-


Dali &









/




 
 

 

:



                                      Βιογραφικ

     Ο Ιπποκρτης ταν αρχαος λληνας ιατρς κι ζησε στην Ελλδα κατ το χρυσον αινα του Περικλ.  Αινας ντονου διανοητικο προβληματισμο που ανδειξε μεγλους νδρες, πως ταν ο Σοφοκλς, ο Σωκρτης κι ο Θουκυδδης. Τον 5ο αι. π.Χ., λοιπν, γεννθηκε ο ορθολογισμς αλλ κι ο ουμανισμς, με τη προπθεση να δσουμε στον ρο αυτ την ευρεα ννοια της σκψης του ανθρπου για τον εαυτ του. Μαθτευσε κοντ σε σοφιστς, φιλοσφους, δρυσε τη σχολ του την εποχ που σ’ λη τη χρα κμαζαν τα Ασκληπιεα στα οποα κρια θεραπεα αποτελοσε ο εξαγνισμς του σματος και της ψυχς, εφσον η ασθνεια θεωρονταν θεσταλτη. ταν αυτς που φερε την επανσταση διδσκοντας την ορθολογικ σκψη στην αντιμετπιση των ασθενειν, χρησιμοποησε πρτος στην Ιατρικ το περαμα, ανγοντς την απ εμπειρικ τχνη σε επιστμη. Τα ατια εναι λογικ κι απαιτονε λογικ θεραπευτικ μσα υποστριζε, δεν υπρχει το στοιχεο της θεκς παρμβασης. Αποθεοποησε την ιατρικ και τη διαχρισε απ τη φιλοσοφα. ρθε για πρτη φορ ανατριχιαστικ κοντ στον νθρωπο. Καταρρουν τα πντα, φιλοσοφικς θεωρες κι ιδες.
     ταν ο 1ος που ταξινμησε συστηματικ την ιατρικ κι επιχερησε μια μεθοδευμνη θεραπεα των νοσημτων. κανε προσιτς τις ιατρικς γνσεις και σε μαθητς πραν της οικογνειας των Ασκληπιαδν, κτι καινοτμο για την εποχ του αφο ττε επικρατοσε η παρδοση που θελε τη μετδοσ της μνο μσα στους κλπους της οικογνειας των Ασκληπιαδν, απ πατρα σε γιο. τανε δημιουργς του περφημου ρκου της Ιατρικς, ν εξαιρετικ κεμενο που εισγει και τις δεοντολογικοηθικς αρχς της ιατρικς κι εκφωνεται και σμερα απ τους μελλοντικος γιατρος.
      Με τη να αυτ προοπτικ της ιατρικς που εισχθη η δεισιδαιμονα υποχωρε με αργ βηματισμ. Οι μγοι- θεραπευτς, που μχρι ττε εχανε τη τιμητικ τους, θα γνουν οι πιο σκληρο πολμιοι του Ιπποκρτη. Παρ τις συκοφαντες που κατ καιρος διατυπθηκαν προς το πρσωπ του, δεν κατφεραν να μεισουν τη φμη του ως μεγλου γιατρο. Οι θεωρες του εναι τσο ακριβες στε ακμη και σμερα ορισμνες απ τις ιατρικς μεθδους που προτενει χρησιμοποιονται ακμα.



      Οι ασθενες δεν εξετζονταν, αλλ κατγραφαν οι διοι τα συμπτματα και τις παρατηρσεις για την υγεα τους σε ειδικ δελτα και πρτειναν μνοι τους τη θεραπεα. Ο Ιπποκρτης μελτησε αυτ τα δελτα κι αποκλυψε τα μυστικ της ιερατικς ιατρικς στην αγορ της Κω. τανε το 1ο «χτπημα» εναντον της σχολς της Κνδου. Η χαριστικ βολ μως, ταν η δρυση της ιδιωτικς σχολς ιατρικς, στην οποα μποροσε να μαθητεσει ποιος θελε. τσι, απλλαξε την ιατρικ απ το μυστικισμ και τις δεισιδαιμονες και ξεκνησε την οργανωμνη διδασκαλα της. Οι αντιλψεις του πρπει να ισοδυναμοσαν με κρυξη πολμου σε μα απ τις ισχυρτερες συντεχνες της εποχς εκενης, που φειλε τη κοινωνικ της ισχ στον ασφυκτικ λεγχο και στη συσκτιση προς τα ξω της ιατρικς γνσης. λλωστε τουλχιστον μχρι την Ελληνιστικ Εποχ (323-30 π.Χ.) στο Ασκληπιεο εφαρμοζταν η παραδοσιακ εγκομηση των ασθενν στο βατο, οπτε ο Θες Ασκληπις εμφανιζταν στα νειρ τους και τους υποδεκνυε τη μθοδο θεραπεας. Στην αναπφευκτη λοιπν αντιπαλτητ του με τους πανσχυρους Ασκληπιδες μπορομε να αποδσουμε και τις συκοφαντες τι ο Ιπποκρτης, ετε πυρπλησε το να του Ασκληπιο (και γι’ αυτ υποτθεται τι κατφυγε στη Θεσσαλα) ετε καψε τα παλαιτερα ιατρικ συγγρμματα (για να εδραισει τη δικ του ιατρικ ποψη). Πρκειται σαφστατα για συκοφαντες, διτι σε καμα αρχαα πηγ δε καταγρφεται ποινικ δωξ του για εγκληματικ δραστηριτητα. Μλιστα, εναι πολ πιθανν οι συκοφαντες αυτς να χαλκευτκανε σε χρνους πολ μεταγενστερους, διτι το αρχαιτερο ερημα στο Ασκληπιεο χρονολογεται ναν αινα μετ τη γννηση του Ιπποκρτη.



     Αυτς, λοιπν, εναι ο πατρας της ιατρικς. Μετ απ αυτν ακολουθον οι ιατρο της Αλεξανδρεας. Εκε στα τλη του 4ου αι. π.Χ μεταφρεται η εστα της ιατρικς επιστμης. Διαχωρζονται οι ιατρικς ειδικτητες και η να ιατρικ γενι, βασιζμενη στις θεωρες του παρελθντος, χτζει να θεωρητικ οικοδομματα στα θεμλια των παλιν. τανε καινοτμος και πρωτοπρος σε λους τους τομες. τανε λοιπν απλυτα φυσιολογικ ο Ιπποκρτης να μην ασκσει την ιατρικ εντς του Ασκληπιεου και πργματι απ καμα πηγ δεν αναφρεται κτι ττοιο. Ωστσο χι μνο δεν διχθηκε απ τους Κους, αλλ αντθετα μπρεσε να ιδρσει στην Κω σχολ και δδαξε την ιατρικ επιστμη. Περπου μα 10ετα πριν μετ το θνατο του Ιπποκρτη γινε ο συνοικισμς της Κω κι ρχισε η νθηση του Ασκληπιεου. Εν τοτοις η ιατρικ σχολ του Ιπποκρτη συνχισε να λειτουργε κι δωσε σημαντικ ονματα στον ιατρικ κσμο της εποχς. Μπορε λοιπν να πει κποιος πως το αρχαο κρτος της Κω εχε πετχει το διαχωρισμ του απ την… εκκλησα. Επειδ δεν εναι γνωστ πο στεγαζταν η σχολ, επ τουρκοκρατας εμφανσθηκε απ δυτικος περιηγητς η ποψη τι η διδασκαλα γινταν κτω απ τον αποκαλομενο πλτανο του Ιπποκρτη.



     Κποια στιγμ, φυγε απ τη Κω και περιδευσε για γνωστο χρονικ διστημα σε πλεις και μρη, για τα οποα δεν υπρχουν ασφαλες πληροφορες. Αυτ φανεται πως γινε περισστερες απ μα φορς κι ορισμνοι μελετητς αποδδουνε τις μακροχρνιες περιοδεες του στη ταραγμνη εποχ, που 'ζησε. ντως ο Πελοποννησιακς Πλεμος διρκεσε απ το 431 (ταν ταν 29 ετν) ως το 404 π.Χ. (ταν τανε 56 ετν), δηλαδ διρκεσε στο παραγωγικτερο μρος της ζως του. Ωστσο η επιλογ του να γνει περιοδευτς ιατρς, μλλον του επεβλθη απ λγους γνωστικος και μεθοδολογικος, αφο η προθηση των επιστημν απαιτε γνσεις κι ερεθσματα, που κατ πσα πιθαντητα ο Ιπποκρτης αναζητοσε κι εκτς Κω.



     Θεωρεται απ τις πιο εξχουσες προσωπικτητες στην ιστορα της ιατρικς. Αναφρεται ως πατρας της σγχρονης ιατρικς σε αναγνριση της συνεισφορς του στο πεδο της ιατρικς επιστμης ως ο ιδρυτς της Ιπποκρατικς Ιατρικς Σχολς. Εναι θεμελιωτς της ορθολογικς ιατρικς που κατρθωσε να την απαλλξει απ τα μεταφυσικ στοιχεα, τις προλψεις, τις προκαταλψεις, τις δαιμονολογες και τις δεισιδαιμονες της εποχς. Πτυχε το αρμονικ συνταριασμα της ανθρωποκεντρικς επιστμης με την ιατρικ τχνη και το φιλοσοφικ στοχασμ, ταυτζοντας την επαγγελματικ της σκηση με τις ηθικοδεοντολογικς αρχς και τις ουμανιστικς αξες. Το πρωτοποριακ και σε σημαντικ βαθμ προβλεπτικ του ργο επηρασε τις περισστερες σγχρονες ιατροβιολογικς ειδικτητες του δυτικο κσμου που επξια τον ονμασε θεμελιωτ και στυλοβτη της Ιατρικς Επιστμης. Ειδικτερα, πιστνεται με τη προθηση σε μεγλο βαθμ της συστηματικς μελτης και της κλινικς ιατρικς, συνοψζοντας την ιατρικ γνση και συνταγογραφντας πρακτικς συμβουλς για ιατρος μσω της Ιπποκρατικς Συλλογς (Corpus Hippocraticum) κι λλων ργων.
     Αν κι υπρχουν πολλς βιογραφικς πληροφορες, οι περισστερες εναι αναληθες. Ο Σωρανς ο Εφσιος, λληνας γυναικολγος του 2ου αι. μ.Χ., ταν ο 1ος βιογρφος του κι η πηγ των περισστερων πληροφοριν γρω απ’ το πρσωπ του. Η βιογραφα που ‘γραψε με ττλο "Ιπποκρτους Γνος & Βος" φρεται να ‘ναι η πιο αξιπιστη. Πληροφορες σχετικ με τον Ιπποκρτη υπρχουν επσης στα γραπτ του Αριστοτλη, που χρονολογονται απ τον 4ο αι. π.Χ., στο λεξικ Σοδα του 10ου αι. μ.Χ., καθς και στα ργα του Ιωννη Τζτζη, που χρονολογονται στο 12ο αι. μ.Χ.



     Ο Ιπποκρτης, Δωριες στη καταγωγ, απγονος του Νβρου (γις του Ποδαλεριου) γεννθηκε στη Κω στις 27 του μνα Αγριανου (12 Οκτβρη), το 460 π.Χ., μως για τη χρονολογα γννησης του υπρχουν πολλς αντικρουμενες πληροφορες. Με βση αυτς γεννθηκε το 501 το 490 το 475 το 460 π.Χ. Απ τους περισστερους Ιπποκρατιστς γνεται αποδεκτ το 460, στο 1ο τος της 80ς Ολυμπιδας, επ επωνμου ρχοντος Αβριδα κι ανκε στον ενδοξτατο κλδο των Ασκληπιαδν (Ασκληπιδες εναι αυτο που κατγονται απ’ τον Ασκληπι, ετε εναι γιατρο ετε ασκον κποιαν λλη δραστηριτητα, σμφωνα με τον Ι. Τζτζη). Σμφωνα με τη παρδοση, εκ πατρς (ιατρο Ηρακλεδη, (ιερας στο Ασκληπιεο της Κω, τανε γιος του Ασκληπιδη Ιπποκρτη, που 'τανε γιος του Γνωσιδκου. Κατ τη παρδοση το Ασκληπιεο της Κω δρυσε ο γιος του Ασκληπιο, Ποδαλεριος ταν γρισε απ τον Τρωικ πλεμο κι εγκαταστθηκε στο νησ)* καταγταν απ το θε της ιατρικς Ασκληπι (Ο Ασκληπις ταν ρχοντας της Τρκκης στη Θεσσαλα που φημιζτανε για τις ιατρικς του γνσεις. Στον μηρο εξελχθηκε σ’ ημθεο- θεραπευτ. Στο τλος, εξυψθηκε σε να θε γιατρ) κι εκ μητρς (Φαιναρτης) απ’ τον ρωα της Ελληνικς Μυθολογας Ηρακλ. Στο Συμπσιο του Πλτωνα υπονοονται οι 2 γιοι του,  Ποδαλεριος και Μαχων. Ο Ιπποκρτης λγεται τι ανκει στους Ασκληπιδες που κατγονται απ τον Ποδαλεριο (20ς απγονος του Ηρακλ και 19ος του Ασκληπιο). Απγονοι του Ποδαλεριου τανε κι αυτο που ιδρσανε την ιατρικ σχολ της Κνδου, που σως να ‘τανε παλιτερη της ιατρικς σχολς της Κω αλλ εκενη απκτησε μεγαλτερη φμη λγω της γννησης του Ιπποκρτη. λλωστε στη Κω λειτουργοσε δη κντρο λατρεας του Ασκληπιο, που ο πατρας του αλλ κι ο πππος του Ιπποκρτης  Α’, λαμπρο Ασκληπιδες, σαν ιερες του Ασκληπιεου της Κω κι εξαρετοι ιατρο. Αλλ κι η συγγενικ σνδεσ του με τον ημθεο Ηρακλ μπορε να αιτιολογηθε: Ο Ηρακλς γλυτνει τους ανθρπους απ τις καταστρεπτικς δυνμεις. Ο Ιπποκρτης απαλλσσει τους ανθρπους απ τις ολθριες ασθνειες. Ο πρτος θεωρεται μυθικς ευεργτης της ανθρωπτητας. Ο δετερος εναι ο υπαρκτς ευεργτης των ανθρπων.



     Η πλη της Κω δημιουργθηκε στη σημεριν τοποθεσα με συνοικισμ μλις το 366 π.Χ. Μεταξ 450 και 366 π.Χ. υπρχε η Κως η Μεροπς κοντ στη σημεριν τοποθεσα. Συνεπς ο Ιπποκρτης γεννθηκε ετε στη Κω τη Μεροπδα ετε σε κποια λλη κμη του νησιο. λλη ποψη που επσης υφσταται: κατ τη παρδοση γεννθηκε στην αρχαα πρωτεουσα του νησιο, την Αστυπλαια, το 460 π.Χ., χρονολογα που μας υποδεικνει ο Ιστμαχος ο Εφσιος.

  * Αναφρονται λοι οι πργονο του και ββαια τον χωρζουνε 18 γενις απ' το θε Ασκληπι και  19 απ τον Απλλωνα. Σμφωνα με τη παρδοση, ο Απλλωνας ταν ο πατρας του Ασκληπιο και ββαια σα γιος του Δις, που θεωρεται ο Απλλωνας, ο Μγας Ιπποκρτης εναι 20ς της σειρς των απογνων του Δις. (Ο Απλλωνας τανε θες της Ιατρικς, του Φωτς και της Μουσικς). μως ταν κι απ μητρα Δωριες. Η μητρα του Φαιναρτη κρη της Πραξιθας, καταγταν επσης απ τους Ηρακλεδες. Οι γιοι του Ιπποκρτη, ο Θεσσαλς κι ο Δρκων, καθς κι ο γαμπρς του Πλυβος (σζυγος της κρης του) υπρξαν μαθητς, συνεχιστς του ργου του και συγγραφες ορισμνων βιβλων της Ιπποκρατικς Συλλογς (Corpus Ippocraticum). Τα βιογραφικ στοιχεα του Ιπποκρτη δεν εναι ββαια. Πολλο ασχολθηκαν με το γενεαλογικ του δνδρο και με το βο του, αλλ τα στοιχεα δεν τεκμηρινονται. Οι τρεις μχρι σμερα πιο συμπληρωμνες βιογραφες του εναι του Σωρανο του Εφεσου, του Σοδα και του I. Τζτζη. Αλλ κι ο χρνος του θαντου του δεν εναι ακριβς γνωστς. Η παρδοση μνημονεει το θνατ του στη Λρισα σε μια απ τις περιοδεες του στη Θεσσαλα, στη διρκεια της 102ας Ολυμπιδας, σε προχωρημνη ηλικα. Κατ τους βιογρφους του I. Τζτζη και Σουδα απθανε σε ηλικα 104 ετν, εν κατ τον Σωραν σε ηλικα 90.

     τανε προικισμνος με μεγλη εργατικτητα και ροπ για μθηση και σποδασε ιατρικ στο φημισμνο Ασκληπιεο της Κω. Αρχικ υπρξε μαθητς του διου του πατρα του, αφο η παρδοση των Ασκληπιαδν θελε τη μετδοση της ιατρικς γνσης απ τον πατρα στο γιο.  Κατπιν του γυμναστ-ιατρο-διαιτολγου Ηρδικου του Σηλυμβριανο, που θεωρεται ο θεμελιωτς της ιατρικς γυμναστικς. Επσης, διδχτηκε φιλοσοφα απ το Δημκριτο τον Αβδηρτη και ρητορικ απ το Γοργα το Λεοντνο, αν κι αρκετο ερευνητς ισχυρζονται πως η σχση του με τους 2 τελευταους, τανε πιτερο πνευματικ και λιγτερο σχση μαθητεας. Μετ την εκπαδευσ του ρχισε ν’ ασκε ιατρικ στη γεντειρ του τη Κω, που και νυμφετηκε, με τη σζυγ του, Αβλαβα, κανε δο γιους,  που αναδεχθηκαν σε επιφανες ιατρος, (Θεσσαλς & Δρκων) καθς και μα μη ονομαζμενη κρη, που παντρετηκε τον ιατρ Πλυβο.
     Μεγλο μρος της σκησς του στην ιατρικ οφελει στο Ασκληπιεο της γεντειρς του, που πολλο ασθενες προσρχονται για θεραπεα απ διφορα μρη του ττε γνωστο κσμου. 
Γνωρζοντας μως πσο βυθισμνοι στην γνοια και στη πρληψη βρσκονταν οι λλοι γιατρο της εποχς του, θερησε χρος του να ταξιδψει και σ’ λλα μρη επειδ θελε να συμπληρσει τη μρφωσ του αλλ και να διαδσει την πστη του στον καθαρ αρα, στο νερ και στον λιο.



     Ο Στρβων μας περισωσε παρδοση, κατ την οποα ο Ιπποκρτης ασκθηκε ειδικ στη δαιτα ασθενειν μελετντας τις θεραπευτικς περιγραφς που βρσκονται στο Ασκληπιεο της Κω. Ταξδευσε σε διφορες πλεις με κνητρο τη φιλομθει του. Η πρθεσ του, πως αναφρεται στη βιογραφα του Σωρανο, ταν να δει απ κοντ τα συμβανοντα σ’ λλες χρες και ν’ ασκηθε καλτερα στη τχνη του. θελε να γνωρσει τη φση και τις κλιματολογικς συνθκες διαφρων τπων, να μελετσει τις ενδημικς ασθνειες, τον τρπο διαβωσης των κατοκων, την επδραση του περιβλλοντος και να μθει τις παρατηρσεις και λλων ανθρπων. Ερενησε επισταμνως την ιατρικ των ιερων στα Ασκληπιεα, εξτασε την ιατρικ των μγων και των πρακτικν ιατρν, μελτησε την ιατρικ των Γυμναστν, ερενησε την ιατρικ των φιλοσφων και χραξε με τη μεγαλοφυα του νες μεθδους του ανθρπινου οργανισμο. Μελτησε τη φση, το κλμα, τα θιμα και το χαρακτρα των λαν τους και συγκντρωσε πολτιμες γνσεις.



     Μετ λοιπν, το θνατο των γονιν του φυγε απ τη Κω, περιπλανμενος σ’ λη την Ελλδα, λλωστε δεν ταν σπνιο το γεγονς εκενη την εποχ κποιος που εξασκοσε το επγγελμα του γιατρο να εγκαταλεπει τον τπο καταγωγς του τον τπο που εκπαιδετηκε, προκειμνου να συνεχσει τη σταδιοδρομα του και σ’ λλες περιοχς. Ωστσο δεν υπρχει ακριβς νδειξη σχετικ με το πτε αναχρησε απ το νησ, σως αυτ να ‘γινε στις αρχς του Πελοποννησιακο Πολμου, ττε που φανεται να συμππτει κι η φση της ακμς της δραστηριτητς του. Θεωροσε ξεπερασμνο τον τρπο που ασκονταν η ιατρικ μχρι ττε και πστευε πως ταξιδεοντας, θα μποροσε να εφοδιαστε με την απαρατητη γνση, αλλ κι εμπειρα για να εξασκσει την ιατρικ. Επιστρφοντας στην Κω απ να ταξδι του στην Αγυπτο, ξεκνησε τον «πλεμο» εναντον της σχολς της Κνδου, που εχε επικεφαλς τον γιατρ Ευρυφντα.  Η σχολ αυτ ταν, μχρι ττε, ,τι αντερο υπρχε κι η γνμη του τανε σεβαστ σ’ λο τον κσμο. Σμφωνα με τη σχολ της Κνδου, η ιατρικ ασκονταν μες σε ναος κι ιερος χρους, εν τον ρλο των ιατρν αναλμβαναν ιερες, που κρατοσαν μυστικς τις μεθδους τους.
     Φεγοντας απ’ το νησ,  κανε επιστημονικ ταξδια σε πολλς περιοχς. Πρτα στη Θεσσαλα κι αργτερα στη Μακεδονα. Πρασε επσης απ τα παρλια της Μ. Ασας, τη Θρκη, την Αθνα., επισκεπτμενος τη Δλο, τη Θσο, τη Σκυθα, την Αγυπτο και τη Σμρνη. Η φμη του απλθηκε γοργ σε λη την Ελλδα και πρα απ τα ρι της, στη κραται Περσα. Επσης λνε πως λτρωσε τα βδηρα απ λοιμ. Μλιστα πως εκε εξτασε το Δημκριτο, που θεωρονταν απ κποιους τι τανε τρελς επειδ γλαγε μ’ λα. Ο Ιπποκρτης διγνωσε τι απλ βρισκτανε σε χαρομενη διθεση κι απ ττε ο Δημκριτος αποκαλονταν "ο γελαστς φιλσοφος". Ωστσο οι σχετικς πληροφορες δεν φανεται να ευσταθον. Το μνο ββαιο εναι πως ο Ιπποκρτης εχε προνομιακ πρσβαση στη συσσωρευμνη γνση ενς απ τα κορυφαα ιατρικ ιδρματα της εποχς του και κατ πσα πιθαντητα πρε λη την εγκκλια μρφωση, που εχαν οι σημαντικο λληνες του 5ου π.Χ. αι.



     Κατ τη θεσσαλικ περοδο της σταδιοδρομας του υπρξανε 2 αξιοσημεωτα γεγοντα. Μια ιστορα που αφορ το βασιλι των Μακεδνων Περδκκα Β’ , που εχε διαγνσει ψυχολογικ μαρασμ απ μια ερωτικ απογοτευση και τον θερπευσε. Το 2ο γεγονς εναι η βοθεια που αρνθηκε στους βαρβρους, την οποα προσφερε μνο στους λληνες κατ τη διρκεια μιας επιδημας. Πιο συγκεκριμνα, Ο Αρταξρξης Α’ λγεται πως στειλε απεσταλμνους για να ζητσουνε τη βοθει του προκειμνου να αντιμετωπσει επιδημα που ‘χεν εξαπλωθε στο στρτευμ του. Ο Ιπποκρτης χι μνο αρνθηκε, παρ τις εξαιρετικ δελεαστικς προσφορς, αλλ ρωτντας τους απεσταλμνους σχετικ με τις κλιματικς συνθκες και το καθεστς των ανμων στον τπο τους, απ τις απαντσεις τους κατφερε να προβλψει τη πορεα της ασθνειας στον ελλαδικ χρο και να υποδεξει τη κατλληλη θεραπευτικ αγωγ. Αν κι αρχαες πηγς αποδχονται τα γεγοντα αυτ σαν αληθιν, ορισμνοι σγχρονοι μελετητς τ’ αμφισβητον.



     Επιπλον, λγεται, πως βοθησε τους Αργεους και τους Αθηναους, λαμβνοντας προληπτικ μτρα κατ της εξπλωσης λοιμωδν νοσημτων. Οι τελευταοι, ως νδειξην ευγνωμοσνης για τη βοθεια του στον ιδιατερα θανατηφρο λοιμ των Αθηνν, τον μυσανε στα Ελευσνια Μυστρια και τον ανακηρξανε πολτη των Αθηνν. Επσης, παραχωρσανε δωρεν στιση στο Πρυτανεο γι' αυτν και τους απογνους του, αν κι οι σγχρονοι ερευνητς αμφισβητονε την ανμιξ του σε γεγοντα της αττικς γης. Απλαυσε τιμς, τσο απ τους Αθηναους που τον στεφνωσαν με χρυσ στεφνι σο και απ τους Κους συμπατριτες του, που τμησαν την μνμη του με απεικονσεις σε πολλ νομσματα της Πολιτεας της ΚωΧρη στον Ιπποκρτη, το μικρ νησ της Κω προσφερε πολλ στην ελληνικ σκψη και στον πολιτισμ. Η μεγαλοφυα του Ιπποκρτη, ιεροφντη και μστη της πιο ζωντανς ανθρωπιστικς θρησκεας και θεμελιωτ κι αναμορφωτ της ιατρικς τχνης, ανδειξε το νησ στην οικουμνη.
     Αξζει να αναφερθομε στη μεγλη του ανακλυψη ταν σωσε την Αθνα απ τη φοβερ αρρστια τον λοιμ. ταν αρρστια που θρισε χιλιδες πολτες. Το πσοι Αθηναοι πολτες πθαναν δεν εναι γνωστν ακριβς. Εναι γνωστ μως πσοι πθαναν στο στρατ απ την ασθνεια αυτ: 300 ιππες και 4.400 οπλτες. 7 ολκερα χρνια μστιζε την Αθνα ο λοιμς. Και θα προχωροσε το κακ αν δεν εμφανιζταν ο Ιπποκρτης, που τανε ττε στην ακμ της ηλικας του και της επιστημονικς του καριρας. Κουρστηκε αρκετ μελετντας ρες ατελεωτες τη καταστρεπτικ επιδημα. Παρατρησε λοιπν, πως σοι προσβλλονταν ελαφρι και καθλου τανε σιδηρουργο. Η φωτι λοιπν συμπρανε πως τανε το σωτριο φρμακο. Και συμβολεψε τους Αθηναους ν’ ανψουνε μεγλες φωτις σ’ λη τη πλη και να κανε μρα-νχτα. τσι η καταραμνη αρρστια εξαφανστηκε.  Απ ττε ο Ιπποκρτης ονομστηκε πατρας της ιατρικς.



     Μετ την επιστροφ του στην πατρδα του, ιδρει την ονομαστ σχολ του στην Κω. Ββαια με τον ρο σχολ τον 5ο αι. θα πρπει να εννοσουμε πως νας δσκαλος, που ‘ταν ενταγμνος στο ευρτερο πλασιο μιας οικογενειακς παρδοσης 100ετιν, διαινιζε αυτ τη διδασκαλα σε γιους του και μαθητς. Ο Ιπποκρτης θα ‘ρθει ν’ αποθεοποισει την ιατρικ και να διαχωρσει αυστηρ τα ρι της απ τη φιλοσοφα.  Κατ τον Ιπποκρτη και τους αποκαλομενους Ιπποκρατικος, ο γιατρς φειλε ν’ απορρπτει κθε εδους δεισιδαιμονα, να ‘ναι καθαρς στο σμα κι αχριστος της ηθικς. Διδωσε, επσης, το ανθρωπιστικ του δγμα: «ωφελειν μη βλπτειν» (να ωφελες, μην βλπτεις) κι θεσε ως κορωνδα των ηθικν αξιν του το περφημο: «ην γαρ παρ φιλανθρωπη, πρεστι και φιλοτεχνη» (που υπρχει αγπη για τον νθρωπο, υπρχει αγπη και για τη τχνη). Για τον Ιπποκρτη, μεγλος οδηγς ταν η Μητρα Φση. Θεωροσε την ιατρικ ρρηκτα συνδεδεμνη με την φιλοσοφα, γεγονς που τον κανε να πιστεει τι ικανς γιατρς μπορε να γνει μνον ο φιλοσοφικ σκεπτμενος. Γι’ αυτν ο γιατρς πρεπε να εναι μεταξ λλων θεοσεβς, φιλνθρωπος, σεμνς, καθαρς, αφιλοχρματος, υπομονετικς, ευγενς, εχμυθος και μετριφρων.
      Κατ τη διρκεια των ταξιδιν του, θερπευε και δδασκε, γραφε παρατηρσεις, θεωρες, ανακαλψεις και τα ιδανικ του. Μετ το θνατ του, το ργο συγκεντρθηκε κι αποτλεσε αυτ που ‘ναι γνωστ ως Ιπποκρατικ Συλλογ. Τα ργα που την αποτελον εναι 59 και γραφτκανε στην ιωνικ διλεκτο (ανλογα με τους μελετητς η περιλαμβνει 53 57 60 64 74 ργα γραμμνα στην ιωνικ διλεκτο, εν οι Κοι μιλοσαν τη δωρικ, μνο αυτ δεν αποτελε πρβλημα, καθς η ιωνικ ταν η διλεκτος των λογων ανεξαρττως της καταγωγς τους). Η Ιπποκρατικ Συλλογ περιχει εγχειρδια, διαλξεις, ρευνες, σημεισεις και φιλοσοφικ δοκμια για διφορα θματα στο τομα της ιατρικς, χωρς συγκεκριμνη σειρ. Τα ργα αυτ γραφτκανε για διαφορετικ ακροατρια, για ειδικος και μη ειδικος και μερικς φορς παρουσιζονται σημαντικς αντιφσεις μεταξ των ργων. Μερικ δε απ τα ρθρα χουνε γραφε απ’ λλους ιατρος που γνωρζανε πως καθετ που ‘χε την υπογραφ του θα τχαινε ευρεας αποδοχς.



     Οι ασθνειες γι’ αυτν χουνε λογικ ατια και δε πηγζουν απ θεκ παρμβαση. τσι, η θεραπεα τους θα πρπει να γνεται επσης με λογικ μσα που προρχονται απ την μεση παρατρηση.  Η ασθνεια εξετζεται ως μια γενικ πθηση κι χι εντοπισμνη σε κποιο ργανο. ταν ο 1ος που μλησε για τη σημασα και την αναγκαιτητα της ασηψας και της αντισηψας. Τνισε την ανγκη για καθημεριν καθαριτητα κι υγιειν. Υποστριζεν ακμη πως στο ανθρπινο σμα υπρχουν ουσες που ονμασε αμα & βλννη, κτρινη & μελαν χολ. Απ’ την ισορροπα των ουσιν αυτν εξαρτται υγεα του ανθρπου. ταν υπρχει ισορροπα μεταξ τους ττε ο νθρωπος εναι υγις, εν στο αντθετο, ασθενε σωματικ και ψυχολογικ. Γι’ αυτ, στις εξετσεις του δοκμαζε ακμα και τα πτελα και τα ορα των ασθενν. Πστευε ακμη πως στο σμα ενυπρχει ζωικ δναμη, η φσις απ την οποαν εξαρτται η συντρηση, η ανπτυξη κι η θεραπεα του σματος, πως κι επαναφορ του απ τη παθολογικ στη φυσιολογικ κατσταση. Τα φρμακα για τους Ιπποκρατικος εναι βοηθματα της φσις.
     Ο Ιπποκρτης δε περιορστηκε μνο στη πρακτικ πλευρ της ιατρικς, αλλ τη δδαξε κιλας. Καταρχς πως το ριζε η οικογενειακ του παρδοση, τη μετδωσε στους γιους του. πειτα μως, ταν ο πρτος που μετδωσε τις γνσεις της ιατρικς και σε ανθρπους που δεν κατγονταν απ την οικογνεια των Ασκληπιαδν. Αυτ το νοιγμα στην εποχ του δωσε μεγλη διδοση στη φμη της ιατρικς στη Κω. Με το νοιγμα της διδασκαλας δθηκε η αφορμ να συνταχθε απ το μεγλο γιατρ ο περφημος ρκος της Ιατρικς. Αυτς εκφωνονταν μνον απ μαθητς που δεν ανκαν στην οικογνεια Ασκληπιαδν, πριν απ τη στιγμ που επρκειτο ν’ αρχσουνε την εκπαδευση απ το δσκαλο.



     Ανλαβε την Ιατρικ Σχολ της Κω, θεσε νες βσεις στη διδασκαλα της ιατρικς κι δωσε ξεχωριστ λμψη στην επιστμη. Με την ευρτητα του πνεματς του διβλεψε τι η ιατρικ τχνη δε θα μποροσε ν’ αναπτυχθε μες στα οικογενειακ πλασια, οτε να ωφελσει με τη μυστικ μετδοση της τχνης απ πατρα σε γιο. Γι’ αυτ ακριβς σπασε τον κλειστ οικογενειακ κκλο κι επεξτεινε τη διδασκαλα του πρα απ τους γιους των ιατρν σ’ λους εκενους που ‘χανε τη κλση και την ικαντητα να μθουν την τχνη.
     Ο γνωστς επιγραφολγος Carratelli θεωρε το νοιγμα αυτ νδειξη θαρραλου πνεματος του ευφυος Κου, που χραξεν αριστοτεχνικ δρμο για το Ελληνικ Πνεμα. Η φμη των ιατρν της Κω και προ πντων η ακτινοβολα του Ιπποκρτη προσελκυσαν στη Σχολ της Κω πολλος νους απ διφορες περιοχς που αναδεχθηκαν εξαρετοι ιατρο. ταν αργτερα σε προχωρημνη ηλικα αποφσισε ν’ αναχωρσει απ τη Κω για τη Θεσσαλα, φρντισε να εξασφαλσει τη περαιτρω λειτουργα της Σχολς αναθτοντας τη διεθυνση στο γαμπρ και μαθητ του Πλυβο.
     Η απφαση του Ιπποκρτη να κνει προσιτ την ιατρικ γνση και σε τομα εκτς των στενν κλπων της οικογενεας, οφελεται στον πολ μικρ αριθμ των μελν της οικογνειας που τανε πρθυμα να συνεχσουνε την ιατρικ παρδοση στη Κω. Για το λγο αυτ πρπει να συνταξε και τον ρκο που σθηκε γιατ χει λα τα γνωρσματα ενς προτπου. Αποτελε σμερα πως και στην αρχαιτητα ν εδος συμβολαου για τη ηθικ εξσκηση της ιατρικς.



     Ο ρκος ουσιαστικ χωρζεται σε 2 μρη. Στο 1ο προσδιορζονται οι υποχρεσεις του νεοεισαγμενου μαθητ και προσφρονται ηθικς κι οικονομικς εγγυσεις στο δσκαλο της ιατρικς τχνης. Υπσχεται να τιμ το δσκαλ του σα γονα πως θα κνει τα προβλματα του διδασκλου και δικ του. Επσης δχεται τη δσμευση να διδξει κι ο διος αν χρειαστε την ιατρικ τχνη στους γιους του αλλ και στους γιους του διδασκλου του. Το 2ο μρος θεωρεται και το σπουδαιτερο καθς αναφρεται στις ηθικς αρχς πνω στις οποες θα βασιστε για ν’ ασκσει το επγγελμ του ως αυριανς γιατρς. Βασικ του επιθυμα εναι να ασκσει τη τχνη «αγνς και καθαρς». Οι υποχρεσεις που συνεπγεται αυτ η επιθυμα εναι να επιδικει μνο το καλ των ασθενν του και να μη χρησιμοποισει ποτ θανατηφρο φρμακο στω κι αν του ζητηθε. Δε θα βοηθσει ποτ γυνακα να χσει παιδ που κουβαλ μσα της. Θα σβεται το σπτι κθε αρρστου που θα μπει και θ’ αποφεγει κθε αφροδισιακν επαφ με τον διο τον ασθεν αλλ και με μλη της οικογνεις του. Τλος, θα ‘ναι μπιστος και δε θα αποκαλπτει μυστικ που του γνονται γνωστ κατ την σκηση του επαγγλματς του.
     δη, μως, απ την ελληνιστικ και ρωμακ εποχ μχρι και σμερα υπρχνε ντονος προβληματισμς σχετικ με το αν η πατρτητα του συγκεκριμνου ργου ανκει στον Ιπποκρτη. Θα ‘ταν ουτοπα να πιστεαμε πως λες χουνε γραφε απ τον διο. Οι ιατρικς αυτς πραγματεες μπορε να διαπνονται απ' το διο ορθολογικ πνεμα μιας ιατρικς απαλλαγμνης απ κθε μαγικ επδραση, αλλ το ργο δεν εναι ομοιογενς. Υπρχουν διαφορς στο λεξιλγιο, στο φος και το περιεχμενο. Κποιες φανεται να μη γρφτηκαν απ τον διο το δσκαλο, κποιες εναι διαφρου προελεσεως και διαφορετικς χρονολογας. Το σγουρο εναι τι πολλ απ’ τα ργα της συλλογς γρφτηκαν απ μαθητς κι οπαδος του μεγλου γιατρο που εμπνεστηκαν απ αυτν.
     Σμφωνα με τον καθηγητ Α. Κοζη η Ιπποκρατικ Συλλογ απ ποψη περιεχομνου χωρζεται σε 12 κατηγορες. Αυτς και τα’ αντστοιχα βιβλα τους εναι:

   Γενικ (ρκος, Νμος, Περ αρχαης ιατρικς, Περ ιητρο, Περ τχνης, Περ ευσχημοσνης, Παραγγελαι, Αφορισμο.)

   Ανατομα-Φυσιολογα (Περ Ανατομς, Περ Καρδης, Περ σαρκν, Περ αδνων, Περ οστων φσιος, Περ φσιος ανθρπου, Περ γονς, Περ φσιος παιδου.)

   Διαιτητικ (Περ τροφς, Περ διατης, Περ διατης υγιεινς.)

   Παθολογα (Περ αρων, υδτων, τπων, Περ χυμν, Περ κρσεων, Περ κρισμων ημερν, Περ εβδομδων, Περ φυσν.)

   Προγνωστικ (Προγνωστικν, Προρητικν, Κωακα προγνσεις.)

   Ειδικ νοσολογα (Περ επιδημιν, Περ παθν, Περ νοσων, Περ των εντς παθν, Περ ιερς νσου, Περ τπων των κατ’ νθρωπον.)

   Θεραπευτικ (Περ διατης οξων, Περ υγρν χρσιος.)

   Χειρουργικ (Κατ’ ιατρεο, Περ ελκν, Περ αιμορροδων, Περ συργγων, Περ των εν κεφαλν τρωμτων, Περ αγμν, Περ ρθρων εμβολς, Μοχλικς.)

   Οφθαλμολογα (Περ ψεως.)

   Μαιευτικ (Περ παρθενων, Περ γυναικεης φσιος, Περ γυναικεων Α,Β, Περ αφορν, Περ επικυσεως, Περ επταμνου κι οκταμνου, Περ εγκατατομς εμβρου.)

   Παιδιατρικ (Περ οδοντοφυης.)

   Διφορα (Επιστολα, Λγοι, Το δγμα των Αθηναων, Επιβμιος, Πρεσβευτικ.)

     ν απ’ τα σημαντικτερα ργα, που αξζει να αναφερθομε και χαρακτηρζεται πολλς φορς ως ορσημο στην ιστορα της ευρωπαικς επιστμης, εναι το Περ ιερς νσου. Αποτελε τη 1η κφραση στη πνευματικ ιστορα της ανθρωπτητας του διαρκος αγνα που διεξγουν οι επιστημονικ σκεπτμενοι νθρωποι εναντον της δεισιδαιμονας. Το θμα του ργου εναι η ιερ νσος πως συνθιζαν να χαρακτηρζουν την επιληψα. Το ργο ουσιαστικ αντιμχεται με λους τους μγους-εξαγνιστς που διακηρσσουν τι η αρρστια χει υπερφυσικ χαρακτρα. Ο διος πιστεει πως η αρρστια αυτ οφελεται σε φυσικ ατια, πως κι λες οι αρρστιες κι η θεραπεα της θα πρπει να γνεται με φυσικ μσα. Κατ τη γνμη του η επιληψα ξεκιν απ τον εγκφαλο.
     Τελευταος του σταθμς ταν η γη των προγνων του, η Θεσσαλα, που παρμεινε ως το τλος της ζως του. Πθανε στη Λρισα το 377 π.Χ., σε ηλικα 85 90 104 109 ετν και τφηκε μεταξ Γυρτνος (Μακρυχωρου) Τυρνβου και Λρισας, απ τους γιους του, που ‘ταν επσης ιατρο. Σμφωνα με τον νθιμο Γαζ, -λει πως εδε αλλ δεν κατγραψε την επιγραφ του- το μνμα του διατηρθηκε μχρι και το 2ο μ.Χ. αι. Ο Σωρανς ο Εφσιος, στο ργο του Βοι Ιατρν, σχετικ με τον τφο του αναφρει: «τθαπται δ μεταξ Γρτωνος κα Λαρσης κα δεικνυται χρι δερο τ μνμα». Επσης αναφρει τι για πολλ χρνια στο μνμα του υπρχε σμνος μελισσν, που το μλι των εχε την ιδιτητα να θεραπεει τις φθες των παιδιν. Ο τφος του τον 18ο  αι. φρεται να εντοπστηκε απ το Ργα Φερραο βρισκτανε στο οθωμανικ νεκροταφεο του Αρναοτ Μαχαλ ξω απ τη  Λρισα,



     Στη Λρισα και στην ομνυμη συνοικα, υπρχει κενοτφιο κι ο μαρμρινος ανδριντας του που φιλοτχνησε ο γλπτης Γεργιος Καλακαλλς. Την ανγερση του μνημεου εμπνεστηκε ο αρχατρος Δημτριος Παλιορας. Η διαδικασα ανγερσης του μνημεου ξεκνησε το 1966 και τα εγκανια γιναν το 1978. Στο χρο του κενοταφου, το 1986 ιδρθηκε Ιατρικ Μουσεο απ τον Δημτριο Παλιορα. Στο χρο του εκτθενται χλκινες προτομς της Υγεας, του Ασκληπιο, του Απλλωνα, του Φλμινγκ, του Γ. Παπανικολου και του ιδρυτ. Επσης υπρχει αρχεο μ’ γγραφα που αναφρονται στη προσπθεια του Παλιορα να δνουν οι απφοιτοι των Ιατρικν Σχολν Ελλδας τον ρκο του Ιπποκρτη.

     Εκτς απ τα παραπνω ργα, περιλαμβνονται και 24 Επιστολς και το Περ Μανας Λγος, που περιγρφεται η πρσκληση του Ιπποκρτη απ τους Αβδηρτες για την υποτιθμενη θεραπεα του Δημκριτου. μως, οι πολλς διασκευς των ργων του κι η προσθκη ψευδεπγραφων απ αρχαιοττων χρνων, οδηγσανε τους μεταγενστερους μελετητς στην αδυναμα δικρισης των νθων ργων απ τα γνσια. λλωστε, η συλλογ στη σημεριν μορφ της γινε στους Αλεξανδρινος Χρνους, οπτε κι ρχισε, μ’ εντολ του Πτολεμαου, η περισυλλογ των συγγραμμτων του Ιπποκρτη. τσι, κρθηκε αναγκαο να περιληφθον λα τα συγγρμματα που φεραν το νομ του, ακμη κι αν υπρχανε βσιμες υποψες πως τανε ψευδεπγραφα, αρκε ν’ ανκανε στους προ-αριστοτελικος χρνους. Το πρβλημα επιτενεται απ την παραδοχ τι κποια ργα ανκουνε στη Σχολ της Κνδου
      Η 1η αππειρα κδοσης της πλρους συλλογς αποδδεται στο Βακχεο τον Ταναγραο τον 3ο π.Χ. αι. δη απ την αρχαιτητα μελετητς και σχολιαστς, πως ο Γαληνς ο Περγαμηνς, αρνονταν να συνδσουν με τον Ιπποκρτη λα τα ργα, που του αποδδονταν. Η μελτη των γλωσσικν κι λλων χαρακτηριστικν χρονολογε τον κριο γκο της Ιπποκρατικς Συλλογς μεταξ 450 και 340 π.Χ. Ββαια, το ζτημα της γνησιτητας απασχλησε για πολ τους ερευνητς, με αποτλεσμα να καταγραφον πολλς και παρδοξες απψεις. Ο Ερωτιανς, για παρδειγμα, παραδχεται μνο 31 συγγρμματα, εν ο Γαληνς σε περπου 13. Απ τους νετερους ο Γλλος ιστορικς της ιατρικς Εμλ Λιτρ, στηριζμενος στην ιωνικ διλεκτο γεμτη με τους δωρισμος του Ιπποκρτη, εξαιτας της δωρικς καταγωγς του, παραδχεται γνσια, εκτς του ρκου και του Νμου, λλα 11 ργα. Ο Ντιλς παραδχεται μνο 3. Σημαντικτερη απ τις εκδσεις του ργου του παραμνει η 10τομη κδοση του Εμλ Λιτρ (1829-1861), στο Παρσι, μ’ ελληνικ κεμενο και γαλλικ μετφραση. Η νετερη κδοση των ργων ανκει στον Κουλβιν (Λειψα 1894 & 1902), αλλ παρμεινε ανολοκλρωτη. Απ τους λληνες ριστη κριτικ στα ργα του κανε ο Αδαμντιος Κορας στα Περ Αερων Υδτων και Τπων και Περ Διατης Οξων και Αρχαας Ιατρικς.
     Η τεχνοτροπα κι η αξα των Ιπποκρατικν συγγραφν διαφρει απ ργο σ’ ργο και το περιεχμεν τους εκφρζει κυρως τις αντιλψεις των δασκλων και μαθητν της Σχολς της Κνδου και της Κω. Γενικ θεωρε τι τα πντα προρχονται απ τα 4 στοιχεα, σε καθνα απ τα οποα ανταποκρνεται η ιδιτητα του ψυχρο, του ξηρο, του θερμο, του υγρο. Στα στερε συστατικ του σματος υπερισχει το γαιδες και στα υγρ το υδατδες. Συνεκτικ ουσα των πντων εναι το πνεμα, μφυτο και θερμ στον νθρωπο, που εδρεει στη καρδι.
     Η Ιπποκρατικ μεθοδολογα χει 3 θεμελιδεις αρχς: την κλινικ παρατρηση, την εμπειρα και τον ορθολογισμ. Στηρζεται στη νοσολογικ τριαδικ αρχ: ρρωστος, αρρστια κι ιατρς. Στο σμα ενυπρχει μα ιδιατερη ζωικ δναμη, η φσις. Απ αυτ τη δναμη εξαρτται η συντρηση, η ανπτυξη, αλλ κι η θεραπεα του σματος κι η επαναφορ του απ τη παθολογικ κατσταση στη φυσιολογικ. Για το σκοπ αυτ, ο Ιπποκρτης πστευε πως η ανπαυση εναι κεφαλαιδους σημασας. Αυτ εναι κι η σημαντικτερη σλληψ του και δικαινεται σμερα απ τις σγχρονες απψεις περ υγεας κι ισορροπας του βιοενεργειακο δυναμικο του οργανισμο. λλωστε, ο Ιπποκρτης δεν εντοπζει τη νσο στα ργανα. Θεωρε πως ο ρρωστος αποτελε ενιαα ψυχοσωματικ ονττητα κι τι αρρστια διπεται απ φυσικος νμους. Ο ιατρς, λοιπν, υποβοηθε τη θεραπευτικ δναμη της φσης κι τσι ο ασθενς αντιμετωπζεται με μαν εντελς διαφορετικ οπτικ.
     Σμφωνα μ' αυτ το δγμα, το σμα περιχει τσσερις χυμος: το αμα, το φλγμα, την κτρινη και τη μαρη χολ. Η ισορροπα της αναλογας των χυμν συντηρε την υγεα (ευκρασα), εν η διαταραχ της (δυσκρασα) προκαλε τις αρρστιες. Η σωστ αναλογα των χυμν χαρακτηρζεται με τον ρο κρσις.
     Τα Ιπποκρατικ κεμενα αναφρονται διεξοδικ στη κλινικ σημειολογα, τη διαγνωστικ, τη πρληψη και τη πργνωση. Τα κλινικ σημεα, τα συμπτματα και μερικ απ τα σνδρομα, που περιγρφονται σ’ αυτ, αποτελσανε τη βση για τη κλινικ εξταση των αρρστων.
     Μα σημαντικ ννοια στον τομα της ιπποκρατικς ιατρικς εναι η κρσις, δηλαδ η στιγμ στην εξλιξη της νσου που ετε θα επικρατσει η ασθνεια κι ο ασθενς θα υποκψει στο θνατο, θα συμβε το αντθετο κι ο ασθενς θ’ ανακμψει. Μετ απ μα κρση, μπορε να ακολουθσει υποτροπ και στη συνχεια μα λλη αποφασιστικ κρση. Σμφωνα μ' αυτ το δγμα, οι κρσεις τενουν να συμβανουνε στις κρσιμες ημρες, που υποτθεται πως εναι συγκεκριμνη στιγμ μετ την ναρξη της θεραπεας. Αν μα κρση σημειωθε σε μρα πραν των κρσιμων ημερν, ττε θα πρπει ν’ αναμνεται υποτροπ. Ο Γαληνς πστευε πως η ιδα αυτ ρχισε με τον Ιπποκρτη, αν κι εναι πιθαν να ‘ναι προγενστερη.



     Οι Ιπποκρατικο φρονον τι η κλινικ εξταση πρπει να ‘ναι εξονυχιστικ και να επαναλαμβνεται συχν, γιατ οι αρρστιες δεν εναι στατικς, αλλ εξελισσμενες κατ φσεις, η τελευταα απ τις οποες προκαθορζει και την κβασ τους (λσις κρσις της νσου). Η διγνωση γινταν μετ απ εξαντλητικ εξταση του αρρστου, με κριτρια που θυμζουν κλινικς εξετσεις των καιρν μας. Μερικ απ τα ιπποκρατικ κλινικ σημεα, πως το ιπποκρτειον προσωπεον (η ψη, δηλαδ, του ετοιμοθνατου), οι ιπποκρατικο δκτυλοιπληκτροδακτυλα που διαπιστνεται συχν σε καρδιοπνευμονικ σνδρομα και σε συγγενες καρδιοπθειες) κι η ιπποκρτειος σεσις (που συνοδεει κατ καννα το θωρακικ εμπημα) εναι κλασικ ακμη και στη σγχρονη ιατρικ βιβλιογραφα. Ωστσο, επειδ οι κλινικς διαγνωστικς δυναττητες τανε περιορισμνες, το ενδιαφρον της ιπποκρατικς ιατρικς επικεντρθηκε κυρως στη πρληψη και τη πργνωση, που βασιζτανε σε διφορα κλινικ σημεα, πως η ανισοκορα, οι ψυχρο ιδρτες και το καθολικ οδημα.
     Στην εποχ του Ιπποκρτη, η φαρμακευτικ θεραπεα δεν ταν αρκετ ανεπτυγμνη και συχν το καλτερο πργμα που μποροσαν να κνουν οι γιατρο ταν να αξιολογσουν μα ασθνεια και να προβλψουνε τη πιθαν εξλιξη της με βση τα στοιχεα που εχανε καταγραφε στο παρελθν. Γι' αυτ κι η Ιπποκρατικ ιατρικ δεν επιχειρε συστηματικ ταξινμηση των νσων -αφο, λλωστε, δινε μεγαλτερη προσοχ στον ρρωστο, παρ στην αρρστια- αλλ τις ταξινομε με βση τη συμπτωματολογα. τσι ο Ιπποκρτης δικρινε τις νσους σε οξεες και χρνιες (ανλογα με τη κλινικ διαδρομ) και σε επιδημικς, ενδημικς και σποραδικς (ανλογα με τη κατανομ). Επσης χρησιμοποησε ρους πως ξαρση, υποτροπ, ανλυση, κρση, παροξυσμς, κορφωση κι ανρρωση. Ανμεσα απ τις αξιλογες κλινικς περιγραφς ξεχωρζουν οι αναφερμενες στην επιληψα, στον ττανο και σε ορισμνα πνευμονικ νοσματα.
     Η θεραπευτικ, σμφωνα με τις Ιπποκρατικς αντιλψεις, αποβλπει στην ενσχυση της ιαματικς δναμης της φσης (νοσων φσιες ιητρο). Ειδικτερα, οι φαρμακευτικς αντιλψεις συνοψζονται μες στην επιγραμματικ φρση «ασκεν περ τα νουσματα δο, ωφελειν μη βλπτειν». Υποστριζε δηλαδ πως τα φρμακα πρπει να ωφελον τουλχιστον να μη βλπτουν. Επιπλον ταν απρθυμος να χορηγσει φρμακα και να συμμετσχει σε εξειδικευμνη θεραπεα που θα μποροσε να αποδειχθε εσφαλμνη. Αντιθτως, προτιμοσε μα γενικευμνη θεραπεα. Η εναντωσ του στην πολυφαρμακα πιστοποιεται κι απ τη φρση του «πολλς φορς το καλτερο φρμακο εναι το καννα φρμακο». Ωστσο, σ’ ορισμνες περιπτσεις, χρησιμοποιοσε ισχυρ φρμακα.
     Η Ιπποκρατικ χειρουργικ δεν υστρησε απναντι στη κλινικ νοσολογα, παρ τις περιορισμνες ανατομικς γνσεις. Η φρση οκσα φρμακα ουκ ιται σδηρος ιται εναι προφητικ, ακμη και για τη σημεριν εποχ. Απ τις χειρουργικς ειδικτητες πιο ανεπτυγμνη ταν η ορθοπεδικ. Οι ιπποκρατικο χειρουργο μποροσαν να ανατξουν εξαρθρματα και κατγματα και να παροχετεουν αποστματα. Επσης διενεργοσαν ανατρσεις κρανου, παρακεντσεις θρακος και κοιλις, νεφροτομς σε νεφρολιθισεις κι εκτελοσαν ακρωτηριασμος σε περιπτσεις γγγραινας των κρων. Η αφαρεση λθων της ουροδχου κστης απαγορευταν στους χειρουργος, που στη διρκεια των εγχειρσεων χρησιμοποιοσανε διφορα αντισηπτικ κι αιμοστατικ μσα.
     Οι διδασκαλες του Ιπποκρτη παραμνουν αντικεμενο των σημερινν μελετν στην πνευμονικ ιατρικ και χειρουργικ. Η Ιπποκρατικ ιατρικ ξεχριζε για τον αυστηρ επαγγελματισμ της, τη πειθαρχα, και την αυστηρ πρακτικ. Στο ργο του με ττλο Περ των εν τη Κεφαλ Τραυμτων, περιγρφει εγχερηση που αφαιρεται να μρος απ το κκαλο του κρανου. ν λλο ργο του, το Κατ' Ιατρεον, μπορε να θεωρηθε περιγραφ ενς σγχρονου ολφωτου χειρουργεου. Ο Ιπποκρτης περιγρφει πς πρπει να χρησιμοποιεται το φυσικ και τεχνητ φως, πς πρπει να ετοιμζεται ο ρρωστος, να αποστειρνονται τα εργαλεα και τ’  λλα αντικεμενα που ‘χουνε σχση με την εγχερηση. Κατ συνπειαν, ο ιπποκρατικς γιατρς δινε ιδιατερη προσοχ σε λες τις πτυχς της δουλεις του: ακολουθοσε λεπτομερες προδιαγραφς για το φωτισμ, το προσωπικ, τα ργανα, τη στση του ασθενος και τις τεχνικς που πρπει ν' ακολουθονται σ' να χειρουργεο. Διατηροσε ακμη και τα νχια του σε συγκεκριμνο μκος.
     Oι απαρχς της δυτικς οδοντιατρικς παρδοσης εντοπζονται στα κεμενα της Ιπποκρατικς Συλλογς και κυρως στα ργα Περὶ Ὀδοντοφυης και Περὶ Σαρκῶν. Ονοματολογα των δοντιν: Το λμμα ὀδος εναι η τυπικ λξη που χρησιμοποιεται γενικ στα ιπποκρατικ κεμενα για τη περιγραφ ενς δοντιο αν κι εμφανζονται προσπθειες ονοματοδοσας κθε δοντιο ξχωρα απ τα υπλοιπα, στε να προσδιοριστε αυτ και μνο το δντι ναντι των υπολοπων. τσι για παρδειγμα υπρχουν αναφορς πως: ἀριθμομενος ὁ πεμπταῖος ἀπὸ τῶν ἔμπροσθεν , δηλαδ για το 5ο δντι που η αρχ μτρησης ξεκιν απ τα πρσθια δντια. Η φση των δοντιν: να απ κεντρικ ζητματα που απασχλησαν τους ιπποκρατικος συγγραφες ταν η φση των δοντιν τα οποα συγκαταλγονταν στα οστ. Πρκειται για μια κυραρχη αντληψη η οποα εντοπζεται τσο στον Αριστοτλη σο και στον Γαλην της Περγμου.
     Η Οδοντοφυα: Η ανατολ των δοντιν αποτελε να απ τα πλον συναρπαστικ κεφλαια της αρχαας ελληνικς οδοντιατρικς καθς σχετζεται μεσα με τα στδια ανπτυξης του ατμου και σηματοδοτε τη μετβαση απ τη μιαν ηλικιακ κατηγορα στην επμενη. Τα δντια σχηματζονται στο μβρυο τελευταα μετ τα οστ και τα νχια κατ τον 7ο μνα της κησης, τα νεογιλ δντια αντικαθστανται κατ το βδομο τος της ηλικας του ατμου κλπ. Παθολογα και Οδοντικς Φραγμς: Οι παθσεις που εκδηλνονται στο στμα κι ειδικ οι σχετιζμενες με τα δντια εμφιλοχωρονε σ’ να ευρ φσμα κειμνων της ιπποκρατικς ιατρικς παθολογας. Στις περισστερες περιπτσεις πρκειται για συμπληρωματικ στοιχεα εκδλωσης μιας παθολογικς κατστασης κι εναι: Βρουξισμς των δοντιν / Αιμωδα / Οδοντικς Πνος / Ξρανση δοντιν / Σφακελισμς / Διαπηση / Συγγενες ανωμαλες των δοντιν.
     Παθσεις των ολων: Εκτς απ τις παθσεις των δοντιν, τα ιπποκρατικ κεμενα περιγρφουν και μια σειρ απ ασθνειες που αναφρονται στα ολα πως αποστματα, ουλτιδα, υπερσαρκσεις κι επουλδες. Γναθοχειρουργικ: Αν νας τομας της Οδοντιατρικς ωφελθηκε περισστερο απ την ιπποκρατικ διδασκαλα αυτς εναι η Γναθοχειρουργικ. Με την ιπποκρατικ πραγματεα Περὶ ἄρθρων η Γναθοχειρουργικ αναντρρητα συγκροτεται ως νας ιδιατερος τομας της χειρουργικς αντιμετπισης εξαρθρσεων και καταγμτων των γνθων. Ορθοδοντικ: Η 1η αναφορ σε στριξη κι ακινητοποηση εσειστων δοντιν με πρσδεση εντοπζεται σ’ αυτ το ιπποκρατικ ργο. Πρκειται για περιπτσεις καταγμτων της κτω γνθου, που η πρσδεση χει σα στχο την αποκατσταση της απκλισης και της μετακνησης των δοντιν στη φυσιολογικ τους θση.
     Ο ρκος του Ιπποκρτη εναι ο ρκος που δνεται απ ιατρος κι αναφρεται στην ηθικ εξσκηση της ιατρικς. Πιστεεται πως ο ρκος γρφτηκε απ τον Ιπποκρτη τον 4ο αινα π.Χ. απ ναν απ τους μαθητς του και τσι περιλαμβνεται στην Ιπποκρατικ συλλογ. Παρ' λο που εναι περισστερο ιστορικς και ηθικς αξας, ο ρκος θεωρεται ως "τελετ περσματος" για αυτος που εκπαιδετηκαν να ασκον την ιατρικ[38][39], ωστσο δεν εναι πλον υποχρεωτικς και δε δδεται απ’ λους τους ιατρος.
     Ο ιπποκρατικς ρκος -ανεξρτητα απ τις φιλολογικς συζητσεις γρω απ τη γνησιτητ του- αποτελε αθνατο κλασικ κεμενο. Αποτελεται απ μα μνο σελδα και εναι ο καταστατικς χρτης της ιατρικς ηθικς και της επαγγελματικς δεοντολογας, που στηριχθκανε σχεδν λες οι σχετικς παγκσμιες διακηρξεις, πως η Παγκσμια Διακρυξη για τα Δικαιματα του Ανθρπου (Γενεη 1948) και η Διακρυξη για τα Δικαιματα των Αρρστων (Λισσαβνα 1981).
     Σμφωνα με τον Αριστοτλη, τανε γνωστς ως Μγας Ιπποκρτης. Το γεγονς τι η Ιπποκρατικ ιατρικ νθησε κατ τη περοδο του χρυσο αινα του Περικλ δεν αποτελε τυχαο συμπτωματικ γεγονς. Προγγελοι του Ιπποκρτη, εκτς απ τον Ασκληπι και την ιερατικ ιατρικ των Ασκληπιεων, ταν η λακ-παραδοσιακ ιατρικ κι η Ιωνικ φιλοσοφα.
     Στην Αρχαα Ελλδα υπρχαν 2 ιατρικς σχολς ως προς τον τρπο αντιμετπισης των νσων. Η Ιατρικ Σχολ της Κνδου επικεντρθηκε στη διγνωση. μως η ιατρικ κατ την εποχ του Ιπποκρτη δεν ξερε σχεδν τποτα για την ανθρπινη ανατομα και φυσιολογα, λγω του ελληνικο ταμπο που απαγρευε τον τεμαχισμ των ανθρπων. Κατ συνπεια, η σχολ της Κνδου απτυχε στη διγνωση ασθενειν απ μα σειρ συμπτωμτων. Αντιθτως, η Ιπποκρατικ Σχολ της Κω εχεν επκεντρο τη φροντδα του ασθενος και τη πργνωση, τσι ταν αποτελεσματικτερη στην αντιμετπιση ασθενειν κι νοιξε το δρμο για τη μεγλη ανπτυξη στη κλινικ πρακτικ. Για παρδειγμα, οι ασθενες που πσχαν απ αιμορροδες υποβληθκανε σε θεραπεα απ’ τους ιπποκρατικος γιατρος με προχωρημνους για την εποχ τρπους.
     Σμφωνα με τον Ιπποκρτη, ο ιατρς πρεπε να εξετζει τον ασθεν, να παρατηρε προσεκτικ τα συμπτματα, να καταλγει σε διγνωση και στη συνχεια να προχωρ σε θεραπεα. Κατ συνπεια καθιρωσε τις βσεις της κλινικς Ιατρικς, πως εφαρμζονται ακμη και σμερα. Θεωρεται τι εισγαγε πολυριθμους ιατρικος ρους, που χρησιμοποιονται διεθνς, πως σμπτωμα, διγνωσις, θεραπεα, τραμα και σψις. Επ πλον, περιγραψε να μεγλο αριθμ ασθενειν απαλλαγμνος απ δεισιδαιμονες. Οι ονομασες τους χρησιμοποιονται ακμη στη σγχρονη Ιατρικ, πως διαβτης, γαστρτις, εντερτις, αρθρτις, καρκνος, εκλαμψα, κμα, παρλυσις, μανα, πανικς, υστερα, επιληψα κλπ. Η επιληψα θεωρετο ιερ νσος πριν απ τον Ιπποκρτη κι ν απσπασμα που αποδδεται σε κενον υπογραμμζει τον ορθολογικ τρπο σκψης του:

   «Η επιληψα δεν εναι περισστερο ιερ ασθνεια απ’ ,τι οι υπλοιπες ασθνειες. Οι νθρωποι την ονομζουν ιερ επειδ απλ δεν τη καταλαβανουν. Αν μως ,τι δεν καταλαβανουμε το ονομζουμε ιερ, ττε τα ιερ πργματα θα εναι ατελεωτα».

     Ο Ιπποκρτης πιστθηκε απ τους μαθητς του Πυθαγρα για τη σνδεση της φιλοσοφας με την ιατρικ. Επιπλον, ταν ο πρτος που θεμελωσε την επιστημονικ ιατρικ, πως βεβαινει κι ο Γαληνς ("πρτος εξνεγκε την τελεαν παρ' λλησι ιατρικν", xiv 676). Τα ργα του εναι προντα ξοχης παρατρησης, εμπειρας και σπνιου ορθολογισμο.
     Κατ τον Ιπποκρτη και τους αποκαλομενους Ιπποκρατικος, ο γιατρς οφελει να απορρπτει κθε εδους δεισιδαιμονα, να εναι καθαρς στο σμα και αχριστος της ηθικς. Η ζω του πρπει να ‘ναι σεμν και γεμτη σιγ κι ο διος να ‘ναι φιλσοφος. Δκαια, λοιπν, ο Αντρλ εδε στους Ιπποκρατικος, ανθρπους στερημνους απ τη σγχρονη τεχνολογα της παρατρησης να δρουν με τη πνευματικ τους δναμη και μνο και να οδηγονται στις διες αλθειες ιδες, που οδηγονται σμερα οι επιστμονες με την αργ κι εππονη εργασα της ανλυσης και της παρατρησης. Για το Γαλην ο Ιπποκρτης εναι Θεος, μγιστος των γιατρν και πρτος των φιλοσφων. Δεν περιορστηκε στον απλ εμπειρισμ, αλλ τον νωσε με τη δινοια, προκειμνου να γνωρσει τη φση. Ο Γαληνς τονε περιγρφει πως θα περιγραφε μλλον τον εαυτ του κι τσι δωσε μφαση μνο στα κεμενα που τον ενθουσαζαν. μως, παραμνει ταυτχρονα κι ο συνδετικς κρκος για τη διδοση της διδασκαλας του, καθς μετφερε το ενδιαφρον του σε μεταγενστερους γιατρος. τσι, με την αντιγραφ των κειμνων του οι ιδες του Ιπποκρτη επιβωσαν κατ τη Βυζαντινν Αυτοκρατορα και τις κληρονμησαν οι γιατρο της Αναγννησης εν κατ το Μεσαωνα τις μεθδους του Ιπποκρτη υιοθτησαν κι οι ραβες. Η Ιπποκρατικ Συλλογ γινε το θεμλιο που γρω του καταγρφηκε η εμπειρα της ιατρικς, προκειμνου να χτιστε το σγχρονο οικοδμημα της ιατρικς.
     Το πρωτοποριακ ργο του Ιπποκρτη επηρασε θετικ, χι μνο τη γενικ ιατρικ, αλλ λες τις παθολογικς κι λες τις χειρουργικς ειδικτητες. Επιπλον, αξζει να επισημανθε η προβλεπτικ του ικαντητα. Επκτεινε τις κλινικς παρατηρσεις στο οικογενειακ ιστορικ και στο περιβλλον. Αυτ το γεγονς αποτυπνεται, με συγκεκριμνα παραδεγματα, μσα σε 2 πραγματεες του. Το να εναι τι οι ννοιες του περιβλλοντος (Περ αρων, υδτων, τπων) και της κληρονομικτητας (Περ ιερς νσου) εναι σχεδν ισοδναμες μες στα Ιπποκρατικ κεμενα, γεγονς που παραδχονται οι σγχρονες ιατροβιολογικς ρευνες. Το λλο εναι πως οι ανθυγιεινς συνθκες ζως, η ακατλληλη διατροφ, οι διαιτητικς παρεκτροπς κι η καταστροφ του περιβλλοντος, που κατ κρον επισημνθηκαν πρτα απ τον Ιπποκρτη (ηγεμονικτατον απντων η Φσις), αποτελον μερικ απ τα απειλητικτερα υγειονομικ προβλματα της σημερινς εποχς.
     Η προσφορ της Ιπποκρατικς Ιατρικς στη παγκσμια Ιατρικ Επιστμη εναι ανεκτμητη. Το περιεχμεν της εναι μαζ ιστορικ και φιλοσοφικ, ανθρωπιστικ και μεθοδολογικ. Η ιπποκρατικ μθοδος απλλαξε την ιατρικ απ τις μαγικοθρησκευτικς αντιλψεις, την αγυρτεα και τις δεισιδαιμονες κι απρριψε τη δοξασα πως η προλευση των νσων εναι θεκ. Στον καιρ του, οι νθρωποι πστευαν πως οι επιδημες παρουσιζονταν επειδ το θελαν οι θεο. Ο Ιπποκρτης τος επε πως τις πληγς αυτς τις δημιουργοσε το μολυσμνο νερ, η ακαθαρσα, τα ποντκια κι οι ρρωστοι που ρχονταν σ’ επαφ με την υπλοιπη κοινωνα.
     Αν και διαχρισε την ιατρικ απ τη φιλοσοφα, ο Ιπποκρτης δεν παραμλησε να προσδσει βαρνουσα σημασα στις ηθικοδεοντολογικς αξες και στο φιλοσοφικ στοχασμ ιητρς γαρ φιλσοφος ισθεος. Δε παρλειψε να τονσει τον ανθρωποκεντρικ χαρακτρα της ιατρικς, τη ρευσττητα των γνσεων, τη σχετικτητα των διαγνσεων και το περιορισμνο των ιατρικν δυνατοττων, επισημανοντας τι: Ο βος βραχς, η τχνη μακρ, ο καιρς οξς, η περα σφαλερ κι η κρσις χαλεπ (η ανθρπινη ζω εναι σντομη, η επιστμη ατλειωτη, ο χρνος λγος, η περα λαθεμνη κι η απφαση γεμτη ευθνες). Το γνωμικ αυτ συνοψζει τη φιλοσοφα του. Λγο κρατ η παραμον του ανθρπου πνω στη γη. Ο Ιπποκρτης προσπαθοσε να κνει τη παραμον αυτ πιο υποφερτ. Προσπαθοσε ν’ ανακουφσει τον νθρωπο απ τον πνο, την αρρστια και το φβο.
     Τλος αξζει ν’ αναφερθε πως ταν υπρμαχος της φιλοσοφικς ποψης του Πυθαγρειου φιλσοφου Εμπεδοκλ (493−433 π.Χ.) πως η Φση αποτελεται απ τσσερα βασικ στοιχεα: νερ, γη, αρα και φωτι. Ως γνωστν, οι Πυθαγρειοι ταν μια εκλεκτικ φιλοσοφικ ομδα, που πστευε πως η καλοπροαρετη Φση τανε θεκ δημιουργημνη σμφωνα με μουσικ αρμονικος και μαθηματικ καθορισμνους νμους. Πστευαν τι μσω μιας σειρς μετενσαρκσεων οι ψυχς των ανθρπων προορζονταν να μεταβληθον σε αθνατα αιθρια στρα. Ο ιδρυτς της φιλοσοφας αυτς, ο θρυλικς Πυθαγρας, εχεν ισχυριστε τι θυμτανε τις προηγομενες ζως του. Οι Πυθαγρειοι τρεφαν μεγλο σεβασμ στην ιεραρχα και τηροσαν ρκο σιωπς, επειδ πστευαν τι μνο λγοι εκλεκτο πρεπε να χουν πρσβαση στην ιερ γνση. Επ πλον, πστευαν τι η δικαιοσνη θα ‘πρεπε να διαπνει λες τις ανθρπινες σχσεις, πως ο θεκς νμος κυβερν λα τα φυσικ φαινμενα.
     Οι μεταγενστερο του μεγλοι ιατρο φιλσοφοι (Πλτων, Αριστοτλης, Γαληνς, Πλνιος κ..) τον αναφρουν ως μγα θεον. Η παγκσμια αναγνριση του Κου σοφο ως πατρα της ορθολογικς Ιατρικς αποτελε περτρανη απδειξη της ανεκτμητης αξας του πρωτοποριακο του ργου, που επηρασε βαθτατα τη διαχρονικ εξλιξη της επιστημονικς ιατρικς σκψης στα χρνια που ακολοθησαν απ ττε ως και σμερα.

==============================

                              Ο ρκος Του Ιπποκρτη

     Στα Ιπποκρτεια που γνονται κθε χρνο στην Κω, το αποκορφωμα των εκδηλσεων εναι η αναπαρσταση του ρκου του Ιπποκρτη, η οποα γνεται στο Ασκληπιεο. νας νεαρς στεφανηφρος συνοδεεται απ δο κοπλες που παριστνουν τις Θες Υγεα και Πανκεια, εν προηγεται πομπ με τρεις αυλοφρους που παζουν να ρυθμικ μουσικ κομμτι καθς κατεβανουν αργ και μεγαλπρεπα τις φαρδις σκλες του δετερου ανδρου του Ασκληπιεου. Δδεκα κρες ντυμνες με λευκ εσθτα και με κνιστρα στα χρια ρανουν με ροδοπταλα το Βωμ του Κυπαρισσιο Απλλωνα, μπροστ στον οποο ο στεφανηφρος απαγγλλει τον ρκο.

Ὄμνυμι Ἀπλλωνα ἰητρν κα Ἀσκληπιν κα Ὑγεαν και Πανκειαν κα θεος πντας τε και πσας, ἵστορας ποιεμενος, ἐπιτελα ποισειν κατ δναμιν κα κρσιν ἐμν ὅρκον τνδε κα ξυγγραφν τνδε.
Ἡγσεσθαι μν τόν διδξαντ με την τχνην τατην ἴσα γεντῃσιν ἐμοῖσι, κα βου κοινσεσθαι, κα χρεῶν χρηζοντι μετδοσιν ποισεσθαι, και γνος τό ἐξ αὐτοῦ ἀδελφεοῖς ἴσον ἐπικρινειν ἄρρεσι, κα διδξειν τν τχνην τατην, ἥν χρηζωσι μανθνειν, ἄνευ μισθοῦ κα ξυγγραφῆς, παραγγελης τε κα ἀκροσιος κα τῆς λοιπῆς ἁπσης μαθσιος μετδοσιν ποισασθαι υἱοῖσι κα τοῖσι τοῦ ἐμ διδξαντος κα μαθηταῖσι συγγεγραμμνοις τε κα ὡρκισμνοις νμῳ ἰητρικ, ἄλλῳ δ οὐδεν.
Διαιτμασ τε χρσομαι ἐπ᾿ ὠφελεῃ καμνντων κατ δναμιν κα κρσιν ἐμν, ἐπ δηλσει δ κα ἀδικῃ εἴρξειν.
Οὐ δσω δ οὐδ φρμακον οὐδεν αἰτηθες θανσιμον, οὐδ ὑφηγσομαι ξυμβουλην τοινδε˙ ὁμοως δ οὐδ γυναικ πεσσν φθριον δσω.
Ἁγνῶς δε κα ὁσως διατηρσω βον τν ἐμν κα τχνην τν εμν.
Οὐ τεμω δε οὐδν μην λιθιῶντας, ἐκχωρσω δε ἐργτῃσιν ἀνδρσιν πρξιος τῆσδε.
Ἐς οἰκας δε ὁκσας ἄν ἐσω, ἐσελεσομαι ἐπ᾿ ὠφελεῃ καμνντων, ἐκτς ἐν πσης ἀδικης ἑκουσης κα φθορης τῆς τε ἄλλης κα ἀφροδισων ἔργων ἐπ τε γυναικεων σωμτων κα ἀνδρεων, ἐλευθρων τε κα δολων.Ἅ δ᾿ ἄν ἐν θεραπεῃ ἤ δω ἤ ακοσω, ἤ κα ἄνευ θεραπεης κατ βον ἀνθρπων, ἅ μ χρ ποτε ἐκλαλεσθαι ἔξω, σιγσομαι, ἄρρητα ἡγεμενος εἶναι τ τοιαῦτα.
Ὅρκον μν οὖν μοι τνδε ἐπιτελα ποιοντι κα μ ξυγχοντι εἴη ἐπαρασθαι κα βου κα τχνης, δοξαζομνῳ παρ πᾶσιν ἀνθρποις ἐς τν αἰε χρνον˙ παραβανοντι δ κα ἐπιορκοντι, τἀναντα τουτων.

Ορκζομαι στον Απλλωνα τον ιατρ και στον Ασκληπι και στην Υγεα και στην Πανκεια και σε λους τους θεος και τις θες, που βζω μρτυρες, τι θα εκπληρσω τον ρκο μου αυτ και το συμβλαιο αυτ, σμφωνα με τη δναμη και την κρση μου.
τι θα θεωρ εκενον, που μου δδαξε την τχνη αυτ σο με τους γονες μου και θα τον κνω κοινων του βου μου και θα του προσφρω απ τα δικ μου ,τι χρειζεται˙ τους απογνους του θα θεωρ αδελφος μου και θα τους διδξω την τχνη αυτ, αν επιθυμον να τη μθουν, χωρς μισθ και χωρς συμφωνα.
τι θα μεταδσω τους επαγγελματικος καννες, τα θεωρητικ μαθματα και τις υπλοιπες κθε εδους ασκσεις στους γιους μου, στους γιους του δασκλου μου και σε μαθητς, που θα χουν συνδεθε μαζ μου με ρκο και συμβλαιο, κατ τη συνθεια των γιατρν και σε κανναν λλο.
Θα χρησιμοποισω τη θεραπευτικ δαιτα μνο για ωφλεια των αρρστων, σο εξαρτται απ τη δναμη και την κρση μου και (υπσχομαι τι) θα τους προφυλξω απ κθε βλβη και αδικα.
Δεν θα χορηγσω θανατηφρο φρμακο σε κανναν, σο κι αν παρακληθ, οτε θα υποδεξω ττοια συμβουλ. Επσης δεν θα δσω σε γυνακα φρμακο εκτρωτικ.
Αγν και καθαρ θα διατηρσω τη ζω και την τχνη μου.Δεν θα χειρουργσω οπωσδποτε αυτος, που πσχουν απ πτρα, αλλ θα αφσω την πρξη αυτ στους εξασκημνους.
Σε σα σπτια προσκαλομαι, θα μπανω για το καλ των αρρστων, κρατντας τον εαυτ μου μακρι απ κθε θεληματικ αδικα λλη διαφθορ και προ πντων μακρι απ κθε αφροδισιακ πρξη σε σματα γυναικν και ανδρν, ελευθρων δολων.
σα κατ τη διρκεια της θεραπεας θα δω θα ακοσω και πρα απ τη θεραπεα στην καθημεριν ζω, σα δεν πρπει ποτ να κοινολογονται στους ξω, θα τα αποσιωπσω, θεωρντας τι αυτ εναι ιερ μυστικ.
σο λοιπν θα τηρ τον ρκο μου αυτ και δεν θα τον παραβιζω, εθε να πετυχανω στη ζω και στην τχνη μου, χοντας πντοτε καλ νομα ανμεσα στους ανθρπους˙ αν μως τον παραβ και γνω επορκος, να πθω τα αντθετα.

                             Περ Ιητρο (Περ Ιατρο)

     Το κρος ενς γιατρο απαιτε αυτς να ‘χει το χρμα της υγεας και να ‘ναι εσαρκος -στο βαθμ ββαια που του το επιτρπει η φση του- ο λγος εναι τι για τον πολ κσμο γιατρο που δε βρσκονται σ' αυτο του εδους τη καλ σωματικ κατσταση δεν θα μποροσανε ποτ να φροντσουν σωστ τους λλους.
     Το 2ο εναι η υποχρωση του να ‘ναι καθαρς στην εμφνιση του, τα ροχα του να ‘ναι καθωσπρπει και τ’ αρματα που χρησιμοποιε να ‘ναι ευχριστα και καθλου ενοχλητικ στους λλους: λ’ αυτ αρσουνε γενικ στους αρρστους. σο για τα θματα που σχετζονται με τη ψυχ, ο σφρων νθρωπος πρπει να δνει ιδιατερη σημασα στα εξς: χι μνο να κρατ κλειστ το στμα του, αλλ και να ζει μιαν απλυτα τακτικ ζω -λα αυτ παζουν ευεργετικτατο ρλο στην απκτηση καλο ονματος- η συμπεριφορ του να εναι η συμπεριφορ του καθς πρπει ανθρπου κι ως ττοιος να ‘ναι σοβαρς και φιλικς απναντι σε λους -λοι το ξρουμε τι τον νθρωπο που στκεται τοιμος κθε στιγμ να τρξει σε κθε ζτηση οι λλοι συνθως τον περιφρονον, στω και αν τους εναι χρησιμτατος-· πρπει επσης να εξετζει με προσοχ ως πο μπορε να φτνει η ελευθερα του στις πρξεις του, γιατ τα δια πργματα τα βλπει κανες στα δια πρσωπα μ’ ευχαρστηση μνο αν επαναλαμβνονται σπνια. Το πρσωπο του να δεχνει νθρωπο στοχαστικ, χι μως τραχ, -γιατ ττε δνει την εντπωση ανθρπου ξιπασμνου και γι’ αυτ, δσκολου στις σχσεις του με τους λλους- οτε μως και ν’ αφνεται σ’ ακατσχετα γλια και να ‘ναι μνιμα εθυμος: νας ττοιος νθρωπος λογαριζεται ιδιατερα φτηνς κι ασμαντος κι επομνως στο σημεο αυτ χρειζεται ιδιατερη προσοχ.
     Σ’ λες τις κοινωνικς του σχσεις ο γιατρς πρπει να ‘ναι δκαιος (η δικαιοσνη δε μπορε παρ να βοηθ σε πολλς περιστσεις) και φυσικ οι σχσεις αρρστων-γιατρο εναι σχσεις πολ στενς: οι ρρωστοι αποθτουνε τον εαυτ τους στα χρια των γιατρν κι αυτο ρχονται κθε στιγμ σ’ επαφ με γυνακες, με κορτσια, με πργματα μεγλης αξας, εναι επομνως ανγκη απναντι σ’ λα αυτ ο γιατρς να δεχνει αυτοκυριαρχα. Ττοιος πρπει να ‘ναι ο γιατρς, στη ψυχ και στο σμα.
     Ο λγος μας θα ‘ναι τρα για τους καννες που σχετζονται με τη τχνη της ασης, αυτος που στηριγμνος κανες μπορε να γνει αληθινς μστορης αυτς της τχνης. Ας ρξουμε λοιπν πρτα μια ματι σ' αυτ με τα οποα αρχζει κανες την εκπαδευση του. Και φυσικ τα σχετικ με τη περθαλψη στο ιατρεο εναι απ’ τα πρτα που μαθανει νας αρχριος. Το 1ο λοιπν εναι να βρεθε η κατλληλη θση για το οκημα. Κατλληλη θα εναι η θση του, α) αν δεν το χτυπ αρας τσι στε να γνεται ενοχλητικς, β) αν δε δημιουργε προβλματα ο λιος το δυνατ φως της μρας. Το δυνατ, λαμπρ φως στο ιατρεο δεν εναι ββαια τποτε το ενοχλητικ για τον γιατρ που προσφρει τη θεραπεα, δεν εναι μως τσι και για τον ρρωστο που δχεται κει τη θεραπεα. πως και να 'χει, ττοιο φως καλτερα να το αποφεγουμε σο μπορομε, επειδ βλπτει τα μτια. Αυτ ορζουν οι καννες για το φως. Επιπλον πρπει να προσχουμε στε ο ρρωστος με καννα τρπο να μη δχεται τη λμψη κατευθεαν στο πρσωπο, γιατ για μτια που ‘ναι αδνατα εναι μια πρσθετη ενχληση -τσι κι αλλις τ’ ασθενικ μτια δε χρειζονται και πολλ για να βλαφτον ακμη πιτερο. Αυτς λοιπν εναι ο τρπος με τον οποο πρπει να γνεται η χρση του φωτς. σο για τα καθσματα, η πιο μεγλη μας φροντδα πρπει να ‘ναι να ‘χουνε το ανλογο ψος στε γιατρς κι ρρωστος να βρσκονται στο διο εππεδο.
     Μ’ εξαρεση τα εργαλεα λλα χλκινα αντικεμενα να μη χρησιμοποιε ο γιατρς: τη χρση ττοιων σκευν τη θεωρ κακγουστη επδειξη. Το νερ που δνουμε στα πρσωπα που υποβλλονται σε θεραπεα πρπει να ‘ναι πσιμο και καθαρ. ,τι χρησιμοποιομε για το σκοπισμα πρπει να ‘ναι καθαρ και μαλακ: για τα μτια λιν υφσματα, για τις πληγς σφουγγρια, πργματα που κι απ μνα τους φανεται πως προσφρουν χι ασμαντη βοθεια.
     Τα εργαλεα πρπει να ‘ναι λα εκολα στη χρση τους κι απ τη πλευρ του μεγθους, κι απ την πλευρ του βρους κι απ την πλευρ της λεπττητας κατασκευς τους.

                              ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Ασκληπιδης

     Η παροσα ανασκπηση περιγρφει το βο, την ιατρικ φιλοσοφα και την πνευματικ κληρονομι δο πρωτοπρων Ελλνων ιατρν, οι οποοι πριν απ δο χιλιετες εισγαγαν τις βασικς ννοιες της ιατρικς θεωρας, πρακτικς και ηθικς, που αντιστοιχον σε πτυχς της σγχρονης κλινικς και μοριακς Ιατρικς: το θρυλικ Ιπποκρτη τον Κο και το σχετικ γνωστο Ασκληπιδη το Βιθυν. Για τον Ιπποκρτη, μιλσαμε εκτενς, χει αναγνωριστε παγκσμια ως ο πατρας της κλινικς Ιατρικς, επηρεασμνος απ τη Πυθαγρεια θεωρα τι η Φση αποτελεται απ 4 στοιχεα, κλπ.
     Ο Ασκληπιδης ο Βιθυνς (124−40 π.Χ.) ταν ο 1ος ιατρς που διατπωσε μια προγονικ θεωρα ανλογη με τη μοριακ Ιατρικ. Επηρεασμνος απ την Επικορεια φιλοσοφα αποδεχταν την ατομικ θεωρα, την τυχαιτητα και την εξλιξη. Πρτεινε τι το ανθρπινο σμα απαρτζεται απ μρια και κενος χρους και θεωροσε τι οι νσοι οφελονται σε αλλαγ της μορφς και της θσης των μορων του ασθενος. Ο Βιθυνς ιατρς δρυσε τη Μεθοδικ Ιατρικ, που δεν αποδεχταν τη θεωρα της καλοπροαρετης Φσης και εισγαγε τη φυσιοκρατικ, φιλικ, συμπονετικ, ευχριστη και χωρς πνο θεραπεα στην ιατρικ πρακτικ. Ο Ασκληπιδης ταν ο πρτος ιατρς που διαχρισε τις ασθνειες σε οξεες και χρνιες, ο πρτος χειρουργς που πραγματοποησε μια επιλεκτικ μη επεγουσα τραχειοτομ και ο πρτος λληνας που καθιρωσε την Ιατρικ στη Ρμη. Η πρωτοποριακ του συμβολ κατστη κατανοητ μλις τις τελευταες δεκαετες, με την ναρξη της εποχς της μοριακς Ιατρικς.
     Εναι ευρτατα αποδεκτ τι η ιατρικ επιστμη, πως και πολλο λλοι επιστημονικο κλδοι, χει τις ρζες της στον ελληνικ πολιτισμ. Θρησκευτικς και μαγικς αντιλψεις καταδυνστευαν το νου των ανθρπων επ χιλιετες, ως τον 6ο αινα π.Χ., ταν η φιλοσοφα ρχισε να αναπτσσεται στις ελληνικς πλεις του Αιγαου και των ακτν της Ιωνας. Στο πλασιο μιας μακρς πνευματικς παρδοσης, που ρχισε απ το Θαλ το Μιλσιο, οι φιλσοφοι («φλοι της σοφας») προσπθησαν να εξηγσουν τη Φση χρησιμοποιντας τσο την εμπειρα τους που βασιζταν στις αισθσεις, σο και τη φαντασα τους που βασιζταν σε εμπειρικς αναλογες και ορθολογικς υποθσεις.
     Αυτ ακριβς το περιβλλον της πνευματικς ελευθερας ταν εκενο που επτρεψε να γεννηθε η επιστημονικ Ιατρικ. Απ την αρχαιτητα χει προταθε τι οι εμπειρικς γνσεις απ τη μαγειρικ και τα ατυχματα γυμναστικς, καθς και κποιες φιλοσοφικς ιδες, αποτλεσαν τις βσεις πνω στις οποες στηρχθηκε η ελληνικ Ιατρικ. Αυτ το ρθρο εναι αφιερωμνο στους πρωτοπρους λληνες ιατρος, οι οποοι περισστερο απ δο χιλιετες πριν εισγαγαν τις βασικς ννοιες της ιατρικς θεωρας, πρακτικς και ηθικς, που χρησιμοποιονται ακμη και σμερα: το θρυλικ Ιπποκρτη τον Κο και το μυστηριδη Ασκληπιδη το Βιθυν.
     Η παροσα ανασκπηση θα περιγρψει το βο, την ιατρικ φιλοσοφα, τη πνευματικ κληρονομι και τη συμβολ και του 2ου των ιατρν σε πτυχς της σγχρονης κλινικς και μοριακς Ιατρικς. Η ανασκπηση βασζεται κυρως στη κριτικ ανγνωση των διαθσιμων αρχαων πηγν, σε προηγομενες φιλοσοφικς αναλσεις και σε αντστοιχο διεθνς ρθρο ενς απ τους συγγραφες. Με περισστερες λεπτομρειες παρουσιζεται ο σχετικ γνωστος Ασκληπιδης, αφο η πρωτοποριακ του συμβολ γινε αντιληπτ μλις τις τελευταες δεκαετες με την ναρξη της εποχς της μοριακς Ιατρικς.



     Ο Ασκληπιδης ο Βιθυνς θεωρεται 1ος ιατρς που καθιρωσε την ελληνικ Ιατρικ στη Ρμη. μως, δεν εναι ιδιατερα γνωστς παρ το γεγονς τι δημιοργησε μια θεωρα περ υγεας και νσου, που παρουσιζει πολλς ομοιτητες με τη προσγγιση που σμερα αποκαλομε Μοριακ Ιατρικ.
     τανε γιος του ιατρο Ανδρα και γεννθηκε στη Προυσιδα Κο, παραθαλσσια ελληνικ πλη στη Βιθυνα, τη βορειοδυτικ περιοχ της Μ. Ασας. Σποδασε Ιατρικ στη φημισμνη Ιατρικ Σχολ του Μουσεου Αλεξνδρειας και φιλοσοφα στη Επικορεια Σχολ του Κπου Αθνας. Αρνθηκε δελεαστικ πρταση του βασιλι του Πντου Μιθριδτη Ευπτορα να γνει επσημος ιατρς του και σε ηλικα 30 ετν περπου μετακμισε στη Ρμη, που πρτα δδαξε φιλοσοφα κι αργτερα σκησε την Ιατρικ. Ο Ασκληπιδης ταν ιδιατερα ικανς και στη φιλοσοφα και στην Ιατρικ, πως βεβαινουν με θαυμασμ οι σγχρονο του Πλατωνικο φιλσοφοι Αντοχος ο Ασκαλωντης και Κικρων.
     Η διπλ ικαντητ του χει απασχολσει πολλος σγχρονους μελετητς, αλλ μπορε να εξηγηθε εκολα απ το γεγονς τι εχε επηρεαστε πολ απ το δσκαλ του Επικορειο φιλσοφο Ζνωνα το Σιδνιο, που κενη την εποχ διηθυνε τον Κπο της Αθνας. Γνωρζουμε απ διασωθντα ργα του Επικορειου φιλοσφου Φιλδημου του Γαδαρηνο, ενς λλου μαθητ του Ζνωνα, πως ο Σιδνιος δδασκε τι η φιλοσοφα εναι η Ιατρικ της ψυχς. Στις παραδσεις του δινε μφαση στην αναγνριση σημεων συμπεριφορς και στην ανλυση ιστορικν περιστατικν για την ψυχοθεραπεα των μελν της Επικορειας κοιντητας. Ο Ζνων χρησιμοποιοσε να συνδυασμ φιλικς προσγγισης και ειλικρινος κριτικς με πρακτικ τρπο, περπου πως γνεται σμερα η υπαρξιακ και γνωσιακ ψυχοθεραπεα. Ο Φιλδημος χρησιμοποησε την δια προσγγιση στη φιλοσοφικ διδασκαλα ξεχωριστν Ρωμαων πως ο Ορτιος και ο Βιργλιος (σως ακμη κι ο Λουκρτιος) στο Ηρκλειο, μια πλη κοντ στη Νεπολη και την Πομπηα. Η βιβλιοθκη του Γαδαρηνο Επικορειου φιλοσφου, που ανακαλφθηκε το 1750 σε μια παυλη του Ηρακλεου, θαμμνη κτω απ τνους στερες λβας, αποτελε την αρχαιτερη σωζμενη ελληνικ βιβλιοθκη με δο χιλιδες παπρους, που ακμη μελετνται. πως και ο Ασκληπιδης, ο Φιλδημος ταν νας λληνας απ την Ανατολικ Μεσγειο, που σποδασε στην Αλεξνδρεια και στην Αθνα, αλλ πειτα μετακμισε δυτικ στην Ιταλα για να διδξει Επικορεια φιλοσοφα.
     Ο ιδρυτς αυτς της φιλοσοφας ταν ο Επκουρος ο Αθηναος (341−270 π.Χ.), ο οποος συνδασε την ατομικ φυσικ του Δημκριτου και τη βιολογικ ηθικ του Αριστοτλη διαμορφνοντας μια ανθρωπιστικ φιλοσοφα που διαδθηκε την Ελληνιστικ και Ρωμακ εποχ επηρεζοντας πολλς χιλιδες ανθρπους. Ο Επκουρος πρσβευε τι η αινια Φση αποτελεται απ τομα σωματδια και κεν χρο, καθς και τι το θροισμα λης της λης εναι μεν σταθερ, αλλ τα τομα χρησιμοποιονται αναα απ αναγκαιτητα και τυχαιτητα σε μια ατελεωτη διαδικασα δμησης και αποσνθεσης των υλικν σωμτων.
     Ο Αθηναος φιλσοφος πρωτοδιατπωσε βασικς ννοιες της Χημεας, εισγοντας μια σχεδν σγχρονη μοριακ αντληψη για τη δομ και τη λειτουργα της Φσης. Σε αντθεση με το Δημκριτο, που αμφισβητοσε τις πληροφορες των αισθσεων, ο Επκουρος θερησε υπαρκτς τις ιδιτητες των σνθετων σωμτων και αντιλφθηκε τι οφελονται στον τρπο με τον οποο συνδονται τα τομα που τα απαρτζουν. Συνδεσε τη Δημοκρτεια φυσικ πραγματικτητα των ατμων και του κενο με την Αριστοτελικ βιολογικ πραγματικτητα του αισθητο κσμου, δημιουργντας τη γφυρα των σνθετων σωμτων με νες ιδιτητες, δηλαδ τον κσμο των μορων. Τα τομα εναι αινια, οπτε η συνολικ ποστητα της λης διατηρεται, αλλ απ την προσθκη και αφαρεση ατμων σε συσσωματματα αναφονται νες λειτουργες και νες δυναττητες, υποστριξε ο σοφς Επκουρος.
     Αντστοιχοι νμοι γνεσης και φθορς θεωροσε τι ισχουν και για τα ουρνια σματα. Καταρρπτοντας τις μεταφυσικς αστρολογικς αντιλψεις της εποχς του, αντιλφθηκε τι ο λιος και τα αστρια εναι σφαρες απ φωτι, εν η γη εναι σφαιρικς πλαντης. Πρτεινε την παρξη πειρων πλανητν, με κποιους απ αυτος να μοιζουν στη γη και λλους χι, και με μερικος απ αυτος να διαθτουν ζωντανος οργανισμος. Σμφωνα με τον ποιητ Λουκρτιο, ο Επκουρος μλησε για εξλιξη των ζωντανν οργανισμν, που βασζεται στη φυσικ επιλογ των καλτερα προσαρμοσμνων ζων στο διαρκς μεταβαλλμενο περιβλλον, περπου πως και ο Δαρβνος. Ο Αθηναος φιλσοφος υποστριξε τι ο καλτερος τρπος να κατανοσουμε τη Φση εναι μσω των αισθσεν μας, αφο τις αναπτξαμε κατ τη διρκεια της εξλιξης και εμαστε προσαρμοσμνοι να ζομε σε αυτν τον κσμο. Σμφωνα με τον Επκουρο, μπορομε να διατυπνουμε πολλς θεωρες που να εξηγον να φαινμενο, αλλ θα πρπει να δεχθομε ως αληθ μνο εκενη τη θεωρα που επιβεβαινεται απ τη μαρτυρα των αισθσεων. Ο σγχρονς του Στρτων ο Λαμψακηνς, ο τρτος διευθυντς του Λυκεου μετ τον Αριστοτλη και το Θεφραστο, ταν ο πρτος γνωστς νθρωπος που πραγματοποησε συστηματικ πειρματα με στχο να εξετσει τις απψεις του Επκουρου για τα τομα και το κεν. Ως αποτλεσμα, ο Στρτων συμφνησε με τον Επκουρο αποκηρσσοντας τις τελεολογικς θεωρες του Αριστοτλη.
     Ο Επκουρος παρατρησε τι η φυσιολογικ τση των ανθρπων εναι η αναζτηση της ηδονς, που αντιστοιχε στην απουσα του πνου. Περιγραψε την ευτυχα ως μια κατσταση κατ την οποα το σμα δεν αισθνεται πνο και η ψυχ εναι ρεμη. Δδαξε τι η ορθ φιλοσοφα, που βασζεται σε επιστημονικς γνσεις, θεραπεει την ταραχ της ψυχς, πως αντστοιχα το σωστ φρμακο θεραπεει τον πνο του σματος. Προσπθησε να ελευθερσει τους ανθρπους απ προκαταλψεις, δεισιδαιμονες και αβσιμους φβους για το γνωστο. Σμφωνα με τον Επκουρο, ο θνατος καταστρφει την ψυχ μας και τις αισθσεις μας και κατ συνπεια δεν θα τον αντιληφθομε ποτ. Δεν υπρχει ειμαρμνη, οπτε η τυχαα κνηση των ατμων επιτρπει την ελεθερη βοληση των ανθρπων. Οι Θεο υπρχουν αλλ δεν ενδιαφρονται για τους ανθρπους τα ουρνια σματα και γι’ αυτν το λγο ο κσμος εναι τσο ατελς. Δεν θα πρπει να φοβμαστε τους Θεος αλλ να τους λατρεουμε ως παραδεγματα της τλειας ευτυχας. Το μνυμα του Επκουρου ταν τι λοι οι νθρωποι (πλοσιοι και πτωχο, νδρες, γυνακες, ακμη και δολοι) μπορον να ζσουν ευτυχισμνα αν διαθτουν φρνηση, αντικειμενικ γνση, αρετ, δικαιοσνη και φιλα με τους συνανθρπους τους.
     Επηρεασμνος απ την Επικορεια φιλοσοφα, ο Ασκληπιδης απρριψε τα δγματα του Ιπποκρτη για τα τσσερα στοιχεα και τους τσσερις χυμος, καθς και το αξωμα της καλοπροαρετης Φσης. Δεχταν την ατομικ θεωρα, την τυχαιτητα και την εξλιξη, υποστηρζοντας τι «η Φση καθλου δεν φροντζει για τη διατρηση των ζωντανν οργανισμν». Προειδοποησε τι στις περισστερες περιπτσεις, εν δεν προσφερθε η κατλληλη φροντδα σε ναν ασθεν, ττε η κατστασ του θα επιδεινωθε.
     Δδαξε τι το ανθρπινο σμα απαρτζεται απ (α) μρια (μρη) που εναι φτιαγμνα απ τομα (ναρμοι γκοι) και (β) κενος χρους (προι), εισγοντας τσι τη Μοριακ Στερεοπαθολογα. Σμφωνα με τον Ασκληπιδη, οι ασθνειες προκαλονται απ την αλλαγ της μορφς, της θσης της ελεθερης ρος των μορων ενς ασθενος. Για να αποκαταστσει την κατσταση της υγεας υιοθτησε κυρως πιες θεραπευτικς μεθδους, πως εναι η υγιειν διατροφ, η κθεση στον λιο, η υδροθεραπεα, η χειρομλαξη (μασζ), η φυσικ σκηση. Σε μερικς περιπτσεις χρησιμοποιοσε βτανα (ανδειξε τη χρση του χαμομηλιο) ακμη και χειρουργικς επεμβσεις, εν το θεωροσε απαρατητο.
     να σημαντικ χαρακτηριστικ του Ασκληπιδη ταν η φιλικ υποστριξη των ασθενν του. Η ενσυνασθηση που δειχνε για τα συναισθματα και την νεση των ασθενν του ερχταν σε μεγλη αντθεση με τη δισημη αποστασιοποιημνη συμπεριφορ των λλων ιατρν της εποχς του. Το ρητ του ταν «θερπευσε τον ασθεν γργορα, ακνδυνα και ευχριστα». Πρτεινε ακμη και τη χοργηση κρασιο σε μερικς περιπτσεις, τσι στε οι ασθενες να μην αισθνονται πνο. Πρσβευε τι «ο ιατρς που σβεται το επγγελμ του αναλαμβνει λγους ασθενες και τους παρακολουθε πολ στεν». Υποστριζε την ιστιμη θεραπευτικ προσγγιση ανδρν και γυναικν, καθς οι περισστερες ασθνειες εναι κοινς και για τα δο φλα. Ο Ασκληπιδης ταν πρωτοπρος στην ανθρπινη θεραπευτικ αντιμετπιση ασθενν με ψυχικς διαταραχς. Ελευθρωνε τους παρφρονες απ τον εγκλεισμ τους στο σκοτδι και τους θερπευε με μουσικοθεραπεα και εργασιοθεραπεα.
     Υπρξε ο 1ος ιατρς που εισγαγε το σημαντικ διαχωρισμ των νσων σε οξεες και χρνιες. Απελευθερωμνος απ τη λανθασμνη πστη της καλοπροαρετης Φσης και επηρεασμνος απ μια Κρια Δοξασα του Επκουρου σον αφορ στους πνους («αυτο που εναι παροδικο εναι πιο ντονοι, εν αυτο που εναι χρνιοι εναι πιο πιοι»), ο Ασκληπιδης αντιλφθηκε τι κποιες ασθνειες χουν μικρ διρκεια, εν κποιες λλες εναι ανατες. Συμπρανε τι ο ιατρς πρπει να δρσει ταχως τσι στε να χει την ευκαιρα να θεραπεσει τις οξεες ασθνειες, εν το καλτερο που μπορε να κνει στην περπτωση των χρνιων νοσημτων εναι να προσφρει τις καλτερες δυνατς συνθκες διαβωσης στους ασθενες. Ο Ασκληπιδης υπρξε ο πρτος ιατρς που ασχολθηκε συστηματικ με τις χρνιες ασθνειες.
     Η ανθρπινη και φυσιοκρατικ προσγγιση του Βιθυνο ιατρο, καθς και οι ιατρικς του ικαντητες, τον καναν δισημο στη Ρμη. Ονομστηκε «Φιλοφυσικς», λγω της φυσιοκρατικς φιλοσοφας που ακολουθοσε, αλλ και «Φαρμακων», επειδ περιγραψε και χρησιμοποιοσε πολλ βτανα και φαρμακευτικ σκευσματα, πως αναφρει με θαυμασμ ο Διοσκουρδης ο Πεδνιος. γραψε πολλ κεμενα αλλ δυστυχς δεν διασθηκε καννα, οπτε οι απψεις του γιναν γνωστς μσω λλων συγγραφων.
     Ενδιαφρον εναι τι το βιβλο «Παραγγελαι», που παραδξως συμπεριλαμβνεται στην Ιπποκρτεια Συλλογ, περιχει τσες πολλς απ τις απψεις του Ασκληπιδη, που θεωρεται τι ετε ο διος ετε κποιος απ τους πρτους μαθητς του ταν ο συγγραφας του. Το βιβλο περιλαμβνει αναφορς στις οξεες και στις χρνιες ασθνειες, καθς και στην κατλληλη ιατρικ φροντδα με κατανηση, φιλικτητα και ενδιαφρον απναντι στους ασθενες. Αρχζει με το ρητ «η αση εναι θμα χρνου, αλλ μερικς φορς και θμα ευκαιρας». Βασζει την ιατρικ πρακτικ «χι σε θεωρες αλλ στην αισθητηριακ εμπειρα και στην αιτιολγηση», υπογραμμζοντας την προσγγιση του Ζνωνα του Σιδνιου που βασζεται στην παρατρηση των ορατν σημεων και στον ορθολογικ συμπερασμ απ αυτ. Περιλαμβνει αρκετς Επικορειες απψεις, που αφορον στην αισθητηριακ αντληψη, στην προσπθεια για την ευχαρστηση του ασθενος και στην αποφυγ της επιδεικτικς ματαιοδοξας του ιατρο. Επ πλον, περιλαμβνει την Επικορεια προσγγιση της φιλας που μετατρπεται σε συμπνια για τους ασθενες: «Εκε που υπρχει φιλα για τον νθρωπο, υπρχει φιλα και για την (ιατρικ) τχνη». Τελευταο χαρακτηριστικ του βιβλου, αλλ χι λιγτερο σημαντικ, εναι τι το ελληνικ κεμενο περιλαμβνει λατινισμος, υποδεικνοντας τι ο συγγραφας μιλοσε Λατινικ και ζοσε στη Ρωμακ περοδο.
     Δισπαρτες πληροφορες, καταγεγραμμνες απ διφορους συγγραφες, αποκαλπτουν τι ο Ασκληπιδης ταν νας ιδιατερα ξεχωριστς νθρωπος. ταν ο πρτος ιατρς που εκτλεσε μια μη επεγουσα θεραπευτικ τραχειοτομ, σμφωνα με το Γαλην και τον Αρεταο. Κποια φορ, σμφωνα με τον Πλνιο τον Πρεσβτερο, κατ τη διρκεια της πομπς μιας κηδεας ο Ασκληπιδης παρατρησε τι ο φερμενος ως νεκρς στην πραγματικτητα ζοσε ακμη και τον «ανστησε» (τον επανφερε στις αισθσεις του) προς κπληξη λων των παρευρισκομνων. Πιθαντατα, εναι δικ του η εκπληκτικ θεωρα, που καταγρφει ο σγχρονς του Ρωμαος, ο Μρκος Τερντιος Βρρος, σμφωνα με την οποα στα στσιμα νερ υπρχουν «αρατα μικρ ζα» (μικρβια), τα οποα μπορον να προκαλσουν ασθνεια. Πρπει να συνλαβε αυτ την ιδα χρησιμοποιντας τον Επικορειο Καννα συμπερασμο των αρατων πραγμτων κατ’ αναλογα με τα εμφαν, με στχο να εξηγσει το γεγονς τι οι νθρωποι που πιναν στσιμο νερ, ακμη και αραιωμνο σε φρσκο νερ, συνθως αρρσταιναν. νας λλος σγχρονς του Ρωμαος, ο Επικορειος Λουκρτιος, ενστερνστηκε τον τρπο σκψης του Ασκληπιδη σον αφορ στην αντληψ του για τα μρια ως συσσωματματα ατμων προσκολλημνων μεταξ τους, αλλ και σον αφορ στη διευκλυνση της κνησς τους μσα στον κεν χρο των πρων του ανθρπινου σματος. Στο ποημ του «Περ της φσεως των πραγμτων», ο Λουκρτιος ενσωμτωσε μεγλο μρος της ιατρικς γλσσας και πρακτικς, αλλ και της Επικορειας ψυχοθεραπεας, εν το ργο του κορυφνεται στο τελευταο επεισδιο, με την περιγραφ του λοιμο της Αθνας ως παρδειγμα φυσικς επιδημας χωρς τη θεκ μεσολβηση. Επειδ το ποημα του Λουκρτιου θεωρεται μμετρη απδοση του ργου του Επκουρου «Περ φσεως», εναι πιθαν ο διος ο Αθηναος φιλσοφος να εχε περιγρψει το λοιμ, λαμβνοντας στοιχεα απ την περιγραφ του Θουκυδδη.
     Ο Ασκληπιδης πθανε στη Ρμη σε μεγλη ηλικα, σμφωνα με τον Πλνιο τον Πρεσβτερο. Η επιρρο του διρκεσε πνω απ 500 τη με τη Μεθοδικ Σχολ Ιατρικς που καθιερθηκε απ τους μαθητς του. Το νομα της Σχολς προρχεται απ τη λξη «μθοδος», που υπονοε μια συστηματικ προσγγιση επιστημονικς διερενησης. Πραγματικ, η Μεθοδικ Ιατρικ βασστηκε στην ατομικ θεωρα και ταν απαλλαγμνη απ μεταφυσικς ιδες. Για παρδειγμα, ταν η μνη αρχαα ιατρικ σχολ που δεν πστευε στα θεκ ιαματικ νειρα, αφο αντστοιχα ο Επκουρος ταν ο μνος λληνας φιλσοφος που δεν αποδεχταν τη μαγικ και προφητικ δναμη των ονερων.
     Υπρξαν πολλο δισημοι Μεθοδικο ιατρο. Ανμεσ τους ξεχωρζουν οι λληνες μαθητς του Ασκληπιδη Θεμσων (100−20 π.Χ.) και Ττος Αυφδιος απ τη Σικελα (90−10 π.Χ.). Ο τελευταος γραψε να βιβλο, το οποο στη συνχεια μεταφρστηκε στα Λατινικ απ το Ρωμαο Κορνλιο Κλσο με τον ττλο «Περ Ιατρικς» κι γινε να απ τα δισημα ιατρικ βιβλα μχρι το 19ο αινα. Ο λληνας ιατρς Αντνιος Μοσα θερπευσε τον αυτοκρτορα Αγουστο απ τυφοειδ πυρετ με κρα λουτρ. Μια πιθαν εξγηση της επιτυχος θεραπεας εναι τι επιβραδνοντας την αναπαραγωγ του μικροβιακο στελχους σε να κρο περιβλλον, ο Μεθοδικς ιατρς δωσε τη δυναττητα στο ανοσοποιητικ σστημα του ασθενος να καταπολεμσει την ασθνεια.
     λλοι δισημοι οπαδο του Ασκληπιδη εναι ο Θεσσαλς απ τις Τρλλεις, ο επσημος ιατρς του αυτοκρτορα Νρωνα (1ος αι. μ.Χ.), ο Σωρανς ο Εφσιος, που θεωρεται ο πατρας της Γυναικολογας, της Μαιευτικς και της Παιδιατρικς (αρχς 2ου αι. μ.Χ.), καθς κι ο Καλιος Αυρηλιανς ο Νουμηδς (αρχς 5ου αινα μ.Χ).
     Επ πλον, η αρχαιολογικ ρευνα χει αποκαλψει διφορα στοιχεα για την παρξη Επικορειων ιατρν. Για παρδειγμα, στη μικρασιατικ πλη Ροδιπολη χει βρεθε επιγραφ του 2ου αι. μ.Χ., που τιμ τον ιατρ και φιλσοφο Ηρκλειτο, πους συνδεταν με τον Επικορειο Κπο της Αθνας. Στην ιταλικ πλη Ρμινι ανακαλφθηκε σπτι του 2ου αι. μ.Χ., που ανκε σ' λληνα Επικορειο χειρουργ που ονομαζταν Ευτχης.
     Αξζει να αναφερθε τι στα διασωθντα κεμενα του Σωρανο αναφρεται αρκετς φορς ο Ασκληπιδης κι λλοι Μεθοδικο ιατρο, αλλ κι Επικορειοι φιλσοφοι. Αξζει επσης να υπογραμμιστε η αναφορ στο Ζνωνα τον Επικορειο (το Σιδνιο) μαζ με το φιλσοφο Αριστοτλη, αλλ κι η αναφορ σε κποιο λλο σημεο στο Φαδρο τον Επικορειο μαζ με το φιλσοφο Εμπεδοκλ. Ο Φαδρος, πιθανν στενς φλος του σγχρονο του Ασκληπιδη, ταν νας ακμη δισημος Επικορειος φιλσοφος, που δδαξε φιλοσοφα στη Ρμη για πολλ χρνια σμφωνα με τον Κικρωνα και επστρεψε στην Αθνα μετ το 86 π.Χ. Εναι ελογο να συμπερνουμε τι ο Σωρανς γνριζε τις απψεις του Επικορειου Ζνωνα του Σιδνιου και του Φαδρου απ αναφορς στις εργασες του Ασκληπιδη. Εξ λλου, ο Βιθυνς ιατρς επηρεστηκε σε μεγλο βαθμ απ τον καθηγητ του Ζνωνα στον τρπο που θερπευε τους ασθενες του μ' ευγνεια και συμπθεια.
     Οι ιδες του Ασκληπιδη σχετικ με τα μρια και το κεν δχθηκαν σφοδρ επθεση απ Νεοπλατωνικος ιατρος, πως ο λληνας Γαληνς και φιλοσφους, πως ο Ρωμαος Απουλιος το 2ο αι. μ.Χ., αλλ και μεταγενστερα απ Χριστιανος και Μουσουλμνους, που ταν υπρμαχοι της Ιπποκρτειας Ιατρικς. Οι συνεισφορς του Βιθυνο ιατρο ξεχστηκαν για παραπνω απ 15 αινες, εκτς απ μερικς θεωρες, πως η δικριση των ασθενειν σε οξεες και χρνιες.
     Κποτε μως μερικς απ τις βασικς ιδες του Επκουρου και του Ασκληπιδη ανακαλφθηκαν ξαν απ τους σγχρονους επιστμονες. Ο νθρωπος που αναβωσε την Επικορεια φιλοσοφα το 17ο αινα, ο Γλλος καθολικς ιερας και φυσικς φιλσοφος Γκασσεντ, χρησιμοποησε 1η φορ στην ιστορα τον ρο “molecule” (μριο) για να περιγρψει το μικρ υλικ συσσωμτωμα ατμων. Οι Επικορειες απψεις του Γκασσεντ επηρασαν πολλος επιστμονες, πως τους Ιταλος Γαλιλαο και Μαλπγγι, καθς και τους γγλους Μπυλ και Νετωνα κι αποτλεσαν τη 1η πνευματικ αναλαμπ που οδγησε στο Διαφωτισμ και τη σγχρονη Επιστμη.
     Το 19ο αι., ο γγλος φυσικς Ντλτον απδειξε τι η ατομικ θεωρα εναι ορθ κι ο Γλλος βιοχημικς Παστρ δειξε τι τα μικρβια μπορε να προκαλον ασθνειες. Τον 20 αι., γινε εμφανς τι λες οι ασθνειες χουν μοριακ βση. Η δομ του DNA παρεχε να βιοχημικ μοντλο του 1ου επιπδου οργνωσης της ζως εγκαινιζοντας την εποχ της Μοριακς Βιολογας. Η Ιατρικ εισλθε στη μοριακ της φση τις τελευταες δεκαετες, καθς λες οι ρευνες χουν αποκαλψει αποκαλπτουν τους υποκεμενους μοριακος μηχανισμος των ασθενειν. Καννας ιατρς, βιολγος λλος βιοεπιστμονας που διαθτει επιστημονικ κατρτιση και σβεται τον εαυτ του, δεν πιστεει πλον στις υλες θεραπευτικς δυνμεις της καλοπροαρετης Φσης.
     Η ψυχολογικ υποστριξη των νσων θεωρεται απαρατητο συστατικ της ιατρικς πρακτικς. Οι ασθενες με ψυχικς διαταραχς σμερα χρζουν σεβασμο και θεραπεονται με μουσικ και εργασιακ θεραπεα, εκτς απ την κατλληλη φαρμακευτικ αγωγ που τους χορηγεται. Υπρχουν ακμη και πρσφατες ρευνες, στις οποες αναφρεται τι το μασζ μπορε να χει ευεργετικ επδραση στη μεωση των φυσικν συμπτωμτων του πνου και του γχους σε ασθενες με καρκνο. Και παρ’ λα αυτ, ο Ασκληπιδης ο Βιθυνς παραμνει σχετικ γνωστος.
     Ο θρυλικς Ιπποκρτης ο Κος θεσε τις βσεις της ιατρικς πρακτικς κι ηθικς. Ο μεγαλψυχος Ασκληπιδης ο Βιθυνς προσφερε μια ρεαλιστικ και φιλνθρωπη βελτωση της ιατρικς τχνης με τρπους που μλις πρσφατα χουν εκτιμηθε πλρως. Εναι καιρς ο Ασκληπιδης ν' αναγνωριστε για τη προσφορ του ως πατρας της Μοριακς Ιατρικς και να λβει τη θση που δικαιοται ως πρωτοπρος ιατρς δπλα στον Ιπποκρτη, τον δικαως αναγνωρισμνο πατρα της Κλινικς Ιατρικς.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers