-


Dali &









/




 
 

 

: , ,

                                     Βιογραφικ

     Ο Πλοταρχος (45-120 μ.Χ.) τανε σημαντικς λληνας ιστορικς, βιογρφος, φιλσοφος και δοκιμιογρφος. Γεννημνος στη μικρ πλη Χαιρνεια, στη Βοιωτα, απ παλι αρχοντικ οικογνεια,  πιθανς κατ τη διρκεια της βασιλεας του Ρωμαου αυτοκρτορα Κλαδιου, ο Μστριος Πλοταρχος ταξδεψε πολ στον μεσογειακ κσμο της εποχς του και δο φορς στη Ρμη, (βλ. Plut. Demosth. 2.2, Plut. Otho 14.1-2, Plut. Otho 18.1). Εχε φλους Ρωμαους με ισχυρ επιρρο, ανμεσα στους οποους ξεχωρζουν ο Soscius Senecio και ο Fundanus, κι οι δο σημαντικο Συγκλητικο, στους οποους ταν αφιερωμνα ορισμνα απ τα στερα κεμεν του. ζησε το μεγαλτερο μρος της ζως του στη Χαιρνεια, που λγεται τι μυθηκε στα μυστρια του Απλλωνα. ταν πρεσβτερος των ιερων του Απλλωνα στο Μαντεο των Δελφν, (βλ. Ηθικ 792F) που ταν υπεθυνος για την ερμηνεα των χρησμν της Πυθας, αξωμα που κρτησε για 29 τη ως τον θνατ του. ταξδεψε στην Ελλδα, στην Ιταλα και σε λλους τπους, επισκφτηκε την Αλεξνδρεια και τη Ρμη, που δωσε διαλξεις και σχετστηκε με ρωμαους μεγαλουσινους, αλλ τελικ προτμησε να παραμενει στη μικρ του πατρδα.
     ζησε μια ιδιατερα δραστρια κοινωνικ και πολιτικ ζω, κατ τη διρκεια της οποα παργαγε να απστευτο σμα κειμνων, που επιβωσαν ως την εποχ μας. Το ργο του εχε μεγλη απχηση και συνβαλε σημαντικ στην ανπτυξη του δοκιμου, της βιογραφας και της ιστοριογραφας στην Ευρπη, τους μεταγενστερους αινες. νθρωπος ευσεβς, φιλσυχος και μελετηρς, ενεργς πολτης, στοργικς σζυγος και καλς φλος, ο Πλοταρχος ζησε τιμημνος απ τους συμπολτες του, που του εμπιστετηκαν σημαντικ αξιματα, απ τους κατοκους των γειτονικν Δελφν, που ασκοσε ιερατικ καθκοντα, και απ τους Ρωμαους, που τον ανακρυξαν ρωμαο πολτη για την ιδεολογικ υποστριξη που τους πρσφερε με τα ργα του.
     Γιος του Αριστοβολοu, βιογρφου και φιλοσφου. Απ το 66 ως το 67 μ.Χ. σποδασε μαθηματικ και φιλοσοφα στην Ακαδημα, στην Αθνα, με δσκαλο το φιλσοφο Αμμνιο. Αργτερα, ανλαβε δημσια καθκοντα που τον οδγησαν πολλς φορς στη Ρμη. Εκε δωσε διαλξεις πνω σε ζητματα της φιλοσοφας, κανε πολλος φλους κι εναι πιθαν να γνρισε τους αυτοκρτορες Τρααν κι Αδριαν. Δελφικ επιγραφ αποκαλπτει πως ο Πλοταρχος εχε τη ρωμακ υπηκοτητα. Απ τα πμπολλα συγγρμματα που ξρουμε τι δημοσευσε υπολογζουμε τι σζονται τα μισ: 120 πνω κτω ργα, που κατατσσονται σε δο ομδες: Βοι παρλληλοι και Ἠθικ.
     Απ τους Βους περισθηκαν 50 βιογραφες: τσσερις ανεξρτητες και οι υπλοιπες ταιριασμνες σε εκοσι τρα ζευγρια. Κθε ζευγρι αποτελεται απ να σημαντικ λληνα (νομοθτη, πολιτικ, στρατιωτικ ηγτη κλπ.) και να Ρωμαο που η ζω και η δρση τους παρουσιζουν ομοιτητες. τσι, π.χ., παραλληλζονται και συγκρνονται ο Θησας ως μυθικς βασιλις της Αθνας με τον Νουμ, τον μυθικ βασιλι της Ρμης, ο Περικλς με τον Φβιο Μξιμο, ο Μεγαλξανδρος με τον Ιολιο Κασαρα κλπ. Ο Πλοταρχος δλωσε ο διος τι δεν ταν ιστορικς αλλ βιογρφος και τι στχος του, προβλλοντας τα θη και τις πρξεις των μεγλων ανδρν, ταν να βοηθσει τους αναγνστες να παραδειγματιστον απ τις αρετς και να αποφγουν τα λθη τους.
     Τα καθαυτ Ηθικ περιλαμβνουν ομιλες, διλογους και σντομες διατριβς Περὶ ἀρετῆς καὶ κακας, Περὶ εὐθυμας, Περὶ πολυπραγμοσνης, Περὶ φιλαυτας κλπ.· μως στην δια συλλογ ο Πλοταρχος πραγματεεται και λλα, διαφορετικ θματα: κοσμολογικ (Περὶ τοῦ ἐμφαινομνου προσπου ἐν τῷ κκλῳ τῆς σελνης), (παρα)ιστορικ (Περὶ τῆς Ἀλεξνδρου τχης ἢ ἀρετῆς, Πτερον οἱ Ἀθηναῖοι κατὰ πλεμον ἢ κατὰ σοφαν ἐνδοξτεροι), κοινωνικ (Γαμικὰ παραγγλματα), ερωτικ (Ἐρωτικαὶ διηγσεις), φιλοσοφικ (Εἰ διδακτὸν ἡ ἀρετ, Εἰ καλῶς εἴρηται τὸ λθε βισας), μουσικ (Περὶ μουσικῆς), παιδαγωγικ (Πῶς δεῖ τὸν νον ποιημτων ἀκοειν), θρησκειολογικ (Περὶ Ἴσιδος καὶ Ὀσριδος, Περὶ δεισιδαιμονας, Περὶ τχης), (παρα)ιατρικ (Ὑγιεινὰ παραγγλματα, Περὶ σαρκοφαγας), πολιτικ (Πολιτικὰ παραγγλματα, Περὶ μοναρχας καὶ δημοκρατας καὶ ὀλιγαρχας), και κποια απροσδκητα, πως το Πτερον ὕδωρ ἢ πῦρ χρησιμτερον, το Πτερα τῶν ζῴων φρονιμτερα, τὰ χερσαῖα ἢ τὰ ἔνυδρα κ.. - 70 συνολικ ργα[233] που τα περισστερα χαρακτηρζονται απ ντονη συμβουλευτικ-διδακτικ διθεση.



     Ταξδεψε πολ, στη Σπρτη, τη Κρινθο, τη Πτρα, τις Σρδεις, την Αλεξνδρεια, αλλ εγκαταστθηκε μνιμα στη Χαιρνεια, που απκτησε δημσια αξιματα και διηθυνε μια σχολ, στην οποα δδασκε φιλοσοφα και, ιδιατερα, ηθικ. Εχε στενος δεσμος με την Ακαδημα της Αθνας και τους Δελφος και εναι γνωστ πως διατρησε σε λη του τη ζω το ιερατικ αξωμα. Η σζυγς του ονομαζταν Τιμοξνα. Απ τα γραπτ του γνωρζουμε πως εχε μια κρη, ·που πθανε σε νηπιακ ηλικα και 4 γιους, απ τους οποους οι 2 τουλχιστον ενηλικιθηκαν.
     Ανμεσα στα 227 ργα του, που αναγρφονται στον κατλογο του Λαμπρα, τα γνωσττερα εναι οι Παρλληλοι Βοι και τα Ηθικ Moralia. Στους Παpλληλοuς Βοuς ο Πλοταρχος αφηγεται τις γενναες πρξεις και περιγρφει τους χαρακτρες Ελλνων και Ρωμαων στρατιωτικν, νομοθετν, ρητρων και πολιτικν. Τα Ηθικ εναι μια σειρ περισστερων απ εξντα δοκιμων πνω σε θματα ηθικ, θρησκευτικ, φυσικ, πολιτικ και φιλολογικ. Ο Πλοταρχος γινε δημοφιλς, επειδ πραγματευταν συγκεκριμνα ανθρπινα προβλματα.  Η φιλοσοφα του ταν εκλεκτικ, καθς συγκντρωνε δvεια στοιχεα απ τοuς Στωικος, τοuς Πuθαγορεοuς, τοuς Περιπατητικος, γρω απ vα Πλατωvικ πuρvα.
     Η επδραση ποu σκησε στα κατοπιv χρvια uπρξε βαθει και σποuδαα. Οι Βιοι τοu εμπvεσαvε το ρτορα Αριστεδη και τοv ιστορικ Αρριαv, εv ο αuτοκρ_τορας Μρκος Αuρλιος γvριζε και διβαζε το ργο τοu. Η φμη τοu Πλοuτρχοu απλθηκε στη Λατιvικ Δση, εv σuvχισε vα επηρεζει τοuς φιλοσφοuς και .λογοuς της Ελληvικς Αvατολς, αvμεσα στοuς οποοuς ταv ο Πρκλος, ο Πορφριος και ο αuτοκρτορας Ιοuλιαvς, καθς και τοuς λληvες Πατρες της Εκκλησας, τοv Κλμη της Αλεξvδρειας και το Μεγλο Βασλειο. Tov 90 αιvα γvωρζοuμε πως ο Βuζαvτιvς πατριρχης Φτιος διβαζε τοuς Βοuς μαζ με τοuς φλοuς τοu.
     Τα ργα τοu Πλοuτρχοu γvαvε γvωστ το 15° αιvα στηv Ιταλα απ τοuς λληvες λογοuς ποu εγκαταστθηκαv εκε. Σvτομα οι Ιταλο οuμαvιστς τα μετφρασαv στα λατιvικ και τα ιταλικ και η εικvα ποu δωσε ο Πλοταρχος για τοv "uφηλς αρετς κι ηρωικς ηθικς vθρωπο της αρχαιτητας" γιvε το οuμαvιστικ ιδεδες τηv περοοο της Αναγννησης. Απ την Ιταλα το ργο του συγγραφα φτασε και στις λλες ευρωπακς χρες. · Τους αινες που ακολοθησαν, οι Γλλοι Franι;ois Rabelais και Michel de Montaigne, οι γγλοι_ Sir Thornas Ν orth, Williarn Shakespeare κα Francis Bacon, οι Γερμανο Johann νοη Goethe κα Friedrich νοη Schiller, εχαν διαβσει τον Πλοταρχο κι η επδρασ του εναι εμφανς στα ργα τους. Το Ι9° αινα η απχηση του αρχαου συγγραφα ρχισε να εξασθενε, γεγονς που οφελεται σε μεγλο βαθμ στην επικρτηση του ρεματος του Ρομαντισμο. Σμερα, η επικαιροποηση των μηνυμτων απ πολλ του ργα θεωρεται κρως επιβεβλημνη.
     Εκτς απ τα καθκοντ του ως ιερας του Δελφικο ναο, ο Πλοταρχος ταν επσης magistratus, δηλαδ ρχων (θση παραπλσια με αυτ του σημερινο δημρχου), στη Χαιρνεια και αντιπροσπευσε την ιδιατερη πατρδα του σε διφορες αποστολς σε ξνες χρες. Ο φλος του Lucius Mestrius Florus, Ρωμαος πατος, απδωσε στον Πλοταρχο την ιδιτητα του Ρωμαου πολτη. Αργτερα, ταν ταν σε προχωρημνη ηλικα, ο αυτοκρτωρ Τραανς (κατ' λλους ο Αδριανς) τον ρισε procurator, επτροπο δηλαδ της Αχαας -μια θση που του επτρεπε να φρει τα εμβλματα και τα ενδματα του Ρωμαου πατου.



     Το πιο γνωστ του ργο εναι οι Βοι Παρλληλοι, μια σειρ βιογραφιν δισημων Ελλνων και Ρωμαων, διευθετημνων αν ζεγη, τσι στε να δνεται μφαση στις κοινς ηθικς τους αξες αποτυχες. Οι διασωθντες Βοι περιλαμβνουν 23 ζεγη βιογραφιν, ενς λληνα και ενς Ρωμαου, πως επσης και τσσερις μεμονωμνους βους. Στα περισστερα απ τα ζεγη ακολουθε σγκριση των δο προσωπικοττων. πως εξηγε στην πρτη παργραφο του ργου του Βος Αλεξνδρου, ο Πλοταρχος δεν ενδιαφερταν αποκλειστικ για την ιστορα, αλλ διερευνοσε τους χαρακτρες και το πεπρωμνο δισημων ανδρν. Το ργο του Βος Αλεξνδρου εναι μα απ τις πντε δευτερογενες πηγς για τον Μακεδνα βασιλα και περιλαμβνει ανκδοτα και περιγραφς περιστατικν που δεν περιλαμβνονται σε καμα λλη πηγ. Κατ τον διο τρπο, ο βος του Νουμ Πομπλιου, ενς αρχαου Ρωμαου βασιλα, περιχει επσης μοναδικς πληροφορες για το πριμο ρωμακ ημερολγιο.
     Το υπλοιπο του ργου που επιβωσε ενοποιθηκε σε μα συλλογ με τον ττλο Ηθικ. Πρκειται για εκλεκτικ συλλογ 183 πραγματειν και καταγραμμνων λγων, (σζονται 76) στους οποους περιλαμβνεται: ως προεισαγωγ το, Περ παδων αγωγς το Περ αρετς, Περ ειμαρμνης, Πως αν τις διακρνειε τον κλακα του φλου το Περ τχης και αρετς Αλεξνδρου -σημαντικ συμπλρωμα στον Βο του μεγλου στρατηγο- Περ σιδος και Οσριδος (σημαντικ πηγ πληροφοριν για αιγυπτιακ τελετουργικ τυπικ και τον συγκερασμ τους με τις ελληνικς λατρεες), Γυναικῶν ἀρετα, και το Περ της Ηροδτου κακοηθεας (το οποο πιθανς, πως και οι λγοι περ των κατορθωμτων του Αλξανδρου, ταν ρητορικ σκηση), που ο Πλοταρχος ασκε κριτικ σ'αυτ που βλπει ως συστηματικ προκατληψη στο ργο του πατρα της ιστορας, μαζ με λλες φιλοσοφικς πραγματεες πως το Περ των εκλελοιπτων χρηστηρων, Περ των υπ του θεο βραδως τιμωρουμνων, Περ ευθυμας, το Των επτ σοφν συμπσιον, το Περ του ει εν τοις Δελφος, πυθαγρεια συμβολικ διατριβ, το Πολιτικ παραγγλματα (το καθκον του πολιτεεσθαι) κ.α. γραψε επσης και ελαφρτερα ργα, πως το Οδυσσες και Γρλλος, να χιουμοριστικ διλογο ανμεσα στον Οδυσσα του Ομρου και ναν απ τους γητεμνους χορους της Κρκης. Τα Ηθικ γρφτηκαν πρτα, εν η συγγραφ των Βων γινε κατ τις τελευταες δο δεκαετες της ζως του Πλοταρχου.
     Κποιες προσθσεις στα Ηθικ περιλαμβνουν αρκετ ψευδεπγραφα ργα τα οποα αποδδονται στον Ψευδοπλοταρχο, μεταξ αυτν εναι το Βοι Δκα ρητρων, το Περ ποταμῶν, το Στρωματεῖς και λλα. Αν και οι σκψεις που παρουσιζονται δεν εναι του Πλοταρχου και αναφρονται σε μα σχετικ υστερτερη εποχ, θεωρονται κλασικς και χουν ιστορικ αξα. Μικρτερο του ργο εναι οι Ερωτσεις, 113 στον αριθμ. λες ξεκινον με το "Γιατ", δχως συμπερασματικς απαντσεις. Η μα σειρ παραθτει σκοτειν στοιχεα της μυστηριακς Ρωμακς ζως και των Ρωμακν εθμων κι η λλη των Ελληνικν.



     Ως ιερας στους Δελφος για 30 τη, συνδεσε μρος του ργου του με το ιερ του Απλλωνα, τις διαδικασες χρησμοδοσας και τις προσωπικτητες που συνδεσαν το νομ τους με αυτ. να απ τα σημαντικτερα σχετικ ργα εναι το "Περὶ τοῦ μὴ χρᾶν ἔμμετρα νῦν τὴν Πυθαν"(Ηθικ, 11). Ακμη σημαντικτερη εναι o διλογος "Περὶ τοῦ Εἶ τοῦ ἐν Δελφοῖς", στον οποο πρωταγωνιστον ο Αμμνιος, νεοπλατωνικς φιλσοφος και δσκαλος του Πλουτρχου κι ο Λαμπρας, αδελφς του συγγραφα. Σμφωνα με τον Αμμνιο, το Ε που βρισκταν χαραγμνο στο να του Απλλωνα στους Δελφος οφειλταν στο εξς γεγονς: οι σοφο της αρχαιτητας, τα αποφθγματα των οποων αναγρφονταν επσης στο ιερ του Απλλωνα, δεν ταν επτ, αλλ πντε: ο Χλων, ο Σλων, ο Θαλς, Βας και ο Πιττακς. μως οι τραννοι Κλεβουλος και Περανδρος χρησιμοποησαν την ισχ τους για να ενταχθον κι αυτο στον κατλογο. Το Ε που χαρχθηκε στο να αποτελοσε ρα μια επιβεβαωση τι τα δελφικ παραγγλματα προρχονταν στην ουσα απ τους πντε πραγματικος σοφος.
     Η σκψη του Πλοταρχου δεν ταν οτε πρωττυπη οτε ενταγμνη σε μα και μνο φιλοσοφικ σχολ. Εκλεκτικς ταν, πως και πολλο λλοι στην εποχ του. Ξεκινοσε απ τον πλατωνικ ιδεαλισμ, αλλ ταν τοιμος να αποδεχτε και να στηρξει κθε πρταση που του φαινταν σωστ, να απαρνηθε και να πολεμσει κθε πρταση που του φαινταν σφαλερ. Πολτιμα μας εναι τα ργα του ως τεκμρια της εποχς του αλλ και για τον τερστιο γκο των πληροφοριν που περιχουν για τα περασμνα. Ο Πλοταρχος ξερε πολλ, και δεν χανε ευκαιρα να διηγηθε κποιο επεισδιο, μια φμη, να ανκδοτο, και να παραθσει μια γνμη, να απφθεγμα, λγους χαρακτηριστικος στχους. Τα ργα του, σα σθηκαν, παραπμπουν σε πνω απ πεντακσιους συγγραφες και μας οδηγον να υποθσουμε τι δολευε συστηματικ, με επιστημονικ μθοδο, διαβζοντας τα συγγρμματα των προκατχων του και αποδελτινοντας σα στοιχεα τον ενδιαφραν για να τα αξιοποισει στις δικς του αντστοιχες διατριβς.
     Η γλσσα και το φος του εναι απλ αλλ επιμελημνα. Μαρτυρον την πολπλευρ του μρφωση και την οικεωσ του με τον καλλιεργημνο αττικ λγο· μαρτυρον μως και τη μετριοπθεια και την ανεξαρτησα του απναντι στον κυραρχο αττικισμ, καθς ο Πλοταρχος δε δσταζε να υιοθετε στη γραφ του χαρακτηριστικ και λξεις της Κοινς - στοιχεα που, αν θελε, σγουρα θα μποροσε να τα αποφγει. Η φμη κι η επδρασ του ταν, δη στην εποχ του, τερστια.
     Το ργο επηρασε σημαντικ την αγγλικ και τη γαλλικ λογοτεχνα. Σε ορισμνες περιπτσεις ο Σαξπηρ τον παρφρασε εκτενς, που γραψε τον δικ του Τμωνα, πως κι ο Μολιρος μετ 16 αινες, τον μισνθρωπο. Ο Thomas North's μετφρασε αρκετος απ τους Βους στα ργα του. Ο Ralph Waldo Emerson κι οι Υπερβατιστς επηρεαστκανε σημαντικ απ τα Ηθικ (ο Emerson γραψεν αρκετ διαφωτιστικ εισαγωγ στη 5τομη κδοση των Ηθικν του κατ τον 19ο αι.). Ο Boswell αναφρει εκτεταμνα τον τρπο με τον οποο γραφε ο Πλοταρχος τους βους του στην εισαγωγ της βιογραφας του Samuel Johnson. Ανμεσα στους λλους θαυμαστς του περιλαμβνονται οι Μπεν Τζνσον, John Dryden, Τζον Μλτον και Φρνσις Μπηκον κι λλες μορφς της παγκσμιας λογοτεχνας, πως ο Cotton Mather, ο Robert Browning κι ο Μισλ ντε Μονταν (οι Πραγματεες του αντλονε μεγλο μρος της μπνευσης και των ιδεν τους απ τα Ηθικ).

===============================================

                                  Ρητ-Συμβουλς

 * Ακμα κι να νεμα απ να πρσωπο που εκτιμται, χει περισστερη δναμη απ χλια επιχειρματα ενς λλου.
 * Αν κι η καλοσνη χει μεγαλτερη κταση απ τη δικαιοσνη, εν τοτοις εμαστε υποχρεωμνοι να τηρομε τις προσταγς του νμου και τους καννες της δικαιοσνης εις τας συναλλαγς μας μετ των ανθρπων, εν τα αισθματα της καλοσνης και της αγαθοεργας πηγζουν απ τα στθη των καλν πως απ πλοσια πηγ.
 * Αν περιοδεσεις τον κσμο, θα βρεις και πολιτεες αφρορητες, αγρμματες, αβασλευτες, αχρματες, πειρες απ θατρα και γυμνσια, αλλ πλη ανερη και θεη, που να μην ξρει τις προσευχς, οτε τους ρκους, οτε τις μαντεες, οτε τις θυσες για καλ και την αποτροπ κακο, καννας οτε βρκε οτε θα βρει πουθεν.
 * Ανμεσα στα καλ της ζως σου εναι και η ελπδα της εκδκησης.
 * Ανμεσα στους ανθρπους, σπνια βρσκει κανες την ανδρεα και τη φρνηση, απ' λα δε τα αγαθ το πιο σπνιο εναι η δικαιοσνη.
 * Απ δυο που συζητον, ταν ο νας θυμσει, εκενος που θα παρατσει τη συζτηση εναι ο φρνιμος.
 * Δεν υπρχει αγριτερο θηρο απ' τον νθρωπο, ταν κατχει δναμη ση με το πθος του.
 * Δεν υπρχει πιο δσκολο πργμα απ το να κατευθνεις ναν νθρωπο που ευημερε, εν εναι απ' τα πιο εκολα πργματα το να επιβληθες σ' ναν που ατχησε.
 * Εναι αισχρ να γνεσαι κλακας του λαο, για ν' αποκτσεις δναμη. Αλλ μια εξουσα που θεμελινεται στον τρμο, τη βα και την καταπεση εναι συγχρνως και αισχρτητα και αδικα.
 * Η ανατροφ των παιδιν μοιζει με τα πλσματα των κεραμοποιν, γιατ τον μαλακ πηλ τον πλθουν πως θλουν, εν τον ψημνο δεν μπορον να τον ματαπλσουν. Το διο και τα παιδι, σο εναι ακμα μικρ μπορον οι γονες τους να τα μορφσουν πως θλουν, ταν μως μεγαλσουν και γνουν ντρες δεν μπορον πια.
 * Η ευημερα υψνει τις ψυχς που απ φυσικο τους εναι αδνατες και μικρς, στο σημεο να τους δνει, ταν τις κοιτξουμε απ' αυτ το ψος που τις τοποθτησε η τχη, ναν αρα μεγαλεου και αξιοπρπειας. Μα ο νθρωπος, ο αληθιν μεγαλψυχος και σταθερς, λμπει μσα στις συμφορς και στις δυστυχες, με λη του τη λμψη.
 * Η ευτυχα ανεβζει το ηθικ, ακμη και ανθρπων με μτρια δινοια, που τσι παρουσιζουν να ορισμνο βαθμ ψηλο πνεματος και ιπποτισμο, απ την ψηλ θση, που η τχη τους ανβασε. Εκενος μως που χει πραγματικ ψυχικ σθνος και μεγαλοψυχα, θα το δεξει με την αξιοπρπει του καιταν δυστυχε και βρσκεται κτω απ αντξοες συνθκες.
 * Η ευτυχα του ανθρπου συνσταται στη μρφωση και στην παιδεα, και χι στα αγαθ που δνει και παρνει η τχη.
 * Η μορα οδηγε εκενον που την ακολουθε και σρνει εκενον που αντιστκεται.
 * Η πιο ευπρσδεκτη προσευχ απ' το Θε εναι εκενη που προρχεται απ πρθυμη κι ευγνμονα καρδι.
 * Η ψυχ κλενει μσα της δναμη αγπης. πως δε πλστηκε για να αισθνεται, να σκπτεται και να θυμται, τσι πλστηκε και για ν' αγαπ.
 * Ο Αλξανδρος κρινε σωστ τι εναι πιο αξιοπρεπς για ναν βασιλι να νικσει τον εαυτ του παρ τους εχθρος του.
 * Ο νθρωπος δεν εναι απ' τη φση του γριος αντικοινωνικς, αλλ γνεται ττοιος, παρ φση, χρησιμοποιντας την κακα. Και σ' αυτ μως την περπτωση μπορε να γνει καλτερος, αν αλλξει περιβλλον και ζω, πως τα γρια θηρα που εναι απ' τη φση τους γρια, χνουν την αγριτητ τους αν με κατλληλο τρπο τα εξημερσουμε.
  * Ο ενθουσιασμς φωλιζει σ' ακραιους και υπερφανους χαρακτρες.

===========================================

                        Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ε Σ   Δ Ι Η Γ Η Σ Ε Ι Σ

                                                   

                                Π Ρ Ο Σ    Ε Ρ Ω Ν Τ Α Σ

     να μικρ πνημα του Πλουτρχου με διπλ ττλο Ερωτικα διηγσεις η προς ρντας συμπεριλαμβνεται στο μακp κατλογο των ργων του, πως τον συνταξε ο Λαμπρας. Στο ργο αυτ αναφρονται 5 περιπτσεις με ερωτικς ιστορες, που τελικ εξελχθηκαν σε ερωτικ δρματα (εκτς απ τη τελευταα). Πρωταγωνιστς εναι ερωτλοι τποι, νοι ασυγκρτητοι που δεν μπορον να δαμσουν το ερωτικ τους πθος και ισχυρο πολιτικο οικονομικο παργοντες με σεξουαλικς ιδιαιτερτητες, που κυνηγον αγρια και στην αντδρασ τους πφτουνε θματα των νομων ορξεων των βιαστν, πληρνοντας με τη ζω τους και βυθζοντας στο πνθος και την απελπισα τους γονες τους, αναστατνοντας ταυτχρονα τη κοινωνικ γαλνη των πλεων και των χωριν, που διαδραματζονται τα γεγοντα. Σε καμα περπτωση δεν υπρχει αμοιβαος ρωτας, αλλ σε λες κυριαρχε η απαγωγ, η σεξουαλικ κακοποηση, η βα, το αμα.
     Αν το ργο εναι γνσιο και σωστ ο Λαμπρας το συμπεριλαβε στο γνωστ κατλογ του, ο σκοπς της συγγραφς του απ τον Πλοταρχο εναι καθαρ παιδαγωγικς και ηθικοπλαστικς κι χι ασφαλς σκανδαλοθηρικς. λες οι περιπτσεις ανγονται στο απτερο παρελθν .και εναι χρονικ οι περισστερες απροσδιριστες, με στοιχεα ante post quem, πως οι περιπτσεις του Αρχα της Κορνθου που σχετζεται με τη δημιουργα της αποικας των Συρακουσν μετ το ερωτικ του γκλημα του Σκδασου που σχετζεται με γεγοντα πριν απ τη μχη στα Λεκτρα το 371 π.Χ. ρα αποτελονε περιπτσεις σφοδρν ερτων που φανεται πως τις δισωσε η παρδοση για πολλ χρνια, αφο ο Πλοταρχος απχει χρονικ τουλχιστον 500. Κυραρχο στοιχεο σε λες τις περιπτσεις εναι το γεγονς τι λα τα θματα εναι αθοι μορφοι νθρωποι, που πληρνουνε για την ομορφι τους και μνο, χωρς να χει αναπτυχθε μεταξ αυτν και των διεκδικητν τους ως ερωτικν σuντρφων κανν ειδλλιον. Κι επειδ ο θνατς τους εναι εντελς δικος, επισρει απαργκλιτα τη θεα τιμωρα στους δρστες, τη γενι την πλη τους, γιατ «το δικο δεν ευλογεται» κι «Ο θες υπερηφνοις αντιτσσεται» πατσσοντας την «βρη».
     Υπ αυτ την εκδοχ οι «Ερωτικς διηγσεις» μποροσαν να θεωρηθον να απ τα «Ηθικ» ργα του Πλουτρχου. Γ'ατ, πως απ τις βιογραφες του, για τις οποες ο διος δδει το νημ τους, περιμνει οι αναγνστες να επηρεασθον στη διαμρφωση του χαρακτρα τους θετικ, «συναναστρεφμενοι με τους μεγλους νδρες του παρελθντος», τσι και με τις «Ερωτικς διηγσεις «Προς ερντες » οι αναγνστες θα επηρεασθον αρνητικ με την απαρδεκτη κι εγκληματικ συμπεριφορ των πρωταγωνιστν, που μπορε προς στιγμ να κορσουν το σεξουαλικ ορμμφυτ τους αλλ τελικ λοι τους θα πληρσουνε για τη βα και τον εξαναγκασμ των «θηραμτων» τους να υποκψουνε στις νομες ορξεις τους, εκε που πρπει να περισσεει η αλληλοεκτμηση, ο σεβασμς της προσωπικτητας του λλου, η αμοιβαιτητα των συναισθημτων, ο «ουρνειος ρωτας».
     Μεταγενστεροι ερευνητς αμφισβητον τη γνησιτητα αυτο του ργου του Πλουτρχου. Πργματι, δεν χει τις γνωστς παραπομπς σε μεγλους σοφος της αρχαιτητας με τους ανλογους συσχετισμος των παραδειγμτων (προς αποφυγ) και δεν εκθτει το πλοσιο αποθεματικ της αρχαιογνωσας του, πως κατ κρον γνεται σε λλα ργα του και ιδως στον Ερωτικ του. Μοιζει πολ πεζ, ρηχ απ εκφραστικ ποψη, χει κοιν λεκτικ διατπωση σε δυο περιπτσεις των διηγσεν του -αυτς με τον αδαπνητο πλοτο της εκφραστικς του δναμης- και γενικ το φος του σ' αυτ το ργο εναι διαφορετικ σε σχση με τ’ λλα ργα του. Ακμη διαπιστνουνε κι ιστορικ, «ατοπματα», πως στις περιπτσεις του λγου της δρυσης της αποικας των Κορινθων Συρακοσες απ τον Αρχα και στο λγο του επισυμβντος μεγλου σεισμο στη Σπρτη, σε αντθεση -το τελευταο με την αιτιολογα που επικαλεται ο Θουκυδδης.
     Εκενο που «βραινε στη πλστιγγα του Λαμπρα να το συμπεριλβει στα ργα του Πλουτρχου λνε πως εναι το «Βοιωτικ του χρμα», αφο οι τρεις απ τις πντε διηγσεις χουν τον τπο και τους πρωταγωνιστς τους απ την περιοχ της Βοιωτας.
     Αν μως συνεκτιμηθε το γεγονς τι και στους «Παρλληλους βους του» και στην «Τχη του Αλεξνδρου» κλπ. δεν πολυασχολεται με την ιστορα στο στυλ του Θουκυδδη, αλλ ακμη και απ μερικ τους λγια μικρς τους χειρονομες εξγει τα απαρατητα ηθικοπλαστικ του συμπερσματα, μπορε να αποδεχθε κανες ως γνσιο και το παρν ργο με την απαργκλιτη καταδκη της σεξουαλικς βας, αφο «Ο θες αργε αλλ δε λησμονε» να τιμωρσει λους τους απαγωγες, βιαστς και φονες ανυπερσπιστων νεαρν θυμτων με μνο τους γκλημα την ομορφι τους.
     Η Ιστορα Της Αρχαας Ελληνικς Λογοτεχνας του Albin Lesky (μετφρ. Α. Τσοπανκη, Θεσ/νκη 1985, κδοση Αφν Κυριακδη) δεν συμπεριλαμβνει αυτ το ργο οτε στα φευδεπγραφα οτε στα αμφβολα, ακουμπντας σε βαθες μελετητς του λου ργου του Πλουτρχου.

                                 ΕΙΣΑΓΩΓ - ΠΕΡΙΛΗΨΗ

             ΑΡΙΣΤΟΚΛΕΙΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΑΣ & ΚΑΛΛΙΣΘΕΝΗΣ

     Η Αριστκλεια εναι μια μορφη κοπλα στην Αλαρτο της Βοιωτας σε ηλικα γμου. Τη διεκδικονε για σζυγο δυο διακεκριμνοι νοι, ο Στρτωνας απ τον Ορχομεν, και ο Καλλισθνης, συντοπτης της. Η Αριστκλεια δεχνει τελικ την προτμησ της στον Καλλισθνη και ο Στρτωνας, βαρι πληγωμνος, υποκρνεται τι επιθυμε να μενει φλος τους. μως, προσκεκλημνος στο γαμλιο γλντι, οργαννει την απαγωγ της νφης με ομδα φλων του. Ττε τρχουν να τη σσουν απ τα χρια των απαγωγων ο Καλλισθνης με τους συγγενες και φλους του, τους προλαβανουν και, πνω στον καβγ, η νφη μνει νεκρ στα χρια τους. Ο Καλλισθνης φεγει μετ απ την Αλαρτο με γνωστη την τχη του, εν ο βαθτερα ερωτευμνος Στρτωνας αυτοκτονε πνω στο νεκρ σμα της Αριστκλειας. (σημειωτον, η κρνη που αναφρεται στο κεμενο «Κισσεσσα» υπρχει και σμερα).
     Οι πρωταγωvιστς της ιστορας δεv αvαφροvται ως πρσωπα ποu vα διαδραμτισαv λλο ρλο στηv ιστορικ διαδρομ τοu τποu τοuς, μως η τοπογραφα με τηv αvαφορ στηv Αλαρτο, τοv Ορχομεv και τη Λειβαδι, τοποθετοv το ερωτικ δρμα στηv περιοχ της Βοιωτας, χρο καταγωγς τοu Πλουτρχου.
     Για τη χροvολγηση αuτο του ερωτικο δρματος δεv uπρχοuv στηv αφγηση σημεα προσδιορισμο της. σως ταv μια «ερωτικ διγηση» της λακς παρδοσης της Βοιωτας, που φτασε μχρι τοv Πλοταρχο.

                                         Κεμενο

Στην Αλαρτο της Βοιωτας υπρχε μια κοπλα εξαιρετικ στην ομορφι που την λεγαν Αριστκλεια κι τανε θυγατρα του Θεοφνη.
Τη διεκδικοσανε για σζυγο ο Στρτωνας απ τον Ορχομεν κι ο Καλλισθνης απ την Αλαρτο.
Ο Στρτωνας τανε πλουσιτερος και περισστερο ερωτοχτυπημνος με τη κοπλα.
τυχε να τη δει στη Λειβαδει να λοζεται στη κρνη Ερκνη, γιατ σκπευε να παρελσει με κνιστρο προς τιμ του βασιλι Δα.
Αλλ ο Καλλισθνης ταν σε πλεονεκτικτερη θση, γιατ τανε σπουδαος συγχωριανς της.
Επειδ ο Θεοφνης αντιμετπιζε δλημμα, γιατ φοβτανε το Στρτωνα που τανε πρτος στα πλοτη και στη γενι ανμεσα σ' λους τους Βοιωτος, σκπευε να ζητσει τη συνδρομ για την επιλογ (γαμπρο) του μαντεου του Τροφωνου.
Και ο Στρτωνας, καθς εχε μθει απ κποιους απ τους δολους της οικογνειας της κοπλας τι κενη κλνει περισστερο προς εκενον, εχε την απατηση να διαλξει τον νδρα της η δια η κοπλα.
Κι ταν ο Θεοφνης μπρος σε λους ρτησε τη κρη του χι εκενη προτμησε τον Καλλισθνη.
Αμσως ο Στρτωνας φνηκε τι πληγθηχε βαρι απ την απρριφ του.
Μετ απ δυο μρες πγε στο Θεοφνη και τον Καλλισθνη με την αξωση να διατηρσουνε τη μεταξ τους φιλα.
Φθονθηκε λγεται μως, για το γμο απ κποιο δαμονα.
Κι αυτο παινσανε τη στση του, μλιστα τονε προσκαλσανε και στο τραπζι του γμου.
μως αυτς εχε ετοιμσει μια ομδα φλων και πλθος δολων του, τους σκρπισε ανμεσα στους προσκεκλημνους χωρς να δημιουργσουν κποια υποφα, σπου η νφη σμφωνα με τα θιμα του γμου να κατεβε στη λεγμενη  Κισσεσα κρνη για να προσφρει την προκαταρκτικ θυσα προς τιμ των Νυμφν.
Και ττε τρεξαν λοι μαζ αυτο που καιροφυλακτοσαν και την πιασαν.
Ο Στρτωνας κρατοσε τη κοπλα, πως ταν φυσικ ο Καλλισθνης κι οι δικο του προσπαθοσαν να την αποσπσουν απ τα χρια του, σπου χωρς να το καταλβουν η κοπλα πθανε στα χρια τους πνω στον καβγ της διεκδκησς της.
Ο Καλλισθνης αμσως μετ εξαφανστηκε κι ετε αυτοκτνησε ετε απομακρνθηκε απ τη Βοιωτα ως φυγς κανες στη συνχεια δεν ξερε να πει τι εχε απογνει.
Ο δε Στρτωνας μως αυτοκτνησε με μαχαρι αμσως πνω στο πτμα της κοπλας.

                                ---------------   ==   ---------------

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers