματα φαντασας εκενης της εποχς και το πρτο ελληνικ μυθιστρημα που δημοσιετηκε σε συνχειες. Εναι μια φαινομενικ παρδοξη και αστεα ιστορα, που μολοντι δεν την ολοκλρωσε ποτ ο συγγραφας της, σχολιζει θη και καταστσεις των ττε χρνων αφνοντας να πικρ χαμγελο στα χελη των αναγνωστν κθε εποχς…

                           Ο Πθηκος Ξουθ Τα θη Του Αινος

(απσπασμα)  Η 1η δημοσευση του «Πθηκου Ξουθ» το 1848

     Ο Πθηκος Ξουθ Τα θη του αινος (1848) του Ικωβου Πιτσιπου αφηγεται την ιστορα ενς ανθρπου που εξαιτας ενς εγκλματς του καταδικζεται απ το θε να μεταμορφωθε σε πθηκο και να ζσει τσι ως του εξιλεωθε και επανακτσει την ανθρπινη μορφ. Αφο πρτα ζσει σ' ναν ερημτοπο, ο πθηκος αυτς, που ονομζεται Ξουθ, αιχμαλωτζεται απ τους ανθρπους και ζει στην Αγγλα και την Ελλδα, εκτελντας, χρη στη μεγλη του ικαντητα να μιμεται τον νθρωπο, χρη υπηρτη στον εκστοτε κρι του. Μσα απ την ιστορα αυτο του πιθκου και την περιγραφ των σχσεν του με τους ανθρπους ο συγγραφας σατιρζει τα ευρωπακ και τα ελληνικ θη του πρτου μισο του δκατου νατου αινα. Ο τελευταος ιδιοκττης του πθηκου Ξουθ εναι ο Καλλστρατος Ευγενδης, τυπικ δεγμα ανερχομνου νου στην Αθνα της δεκαετας του 1840.



Η παραπνω γκραβορα εναι στην κδοση Darwin, Charles:
The Expression of the Emotions in Man and Animals. London: Fontana Press, 1999.

     Αλλ' αφο επομεν τοσατα περ του πιθκου Ξουθ, θελεν εσθαι δικον να μην επωμν τι και περ της καταγωγς του ευγενεσττου αυτο δεσπτου, μλιστα εν ω το γενεαλογικν δνδρον του Καλλιστρτου Ευγενδου δεν εναι οτε υψηλτερον, οτε μλλον πολκλονον παρ το του πιθκου Ξουθ· διτι, ο πατρ αυτο, αγωγιτης εκ Τραπεζοντος ωνομζετο απλς Γιννης αγωγιτης Τραπεζοντιος· πλουτσας δε ανελπστως κατ την Ελληνικν επανστασιν, απστειλε τον μονογεν αυτο υιν Κλιαν εις Ευρπην, δι να εξευγενισθ και φωτισθ· δο δε μνας μετ την εις Αθνας επιστροφν του Κλια, ο Γιννης απθανεν αφσας αυτν κληρονμον μεγλης χρηματικς και κτηματικς περιουσας.
     Ο Κλιας λοιπν του Γιννη αγωγιτου Τραπεζουντου, κατ την εν τη πεφωτισμνη Ευρπη περιγησιν αυτο, ενμισε κατλληλον να μεταβλη επ το ευγενικτερον το μν Κλιας, εις το Καλλστρατος, το δε Γιννη, εις το Ευγενδης, το δε αγωγιτου, εις το αγωνιστο και το Τραπεζοντιος εις το Τραπεζτης και οτως εσφυρηλτησε θαυμασως το ωραον αυτο νομα. Καλλστρατος Ευγενδης Αγωνιστς και Τραπεζτης· υπ δε το νομα τοτο υπρχε γνωστς εις λον τον εντς και εκτς του κρτους κσμον, και υπ τοτο το νομα εξυμνον οι εφημεριδογρφοι της πρωτευοσης τας πατρογονικς σπανας αυτο αρετς, οσκις επλρωνεν αν 30 λεπτ τον στχον εις μετρητ και τακτικς την εξαμηνιααν αυτο συνδρομν.
     Ο Καλλστρατος λοιπν, εκπαιδευθες εις την πεφωτισμνην Ευρπην, χων πλρες κλλους, ευγενεας και ηρωισμο νομα και εξοδεων αφθνως τα χρματα του μακαρτου πατρς αυτο Γιννη, εισχθη λαν ευκλως και αμσως εις λας τας συναναστροφς των Αθηνν, παρευρσκετο εις λους τους χορος της Αυλς και προσεκαλετο εις λα τα διπλωματικ γεματα των υπουργν και ξνων πρσβεων· λοι δε οι μεγλοι πολιτικο της πρωτευοσης (και μλιστα οι Ευρωπαοι) εθαμαζαν εκστοτε την μεγλην αυτο αγχνοιαν, τας υψηλς γνσεις και την ευγεν συμπεριφορν, και προσθεσαν εις το σχοινοτενς νομα του Καλλιστρτου την προσηγοραν le genie Grec, ο περινοστατος λλην και αληθς δεν υπρχεν θιμον, συρμς Ευρωπακς, τον οποον ο Καλλστρατος να μην εμιμετο αμσως, και μλιστα να μη φρη εις το κρον της τελειτητος· οι ρπται, οι υποδηματοποιο, οι κουρες, οι μυρεψο, οι πιλοποιο και αι πλστραι των Αθηνν σταντο αεποτε εκατρωθεν της οδο, οσκις το βαρμετρον  τοτο του δυτικο συρμο διβαινε, δι να παρατηρσωσιν αυτν απ κεφαλς μχρι ποδν, και περιεργασθσι και μυρισθσι, και οτω να κανονσωσι πσας τας πρξεις και επιχειρσεις αυτν· δι κοινς γνωμοδοτσεως διωρσθη προσττης του θετρου, πρεδρος της φιλαρμονικς εταιρας, φορος της λσχης, ρυθμιστς του Ιπποδρομου, κανονιστς των δημοσων εορτν και γενικς κοσμτωρ και εισηγητς λων των χορν της πρωτευοσης· και δικαως θελεν ομοισει τις τον Καλλστρατον προς ηθικν βορβοροφγον, τον οποον η δυτικ φιλοκαλα ρριψεν επ της Ελλδος, δι να καθαρση το κλασικν τοτο δαφος απ μικρν τινων απηρχαιωμνων κηλδων, τας οποας δεν επρφθασαν να εξαλεψωσιν η υπ των περφημων διαχειριστν του δανεου επινοηθεσα ευρωπακ διπλασις και επεξεργασα των μορφων και ακατργαστων ελληνικν ηθν.
     Αλλ και το εσωτερικν των θαλμων της οικας του Καλλιστρτου υπρχε κεκοσμημνον δι της λεπτομερεστρας απομιμσεως των ευγενν κληρονομιοχων νων της Δσεως· η αθουσα, ο θλαμος της υποδοχς, περιεχε γαλλικ ανακλιντρια εκ μεταξοχνων υφασμτων, αμερικανικς αιρας, αγγλικος καθρπτας, μαροκινος τπητας, και κατ μσον μεγλην στρογγυλν τρπεζαν εξ ωραου μαρμρου της εν Ιταλα Καρρρας, επ του κντρου της οποας στατο ως πυραμς ολχρυσος περσικ καπνοσριγξ εκ κινακο λευκαργλου· περ δε το ανατολικν τοτο μαυσωλεον κειντο διφορα χρυσοδεμνα βιβλα εις κινακν, σανσκριτικν, μογγολικν και βιρμανικν γλσσαν, προς ανγνωσιν και διασκδασιν των παρευρισκομνων φλων εις τας εσπερινς συναναστροφς του Καλλιστρτου· απναντι δε της θρας της αιθοσης εκρματο μεγλη εικν, χουσα ψος μεν πντε πηχν, πλτος δε περπου επτ, παριστσα δι ζωηρτατων χρωμτων νδρα υψηλο αναστματος, φροντα πλατυττην φουστανλαν, επ δε των μων χρυσς ευρωπακς επωμδας αρχιστρατγου και χοντα το στθος κεκαλυμμνον υπ πλθους ευρωπακν παρασμων· ο παριστμενος οτος ρως εις μεν την δεξιν χερα εκρτει ρομφααν δι' ης εφανετο θερζων τους προ των ποδν αυτο κειμνους Οθωμανος, δια δε της αριστερς εφανετο στηρζων επ τινος φρουρου την κυανλευκον ελληνικν σημααν· κτωθεν δε της εικνος υπρχε γεγραμμνη χρυσος γρμμασιν η εξς επιγραφ «ο ρως πατρ μου ανυψν πρτος την ελληνικν σημααν επ του φρουρου των Θερμοπυλν, κατ διαταγν της Α. Μ. του Βασιλως της Ελλδος, τω πρτω τει και μην της Ελληνικς Επαναστσεως».
     Παρ δε την εικνα τατην εκρματο λλη μικρτερα παριστσα ευγεν κυραν ενδεδυμνην λαμπρ ευρωπακ φορματα, ανακεκλιμνην επ χρυσοφντου θρνου, κρατοσαν βιβλον εις την χερα και αναγινσκουσαν μετ προσοχς· κτωθεν δε της εικνος τατης εφανετο η επιγραφ «η εκ της αυτοκρατορικς οικογενεας Κωνσταντνου του Πορφυρογεν[ν]του καταγμενη μτηρ μου, αναγινσκουσα την υπ της εξαδλφης αυτς Δουκσσης Αμπραντς ιστοραν του Ναπολοντος».
     Διφοροι δε λλαι πλουσως περικεχρυσωμναι εικνες, παριστσαι τα καταπληκτικτερα συμβντα της ιστορας της Χαλιμς και τους λαμπρτερους θλους του Δονκιστου, εκλυπτον τους δι των τριν χρωμτων της γαλλικς σημαας χρωματισμνους τοχους της αιθοσης· διτι ο νος το λγομενον εν παρδω ηγπα πολ τους Γλλους, κυρως δι το πολυχρματον αυτν.
     Εκ δε των λοιπν θαλμων το μεν σπουδαστριον περιεχε λαμπρν βιβλιοθκην, εμπεριχουσαν διφορα χρυσοδεμνα βιβλα· μεταξ δε των ωραων ερμαρων του σπουδαστηρου τοτου υπρχε μλιστα εν, το οποον ο Καλλστρατος εχεν αγορσει εις Παρισους κατ τινα δημοπρασαν χρεωκοπσαντς τινος εμπρου, κατεσκευασμνον εκ λευκο εβνου και φρον μεγλην κεχρυσωμνην επιγραφν, κρατουμνην υπ δο ανγλυφων παριστντων, του μεν τον κερδον Ερμν, του δε τον Ποσειδνα και λγουσαν «ιδιατερα συμφροντα και λογαριασμο»· υπ δε την επιγραφν τατην ο Καλλστρατος επρσθεσε «Καλλιστρτου Ευγενδου αγωνιστο και τραπεζτου αγαθ τχη» και προσδιρισε το ωραιτατον τοτο ερμριον δι τα συγγρμματα της υψηλς διπλωματεας, τα οποα εχε παραγγελει εις διαφρους βιβλιοπλας της νας Γεφρας των Παρισων· αλλ' επειδ αι μεν θκαι του πολυτμου ερμαρου σαν χαμηλα, τα δε ρηθντα συγγρμματα σταλντα εις Αθνας πριν να προφθση η επιστολ του Καλλιστρτου, δι' ης πεμπε τον ξαμον του ψους των παραγγελθντων βιβλων, τα συγγρμματα, λγομεν, τατα σαν τα μεν εις φλλον, τα δε εις μγα τταρτον, τα δε διαφρων μεγεθν, ο Καλλστρατος εξοικονμησεν ευστχως την δυσκολαν τατην, κψας δι' επιτηδεου τεχντου το εξχον μρος των βιβλων και ισομετρσας αυτ κατ το εμβαδν των θσεων του πολυτμου ερμαρου· τα δε αποκοπντα εκ των βιβλων τοτων τεμχια συνλεξεν εις τερον επσης κομψν ερμριον, επιθσας την επιγραφν «λεψανα αρχαιοττων», πριξ δε του αρχαιολογικο τοτου ερμαρου, εκρμαντο επ του τοχου διφορα λλα αρχαιολογικ πολτιμα πργματα φροντα την επιγραφην "τα ομματολια του Ομρου", "η ταμβακοθκη του Σωκρτους", "αι επωμδες του Φωκωνος", "η καπνοσριγξ του Πεισιστρτου", "τα υποδματα του Διογνους", και λλα πολλ τοιατα, αγορασθντα υπ του χριν του συρμο φιλαρχαιολγου Καλλιστρτου κατ την εις την Ευρπην διατριβν αυτο».

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers