-

Dali &

-


-









/




 
 

 

: ':

                                         Εισαγωγ

     Φτσαμε αισως στο 13ο ρθρο σε σειρ, στη κατηγορα αυτ, αν και χρωστω λλα 2 πιο πσω γι' αυτ και το αρθμησα Ο' (η αρθμησ μου εδ πει κανονικ κι απλ με τα γρμματα της αλφαβτου, αν τρα, τα ρθρα αυτ, ξεπερσουνε τα 24, που δεν νομζω, βλπουμε), και πλι χω την απλυτη χαρ κι ευχαρστηση να παρουσισω λλη μια Τερστια Γυνακα Του Κσμου. Πρπει να πω μως πως την ιδα και γενικ το πρζωμα, μου το 'δωσε η αγαπητ φλη Δμητρα Σταυρδου -το νομα κι ο σνδεσμος παραπμπουνε στη ποιτρια Ανν Σξτον, την οποα μετφρασε η φλη μου με πολ καλν απδοση και το λω μη τυχν και δε ξρετε για ποια μιλ- αναρτντας ν ρθρο στο θαυμσιο χρο της, το ΠΕΡΙ ΟΥ! Αμσως με κντρισε μλις το εδα και της γρεψα την δεια να χρησιμοποισω κι εγ ,τι ανβασε κενη με τον προσωπικ της κπο και χρνο κι εκενη ευγενικ δχτηκε και την ευχαριστ και δημοσως! (Να 'σαι καλ Δμητρα!). Ββαια δεν νιωθα καλ να πρω αυτοσιο το ρθρο και να το παραθσω, τσι απλ και θλησα να σκψω πιο βαθι να προσθσω κι εγ κτι ακμα και μολογ παιδετηκα πολ καθς εχε κνει τερστια δουλει κι τσι η συμμετοχ μου εναι σχετικ πενιχρ. Αλλ το καλ εναι πως λλο να κσμημα μπκε στο Στκι μου, στω και δανεικ. Επσης τλος, στα δη μετεφρασμνα ποιματ της, εγ προσδωσα ρμα που μπρεσα. Δηλαδ αν εκε υπρχει "ζημι" τη χρενομαι γω κι χι αυτ, γιατ χω τερστια λατρεα κι αδυναμα, στην ομοιοκαταληξα και το μτρο -βτσιο μου, πετε. Τλος απ 'δω και πμε παρακτω.



     Η ηρωδα του σημερινο ρθρου, πως θα ξρετε σοι/ες παρακολουθετε τα των ρθρων αυτν, εναι πλι μια γυνακα που ξεχρισε κατ πολ-πολ και φυσικ σε μιαν εποχ που κανονικ και βσει των ττε δεδομνων, δεν πρεπε, οτε κι εχε βοθειες απ κπου, στε να ξεχωρσει, και μιλ για την Αδελφ (Σορ) Χουνα Ινς Ντε Λα Κρουθ. Μοναχ, καταξιωμνη ποιτρια και φεμινστρια. Εκρηκτικς συνδυασμς για οποιαδποτε γυνακα, πσο δε μλλον ταν μιλμε για τον 17ο αι. στη Λατινικ Αμερικ, που μλις χει αρχσει τη μακρ αναζτηση της αυθεντικς ταυττητς της, μετ απ αινες ισπανικς αποικιοκρατας. ταν αυτοδδακτη μελεττρια και σπουδστρια των επιστημν, φιλσοφος, συνθτις και ποιτρια του Μπαρκ, αλλ κι ιερνυμη μοναχ της Νας Ισπανας. μεινε γνωστ ως η μοναχ που επδειξε το θρρος ν' αμφισβητσει τις ττε τρχουσες απψεις και να μιλσει θαρραλα για τις πεποιθσεις της. Οι εκπεφρασμνες αυτς απψεις της χαρσανε τα δια βου ονματ της, πως: Η 10η Μοσα, & Φονιξ Του Μξικο. Τλος, καθς ζησε κατ τη διρκεια της αποικιακς περιδου της Ισπανας, αλλ και μετ του Μξικο, βρθηκε να 'χει συμμετοχ τσο στη πριμη μεξικανικ λογοτεχνα σο και στην ευρτερη λογοτεχνα της ισπανικς χρυσς εποχς.
     Πολλ επα και πμε λοιπν να δομε τι ακριβς ταν αυτ η Ηρωδα και καλν ανγνωση.

================

                                        Βιογραφικ



    Η Σορ (Αδελφ) Χουνα Ινς ντε λα Κρουθ γεννθηκε (ως Χουνα Ινς ντε Ασμπχε υ Ραμρεθ ντε Σαντιγινα -Juana Inés de Asbaje y Ramírez de Santillana), στις 12 Νομβρη 1648 στη tepetlixpa (εναι ρος που σημανει χωρι αλλ και δμος) San Miguel Nepantla στην Επαρχα Μξικο, κοντ στη Πλη Του Μξικο, που καλπτει περπου 47 τ. χλμ., που ανκε στις ττε Ισπανικς κτσεις και τρα ονομζεται προς τιμ της Nepantla de Sor Juana Inés de la Cruz, κι ταν νθο παιδ της κρεολς Isabel Ramírez και του Ισπανο λοχαγο Pedro Manuel de Asbaje. Ο πατρας, βσει των στοιχεων που χουμε, ταν οριστικ απν απ' τη ζω της. Βαφτστηκε στις 2 Δεκμβρη 1651 κι ονοματστηκε με το βαφτιστικ ρλο σαν "Η Κρη Της Εκκλησας". Μεγλωσε στην Αμεκαμκα (Amecameca*, δμος που βρσκεται στη στεν λωρδα που χωρζει την Επαρχα Μξικο απ τη Πουμπλα, και προ των ηφαιστιογενν ορων Iztaccíhuatl & Popocatépetl, της Οροσειρς Νεβδα -Sierra Nevada), εκε που ο εκ μητρς παππος της διατηροσε την αγροικα Πανογια (hacienda Panoaya).

 * Η λξη προρχεται απ τη γλσσα των Ναχουτλ (Νahuatl=Αζτκοι) και σημανει "χαρτ που χρησιμοποιεται τελετουργικ" "χρος που σηματοδοτθηκε μαρκαριστκε απ χαρτι".


           Η χασιντα Πανογια που 'ζησε η Χουνα μεταξ 1651-6

     Αν και μεγαλωμνη με πενιχρ μσα, δειξε απ πολ μικρ τη κλση της στα γρμματα. Κρυβτανε στο παρεκκλσι της χασιντας, καταβροχθζοντας ποιο βιβλο μποροσε ν' αρπξει κρυφ απ' τη βιβλιοθκη του παππο της, παρ τις τιμωρες που της βζανε γι' αυτ, καθς απαγορευτανε ττε στα θηλυκ να διαβζουνε. Στα 5 της κιλας μποροσε να κμει λογαριασμος, στα 8 της γραψε το 1ο της ποημα, στη γιορτ των Ευχαριστιν! φηβη ντας εχεν δη μελετσει Ελληνικ Φιλοσοφα και στα 13 δδασκε λατινικ σε μικρ παιδι. μαθε επσης τη γλσσα των Αζτκων κι γραψε κποια μικρ ποιματα στη γλσσα αυτ.
     Το 1664, στα 16, πηγανει να κατοικσει στο Μξικο Στυ και ζητ απ τη μητρα της την δεια να σπουδσει στο εκε πανεπιστμιο μεταμφιεσμνη σε αγρι -γιατ κενη την εποχ, η γνση ταν αποκλειστικ προνμιο των αντρν- αλλ το μνο που καταφρνει εναι ν' αποσπσει την οικογενειακ γκριση να μαθητεσει δπλα σ' να συγγεν της ιερα. Εκε τλειοποησε γργορα τα λατινικ, πργμα που της επτρεψε να μελετσει φιλοσοφικ κι επιστημονικ συγγρματα που ττε τανε διαθσιμα μνο στα λατινικ. βαζε η δια προθεσμες μθησης στον εαυτ της κι αυτοτιμωρονταν κβωντας κοντ τα μαλλι της κθε φορ που δεν τα κατφερνε: "κρινα πως να δειο κεφλι δεν πρπει να ‘ναι στολισμνο…", θα γρψει μερικ χρνια αργτερα. Εκε, η Σορ Χουνα θα γρφει ποιματα στα λατινικ, τα ισπανικ και τα αζτεκικ.



     Εργαζταν ως βοηθς στο Βασιλικ Δικαστριο κι ταν υπ την εποπτεα της συζγου Λεονρ Καρρτο (Leonor Carreto), του Αντιβασιλα της Νας Ισπανας, Αντνιο Σεμπαστιν (Antonio Sebastián) του Τολδο, Μαρκσιο ντε Μανσερ (Marquis de Mancera). Αυτς λοιπν, για να δοκιμσει τις γνσεις της 17χρονης βοηθο του, κλεσε διφορους επιστμονες, θεολγους και λογοτχνες, σε μια γενικν αιφνιδιαστικ συγκντρωση κι εκενη απντησε απροετομαστη, σ' να σωρ ερωτσεις, επεξγησε διφορα λεπτ σημεα μερικν σημαντικν επιστημονικν και λογοτεχνικν θεμτων. Ο τρπος με τον οποον ανταπεξλθε στη συγκντρωση αυτ, προκλεσε τερστιο θαυμασμ, γινε γνωστ σ' λη τη Να Ισπανα, οι γνσεις της μεγαλσανε τη φμη της, δχτηκε μλιστα σωρ προτσεων γμου, που φυσικ τις αρνθηκε κατηγορηματικ.



     Στα 19 βρθηκε μπρος σ' αδιξοδο. Εχεν ρθει η ρα να παντρευτε. Βεβαως, η δια ουδεμα διθεση εχε να παρατσει τα γρμματα και τις σπουδς της οπτε επλεξε τη μοναδικ οδ διαφυγς που 'χε μια γυνακα της εποχς της, αυτ της μοναστικς ζως.  Το 1667 μπανει σα δκιμη στο Μοναστρι του Αγου Ιωσφ, στο τγμα των Καρμελιτισσν μοναχν και μλιστα αυστηρ, που οι τρφιμες κυκλοφορονε ξυπλυτες φορντας μνο σανδλια, γι' αυτ και τελικ δεν επιλγει αυτ. Αργτερα, το 1669, μπανει στο Μοναστρι των Ιερωνυμιτισσν (Μοναστρι του γιου Τζερμ, πρκειται περ ερημιτισσν μοναχν που διγουνε τον μοναστικ βο τους βσει των Οδηγιν του Αγου Αυγουστνου, δημιουργθηκε τον 14ο αι. κι οι τρφιμοι/ες φορνε καφ χιτνιο με κουκολα), που οι καννες τανε πιο χαλαρο. Και τρα προσξτε παρακαλ εδ να το ξαναγρψω: Επλεξε τον μοναστικ βο, επειδ οι μοναχς εχανε την ευχρεια να σπουδζουν πως κι ,τι θλαν, αλλ και παρλληλα, να μην απασχολεται σταθερ με κτι λλο, που θα μποροσε να περιορσει την ελευθερα της στο να σπουδσει! Τρομερ!


          Η Σορ Χουνα στη σπουδ της δια χειρς Μιγκλ Καμπρρα

    "Επλεξα το ρσο γιατ […] δεδομνης της απλυτης απροθυμας μου να νυμφευθ, ο μοναχισμς θα ταν η λιγτερο βολη κι η πιο αξιοπρεπς κατσταση για μνα", ανφερε σε μια επιστολ της μερικ χρνια μετ. Εν τω μεταξ πριν μπει στη Μον σως κι εκε μσα, εχε γνωρσει και συνψει φιλα με τον εξαρετο συνδελφο Ισπαν ιερα και ποιητ Γκνγκορα,* ο οποος την επισκφθηκε στη βιβλιοθκη της Μονς. Η Σορ Χουνα διμεινε στο Μοναστρι απ το 1669 ως το θνατ της. Εκε εχε το δικ της χρο μελτης, που φιλοξενοσε μλιστα και μιαν απ τις πλουσιτερες βιβλιοθκες της εποχς. Στο χρο της που μοιαζε πιτερο με λογοτεχνικ σαλνι παρ με κελλ μοναχς, γραφε ποηση, θεατρικ ργα και μουσικς συνθσεις, μελτησε φιλοσοφα και φυσικς επιστμες και κυρως εχε την ευκαιρα να συναναστραφε με μερικος απ τους πλον επιφανες λγιους της εποχς. Λτρις της ποησης του Γκνγκορα**, ακολοθησε το περτεχνο ποιητικ του φος και μας δωσε ργα υψηλς αυθεντικτητας και ποιητικς ομορφις. Το Αντιβασιλικ ζεγος, τανε χορηγο της, την υποστηρξανε και δημοσιεσανε τα γραπτ της στην Ισπανα.

  * Προσοχ: δεν πρκειται για τον ποιητ Λους Γκνγκορα Υ Αργκτε (Luis de Góngora y Argote 1561-1627) που περιγρφεται στο Στκι με το σημειωμνο σνδεσμο του ρθρου με ττλο: Ισπανο Ποιητς 15-17ου αινα: ρωτας Στο Παραθρι, αλλ για τον μεταγενστερο ιερα και ποιητ Carlos de Sigüenza y Góngora (August 14, 1645 - August 22, 1700), γι' αυτ σας βαλα τον σνδεσμ του στη Βικιπαδεια.
** Εδ μως πρκειται για τον Γκνγκορα του Στεκιο, το Λους, βλ. ανωτρω.



    Η δημοτικτητα των ποιημτων και των θεατρικν της τανε ττοια που σντομα προκλεσε την εχθρικ αντδραση του επισκπου του Μξικο Στυ, Fernández de Santa Cruz, ο οποος το Νομβρη του 1690, δημοσευσε και μλιστα χωρς την δει της, μια κριτικ της που την εχε γρψει με το ψευδνυμο Σορ Φιλοθα, για το προ 40ετας κρυγμα του Πορτογλου ιησουτη παππ António Vieira. Εκτς απ' αυτ, δημοσευσε επιστολ κατηγορντας τη πως η ενασχλησ της με τα γρμματα και τις επιστμες ταν εντελς αντιχριστιανικ και σγουρα δεν ρμοζε σε γυνακα: "Οι επιστολς που προκαλον υπερηφνεια στις γυνακες δεν εναι ευχριστες στον Θε […] χετε χσει πολ χρνο στη μελτη των φιλοσφων και των ποιητν", της λεγε μεταξ λλων. Η απαντητικ επιστολ της Σορ Χουνα στον επσκοπο, πιτερο γνωστ σαν "Απντηση" (Respuesta a Sor Filotea, 1691) θεωρεται το 1ο φεμινιστικ μανιφστο στον κσμο.



     Στην επιστολ αυτ, υπερασπζεται τη δψα της για μθηση και περιγρφει πς η δια μαθε να διαβζει απ τα 3 της: "Κρυφ απ τη μητρα, συνδευα τις μεγαλτερς αδερφς μου στα μαθματα κι λεγα ψμματα στον δσκαλο τι εχε εντολ απ τη μητρα να μου μθει κι εμνα ανγνωση". Κυρως μως, στη «Respuesta» υπερασπζεται δημσια και με πθος το δικαωμα των γυναικν στην εκπαδευση, σε μιαν εποχ και μια κοινωνα που η διανηση θεωρονταν αποκλειστικ ενασχληση των ανδρν (και μλιστα των πλοσιων ανδρν): "Ποιος χει απαγορεσει στις γυνακες να ασχολονται ιδιωτικ κι ατομικ με τις σπουδς τους; Δεν χουν ραγε κι εκενες την δια λογικ ψυχ πως και οι ντρες; […] Για την ικαντητ μου να γρφω στχους, ακμα κι ιερος, σε πση θλψη κι αν δεν χω βυθιστε… […] χω αυτ τη κλση να μελετ κι αν εναι αμαρτα, δεν εμαι εγ αυτ που με φτιαξα τσι, τσι γεννθηκα κι τσι θα πεθνω […] Συνχισα να ασκ το σπουδαο καθκον μου να μελετ και να μελετ ακμα περισστερο, χωρς λλον καθηγητ εκτς απ τα βιβλα μου. Τι δσκολο εναι να μαθανεις απ’ αυτ τα ψυχα γρμματα, στερημνα απ τον χο της φωνς και των εξηγσεων του δασκλου. μως υπστην λες αυτς τις δοκιμς με μεγλην ευχαρστηση για την αγπη της μθησης", εναι μνο μερικ απ' σα γρφει σ' αυτ τη περφημη επιστολ.
    Στα δισημα Redondillas της (δημοφιλς καστιλινικο ποιητικ μτρο στην Ισπανα του 16ου αι., αποτελεται απ οκτασλλαβα τετρστιχα με πλεκτ σταυρωτ ομοιοκαταληξα και διαφρει απ το κουαρττο καθς οι στχοι του θεωρονται χαμηλτερης τχνης και τεχνικς), καταγγλλοντας τη κοινωνικ υποκρισα και τις διακρσεις κατ των γυναικν, γρφει μερικος απ τους πιο δισημους στχους της, ιδιατερα προκλητικος για την εποχ της, που μχρι σμερα εμπνουνε τα φεμινιστικ κινματα, ειδικ στη Λατινικ Αμερικ. Αλλ μα μπλξεις με παππδες, κρη δε βρσκεις κι αυτ εναι το μνο σγουρο. Η Ηρωδα μας εχε μπλξει σφδρα. Ο επσκοπος εξ επτηδες εχε δημοσιεσει τη κριτικ της για να τη πσει στον αντπαλο ιερα κι εν συμφωνοσε μαζ της, παρολαυτ τη κατακερανωσε.


              Η Μον που κνεψε η Σορ Χουνα, ως εναι σμερα

     Οι κοινωνικς κι ιεραρχικς πισεις δεν σταματσανε κι οδηγσανε πολ σντομα τη Σορ Χουνα Ινς ντε λα Κρουθ στη σιωπ. Μλιστα, το 1693 υπρξεν εκτενς εκκλησιαστικ ρευνα απ την Ιερ Εξταση που αφοροσε τη δραστηριτητ της στη μον. Την επμενη χρονι, 25 χρνια μετ την εσοδ της στο μοναστρι, η Σορ Χουνα υπγραψε δλωση κατ την οποα λα τα βιβλα (πνω απ 4.000 τμοι!!!), οι χρτες και τα επιστημονικ ργανα που διθετε θα βγανανε προς πληση για την ανακοφιση των φτωχν. Δεν μπορομε να γνωρζουμε αν αυτ γινε με δικ της βοληση αν υπκυψε τελικ στις αφρητες πισεις που δεχταν επ τσα χρνια, επσης δεν εναι ββαιον αν τελικ τα πολησε ντως αδιαφρησε τελικ στις εντολς, κρυφ φυσικ. να χρνο αργτερα, στις 17 Απρλη 1695, πεθανει απ επιδημα πανοκλας μες στο μοναστρι, στα 47 της μλις και στη κηδεα της λειτοργησε ο συνδελφος ιερας-ποιητς Γκνγκορα. Αξιοσημεωτον εναι πως κατ' επιθυμαν του, οι στχτες του σγχρονο μας Αργεντινο-Μεξικανο ποιητ Χουν Γελμν (Juan Gelman 3 May 1930 - 14 January 2014), σκορπιστκανε στο χωρι-γεντειρ της, Nepantla de Sor Juana Inés de la Cruz, για να βρσκεται εκε που γεννθηκε η ιρεια αυτ των γραμμτων και των τεχνν.



   Η μεξικαν Σορ Χουνα Ινς ντε λα Κρουθ, η εμβληματικτερη φιγορα του ισπανοαμερικανικο μπαρκ μαζ με τον περουβιαν Χουν ντε Βγιε υ Καβιδες (Juan del Valle y Caviedes), ταν εξαρεση στον ανδροκρατομενο λογοτεχνικ κσμο του 17ου αι. στις αποικες, πως κι οι ελχιστες προγενστερες αννυμες ποιτριες του Περο που τον 16ο αινα υπγραφαν τα ποιματ τους με ψευδνυμα (Amarilis, Clorinda). Δυστυχς απ τα ργα της λα, ελχιστα χουνε διασωθε. Ωστσο, η επιρρο του ργου της υπρξε πολ σημαντικ στην εξλιξη των γυναικν στη ποηση της Λατινικς Αμερικς, αναδεικνοντας την επμενη γενι ποιητριν του 18ου αι.. Εν τα θεατρικ της ργα χουνε ξεχαστε, τα ποματα κι η φεμινιστικ της πρζα αναγνωρζονται ως υψηλς αξας εν η ζω της χει αποτυπωθε πολλς φορς σε ταινες, τηλεοπτικς σειρς (με πιο πρσφατη τη μεξικνικη σειρ με ττλο Juana Inés που προβλθηκε στο Netflix το 2016) και σε βιβλα, με σημαντικτερο σως δεγμα τη μελτη του μεξικανο Οκτβιο Πας Σορ Χουνα ντε λα Κρουθ οι παγδες της πστης (Sor Juana Inés de la Cruz o las trampas de la fe, Octavio Paz, 1982).



=====================

                                     To ργο Της

      Η Σορ Χουνα, πως προαναφρθηκε, σποδασε απ μνη της, ετε ως παιδσκη, ετε κι αργτερα, σαν μοναχ. ταν πλον εισλθε στο Μοναστρι, και παρλληλα με τη συνεχ μελτη των πντων, συνχισε να γρφει ποιματα, κεμενα, επιστολς και πρζες, επσης μως ξεκνησε και να συνθτει μουσικ. Τα θματα με τα οποα κυρως καταπιστηκε στα γραπτ της τανε 3, θρησκευτικ, φεμινιστικ και φυσικ ερωτικ. Απ' αυτ, μας σζονται λγα, σε σχση με τον ολικ γκο σων γραψε, αλλ παρολαυτ, διλου δεν μεινουνε τη τερστια συνεισφορ της στη Τχνη. Παρακτω, προς το τλος, θα παραθσω και κποια ποιματα σε μετφραση της Δμητρας, μερικ σε δικ μου και μερικ σε λλων, που αλευσα κατ την ρευν μου και φυσικ θα παραθτω πντα τον μεταφραστ, για να μη τα μπλξω. Να πω τλος, πως κυρως γραψε σονττα και ρεδοντγιας και θα τα δομε στην ρα τους.



     Επσης γραψε και πεζ, δρματα και κωμωδες. Στο επιστημονικ ρθρο, Humor in Spain’s American Colonies: The Case of Sor Juana Inés de la Cruz, η συγγραφας Julie Greer Johnson, περιγρφει πως διαμαρτυρθηκε η Σορ Χουνα για τους αυστηρ κι εξαιρετικ λεπτομερς καθορισμνους καννες, για τις σχσεις των δυο φλων, -με τρπους που περιγρφονται στις κωμωδες της-, σε σχση με το χιομορ. Εν τα λογοτεχνικ δρματα "γνανε πιο εκλακευμνα και προστθηκε το να αντιμετωπζονται τα σοβαρ θματα με ασεβς χιομορ, κει που λλοτε ταν αυστηρ ηθικ", οι γυνακες εμφανστηκαν συχν ως γελοες, διαρκς δεχνοντας αρνητικ συμπεριφορ. Παρλο που "η παρτυπη αυτ συμπεριφορ θεωρθηκε σοβαρ, η παρουσαση της παραφροσνης μσα σε να χιουμοριστικ πλασιο θεωρθηκε τι καθιστ τη διδαχ, για τις γυνακες πιο εληπτη". Το εδος αυτο του χιομορ "ενσχυσε την αρσενικ εξουσα και προσπθησε να ελγξει τη γυναικεα σεξουαλικτητα", αλλ η Σορ Χουνα ταν αδιλλακτη και τελικ γρισε αυτ τη στση προς φελς της. Αναγνωρζοντας τη δναμη του γλιου, "προσπθησε να προσαρμσει εξ ονματος λων των γυναικν της αποικας", το συμπρασμα τι το χιομορ "χει την ικαντητα να παραμερζει την αντθεση ακμα και να σιωπ την αντιπαρθεση" και "τη δυναττητα να προκαλσει ν ευφνταστο πλασιο μες στο οποο η πραγματικτητα μπορε να εναι αναδιαρθρσιμη χωρς να προκαλε αποδοκιμασα". Μσω του χιομορ, "θα μποροσε να επιστσει τη προσοχ στην ανιστητα μεταξ ανδρικν και γυναικεων εικνων περ της θηλυκτητας, που τους επιβλλεται".



     Η Σορ Χουνα γραψε λοιπν 2 κωμωδες: Tα Πινια Ενς Σπιτιο (Los Εmpeños De Una Casa) & Ο ρωτας Εναι Μλλον Λαβρινθος (Amor Es Mas Laberinto), κι να σντομο loa (σντομο θεατρικ δρμα που 'χει να κνει με προσωπικ ιερ και μυστηριακ θμα. Στο ισπανικ κλασσικ θατρο, πρλογος εισαγωγ με τον οποο ρχιζε η παρουσαση, να δηλσει τα σβη στον επιφαν στον οποο ταν αφιερωμνο το ργο, να ανεβσει την αγωνα της πλοκς, φρσας, δρματος, να πετχει λακ συμπθεια για λλους παρμοιους σκοπος.), με ττλο Ο Θεκς Νρκισσος (El Divino Narciso).

     Η 1η πρωτοπαχτηκε στις 4 Οκτβρη 1683, στον εορτασμ της γννησης του πρτου γιου του Αντιβασιλα. Ωστσο, μερικο διαφωνονε κι υποστηρζουν τι μπορε να 'χει παιχτε για την εσοδο του Αρχιεπισκπου Francisco de Aguiar y Seijas στην πρωτεουσα, παρλο που αυτ η θεωρα δεν θεωρεται αξιπιστη. Η ιστορα περιστρφεται γρω απ 2 ερωτευμνα ζευγρια, αλλ απ τη μορα δεν μπορον να εναι μαζ. Αυτ η κωμωδα παρεξηγσεων θεωρεται απ τα σημαντικτερα ργα του στερου Μπαρκ της Ισπανο-αμερικανικς λογοτεχνας. να απ τα πιο περεργα χαρακτηριστικ του εναι τι η κινητρια δναμη της ιστορας εναι μια γυνακα με μιαν ισχυρ, αποφασιστικ προσωπικτητα που εκφρζει τις επιθυμες της σε μια μοναχ. Η πρωταγωνστρια της ιστορας, Dona Leonor, ταιριζει τλεια με την αρχετυπικ περσνα της. Συχν θεωρεται κορυφαο ργο της Σορ Χουνα κι ακμη και κορυφαο στη νετερη ισπανικ λογοτεχνα. Θεωρεται σπνιο θεατρικ στο αποικιακ ισπανο-αμερικανικ θατρο λγω του φνου χειρισμο της ντριγκας, και της παρουσασης της περιπλοκτητας των συζυγικν σχσεων και των αλλαγν στην αστικ ζω.
     Η 2η πρωτοπαχτηκε στις 11 Φλεβρη 1689, κατ τη γιορτ των εγκαινων της αντιβασιλεας του Gaspar de la Cerda y Mendoza. Ωστσο, στο Δοκμιο Περ Ψυχολογας του, ο Ezequiel A. Chavez αναφρει τον Fernandez del Castillo ως συν-συγγραφα αυτς της κωμωδας. Η πλοκ παρνει το γνωστ θμα της ελληνικς μυθολογας του Θησα: νας ρωας που κατανικ το Μινταυρο και ξυπν τον ρωτα της Αριδνης και της Φαδρας. Η Σορ Χουνα "αναδημιοργησε" το Θησα ως το αρχτυπο του μπαρκ ρωα, μοντλο που χρησιμοποησε κι ο συμπατριτης της Juan Ruis de Alarcon. Ο θραμβς του επ του Μινταυρου δεν τονε κνει περφανο, αλλ του επιτρπει να παραμενει ταπεινς.
     Το loa δε, εναι να αλληγορικ ργο σημαντικς λογοτεχνικς μορφς της ισπανικς αποικιακς περιδου. Πρωτοδημοσιετηκε το 1689. Αυτ το loa λοιπν, εναι να σχλιο για ιστορικ γεγοντα που αφορον αυτχθονες κατοκους των Αζτκων κι Ισπανος κονκισταδρες. Ο Θεος Νρκισσος εναι διφορομενος χι μνον επειδ οι Ισπανο δεν εξηγον ανοιχτ τους στχους τους στο γηγεν πληθυσμ, αλλ κι επειδ η ιστορα προποθτει την επιτυχα του "ευαγγελισμο" γενικτερα στο Μξικο.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ:
 * Μουσικ: Εμφανζεται στη 1η σκην που τραγουδ για την ευγεν μεξικανικ προλευση σε μια γιορτ του μεγλου Θεο Της Σπορς. Αυτς ο χαρακτρας παρχει πληροφορες για τους εγγενες κατοκους κι ορζει το ρυθμ του ργου. Η μουσικ προτρπει λους σους εναι παρντες στη 1η σκην να συμμετσχουνε στον εορτασμ.

 * Αμερικ: Εμφανζεται με τη μορφ μιας πανμορφης ινδινας, που αντιπροσωπεει τον αυτχθονα πληθυσμ. Φανεται ντυμνη με περτεχνο μανδα και χιτνα. Εμφανζεται στη 1η σκην να συνομιλε με τον Δση. Λατρεει το Θε Της Σπορς κι αντιτθεται στο Χριστιανισμ.
 * Δσης: Εμφανζεται κι αυτς στη 1η σκην και συνομιλε με την Αμερικ. Κι αυτς λατρεει το Θε Της Σπορς κι αρνεται ν' αλλξει τις θρησκευτικς του συνθειες.
 * Ζλος: Παρουσιζεται στη 2η σκην σε συνομιλα με τη Θρησκεα. Εναι ο διοικητ των κατακτητν- αποκων. Αντιμετωπζει αργτερα το Δση για την ειδωλολατρα του. Αυτς διατσσει τη τιμωρα των ντπιων κατοκων.
 * Θρησκεα: Εμφανζεται στη 2η σκην να συνομιλε με το Ζλο με τη μορφ μιας Ισπανδας κυρας. Αργτερα προσπαθε ν' αλλξει επιθετικ πστη στο Δση. Η Θρησκεα στργει στη καταστολ των παλαιτερων εθμων του αυτχθονα πληθυσμο.
 * Στρατιτες: Εμφανζονται αργτερα στο ργο κι αντιπροσωπεουν και τους δο: αυτχθονες κατοκους κι Ευρωπαους κατακτητς.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
   Η 1η σκην αρχζει με τον εορτασμ απ τους ντπιους κατοκους του Θεο Της Σπορς. 2.000 πιστο προσφρουνε θυσες. Θα θυσιζουν πιστεοντας τι αυτ θα τους φρει πλοσια συγκομιδ. Ο Occident (Δση) κι η America (κι οι 2 ντπιοι) συζητνε σχετικ με τις κοινς θρησκευτικς απψεις τους.
   Στη 2η, η Θρησκεα (Ισπανδα) προσβλλει τη λατρεα των ντπιων ως ντροπ. Παραπονεται στο Ζλο (Ο Ισπανς διοικητς στην Armor) να δεξει τη δκαιη οργ του. Απαιτε ο Δσης κι η Αμερικ να εγκαταλεψουν τη λατρεα τους και ν' ακολουθσουνε το αληθιν δγμα. Ο Δσης κι η Αμερικ ταρζονται απ' αυτ, αλλ' αγνοονε τη συνομιλτρια θεωρντας τη παλαβ και μπερδεμνη. Ο Ζλος στρφεται στους 2 ντπιους και τους λει τι ο Θες δεν θα τους επιτρψει να συνεχσουν τα εγκλματ τους κι τι χει σταλε απ τον Θε για να τους τιμωρσει.
   Στη 3η, ο Δσης παραδδεται στη Θρησκεα δια της βας. Ο Ζλος θλει να σκοτσει την Αμερικ, αλλ διαφωνε η Θρησκεα κι επιχειρε να τη σσει. Η Αμερικ κι ο Δσης αρνονται να εγκαταλεψουν τη λατρεα τους στον μεγλο Θε Των Σπορς. Ο Ζλος κι η Θρησκεα αμφισβητονε την εξγηση των ντπιων, πιστεοντας στην ανγκη να ακολουθσουν ναν αληθιν Θε.
   Στη 4η, η Θρησκεα ρωτ το ζεγος "Ποις εναι αυτς ο Θες που πιστεετε;" κ ο Δσης εξηγε τη μεγλη επδραση του Θεο στις καλλιργεις τους. Η Θρησκεα περιφρονε τα λγια του κι η Αμερικ της λει πως υπρχει μνον νας αληθινς Θες. Η Θρησκεα αρνεται να πιστψει πως λοι οι νθρωποι πιστεουνε σ' να Θε.
   Στη 5η και τελευταα, εμφανζεται λλο σκηνικ: Ο Θεκς Νρκισσος ενημερνει το κοιν πως η ειδωλολατρεα εναι το εργαστρι του διαβλου και πως η Θρησκεα, ετοιμζεται να την εφαρμσει στη Μαδρτη, τη βασιλικν δρα των καθολικν ηγετν της.
   Αυτ το ργο δεχνει εμφαν παραλληλισμ μεταξ της ζως της και του αγνα του ατμου, ειδικ για τις γυνακες, σε σχση με τη δημιουργικ εκπλρωση και την αυτο-κφραση. Μοναδικ για την εποχ της, τονζει την ιδα της ιστητας των γυναικν. Παρουσιζει τη γυναικεα αντσταση στην ανδρικ κυριαρχα. To σνολο σχεδν αυτο του loa επικεντρνεται στην ελευθερα επιλογς για τους ιθαγενες κατοκους σε αντθεση με τους Ισπανος κατακτητς. 
Τα σμβολα εναι εμφαν στα ονματα των χαρακτρων, πως η Μουσικ, που τυπικ σημανει ευημερα, ευχαρστηση κι κφραση συναισθημτων με θετικ τρπο. Η Θρησκεα αντιπροσωπεει καθολικ πρακτικ στην Ισπανα. Αυτς ο χαρακτρας απεικονζεται ως γυνακα που περιφρονεται απ την Αμερικ και το δυτικ μρος επειδ εναι τρελ και μπερδεεται κι τσι, αγνοε τα λγια της. Η Αμερικ απεικονζεται σαν νας περφανος θηλυκς ντπιος κτοικος. Συμβολζει πλοτη κι αφθονα, που αργτερα εκμεταλλεεται κι απομακρνει ο Ισπανς κατακτητς. Ο Δσης αντιπροσωπεει το νειρο της εκπλρωσης. θεωρεται ο κορυφαος στην ηγεσα των εγγενν κατοκων. Ο Ζλος αντιπροσωπεει τους Ευρωπαους εισβολες που προσπθησαν να εξοντσουν τον πολιτισμ και τις θρησκευτικς απψεις των Αζτκων.

     Εδ μπορετε να διαβσετε λο το ργο στα Ισπανικ: Ο Θεκς Νρκισσος !!!



     Εκτς απ' τις 2 κωμωδες και το δρμα που περιγρφησαν ανωτρω, της αποδδεται πως συνγραψε και το φινλε μιας κωμωδας του Agustin de Salazar: La Segunda Celestina (Η Δετερη Σελεστνα -Σελεστνα = Γυνακα που αναζητ, κρβει διευκολνει την αγπη τη σεξουαλικ σχση μεταξ δο ανθρπων, μεσζων κατ μαν ννοια και προξεντρα). Στη 10ετα του '90, ο Guillermo Schmidhuber βρκε μιαν λλη εκδοχ της κωμωδας με διαφορετικ τλος απ τη γνωστ. Πρτεινε πως αυτς οι 1000 περπου λξεις γρφτηκαν απ' αυτν. Ορισμνοι κριτικο λογοτεχνας, πως ο Οκτβιο Παζ, η Τζωρτζνα Σαμπτ-Ρβερς κι ο Λους Λελ, δχτηκαν αυτ την εκδοχ, αλλ λλοι, πως οι Antonio Alatorre και Jose Pascual Buxo, την αντκρουσαν.

     πως προανεφρθη, η Σορ Χουνα, εκτς απ τη ποηση και τη πρζα, ενδιαφρθηκε για την επιστμη, τη φιλοσοφα, τα μαθηματικ και τη μουσικ. Το τελευταο αντιπροσωπεει μια σημαντικ πτυχ της, γιατ χι μνον επειδ η μουσικτητα ταν εγγενς κομμτι της ποησης της εποχς αλλ και το γεγονς τι αφιρωσε σημαντικ μρος των σπουδν της στη θεωρα του οργνου συντονισμο που, ιδιατερα στην εποχ του μπαρκ, εχε φτσει σε σημεο κρσιμης σημασας. τσι συμμετεχε στη μελτη της μουσικς, γραψε μια πραγματεα που ονομζεται El Caracol (δυστυχς χαμνη) που επιδωκε να απλοποισει τη μουσικ σημειογραφα και να λσει τα προβλματα που περικλειε ο πυθαγρειος συντονισμς. Στα γραπτ της, εναι δυνατ ν' ανιχνευθε η σημασα του χου και του τνου. Μπορομε να το παρατηρσουμε με 2 τρπους. Πρτα απ 'λα, η ανλυση της μουσικς κι η μελτη της μουσικς ιδιοσυγκρασας εμφανζονται σε πολλ απ τα ποιματ της. Για παρδειγμα, στο επμενο ποημα, βυθζεται στις φυσικς ντες και στις "αστοχες" της μχρι ττε μουσικς σημειογραφας:

Propiedad es de natura                          -Ιδιτητα της φσης μεταξ,
que entre Dios y el hombre media,       -Θεο και μσου ανθρπου,
y del cielo el be cuadrado                      -κι ουρνιου στερεματος,
junto al be bemol de la tierra.               -πλι τους, ναν' τετργωνη η γη.
     (Villancico 220)                                      (Χριστουγεννιτικο 220)

    Απ την λλη, η Sarah Finley προσφρει μιαν ενδιαφρουσα ιδα. Υποστηρζει τι το οπτικ χει σχση με τα πατριαρχικ θματα, εν το ακουστικ προσφρει μιαν εναλλακτικ λση στο θηλυκ χρο, στο ργο της Σορ Χουνα. Σαν παρδειγμα αυτο, η Finley επισημανει τι ο Νρκισσος ερωτεεται μια φων κι χι μιαν αντανκλαση.
     Αλλ δε πρπει να ξεχνμε πως υπρξε κι καδημακς, μελετντας κι επιστημονικ θματα. Μλιστα σε αυτ τον τομα, υπρχει σωρεα επιστημονικν κειμνων της μεταφρασμνα σε γαλλικ, ισπανικ, αγγλικ και γερμανικ. Τα ργα της πρωτοεμφανστηκαν μεταφρασμνα.
     Μια πριμη μετφραση του ργου της στα αγγλικ τανε Τα Δκα Σονττα Απ Τη Sor Juana Inez de la Cruz, 1651-1695: Η 10η Μοσα Του Μξικο, που δημοσιεθηκε στο Taxco, Guerrero, το 1943. Μεταφρστρια ταν η Elizabeth Prall Anderson, που 'χεν εγκατασταθε στο Τaxco. να μουσικ ργο μας σζεται απ τον καθεδρικ να της Γουατεμλα. Αυτ εναι το 4μερς χριστουγεννιτικο (villancico), Madre, A De Los Primores (Μητρα Των Υπροχων Πραγμτων).
     Μια σημαντικ μετφραση στα αγγλικ ενς ργου της, για να ευρ αναγνωστικ κοιν δημοσιεεται σαν Ποιματα Διαμαρτυρας & να νειρο σε μαν κδοση απ το Penguin Classics, 1997, που περιλαμβνει και την απντησ της στις αρχς που την τιμωρον.
     Αναμφισβτητα το πιο σημαντικ βιβλο αφιερωμνο στη Sor Juana, που γρφτηκε απ το βραβευμνο με Νμπελ συγγραφα, Οκτβιο Παζ στα ισπανικ και μεταφρστηκε στα αγγλικ το 1989 ως Sor Juana: Οι Παγδες Της Πστης (μτφρ.: Margaret Sayers Peden). Το ργο αυτ εξετζει κι εμβαθνει τη ποηση αλλ και τη ζω της, στο πλασιο της ιστορας της Νας Ισπανας, εστιζοντας ιδιατερα στις δυσκολες που αντιμετπιζαν οι γυνακες εν προσπαθοσαν να ευδοκιμσουν σε ακαδημακος και καλλιτεχνικος τομες. Περιγρφει πς εχε ελχθε στο ργο του, απ τα αινγματα της προσωπικτητας και των διφορων επιλογν ζως της: "Γιατ γινε μοναχ; Πς θα μποροσε να παραιτηθε απ το δισημο πθος της για το γρψιμο και τη μθηση;"
     Ωστσο, δεν ταν μνο τα αινγματα που προσλκυαν τον Paz να διερευνσει τη ζω και τα ργα της μοναχς. Το βιβλο του αυτ εναι σως η πιο προσωπικ του αναζτηση. Εναι αναπφευκτο να βλπουμε τις συμπτσεις μεταξ αυτν των δο συγγραφων, που χωρζονται απ περισστερους απ 3 αινες και που εναι προντα ενς Μξικο που δεν χει ακμη επιλσει τη δικ του ιστορικ ταυττητα. Η Σορ Χουνα, που κατεχε μιαν αξιοθαμαστη ιδιοφυα, μιαν υπροχη τλμη, τανε παγιδευμνη μσα σε να πλασιο που δεν το κατλαβε, οτε τη δχτηκε εντελς. Απ την λλη πλευρ, χουμε να Παζ που βωσεν επσης κατακερματισμνη σχση με τη δικ του χρα. Μια χρα που προσπθησε συνεχς να κατανοσει μσα απ τα γραπτ του.
    Στο βιβλο του λοιπν, κνει μιαν εμπεριστατωμνη ανλυση της ποησς της κι ανιχνεει μερικς απ τις επιρρος της στους Ισπανος συγγραφες της χρυσς εποχς και της ερμητικς παρδοσης, που προρχονται κυρως απ τα ργα ενς γνωστο Ιησουτη λγιου της εποχς της, του Athanasius Kircher. Ο Paz αναλει το πιο φιλδοξο κι εκτενς ποημ της, Πρτο νειρο (Primero Sueño) ως κατ να μεγλο μρος μιαν αναπαρσταση της επιθυμας της γνσης μσω ενς αριθμο ερμητικν συμβλων, αν και μεταμορφθηκε στη γλσσα της και στις εξαιρετικς ικαντητες στο να δημιουργε εικνες. Συμπερασματικ, κνει την υπθεση τι τα ργα της ταν το σημαντικτερο κομμτι της ποιητικς εργασας που παρχτηκε στην Αμερικ μχρι τον ερχομ των ργων του 19ου αι., απ' την Emily Dickinson και το Walt Whitman.
    Μια εξσου πολτιμη φεμινιστικ ανλυση κι ερμηνεα της ζως και της δουλεις της, βρσκεται στην Απντησ της (La Respuesta) μεταφρασμνη και παρουσιασμνη αναλυτικ απ τις Electa Arenal, μελεττρια της Sor Juana που αναγνωρζεται πλον απ τις φεμινστριες που λλαξαν την Αμερικ, και την Amanda Powell ποιτρια & μεταφρστρια. Η αρχικ κδοση, κυκλοφρησε το 1994 κι εκ νου σε 2η κδοση το 2009, απ το The Feminist Press. Η 2γλωσση κδοση περιλαμβνει ποιματα, σχολιασμνη δημοσευση της απντησς της στους αξιωματοχους της εκκλησας και της παθιασμνης κκλησς της για την εκπαδευση των γυναικν, καθς κι ανλυση και βιβλιογραφα. Η Απντηση, εναι νας θαυμσιος αποκαλυπτικς φακς, τσο στα γραπτ, σο και στο βο της Σορ Χουνα. Ο Tarsicio Herrera Zapién, νας κλασσικς λγιος, χει αφιερσει μεγλο μρος της σταδιοδρομας του στη μελτη των ργων της, επσης. Ορισμνες απ τις εκδσεις του (στα ισπανικ) περιλαμβνουν τα: Buena fe y humanismo en Sor Juana: diálogos y ensayos: las obras latinas: los sorjuanistas recientes (1984), López Velarde y sor Juana, feministas opuestos: y cuatro ensayos sobre Horacio y Virgilio en México (1984), Poemas mexicanos universales: de Sor Juana a López Velarde (1989), και τλος Tres siglos y cien vidas de Sor Juana (1995). Επιπλον, η Δρ. Theresa Yugar, που 'χει κνει τις μεταπτυχιακς και διδακτορικς διατριβς της στη Σορ Χουνα, γραψε το Sor Juana Inés de la Cruz: Feminist Reconstruction of Biography and Text βιβλο στο οποο περιγρφει τη ζω της, απο τη φεμινιστικ σκοπι κι ανλυση, καθς και την Απντηση και το Πρτο νειρο. Η Δρ. Yugar υποστηρζει επσης, τι εναι η 1η φεμινστρια της Αμερικς και μλιστα απ τους 1ους οικολγους φεμινιστς. Υποστηρζει τλος πως ντας μπροστ απ την εποχ της κι εξαιρετικ ευφυς, τανε σε θση να επικρνει ξυπνα τις καταπιεστικς, πατριαρχικς δομς της εκκλησας.
    τανε δισημη κι αμφιλεγμενη παρουσα του 17ου αι.. Στη σγχρονη εποχ, χει πολλκις τιμηθε στο Μξικο, αλλ παρλληλα αποτελε μρος μιας πολιτικς αντιπαρθεσης στα τλη του 20ο αι. ως εξς: Κατ τη διρκεια των ανακαινσεων στη Μον τη 10ετα του '70, βρθηκαν οστ που πιστεεται πως εναι δικ της. Επσης, βρθηκε ταυτχρονα να μενταγιν παρμοιο μ' αυτ που απεικονζεται στα πορτρατα της. Το μενταγιν κρατθηκε απ τη Margarita López Portillo, αδελφ του ττε προδρου José López Portillo (1976-1982). Κατ τη διρκεια της επετεου των 3 αινων απ το θνατ της το 1995, να μλος του μεξικανικο συμβουλου ζτησε απ' τη Πορτγιο να επιστρψει το μενταγιν, το οποο εχε πει πως το 'χε πρει για να το... φυλαξει. Το επστρεψε τελικ στο Κογκρσο στις 14 Νομβρη 1995, αλλ το γεγονς κι η περιγραφ της διαμχης, αναφρθηκε στους New York Times να μνα μετ. Ετε εναι της Σορ Χουνα το μενταγιν, ετε χι, το περιστατικ πρε διαστσεις, προκλεσε συζητσεις τσο για κενη, σο και για τη κατχρηση της επσημης εξουσας στη Χρα γενικτερα.
     Κλενω αυτ το κομμτι αναφροντας πως χει τιμηθε στο Μξικο με πμπολλους τρπους: μνημεα, οδο κλπ και πως φρεται να 'χει επηρεσει να σωρ μεταγενστερους καλλιτχνες, καθς και φεμινιστικς ιδες, κινματα, κλπ τα οποα μλιστα χει πολλκις και ποικιλλοτρπως εμπνεσει. Τρα το τελευταο κομμτι αυτο του συναρπαστικτατου ρθρου, εναι... ποιητικ. Φτσαμε στο τλος κι ρθεν η ρα να διασκεδσουμε με μερικ δημιουργματ της. Και πρτα το πιο τρομερ και κλασσικ της.  
    Το Πρτο νειρο, (Primero Sueño) το ποημα που θ' ακολουθσει, εναι μια μακροσκελς φιλοσοφικ και περιγραφικ σλβα (silva = ποιητικ μορφ που συνδυζει στχους 7 κι 11 συλλαβν), εναι φτιαγμνο με τον διο περτεχνο τρπο, που λτρεψε η δια, στον αγαπημνο της ποιητ Λους ντε  Γκνγκορα και καταπινεται με τη σκι της νχτας κτω απ την οποα νας νθρωπος -εκενη- κοιμται στη γαλνη και τη σιωπ, που νυχθημερν τα ζα συμμετχουν, ετε ξυπνητ, ετε λαγωκοιμομενα ετε βυθισμνα στο βαθν πνο, μα λα προτρπονται να σιωπσουνε και να ξεκουραστον, απ τον Harpocrates (Αρποκρτης = αρχαος θες του πνου και της σιωπς). Το σμα του ατμου (της) σταματ τις συνθεις λειτουργες του, που περιγρφονται με φυσιολογικος και συμβολικος ρους, καταλγοντας στον ελεθερο πλον καλπασμ της φαντασας ως μηχανισμ που αντικατοπτρζει την εικνα, ενς Φρου. Απ αυτ τη στιγμ, η ψυχ της, σ' να νειρο, βλπει τον εαυτ της ελεθερο στη κορφ του δικο της ορου δινοιας, με λλα λγια, στη κορφ ενς δικο της πυραμιδικο βουνο, σα φρος, που στοχεει σια στο Θε κι εναι φωτειν. Εκε, σκαρφαλωμνη σαν αητς, σκφτεται ολκληρη τη δημιουργα, αλλ δεν κατανοε να ττοιο βλμμα σε μια ενιαα ννοια. Τυφλωμνο απ' το φως, το πνεμα της ψυχς της, αντιμετωπζει το δικ του ναυγιο, προκαλομενο κυρως απ τη κατανηση του συντριπτικο μεγθους του σμπαντος, σε σχση με τη δικ της υπσταση αλλ και των λων γρω της, μχρις του η λογικ αναλβει αυτ τη διαδικασα, ξεκινντας με κθε δημιουργα χωριστ κι επεξεργζοντας τες μα προς μα σε 10 κατηγορες, βοηθομενη απ τις διδαχς του Αριστοτλη. Η ψυχ δε μπορε να ξεπερσει τον εαυτ της και ν' αμφισβητσει τα χαρακτηριστικ και τα ατια μιας πηγς ενς νθους, υποδεικνοντας σως πως αυτς ο τρπος προσγγισης εναι χρηστη προσπθεια, αφο πρπει να λαμβνει υπψιν λες τις λεπτομρειες και τα μυστρια κθε ντος και πργματος. Μχρι κενη την ρα, το σμα χει καταναλσει λη τη τροφ του κι αρχζει να κινεται και να ξυπν, η ψυχ επιστρφει σ' αυτ. Το ποημα τελεινει με τον λιο να νικ τη Νχτα στη μχη μεταξ των φωτεινν και των σκοτεινν στρατιν, και με το οριστικ ξπνημα της ποιτριας.
     Πρκειται πργματι για να μικρ αριστοργημα και συγχαρω την επιλογ της Δμητρας -αν και θα 'θελα να το 'χε μεταφρσει ολκερο, μα ας μην εμαστε πλεονκτες- κι ο λγος που βζω τη περληψη σε πρζα, εναι που δεν το βρκα κπου στε να το καταπιαστ, κι θελα να φανε ολκληρο.

 Το Πρτο νειρο

Πυραμιδικ, γινη, ταφικ
γεννιταν η σκι
στον ουραν ανβαινε,
κρως περφανη κορφ
μταιων οβελσκων
πασχζοντας
ν’ ανβει ως τ’ αστρια·
μορφα φτα πντοτε
πντα εκθαμβωτικ,
εν σκοτεινιασμνος πλεμος
τα τλιγε σε μαρο ατμ,
σκι φυγς αιθερικ,
χλεαζαν τσο μακριν,
που η σκοτεινι
δεν εχε ακμα φτσει
στον κυρτωμνο θλο τους
απ’ την ουρνια σφαρα της θες
που εναι μορφη τριπλ
με τρα μορφα πρσωπα
να δεχνει [… ]


     Ανητοι ντρες

Ανητοι ντρες, κατηγορετε
τις μυαλες γυνακες
χωρς να βλπετε
τι εστε η αιτα των σων μμφεστε.
[…]
Ποιος νους εναι πιο αλλκοτος
απ αυτο που θαμπνει ναν καθρφτη
κι πειτα παραπονιται
πως δεν εναι καθαρς;
[…]
δια αντιμετωπζετε τη συμπθεια
μα και την περιφρνησ τους,
παραπονιστε αν σας φερθονε σχημα,
τις λοιδωρετε αν σας φερθουν καλ.
[…]
Καμι γυνακα δεν αξζει την εκτμησ σας:
η πιο ταπειν εναι για σας
αχριστη εν σας αρνηθε
και χαλαρν ηθν αν σας δεχτε
[…]
Ποιος φταει περισστερο
σ’ να εσφαλμνο πθος;
Αυτ που την καλον και πφτει
αυτς που στα γνατα ικετεει;
[…]
Ποιος φταει περισστερο,
αν υποθσουμε πως κποιος φταει για κτι,
αυτ που αμαρτνει για το χρμα
αυτς που πληρνει για να αμαρτσει;
[…]
Γιατ εξοργζεστε μ’ αυτν ενοχ
που προκαλετε οι διοι;
πως τις φτιχνετε, δεχτετε τις
φτιξτε τις αλλις, πως τις θλετε.
[…]
(αποσπ. 2 σε μτφρ.: Δμητρας Σταυρδου)

      Σονντο 146

Κσμε, ω! γιατ με κυνηγς;
Πς βλπτω αν μνο πεθυμ
να ομορφνω το μυαλ,
μη το χαρσω μας φροδας ομορφις;

Πλοτη και θησαυρος δεν εκτιμ
κι τσι εμαι πντα ευτυχισμνη.
Πλουτζω μνο το μυαλ,
κι χι σε θησαυρος δοσμνη.

τι Υπρχει Στην Ερωτικ Φαντασα,
Υπρχει Πλατωνικ

Στσου, της φευγαλας μου χαρς, ω! σκι,
εικνα χαρισματικ που πιτερο ποθ,
νειρο που για χρη σου πεθανω, μα γελ,
ψμμα γλυκ που για 'σε πενθον τα ζωνταν.

Αν μαγικ η χρη σου κοντ σου με τραβ,
πσον υπκουα η καρδι μου σπαρταρ
και κολακεομαι που τσο μ' εκτιμς.
Αν με χλευσεις πιο μετ, θασαι φυγς.

Μα μη το πρεις πνω σου και καυχηθες,
τι η τυραννα σου θριμβευσε σε μνα.
Λνετ' ο κμπος ξρεις, ταν χλευαστες,

που μ' δενε στη ψετικη σου τη μορφ.
Χλεασε λετερα ,τι δεν ρεσε σε σνα.
Στου νου μου κλειδωμνος εσαι, μες στη φυλακ.

(ρεδοντγια & σονττο, μτφ.: Πτροκλος)

Εδ θα σας δσω μελοποιημνο το εν λγω σονττο με ττλο
: Φαντασα

     νδρες Κουτο

νδρες κουτο, που τις γυνακες
δικα τις κατηγορετε,
μθετε σες πως εστ' αιτα,
νοχες για σα τις θαρρετε.

Απ' τον επμονο σας πθο
αν τχει και παρασυρθονε,
στην ατιμα αφο τις σπρξτε,
τμιες πς θτε να φανονε;

Λυγτε την αντστασ τους
και τχαμ' αυστηρο κατπι,
το κλλημα που κμετ τους,
το λτε κενων ελαφρτη.

Να μοιζετε σας κνει αλθεια,
το φρσιμο σας το ηλθιο,
μ' να παιδ μασκαρεμνο,
 που σκιζετ' απ' αυτ το διο.

Στην δια, ψχνετε, γυνακα,
-μα πση αφλεια σας δρνει!-
για ταρι σας τη Λουκρητα
και τη Θαδα για ερωμνη.

Τ πρμα αλλκοτο κι αστεο
για ποιον του λεπει νους και κρση:
χνωτζει πρτα τον καθρφτη
και θολωμνο αππ το βρσκει!

Την ενοια τη καταφρνια,
τα δχεστ' λοι μ' να τρπο:
στο δετερο κρεμτε μοτρα,
σκτε χαμγελο στο πρτο.

Καλ κουβντα δεν θα πετε
και για τη πιo σεμν γυνακα,
"χι" αν σας πει, τη λτε στργγλα
κι αν "ναι", πως πγε πριν με δκα.

Τση πολλ χετε βλακεα,

π' νοχη θα τη βρετε πντα,
ετε για περισσ ευκολα,
ετε γι' απνθρωπη σκληρδα.

Ττε το μτρο πς να σπρχνει,
ποιας για σας πονε το δντι,
σαν σας προσβλλει η σκληρτη
κι η ευκολι σας αποδιχνει;

Μα απ' το θυμ κι απ τον πνο,
που η σχση σας θα της γεννσει,
καλ θα κνει ποια γυνακα,
να φγει πριν σας αγαπσει.

Φτερ, οι παθιρικοι ρωτς σας,
στην ελευθεριτη δνουν,
μ' αφο τις κνετε κακς σας,
καλς πς θλετε να μενουν;

Ποις εν' ο νοχος στ' αλθεια
σε μιαν αγπη παθιασμνη;
ποιος στα παρακλια δνει
ποιος με παρακλια παρνει;

, ποις χειρτερος φαντζει;
-Κακο κι οι δυ κατ τη γνση!-
ποια για πληρωμ αμαρτσει,
ς που αμαρτα πληρσει;

Λοιπν, γιατ το φταξιμο σας
σας τυραννε κι ας μη το λτε;
Δε θτε μας που 'χετε φτιξει;
φτιχτε μας ττε πως θτε!

Πατε λοιπν να μας κολλτε
κι στερα πια, δικαωμα σας,
για τσολες βρσετε εκενες
που προκαλον το κλλημα σας.

Την αντρικ αλαζονεα
θα πολεμ σαν τποτ' λλο,
γιατ μ' υπσχεσες και βα
σμγετε κσμο, σρκα, διλο.

(redondilla μτφρ. Ηλας Ματθαου)

     Εδ θα σας δσω τον σνδεσμο για τη ταινα που αφορ στη ζω της με ττλο:  Εγ, Η Χειρτερη Απ' λους !


 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers