-


Dali &









/




 
 

 

: ': ' ( 17 . ..)

     Αυτ λοιπν εναι το 11ον ρθρο που αφορ στις ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ και πιο συγκεκριμνα, μεταγενστερες φωτερς παρουσες στο χρο των γραμμτων, των τεχνν και των επιστημν. Δε θα πω πολλ γιατ τα 'χω ξαναπε σε πριν παρμοια ρθρα κι τσι απλ θα προσθσω πως ελπζω η απλαυση να 'ναι αμοιβαα, ση εγ, τση και πιτερη εσες. Πτροκλος
==============================

PAN CHAO BAN ZHAO
Παν Τσο Κνα- επιστµονας 50 - 112 µ.Χ.

     Η Pan Chao Ban Zhao ταν η αυτοκρατορικ επιστµονας του αυτοκρτορα Χο της Κνας. ταν η επσηµη ιστορικς της αυλς η οποα εχε υπ’ ευθνη της την αυτοκρατορικ βιβλιοθκη, που και δδασκε. να απ τα σηµαντικτερα και πιο γνωστ ργα της ταν: «Μαθµατα για µια γυνακα». ταν η 1η γνωστ γυνακα ιστορικς της Κνας. Ολοκλρωσε το ργο του αδελφο της Ban Gu για την ιστορα του δυτικο Han, του βιβλου του Han. γραψε επσης μαθματα για τις γυνακες, να σημαντικ ργο για τη συμπεριφορ των γυναικν. Εχε επσης μεγλο ενδιαφρον για την αστρονομα και τα μαθηματικ κι γραψε ποιματα,  γραπτς αναμνσεις,  επιχειρματα, σχλια, δοκμια κι αρκετ μακροσκελ ργα , που δε σθηκαν ολκληρα. γινε η πιο δισημη γυνακα επιστμονας της Κνας.



     Γεννθηκε στο Anling, κοντ στο σημεριν Xianyang, στην επαρχα Shaanxi, σε μιαν οικογνεια μελετητν που τανε για 3 γενις στην αυλ του κινζου αυτοκρτορα. Εχε 2 μεγαλτερους αδελφος, δδυμους τουλχιστον 13 τη μεγαλτερους απ αυτν: τον Μπαν Γου, ο οποος θα γιντανε ποιητς της αυλς κι ο κριος συγγραφας του Han shu, -ιστορα των πρτων 200 χρνων της Κνας της δυναστεας Χαν-, κι ο Ban Chao, ο οποος θα γνει γενικς στρατηγς, κερδζοντας σημαντικς μχες στα βορειοδυτικ σνορα της Κνας. Στα 14 παντρετηκε να ντπιο κτοικο με το νομα Cao Shishu κι ονομστηκε Λατρευτ Madame Cao. Ο σζυγς της πθανε ταν ταν ακμα νος, αφνοντς τη μ’ να παιδ. Δεν ξαναπαντρετηκε, αλλ αφιερθηκε στα γρμματα. τανε κρη του δισημου ιστορικο Ban Biao κι επσης φλη του αξιοσημεωτου λγιου και ποιητ Consort Ban.
      Μχρι το 76 μ.Χ., ο αδελφς της εχε γνει στρατηγς κι η μητρα της κι ο αδελφς της Γου τανε στη πρωτεουσα, που τανε στην αυλ του αυτοκρτορα ως ιστορικς και συντκτης. Η Zhao, σχεδν 30 ετν, βρισκταν ακμα μαζ τους (ταν ασυνθιστο μια χρα να εγκατλειπε την οικογνεια του συζγου της). Αυτς εργζοντανε πνω στο Han shu κι οι επιστμονες θεωρονε «πιθαν τι η Ζο ταν δη ενεργ συνεργτης του ργου στη δεκαετα του '70 και του '80» (Wills, σελ.94).
     Το 89, υπρχε νος αυτοκρτορας, να παιδ, τσι ο νμος λεγε πως πρεπε η μητρα ν’ αναλβει προσωριν, η Dowager Empress Dou. Ο αδερφς της,  Ban Gu συνδθηκε στεν μαζ τους. Το 92, η οικογνεια Dou κατηγορθηκε για προδοσα: οι ντρες της οικογνειας αυτοκτνησαν. Η αυτοκρτειρα χασε τη δναμ της κι οι φλοι της οικογνειας, συμπεριλαμβανομνου του Gu, εκτελστηκαν. μως, δεν γινε καμα ενργεια εναντον των λλων απαγορεσεων: Ο Chou ταν νας νικηφρος στρατηγς (κι ασφαλς πολ μακρι), ο Zhao ταν απλ γυνακα (αν κι η ανθεση του γιου σε μια μακριν θση περπου το 95 θεωρθηκε απ μερικος ως εξορα).
     Το 97, ωστσο, η Τσο κλθηκε πσω στη πρωτεουσα για να ολοκληρσει την ιστορα που μεινε ημιτελς απ το θνατο του Ban Gu. Σμφωνα με μια βιογραφα της Zhao που γρφτηκε στη 10ετα του '40: «Ο αυτοκρτορας Ho διταξε τη Ban Zhao να ρθει στη Βιβλιοθκη Tuan Kuan προκειμνου να συνεχσει και να ολοκληρσει το ργο ...» (αναφρθηκε απ τον Swann, σελ. 40) και να επιβλπει το ργο λλων επιστημνων που εργζονται στη βιβλιοθκη. Επειδ το Han shu εναι να σημαντικ ργο για τους ιστορικος της Κνας, συζητθηκε το ζτημα πσο συνβαλε η Zhao σε αυτ (ουσιαστικ γραφ, επεξεργασα και χραξη;) για 1900 χρνια και μλιστα ενθρμως. Απ εσωτερικς αποδεξεις, η μεταφρστρια Nancy Lee Swann πιστεει τι η Zhao εναι υπεθυνη για περπου το 1/4ο του συνλου.
     Η Ban Zhao τανε συγγραφας της ιστορας του Δυτικο Χαν, ενς βιβλου γνωστο ως Βιβλο του Χαν. Αφο ο Μπαν Γκου φυλακστηκε κι εκτελστηκε το 92, λγω της σχσης του με την οικογνεια της αυτοκρτειρας Dowager Dou, η Ban Zhao ολοκλρωσε το ργο. Προσθεσε τη γενεαλογα της μητρας του αυτοκρτορα, παρχοντας πολλς πληροφορες που συνθως δεν τηρονταν. Προσθεσεν επσης πραγματεα για την αστρονομα.



     γραψε επσης τα μαθματα για τις γυνακες. Αυτ το μορφωτικ βιβλο του Κομφοκιου γενικ συμβολευε τις γυνακες να συμμορφνονται και να σβονται προς το μεγαλτερο σκοπ της διατρησης της οικογενειακς αρμονας, μιας ντονα θεωρημνης αντληψης στην ιστορικ Κνα. Το βιβλο δεχνει επσης τι οι γυνακες πρπει να εναι καλ μορφωμνες στε να μπορον να εξυπηρετον καλτερα τους συζγους τους. Με το σζυγ της στη κορφ της πυραμδας της εξουσας ( ο πατρας της αν ταν ανπαντρη), μια γυνακα πρεπε να δχνει το δοντα σεβασμ στους αδελφος της, τους γαμπρος, τον πατρα, τον πατρα της κι λλους αρσενικος συγγενες. Σμφωνα με αυτν, "Τποτα δεν εναι καλτερο απ την υπακο που θυσιζει τη προσωπικ γνμη". Μια σγχρονη ρεβιζιονιστικ θεωρα δηλνει τι το βιβλο εναι νας οδηγς για να διδξει τις γυνακες πς να αποφγουν το σκνδαλο στη νιτη, στε να μπορον να επιβισουν αρκετ και να γνουν ισχυρ τομα. Αυτ η πραγματεα για την εκπαδευση των γυναικν ταν αφιερωμνη στις κρες στην οικογνεια του Ban Zhao αλλ κυκλοφρησε αμσως στο ευρ κοιν. τανε δημοφιλς εδ κι αινες στην Κνα ως οδηγς για τη συμπεριφορ των γυναικν.
     Δδαξε την αυτοκρτειρα Deng Sui και μλη της αυλς στη βασιλικ βιβλιοθκη, η οποα τσι κρδισε τη πολιτικ της επιρρο. Η αυτοκρτειρα κι οι συμπατριτες της δωσαν τον ττλο "Προικισμνη" και την κανε κυρα επ των τιμν. Καθς η αυτοκρτειρα γινε αντιβασιλας για τον αυτοκρτορα Shang του Han, ζητοσε συχν τη συμβουλ της Ban Zhao. Σ’ νδειξη ευγνωμοσνης, η αυτοκρτειρα της δωσε και 2 υπηρτες της ως ακολοθους. Ο Ban Zhao ταν επσης βιβλιοθηκονμος στο δικαστριο, επιβλποντας τις συντακτικς εργασες ενς προσωπικο βοηθν κι εκπαιδεοντας λλους μελετητς. Με αυτ την ιδιτητα, αναβθμισε κι επκτεινε τις βιογραφες των επιφανν γυναικν απ τον Liu Xiang. Εναι πιθανν τι επβλεπε την αντιγραφ χειρογρφων απ μπαμπο και μετξι σ’ να πρσφατα εφευρεθν υλικ, το χαρτ.



     Εκτς απ την εργασα στο Han shu και τη διοκηση της αυτοκρατορικς βιβλιοθκης, η Zhao γινε επσης δσκαλος στις κορυφαες γυνακες της αυλς, ιδιατερα να 17χρονο κορτσι, τη Deng, που εχε ρθει στην αυλ το 96. Η Zhao διδσκει αστρονομα και μαθηματικ τη Deng καθς και την ιστορα και τα κλασικ. Το 102, ο αυτοκρτορας απρριψε την σημεριν αυτοκρτειρ του και προθησε τη Ντενγκ στον ρλο αυτ. ταν πθανε το 106, τον διαδχθηκε να παιδ που πθανε σντομα κι ακολοθησε να λλο παιδ. Μες απ’ αυτς τις βασιλεες η Deng ταν αντιβασιλας. Η επιρρο της Ban Zhao στην αυτοκρτειρα τανε προφανς μεγλη. νας σγχρονος γραψε για να πρβλημα της αυλς: «Με μια λξη απ τη μητρα Μπαν ολκληρη η οικογνεια παραιτθηκε» (παρατθεται απ τον Swann, σελ. 236). Το 113, ο γιος της, Cao Cheng διορστηκε υπλληλος της Chenliu Commandery.
      Δεν γνωρζουμε το τος του θαντου της Ζαο, αλλ γνωρζουμε τι ταν πριν απ το 120. Μετ το θνατ της, η νφη της, η Ding, συγκντρωσε τα ργα της σε 3 τμους, αλλ τα περισστερα χουνε χαθε. Το γραπτ ργο της Ζο, το οποο περιγρφει ο βιογρφος των 400 μ.Χ., περιλμβανε «Αφηγηματικ ποιματα, αναμνηστικ γρμματα, επιγραφς, ευλογες, επιχειρματα, σχλια, ελεημοσνη, δοκμια, εκθσεις, μνημεα και Τελικς οδηγες, σε λα (αρκετ για να γεμσουν) 16 βιβλα »(παρατθεται απ τον Swann, σελ.41). Προφανς, η Zhao επσης σχολασε να προηγομενο ργο, Lienu zhuan (Ζως επιφανν γυναικν, 79-8 π.Χ.). Τα υπρχοντα ργα των οποων η απδοση εναι σγουρη περιλαμβνει να μακρ ποημα, "Ταξιδεοντας προς τα ανατολικ", 3 σντομα ποιματα. 2 γρμματα στο θρνο και το πολυαναφερμενο εγχειρδιο επιβωσης, Nujie (Μαθματα για τις γυνακες). Κατ τους 1ους αινες μετ το θνατο της, ταν οι συνεισφορς της στο Han shu, η επιστημονικ της γραφ κι η ποησ της που επαινονταν πιτερο. Μνο στη 10ετα του '80 η Nujie γινε το ργο με το οποο αναγνωρστηκε.
     να απσπασμα απ τη βιογραφα της εναι ενδιαφρον: "Η νεαρ αδελφ της Zhao, η Cao Feng-sheng, επσης ταλαντοχα και καλλιεργημνη, γραψε δοκμια που αξζει να τα διαβσετε, με τα οποα λαβε υπ αμφισβτηση τη Ban Zhao" (αναφερμενος στο Swann, 41). Τι αντιμετπισε η αδελφ της Zhao; Μπως χει να κνει με τη Nujie; ταν πολ στενμυαλη; πολ ευρ μυαλ; ταν η διαφωνα μ’ να απ τα λλα γραπτ της Zhao; Τα δοκμι της η θετ της κρη τα χασε.
     Ο κρατρας Ban Zhao στη Αφροδτη πρε το νομα προς τιμ της.
--------------------------------------------

HILDEGARD VON BINGEN
Χλντεγκαρντ Φον Μπνγκεν: Ηγουμνη, μυστικστρια , συγγραφας 1099-1179 μ. Χ.

     Υπρξε ηγουμνη της μονς του St. Rupert στο Bingen-am-Rhine. ταν ν απ τα 10 παιδι της οικογνειας και δθηκε στους Βενεδικτνους μοναχος στην ηλικα των 8 ετν. Υπρξε παραγωγικ συγγραφας, σως κι η παραγωγικτερη του Μεσαωνα. 4 απ τα βιβλα της εναι τα εξς : «Κnow Thy Ways», «Book of Life's Merits», «Book of Divine Works», & «Medicine». Επσης γραψε μουσικ κι εκτελσεις των ργων της εναι σμερα διαθσιμες σε CD. χουνε διασωθε παραπνω απ 300 επιστολς και πολλ επτομα ργα της. Πολλ απ’ αυτ τα οποα χει γρψει περιλαμβνουνε μυστικιστικος ρους. Παρ’ λ’ αυτ οι ιδες της εναι αρκετ σγχρονες. Οι θσεις της για την παγκσμια βαρτητα εναι σωστς και χρονολογονται ορισμνους αινες πριν απ τον Νετωνα.



     Η Χλντεγκαρντ του Μπνγκεν (Hildegard von Bingen, 1098-17 Σεπτμβρη 1179), γνωστ κι ως Ιλδεγρδη του Μπνγκεν, Ευλογημνη Χλντεγκαρντ του Μπνγκεν, Αγα Χλντεγκαρντ και Σβυλλα του Ρνου, τανε Γερμανδα μστρια, συγγραφας, συνθτης και φιλσοφος και κατφερε να γνει ο σημαντικτερος θρησκευτικς ηγτης του 12ου αι. στην Ευρπη. ταν μαθτρια της Γιοτα βον Σπονχιμ και μντορας της Ελισβετ του Σονου. χει μενει γνωστ για τα ορματα που βλεπε και για την ικαντητ της να προβλπει το μλλον. Θεωρεται απ τις πρτες προσωπικτητες, που συγκντρωνε τα χαρακτηριστικ του "καθολικο ανθρπου", πως αυτ παρουσιστηκαν στην Αναγννηση. Συνγραψε θεολογικ και βοτανολογικ κεμενα, μνους για τη Θεα Λειτουργα, ποιματα, ιντερλοδια (τα παλαιτερα σωζμενα) και ζωγρφισε εξαρετες μικρογραφες σε χειργραφα. Την αποκλεσαν τη «πιο εξχουσα φυσιοδφη και τη πιο πρωττυπη φιλσοφο της Δσης του 12ου αινα».  ταν επσης η 1η που μλησε ανοιχτ και χωρς μισογυνικς προκαταλψεις για τη γυναικεα σεξουαλικτητα.
     Εναι μα απ τις 4 γυνακες που κερδσανε ποτ τον ττλο του Διδκτωρος της Εκκλησας. Τιμται τσο απ την Καθολικ Εκκλησα, σο κι απ την Αγγλικανικ και Προτεσταντικ ως αγα.
     Η Χλντεγκαρντ γεννθηκε γρω στο 1098 στη Γερμανα κι ταν το 10ο παιδ οικογνειας ευγενν με πολ ασθενικ φση κι εθραυστη υγεα. Λγο πριν κλεσει τα 5 ρχισε να βλπει ορματα με φλγες, λμψεις και κυκλικ φτα καθς και πργματα κρυμμνα στους υπλοιπους ανθρπους. Λγεται για παρδειγμα τι κατφερε να περιγρψει τα σημδια στο δρμα ενς μοσχαριο εν εκενο δεν εχε ακμα γεννηθε και βρισκταν μες στη κοιλι της αγελδας.
     Στα 7 οι γονες της την αφιρωσαν στο μοναστρι του Ντισιμπντενμπεργκ που τθηκε στη φλαξη της θεας της, της κμισσας Γιοτα βον Σπονχιμ (Jutta von Sponheim), που αν και σμερα επισκιζεται απ τη μαθτρι της, τη Χλντεγκαρντ, τανε κι η δια μα σημαντικτατη φυσιογνωμα της εποχς της που σκησε επιρρο στη γερμανικ κοινωνα κι εκκλησα. Εκενη την εποχ η Γιοτα τανε κι αυτ δκιμη μοναχ αλλ’ αργτερα γινε ηγουμνη του μοναστηριο. Για την ακρβεια η Γιοτα, που τανε γνωστ για τη μρφωσ της και τη πστη της, αποτελοσε πλον λξης για πολλς νεαρς κοπλες που θλαν να εκπαιδευθον απ κενη και να μονσουν μαζ της. τσι σταδιακ δρυσε να γυναικεο μοναστικ τμμα εντς της μχρι ττε αντρικς μονς του Ντισιμπντεμπεργκ στο οποο γινε κι ηγουμνη.  Η Γιοτα φρντισε να μορφωθε η Χλντεγκαρντ στη θεολογα, τη μουσικ και τα λατινικ. Στα 14 λαβε τους επσημους ρκους της μοναχς κι γινε κανονικ μλος του μοναστηριο του Ντισιμπντενμπεργκ.
     Το 1136 η Γιοτα πθανε και τη θση της κατλαβε η Χλντεγκαρντ. Περπου κενη την εποχ γνρισε και τη Ρικρντα βον Σταντ (Ricardis von Stade) που ‘μελλε να γνει η καλτερη και πιο αγαπημνη της φλη εν ανπτυξε ιδιατερη σχση φιλας κι αμοιβαου σεβασμο με τον μοναχ Βλμαρ που γινε μλιστα ο μπιστς της, ο γραμματας της κι ο εξομολογητς της. 5 χρνια αργτερα, το 1141, μα φων απ τον ουραν της επε να καταγρψει τα ορματ της.

   “Μα μεγλη λμψη απ τον ουραν διαπρασε το μυαλ μου και κανε την καρδι μου και το στθος μου να λμψουν χωρς να καον, πως ο λιος ζεστανει αυτ που λοζει με τις ακτνες του. Ττε το μυαλ μου γμισε με το νημα των ιερν βιβλων, των Ψαλμν, των Ευαγγελων και τα λλα βιβλα της Παλαις και της Καινς Διαθκης”.

     Εκενη μως στην αρχ δστασε γιατ φοβθηκε τι θα θεωρσουν τα ορματ της «γυναικεες φαντασες». Ττε πεσε ρρωστη στο κρεβτι.

   “Ο Θες με τιμρησε για λγο ρχνοντας με ρρωστη στο κρεβτι και το αμα στρεψε στις φλβες μου, υγρασα απ τη σρκα μου και το μεδολι απ τα κκαλ μου λες και το πνεμα μου κντευε να φγει απ το κορμ μου. […] Σε αυτ την κατσταση μεινα τριντα μρες εν το σμα μου καιγε λες με πυρετ… Και λες αυτς τις μρες παρακολοθησα μια ακολουθα αμτρητων αγγλων που πολεμοσαν μαζ με τον Μιχαλ ενντια στον δρκο και νκησαν… Κι νας απ αυτος μου φναξε, Αετ! Αετ! Γιατ ενκοιμσαι; ...Σκω! Γιατ εναι πρω και πιες και φγε. Κι αμσως το σμα μου κι οι αισθσεις μου επανλθαν στα εγκσμια και βλποντς το οι κρες μου που θρηνοσαν ολγυρ μου με σκωσαν απ το πτωμα και με βαλαν στο κρεβτι κι τσι ρχισα να ξαναβρσκω τη δναμ μου”.

     Ττε για 1η φορ, σε ηλικα 43 ετν, η Χλντεγκαρντ αποκλυψε τι βλεπε ορματα λη της την ζωη κι ρχισε να γρφει το πιο γνωστ της ργο, το Scivias, που θα χρειαζτανε 10 χρνια για να τελεισει και το οποο, παρ τις μυστικιστικς ανησυχες της συγγραφα του, ταν να κεμενο που συνδαζε επιστμη, θεολογα, φιλοσοφα, φυσιολογα, κοσμολογα, αστρονομα και γεωλογα. Οι σγχρονοι ερευνητς χουνε προτενει διφορες εξηγσεις σχετικ με τα ορματα και τις λμψεις που βλεπε η Χλντεγκαρντ, η οποα μλιστα εχε εξηγσει η δια, τι δεν πεφτε σε κποιου εδους κσταση αλλ διατηροσε τις αισθσεις της εν συνβαιναν τα "ορματα". Οι πιο δημοφιλες θεωρες σμερα εναι τι επρκειτο για κρσεις ημικρανας κρσεις αυτισμο.
     Αν κι η Χλντεγκαρντ τανε πολυμαθς κι εξαιρετικ μορφωμνη, δεν κατφερε ποτ να μθει επαρκς τα λατινικ γιαυτ, απ τη πρτη στιγμ, στηρχθηκε στη βοθεια, αρχικ του αγαπημνου της Βλμαρ και μετπειτα σε κενη διφορων αντρν γραμματων, τσι στε να μεταγραφονε τα κεμεν της στα λατινικ με λγιο τρπο. Ας μη ξεχνμε τι εν τα λατινικ ταν υποχρεωτικ και πολχρονο μθημα για τους ντρες μοναχος, για τις γυνακες θεωρονταν μλλον χρηστα αφο κανες δεν εχε την προσδοκα τι κενες θα γρφανε ποτ κτι σημαντικ. Αυτ εχε σα συνπεια οι γυνακες, ανεξρτητα απ το πνευματικ δυναμικ τους, να παρουσιζουν ελλεψεις σε προσντα απαρατητα για τη πνευματικ τους σταδιοδρομα λγω της ελλειπος εκπαδευσς τους. Αυτ το πρβλημα επιχερησε να αντιμετωπσει μα λλη φωτισμνη ηγουμνισσα, η Χραντ του Λντσμπεργκ (βλ. παρακτω). Στη περπτωση της Χλντεγκαρντ μως οι ντρες γραμματες τανε κτι απαρατητο, αλλ πρπει να υπογραμμσουμε τι κενη απατησε απ τη πρτη στιγμ να μεταγραφον επακριβς αυτ που λεγε και να μην αλλαχθον οτε στο ελχιστο.



     Το 1146 η Χλντεγκαρντ επικοιννησε με τον Βερνρδο του Κλερβ, που ττε ταν ηγομενος στο ομνυμο μοναστρι κι νας απ τους πιο ισχυρος ντρες της Εκκλησας, ζητντας του να αναγνωρσει το χρισμ της να βλπει ορματα και να προβλπει το μλλον. Ο Βερνρδος, αν κι αρχικ απντησε κπως αδιφορα, στη συνχεια μλησε για το θμα στον Ππα Ευγνιο Γ που τανε και προσωπικς του φλος και του ‘στειλε να διαβσει το Scivias που δεν ταν ακμα ολοκληρωμνο. Ο Ππας, προφανς εντυπωσιασμνος, διβασε αποσπσματα απ το ργο στους καρδινλιους και τους επισκπους που εχαν συγκεντρωθε σε σνοδο κι εκε αποφσισαν να εγκρνουν την δρση της Χλντεγκαρντ.
     Μες στα επμενα χρνια απκτησε μεγλη φμη ως σοφ και προφτις και πολλο σημαντικο νθρωποι της εποχς, πως ο αυτοκρτορας Φρειδερκος Βαρβαρσσα κι ο θεολγος ντο του Σουασν, ρχισαν να τη συμβουλεονται. Ττε τανε που ρχισε να αλληλογραφε με την Ελισβετ του Σονου και σταδιακ γινε μντορς της. Το 1147 επεκτενοντας το ραμα της δασκλας της, Γιοτα κι εν γραφε ακμα το Scivias αποφσισε να φγει απ το  Ντισιμπντενμπεργκ και να ιδρσει να καθαρ γυναικεο μοναστρι γιατ το Ντισιμπντενμπεργκ τανε κατ βση ανδρικ μοναστρι και το σχετικ νεοσστατο γυναικεο τμμα ταν χι απλς περιορισμνο αλλ κι υποτελς στο αντρικ. μως ο ηγομενος του Ντισιμπντεμπεργκ, ο Κονο, αρνθηκε να της δσει την δεια γιατ οι πολυριθμες επισκψεις που δχονταν η Χλντεγκαρντ φερναν επισκπτες και χρμα γενικ στο μοναστρι.Η φμη της επσης ταν αρκετ για να προσελκει πολλος νους μοναχος και μοναχς που θελαν να μονσουν στο μοναστρι στο οποο βρσκονταν η Χλντεγκαρντ. Εκενη ρχισε να στλνει επιστολς σε διφορα υψηλ ιστμενα τομα, ανμεσα στα οποα τανε κι ο Ππας, προωθντας το ατημ της και μλιστα βαλε να μεσολαβσει κι η μητρα της Ρικρντα. Τποτε μως δεν εχε αποτλεσμα.
     Ττε εκενη πεσε βαρι ρρωστη και λγεται πως συνβηκε κτι εξαιρετικ περεργο. Εν αδυντιζε κι φθινε απ την αρρστια, το κορμ της γινταν λο και πιο βαρ κι φτασε στο σημεο ο Κονο να μη μπορε οτε το κεφλι της να σηκσει απ το μαξιλρι. ταν εν τλει ο ηγομενος αποφσισε να δσει την δει του, η Χλντεγκαρντ ανρρωσε κι εξαφανστηκαν τα περεργα συμπτματα. τσι μαζ με λλες 18 μοναχς, τη Ρικρντα και τον Βλμαρ, δρυσε να νο μοναστρι στο Ρπερτσμπεργκ κοντ στα ερεπια του κστρου του Μπγκεν. Το μοναστρι αυτ σταδιακ μεγλωσε κι φτασε ν’ αποτελεται απ 50 μοναχς κι 7 κοσμικς γυνακες εν εχε 2 εκκλησες, τρεχομενο νερ μες στα εργαστρια και σκριπτριο. Εκενη την εποχ μπρεσε ν’ αφοσιωθε στο γρψιμ της κι εκτς απ το Scivias που συνχιζε να γρφει, συνγραψε και μα φυσικ ιστορα κι ν ιατρικ κεμενο με ττλο Ατια και Ισεις.
     Οι συγκροσεις μως συνεχστηκανε καθς το νεοσστατο μοναστρι Ρπερτσμπεργκ, μσω των μοναχν που ακολοθησαν την Χλντεγκαρντ, εχε «κληρονομσει» και πολλ εδφη που πριν ανκαν στο Ντισιμπντεμπεργκ. Μχρι το 1150 ο Κονο εχε πεθνει και τη θση του εχε πρει ο Ελνγκερος που δεν εχε καλτερη διθεση ως προς τη Χλντεγκαρντ και το ργο της. Αλλ κι εκενη δεν εχε ιδιατερα θετικ ποψη για κενον που μλιστα δε δσταζε να εκφρσει μ’ ντονο τρπο. Σ’ επιστολ της προς εκενον γρφει χαρακτηριστικ:

   «Τρα κου και μθε τσι στε να ντραπες ως τα τρσβαθα της ψυχς σου. Κποιες φορς εσαι σαν αρκοδα που γρυλζει, κποιες λλες σα γιδαρος, χι συνεπς στα καθκοντ σου, αλλ ξεπεσμνος. Σε ορισμνα θματα μλιστα εσαι εντελς χρηστος τσι στε μσω της ασβεις σου δε χρησιμοποιες οτε καν την αγριτητα της αρκοδας. Μοιζεις επσης και σαν ορισμνα πουλι που δεν πετν ψηλ οτε περπατν στη γη καθς, οτε εσαι εξαρετος σε τποτα, αλλ οτε υποφρεις κι απ κτι».

     Η καυστικ γλσσα της μως δεν απευθνθηκε μνο στο Ντισιμπντεμπεργκ αλλ δε δστασε να αγγξει και τα κακς κεμενα του αντερου κλρου. Η Χλντεγκαρντ δειξε μηδενικ ανοχ στην αμφιλεγμενη συμπεριφορ αντερων ιερων που ζοσαν μσα σε ακραο και προκλητικ πλοτο που δεν ρμοζε στο αξωμ τους και τους κατακερανωνε συχν τσο στις επιστολς της σο και στις κατηχσεις της παρ το γεγονς τι αυτ της η συμπεριφορ συχν δημιουργοσε εχθρτητες σε υψηλ ιστμενους. ρχισε να δχεται κριτικ για να σωρ πργματα ανμεσα στα οποα και για τον τρπο που διοικοσε το μοναστρι της. Τη κατηγορσανε για απρπεια γιατ, σε αντθεση με τις μοναχς σε λλα μοναστρια που ‘πρεπε να κψουνε τα μαλλι τους και να καλψουνε το κεφλι τους, στο δικ της μοναστρι οι μοναχς διατηροσαν μακρι τα μαλλι τους και φοροσαν μνο λευκ ππλο που φηνε ακλυπτο το πρσωπο και το λαιμ κι επτρεπε στα μαλλι να ανεμζουν. Η Χλντεγκαρντ απντησε πως οι παρθνες, λγω της αγντητς τους, δεν χουν ανγκη να ντνονται σεμν πως οι παντρεμνες γυνακες που ‘πρεπε να υπακοουνε τους ντρες τους.  Επσης κατηγορθηκε τι δεχτανε στη μον, εκτς απ γυνακες ευγενικς καταγωγς κι απλς φτωχς γυνακες και σ’ αυτ απντησε πως η ιεραρχα εναι θμα των ανθρπων κι χι του Θεο που αγαπ τους πντες.
     Το 1151 πθανε ο Βλμαρ και πρα απ’ το προσωπικ πλγμα που δχτηκε, βρθηκε υποχρεωμνη ν’ ανχεται τη παρουσα του Ελνγκερου που πρε απρθυμα τη θση του ως εξομολογητς της μονς. Σα να μην φτανε αυτ, οι γονες της Ρικρντα της εξασφαλσανε θση ηγουμνης σε λλο μοναστρι κι τσι πρεπε να φγει και ν’ αφσει τη φλη της. Αν κι η Χλντεγκαρντ προσπθησε να εμποδσει τη μεταφορ, δεν τα κατφερε κι η Ρικρντα μεταφρθηκε αλλο και πολ σντομα πθανε. Την επμενη χρονι τελεωσε η συγγραφ του Scivias.
     Μες στα επμενα 10 χρνια η Χλντεγκαρντ κι οι γυνακες στο μοναστρι του Μπνγκεν αντιμετπισαν πολλς δυσκολες. Μεταξ του 1158 και του 1163 συνγραψε το Liber vitae meritorum που μιλοσε για τις αρετς και τα πθη της ζως. ρχισε επσης μια μακρ κι εκτεταμνη αλληλογραφα με διφορους ηγεμνες κι λλους σημανοντες της Ευρπης πως ο αυτοκρτορας Βαρβαρσσα, ο βασιλις Ερρκος Β’ κι η βασλισσα Ελεονρα της Αγγλας. Με τα γρμματ της αυτ επενβαινε στη διπλωματα και τη πολιτικ της εποχς, δινε συμβουλς αλλ δε δσταζε ν’ ασκσει και κριτικ αν το θεωροσε χρσιμο.



     Παρ το γεγονς τι η υγεα της εχε αρχσει γι’ λλη μια φορ να επιδειννεται, κενη ρχισε μα περιοδεα σε λη τη Γερμανα που δινε διαλξεις, κανε κατχηση και διδιδε τα αποκαλυπτικ ορματ της. Αυτ τανε κτι ανκουστο για μα γυνακα κενη την εποχ. Ειδικ η κατχηση τανε κτι που απαγορευτανε στις γυνακες αλλ το κρος της λγω του οραματισμο της και της επαφς της με τα Θεα τανε τσο μεγλο που κανες δε τλμησε να την αμφισβητσει. Κενη την εποχ ρχισαν ν’ ακογονται και φμες τι κανε θαματα κι εξορκισμος. Το 1163 ρχισε να γρφει το Liber divinorum operum που τανε το πιο φιλδοξο θεολογικ της ργο που ολοκληρθηκε το 1174 και που σμερα θεωρεται και το πιο σημαντικ. Το 1165 δρυσε 2ο μοναστρι ιμπιγκεν μλλον για να στεγσει τις γυνακες που συνρρεαν κοντ της για να γνουν μοναχς. Παρ το γεγονς τι η υγεα της βρισκτανε στη χειρτερη κατσταση που ‘χε βρεθε ποτ, η Χλντεγκαρντ φρντιζε να επισκπτεται αυτ το νο μοναστρι 2 φορς τη βδομδα.
     Παρ τη μεγλη φμη που απολμβανε κενη την εποχ, το μοναστρι της δεν βρισκτανε στο απυρβλητο. Το 1178 ο επσκοπος του Μεντζ αφρισε το μοναστρι γιατ εχε δεχθε να θαφτε στο κοιμητρι του νας ντρας που η Εκκλησα θεωροσε τι ταν αφορισμνος. Ο αφορισμς ταν η πιο σημαντικ ποιν που μποροσε να επιβληθε σε μοναστρι και περιλμβανε απαγρευση της ψαλμωδας κατ τη διρκεια της λειτουργας και κυρως απαγρευε στις μοναχς να λαμβνουνε τη Θεα Ευχαριστα και να εξομολογονται, εν ποια πθαινε κατ τη περοδο της απαγρευσης δε θαβταν με το καθιερωμνο τελετουργικ, κτι που θεωρεωτο πως θετε σε κνδυνο τη σωτηρα της ψυχς της. σως το σκληρτερο απ’ λ’ αυτ τανε για τη Χλντεγκαρντ η απαγρευση της ψαλμωδας καθς αγαποσε τη μουσικ και τη θεωροσε μσο επικοινωνας με το Θε. σως γι’ αυτ να συνθεσε και τσα πολλ τραγοδια, μνους και ποιματα και ν’ ανπτυξε τσο λεπτομερ και προχωρημνη μουσικ θεωρα που, πως κθε μορφ γοτθικς τχνης, στηριζτανε στα μαθηματικ. Η ποιν κρτησε μχρι το 1179 οπτε κι ρθη μετ απ τις σκληρς κι επμονες προσπθειες της Χλντεγκαρντ.
     Η Χλντεγκαρντ πθανε 6 μνες μετ την ρση της απαγρευσης στο μοναστρι της σε ηλικα 81 ετν και λγεται τι τη στιγμ του θαντου της 2 φωτεινς αψδες λαμψαν στον νυχτεριν ουραν εν εμφανστηκε νας λαμπερς κκκινος σταυρς και μικρτεροι σταυρο σχημτιζαν κκλους. 10 τη μετ τλειωσε η βιογραφα της απ’ το Θεοδριχο του χτερναχ.
     Η Χλντεγκαρντ σταδιακ ρχισε να θεωρεται αγα απ την Ρωμαιοκαθολικ Εκκλησα, αν και δεν πρλαβε να ολοκληρωθε η αγιοποησ της για γραφειοκρατικος λγους κι η καρδι κι η γλσσα της βρσκονται διατηρημνα στην εκκλησα του Αμπνγκερστρασε. Το 2012 ο ππας Βενδικτος ΙΣΤ' διταξε να γραφτε το νομ της στο επσημο αγιολγιο εν την ανακρυξε Διδκτωρα της Εκκλησας, νας ττλος που απονμεται σε θεολγους που επηρασαν σημαντικ το εκκλησιαστικ δγμα. τσι η Χλντεγκαρντ, εκτς απ αγα, γινε κι η 4η γυνακα που λαβε ποτ αυτν τον ττλο ανμεσα στους 34 ανθρπους που εχαν αυτ τη τιμ. Οι λλες 3 ταν η Κατερνα της Σινα, η Τερζα της βιλα (βλ. παρακτω) κι η Θηρεσα του Λισι. Το 1924 ο μστης Ροντολφ Στινερ ισχυρσθηκε τι ο φιλσοφος Βλαντιμρ Σολοβιφ, που τανε γνωστς για τα ορματ του σχετικ με τη Σοφα, τανε μετενσρκωση της Χλντεγκαρντ.



     Η Χλντεγκαρντ θεωροσε πως λος ο κσμος κατ βσην αποτελονταν απ μα ζωτικ δναμη (viriditas) που ταν υπεθυνη για το νθισμα και τη γονιμτητα της φσης και των ανθρπων. Αυτ η «ζωτικτητα» ταν κφανση του Θεο που εμπτιζε τη πλση με υγρασα και ζω κι τσι ο Θες υπρχε παντο. Μα πτρα, για παρδειγμα, ταν μρος του Θεο αν κι χι το σνολ του. Συχν στα ποιματ της και στα κεμεν της εξυμνοσε τη φση ως κφραση κι απδειξη του αρατου δημιουργο της κι δειχνε βαθει μυστικ νωση με κενη. «Εγ, η φλογερ ζω της θεκς ουσας, καω πνω απ τα λιβδια, λμπω πνω στα νερ, καω σαν τον λιο, το φεγγρι και τ στρα… Αφυπνζω τα πντα εν ζω».
     Κεντρικ στη θεολογα και στα ορματ της τανε το Ιερ Θηλυκ, δηλαδ η θηλυκ δισταση του Θεο. Η πιο συνηθισμνη μορφ με την οποα εμφανιζταν ταν η Σοφα (Sapientia), που τανε πντα λαμπερ γυνακα ντυμνη στα χρυσ, εκτυφλωτικ, τρομακτικ αλλ και φιλεσπλαχνη. Αυτ ταν η δναμη απ την οποα εκπορεονταν κι λα τα ορματ της την οποα πντα περιγραφε σα μα λμψη φωτι που, εν λμπει εκτυφλωτικ, δεν καει. Η λλη μορφ της Σοφας ταν η Αγπη (Caritas) κτι που καταδεκνυε, χι μνο τη σνδεση αυτν των 2 εννοιν στη θεολογα της, αλλ και τη κεντρικ θση που κατεχε ο ερωτισμς στη φιλοσοφα της. Σμφωνα με την Χλντεγκαρντ ο Θες, ως γενεσιουργς δναμη, ταν να κοσμικ αυγ που κυοφοροσε σα μτρα τον κσμο. Σε αντθεση με την αντρικ θεολογα που ο καθαρ αρσενικς Θες ξεπερν κι υπερχει του φυσικο κσμο στη θεολογα της Χλντεγκαρντ ο Θες, μσω της θηλυκς του γενεσιουργο υπστασης, ενυπρχει του κσμου. Οι απψεις της περ «θηλυκτητας» του Θεο βρκαν γνιμο δαφος κι αποτλεσαν πηγ μπνευσης  αργτερα στην εξλιξη της ιδιατερης λατρεας της Παρθνου Μαρας στην Ευρπη που ονομστηκε Μαριανισμς.
     Η Χλντεγκαρντ θεωροσε τι η μουσικ ταν μσο επικοινωνας με τον Θε και μσο επτευξης κστασης, δηλαδ αποτελοσε μια προφαν απδειξη της φυσικς κι αυθρμητης ικαντητας του ανθρπινου νου να συνδεται με το νου του Θεο. Οι μυστικιστικς ιδιτητες της μουσικς επτρεπαν στον νθρωπο να βισει ξαν την ομορφι και την αρμονα του Παραδεσου που εχε χσει μετ τη Πτση. Η δια εχε δηλσει κποτε τι «η ψυχ εναι πολυφωνικ». Η Χλντεγκαρντ συνγραψε 77 εκκλησιαστικος μνους και το Ordo Virdutum που ταν να θρησκευτικ θεατρικ ργο με μουσικ. Οι στχοι κι οι μελωδες της ταν εξαιρετικ πρωττυπες κι ταν ο μοναδικς νθρωπος που κατ το 12ο αι. συνθεσε μ’ ελεθερο στχο. Η περτεχνη και λεπτομερς μουσικ της θεωρα, που στηρχθηκε στα μαθηματικ, τανε χαρακτηριστικ της γοτθικς τεχνοτροπας.
     Αν κι η Χλντεγκαρντ σμερα εναι πιο γνωστ λγω των οραμτων της και του θεολογικο της λγου, η δια ταν πολυμαθς κι εχε μεγλο ενδιαφρον για τις επιστμες. Χαρακτηριστικ εναι τι, πρα απ τα θεολογικ της κεμενα, συνγραψε και πολλ επιστημονικ κι ιατρικ που δε στηρζονται καθλου σε θεολογικς εξηγσεις. Για κενη, μως, το ενδιαφρον για την επιστμη δεν τανε κτι σχετο με τη θεολογα καθς, πως αποκαλπτουνε κι οι απψεις της περ θεκς ζωτικτητας που εμποτζει τη φση και περ ενπαρξης του Θεο στον κσμο, ο φυσικς κσμος ταν ρρηκτα κι αρμονικ δεμνος με το θεκ. Ακμα κι ο τρπος που περιγραφε την ικαντητ της να βλπει ορματα αποκαλπτει πως η σκψη της δεν τανε ξεκθαρα πνευματικ αλλ σε μεγλο βαθμ ρεαλιστικ. πως εχε εξηγσει πολλς φορς, τα ορματ της δεν ταν τσο εκστατικς αποκαλψεις, σο θεσεις των «εσωτερικν ματιν» της εν τα εξωτερικ της μτια παρμεναν ανοιχτ και δεν χανε την επαφ με τον κσμο γρω της. Αυτ χει κνει τους μελετητς της να θεωρσουν τι οι ενορσεις της Χλντεγκαρντ τανε πιτερο φιλοσοφικς και θεολογικς αναζητσεις του νου της, παρ μεταφυσικς αποκαλψεις. λλωστε πολλς γυνακες στο παρελθν, χοντας ν’ αντιμετωπσουνε περιβλλον εχθρικ προς τη γυναικεα διανηση, πως για παρδειγμα η Μριαμ η αλχημστρια, εχανε δει το επιστημονικ τους ργο να γνεται πιο εκολα αποδεκτ απ τη κοινωνα ταν το επνδυσαν με θεολογικς μεταφυσικς ερμηνεες. Μνον η Χραντ αρνθηκε να δσει μεταφυσικος τνους στο ργο της. Στα πλασια αυτς της αποδοχς και του εναγκαλισμο της επιστμης η Χλντεγκαρντ δε φοβθηκε ν’ ασχοληθε χωρς προκαταλψεις κι ηθικολογες ακμα και με το γυναικεο σμα και το μχρι ττε ταμπο θμα της γυναικεας σεξουαλικτητας και του οργασμο.



     ν απ’ τα πιο γνωστ πργματα σχετικ με αυτν ταν τι ασχολθηκε με τη γυναικεα σεξουαλικτητα. Στο βιβλο της Ατια κι Ισεις περιγραψε το γυναικεο οργασμ και μλησε για τη γυναικεα φυσιολογα και ψυχολογα απ τη πλευρ της γυνακας. Αυτ συνβαινε 1η  φορ στη δυτικ ιστορα γιατ, μ’ εξαρεση τα γυναικολογικ κεμενα της Τρτουλα απ το Σαλρνο, λα τα ιατρικ κεμενα μχρι ττε τανε γραμμνα απ ντρες που αντιλαμβνονταν τη γυναικεα φση ως κτι παθητικ κι τονο και δε μποροσαν οτε να κατανοσουν αλλ οτε και ν’ αποδεχθονε τη γυναικεα σεξουαλικτητα και την ενεργ συμμετοχ της γυνακας στο σεξ. Η Χλντεγκαρντ, παρ το γεγονς τι η σεξουαλικτητα τανε κτι που γενικ η μεσαιωνικ κοινωνα θεωροσε ταμπο, δεν δστασε να μιλσει με ειλικρνεια, συχν και με ποιητικ διθεση, για το γυναικεο σμα και τις αντιδρσεις του παρ το τι ταν μοναχ κι η δια δεν εχε καμα σεξουαλικ εμπειρα. Δε χρησιμοποησε θρησκευτικ ηθικολογα και δεν κρινε ηθικ τη γυναικεα σεξουαλικτητα. Μλησε για τη σημασα των προκαταρκτικν καθς και για τη συμμετοχ της γυναικεας φυσιολογας στη διαδικασα της ερωτικς απλαυσης και της σλληψης εν απφυγε τις μισογυνικς αντιλψεις περ γυναικεας ακρεστης σεξουαλικς φσης κι ακολασας που χαρακτηρζανε την ηθικ σκψη της εποχς της. Κατ τη διρκεια της ζως της δχτηκε πολλ γρμματα απ γυνακες που θλαν να προυν τη συμβουλ της σχετικ με σεξουαλικ ζητματα θματα τεκνοποιας κι εκενη τους απντησε με ενθουσιασμ, κατανηση κι υπευθυντητα. Χαρακτηριστικ εναι η επιστολ που στειλε στη «Μπρθα, την βασλισσα των Ελλνων», δηλαδ τη βυζαντιν αυτοκρτειρα Ειρνη, με σκοπ να την εμψυχσει καθς δε κατφερνε να κνει γιο: «Ψιθρισ Του κι Εκενος θα σ’ ευλογσει με τη χαρ του παιδιο που αποζητς καθς προστρχεις σε Κενον την ρα της ανγκης σου. Γιατ ο ζντας οφθαλμς σε παρακολουθε και σε θλει και θα ζσεις για πντα». Αν κι  η Χλντεγκαρντ αποφεγει να υποσχεθε τη πραγμτωση των επιθυμιν της βασλισσας, καταφρνει να τη παρηγορσει δνοντας υπσχεση της θεκς ενοιας και της σωτηρας. Προφανς, εκτς απ τη παραστατικ και καυστικ γλσσα που χρησιμοποιοσε ενντια στις παρεκτροπς του κλρου, διθετε και τρυφερ και συμπονετικ γλσσα για τους αναξιοπαθοντες.
     Πρα απ μστρια και προφτρια, ταν κι νας νθρωπος που οραματστηκε ργο που θα κλυπτε τσο τη θεολογικ ερμηνεα σο και τα πρακτικ ζητματα της ζως και του ανθρπινου σματος. σον αφορ στα ορματ της σ’ λη της ζω επμεινε πως τανε θεσταλτα κι υπογρμμισε πολλς φορς πως εκενη προσπθησε να τα μεταφρει αυτοσια και χωρς αλλοισεις εν επμεινε οι βιογρφοι κι οι σχολιαστς της να κνουνε το διο και κενοι. Η εμμον της να μη δχεται παρεμβσεις απ’ λλους συχν τη φρανε σε σγκρουση με ισχυρος ανθρπους αλλ κενη ποτ δεν υποχρησε.
     Σε αντθεση με τις περιπτσεις των περισστερων γυναικν στην ιστορα, το ργο της σζεται σχεδν στην ολτητ του κι εναι εκτενς γι αυτ και γνωρζουμε για κενη πιτερα απ κθε λλη. Πρα απ τα θεολογικ της κεμενα συνγραψε ιατρικς πραγματεες αλλ και κοινωνιολογικς αναλσεις πως επσης και λειτουργικ μουσικ και θεατρικ δρμα που, στηριζμενο στη παρδοση που ξεκνησε λλη γυνακα, η Ροσβτα του Γκντερσχαμ, αποτελε το 1ο ηθικοπλαστικ ργο της Ευρπης μετ την αρχαιτητα. Χαρακτηριστικ του ιδιατερου και ξεχωριστο μυαλο της ταν το τι εφηρε τη δικ της γλσσα στην οποα μλιστα συνγραψε τουλχιστον ν απ τα ργα της. ταν επσης η 1η γυνακα που ‘γραψε για τη γυναικεα σεξουαλικτητα με τρπο απλ και χωρς τις δεισιδαιμονες, παρανοσεις και το θεολογικ συντηρητισμ που χαρακτριζαν ανλογα κεμενα της εποχς.
     Η Χλντεγκαρντ του Μπνγκεν τανε γυνακα που κατφερε να επιβλει το ργο της, τις απψεις της και τη παρουσα της σ’ εποχ που ο γυνακες αναμνονταν να ‘ναι σιωπηλς κι υποταγμνες κι επηρασε σημαντικ το χριστιανικ δγμα εκ των σω τσι στε να αναγνωρζει τη γυναικεα συνεισφορ στη θρησκεα και τη θεολογα. Κατκτησε το σεβασμ και την αναγνριση ηγεμνων κι ιερωμνων και την αγπη των απλν ανθρπων, ιδιατερα των γυναικν που στο πρσωπ της βρκανε θεολγο και μντορα με σοφα και κατανηση εν εξφρασε χωρς φβο τις απψεις της για την ηθικ και μλιστα δε δστασε να καυτηρισει ακμα και τον αντερο κλρο χωρς να λογαρισει συνπειες.
     Αν και μετ το θνατ της οι ιδες της ξεχαστκανε κι ρχισαν να κυκλοφορονε πολλς αμφβολης προλευσης και ποιτητας προφητεες με τα’ νομ της, το ργο της γινε ξαν γνωστ κι αποτλεσε μπνευση για πολλος συγγραφες της Αναγννησης. Προς τιμ της ονομστηκε Hildegardia να εδος δντρων λγω της συνεισφορς της στη βοτανικ και τη φυσικ ιστορα. Αξζει ν’ αναφερθε πως ταν η 1η που αναφρει γραπτ τη χρση λυκσκου στη κατασκευ της μπρας και γι’ αυτ θεωρεται ανεπσημη προσττιδα της μπρας.



     Ο πλανητοειδς 898 Hildegard ονομστηκε τσι προς τιμν της.
     Απ το 1979 χουν υπρξει διφορες ηχογραφσεις κι εκτελσεις των ργων της που χουνε κερδσει διφορα βραβεα.
     Η Χλντεγκαρντ του Μπνγκεν εναι μα απ τις γυνακες που αναφρονται στο ργο τχνης της Τζοντι Σικγο, Το Δεπνο.
     To 1994 το BBC γρισε το ντοκιμαντρ Hildegard of Bingen για τη ζω της Χλντεγκαρντ.
     Η Χλντεγκαρντ αναφρεται στην ταινα του 2009, Βαρβαρσσα (Barbarossa).
     To 2009 η γερμαν σκηνοθτης Μαργκαρτε φον Τρτα γρισε την τανα ραμα (Vision) για τη ζω της.
     Το 2012 η Μαρη Σρατ γραψε το μυθιστρημα Illuminations που παρουσιζει μυθιστορηματικ τη ζω της.
------------------------------------------------------

HERRAD
Χραντ Ηγουμνη του Χχενμπουργκ, Αλσατα, επιστμονας 1125-1195 μ.Χ.

     Κατ τη διρκεια του μεσαωνα οι γυνακες, που βρσκονταν στα μοναστρια μποροσαν ν’ ασχοληθον με την επιστμη περισστερο απ’ τι ο μσος πληθυσμς. Ανλογη υπρξε η περπτωση της Χραντ. ταν ηγουμνη της γυναικεας μονς του Ste Odile του Hohenbourg. Υπρξε συντκτρια και διαφωτστρια του Hortus Deliciarium (Κπος της απλαυσης). Αυτ το πνημα αποτελονταν απ 324 σελδες και 636 μικρς εικνες που απδιδαν βιβλικς σκηνς και αλληγορικς εικνες. Εκε παρατθενται χιλιδες κεμενα απ διαφορετικος συγγραφες για διφορα θματα. Περιλαμβνει επσης ποιματα απ την δια τη Χραντ. Εναι να επτομο ργο της μεσαιωνικς εποχς που περιχει λη τη γνση και την ιστορα του κσμου. Αυτ το εγκυκλοπαιδικ ργο καλπτει βιβλικ, ηθικ και θεολογικ θματα.
     Η Χραντ του Λντσμπεργκ (1130 - 1195) ταν Αλσατ μοναχ κι ηγουμνη στο Αββαεο του Χχενμπεργκ. Συνγραψε την εικονογραφημνη εγκυκλοπαδεια Hortus Deliciarium (Ο Κπος των Απολασεων). Θεωρεται πρωτοπρα στους τομες της γυναικεας εκπαδευσης και τχνης.



      Γεννθηκε το 1130 στο Κστρο του Λντσμπεργκ στην Αλσατα κι τανε παιδ οικογνειας ευγενν. πως συνηθζονταν εκενη την εποχ, η Χραντ μπκε απ πολ μικρ στο μοναστρι του Χχενμπεργκ για να μορφωθε. Η ζω σε να μοναστρι, χι μνο προσφερε εκπαιδευτικς δυναττητες σε να κορτσι που δεν μποροσε να βρει αλλο, αλλ αποτελοσε και πολ πιο ευχριστη εναλλακτικ απ την σκληρ μορα της μσης γυνακας που ταν υποχρεωμνη να παντρευτε εξαιρετικ νεαρ, να κνει πολλ παιδι, κτι που θετε σε μεγλο κνδυνο τη ζω της και την υγεα της, και να αντιμετωπσει διακρσεις, περιορισμος, υποτμηση, ακμα και κακοποηση. Ακμα και οι ευγενες γυνακες ταν υποχρεωμνες να παντρενται για πολιτικος λγους ντρες συχν πολ μεγαλτερος τους που δεν δσταζαν ακμα και να τις κακοποισουν και πρεπε να φροντζουν να κνουν γργορα πολλ παιδι. Ακμα και αν ο σζυγς τους πθαινε, δεν εχαν δικαωμα περιουσας και πρεπε να παντρευτον γργορα κποιον λλον. τσι η Χραντ ακολοθησε την δια πορεα που παιρναν και πολλς λλες σγχρονς της και γινε μοναχ στο Αββαεο του Χχενμπεργκ που βρσκονταν περπου 22 χλιμετρα μακρι απ το Στρασβοργο.
     Τα αββαεα της εποχς αποτελοσαν προστατευμνους κι ασφαλες χρους που τα κορτσια μποροσαν υπ την επβλεψη, ενθρρυνση και καθοδγηση πεφωτισμνων αβασσν πως η Ριτσμποργκα του Νορτχσεν, η Ματθλδη του σσεν, η Χαθουμδα, η Γκερμπργκα του Γκντερσχαμ, η Ματθλδη του Κντλινμπεργκ και η Χλντεγκαρντ του Μπνγκεν να μορφωθον και να αναπτξουν ελεθερα τις πνευματικς και καλλιτεχνικς τους δυναττητες. πως γραψε η ιστορικς Πενλοπε Τζνσον, οι μοναχς δεν ζοσαν απομονωμνες και παθητικς ζως κλεισμνες μσα στα μοναστρια, αλλ “ενδυναμνονταν συλλογικ μσω των μοναστικν προνομων και της ικαντητας να σκφτονται και να ενεργον χωρς την νοοτροπα της υποταγς των κοσμικν γυναικν”.
     Η Χραντ βρθηκε στο Χχενμπεργκ την εποχ που ταν αβσσα η Ρελντα η οποα εχε ξεκινσει να τερστιο μεταρρυθμιστικ ργο καθς εφρμοσε τον Καννα του Αγου Αυγουστνου και μεττρεψε το Αββαεο του Χχενμπεργκ σε πνευματικ και καλλιτεχνικ κντρο για τις ευγενες γυνακες. Γρω στο 1170 η Ρελντα απεβωσε και τη θση της κατλαβε η Χραντ που εχε σταδιακ αναρριχηθε στην ιεραρχα. Η Χραντ συνχισε το μεταρρυθμιστικ ργο της προκατχου της καθς και την εκπαδευση και την υποστριξη των γυναικν και αποδεχθηκε ικαν κι αγαπητ ηγουμνη. Η θητεα της κρτησε περπου 28 χρνια. Το 1195 απεβωσε και τη θση της πρε η Αδελαδα του Φιμινγκεν.
     Την εποχ της Χραντ (12ος αι.) θεωρονταν τι οι γυνακες χρειζονταν πνευματικ καθοδγηση και συνεχ παρακολοθηση απ κποιον τοπικ ιερα. Ακμα κι η εκπαδευση των γυναικν στα μοναστρια απαιτοσε τη συμμετοχ αντρν αυθεντιν. μως οι εκπαιδετριες του Χχενμπεργκ εχανε παρατηρσει επανειλημμνως απ τη μα τις ελλεψεις που παρουσαζαν συχν οι επιβεβλημνοι ντρες εκπαιδευτς κι απ την λλη τους περιορισμος που επβαλλαν στην εκπαιδευτικ λη των γυναικν λγω προκαταλψεων. τσι το βασικ ραμα της Χραντ, αλλ και των λλων αβασσν, ταν να προσφρουν στις γυνακες σες εκπαιδευτικς δυναττητες με εκενες που απολμβαναν οι ντρες κι να εκπαιδευτικ πργραμμα που να μην εχε να ζηλψει τποτα απ εκενο των αντρικν σχολν και η Χραντ το κατφερε. Οργνωσε να εκπαιδευτικ σστημα για τις γυνακες που στηριζταν στις ιδες λογων πως ο Ανσλμος, ο Βερνρδος του Κλαιρβ, ο Πτρος Λομβαρδς, η Χλντεγκαρντ του Μπνγκεν και ο Πτρος Αβελρδος, το ργο των οποων αποτελοσε την καρδι της αντρικς εκπαδευσης κι αντλοσε απ αρχαες κι αραβικς πηγς.



     Σημαντικ για εκενη ταν επσης ο εκσυγχρονισμς της εκπαδευσης που θα δινε μφαση στις σγχρονες θεολογικς και επιστημονικς σκψεις και θα ανπτυσσε την κριτικ σκψη των γυναικν. τσι αισθνθηκε την ανγκη να συγγρψει την εγκυκλοπαδεια Hortus Deliciarium που σμερα θεωρεται το μεγαλτερο ργο της και με το οποο "δινε στο γυναικεο κοιν της μα ευρεα θεολογικ εκπαδευση εν παρλληλα το εξπλιζε με με την ικαντητα να ξεχωρζει ανμεσα σε "καλος" και "κακος" ιερες. Το Hortus Deliciarium μποροσε να συμπληρσει ακμα και να αντικαταστσει αν χρειαζταν τα διδγματα των αντρν διδασκλων" και "ενσωματνοντας κεμενα γραμμνα για ιερες και σπουδαστς θεολογας σε να ργο φτιαγμνο για γυνακες, η Χραντ διεκδκησε να κομμτι γνσης το οποο οι λγιοι ισχυριζονταν τι βρσκονταν εκτς των γυναικεων δυνατοττων καθς εκενες δεν μποροσαν να σπουδσουν στα πανεπιστμια". Με αυτν τον τρπο η Χραντ απδειξε τι οι γυνακες δεν θα πρεπε να αποκλεονται απ την εκπαδευση.
     Η Χραντ εχε δη αρχσει απ το 1159 να συγγρφει το Hortus Deliciarium, πριν να γνει αβσσα, που ταν να φιλδοξο ργο που αποσκοποσε στην συγκντρωση λων των γνσεων της εποχς λων των επιστημν, συμπεριλαμβανμενης και της θεολογας. Χαρακτηριστικ εναι τι η δια η Χραντ στην εισαγωγ του ργου της, σε να μνυμα προς τον αναγνστη, παρομοιζει πολ ποιητικ τον εαυτ της με μλισσα που εναι το σμβολο της συγκντρωσης και οργνωσης της γνσης:

   “σαν μλισσα εμπνευσμνη απ τον Θε συγκντρωσα απ τα διφορα λουλοδια των ιερν Γραφν και των φιλοσοφικν κειμνων αυτ το βιβλο που ονομζεται Ο Κπος των Απολασεων και το φτιαξα για να εξυμνσω και να τιμσω τον Χριστ και την εκκλησα και στο νομα της δικς σου αγπης σαν μια γλυκι κερθρα. τσι, σε αυτ το βιβλο, οφελεις να αναζητσεις με σπουδ απολαυστικ τροφ και να ευφρνεις την κουρασμνη σου ψυχ με τις μελνιες του δροσοσταλδες”.

     Στη συγγραφ του Hortus Deliciarium συμμετεχαν κι να σωρ λλες γυνακες υπ την καθοδγηση μως και την επβλεψη της Χραντ που θελε να δσει την δυναττητα και σε λλες γυνακες να ενεπλακον δημιουργικ με το ργο της. Το μεγαλτερο κομμτι του μως χει γραφτε απ την δια. Περιλαμβνει αποσπσματα απ κλασικ και παγανιστικ ργα που συνδεονται απ μικρ ποιματα που συνθεσε η δια η Χραντ. Σε κποια σημεα χει επσης και μουσικς οδηγες που καθοδηγον σε πριμα παραδεγματα πολυφωνας. Εναι γραμμνο σε δο γλσσες, τα Λατινικ και τα Γερμανικ, καθς αποσκοποσε στην εκπαδευση τσο των πιο “προχωρημνων” μαθητριν σο και των πιο αρχριων που με τον τρπο αυτν μποροσαν να διαβσουν το κεμενο και ταυτχρονα να μθουν Λατινικ.
     πως εναι ο καννας για τα περισστερα ργα της εποχς, αλλ πως συνηθζεται και στη περπτωση των εγκυκλοπαιδειν, το Hortus Deliciarium δεν εναι ιδιατερα πρωττυπο ργο αλλ εναι εξαιρετικ ευρ και με πολυριθμες και ποικλλες πηγς που το καθιστον εξαιρετικ γκυρο και προσεγμνο. Το Hortus Deliciarium, πρα απ την αξα του ως εγκυκλοπαιδικ ανγνωσμα, εναι εξαιρετικ σημαντικ και για δο λλους λγους. Ο 1ος εναι τι επρκειτο για να ργο που αποσκοποσε στην εκπαδευση των γυναικν και των νεαρν μοναχν στο Χχενμπεργκ, κτι που το καθιστ μοναδικ στην ιστορα της γυναικεας εκπαδευσης. Ο 2ος λγος εναι τι μας επιτρπει να εξγουμε συμπερσματα για το εππεδο, το βθος και την ευρτητα της εκπαδευσης που λμβαναν οι γυνακες στα αββαεα της εποχς, που ταν εξαιρετικ κι αξιοπρσεκτα.
     Ξεχωριστ μνεα γνεται συνθως στην εικονογρφηση του ργου που αποτελεται απο 344 ζωγραφις που παρουσιζουν αξιλογη τεχνικ αλλ και καλλιτεχνικ φαντασα σπνια για την εποχ της. Απεικονζουν θεολογικ, φιλοσοφικ, λογοτεχνικ και ιστορικ θματα, σκηνς απ τη ζω της συγγραφα και πορτρτα των γυναικν του αββαεου. Μα απ τις πιο χαρακτηριστικες εικνες εναι εκενη που δεχνει την δια να κθεται πνω σε να δρμα τγης και να ηγεται “μας στρατις γυναικεων ελαττωμτων” ενντια σε “μα στρατι γυναικεων αρετν”. Η τελευταα εικνα δεχνει την Χραντ και λες τις υπλοιπες γυνακες που συνβαλλαν στην δημουργα του ργου και αναγρφει ξεχωριστ το νομα της κθε μας.
     Το Hortus Deliciarium ολοκληρθηκε το 1185 και φυλχτηκε στο Αββαεο του Χχενμπεργκ μχρι την Γαλλικ Επανσταση οπτε και μεταφρθηκε στην δημοτικ βιβλιοθκη του Στρασβοργου. Εκε το βρκε ο γκελχαρντ το 1818 και το αντγραψε. Το 1870 η βιβλιοθκη του Στρασβοργου καταστρφηκε απ πυρκαγι κατ την πρωσικ πολιορκα κι τσι χθηκε και το πρωττυπο ργο της Χραντ. μως μα ομδα ερευνητν υπ την ηγεσα της Ρζαλι Γκριν κατφερε να το διασσει μσω των αντιγρφων του. Το 1879 εκδθηκε το αντγραφο και σμερα, αν και δεν διασζεται το πρωττυπο ργο, γνωρζουμε το περιεχμεν του.



     Η Χραντ ταν μα γυνακα εξαιρετικς μρφωσης, ηγετικς ικαντητας και διανησης που εργστηκε για την μρφωση των γυναικν και την εξψωση της δινοιας και του ργου τους. Διαμρφωσε να εκπαιδευτικ πργραμμα υψηλν προδιαγραφν για τις γυνακες που δεν εχε να ζηλψει τποτα απ τα αντρικ της εποχς της και ενθρρυνε την γυναικεα διανηση και καλλιτεχνα και φησε πσω της να αξιλογο και καλλιτεχνικ μορφο ιστορικ κεμενο για χρση των μελλοντικν γενεν. Η δια αποτελε να υψηλ παρδειγμα προς μμηση για τις γυνακες τσο στην εκκλησα σο και στην διανηση καθς δεν επικαλστηκε κποια θεκ παρμβαση για το ργο της αλλ στηρχθηκε στην μρφωσ της και αγωνσθηκε για να διαδσει τη σημασα της μρφωσης για την αυτοπραγμτωση των γυναικν σ' ποιο τομα κι αν δραστηριοποιονται. Αυτο εναι λγοι που σμερα η Χραντ του Λντσεμπεργκ, ανμεσα σ' λλα, θεωρεται σημαντικ φυσιογνωμα κι ευεργτιδα στον τομα της εκπαδευσης των γυναικν και στκει ισξια δπλα σ' ονματα πως εκενα της Χλντεγκαρντ του Μπνγκεν και της Ροσβτα του Γκντερσχαμ.
-------------------------------------------

CHRISTINE DΕ PISAΝ
Κριστν Ντε Πιζν, Ιταλα, επιστμονας, φιλσοφος, μουσικς , συγγραφας, ηγουμνη 1383-1431 μ.Χ.

     Η Ντε Πισν κρδιζε τα προς το ζην με τη συγγραφ κειμνων, στις αρχς του 15ου αι. γραψε τουλχιστον 12 βιβλα και 10 ργα σε μμετρη γραφ. Πολλς διδακτορικς διατριβς του 20ου αινα μελτησαν τα ργα της. Παρ το γεγονς τι δεν θεωρεται επιστμονας εναι γνωστ σε πολλος τομες. να απ τα πιο γνωστ ργα της λγεται «Η πλη των γυναικν». Αυτ το βιβλο, το οποο εναι επσης μεταφρασμνο και στα ελληνικ περιγρφει αφενς την προσωπικ της ιστορα της αλλ και η ιστορα λων των γυναικν. Στο βιβλο αυτ εξυμνε μια πλη η οποα θα διοικεται απ χρηστος ηγεμνες, κατ το παρδειγμα του Πλτωνα, με τη διαφορ τι στην εξουσα θα εναι γυνακες.
     Η Κριστν ντε Πιζν (Christine de Pizan, Βενετα, 1364 - 1430) ταν Ιταλδα συγγραφας του στερου Μεσαωνα. Υπηρτησε ως αυλικ συγγραφας για αρκετος δοκες (Λουδοβκο Α' της Ορλενης, Φλιππο Β' της Βουργουνδας και Ιωννη Β' της Βουργουνδας) και τη γαλλικ βασιλικ αυλ κατ τη διρκεια της βασιλεας του Καρλου ΣΤ' της Γαλλας. Θεωρεται η πρτη Ευρωπαα επαγγελματας λογοτχνις. Την εποχ της ταν πολ γνωστ κι εχε μεγλη φμη.



     Γεννθηκε στη Βενετα αλλ πρασε το μεγαλτερο μρος της παιδικς της ηλικας και της ενηλικιτητς της στο Παρσι και αποσρθηκε μετ στο Αββαεο του Πουασ. Παντρετηκε το 1380 και χρεψε δκα χρνια αργτερα. θηση να γρψει δωσε το γεγονς τι χρειαζταν χρματα για να θρψει τον εαυτ της και τα τρα παιδι της.
     Γεννθηκε το 1364 στην Βενετα. ταν κρη του Τομσο ντι Μπενβενοτο ντα Πιζνο που τανε γιατρς, αστρολγος και σμβουλος του Καρλου Ε της Γαλλας. Λγω του επαγγλματος του πατρα της, η Κριστν εχε τη τχη να μεγαλσει μσα σε περιβλλον με πολλ ερεθσματα και με πρσβαση στην γνση, κτι ιδιατερα σπνιο για μα γυνακα εκενη την εποχ. Ο πατρας της, που ταν νας μορφωμνος και πολυπργμων νθρωπος, φρντισε να εκπαιδεσει σφαιρικ την Κριστν και της δωσε πρσβαση στην βιβλιοθκη του παλατιο που περιλμβανε βιβλα σχετικ με λογοτεχνα, ιστορα, αστρολογα, αλλ και επιστμες, θρησκεα και φιλοσοφικ ργα. Η Κριστν μαθε να μιλει διφορες γλσσες και εντρφησε στον Ανθρωπισμ της πριμης Αναγννησης. Παρ την εκτεν της μρφωση δεν εργστηκε γιατ αυτ ταν κτι σχεδν αδνατο για μα γυνακα εκενης της εποχς. Αντθετα, κανε εκενο που θεωρονταν επιβεβλημνο για μα γυνακα και μοναδικ διξοδο καταξωσης. Παντρετηκε σε ηλικα 15 ετν κποιον αξιωματοχο του παλατιο και κανε τρα παιδι, να απ τα οποα πθανε πολ μικρ.
     Το 1389, μως, ο ντρας της πθανε απ πανλη κι η Κριστν μεινε χρα σε ηλικα 25 ετν με τρα παιδι χωρς καμα πηγ εισοδματος. Επιπλον, βρθηκε με το δυσβσταχτο βρος των χρεν που εχε αφσει ο σζυγς της καθς και με την υποχρωση να φροντζει την μητρα της και την ανιψι της. Αμσως μετ τον θνατο του συζγου της προσπθησε να εισπρξει κποια χρματα που νηκαν σε εκενον πως και ορισμνους μισθος που του οφελονταν, αλλ η νομοθεσα της εποχς, που ταν εξαιρετικ δικη για τις γυνακες, δεν προβλεπε την εσπραξη χρημτων απ μα χρα παρ το γεγονς τι τα δικαιονταν. Αντ να πρει τα δεδουλευμνα του συζγου της, λοιπν, μπλεξε σε μα σειρ απ χρονοβρες, πολπλοκες και ψυχοφθρες νομικς διαδικασες μετ απ τις μηνσεις που δχτηκε απ τον αρχιεπσκοπο του Σενς και τον βασιλικ σμβουλο Φρανσου Σαντεπρμ που αρνονταν να τις δσουν τα χρματα που της ανκαν.
     Προκειμνου, λοιπν, να επιβισει κενη κι η οικογνει της, αναγκστηκε να εργαστε παρ το γεγονς τι αυτ ταν κτι εξαιρετικ δσκολο γα μα γυνακα εκενης της εποχς. Χρησιμοποησε τις γνσεις της, την μρφωσ και τις εξαιρετικς λογοτεχνικς της ικαντητες για να βγλει τα προς το ζην και γινε μα απ τους πρτους επαγγελματες συγγραφες της Ευρπης. Πλοσιοι ευγενες ρχισαν να δεχνουν την προτμησ τους σε αυτ την συγγραφα που ταν ταυτχρονα εξωτικ καθς οι γυνακες συγγραφες ταν κτι εξαιρετικ σπνιο, αλλ εξαιρετικ και ικαν και ρχισαν να της αναθτουν ερωτικ ποιματα και βιογραφες. Οι ικαντητς της ταν ττοιες που πολ σντομα εξασφλισε μα θση στην αυλ της Ισαβλλας της Βαυαρας, της βασλισσας της Γαλλας. Πολ σντομα απκτησε πανευρωπακ φμη και συχν την συνκριναν με τον Βιργλιο και τον Κικρωνα λγω των τεχνικν ικανοττων της αλλ και της ευφυας που διαφανονταν μσα απ το ργο της.
     Συνγραψε μα σειρ απ δημοφιλ ποιματα και κεμενα που την καναν γνωστ στην Ευρπη ως μα σημαντικ συγγραφα της εποχς της καθς και μα σειρ απ εγχειρδια για πργκιπες στα οποα μελετοσε τον πιο κατλληλο τρπο εκπαδευσης για μελλοντικος ηγεμνες. Καθς περνοσαν τα χρνια ρχισε να γρφει πιο βαθι και φιλοσοφημνα κεμενα που ταν λιγτερο δημοφιλ στο ευρ κοιν αλλ θεωρονται μχρι και σμερα λογοτεχνικ και φιλοσοφικ αριστουργματα και την καταξωσαν ως μα απ τις μεγαλτερες λογοτχνες της εποχς της. Η φμη της ως λγιος της επτρεψε να επεκταθε και πρα απ την βασιλικ αυλ και να καθιερωθε ως μα συγγραφας που ασχολθηκε με την θση των γυναικν στην κοινωνα.



     Τη περοδο 1401-1402 συμμετεχε στη λεγμενη "διαμχη των ρδων" που ταν μια λογοτεχνικ συζτηση σχετικ με να δισημο ποημα του 13ου αινα, το Ειδλλιο των Ρδων (Romance of the Rose) που μιλοσε για τον ρωτα στην αυλ του παλατιο. Για την ακρβεια, ταν εκενη που ξεκνησε αυτ την συζτηση καθς ταν η 1η που παρατρησε και κατκρινε τι εν το ποημα παρουσιαζταν ως να ρομαντικ κεμενο που υποτθεται εξυμνοσε τον ρωτα, στην πραγματικτητα παρουσαζε τις γυνακες της αυλς ως σεξουαλικ ακρεστες και ανθικες και κανε γενικεσεις που συκοφαντοσαν λο το γυναικεο φλο χρησιμοποιντας μλιστα εξαιρετικ προσβλητικς και χυδαες εκφρσεις.
     Πολ σντομα η διαμχη σχετικ με το Ειδλλιο των Ρδων ξεπρασε το συγκεκριμνο κεμενο και μετατρπηκε σε μα διαμχη σχετικ με την γενικτερη απεικνιση των γυναικν στην λογοτεχνα της εποχς. Η αρνητικ και συκοφαντικ παρουσαση των γυναικν δεν ταν κτι ασυνθιστο για τα κεμενα του μεσαωνα, αλλ ελχιστες φωνς ακογονταν που κατκριναν αυτ την δικη πρακτικ. Ειδικ οι διες οι γυνακες που δεν εχαν την δυναττητα να μορφωθον και πολ περισστερο να κατακτσουν κποια θση επιρρος απ την οποα θα μποροσαν να ασκσουν την πιο σχετικ κριτικ, ταν αδνατον να φρουν οποιαδποτε αντρρηση. Η Κριστν ντε Πιζν, μως, ταν μα γυνακα που κατεχε μα ττοια θση απ την οποα μποροσε να μιλσει και να εισακουσθε και αυτ ακριβς κανε. Η Σιμν ντε Μποβουρ την χαρακτρισε ως "την πρτη γυνακα που ψωσε την πνα της για να υπερασπιστε το φλο της". Αυτ η διαμχη καθιρωσε τη Κριστν ντε Πιζν ως γυνακα λγιο που επβαλλε την ποψ της στον αντροκρατομενο λογοτεχνικ κσμο της εποχς.
     Το πιο γνωστ της ργο εναι το Trésor de la cité des dames που δημοσιεθηκε το 1405 και μεταφρστηκε στα αγγλικ ως Η Πλη των Κυριν (The City of Ladies) στο οποο κατγραφε τη ζω και το ργο σημαντικν γυναικν της ιστορας και της μυθολογας. Σε αυτ το ργο εξετζει επσης τα ατια για τις κοινωνικς διακρσεις σε βρος των γυναικν και περιλαμβνει συμβουλς προς τις γυνακες σχετικ με το πως θα μποροσαν να αυξσουν την μρφωσ τους και να βελτισουν την κοινωνικ τους θση. Η Κριστν ντε Πιζν, που ταν ιδιατερα τυχερ η δια και μπρεσε να λβει εκτεν μρφωση, αναγνριζε χι μνο την σημασα της μρφωσης γενικ αλλ και την σημασα της για τις γυνακες και την κοινωνικ τους θση. Στο ργο της υποστριζε τι ταν δικαωμα των γυναικν να χουν πρσβαση στην εκπαδευση και την μρφωση και να μπορον να χρησιμοποιον τα ταλντα τους και τις ικαντητς τους προς φελος δικ τους και την κοινωνας. Οι γυνακες μσω της μρφωσης μποροσαν να γνουν εξαρετοι πολτες που θα ταν σε θση να αναγνωρζουν τη διαφθορ στη πολιτικ. Η Κριστν ντε Πιζν, απαντντας σε σους θεωροσαν περιττ την μρφωση των γυναικν λγων αδυναμιν του φλου τους και της δινοις τους, γραψε χαρακτηριστικ στο πρλογο της Πλης των Κυριν:

   "Αν συνηθζαμε να στλνουμε τα νεαρ κορτσια στο σχολεο και να τους μαθαναμε τα δια αντικεμενα που μαθανουμε στα αγρια, θα μθαιναν εξσου καλ και θα κατανοοσαν τις τχνες και τις επιστμες. σως μλιστα να τις κατανοοσαν και καλτερα... γιατ πως το σμα των γυναικν εναι πιο απαλ απ εκενο των αντρν, τσι και η δινοι τους εναι πιο οξυμνη".

     Σμερα η Πλη των Κυριν θεωρεται να απ τα πιο βασικ φεμινιστικ κεμενα και αποτελε πηγ για σους πιστεουν τι οι γυνακες θα πρπει να χουν σες εκπαιδευτικς δυναττητες με τους ντρες. Την εποχ της μως δχτηκε τερστια επθεση απ εκενους που αισθνονταν τι απειλονται απ την ιδα τι οι γυνακες εναι σες με τους ντρες και κατηγρησαν την Κριστν τι εχε αντιγρψει τη Πλη των Κυριν απ να παλαιτερο ργο του Βοκκιου που λεγταν De claris mulieribus. Αυτ η κατηγορα μως, διαψεσθηκε πολ γργορα. Το τελευταο της ργο ταν το Λγος Περ της Ζαν ντ ρκ (Ditie de Jehanne dArc) στο οποο ευλογοσε την δισημη ηρωδα Ιωννα της Λωρανης.
     Το 1415 ξσπασε ο 100ετς Πλεμος απ τον οποο η Γαλλα βγκε ηττημνη. Αυτ η εξλιξη επηρασε σημαντικ τη Κριστν ντε Πιζν κι αποφσισε να αποσυρθε σε μον. Εκε γραψε και το Λγος Περ της Ζαν ντ ρκ το 1429. Τελικ απεβωσε στο μοναστρι κποια στιγμ μεταξ του 1430 και του 1431.



     Η Κριστν ντε Πιζν σμερα θεωρεται μα απ τις σημαντικτερες λγιες του μεσαωνα και μα απ τις πιο αξιοσημεωτες φεμινστριες λων των εποχν. Το ργο της νοιξε νους ορζοντες για τις γυνακες που θελαν να διεκδικσουν μα θση στην λογοτεχνα, δωσε φων στους υπρμαχους της σης εκπαδευσης αντρν και γυναικν και στιγμτισε την κοιν μεσαιωνικ πρακτικ της συκοφντησης των γυναικν στην λογοτεχνα. Επσης εναι γνωστ για τη συνθει της να προωθε το ργο λλων γυναικν και να συνεργζεται μαζ τους. Χαρακτηριστικ εναι τι πολλς φορς φρντισε να κνει ειδικ αναφορ στα ργα της σε μα εικονογρφο το νομα της οποας χει σμερα χαθε και την γνωρζουμε μνο ως Αναστασα. Η Κριστν ντε Πιζν γραψε τι η Αναστασα ταν η πιο ταλαντοχα εικονογρφος της εποχς της.
     Το καλλιτεχνικ ργο της Τζοντι Σικγο, Το Δεπνο, περιλαμβνει να σερβτσιο με το νομα της Κριστν ντε Πιζν.
-------------------------------------------------

MARIA-SIBYLLA MERIAN
Μαρα-Σβυλλα Μριαν, Γερμανα φυσικ ιστορικς 1647-1717

     Υποστηρχτηκε απ τον πατρι της, ο οποος αναγνριζε το ταλντο της θετς του κρης και την ανθρεψε πολ καλ. λαβε συνεπς πολ καλν εκπαδευση κι μαθε βοτανολογα. Αργτερα εχε επιρρος απ δασκλους στο μστερνταμ, που διγειραν την επιθυμα να κνει μακρ κι επικνδυνο ταξδι. λαβε οικονομικ βοθεια απ τη πλη του πατρα της, το μστερνταμ. Η Μαρα στην ηλικα των 52 χρνων συνοδευμνη απ την φηβη κρη της, κινσανε το ταξδι τους προς το Σουρινμ το 1699, μια παλαιτερη Ολλανδικ αποικα στη Ντιο Αμερικ. Για 2 τη, χι μνο ταξιδψανε σε καταυλισμος και φυτεες αλλ εξερενησαν ολκερο το εσωτερικ της χρας αντιμετωπζοντας πολλος κινδνους. Η περιπετειδης περιπλνησ τους αναδεται πολ ζωνταν απ τα σχλια της στο ργο «Metamorphosis Insectorum Surinamensium” του 1705. Η κρη της εξδωσε 1η φορ τα 3 μρη της εργασας της μητρας της.



     Η Μαρα-Σβυλλα Μριαν γεννθηκε στις 2 Απρλη 1647 στη Φρανκφορτη, παιδ οικογνειας καλλιτεχνν και χαρακτν. Ο πατρας της, Ματαους -Ματας Ελντερ Μριαν (Matthäus-Mathias Elder Merian) ταν Ελβετς χαρκτης, τοπογρφος κι εκδτης (γραψε το, Ευρωπακ Τοπα & Τοπογραφα - Theatrum Europaeum und Topographien). ν τος μετ το θνατο της 1ης του συζγου, Μαρας Μαγδαληνς (Mary Magdelene) το 1645, παντρετηκε τη Κατερνα Γιοχνα Σβυλλα Χιμ (Catherina Johanna Sibylla Heim), τη μητρα της Μαρα- Σβυλλα.
     ταν γεννθηκε η Μαρα, ο πατρας της δη 54 ετν, τανε γνωστς σ’ λη την Ευρπη για τα χαρακτικ του, που απδιδαν αστικ τοπα και την γρια φση, καθς επσης και για επιστημονικ βιβλα κι εικονογραφημνες εκδσεις, πως το Οι Μεγλες Αποστολς. Πθανε ταν η Μαρα ταν μλις 3. Η μητρα της ξαναπαντρετηκε το 1651 τον εξαιρετικ Ολλανδ ζωγρφο λουλουδιν Γικομπ Μρρελ (Jacob Marrel) (1614-1681), χρο και πατρα 3 μικρν παιδιν. Ζωγρφιζε νεκρς φσεις, κατασκεαζε χλκινους εγχρακτους δσκους κι ταν μπορος ργων τχνης. Αναγνρισε το ταλντο της πργονς του και με τη βοθει του η Μαρα διερενησε τα μυστικ του σχεδου, των υδατογραφιν, των νεκρν φσεων, καθς και της χαλκογραφας.



     Ο μαθητς του, Αβραμ Μινιν (Abraham Mignon) (1640-1679) ενθρρυνε κι αυτς τον ενθουσιασμ της και την εκπαδευσε στη τχνη της ζωγραφικς και της χαρακτικς. Διδχθηκε, μαζ με την ετεροθαλ αδελφ της απ τη σχολαστικ μητρα οικιακ, κντημα, νοικοκυρι κι ανατροφ παιδιν. Οι ετεροθαλες αδελφο της, Ματας Γιογκερ (Μathias Younger) και Κσπαρ Μριαν (Caspar Merian) χαρκτες, εκδτες, καλλιτχνες-ζωγρφοι, καθς ταν νδρες, εχανε δυναττητα να ταξιδψουνε και να διδαχθον επιστμες και το 1653 να εικονογραφσουνε το ργο Φυσικ Ιστορα των Εντμων (Historia Naturalis Insectorum) του Γινας Τζνστον (Johna Jonston).
     Η Μαρα μενε στο σπτι, που μελετοσε αναπαραγωγς συλλογν ζωγραφικς και βιβλα απ τη βιβλιοθκη του πατρα της και του πατριο της. Απ τα 1α της χρνια γοητεθηκε απ τον κσμο των εντμων και των φυτν. Τα ενδιαφροντ της φαινταν ασυνθιστα στην εποχ της, καθς ττε κυριαρχοσε η προκατληψη τι τα ντομα δημιουργονται απ ρπους και λσπη. Οι παρατηρσεις της χρονολογονται απ το 1660 στη Φρανκφορτη. Στα 13 της εγκαινασε τη μελτη της μεταμρφωσης των εντμων, π.χ. της ανπτυξης των μεταξοσκωλκων απ φλλα μουρις και μαρουλιο.



     ταν εξχουσα Γερμανδα φυσιοδφης καθς κι ξαιρετικ καλλιτχνης-ζωγρφος, χαρκτρια κι εκδτρια. Συγκαταλγεται στους 1ους εντομολγους-μελετητς της μεταμρφωσης των εντμων. Περιγραψε τους κκλους 186 ειδν εντμων κι ταν πρωτοπρος των επιστημονικν ερευνητικν αποστολν. Το ταξδι στο Σουρινμ (1699-1701) συντλεσε στην ανακλυψη πολλν αγνστων ειδν φυτν και ζων εν η ταξινμηση που κανε στις πεταλοδες και τα ζωφια ισχει ακμη σμερα. δωσε την επιστημονικ ονομασα πολλν φυτν. Οι ζωγραφικς απεικονσεις φυτν, εντμων, αραχνν, αμφιβων κι ερπετν, που φιλοτχνησε, θεωρονται αριστουργηματικς μχρι σμερα και θαυμζονται σε συλλογς σε λη τη γη.



     Το σημαντικτερο ργο της, H Μεταμρφωση των Εντμων του Σουρινμ (Insectorum Surinamensium Metamorphosis) (1705), συγκαταλγεται ανμεσα στα αρτιτερα βιβλα φυσικς ιστορας λων των εποχν και της απφερε διεθν φμη μεταξ των φυσιοδιφν και των συλλεκτν ργων τχνης. Το πλον πολτιμο τμμα του ργου, συλλογς κι υδατογραφες, αγορστηκε απ τον αυτοκρτορα της Ρωσας και σμερα ανκει στην Ακαδημα Επιστημν της Αγας Πετροπολης. 2 λλες συλλογς βρσκονται στο Λονδνο και συγκεκριμνα στη βασιλικ βιβλιοθκη του κστρου του Ουνδσορ και το Βρεττανικ Μουσεο. H βιολγος Κι θεριτζ (Kay Etheridge), σε ρθρο που δημοσιεθηκε το 2011, γραψε:

   «Η Μαρα Σβυλλα Μριαν μπορε να θεωρηθε η πρτη περιβαλλοντολγος παγκοσμως, καθς κατγραψε αλληλεπιδρσεις ανμεσα στα διφορα εδη, σκιαγραφντας αυτ που σμερα ονομζουμε τροφικ αλυσδα».

    Στον πρλογο του ργου της Η Μεταμρφωση των Εντμων του Σουρινμ λει:

   «Με απασχολοσε διαρκς, απ τα νεανικ μου χρνια, η μελτη των εντμων. Πρτα μελτησα τους μεταξοσκληκες στη γενθλια πλη μου, τη Φρανκφορτη. Κατπιν τις πολ ωραιτερς τους πεταλοδες αλλ και ζωφια που εκκολπτονταν απ λλα εδη λρβας. Αυτ με παρτρυνε να συλλγω λες τις κμπιες που μποροσα να βρω προκειμνου να μελετσω τη μεταμρφωσ τους και να αναπτξω τις ζωγραφικς μου ικαντητες, στε να εμαι σε θση να τις σχεδισω εκ του φυσικο και με ζωηρ χρματα».

     Στις 16 Μη 1665, στα 18 της, παντρετηκε τον κατ 10 χρνια μεγαλτερ της ζωγρφο Γιχαν Αντρας Γκραφ (Johan Andreas Graff), μαθητ του πατριο της, που ειδικευτανε στους πνακες και τα χαρακτικ αρχιτεκτονημτων. Ως το 1670 το ζεγος ζοσε στη Φρανκφορτη, που το 1668 γεννθηκε η 1η κρη της Γιοχνα-Ελνα (Johanna-Elena). Κατπιν μετακμισανε στη Νυρεμβργη, τη πατρδα του συζγου της. Συνχισε τη μελτη του κκλου ζως των πεταλοδων. Παρατηροσε τις κμπιες των κπων, τις μετφερε στο εργαστρι που τις τρεφε με κατλληλα φλλα φυτν, κατγραφε τη συμπεριφορ τους και ζωγρφιζε τα διφορα στδια της ανπτυξς τους. Ανφερε ποικλες λεπτομρειες της μεταμρφωσης κι απεικνιζε τα φυτ με τα οποα τρφονταν. Σε αυτ τα σχδια βασζεται το 1ο βιβλο της με ττλο Βιβλο των Λουλουδιν (Blumenbuch). τανε το 1ο της βιβλο, εκδθηκε με το νομα «Μαρα-Σβυλλα Γκρφ, κρη του  πρεσβτερου Ματθαου Μριαν λντερ», απ’ το σζυγ της. ταν 3τομο κι οι τμοι του δημοσιεθηκανε χρια στο 1675, 1677 & 1680. Αποτελονταν απ χαρακτικ που δε συνοδεονταν απ κεμενο, που απεικονζανε λουλοδια, γιρλντες κι ανθοδσμες. Τα νθη εχανε συχν και κμπιες, πεταλοδες, αρχνες που απεικονζονταν καλλιτεχνικ και με μεγλην ακρβεια. Κθε κομμτι περιεχε 12 πνακες σε μορφοποηση 1\4. Επσης ζωγρφιζε σε περγαμην και λιν καμβ, κεντοσε, κανε χαρακτικ και δδασκε μα ομδα γυναικν.



     Ο ζωγρφος Γιοχιμ Ζντραρτ (Joachim Sandrart) γραψε ττε για αυτ:

     «χι μνο εχε ταλντο στο ζωγρφισμα υδατογραφιν, λινογραφιν κι ελαιογραφιν και χαρακτικν, χι μνο κατφερνε ν’ αποδσει το σχμα και το χρμα λουλουδιν, φυτν κι εντμων,  αλλ ταν κι οξυδερκς παρατηρτρια των συνηθειν των καμπιν, των μυγν, των αραχνν καθς επσης σωστ γυνακα, καλ νοικοκυρ».

     Το 1678 γννησε τη 2η κρη της Δωροθα-Μαρα. Σ’ αυτ το διστημα μελετοσε κι ερευνοσε τη μεταμρφωση των εντμων. Αυτ η ρευνα κατληξε το 1679 στη δημοσευση του 1ου μρους του επιστημονικο της βιβλου με ττλο Η θαυμαστ μεταμρφωση των καμπιν κι η μοναδικ τους φυτοφαγικ δαιτα (Der wunderbare Raupen Verwandelung sonderbar Blumen und Nahrung). Το 1ο μρος του βιβλου περιλμβανε 50 δικος της πνακες, λοι τους χαρακτικ, συνοδευμνα απ περιγραφς εντμων, κυρως ζωυφων, πεταλοδων καθς και των λαρβν τους. Το 2ο μρος δημοσιεθηκε στη Φρανκφορτη το 1683. Σε κθε μα απ τις 100 χλκινες πλκες (καθεμα εκ των οποων περιεχε 50 πνακες) παρουσαζε πολλ εδη εντμων ζωγραφισμνων εκ του φυσικο σε διφορα στδια ανπτυξης συμπεριλαμβανομνων των φυτν, με τα οποα τρφονται. Το κεντρικ θμα κθε σχεδου ταν να φυτ, συνθως σε νθιση και κποιες φορς, με καρπος. Διντανε τ’ νομα κθε φυτο σε γερμανικ και λατινικ. Συχν προσθετε χρματα. Το  χρωματισμνο απ τη συγγραφα βιβλο ταν να φαινμενο για την εποχ του. Ο Κρστοφερ ρνολντ (Christopher Arnold) -αστρονμος και πολυμαθς της εποχς απ τη Νυρεμβργη- χαρακτρισε το ργο της «μεγαλειδες».



     Το 1681 ο πατρις της Μρρελ πθανε κι η Μαρα μετακμισε απ τη Νυρεμβργη στη Φρανκφορτη για να βοηθσει τη μητρα της. Απ αυτν κληρονμησε το σπτι, χρματα, μεγλη βιβλιοθκη και τη πινακοθκη του. Ωστσο μαζ μ’ αυτ της φησε και πολλ χρη. To 1683 δημοσιεθηκε το 2ο μρος του βιβλου της Η Κμπια, με 50 πνακες και συνοδευτικ κεμενο. Δημοσιεθηκε με την αρωγ του συζγου της στη Φρανκφορτη. Η Μαρα συνχισε τις παρατηρσεις της και σαν εξσκηση ζωγρφιζε μα ομδα κοριτσιν απ τη Φρανκφορτη, εν παρλληλα αλληλογραφοσε με τη ζωγρφο και φλη στη Νυρεμβργη, Δωροθα-Μαρα ουεριν. Ττε εμφανιστκανε τα 1α προβλματα στις σχσεις του ζεγους.
     Την δια χρονι (1685), χρισε με το σζυγ της και μαζ με τη μητρα και τις 2 κρες μετακμισε στο κτμα Wieuwerd στις Κτω Χρες , ελπζοντας να γνει δεκτ στη Κοιντητα των Λαμπαδιστν (ριζοσπαστικς προτεσταντικς κοιντητας στην ολλανδικ επαρχα της Φριζας), της οποας μλος απ 1677 ταν η χρα του αδελφο της Κσπαρ. Το κστρο του κτματος ανκε στον Κορνλις βαν Ζμμελσντιχτ (Cornelis van Sommelsdijk), κυβερντη του Σουρινμ. Χρη σ’ αυτν μπρεσε να επισκεφθε το Σουρινμ, που εξοικειθηκε με τη χλωρδα και τη πανδα της τροπικς Ντιας Αμερικς.
     Το 1691, μαζ με τη κρη της φυγε απ τη κοιντητα των Λαμπαδιστν και μετακμισε στο μστερνταμ, που κρδισε γργορα φμη μεταξ πολλν ιδιοκτητν των εκθεσιακν χρων στη πλη, ως ζωγρφος φυτν και ζων, τσο εξωτικν σο κι ιθαγενν. Εκε, το 1692, η μεγαλτερη κρη της Ιωννα λενα παντρετηκε τον Γικομπ Χντρικ Χρολτ (Jacob Hendrik Herolt), επσης πρην μλος της κοιντητας των Λαμπαδιστν στο Wieuwerd κι εμπορευταν με το Σουρινμ. Η Μαρα διεξγαγε ρευνες στην εντομολογα, εκτρφοντας κμπιες απ τη περιοχ του μστερνταμ, εν επκτεινε τις παρατηρσεις της και στα μυρμγκια. Επστρεψε στη διδασκαλα και τη ζωγραφικ, απ’ που προερχτανε το εισδημα κατ τη διρκεια της διαμονς της στη Νυρεμβργη και τη Φρανκφορτη. Οι υδατογραφες της γνονταν λο και πιο δημοφιλες μεταξ των αγοραστν.
     Το 1699 στα 52, παρ τη προτροπ των φλων της και της οικογνεις της να μη το κνει, υλοποησε την επιθυμα της και μαζ με την υστερτοκη κρη της, επιβιβστηκε στο πλοο για το Σουρινμ, ολλανδικ αποικα στην Αμερικ. Σκοπς του ταξιδιο της ταν να μελετσει τους κκλους ανπτυξης των τροπικν εντμων και να ζωγραφσει εξωτικ φυτ κι ντομα. Το ταξδι διευκολνθηκε απ το δνειο που της χοργησε το μστερνταμ. πως σημεωσε η Ντιβις (Davis), αυτ το ταξδι ταν ασυνθιστο, χι μνο για γυνακα της θσης της, αλλ και πρωτοφανς για οποιοδποτε ευρωπαο φυσιοδφη.
     Μετ την φιξ τους στη πρωτεουσα του Σουρινμ , ζσανε στο Παραμαρμπο. Η παραμον τους στη Ντια Αμερικ οδγησε τη Μαρα σε παρατηρσεις χι μνο στο δικ της κπο, αλλ και σε δσος γεμτο πτην, λγο ξω απ το Παραμαρμπο. Ταξδεψε σ’ λη την ολλανδικ αποικα, σκιτσροντας τοπικ ζα και φυτ. Επισκφθηκε φυτεες κατ μκος του ποταμο Σουρινμ σε αναζτηση νων καμπιν.
     Ξεκνησε με καν, αποστολ 40 μιλων μχρι τον ποταμ στη φυτεα της Πρβιντενς (Providence), τον Απρλη του 1700 και μαζ με τη κρη της κανε πολλ ταξδια στην ενδοχρα, στη διρκεια των οποων συνταξε πολλς περιγραφς, σχδια κι ακουαρλλες για τη μεταμρφωση των εντμων. Στο Σουρινμ εργστηκε για τη συλλογ, τις  παρατηρσεις και τη ζωγραφικ, πνω απ 90 ειδν ζων κι 60 περισστερων ειδν φυτν.
     Στο Σουρινμ δε μπρεσε να μενει πιτερο απ 21 μνες, επειδ αρρστησε βαρι, πιθανς απ κτρινο πυρετ (λλοι εικζουν ελονοσα). Τον Ιονιο του 1701, μαζ με τη κρη της φυγε απ το Σουρινμ κι επστρεψε στο μστερνταμ, φρνοντας εικνες σε περγαμηνς και συλλογ δειγμτων (πεταλοδων διατηρημνων σε μπρντι, μπουκλια κροκοδελων και φιδιν, σαυρν, αυγν , τετλων, νυμφν και κουτιν απ αποξηραμνα ντομα), την οποα σκπευε να πουλσει. Καθς συγκντρωσε στο Σουρινμ εκτεν στοιχεα δημοσευσε στο μστερνταμ το 1705 το πιο σημαντικ ργο της, H Μεταμρφωση των Εντμων του Σουρινμ (Metamorphosis Insectorum Surinamensium), που θεωρεται απ τους περισστερους μελετητς ως το magnum opus της. τανε καλασθητη, πλοσια σε εικονογρφηση, κδοση, απ 60 πλκες, που τυπθηκε σε διαφνειες στα λατινικ και τα ολλανδικ. Μ’ αυτν απκτησε διεθν φμη μεταξ των φυσιοδιφν και συλλεκτν ργων τχνης. Πργματι, θεωρεται ν απ τα καλτερα βιβλα φυσικς ιστορας, που ‘χει ποτ εκδοθε. Εναι σαφς, χει απλ φος γραφς κι οι 5 εκδσεις του, η τελευταα στη Γαλλα το 1771, εχαν αυθεντικος πνακες,. Ωστσο, η υψηλ τιμ του βιβλου εχε ως αποτλεσμα χαμηλς πωλσεις κι η Μαρα-Σβυλλα πρεπε να συμβιβαστε με τη διδασκαλα της ζωγραφικς, τις πωλσεις υλικν ζωγραφικς και φαρμκων, τα οποα τανε κατασκευασμνα απ φυτ και ζα. Μταια επσης επεδωξεν επαρκ αριθμ συνδρομητν για οποιαδποτε κδοση αυτο του βιβλου στα γερμανικ και τα αγγλικ.



     Ακμη και τα τελευταα χρνια της ζως της, η Μαρα-Σβυλλα Μριαν εργαζτανε πνω σε 3ο βιβλο για την ευρωπακ κμπια, που η κρη της δημοσευσε μετ το θνατ της  το 1717. Παρλαυτ η Μαρα κατφερε να μεταφρσει τους 1ους 2 τμους βιβλων για κμπιες στα ολλανδικ και τα δημοσευσε το 1713/1714. Εργστηκε ενεργ μχρι το 1715, ταν κι υπστη εγκεφαλικ επεισδιο. Μετ απ 2 χρνια πλης, πθανε στο σπτι της στο μστερνταμ στις 13 Γενρη 1717 στην ηλικα των 70. Στο μητρο του θαντου τανε καταγεγραμμνη σα φτωχ. Δυστυχς, η 2η κδοση του ργου H Μεταμρφωση των Εντμων του Σουρινμ πραγματοποιθηκε μετ το θνατ της στο μστερνταμ το 1719.
     Η Μριαν κατ τη διρκεια της ζως της γινε δισημη ως μια μεγλη φυσιοδφης και καλλιτχνις. ταν πθανε, οι υδατογραφες και τα βιβλα της ταν ευρως γνωστ στην Ευρπη. Μλις λγες εβδομδες πριν το θνατ της, ο τσρος Μεγλος Πτρος της Ρωσας, διταξε τον γιατρ του Ρμπερτ ρσκιν, (Robert Erskine) να αγορσει τα πρωττυπα σχδι της (λα τα πρωττυπα ργα της χουν αγοραστε). ταν ο τσρος πθανε, εκτθηκαν στο μουσεο της Ρωσας, που παραμνουν ως σμερα.
--------------------------------------------

Margaret Lucas Cavendish
Μργκαρετ Λοκας Κβεντις «τρελλ-Μαρτζ» 1623-15/12/1653

          ταν αγγλδα αριστοκρτης, φιλσοφος, ποιητς, επιστμονας, μυθιστοριογρφος, δοκιμιογρφος, θεατρικς συγγραφας ρομαντικν ιστοριν  κατ τον 17ο αι. Γεννθηκε ως Μργκαρετ Λοκας, ταν η νετερη αδερφ των εξχοντων αυλικν του Στμματος, Sir John Lucas και Sir Charles Lucas, που ανκε στο αρχοντικ του Abbey του Αγου Ιωννη στο Κλτσεστερ.  γινε αυλικς της βασλισσας Henrietta Maria και ταξδεψε μαζ της στην εξορα στη Γαλλα, ζντας για λγο στην αυλ  του νεαρο βασιλι Louis XIV. γινε η 2η σζυγος του William Cavendish, 1ου δοκα του Newcastle-upon-Tyne το 1645, ταν τανε μαρκσιος.
     Δημοσευσε με το νομ της σε μια εποχ που οι περισστερες γυνακες συγγραφες δημοσευσαν αννυμα. Η συγγραφ της απευθνθηκε σε διφορα θματα, πως το φλο, η εξουσα, οι τρποι, η επιστημονικ μθοδος κι η φιλοσοφα. Ο ουτοπικς της ρομαντισμς, Ο φλεγμενος κσμος, εναι να απ τα 1α παραδεγματα επιστημονικς φαντασας.  Εναι μοναδικ στο να χει δημοσιεσει εκτενς φυσικ φιλοσοφα και πριμες σγχρονες επιστμες. χει δημοσιεσει πνω απ 15 πρωττυπα ργα. Το σνολο των αναθεωρημνων ργων της που δημοσιεθηκαν υπολογζεται πως εναι 21.



     Παινετηκε κι επικρθηκε ως μοναδικ και πρωτοποριακ συγγραφας. Απορρπτει τον Αριστοτελισμ και τη μηχανικ φιλοσοφα του 17ου αι., προτιμντας αντ’ αυτο να μοντλο ζωτικς σημασας. ταν η 1η γυνακα που συμμετεχε σε μια συνντηση στη Βασιλικ Εταιρεα του Λονδνου το 1667 κι επικρνει κι ασχολεται με τα μλη και τους φιλσοφους Thomas Hobbes, René Descartes και Robert Boyle. χει καταγραφε ως 1η συνγορος των ζων κι αντπαλος των δοκιμν σε ζα.
     Δημοσευσε το αυτοβιογραφικ της μνημσυνο Μια πραγματικ σχση της γεννσεως, της αναπαραγωγς και της ζως μου ως προσθκη στη συλλογ της Φσεις εικνες που σχεδιστηκαν απ το φανταστικ μολβι στη ζω, το 1656. Την γραψε στα 33, θμα συζτησης για λογοτχνες. νας κριτικς πιστεει τι η αυτοβιογραφα της τανε τρπος για να εδραιωθε η αξιοπιστα, καθς και να οικοδομηθε μια εμπορεσιμη εικνα. γραψε την αυτοβιογραφα της για ν’ ανταγωνιστε με , τι λνε οι νθρωποι γι' αυτν κατ τη διρκεια της ζως της. Τα απομνημονεματα αφοροσαν τη γενεαλογα, τη κοινωνικ θση, τη τχη, την ανατροφ, την εκπαδευση και τον γμο της. Στ’ απομνημονεματα περιγρφει επσης τα χμπι και τα οφλη της και προσφρει περιγραφ της δικς της προσωπικτητας και φιλοδοξας, συμπεριλαμβανομνων των σκψεων για την ακραα φαντασα, τη στοχαστικ φση και τη γραφ.



     Μοιρστηκε επσης τις απψεις της σχετικ με το φλο (κατλληλη συμπεριφορ και δραστηριτητα), τη πολιτικ (βουλευτς εναντον των αυλικν) και τη τξη (σωστ συμπεριφορ των υπηρετριν). Το ργο της εναι σημαντικ για διφορους λγους. νας εναι τι ορζει μια πριμη και πολ συναρπαστικ εκδοχ του νατουραλισμο που βρσκεται στη σημεριν φιλοσοφα και την επιστμη. Προσφρει επσης αξιλογες γνσεις με τις πρσφατες συζητσεις σχετικ με τη φση και τα χαρακτηριστικ της νοημοσνης και το ζτημα του κατ πσο τα ργανα που μας περιβλλουν εναι ξυπνα χουν ευφυ αιτα. νας λλος λγος που το ργο της εναι σημαντικ εναι τι αναμιγνει μερικς απ τις κεντρικς απψεις κι επιχειρματα που συνηθστερα συνδονται με στοιχεα απ τους Thomas Hobbes και David Hume. Προσφρει επσης νες και συναρπαστικς απαντσεις σε ερωτσεις που εναι κεντρικς στις συζητσεις του 15ου αι. π.Χ., για το αν η αντληψη των  αισθσεων εναι μσω εντυπσεων, για το αν τα ανθρπινα ντα εναι ελεθερα σε μια ελευθεριακ συμβατικ κατσταση,  για το αν υπρχει κποια αληθιν διαταραχ στον φυσικ κσμο, για τα ρια της γνσης και τα ρια των ιδεν και της γλσσας, και για το πς μεταφρεται η κνηση μεταξ των σωμτων. Επιπλον, αναλαμβνει σημαντικς συζητσεις για τη κοινωνικ και πολιτικ φιλοσοφα, με επκεντρο τα ζητματα της υπηρεσας και της εξουσας και συγκεκριμνα τη σχση μεταξ της επιθυμας ενς ατμου να ζσει μια ζω με την οποα αναγνωρζει, τη δεκτικτητα και τη κλυψη που επιθυμε συναντ σ’ να κσμο ξω και πρα απ το νου. Τλος, παραμνει στις συζητσεις στο ργο των σγχρονων φιλοσφων σχετικ με το αν η ικαντητ μας να κατανοσουμε πς η λη σκφτεται εναι συναφς με το ερτημα αν σκφτεται.
     Η Μαργαρτα Λοκας γεννθηκε το 1623 στο Colchester του Essex. Δεν λαβε επσημη εκπαδευση σε κλδους πως μαθηματικ, ιστορα, φιλοσοφα και τις οι κλασικς γλσσες, αλλ εχε πρσβαση σ’ επιστημονικς βιβλιοθκες κι ταν πληστη αναγνστρια. ρχισε να βζει τις δικς της ιδες στο χαρτ σε πολ νεαρ ηλικα και παρλο που θεωρθηκε ασυνθιστο κενη την εποχ για μια γυνακα να ‘ναι δημσια διανοομενη, τανε σε θση να συνομιλε σε υψηλ εππεδο κι ιδιωτικ με τον αδελφ της Τζον. Αυτ εναι αξιοσημεωτο επειδ αυτς ταν δη καθιερωμνος μελετητς: φοιτητς του δικαου, της φιλοσοφας και της φυσικς επιστμης, μιλοσε πταιστα εβρακ, λατινικ κι ελληνικ και τελικ θα γνει ιδρυτικ μλος της Βασιλικς Εταιρεας (Whitaker 2002, 11 -12). Το 1643, αναζητντας ζω πιο ανεξρτητη, ζτησε να γνει κυρα επ των τιμν στην Αυλ της βασλισσας Henrietta Maria. ταν η βασλισσα εξορστηκε στη Γαλλα το 1644, τη συνδευσε και λγο αργτερα συναντθηκε με τον William Cavendish. Παντρετηκαν το 1645 και θα παραμενουν στην εξορα (αρχικ στο Παρσι, μετ στο Ρτερνταμ, και τλος στην Αμβρσα) μχρι την αποκατσταση της κορνας το 1660 (Battigelli 1998, 1-10).
     Η δψα της Margaret για μθηση την οδγησε να επιλξει ως σζυγο τον κατ 30 τη μεγαλτερο William Cavendish, Δοκα του Newcastle που εχε στενς σχσεις με τους επιστημονικος κκλους. Χωρς τυπικ μρφωση, γραψε 14 βιβλα περ Φυσικς και Φιλοσοφας που δημοσιεθηκαν με δαπνη του συζγου της. ταν εκενη που προθησε την εκλακευση της μηχανιστικς φιλοσοφας της φσης, που αποτελοσε το θεμλιο λθο της επιστημονικς επανστασης. Οι επιθσεις που δχθηκε δεν ταν τσο για τις απψεις της, σο για… λογοκλοπ, αφο "καμι κυρα δεν μποροσε να καταλβει τσο δσκολες λξεις".



     Υπρχουν 2 λγοι που ‘ναι σημαντικ ν’ αναφρουμε τον γμο των Margaret Lucas κι William Cavendish. Ο 1ος εναι τι στα μσα του 17ου αι., ταν ασυνθιστο για εκδτη να τυπνει το φιλοσοφικ κι επιστημονικ ργο μιας γυνακας. Η Cavendish ταν μια αρκετ λαμπερ κι εντυπωσιακ συγγραφας που μπρεσε να δημοσιεσει μρος της δουλεις της χωρς βοθεια (Whitaker 2002, 154), συμπεριλαμβανομνου του 1ου ργου της [Poems and Fancies, 1653], αλλ μερικ απ τα γραπτ της δημοσιεθηκαν με τη βοθεια του καλ δικτυωμνου συζγου της. Ο 2ος λγος εναι τι μσω των συναντσεων του κκλου Cavendish που οργνωσε στη 10ετα του 1640, αλληλεπδρασε με τομα πως ο Thomas Hobbes, ο Rene Descartes, ο Marin Mersenne, ο Pierre Gassendi και Kenelm Digby (Hutton 1997a, 422-3, Whitaker 2002, 92-4, Clucas 1994, 256-64). Αλλ αυτο οι φιλσοφοι δεν θα καναν μεση επαφ μαζ της. Δυστυχς γι 'αυτ και για μας, δεν εχε γραπτ φιλοσοφικ αλληλογραφα με κανναν απ αυτος. ταν δεν ανταποκρνονταν κριτικ με την εκδοχ της, απσπασε τις απψεις τους με πλγιο τρπο σε μορφ αλληλογραφας μεταξ αυτς κι ενς φανταστικο 3ου προσπου.



     Στην ηλικα της, θεωρθηκε πτε ως τρελ,παρξενη αλλ και  μεγαλοφυα. Τελικ λαβε μια πολ επιθυμητ αναγνριση απ τους νδρες της ηλικας της το 1667, ταν της προσφρθηκε μια εξαιρετικ σπνια πρσκληση να συμμετσχει σε μια συνντηση της Βασιλικς Εταιρεας, αν κι τανε σγουρη τι θεωρθηκε ως θαμα απ πολλος παρευρισκομνους (Whitaker 2002 , 291-306).
     Η Μργκαρετ Λοκας Κβεντις, δοκισσα του Νιοκαστλ, ταν η 1η γυνακα στην ιστορα που ζησε ως επαγγελματας συγγραφας. Το τλμημ της ν’ ασχοληθε επαγγελματικ με το γρψιμο αντ να περιοριστε στο να δημοσιεει με ψευδνυμο στχους αισθηματικς νουβλες, πως συνηθιζταν εκενη την εποχ, προκλεσε αρκετς αντιδρσεις και της στοχισε το παρατσοκλι Mad Madge (η τρελλο-Ματζ). Αυτ δεν την εμπδισε ν’ ασχοληθε στα γραπτ της με τη φιλοσοφα, τη πολιτικ και τη κοινωνα. γραψε:

   «Φαντζομαι, τι θα κατηγορηθ απ το διο μου το φλο. σο για τους νδρες, αυτο θα υποδεχθονε το βιβλο μου με περιφρονητικ χαμγελα, αφο θα θεωρσουν τι σφετερζεται σε μεγλο βαθμ τα προνμι τους. Γιατ αντιμετωπζουν τα βιβλα σαν το στμμα και το σπαθ σα το σκπτρο με τα οποα κυριαρχον και κυβερνον».

     Η Περιγραφ ενς καινοργιου κσμου που αποκαλεται λαμπρς κσμος που κυκλοφρησε στην Αγγλα 32 χρνια μετ το Somnium ανκει στη κατηγορα του ουτοπικο μυθιστορματος. Το θμα του εναι η ιστορα μιας νεαρς αριστοκρτισσας την οποα ερωτεεται νας μπορος. Μην χοντας ελπδα, λγω της ταπεινς καταγωγς του να την αποκτσει νμιμα, αποφασζει να την απαγγει. μως το πλοο του παρασρεται απ την κακοκαιρα προς το Βρειο Πλο τη στιγμ που χρη σε μια ...αστρονομικ συγκυρα η τροχι της Γης προσεγγζει αυτν ενς λλου πλαντη. λοι οι επιβανοντες στο πλοο σκοτνονται εκτς απ τη κοπλα που μεταφρεται μ’ ναν ανεμοστρβιλο στον λλο πλαντη. Ο ρχοντας του νου αυτο κσμου την ερωτεεται, τη νυμφεεται και της παραδδει τα ηνα της εξουσας.
     Απ τον τρπο που η συγγραφας επιλγει για να μετακινσει την ηρωδα της απ τη Γη στον λλο πλαντη, εναι φανερ η επιρρο του καρτεσιανο μοντλου του Σμπαντος. Ο Καρτσιος που απκλειε πλρως την παρξη κενο, φανταζταν το Σμπαν γεμτο απ μυστηριδες κι αδιευκρνιστο υλικ, φορα της κνησης που χει χορηγηθε παξ και δια παντς απ το δημιουργ. Αυτ η ποστητα της κνησης οτε δημιουργεται οτε χνεται. Απλς μεταδδεται απ το ‘να σμα στ’ λλο μσω στροβλων. Ο κθε πλαντης βρσκεται στο μσον ενς στροβλου που καθορζει και τη τροχι του. Οι διφοροι στρβιλοι εναι σ’ επαφ μεταξ τους και μεταβιβζουνε τη κνηση ο νας στον λλο. Το καρτεσιαν μοντλο αποτελε προσπθεια να εξηγηθον οι πλανητικς τροχις χωρς να γνει αναφορ σε δυνμεις εξ αποστσεως, πως η vis motrix του Κεπλερ η βαρυντικ δναμη που περιγρφεται με το νμο της παγκσμιας λξης του Νετωνα.
     Μ’ να «καρτεσιαν» ανεμοστρβιλο βρθηκε λοιπν η ηρωδα της Κβεντις σ’ αυτ το νο, λαμπρ κσμο, που οι νθρωποι, ανλογα με την ειδικτητ τους χουνε τ’ νομα και τη μορφ διαφρων ζων. Η αυτοκρτειρα συναντιται πρτα με τους πειραματικος φιλοσφους-αρκοδες και τους αστρονμους-πουλι, τους οποους επιτιμ για τους καυγδες και τις αντιπαραθσεις τους που οφελονται σε κακ χρση του τηλεσκοπου (ο υπαινιγμς για τους αντστοιχους καβγδες που ξσπασαν μες στην επιστημονικ κοιντητα απ την εποχ που ο Γαλιλαος στρεψε πρτος το τηλεσκπι του προς τον ουραν εναι σαφς). Στη συνχεια συναντ τους φυσικος φιλοσφους-ψρια, σκουλκια και μγες, τους χημικος-πιθκους και τους ανατμους-σατρους.



     στερα απ τις κουραστικς σοβαρς συζητσεις που ‘χε μ’ λους αυτος και για ν’ αλλξει παραστσεις, καλε τους μαθηματικος-αρχνες και τους γεωμτρες που εναι... ψερες. Δε μνει καθλου ευχαριστημνη απ’ τα περπλοκα σχματα που της παρουσιζουν και τα οποα δεν κατανοε παρ την ευφυα της. Τους ρωτ επμονα αν κατφεραν τελικ να τετραγωνσουνε τον κκλο. Ο τετραγωνισμς του κκλου εναι το αγαπημνο μαθηματικ πρβλημα των λογοτεχνν. Μεταξ λλων, αναφρονται σε αυτ ο Αριστοφνης κι ο Δντης. Απ το 500 π.Χ. περπου οι μαθηματικο προσπθησαν να κατασκευσουν να τετργωνο με εμβαδν σο με αυτ δοσμνου κκλου. Εν μηχανικς κι υπολογιστικς λσεις δθηκαν αρκετ σντομα, ο επιπρσθετος περιορισμς να πραγματοποιηθε η κατασκευ αποκλειστικ με τη χρση καννα και διαβτη κρτησε το πρβλημα ανοικτ μχρι το 1882 οπτε κι απεδεχθη τι ττοια λση εναι αδνατη.
     Η βασλισσα αναρωτιται ακμα αν μπρεσαν να κατασκευσουνε... φανταστικς γραμμς. Οι φανταστικο αριθμο εχαν ρθει στο προσκνιο απ το 1545 ως τετραγωνικς ρζες αρνητικν αριθμν. Το νομα φανταστικο οφελεται στον Καρτσιο, που πως κι οι λλοι μαθηματικο της εποχς, τους αποδεχταν ως τυπικς λσεις διαφρων εξισσεων, χωρς μως να κατορθσει να τους προσδσει μια φυσικ ονττητα, κτι που κατορθθηκε μλις στις αρχς του 19ου αινα. Η βασλισσα παρατηρε τι τα σημεα των μαθηματικν εναι τσο μικροσκοπικ και μηδαμιν που μοιζουνε φανταστικ. Διαπιστνουμε εδ τη δυσκολα κατανησης της ννοιας του απειροστο που αρχζει σταδιακ ν’ αναδεικνεται απ τις προσπθειες θεμελωσης του διαφορικο κι ολοκληρωτικο λογισμο. Την δια αδυναμα κατανησης θα συναντσουμε αργτερα και στον Μικρομγα του Βολταρου.
     Ωστσο τρφει μεγλη εκτμηση για τους μαθηματικος, χι μνο γιατ χουν σημαντικ συνεισφορ σε πολλς τχνες αλλ κι επειδ οι περισστεροι εναι κι ικαντατοι... μγοι. Γι’ αυτ λλωστε ο χαρακτρας τους εναι τσο περπλοκος και σκοτεινς. Τους ζητ να συνεχσουνε το ργο τους που παρλο που η δια δεν χει το χρνο να μελετσει κατανοε τι εναι σημαντικ και χρσιμο. Βλπουμε εδ να αναπαργεται η παγιωμνη αντληψη-κλισ περ του απαρατητου αλλ δυσνητου κι αναγκαστικ περιθωριακο μαθηματικο, που κυριαρχε τσο στη σγχρονη σο και στη παλιτερη λογοτεχνα. Εναι να μοντλο που υιοθετε κι ο Βολταρος, εν ο Σουφτ το αναπτσσει εκτενστατα στο 3ο μρος των Ταξιδιν Του Γκλλιβερ.



     Η Κβεντις, παρ το δεδομνο ενδιαφρον της για τις θετικς επιστμες -τα χρονικ αναφρουνε πολυριθμες συζητσεις της με πολλος φυσικος φιλοσφους καθς και μα τουλχιστον επσκεψ της στη Βασιλικ Εταιρεα του Λονδνου που ενημερθηκε αναλυτικ για τις εξελξεις στον επιστημονικ τομα- παραμνει νας εξωτερικς παργοντας, να 3ο μτι. Διαβζοντας λλωστε τον Λαμπρ Κσμο διαπιστνουμε τι λλα θματα τα ‘χει μνον επιφανειακ κατανοσει κι λλα τα χει πλρως παρανοσει. Απ αυτ την ποψη το ργο της αποτελε μια πολ πιο αξιπιστη μαρτυρα για το πς πρασαν και τι αντιδρσεις προκλεσαν τα επιτεγματα της επιστημονικς επανστασης στο ευρ κοιν. λλωστε δε δεχνει να ενδιαφρεται για την εκλακευση των νων επιστημονικν επιτευγμτων, κτι που φανερ επιδικει ο Κπλερ. Το ργο της στοχεει στη κοινωνικ κριτικ, τη στιρα και την ενσχυση της κοινωνικς θσης της γυνακας. Παρεμπιπτντως κι επειδ βρσκονται στο επκεντρο της επικαιρτητας, ασχολεται με τις θετικς επιστμες.
     Το κεντρικ δγμα φιλοσοφας της εναι πως λα στο σμπαν -συμπεριλαμβανομνων των ανθρπινων ντων και των μυαλν τους- εναι σημαντικ. Η δσμευσ της σε αυτ το δγμα αντανακλται σε λο το σμα της:

   "Η φση εναι υλικ σωματικ κι τσι λα τα πλσματ της κι οτιδποτε δεν εναι υλικ, δεν αποτελε μρος της Φσης οτε ανκει στους τρπους της Φσης ..."

     Σμφωνα μ’ αυτν, κανν απ’ τα επιτεγματα των σωμτων δεν πρπει ν’ ανιχνευθε σε υλους παργοντες πως ο Θες, υλα πεπερασμνα μυαλ ουσιαστικς μορφς, επειδ τα σματα χουνε τα μσα για να επιφρουν λ’ αυτ που κνουν, απ μνα τους. Θεωρε επσης τι τα σματα εναι πανταχο παρντα κι τι δεν υπρχει κεν, επειδ οι επεκτσεις του χρου δεν μπορον να εναι μηδενικς, αλλ πρπει να εναι επεκτσεις της λης. Κθε σμα εναι πειρα διαιρομενο (Cavendish 1668a, 125, 263, Cavendish 1668b, 239) κι λα τα σματα στη φση, σε κθε εππεδο διαρεσης, εναι ευφυ κι αντιληπτ (Cavendish 1668a, 16, 156, Cavendish 1668b, 7) . ν απ τα κνητρ της για την αποδοχ της τελευταας ποψης εναι τι τσι μνον χει νημα η τξη που συναντμε στο φυσικ κσμο.
     Η Cavendish γνωρζει τι γρφει σε μια παρδοση στην οποα, προοπτικ σκψης δεν πρκειται να ληφθε σοβαρ υπψη. Στα μτια πολλν απ τους συγχρνους και τους προκατχους της, η λη δεν εναι μνο ακατανητη, αλλ κι αδρανς κι εντελς χρηστη.
     Πθανε Δεκμβρη του 1673 και θφτηκε στο Αββαεο του Γουστμινστερ. Κατ τη διρκεια της σντομης ζως της, εκπνησε σειρ σημαντικν ργων στη φιλοσοφα. Αυτ περιλαμβνουν τους Worlds Olio (1655), τις Φιλοσοφικς και Φυσικς Γνμες (1656), τις Φιλοσοφικς Επιστολς (1664), τις Παρατηρσεις απ την Πειραματικ Φιλοσοφα (1666), τη Περιγραφ ενς Νου Κσμου, (1668).
------------------------------------------------

Maria Cunitz-Maria Cunitia

(Cunicia, Cunitzin, Kunic, Cunitiae, Kunicia, Kunicka)
Wołów Silesia 1604~10-Byczyna Silesia 22 Αυγοστου 1664 Αστρονμος, μουσικς, ζωγρφος

     τανε καταξιωμνη Γερμανδα, μια απ τις πιο αξιοσημεωτες γυνακες αστρονμους της σγχρονης εποχς. γραψε να βιβλο Urania Ρropitia, που παρεχε νους πνακες, να εφ και μια πιο κομψ λση στο πρβλημα του Kepler.



     Γεννθηκε στο Wohlau (τρα Wołów, Πολωνα), 1η κρη ενς Γερμανο απ' τη Βαλτικ, του Δρ. Heinrich Cunitz, γιατρο και γαιοκτμονα που 'χε ζσει στο Schweidnitz το μεγαλτερο μρος της ζως του, και της Maria Schultz απ το Liegnitz, κρη του γερμανο επιστμονα Anton von Schultz (1560-1622), μαθηματικς και σμβουλος του δοκα Joachim Frederick του Liegnitz. Η οικογνεια μετακμισε τελικ στο Schweidnitz στη Κτω Σιλεσα (σμερα Świdnica, Πολωνα).
     Κενη την εποχ δεν υπρχε και δε διντανε καμμα δυναττητα για προηγμνη εκπαδευση σε γυνακα, αλλ τανε τυχερ γιατ ο πατρας της ενργησε σα δσκαλος της. Εναι λγο δσκολο τρα να εκτιμσουμε πσο σποδασε. Εκενο μως που απεδεχθη, τανε πως εκτς απ εξαρετη επιστμων αστρονμος, εχε κλση στη μουσικ, στη ζωγραφικ, στις γλσσες και στη ποηση, πργμα σπανιτατο για γυνακα, για την εποχ, αλλ και γενικτερα.



     Σε μικρ ηλικα παντρετηκε, το 1623, το δικηγρο Ντιβιντ Ντε Γκρστμαν. Μετ το θνατ του το 1626, παντρετηκε (το 1630) τον Dr. Elias von Löwen, επσης απ τη Σιλεσα. Ο Ηλας κι η Μαρα κμανε 3 γιους: τον Ηλα Θεδωρο, τον Αντν Χιντριχ και τον Φρντς Λοντβιγκ. Συνχισε να ενθαρρνει το ενδιαφρον της συζγου του για την αστρονομα κι η Μαρα χρειαζτανε λγη ενθρρυνση για να πσει στο θμα αυτ με ενθουσιασμ. Ωστσο, εχε ελχιστες πιθαντητες για να παρατηρε αξιοπρεπς σαν αστρονμος λγω λλειψης αξιπιστων οργνων καλς ποιτητας και για να κνει αξιλογη συμβολ πρεπε να εφαρμσει τις μαθηματικς της δεξιτητες.
     Αλλ αυτ ταν εποχ συγκροσεων και πολμων. Απ το 1634 κι εξς, οι μχες στη Κεντρικ Ευρπη προκαλσανε πολλος να φγουν. Οι στρατο χι μνο προκαλοσαν ζημις, αλλ και λεηλατοσανε πλεις κι αγροκτματα στο πρασμ τους, για να 'χουνε τρφιμα κι λλα χρσιμα εδη. Η Cunitz κι ο σζυγς της καταφγανε για ν' αποφγουνε τη καταστροφ στο χωρι Λομπνιτς, στο χρο της μονς Cistercian του Olobok, στα ντια του Kalisz. ταν εδ που ξεκνησε το μαθηματικ ργο της που οδγησε στη δημοσευσ της Urania propitia, το 1650.
     Το 1648 το ζευγρι τανε σε θση να επιστρψει στο σπτι τους στο Pitschen κι η Cunitz συνχισε αλληλογραφα με πολλος λλους κορυφαους αστρονμους και μαθηματικος καθς επικεντρνεται στην εργασα με τους πνακες. Εξτασε τους πνακες Rudolphine του Kepler (1628) που βασιστκανε στις παρατηρσεις του Tycho Brahe και στους 1ους 2 νμους του Kepler. Βρκε σφλματα στους πνακες του Kepler και διαπστωσεν επσης τι η χρση λογαρθμων κατστησε δσκολη τη χρση των πινκων του.



      Μετ την επιστροφ τους στη Σιλεσα, δημοσιεσανε με δικ τους ξοδα το βιβλο της Μαρας το 1650.  Η Urania propitia χει σγουρα πλεονκτημα πως εναι απλοστερη στη χρση απ τους πνακες του Kepler κι τανε σε θση να διορθσει ορισμνα λθη στους πνακες του Rudolphine. Ωστσο, λγω παραμλησης των μικρν ρων στους τπους που χρησιμοποησε, εισγαγε κποια να λθη. Το βιβλο των πινκων ταν αφιερωμνο στον αυτοκρτορα Φερδιννδο Γ' και περιεχε πρλογος απ το σζυγο της Elias von Löwen που αναγνωρζει τι το ργο δεν οφελεται σε αυτν, αλλ στη σζυγ του. Το βιβλο δε διαβστηκε ευρως, τσι χουν παραμενει σχετικ λγα αντγραφα. Ωστσο, πρσφατα το Πανεπιστμιο της Φλριδα αγρασε 1 απ τα 9 αντγραφα που εξακολουθον να επιβινουν. Η εισαγωγ που ακολουθε, γρφτηκε στα Λατινικ και στα Γερμανικ:

   Το βιβλο που ‘χει επιλεγε ως 4μηνιαος τμος για τη Βιβλιοθκη του Πανεπιστημου της Φλριδα εναι η Urania Propitia της Μαρας Κονιτς. Εξετζει τη θεωρα και τη τχνη της αστρονομας, παρουσιζει τους υπολογισμος της κι ναν οδηγ αστρονομας για μη-επιστμονες. Σμφωνα μ’ αυτν υπρχουνε 4 σημαντικ στοιχεα για την αστρονομα: προσεκτικ καταγεγραμμνες παρατηρσεις, κατασκευ αστρονομικν οργνων, θεωρα κι υπολογισμο, και πνακες προβλψεων. Το βιβλο εναι πολ σπνιο -1 απ τα 9 ανττυπα που υπρχουνε- κι εναι σημαντικ προσθκη στη βιβλιοθκη μας καθς υπκειται στις δεσμεσεις του πανεπιστημου για τις σπουδς των γυναικν, την ιστορα της επιστμης, την αστρονομα και τη τυπωμνη λξη ως πρωταρχικ μσο επικοινωνας για πνω απ 500 χρνια.

     Αναφρθηκε παραπνω πως αλληλογραφοσε μ' λλους κορυφαους μαθηματικος κι αστρονμους. Φυσικ οι συμβσεις της εποχς καθιστοσαν αυτ κπως δσκολο και σε μεγλο βαθμ η αλληλογραφα θ' απευθυντανε στον σζυγ της. σως συνεπς, θα 'τανε πιο ακριβς πως η Cunitz κι ο σζυγς της αλληλογραφοσανε με τους αστρονμους. Το Γενρη του 1650 ρχισαν αλληλογραφα με τον Johannes Hevelius απ το Γκντανσκ που 'χε γρψει τη Σεληνογραφα το 1647, ναν απ τους 1ους λεπτομερες χρτες της επιφνειας της σελνης. Ο Hevelius της πρτεινε να απευθυνθε στον Ismael Boulliau, που τανε βιβλιοθηκριος και συνεργστηκε με τους αδελφος Pierre & Jacques Dupuy στο Bibliothèque du Roi του Παρισιο. Εχανε δημοσιεσει την Astronomia philolaica το 1645, ργο που δχτηκε τις ελλειπτικς τροχις για τους πλαντες κι ισχυρστηκε τι αν υπρχε πλανητικ κινομενη δναμη ττε θα πρεπε να ποικλει αντιστρφως με το τετργωνο της απστασης. Δε προκαλε κπληξη τι ο Boulliau θερησε πως οι πνακες των αδερφν δωσαν ακριβστερα στοιχεα για τη θση του Ερμ, του Δα, του Κρνου και της Σελνης απ της Cunitz.
     Στις 25 Μη 1656 μια μεγλη πυρκαγι κατστρεψε πολλ απ τα σπτια στο Pitschen, (πολωνικ: Byczyna).  Το σπτι του Ηλα Λουεν και της συζγου του καταστρφηκε σχεδν εξ ολοκλρου. Κατστρεψε τις επιστημονικς τους εργασες, τα ργανα και τα χημικ που χρησιμοποιονται για τη παρασκευ πολλν τπων φαρμκων, πως και τα βιβλα, τα χαρτι, τα γρμματα και τον εξοπλισμς της. Τα αρχεα των λων των παρατηρσεων που κανε τσα χρνια χθηκαν εκενο το βρδυ στη φωτι.  Αυτ μεωσε σημαντικ τα εισοδματ τους. Η Μαρα χρεψε το 1661 και πθανε στο Pitzen το 1664.



     Το τος της γννησς της εναι αββαιο. Δεν εμφανζεται ποτ γννηση, βπτισμα παρμοια γγραφα. Το τος εικζεται στη 1η μεγλη γερμανικ κδοση για τη Μαρα Cunitz στα 1798. Ο Δρ Paul Knötel φανεται να 'ναι 1ος που δνει το 1604 ως τος γννησς της. Αυτ η ημερομηνα φνηκε να 'χει νημα επειδ οι γονες της παντρευτκανε 1 χρνο πριν κι λλοι συγγραφες αργτερα φανεται να συμφωνον. Η απδειξη τι στη πραγματικτητα γεννθηκε το 1610 παραδδεται απ μιαν ανθολογα ποιημτων συγχαρητηρων για το 1ο γμο της, σε συνδυασμ με μια επιστολ του Elias A Leonibus προς το Γιχαν Χεβλιους το 1651, που βρθηκε πρσφατα απ τη Δρ. Ingrid Guentherodt.
     Η δημοσευση του βιβλου Urania propitia (Ολζ: Η ομορφι της τανε που λαχταροσε να μθει την αστρονομα πιτερο κι απ' τη λαχτρα της Υπατας). Σημαντικ για μια τεχνικ κδοση αυτς της περιδου, τι το βιβλο της γρφτηκε Λατινικ και Γερμανικ, δηλνοντας τι ταν απλοστευση των πινκων Rudolphine παρχοντας νους, να εφ και μια πιο κομψ λση στο πρβλημα του Kepler, που τανε να καθορσει τη θση ενς πλαντη στη τροχι του λειτουργικτερα. Το βιβλο της πιστνεται επσης τη συμβολ στην ανπτυξη της γερμανικς επιστημονικς γλσσας (Silesia, 1650), που κρδισε απ την ευρωπακ φμη της.
     Λγω των πολλν ταλντων και των επιτευμτων της, ονομστηκε Silesian Pallas. Στο βιβλο του 1727, ο Σιλεσιανς Johan Caspar Eberti  Educated Silesian Women & Female Poets, γραψε τι:

   Η Maria Cunicia η Cunitzin τανε κρη του δισημου Henrici Cunitii. τανε εξαιρετικ μορφωμνη γυνακα και φνταζε σα βασλισσα μεταξ των γυναικν της Σιλεσας. τανε σε θση να μιλ ρτια 7 γλσσες, γερμανικ, ιταλικ, γαλλικ, πολωνικ, λατινικ, ελληνικ κι εβρακ, ταν μπειρη μουσικς κι εξαρετη ζωγρφος, αφοσιωμνη αστρολγος κι ιδιατερα απολμβανε ν' ασχολεται με αστρονομικ προβλματα.

     Η Μαρα Κονιτς χαρακτηρζεται συνθως ως Σιλεσιαν, -π.χ. στην 11η κδοση της Encyclopædia Britannica 1911. Γεννθηκε και πρασε το μεγαλτερο μρος της ζως της στην Αγα Ρωμακ Αυτοκρατορα, που περιλμβανε και μη γερμανικς μειοντητες, υπ την ηγεσα της Αυστριακς βασλισσας των Αψβοργων. Το κομμτι της Σιλεσας, που ζοσε, ταν μρος της Βοημας πριν απ το 990 μ.Χ., στην ενωμνη Πολωνα μεταξ 990-1202 και μρος της Βοημας μεταξ 1038-1050. Το 1202 το πολωνικ κρτος εξαλεφθηκε σαν ονττητα κι λες οι πολωνικς κτσεις συμπεριλαμβανομνης της Σιλεσας, 4 Σιλεσιανο δοκες του 13ου αι. ταν ηγτες της Κρακοβας και πρανε τον ττλο Δοκας της Πολωνας. Το 1331 η περιοχ γινε και πλι μρος της Βοημας. Το 1742 γινε μρος της Πρωσας και το 1871 γερμανικ αυτοκρατορα. Περπου 3 αινες μετ, ο βος της Μαρας τθηκε στη Πολωνα, -μετ το 2ο Παγκ. Πλ.



     Κατ τη διρκεια της ζως της, η εθνικτητα δεν παιξε τσο σημαντικ ρλο στον προσδιορισμ της ταυττητας του ατμου πως και σμερα. Εντοτοις, πολλαπλς πηγς αργτερα θερησανε την ανγκη να θσουνε τη Μαρα Cunitz σε μιαν εθνικτητα σχετικ με την εποχ τους. χει περιγραφε κυρως ως γερμανδα, -π.χ. στο Βιβλιογραφικ Λεξικ της Γυνακας στην Επιστμη. Δημοσευσε στη γερμανικ γλσσα. χει επσης περιγραφε ως πολων κι ορισμνοι την θεωρον ως τη 1η πολων γυνακα αστρονμο. Μιλοσεν πταιστα χι μνο Γερμανικ και Πολωνικ, αλλ και Γαλλικ, Ελληνικ, Ιταλικ, Λατινικ κι Εβρακ.
     Ο κρατρας Cunitz της Αφροδτης κι ο μικρς πλαντης 12624 MariaCunitia ονομστηκαν προς τιμ της.
---------------------------------------

Maria Margarethe Winkelman Kirch
Μαρα-Μργκρετ Βνκελμαν Κιρς 25 Φλεβρη 1670-29 Δεκμβρη 1720 Γερμαν Αστρονμος

     Η Μaria Kirch ταν αστρας της αστρονομας, αφιρωσε τη ζω της ολκερη στον κλδο αυτ, ανακλυψε τον δικ της κομτη το 1702 κι γινε τσι η 1η γυνακα που κατφερε κτι ττοιο, αν κι οι ευκαιρες της τανε περιορισμνες εξαιτας του φλου της. Ως βοηθς του συζγου της κι αργτερα του γιου της, συνβαλε στην δρυση της Ακαδημας Επιστημν του Βερολνου ως σημαντικ κντρο αστρονομας.



     Γεννθηκε στο Panitsch του Λιμπνιτζ, της Κτω Σαξονας. Ο πατρας της, Λουθηρανς ιερας, πστευε στην εκπαδευση των γυναικν κι ρχισε να τη διδσκει απ μικρ. ταν ο πατρας της πθανε, το συνχισε ο θεος της. δειξε γργορα ζωηρ ενδιαφρον για την αστρονομα και για να το κυνηγσει γινε μαθητευμενη και βοηθς του Christopher Arnold, ενς αυτοδδακτου αστρονμου που εργστηκε κι ως αγρτης και κατοικοσε στο Σμμερφιλντ, πλη δπλα στο Λιμπνιτς. Ο ρνολντ τανε γνωστς για τις παρατηρσεις του για τον μεγλο κομτη του 1683 και για τη διλευση του Ερμ του 1690. Η Μαρα πολλ υποσχμενη σπουδστρια κι γινε ανεπσημη μαθητευομνος του. Αργτερα, εργστηκε ως βοηθς του κι ζησε με την οικογνει του.
     Μσω αυτο γνρισε τον Gottfried Kirch, ναν απ τους σημαντικτερους αστρονμους στη Γερμανα. Αυτ κι ο Kirch ερωτευτκανε κι αποφσισαν να παντρευτον. Ο θεος της αρχικ απρριψε την νωση, προτιμντας να επιλξει να Λουθηραν ιερα. Τελικ υποχρησε κι οι δυο παντρετηκαν το 1692. τανε 30 χρνια μεγαλτερς της κι εχε παντρευτε ξαν. Μαζ κναν 1 γιο και 3 κρες, που αργτερα, λα, ακολουθσανε τα βματα των γονων τους και μλιστα μ’ επιτυχα.



     Ο Kirch σποδασε με τον Hevelius στο Danzig της Γερμανας. ταν αστρονμος και κατασκευαστς ημερολογων. Κρδιζε τη ζω του μελετντας και φτιχνοντας πνακες θσεων και κινσεων των αστεριν, των πλανητν κι λλων ουρνιων σωμτων. ταν απ' τους 1ους επιστμονες που χρησιμοποησανε τηλεσκπιο με συστηματικ παρατρηση, ανακαλπτοντας αρκετος κομτες. Εκπαδευσε τις αδελφς του στην αστρονομα και χρησιμοποησε τις γνσεις τους για την παραγωγ ημερολογων κι αλμανκς. δωσε στη να σζυγ του περαιτρω εκπαδευση στην αστρονομα, με βοηθο την αδελφ του καθς εχε κι λλους φοιτητς. Εκενη την εποχ, δεν επιτρεπτανε στις γυνακες να σπουδζουνε στα πανεπιστμια, αλλ στην αστρονομα δεν εχε και τση σημασα. Πολλ δουλει κι ομιλες δθηκαν εκτς πανεπιστημου. Ο διος δεν εχε σπουδσει σε πανεπιστμιο.



     Οι δο επιστμονες συνεργστηκαν ως ομδα, αν κι η Maria θεωρθηκε κυρως ως βοηθς του συζγου της κι χι ιστιμη. Για να παργουν ημερολγια και τα συναφ, πρεπε να κνουν παρατηρσεις και να εκτελον υπολογισμος. Μερικς φορς θα μοιρσουνε την εργασα με τη προβολ διαφορετικν τμημτων του ουρανο. Για παρδειγμα, νας θα παρατηροσε το βορρ, λλος το ντο. λλες φορς, θα αλλζανε σε διαφορετικς νχτες, τσι στε κποιος να προσχει εν ο λλος κοιμτανε. Η Kirch προτιμοσε να αρχσει τις παρατηρσεις της στις 9 π.μ. περπου. Αρχζοντας το 1697, το ζευγρι ρχισε να καταγρφει και πληροφορες σχετικ με τον καιρ. Τα παιδι τους εμπλκονταν κι ολκληρη η οικογνεια πραγματοποιοσε καθημεριν μετεωρολογικς παρατηρσεις μχρι το 1774.
     Τα δεδομνα που συλλχθηκαν απ την οικογνεια Kirch χρησιμοποιθηκαν για τη παραγωγ ημερολογων κι αλμανκ. ταν επσης χρσιμα για πλογηση. Η Βασιλικ Ακαδημα Επιστημν του Βερολνου πολησε τα ημερολγι τους, τα οποα δημιοργησαν χρονοδιγραμμα για τη φτευση καλλιεργειν. Συμπεριλφθηκαν ττοιες πληροφορες πως οι φσεις της σελνης, η θση του λιου, οι εκλεψεις κι η θση του λιου κι λλων πλανητν.
     Το 1700, ο Kirch ονομστηκε βασιλικς αστρονμος απ τον Frederick III, εκλκτορα του Βρανδεμβοργου. Η οικογνεια μετακμισε στο Βερολνο που χτστηκε νο παρατηρητριο. Χρειστηκαν 11 χρνια για να ολοκληρωθε αυτ το ργο. Εν τω μεταξ, η Kirch κι ο σζυγς της διενεργοσανε παρατηρσεις απ το σπτι τους. ταν επσης σε θση να χρησιμοποισουν το παρατηρητριο που ανκε σε ναν οικογενειακ φλο κι ερασιτχνη αστρονμο, το Baron von Krosigk. Παρ την επιτυχα του ημερολογου τους, η οικογνεια Kirch δεν ταν οικονομικ ασφαλς. Ωστσο, ο Κirch αρνθηκε να δεχτε επιχοργηση απ τον Frederick III επειδ θ' αντλοσε πρους μακρι απ φοιτητς που τους χρειζονταν περισστερο.
     Κνοντας τις νυχτερινς παρατηρσεις της, η Kirch βρκε ναν γνωστο κομτη στις 21 Απρλη 1702. ταν η 1η γυνακα που το πραξε. Ωστσο, δεν λαβε καμα αναγνριση για αυτ το ερημα. Ο κομτης δεν ονομστηκε Κιρς, αν κι οι περισστεροι νοι κομτες ονομζονται απ τους παρατηρητς τους. ταν δημοσιετηκε η εδηση του κομτη, ο Kirch πρε τα εσημα για την ανακλυψη. σως απ φβο μη γελοιοποιηθε αν μαθευτε η αλθεια. Απ την πλευρ της, η Kirch μπορε να μην χει στοιχειοθετσει την αξωση στ' νομ της, διτι δημοσευε μνο στα γερμανικ εν η γλσσα προτιμσεως στην ακαδημακ γερμανικ δημοσευση Acta eruditorum ταν η Λατινικ. Μπορε να 'χε δεχτε το γεγονς τι ο σζυγς της ταν ο κριος αστρονμος κι ταν ικανοποιημνη να παραμενει στη σκι του. 8 χρνια μετ παραδχτηκε την αλθεια, χωρς να μετονομαστε ο κομτης μως.
     Η Kirch συνχισε να κνει σπουδαο ργο στην αστρονομα, με τ' νομ της και με τη σωστ αναγνριση. Το 1707, ανακλυψε να borealis aurora, βρεια πολικ φτα. 2 τη μετ, δημοσευσε με το νομ της το φυλλδιο "Von der Conjunction der Sonne des Saturni und der Venus", για την επερχμενη σνοδο του Δα και του Κρνου. Το φυλλδιο περιελμβανε αστρολογικς κι αστρονομικς παρατηρσεις. Μερικο μελετητς ισχυρστηκαν τι ταν πιο αστρολογικ απ αστρονομικ.
     Αυτ τη στιγμ, η αστρονομα κι η αστρολογα συνδονται στεν. Η αστρονομα εναι η επιστμη των αστεριν και των ουρνιων σωμτων, η αστρολογα επικεντρνεται στο πς τ' αστρια κι οι πλαντες επηρεζουνε τον νθρωπο απ τις σχετικς θσεις και κινσεις τους. Οι αστρολογικο υπολογισμο τανε συνηθισμνοι επειδ η ιδα των πλανητν τανε πολ ενδιαφρουσα για τους ανθρπους της εποχς. Πολλο αστρονμοι, συμπεριλαμβανομνης και της Kirch, προσπθησαν ν' αποστασιοποιηθον απ τους αστρολγους, αν και παρσχε τις απαρατητες παρατηρσεις.



     σως να υπρχε κποιο ενδιαφρον απ τη πλευρ της, αλλ πως δλωσε ο Alphonse des Vignoles, πρεδρος της Ακαδημας του Βερολνου, στην ευλογα της (η Londa Schiebinger στο The Mind Has No Sex?), "Η Madame Kirch προετομασε ωροσκπια κατπιν αιτματος των φλων της, αλλ πντα παρ στη θλησ της και για να μην εναι σχημα στους προσττες της".
     Μετ απ ασθνεια, ο Kirch πθανε στις 25 Ιουλου 1710 στο Βερολνο. Προσπθησε να πρει τη θση του ως αστρονμος κι αστρολγος στη Βασιλικ Ακαδημα Επιστημν. Ισχυρστηκε τι κανε μεγλο μρος αυτο του ργου εν ταν ρρωστος. Εκενη την εποχ, δεν ταν ασυνθιστο για τις χρες ν’ αναλβουν τις επιχειρσεις του συζγου τους και προσπθησε να εφαρμσει αυτ τη παρδοση στη δικ της κατσταση. Ωστσο, το εκτελεστικ συμβολιο της Ακαδημας αρνθηκε να της το επιτρψει. Πργματι, δεν εχανε καν εξετσει τη δυναττητα πριν η Kirch ξεκινσει να τους κνει αναφορ. Δεν θελαν να θσουν να επικνδυνο προηγομενο.
     Ο πρεδρος της Ακαδημας, ο Gottfried von Leibniz, ταν ο μνος που υποστριξε τις προσπθεις της. Εχε πντα ενθαρρνει την εργασα της. Το 1709, εχε κανονσει τη παρουσα της στο βασιλικ δικαστριο της Πρωσσας. Εκε κανε μεγλην εντπωση καθς εξγησε τις ηλιακς κηλδες. Ωστσο, η επιρρο του Leibniz δεν ταν αρκετ για ν' αλλξει τα μυαλ τους, αν κι η Kirch μεινε χωρς εισδημα. Της δωσαν να μετλλιο, αλλ χι δουλει. Η Kirch πολμησε το συμβολιο για 1 χρνο, ακμη και πγε στο βασιλι με την αναφορ της, αλλ κι εκενος αρνθηκε.
     Η εμπειρα της φησε πικρν ασθηση. Πστευε τι της στερσανε τη θση λγω του φλου της. Ο ισχυρισμς αυτς μπορε να χει βση. Ο Johann Heinrich Hoffmann, νας νδρας με λιγοστν εμπειρα, διορστηκε στη θση της. Σντομα μεινε πσω στο ργο του και δεν κανε τις απαρατητες παρατηρσεις. Προτθηκε σε κποιο σημεο να γνει η Kirch βοηθς του. Παρλο που αυτ δε συνβη, ο Hoffmann θα μποροσε να χρησιμοποισει τη βοθεια της ανεπσημα, εν θα την απορρψει δημσια.
     Το 1712, δχτηκε την υπσχεση ενς οικογενειακο φλου ονματι von Krosigk κι ρχισε να εργζεται στο παρατηρητρι του. Εκπαιδεοντας το γιο και τις κρες της για να τη βοηθσουν, συνχισε την αστρονομικ κλση της οικογνειας. ταν ο κριος αστρονμος εκε κι εχε 2 μαθητς για να τη βοηθνε. Συνχισαν να παργουν ημερολγια και αλμανκ, καθς και να κνουν παρατηρσεις. Η Kirch δημοσευσε και φυλλδια μνη της. Το 1711, δημοσευσε την Die Vorbereitung zug grossen Opposition, στην οποα προβλεψε να νο κομτη. 1 2 τη μετ, βρκε τις θσεις Δα και Κρνου, που και πλι τανε μγμα αστρονομικν υπολογισμν και των πιο δημοφιλν αστρολογικν παρατηρσεων.
     Η οικονομικ κατσταση της οικογνειας τρθηκε κι λλο ταν ο von Krosigk πθανε το 1714. Αν κι οι Kirchs συνχισαν να χρησιμοποιον το παρατηρητρι του, δεν ταν πια η τλεια κατσταση. Η Kirch μετακμισε στο Danzig για να βοηθσει να καθηγητ μαθηματικν. Διατρησε μνο να μικρ χρονικ διστημα πριν επιστρψει. Η οικογνεια εργστηκε επσης σε λλα παρατηρητρια. Το 1716, η Kirch κι η οικογνει της πρανε προσφορ εργασας απ' τον Ρσσο τσρο, τον Πτρο το Μγα αλλ προτμησαν να παραμενουν στο Βερολνο. Συνχισε να υπολογζει ημερολγια για μρη πως η Νυρεμβργη, η Δρσδη, το Μπρεσλου κι η Ουγγαρα.
     Την δια χρονι ο γιος της Christfried γινε διευθυντς του παρατηρητηρου του Βερολνου της Βασιλικς Ακαδημας Επιστημν, μετ το θνατο του Hoffmann. Η Kirch κι η κρη της, η Christine, γνανε βοηθο του. Μσα σ’ ν τος, τα μλη της Ακαδημας παραπονθηκαν τι ανλαβε εξχοντα ρλο κατ τις επισκψεις ξνων. Τηςτησαν να γνει περισστερο βοηθς και να παραμενει στο παρασκνιο. Η Kirch αρνθηκε να το πρξει κι αναγκστηκε ν’ αποσυρθε. πρεπε να εγκαταλεψει το σπτι της, με βση το παρατηρητριο. Η Kirch συνχισε να εργζεται ξω απ τα δημσια βλμματα.



     Τελικ, οι συνθκες την ανγκασαν να εγκαταλεψει λα τα αστρονομικ ργα. Πθανε στο Βερολνο στις 29 Δεκμβρη 1720. Μετ το θνατ της, οι κρες της συνχισαν μεγλο μρος της δουλεις της. Κι οι τρεις βοηθσανε τον αδελφ τους στη θση του ως κριου αστρονμου. Παρ τα μεγλα ζρια της, πτυχε πολλ στη ζω της.
   «Δεν πιστεω τι αυτ η γυνακα θα βρει εκολα καλλτερο στω μοι της στην επιστμη που υπερχει».  Gottfried von Leibniz για τη Μαρα Κιρς

---------------------------------------

     Μια παρνθεση για εδ στο 17ο με 18ο αινα, που παρεμβλλονται 2 μεγλες μορφς της γυναικεας επιστμης, και θα τις αναφρω κατ σειρν, μιας κι δη χουνε περιγραφε απ μνα σε προγενστρα ρθρα Γυναικν Του Κσμου. Εναι οι:

1). Elena Lucrezia Cornaro Piscopia (5/6/1656 - 26/7/1684) λενα Λουκρτσια Κορνρο Πισκπια ΕΔΩ!

2). Emilie du Chatelet (17/12/1706 - 11/9/1749) Εμιλ Ντυ Σατλ ΕΔΩ!

     Εδ κλενει η παρνθεση συγγνμη, αλλ' πρεπε ν' αναφερθον μιας κι εναι απ τις πιο φωτεινς παρουσες κι αξζει τον κπο να διαβαστον. Κλενει επσης και το 1ο μρος αυτο του αφιερματος, που αφορ μχρι το τλος του 17ου αι. κι εννο με γννηση αλλ και δρση εκε, στω κι αν μερικς περσανε λιγκι και στο 18ο, -με μνην εξαρεση χριν της ρος, την Εμιλ Σατλ που ξηζε κι δρασε στον 18ο. Σε λγο θα παρουσισω και το 2ο και τελευταο μρος του αφιερματος, με γυνακες των επιστημν, μχρι ξεκνημα 20ου αι. -θνατος. Υπομον μχρι ττε.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers