-


Dali &









/




 
 

 

, , :

     Η παροσα ανασκπηση περιγρφει το βο, την ιατρικ φιλοσοφα και την πνευματικ κληρονομι 3 πρωτοπρων Ελλνων ιατρν, οι οποοι πριν απ δο χιλιετες εισγαγαν τις βασικς ννοιες της ιατρικς θεωρας, πρακτικς και ηθικς, που αντιστοιχον σε πτυχς της σγχρονης κλινικς και μοριακς Ιατρικς: τον σχετικ γνωστο Ασκληπιδη το Βιθυν, τον επσης σπουδαο Γαλην και τον αγνωσττερο Αννυμο του Λονδνου, που μνο κατ συνθκην μπορομε να τονε λογσουμε με τους γιατρος. Για τον Ιπποκρτη, μιλσαμε εκτενς, χει αναγνωριστε παγκσμια ως ο πατρας της κλινικς Ιατρικς, επηρεασμνος απ τη Πυθαγρεια θεωρα τι η Φση αποτελεται απ 4 στοιχεα, κλπ. Εδ στο παρν λοιπν ρθρο θα μιλσουμε για τους λλους 3.          Π. Χ.

                                
 
Ασκληπιδης

     Ο Ασκληπιδης ο Βιθυνς (124−40 π.Χ.) ταν ο 1ος ιατρς που διατπωσε μια προγονικ θεωρα ανλογη με τη μοριακ Ιατρικ. Επηρεασμνος απ την Επικορεια φιλοσοφα αποδεχταν την ατομικ θεωρα, την τυχαιτητα και την εξλιξη. Πρτεινε τι το ανθρπινο σμα απαρτζεται απ μρια και κενος χρους και θεωροσε τι οι νσοι οφελονται σε αλλαγ της μορφς και της θσης των μορων του ασθενος. Ο Βιθυνς ιατρς δρυσε τη Μεθοδικ Ιατρικ, που δεν αποδεχταν τη θεωρα της καλοπροαρετης Φσης και εισγαγε τη φυσιοκρατικ, φιλικ, συμπονετικ, ευχριστη και χωρς πνο θεραπεα στην ιατρικ πρακτικ. Ο Ασκληπιδης ταν ο πρτος ιατρς που διαχρισε τις ασθνειες σε οξεες και χρνιες, ο πρτος χειρουργς που πραγματοποησε μια επιλεκτικ μη επεγουσα τραχειοτομ και ο πρτος λληνας που καθιρωσε την Ιατρικ στη Ρμη. Η πρωτοποριακ του συμβολ κατστη κατανοητ μλις τις τελευταες δεκαετες, με την ναρξη της εποχς της μοριακς Ιατρικς.
     Εναι ευρτατα αποδεκτ τι η ιατρικ επιστμη, πως και πολλο λλοι επιστημονικο κλδοι, χει τις ρζες της στον ελληνικ πολιτισμ. Θρησκευτικς και μαγικς αντιλψεις καταδυνστευαν το νου των ανθρπων επ χιλιετες, ως τον 6ο αινα π.Χ., ταν η φιλοσοφα ρχισε να αναπτσσεται στις ελληνικς πλεις του Αιγαου και των ακτν της Ιωνας. Στο πλασιο μιας μακρς πνευματικς παρδοσης, που ρχισε απ το Θαλ το Μιλσιο, οι φιλσοφοι («φλοι της σοφας») προσπθησαν να εξηγσουν τη Φση χρησιμοποιντας τσο την εμπειρα τους που βασιζταν στις αισθσεις, σο και τη φαντασα τους που βασιζταν σε εμπειρικς αναλογες και ορθολογικς υποθσεις.
     Αυτ ακριβς το περιβλλον της πνευματικς ελευθερας ταν εκενο που επτρεψε να γεννηθε η επιστημονικ Ιατρικ. Απ την αρχαιτητα χει προταθε τι οι εμπειρικς γνσεις απ τη μαγειρικ και τα ατυχματα γυμναστικς, καθς και κποιες φιλοσοφικς ιδες, αποτλεσαν τις βσεις πνω στις οποες στηρχθηκε η ελληνικ Ιατρικ. Αυτ το ρθρο εναι αφιερωμνο στους πρωτοπρους λληνες ιατρος, οι οποοι περισστερο απ δο χιλιετες πριν εισγαγαν τις βασικς ννοιες της ιατρικς θεωρας, πρακτικς και ηθικς, που χρησιμοποιονται ακμη και σμερα: το θρυλικ Ιπποκρτη τον Κο και το μυστηριδη Ασκληπιδη το Βιθυν.
     Η παροσα ανασκπηση θα περιγρψει το βο, την ιατρικ φιλοσοφα, τη πνευματικ κληρονομι και τη συμβολ και του 2ου των ιατρν σε πτυχς της σγχρονης κλινικς και μοριακς Ιατρικς, αλλ και του τρτου, σημαντικο αρωγο της ιατρικς γενικς. Η ανασκπηση βασζεται κυρως στη κριτικ ανγνωση των διαθσιμων αρχαων πηγν, σε προηγομενες φιλοσοφικς αναλσεις και σε αντστοιχο διεθνς ρθρο ενς απ τους συγγραφες. Με περισστερες λεπτομρειες παρουσιζεται ο σχετικ γνωστος Ασκληπιδης, αφο η πρωτοποριακ του συμβολ γινε αντιληπτ μλις τις τελευταες 10ετες με την ναρξη της εποχς της μοριακς Ιατρικς.



     Ο Ασκληπιδης ο Βιθυνς θεωρεται 1ος ιατρς που καθιρωσε την ελληνικ Ιατρικ στη Ρμη. μως, δεν εναι ιδιατερα γνωστς παρ το γεγονς τι δημιοργησε μια θεωρα περ υγεας και νσου, που παρουσιζει πολλς ομοιτητες με τη προσγγιση που σμερα αποκαλομε Μοριακ Ιατρικ. Απκτησε με τον καιρ τερστια δημοτικτητα, οπτε προσκλθηκε στην αυλ του Μιθριδτη, αλλ προτμησε τη Ρμη, εν στον βασιλι στειλε απλς τα συγγρμματ του. Στη Ρμη ο Ασκληπιδης δρυσε τη «μεθοδικ ιατρικ σχολ», η οποα συνιστοσε τη φυσιοθεραπεα, τη δαιτα και τα λουτρ, εν αντιθτως απφευγε τη χοργηση φαρμκων. Την δια μθοδο εφρμοζε στον εαυτ του, λγοντας μλιστα τι αν ασθενοσε ποτ δεν θα πρεπε να αποκαλεται γιατρς. Πραγματικ, φθασε ως τα βαθι γερματα και σκοτθηκε πφτοντας απ μα σκλα. 
     Ο Ασκληπιδης ο Προυσαες ( Βιθυνς, Κιανς Προυσιες) (1ος αι. π.Χ.) ταν αρχαος λληνας φυσιολγος κι ιατρς, που καταγταν ετε απ την Προσα ετε απ την Κο ( Προυσιδα) της Βιθυνας. Σποδασε αρχικς στην πατρδα του και στη συνχεια ταξδεψε στην Αθνα, που παρακολοθησε την επικορεια διδασκαλα «περ της εξ ατμων συστσεως του κσμου», της οποας γινε οπαδς. Κατπιν επισκφθηκε το Πριο, που κουσε τις παραδσεις του δισημου φαρμακολγου Κλεοφντου.

     τανε γιος του ιατρο Ανδρα και γεννθηκε στη Προυσιδα Κο, παραθαλσσια ελληνικ πλη στη Βιθυνα, τη βορειοδυτικ περιοχ της Μ. Ασας. Σποδασε Ιατρικ στη φημισμνη Ιατρικ Σχολ του Μουσεου Αλεξνδρειας και φιλοσοφα στη Επικορεια Σχολ του Κπου Αθνας. Αρνθηκε δελεαστικ πρταση του βασιλι του Πντου Μιθριδτη Ευπτορα να γνει επσημος ιατρς του και σε ηλικα 30 ετν περπου μετακμισε στη Ρμη, που πρτα δδαξε φιλοσοφα κι αργτερα σκησε την Ιατρικ. Ο Ασκληπιδης ταν ιδιατερα ικανς και στη φιλοσοφα και στην Ιατρικ, πως βεβαινουν με θαυμασμ οι σγχρονο του Πλατωνικο φιλσοφοι Αντοχος ο Ασκαλωντης και Κικρων.
     Η διπλ ικαντητ του χει απασχολσει πολλος σγχρονους μελετητς, αλλ μπορε να εξηγηθε εκολα απ το γεγονς τι εχε επηρεαστε πολ απ το δσκαλ του Επικορειο φιλσοφο Ζνωνα το Σιδνιο, που κενη την εποχ διηθυνε τον Κπο της Αθνας. Γνωρζουμε απ διασωθντα ργα του Επικορειου φιλοσφου Φιλδημου του Γαδαρηνο, ενς λλου μαθητ του Ζνωνα, πως ο Σιδνιος δδασκε τι η φιλοσοφα εναι η Ιατρικ της ψυχς. Στις παραδσεις του δινε μφαση στην αναγνριση σημεων συμπεριφορς και στην ανλυση ιστορικν περιστατικν για την ψυχοθεραπεα των μελν της Επικορειας κοιντητας. Ο Ζνων χρησιμοποιοσε να συνδυασμ φιλικς προσγγισης και ειλικρινος κριτικς με πρακτικ τρπο, περπου πως γνεται σμερα η υπαρξιακ και γνωσιακ ψυχοθεραπεα. Ο Φιλδημος χρησιμοποησε την δια προσγγιση στη φιλοσοφικ διδασκαλα ξεχωριστν Ρωμαων πως ο Ορτιος και ο Βιργλιος (σως ακμη κι ο Λουκρτιος) στο Ηρκλειο, μια πλη κοντ στη Νεπολη και την Πομπηα. Η βιβλιοθκη του Γαδαρηνο Επικορειου φιλοσφου, που ανακαλφθηκε το 1750 σε μια παυλη του Ηρακλεου, θαμμνη κτω απ τνους στερες λβας, αποτελε την αρχαιτερη σωζμενη ελληνικ βιβλιοθκη με δο χιλιδες παπρους, που ακμη μελετνται. πως και ο Ασκληπιδης, ο Φιλδημος ταν νας λληνας απ την Ανατολικ Μεσγειο, που σποδασε στην Αλεξνδρεια και στην Αθνα, αλλ πειτα μετακμισε δυτικ στην Ιταλα για να διδξει Επικορεια φιλοσοφα.
     Ο ιδρυτς αυτς της φιλοσοφας ταν ο Επκουρος ο Αθηναος (341−270 π.Χ.), ο οποος συνδασε την ατομικ φυσικ του Δημκριτου και τη βιολογικ ηθικ του Αριστοτλη διαμορφνοντας μια ανθρωπιστικ φιλοσοφα που διαδθηκε την Ελληνιστικ και Ρωμακ εποχ επηρεζοντας πολλς χιλιδες ανθρπους. Ο Επκουρος πρσβευε τι η αινια Φση αποτελεται απ τομα σωματδια και κεν χρο, καθς και τι το θροισμα λης της λης εναι μεν σταθερ, αλλ τα τομα χρησιμοποιονται αναα απ αναγκαιτητα και τυχαιτητα σε μια ατελεωτη διαδικασα δμησης και αποσνθεσης των υλικν σωμτων.
     Ο Αθηναος φιλσοφος πρωτοδιατπωσε βασικς ννοιες της Χημεας, εισγοντας μια σχεδν σγχρονη μοριακ αντληψη για τη δομ και τη λειτουργα της Φσης. Σε αντθεση με το Δημκριτο, που αμφισβητοσε τις πληροφορες των αισθσεων, ο Επκουρος θερησε υπαρκτς τις ιδιτητες των σνθετων σωμτων και αντιλφθηκε τι οφελονται στον τρπο με τον οποο συνδονται τα τομα που τα απαρτζουν. Συνδεσε τη Δημοκρτεια φυσικ πραγματικτητα των ατμων και του κενο με την Αριστοτελικ βιολογικ πραγματικτητα του αισθητο κσμου, δημιουργντας τη γφυρα των σνθετων σωμτων με νες ιδιτητες, δηλαδ τον κσμο των μορων. Τα τομα εναι αινια, οπτε η συνολικ ποστητα της λης διατηρεται, αλλ απ την προσθκη και αφαρεση ατμων σε συσσωματματα αναφονται νες λειτουργες και νες δυναττητες, υποστριξε ο σοφς Επκουρος.
     Αντστοιχοι νμοι γνεσης και φθορς θεωροσε τι ισχουν και για τα ουρνια σματα. Καταρρπτοντας τις μεταφυσικς αστρολογικς αντιλψεις της εποχς του, αντιλφθηκε τι ο λιος και τα αστρια εναι σφαρες απ φωτι, εν η γη εναι σφαιρικς πλαντης. Πρτεινε την παρξη πειρων πλανητν, με κποιους απ αυτος να μοιζουν στη γη και λλους χι, και με μερικος απ αυτος να διαθτουν ζωντανος οργανισμος. Σμφωνα με τον ποιητ Λουκρτιο, ο Επκουρος μλησε για εξλιξη των ζωντανν οργανισμν, που βασζεται στη φυσικ επιλογ των καλτερα προσαρμοσμνων ζων στο διαρκς μεταβαλλμενο περιβλλον, περπου πως και ο Δαρβνος. Ο Αθηναος φιλσοφος υποστριξε τι ο καλτερος τρπος να κατανοσουμε τη Φση εναι μσω των αισθσεν μας, αφο τις αναπτξαμε κατ τη διρκεια της εξλιξης και εμαστε προσαρμοσμνοι να ζομε σε αυτν τον κσμο. Σμφωνα με τον Επκουρο, μπορομε να διατυπνουμε πολλς θεωρες που να εξηγον να φαινμενο, αλλ θα πρπει να δεχθομε ως αληθ μνο εκενη τη θεωρα που επιβεβαινεται απ τη μαρτυρα των αισθσεων. Ο σγχρονς του Στρτων ο Λαμψακηνς, ο τρτος διευθυντς του Λυκεου μετ τον Αριστοτλη και το Θεφραστο, ταν ο πρτος γνωστς νθρωπος που πραγματοποησε συστηματικ πειρματα με στχο να εξετσει τις απψεις του Επκουρου για τα τομα και το κεν. Ως αποτλεσμα, ο Στρτων συμφνησε με τον Επκουρο αποκηρσσοντας τις τελεολογικς θεωρες του Αριστοτλη.
     Ο Επκουρος παρατρησε τι η φυσιολογικ τση των ανθρπων εναι η αναζτηση της ηδονς, που αντιστοιχε στην απουσα του πνου. Περιγραψε την ευτυχα ως μια κατσταση κατ την οποα το σμα δεν αισθνεται πνο και η ψυχ εναι ρεμη. Δδαξε τι η ορθ φιλοσοφα, που βασζεται σε επιστημονικς γνσεις, θεραπεει την ταραχ της ψυχς, πως αντστοιχα το σωστ φρμακο θεραπεει τον πνο του σματος. Προσπθησε να ελευθερσει τους ανθρπους απ προκαταλψεις, δεισιδαιμονες και αβσιμους φβους για το γνωστο. Σμφωνα με τον Επκουρο, ο θνατος καταστρφει την ψυχ μας και τις αισθσεις μας και κατ συνπεια δεν θα τον αντιληφθομε ποτ. Δεν υπρχει ειμαρμνη, οπτε η τυχαα κνηση των ατμων επιτρπει την ελεθερη βοληση των ανθρπων. Οι Θεο υπρχουν αλλ δεν ενδιαφρονται για τους ανθρπους τα ουρνια σματα και γι’ αυτν το λγο ο κσμος εναι τσο ατελς. Δεν θα πρπει να φοβμαστε τους Θεος αλλ να τους λατρεουμε ως παραδεγματα της τλειας ευτυχας. Το μνυμα του Επκουρου ταν τι λοι οι νθρωποι (πλοσιοι και πτωχο, νδρες, γυνακες, ακμη και δολοι) μπορον να ζσουν ευτυχισμνα αν διαθτουν φρνηση, αντικειμενικ γνση, αρετ, δικαιοσνη και φιλα με τους συνανθρπους τους.
     Επηρεασμνος απ την Επικορεια φιλοσοφα, ο Ασκληπιδης απρριψε τα δγματα του Ιπποκρτη για τα τσσερα στοιχεα και τους τσσερις χυμος, καθς και το αξωμα της καλοπροαρετης Φσης. Δεχταν την ατομικ θεωρα, την τυχαιτητα και την εξλιξη, υποστηρζοντας τι «η Φση καθλου δεν φροντζει για τη διατρηση των ζωντανν οργανισμν». Προειδοποησε τι στις περισστερες περιπτσεις, εν δεν προσφερθε η κατλληλη φροντδα σε ναν ασθεν, ττε η κατστασ του θα επιδεινωθε.
     Δδαξε τι το ανθρπινο σμα απαρτζεται απ (α) μρια (μρη) που εναι φτιαγμνα απ τομα (ναρμοι γκοι) και (β) κενος χρους (προι), εισγοντας τσι τη Μοριακ Στερεοπαθολογα. Σμφωνα με τον Ασκληπιδη, οι ασθνειες προκαλονται απ την αλλαγ της μορφς, της θσης της ελεθερης ρος των μορων ενς ασθενος. Για να αποκαταστσει την κατσταση της υγεας υιοθτησε κυρως πιες θεραπευτικς μεθδους, πως εναι η υγιειν διατροφ, η κθεση στον λιο, η υδροθεραπεα, η χειρομλαξη (μασζ), η φυσικ σκηση. Σε μερικς περιπτσεις χρησιμοποιοσε βτανα (ανδειξε τη χρση του χαμομηλιο) ακμη και χειρουργικς επεμβσεις, εν το θεωροσε απαρατητο.
     να σημαντικ χαρακτηριστικ του Ασκληπιδη ταν η φιλικ υποστριξη των ασθενν του. Η ενσυνασθηση που δειχνε για τα συναισθματα και την νεση των ασθενν του ερχταν σε μεγλη αντθεση με τη δισημη αποστασιοποιημνη συμπεριφορ των λλων ιατρν της εποχς του. Το ρητ του ταν «θερπευσε τον ασθεν γργορα, ακνδυνα και ευχριστα». Πρτεινε ακμη και τη χοργηση κρασιο σε μερικς περιπτσεις, τσι στε οι ασθενες να μην αισθνονται πνο. Πρσβευε τι «ο ιατρς που σβεται το επγγελμ του αναλαμβνει λγους ασθενες και τους παρακολουθε πολ στεν». Υποστριζε την ιστιμη θεραπευτικ προσγγιση ανδρν και γυναικν, καθς οι περισστερες ασθνειες εναι κοινς και για τα δο φλα. Ο Ασκληπιδης ταν πρωτοπρος στην ανθρπινη θεραπευτικ αντιμετπιση ασθενν με ψυχικς διαταραχς. Ελευθρωνε τους παρφρονες απ τον εγκλεισμ τους στο σκοτδι και τους θερπευε με μουσικοθεραπεα και εργασιοθεραπεα.
     Υπρξε ο 1ος ιατρς που εισγαγε το σημαντικ διαχωρισμ των νσων σε οξεες και χρνιες. Απελευθερωμνος απ τη λανθασμνη πστη της καλοπροαρετης Φσης και επηρεασμνος απ μια Κρια Δοξασα του Επκουρου σον αφορ στους πνους («αυτο που εναι παροδικο εναι πιο ντονοι, εν αυτο που εναι χρνιοι εναι πιο πιοι»), ο Ασκληπιδης αντιλφθηκε τι κποιες ασθνειες χουν μικρ διρκεια, εν κποιες λλες εναι ανατες. Συμπρανε τι ο ιατρς πρπει να δρσει ταχως τσι στε να χει την ευκαιρα να θεραπεσει τις οξεες ασθνειες, εν το καλτερο που μπορε να κνει στην περπτωση των χρνιων νοσημτων εναι να προσφρει τις καλτερες δυνατς συνθκες διαβωσης στους ασθενες. Ο Ασκληπιδης υπρξε ο πρτος ιατρς που ασχολθηκε συστηματικ με τις χρνιες ασθνειες.
     Η ανθρπινη και φυσιοκρατικ προσγγιση του Βιθυνο ιατρο, καθς και οι ιατρικς του ικαντητες, τον καναν δισημο στη Ρμη. Ονομστηκε «Φιλοφυσικς», λγω της φυσιοκρατικς φιλοσοφας που ακολουθοσε, αλλ και «Φαρμακων», επειδ περιγραψε και χρησιμοποιοσε πολλ βτανα και φαρμακευτικ σκευσματα, πως αναφρει με θαυμασμ ο Διοσκουρδης ο Πεδνιος. γραψε πολλ κεμενα αλλ δυστυχς δεν διασθηκε καννα, οπτε οι απψεις του γιναν γνωστς μσω λλων συγγραφων.
     Ενδιαφρον εναι τι το βιβλο «Παραγγελαι», που παραδξως συμπεριλαμβνεται στην Ιπποκρτεια Συλλογ, περιχει τσες πολλς απ τις απψεις του Ασκληπιδη, που θεωρεται τι ετε ο διος ετε κποιος απ τους πρτους μαθητς του ταν ο συγγραφας του. Το βιβλο περιλαμβνει αναφορς στις οξεες και στις χρνιες ασθνειες, καθς και στην κατλληλη ιατρικ φροντδα με κατανηση, φιλικτητα και ενδιαφρον απναντι στους ασθενες. Αρχζει με το ρητ «η αση εναι θμα χρνου, αλλ μερικς φορς και θμα ευκαιρας». Βασζει την ιατρικ πρακτικ «χι σε θεωρες αλλ στην αισθητηριακ εμπειρα και στην αιτιολγηση», υπογραμμζοντας την προσγγιση του Ζνωνα του Σιδνιου που βασζεται στην παρατρηση των ορατν σημεων και στον ορθολογικ συμπερασμ απ αυτ. Περιλαμβνει αρκετς Επικορειες απψεις, που αφορον στην αισθητηριακ αντληψη, στην προσπθεια για την ευχαρστηση του ασθενος και στην αποφυγ της επιδεικτικς ματαιοδοξας του ιατρο. Επ πλον, περιλαμβνει την Επικορεια προσγγιση της φιλας που μετατρπεται σε συμπνια για τους ασθενες: «Εκε που υπρχει φιλα για τον νθρωπο, υπρχει φιλα και για την (ιατρικ) τχνη». Τελευταο χαρακτηριστικ του βιβλου, αλλ χι λιγτερο σημαντικ, εναι τι το ελληνικ κεμενο περιλαμβνει λατινισμος, υποδεικνοντας τι ο συγγραφας μιλοσε Λατινικ και ζοσε στη Ρωμακ περοδο.
     Δισπαρτες πληροφορες, καταγεγραμμνες απ διφορους συγγραφες, αποκαλπτουν τι ο Ασκληπιδης ταν νας ιδιατερα ξεχωριστς νθρωπος. ταν ο πρτος ιατρς που εκτλεσε μια μη επεγουσα θεραπευτικ τραχειοτομ, σμφωνα με το Γαλην και τον Αρεταο. Κποια φορ, σμφωνα με τον Πλνιο τον Πρεσβτερο, κατ τη διρκεια της πομπς μιας κηδεας ο Ασκληπιδης παρατρησε τι ο φερμενος ως νεκρς στην πραγματικτητα ζοσε ακμη και τον «ανστησε» (τον επανφερε στις αισθσεις του) προς κπληξη λων των παρευρισκομνων. Πιθαντατα, εναι δικ του η εκπληκτικ θεωρα, που καταγρφει ο σγχρονς του Ρωμαος, ο Μρκος Τερντιος Βρρος, σμφωνα με την οποα στα στσιμα νερ υπρχουν «αρατα μικρ ζα» (μικρβια), τα οποα μπορον να προκαλσουν ασθνεια. Πρπει να συνλαβε αυτ την ιδα χρησιμοποιντας τον Επικορειο Καννα συμπερασμο των αρατων πραγμτων κατ’ αναλογα με τα εμφαν, με στχο να εξηγσει το γεγονς τι οι νθρωποι που πιναν στσιμο νερ, ακμη και αραιωμνο σε φρσκο νερ, συνθως αρρσταιναν. νας λλος σγχρονς του Ρωμαος, ο Επικορειος Λουκρτιος, ενστερνστηκε τον τρπο σκψης του Ασκληπιδη σον αφορ στην αντληψ του για τα μρια ως συσσωματματα ατμων προσκολλημνων μεταξ τους, αλλ και σον αφορ στη διευκλυνση της κνησς τους μσα στον κεν χρο των πρων του ανθρπινου σματος. Στο ποημ του «Περ της φσεως των πραγμτων», ο Λουκρτιος ενσωμτωσε μεγλο μρος της ιατρικς γλσσας και πρακτικς, αλλ και της Επικορειας ψυχοθεραπεας, εν το ργο του κορυφνεται στο τελευταο επεισδιο, με την περιγραφ του λοιμο της Αθνας ως παρδειγμα φυσικς επιδημας χωρς τη θεκ μεσολβηση. Επειδ το ποημα του Λουκρτιου θεωρεται μμετρη απδοση του ργου του Επκουρου «Περ φσεως», εναι πιθαν ο διος ο Αθηναος φιλσοφος να εχε περιγρψει το λοιμ, λαμβνοντας στοιχεα απ την περιγραφ του Θουκυδδη.
     Ο Ασκληπιδης πθανε στη Ρμη σε μεγλη ηλικα, σμφωνα με τον Πλνιο τον Πρεσβτερο. Η επιρρο του διρκεσε πνω απ 500 τη με τη Μεθοδικ Σχολ Ιατρικς που καθιερθηκε απ τους μαθητς του. Το νομα της Σχολς προρχεται απ τη λξη «μθοδος», που υπονοε μια συστηματικ προσγγιση επιστημονικς διερενησης. Πραγματικ, η Μεθοδικ Ιατρικ βασστηκε στην ατομικ θεωρα και ταν απαλλαγμνη απ μεταφυσικς ιδες. Για παρδειγμα, ταν η μνη αρχαα ιατρικ σχολ που δεν πστευε στα θεκ ιαματικ νειρα, αφο αντστοιχα ο Επκουρος ταν ο μνος λληνας φιλσοφος που δεν αποδεχταν τη μαγικ και προφητικ δναμη των ονερων.
     Υπρξαν πολλο δισημοι Μεθοδικο ιατρο. Ανμεσ τους ξεχωρζουν οι λληνες μαθητς του Ασκληπιδη Θεμσων (100−20 π.Χ.) και Ττος Αυφδιος απ τη Σικελα (90−10 π.Χ.). Ο τελευταος γραψε να βιβλο, το οποο στη συνχεια μεταφρστηκε στα Λατινικ απ το Ρωμαο Κορνλιο Κλσο με τον ττλο «Περ Ιατρικς» κι γινε να απ τα δισημα ιατρικ βιβλα μχρι το 19ο αινα. Ο λληνας ιατρς Αντνιος Μοσα θερπευσε τον αυτοκρτορα Αγουστο απ τυφοειδ πυρετ με κρα λουτρ. Μια πιθαν εξγηση της επιτυχος θεραπεας εναι τι επιβραδνοντας την αναπαραγωγ του μικροβιακο στελχους σε να κρο περιβλλον, ο Μεθοδικς ιατρς δωσε τη δυναττητα στο ανοσοποιητικ σστημα του ασθενος να καταπολεμσει την ασθνεια.
     λλοι δισημοι οπαδο του Ασκληπιδη εναι ο Θεσσαλς απ τις Τρλλεις, ο επσημος ιατρς του αυτοκρτορα Νρωνα (1ος αι. μ.Χ.), ο Σωρανς ο Εφσιος, που θεωρεται ο πατρας της Γυναικολογας, της Μαιευτικς και της Παιδιατρικς (αρχς 2ου αι. μ.Χ.), καθς κι ο Καλιος Αυρηλιανς ο Νουμηδς (αρχς 5ου αινα μ.Χ).
     Επ πλον, η αρχαιολογικ ρευνα χει αποκαλψει διφορα στοιχεα για την παρξη Επικορειων ιατρν. Για παρδειγμα, στη μικρασιατικ πλη Ροδιπολη χει βρεθε επιγραφ του 2ου αι. μ.Χ., που τιμ τον ιατρ και φιλσοφο Ηρκλειτο, πους συνδεταν με τον Επικορειο Κπο της Αθνας. Στην ιταλικ πλη Ρμινι ανακαλφθηκε σπτι του 2ου αι. μ.Χ., που ανκε σ' λληνα Επικορειο χειρουργ που ονομαζταν Ευτχης.
     Αξζει να αναφερθε τι στα διασωθντα κεμενα του Σωρανο αναφρεται αρκετς φορς ο Ασκληπιδης κι λλοι Μεθοδικο ιατρο, αλλ κι Επικορειοι φιλσοφοι. Αξζει επσης να υπογραμμιστε η αναφορ στο Ζνωνα τον Επικορειο (το Σιδνιο) μαζ με το φιλσοφο Αριστοτλη, αλλ κι η αναφορ σε κποιο λλο σημεο στο Φαδρο τον Επικορειο μαζ με το φιλσοφο Εμπεδοκλ. Ο Φαδρος, πιθανν στενς φλος του σγχρονο του Ασκληπιδη, ταν νας ακμη δισημος Επικορειος φιλσοφος, που δδαξε φιλοσοφα στη Ρμη για πολλ χρνια σμφωνα με τον Κικρωνα και επστρεψε στην Αθνα μετ το 86 π.Χ. Εναι ελογο να συμπερνουμε τι ο Σωρανς γνριζε τις απψεις του Επικορειου Ζνωνα του Σιδνιου και του Φαδρου απ αναφορς στις εργασες του Ασκληπιδη. Εξ λλου, ο Βιθυνς ιατρς επηρεστηκε σε μεγλο βαθμ απ τον καθηγητ του Ζνωνα στον τρπο που θερπευε τους ασθενες του μ' ευγνεια και συμπθεια.
     Οι ιδες του Ασκληπιδη σχετικ με τα μρια και το κεν δχθηκαν σφοδρ επθεση απ Νεοπλατωνικος ιατρος, πως ο λληνας Γαληνς και φιλοσφους, πως ο Ρωμαος Απουλιος το 2ο αι. μ.Χ., αλλ και μεταγενστερα απ Χριστιανος και Μουσουλμνους, που ταν υπρμαχοι της Ιπποκρτειας Ιατρικς. Οι συνεισφορς του Βιθυνο ιατρο ξεχστηκαν για παραπνω απ 15 αινες, εκτς απ μερικς θεωρες, πως η δικριση των ασθενειν σε οξεες και χρνιες.
     Διαφωνοσε σε πολλ θματα με τον Ιπποκρτη κι ιδιατερα στα περ «κριτικν ημερν», στην αλλαγ της δαιτας στους ασθενες κι λλα. Θεωρεται τι ο Ασκληπιδης καθιρωσε τη δικριση των ασθενειν σε χρνιες και οξεες, και των σπασμν σε τονικος και κλονικος. Η φμη του φθασε στο μγιστο ταν δικρινε και δισωσε μα περπτωση νεκροφνειας. Επσης, εφρμοζε την τραχειοτομα σε περιπτσεις κινδνου ασφυξας, ντας γενικς οπαδς της χειρουργικς.
     Κποτε μως μερικς απ τις βασικς ιδες του Επκουρου και του Ασκληπιδη ανακαλφθηκαν ξαν απ τους σγχρονους επιστμονες. Ο νθρωπος που αναβωσε την Επικορεια φιλοσοφα το 17ο αινα, ο Γλλος καθολικς ιερας και φυσικς φιλσοφος Γκασσεντ, χρησιμοποησε 1η φορ στην ιστορα τον ρο “molecule” (μριο) για να περιγρψει το μικρ υλικ συσσωμτωμα ατμων. Οι Επικορειες απψεις του Γκασσεντ επηρασαν πολλος επιστμονες, πως τους Ιταλος Γαλιλαο και Μαλπγγι, καθς και τους γγλους Μπυλ και Νετωνα κι αποτλεσαν τη 1η πνευματικ αναλαμπ που οδγησε στο Διαφωτισμ και τη σγχρονη Επιστμη.
     Το 19ο αι., ο γγλος φυσικς Ντλτον απδειξε τι η ατομικ θεωρα εναι ορθ κι ο Γλλος βιοχημικς Παστρ δειξε τι τα μικρβια μπορε να προκαλον ασθνειες. Τον 20 αι., γινε εμφανς τι λες οι ασθνειες χουν μοριακ βση. Η δομ του DNA παρεχε να βιοχημικ μοντλο του 1ου επιπδου οργνωσης της ζως εγκαινιζοντας την εποχ της Μοριακς Βιολογας. Η Ιατρικ εισλθε στη μοριακ της φση τις τελευταες δεκαετες, καθς λες οι ρευνες χουν αποκαλψει αποκαλπτουν τους υποκεμενους μοριακος μηχανισμος των ασθενειν. Καννας ιατρς, βιολγος λλος βιοεπιστμονας που διαθτει επιστημονικ κατρτιση και σβεται τον εαυτ του, δεν πιστεει πλον στις υλες θεραπευτικς δυνμεις της καλοπροαρετης Φσης.
     Η ψυχολογικ υποστριξη των νσων θεωρεται απαρατητο συστατικ της ιατρικς πρακτικς. Οι ασθενες με ψυχικς διαταραχς σμερα χρζουν σεβασμο και θεραπεονται με μουσικ και εργασιακ θεραπεα, εκτς απ την κατλληλη φαρμακευτικ αγωγ που τους χορηγεται. Υπρχουν ακμη και πρσφατες ρευνες, στις οποες αναφρεται τι το μασζ μπορε να χει ευεργετικ επδραση στη μεωση των φυσικν συμπτωμτων του πνου και του γχους σε ασθενες με καρκνο. Και παρ’ λα αυτ, ο Ασκληπιδης ο Βιθυνς παραμνει σχετικ γνωστος.

============

                                Γαληνς

     Ο Κλαδιος Γαληνς (Πργαμος, 129 μ.Χ. Ρμη – 199 μ.Χ.) ταν ο 2ος σπουδαιτερος λληνας ιατρς της Αρχαιτητας μετ τον Ιπποκρτη κι ο τελευταος χρονικ απ λους τους σημαντικος ιατρος του ελληνορωμακο κσμου. Δε μαρτυρεται το ρωμακ του νομα, αλλ τα δο αρχικ του Cl. που παραδδεται τι πιθαντατα προρχονται απ το λατινικ Clarissimus = ενδοξτατος κι χι απ το Claudius. Δεν υπρχει σχεδν ιατρικς κλδος που να μην απασχλησε το Γαλην.



     Οι εμπεριστατωμνες μελτες του αναφρονται στην ανατομικ, τη φυσιολογα, τη χειρουργικ, την οφθαλμολογα, τη μαιευτικ, τη παθολογα, τη θεραπευτικ, την υγιειν, την οδοντιατρικ και τη φαρμακολογα. Τα πολυσνθετα φαρμακευτικ σκευσματα, που ο διος παρασκεαζε εναι γνωστ στη βιβλιογραφα ως «γαληνικ» κι η αντστοιχη φαρμακοτεχνα ονομζεται «γαληνικ φαρμακευτικ» Σζονται περπου εκατ μελτες του, που προθησαν σημαντικ την ιατρικ επιστμη.
     Το βιολογικ του δγμα, ο «γαληνισμς», επικρτησε στην ευρωπακ ιατρικ επ 14 αινες (κατ τον Μεσαωνα και στον αραβικ κσμο). Οποιαδποτε παρατρηση ερχταν σε αντθεση με τη διδασκαλα του Γαληνο, απορριπτταν. Μνο μετ το 1540 μ.Χ., ιδως με τις ανατομικς ρευνες του Βεζλιου, ρχισε ν’ αντικαθσταται ο γαληνισμς, εν η βαθμονμηση της δραστικτητας των φαρμκων απολμβανε καθολικ αποδοχ για περισστερο απ 1600 χρνια και μλις στα μσα του 19ου αι. η φαρμακολογα εγκατλειψε το σστημα των ποιοττων και των βαθμν ντασης των φαρμκων που εισγαγε.
     Επινησε τη πρακτικ της ψηλφησης του σφυγμο του ασθενος, η οποα χρησιμοποιεται μχρι σμερα. γραψε μια πραγματεα για το πς ο σφυγμς, αργς γργορος, ισχυρς ασθενς, κανονικς ακαννιστος, θα μποροσε να αποδειχθε χρσιμος στη διγνωση των ασθενειν, παρτι δεν εχε ιδα για την κυκλοφορα του αματος.



     Ο Γαληνς, ο μεγαλτερος γιατρς της αρχαιτητας μετ τον Ιπποκρτη, σως κι ισξις του, γεννθηκε στην Πργαμο το 129 μ.Χ. Γιος του αρχιτκτονα και μαθηματικο Νικομχου, λαβε επιμελημνη μρφωση, αρχικ φιλοσοφικ και κατπιν ιατρικ. Ο πατρας του ντας επορος αρχιτκτονας αφοσιωμνος στον χαρισματικ γιο του. Του παρεχε πλοσια εκπαδευση, η οποα περιελμβανε μαθητικ και φιλοσοφα. Μετ τον θνατο του πατρα του, ο Γαληνς κληρονμησε μια αρκετ μεγλη περιουσα και ρχισε να ταξιδεει και να μορφνεται, περνντας αρκετ χρνο στην περφημη βιβλιοθκη της Αλεξνδρειας στην Αγυπτο. Μετ απ σπουδς κοντ στους καλτερους γιατρος της εποχς του στη Σμρνη και την Αλεξνδρεια, επστρεψε στην Πργαμο, που και διορστηκε γιατρς των μονομχων.
     Η φροντδα του ταν σημαντικ, καθς οι πληγς των μαχητν πρεπε να επιδεθον μεταξ των αγνων στε να συνεχσουν να μχονται. Σμφωνα με τα λεγμεν του, ο Γαληνς ταν εξαιρετικ επιτυχημνος. Απκτησε σημαντικ φμη ανμεσα στους πλοσιους πολτες και γρω στο 160 μ. Χ., μετβη στη Ρμη. ρχισε να γρφει πνω στην ανατομα και τη φυσιολογα, εν συμμετεχε σε μα εκστρατεα του αυτοκρτορα Μρκου Αυρλιου, με τον οποο συζητοσε συχν διφορα φιλοσοφικ θματα.
     Ο Γαληνς σπευδε πντοτε να επισημνει τα σφλματα των λλων γιατρν, τσι στε οι πντες να γνωρζουν τι οι δικς του διαγνσεις και θεραπεες ταν οι καλτερες. ταν νας δαιμνιος γιατρς με μεγλη ζτηση, ο οποος δινε μεγλη προσοχ στις ψυχικς καθς και τις σωματικς πτυχς της υγεας και της νσου. Κποτε μλιστα διγνωσε μια «ασθνεια της αγπης»: μια νεαρ γυνακα γινταν πολ ασθενικ και νευρικ, ποτε νας μορφος νεαρς χορευτς δινε παραστσεις στην πλη της.
     Ταξδεψε 1η φορ στη Ρμη το 161 μ.Χ., που απκτησε μεγλη φμη, αλλ και προκλεσε μεγλο φθνο, τσο στε να αναγκαστε να φγει με το ξσπασμα μιας μεγλης επιδημας το 166 μ.Χ. Η φμη του μως εχε γνει τσο μεγλη στε ο αυτοκρτορας Μρκος Αυρλιος τον κλεσε και πλι το 168 μ.Χ. ως προσωπικ του γιατρ.



     Συστηματοποησε μαν εκλογικευμνη ιατρικ πρακτικ που πατοσε στη κληρονομι του Ιπποκρτη, δινε μφαση στη φλεβοτομ ως καθολικ θεραπευτικ μθοδο κι εξαπλθηκε γργορα σε λη τη Μεσγειο, υποσκελζοντας κθε λλο ιατρικ σστημα. Με τις νεκροψες του σε ζα βρκε τι οι φλβες κι οι αρτηρες μεταφρουν αμα κι χι αρα πως πιστευταν (Ερασστρατος, Ηρφιλος) ως ττε, με αποτλεσμα το σστημα του να δνει στο αμα σπουδαιτερο ρλο σε σχση με τους λλους σωματικος χυμος. σως η σπουδαιτερη συμβολ του μως εναι τι, απ κοινο με τον Πλνιο τον πρεσβτερο και τον Κλαδιο Πτολεμαο, συγκντρωσαν, συστηματοποησαν και κωδικοποησαν σε κοιν γλσσα, και βεβαως ο καθνας τους στους τομες της ειδκευσης του, τη συσσωρευμνη φιλοσοφικ γνση του μεσογειακο κσμου των προηγομενων 7 αινων.
     Συνβαλλε σημαντικ στην ανπτυξη της οδοντιατρικς επιστμης. Εναι ο πρτος που αναγνωρζει τι ο νθρωπος διαθτει 32 δντια. Δικρινε τα δντια σε τομες, κυνδοντες και γομφους. Ανακλυψε τη νερωση των δοντιν, αλλ και μιας μεθδου εισαγωγς φαρμκων στον πολφ του δοντιο που λγει με τη βοθεια "τρυπνου". Στα φαρμακολογικ ργα Περὶ κρσεως καὶ δυνμεως τῶν ἁπλῶν φαρμκων και Περὶ συνθσεως φαρμκων τῶν κατὰ τπους καταγρφονται οι φαρμακευτικς θεραπεες για την αντιμετπιση των οδοντικν και στοματικν παθσεων. Επσης χρη στο Γαλην εμαστε σε θση να σκιαγραφσουμε τις φαρμακευτικς αγωγς αλλ και τον τρπο αντιμετπισης των στοματικν κι οδοντικν νσων απ την εποχ του Ιπποκρτη μχρι και τα τλη του 2ου αι. μ.Χ. αφο διασζει αποσπσματα 22 ιατρν οι οποοι ασχολθηκαν με οδοντιατρικ ζητματα.



     Στο κντρο λων των σωματικν λειτουργιν βρισκταν μια ουσα που οι λληνες ονμαζαν πνεμα, μια λξη που σχετιζταν και με την ννοια του «αρα». Απ τη συγκεκριμνη λξη προλθαν πολλο σγχρονοι ιατρικο ροι, πως η πνευμονα. Για τον Γαλην, το σμα περιεχε τρα εδη πνεματος και κατανηση της λειτουργας του καθενς ταν κεντρικς σημασας για την κατανηση της λειτουργας του σματος. Το βασικτερο εδος πνεματος σχετιζταν με το συκτι κι αφοροσε τη θρψη. Το συκτι, πστευε ο Γαληνς, μποροσε να αντλσει υλικ απ το στομχι μετ την κατανλωση και την πψη της τροφς, να το μετατρψει σε αμα και πειτα να το εμπλουτσει με «φυσικ» πνεμα. Αυτ το αμα απ το συκτι φτανε στη συνχεια μσω των φλεβν σε λο το σμα, θρφοντας τους μυς και τα λλα ργανα. Μρος αυτο του αματος περνοσε μσω μια μεγλης φλβας, της κολης φλβας, απ το συκτι στην καρδι, που διυλιζταν εκ νου με να λλο πνεμα, το «ζωτικ».
     Η καρδι κι οι πνεμονες συνεργζονταν σε αυτ τη διαδικασα και μρος του αματος περνοσε απ την πνευμονικ αρτηρα στους πνεμονες. Μρος του αματος στην καρδι περνοσε απ αριστερ στα δεξι μσω του διαφργματος της καρδις. Εχε ανοιχτ κκκινο χρμα γιατ, πως πστευε ο Γαληνς, εχε εμπλουτιστε με το ζωτικ πνεμα. Σμφωνα με την εικνα που εχε ο Γαληνς, μρος του αματος μεταφερταν απ την καρδι στον εγκφαλο, που αναμειγνυταν με να τρτο εδος πνεματος. Προσδιδε στον εγκφαλο τις χαρακτηριστικς λειτουργες του και ρεε μσω των νερων, επιτρποντας να κινομαστε χρησιμοποιντας τους μυς μας και νινουμε τον εξωτερικ κσμο μσω των αισθσεν μας. Το τριμερς σστημα πνευμτων του Γαληνο, κθε μρος του οποου συσχετιζταν με τα σημαντικ ργανα (συκτι, καρδι, εγκφαλος) γινταν αποδεκτ για περισστερο απ 1.000 χρνια. Καννας δυτικς γιατρς σε λη την ιστορα δεν χει ασκσει τσο μεγλη επδραση για τσο πολ καιρ.
     Επεκτενοντας το ργο του Ιπποκρτη ακολοθησε την αρχ, τι να περαμα δεν αξζει τποτα, εφσον η εκτλεσ του δε στηρζεται σε κποια θεμελιωμνη συλλογιστικ.     πως κι ο Ιπποκρτης, ο Γαληνς πστευε τι οι τσσερις χυμο -αμα, κτρινη χολ, μαρη χολ και φλγμα, ταν ψυχρο θερμο, υγρο ξηρο. Για να αντιμετωπιστε μα ασθνεια, πρεπε να επιλεχθε μια «αντθετη» θεραπεα, της διας μως ντασης. τσι ασθνειες που ταν θερμς κι υγρς σε 3ο βαθμ, αντιμετωπζονταν με μια θεραπεα που ταν ψυχρ και ξηρ σε 3ο βαθμ. Αν ο ασθενς κρωνε κι τρεχε η μτη του, χρησιμοποιονταν φρμακα και τροφς που ξραιναν και θρμαιναν. Φρνοντας ξαν σε ισορροπα τους χυμος, ο οργανισμς επανερχταν στην υγι «ουδτερη» κατσταση. Οι 4 χυμο του Ιπποκρτη αντιστοιχον -πως υποστριζε- σε 4 χαρακτηριστικος ανθρπινους τπους: στον αιματδη τπο (το αμα), στον φλεγματικ τπο (το φλγμα), στον χολερικ τπο (η κτρινη χολ) και στον μελαγχολικ τπο (η μαρη χολ)που, κατ την ποψ του, προδιαθτει στην ανπτυξη καρκνου «και μλισθο καρκνος υπ μελαγχολικο γνεται χυμο» «σα μν γρ υπ μελαγχολικο σκιρροται (σκληρανει, στοκρει) χυλο καρκινδη τε πντα στιν.
     Ειδικτερα ισχυρστηκε τι το πνεμα διακρνεται σε «ψυχικ» μ’ δρα τον εγκφαλο, σε «ζωτικ» μ’ δρα την καρδι και σε «φυσικ» μ’ δρα το παρ. Γνριζε την δηλη αναπνο που οι αναπνευστικς κινσεις γνονται με τη βοθεια των θωρακικν και μεσοπλεριων μυν και του διαφργματος και μεταξ πολλν λλων (σθμα, αφωνα, πνευμονα, πλευρτιδα) χαρακτρισε τη πνευμονικ φυματωση σαν μια νσο μεταδοτικ για τη θεραπεα της οποας συνιστοσε διαιτητικ αγωγ κι αλλαγ κλματος.
     γνωστος παραμνει ο τπος κι ο χρνος του θαντου του, πιθανολογεται η Σικελα γρω στο 200 μ.Χ. Συγγραφας εκατοντδων ιατρικν, φιλοσοφικν και γραμματικν ργων, εκλεκτικς πντοτε στις απψεις του και πιστεοντας τι «ο ριστος ιατρς εναι και φιλσοφος», συνψισε σε να περτεχνο, μερικς φορς αντιφατικ και συγκεχυμνο, οπωσδποτε μως πλρες κι ενδιαφρον σστημα, ολκληρη την προγενστερη ιατρικ και φιλοσοφικ του παρδοση, απ τον Ιπποκρτη και τον Πλτωνα, ως τον Αριστοτλη και τους Στωικος. Το σστημα αυτ θα αποτελσει τη βση της αραβικς και μεσαιωνικς, αλλ και της νετερης λακς ιατρικς. Η αντιμετπιση του ανθρπινου σματος ως ενιαου συνλου που στην υγι του κατσταση το χαρακτηρζει η απλυτη ισορροπα και το μτρο, καθς και η προβολ ενς ιατρικο προτπου που στκεται υπερνω υλικν αγαθν και κθε εδους σκοπιμοττων, καθιστον το ργο του ενδιαφρον ακμα και στη σημεριν εποχ της αλματδους τεχνολογικς προδου.



     Η πραγματεα του "τι τας του σματος κρσεσιν αι της ψυχς δυνμεις πονται" χει χαρακτηρισθε ως να απ τα καλτερα ργα του Γαληνο ("ex optimis Galeni"), με ιδιατερο ενδιαφρον για την ιατρικ, την ψυχολογα και τη φιλοσοφα. Πρκειται για να κεμενο που ο Περγαμηνς ιατρς κατατσσει στα "προς την Πλτωνος φιλοσοφαν ανκοντα" ργα του. Ο Γαληνς εξετζει το πολυσυζητημνο θμα της σχσης μεταξ σματος και ψυχς· αφορμται απ τον αριστοτελικ ορισμ της ψυχς ως "εδους" του σματος (Περ ψυχς 412a 20-21), για να καταλξει στην υλιστικ ποψη τι η ψυχ ακολουθε το σμα , σε πιο ακραα διατπωση, "δουλεει τω σματι". Για να αποδεξει την ισχ της θεωρας που εκφρζει στον ττλο της "πραγματεας", ο Γαληνς στηρζεται, κατ τη συνθη τακτικ του, σε απψεις των "παλαιν" (Πλτωνος, Αριστοτλους, Ιπποκρτους, Στωικν), οι οποες, πως τις παρουσιζει, συνδουν με τη θεωρα που πρεσβεει. Επιλγει προσεκτικ τα χωρα που παραθτει, τα αλλοινει, πως τον εξυπηρετε, και προβλλει κυρως υποθετικ επιχειρματα για να τεκμηρισει την ποψ του. Επιπλον, για να ενισχσει την επιχειρηματολογα του, αξιοποιε τα διδγματα της μετεωρολογικς και της περιβαλλοντικς ιατρικς και της φυσιογνωμονικς "επιστμης". Η υλιστικ αυτ θση του Γαληνο για τη σχση ψυχς και σματος προκλεσε διαμχες μεταξ των μεταγενεστρων, ιατρν και φιλοσφων, σχετικ με τον σκοπ συγγραφς της "πραγματεας" του, ιδως υστρα απ τη διαπστωση τι σε λλα ργα του ο Γαληνς εκφρζει εντελς αντθετες θσεις δηλνει γνοια και αναρμοδιτητα να εκφρει ποψη επ του θματος. Στηριζμενοι στις αντιφσεις αυτς, πολλο μελετητς υποστηρζουν τι ο Γαληνς εξελχθηκε σε υλιστ κατ το τλος της ζως του και προβλλουν ως απδειξη την εκδιδομνη πραγματεα.



     Τα κεμενα του Γαληνο διασζονται περισστερο απ οποιουδποτε λλου αρχαου συγγραφα, γεγονς που δεχνει τι χαιραν ιδιατερης εκτμησης.

ΕΡΓΑ ΤΟΥ

Τχνη ιατρικ- Ars Medica

Προτρεπτικς επιατρικν

Περ της αρστης διδασκαλας - De optima doctrina

τι ριστος ιατρς και φιλσοφος

Υγιεινν λγος De sanitate tuenda Libri IV

Περ κρσεων -De tempramenentes libri iii

Περ φυσικν δυνμεων

Περ ευχημας και κοκακοχυμας -De rebus boni malique quod

τι ταις του σματος κρσεσιν αι της ψυχς δυνμεις πονται

Περ διαφορς νοσημτων-De morborum differentis

Περἰ αφροδισων - De venereis

Περ χρσεως μορων-De usu partium

Περ χρεας σφυγμν-De usu pulsum

Περ χρεας αναπνος -De ultitate respirative liber

Περ σπρματος -De semine libri ii

Περ ευεξας -De bono habitur liber

Περ μυν ανατομς

Περ φλεβοτομας προς Ερασστρατον

Περ αρστης κατασκευς του σματος - De optima corporis nostri constitione

Περ φλεβν και αρτηριν ανατομς (διαρθρωτικς διαφορς)

Περ νερων ανατομς

Περ μτρας ανατομς- De utteri dessictione

Περ κυουμνων διαπλσεως (εμβρων)- De foetuum formatione libely

Περ ανατομικν εγχειρσεων

Περ μελανης χολς - De atra bile

Περ λεπτενοσης διατης- De victu attenuanta

Περ οσφρσεως οργνων -De instrumento odoratus

Περ οστν τοις εισαγομνοις -De ossibus ad tirones

Περ πτισνης (περ συνταγς και δσεως χυλο εκ κριθς)-De ptisina

Insomnis Dignotione Libelis (τ νειρο ως αντανκλαση των βασνων του σματος) κ.α.

   "Τῆς ἰατρικῆς ἐστιν εἴδη πντε· ἡ μὲν φαρμακευτικ͵ ἡ δὲ χειρουργικ͵ ἡ δδιαιτητικ͵ ἡ δ νοσογνωμονικ͵ ἡ δὲ βοηθητικ· ἡ μἐν φαρμακευτικ δι φαρμκων ἰᾶται τὰς ἀρρωστας, ἡ δὲ χειρουργικὴ δι τοῦ τμνειν καὶ καειν ὑγιζει͵ ἡ δὲ διαιτητικὴ δι τοῦ διαιτᾶν ἀπαλλττει τῆς ἀρρωστας͵ ἡ δὲ νοσογνωμονικ διὰ τοῦ γνῶναι τὸ ἀρρστημα͵ ἡ δὲ βοηθητικ δι τοῦ βοηθῆσαι εἰς τὸ παραχρῆμα ἀπαλλττει τῆς ἀλγηδνος."

=============

                             Αννυμος

     Ο Αννυμος του Λονδνου (λατινικ: Anonymus Londinensis) εναι η κατ σμβαση ονομασα που χει δοθε σε αννυμο αρχαο λληνα συγγραφα του 1ου αινα μ.Χ. του οποου το ργο με ττλο Ἰατρικ (λατινικ ονομασα De Medicina) εναι εν μρει διατηρημνη σε να ππυρο ο οποος φυλσσεται στη Βρετανικ Βιβλιοθκη του Λονδνου.[1] Θεωρεται ως να απ τα πιο σημαντικ ιατρικ ργα τα οποα διασζονται απ την αρχαιτητα και παρχει πολτιμες πληροφορες σχετικ με την ιστορα της αρχαιοελληνικς ιατρικς σκψης.
     Εν διασζονται μνο τμματα του κειμνου, ο ππυρος διασζεται σε εξαιρετικ καλ κατσταση και τα 3.5 μτρα μκους του εναι ακραια σε μεγλο βαθμ και περιχουν σχεδν 2.000 γραμμς κειμνου σε 39 στλες. Το σγγραμμα φανεται πως αποτελε προσχδιο ργου και δεν εναι ολοκληρωμνο, καθς περιχει σημεισεις για τα δια τα γραφμενα του παπρου ως εδος σημεισεων εργασας.
     Το κεμενα αποτελεται απ 3 μρη, μια παρθεση ορισμν σχετικ με τις παθσεις του σματος και της ψυχς (στλες 1-4), να δοξογραφικ μρος (στλες 4-20), και να μρος σχετικ με την φυσιολογα (στλες 21-39).
     Το δοξογραφικ μρος εναι μια επισκπηση των συγγραφων του 5ου και 4ου αινα π.Χ. σχετικ με τα ατια των ασθενειν, βσει μιας πηγς η οποα αναφρεται πως εναι ο Αριστοτλης ωστσο θεωρεται πολ πιθαντερο πως πρκειται για τον ιατρ Μνωνα ο οποος ταν μαθητς του Αριστοτλη και εχε συντξει μια ιατρικ πραγματεα με ττλο Ιατρικ Συναγωγ αλλις γνωστ και ως Μεννεια, αναφορ στην οποα κνει και ο Πλοταρχος. Το ργο αυτ ταν πιθανς μρος της ευρτερης προσπθειας της Περιπατητικς Σχολς στο να δημιουργηθε μια επισκπηση των πιο σημαντικν πεδων της γνσης. Αναφρονται οι εκτιμσεις απ περπου 20 ιατρος, ανμεσα στους οποους ο Πλτωνας κατχει κυραρχη θση ανμεσα τους, ακμα πιο περοπτη και απ αυτ του Ιπποκρτη. Οι ιατρο χουν ταξινομηθε στο ργο σε 2 ομδες, που η μια θεωρε πως οι ασθνειες προκαλονται απ υπολεμματα τροφς, εν η λλη πραγματεεται πως προκαλονται απ διαταραχς στην ισορροπα των στοιχεων του σματος.
     χει προταθε πως ο Αννυμος του Λονδνου γνριζε το ργο αυτ μσω της περιγραφς του που γνεται απ τον ιατρ του 1ου αινα μ.Χ. Αλξανδρο Φιλαλθη στο ργο του με ττλο Ἀρσκοντα, ωστσο δεν θεωρεται αρκετ πιθαν να χει συμβε κτι ττοιο.
     Στη τελευταα εντητα του ππυρου παρουσιζονται ελλεψεις, ωστσο στο κεμενο διασζεται γνεται περιγραφ της ανθρπινης φυσιολογας μσω της διαλεκτικς μεθδου. Στο τμμα του κειμνου αυτ επιθεωρονται οι απψεις του Αριστοτλη, αυτς του Ηρφιλου που αντιμετωπζεται θετικ, του Ερασστρατου που γνεται κριτικ, του Ασκληπιδη του Βιθυνο, και του Αλξανδρου Φιλαλθη. Η θεματολογα αφορ πεποιθσεις σχετικ με τη ζωτικτητα και τη κνηση, διατροφ, εκκρσεις του σματος, χνευση, φλβες κι αρτηρες, καθς και τους αρατους πρους της επιδερμδας.
     Η πρτη επιστημονικ ανλυση του παπρου γινε το 1892, εν το 1893 γινε κι η πρτη μετφραση στα λατινικ η οποα εκδθηκε απ τη Πρωσικ Ακαδημα Επιστημν ως το πρτο μρος του τρτου τμου του συμπληρματος των ργων του Αριστοτλη (Supplementum Aristotelicum).
     Ακολοθησε μια Γερμανικ μετφραση το 1896, εν το 1947 το ργο μεταφρστηκε και στα αγγλικ.Το 2011 εκδθηκε και το ελληνικ κεμενο με αγγλικ σχολιασμ,[10]εν το αρχικ κεμενο χει εκδοθε και με σχολιασμ στη σγχρονη ελληνικ γλσσα.

============

     Ο θρυλικς Ιπποκρτης ο Κος θεσε τις βσεις της ιατρικς πρακτικς κι ηθικς. Ο μεγαλψυχος Ασκληπιδης ο Βιθυνς προσφερε μια ρεαλιστικ και φιλνθρωπη βελτωση της ιατρικς τχνης με τρπους που μλις πρσφατα χουν εκτιμηθε πλρως. Ο Γαληνς πλι, συνχισε το ργο προσθτοντας και το δικ του λιθαρκι. (Εναι καιρς ο Ασκληπιδης ν' αναγνωριστε για τη προσφορ του ως πατρας της Μοριακς Ιατρικς και να λβει τη θση που δικαιοται ως πρωτοπρος ιατρς δπλα στον Ιπποκρτη, τον δικαως αναγνωρισμνο πατρα της Κλινικς Ιατρικς). Τλος ο Αννυμος του Λονδνου, μας προσφερε να σωρ πληροφορες επιπλον, για την αρχαα ιατρικ.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers