-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

: ':

     Το καινοριο ρθρο που πλον κοσμε το Στκι μου και παρνει τη σειρ του, τανε κτι αναμενμενο. Μετ τις αρχαες Μοσες, τις αρχαες σοφς, τις μεταγενστερες κλπ, καιρς τανε να μπει και μια πιο πρσφατη σχετικ. Υποτθεται πως εδ και μλιστα στη λστα με τις υποψφιες, υπρχουνε πντα κποιες που προσπερσανε με χλια την εποχ τους, δυσκολευτκανε με χλια στην εποχ τους και τελικ καταφρανε παρλες τις αντιξοτητες να πετχουνε πρματα που σπανως πετχαινε γυνακα στην εποχ της. Σμερα μως το πργμα παρνει λλη στρτα. Ναι μεν δεν θα την λεγες και σγχρονη τη σημεριν, αλλ δεν θα την λεγες και παλι πολ. Δε θα λεγες πως βρκε σπαρμνα ρδα στη πορεα της, αλλ δε θα 'λεγες πως ζορστηκε δα και πρα πολ, υποφροντας για να πετχει. Οτι ζορστηκε ναι, ζορστηκε, χι πως η Σατλ η σορ Χουνα Κορνρο, αλλ λιγτερο απ' αυτς. Δεν εναι λοιπν αυτο οι λγοι που με σπρξανε να τη συμπεριλβω στη λστα με τις "αγαπημνες μου Γυνακες Του Κσμου". Τους λγους, για να κρατμε και λιγκι το σασπνς, θα τους μθετε ναν ναν, μλλον δυο-δυο, στις γραμμς τοτου του νου ρθρου και... ντε γιατ επαμε και πολλ κι χουμε κι ν ρθρον να τελεισουμε: Εγ να το στσω κι εσες να το διαβσετε, γιαυτ ας μη χασομερμε με κουβντες, αμφτεροι. Πμε γερ!

==========================================

     ταν 7 Νομβρη 1867, ταν στην οδ Νοβολπκι στη Βαρσοβα, στο σπιτικ του καθηγητ Φυσικς & Μαθηματικν Βλαντισλβ Σκλοντβσκι, γεννιταν η κρη του Μαρα, το 5ο και στερνοπαδι του σπιτιο. Θα μεγαλσει μες στην αγπη που μως τη σκεπζει βαρι σκι. Δεν θυμται ποτ να την χει φιλσει η μητρα της. Μνον να τρυφερ χδι στη καμπλη του μετπου της. Γιατ η κυρα Σκλοντβσκα εχε παρουσισει δη τα πρτα συμπτματα φυματωσης ταν γεννθηκε η Μαρα και παρ τους γιατρος, επ 5 χρνια, το κακ προχωροσε σταθερ. Χρησιμοποιοσε λοιπν το δικ της σερβτσιο και δε φιλοσε ποτ το γιο και τις κρες της. Τα μικρ λγα ξρανε για τη φοβερ αρρστια, αλλ κτι μαντεανε στη θλψη που σκαζε το πρσωπο του καθηγητ-πατρα και στη φρση: "Θε μου κνε καλ τη μητρα μας" που τους εχε προσθσει στη βραδυν προσευχολα τους. Το πρτο συναπντημα με το θνατο συνβη το 1876 ταν πθανε απ τφο η αδελφ της Ζσια, εν 2 χρνια μετ, το 1878, πθανε κι η μητρα. Η μικρ Μαρα μαθανει απ νωρς πως η ζω εναι σκληρ κι εφεξς θα την αντιμετωπσει με γρια περηφνεια και χωρς καρτερα. Τα πρτα ισχυρ θμελα εχαν δη μπει, θα μποροσε κανες να σχολισει, διαβζοντας αυτ την ιστορα. Αποτλεσμα; να χρυσ μετλλιο, λγω των επιδσεν της, σφραγζει τις γυμνασιακς της σπουδς στις 12 Ιουνου 1883. Η Μαρα δε δστασε στιγμ, πινει δουλει σαν εσωτερικ δασκλα σε κποια οικογνεια εξασφαλζοντας τροφ, στγη κι να μισθ που θα 'στελνε στην αδελφ της που δη σποδαζε στο Παρσι, κι λα τοτα μλις 16 χρον.
     Δολεψε τσι για 8 χρνια, μως το πθος της μθησης τη καει κι αυτ. Παρακολοθησε στη Βαρσοβα το Ιπτμενο Πανεπιστμιο, μια σειρ δηλαδ -παρνομων- μαθημτων ανατομας, φυσικς, ιστορας και κοινωνιολογας απ εθελοντς δασκλους. τανε στον αριθμ 66 της οδο Κρακοβας στο βθος μιας αυλς με πασχαλις. Μια πρσκληση απ τη Μπρνια, το 1891, της επιτρπει να εγκατασταθε στο Παρσι στο σπτι της αδελφς της, στη λεωφρο Ζαν Ζωρς, ττε οδς Γερμανας, για να παρακολουθσει μαθματα στη σχολ Θετικν Επιστημν της Σορβννης.
 -"Παρνω τον λιο και τον εκσφενδονζω..." της επε, πετντας κυριολεκτικ απ τη χαρ της.

     Το δεκεμβριτικο φως ρχνει τις χλωμς του ακτνες στο μεγλο αμφιθατρο. Τα νεανικ κεφλια σκυμμνα αντιγρφουνε τις εξισσεις που χαρζει στον πνακα το χρι του καθηγητ Πολ Απλ. Στα πρτα δρανα να κορτσι χαμογελ εκστατικ. Τη μεγλη καμπλη του μετπου της, στεφαννουν ατθασες ξανθς μποκλες. Πς εναι δυνατν να θεωρε κανες την επιστμη "στεγν";
     Καθς ταν αδνατον να μελετσει, λγω της συνεχος κνησης στο ιατρεο της αδελφς της και του συζγου της, αποφασζει να μενει μνη της. Διβαζε συνεχς και μνον οι λιποθυμες απ τη κπωση της υπενθμιζαν τι πρεπε που και που να τρει. Κνει αιματηρς οικονομες. Πηγαινορχεται με τα πδια στη Σορβννη κι ταν αρχζει να νυχτνει καταφεγει στη βιβλιοθκη Σεν Ζενεβιβ που καει το φωταριο κι εναι ζεστ.
     Αυτ τα κπια, αυτο οι μχθοι κι οι στερσεις, οι τρομερς, επμονες κι εππονες προσπθειες, νομζατε πως θ' φηνε να πνε στα χαμνα; Οοοχι φυσικ! Κι ιδο, το 1893 κατακτ τη πρτη θση στις εξετσεις για το πτυχο των Φυσικν Επιστημν, αλλ και την επμενη χρονι, το 1894, κατκτ τη δετερη θση, στις εξετσεις για το πτυχο των Μαθηματικν τοτη τη φορ! Απ δω και πρα, αρχζει πλον στη ζω της να τα κνει λα διπλ αυτ το κορτσι απ τη Βαρσοβα, και θυμηθετε που σας το λω.
     Αφο μζεψε ,τι πτυχο υπρχε και δεν υπρχε -που λει ο λγος- επιστρφει στη γεντειρ της, τη Βαρσοβα. Επιστρφοντας εκε, της δθηκε μια υποτροφα 600 ρουβλων που προοριζτανε για ξιους φοιτητς, σαν τιμς νεκεν ας πομε. Λγα χρνια αργτερα, μετρντας πως πντα, δεκρα-δεκρα, απ τη πρτη της κιλας αμοιβ για μια μελτη, επστρεψε τα 600 ροβλια στο γραμματα του ιδρματος, που μεινε ναυδος απ τη χειρονομα της. Η δια εχε δεχθε την υποτροφα σαν νδειξη εμπιστοσνης ευγνωμοσνης κι επιβρβευσης και τη κρτησεν σο χρειαζτανε για τις ανγκες της. Θα το νιωθε σαν ατιμα αν κρατοσε στω και μια στιγμ παραπνω απ' σο πρεπε, αυτ τα χρματα που, με την επιστροφ τους, θα μποροσαν να εναι στριγμα για κποια λλη φτωχ κοπλα που θα θελε να σπουδσει. Μλιστα κυρες και κριοι! Αυτ που ακοσ... εεεε διαβσατε! Θα το θεωροσε ατιμα... λει.

     Το 1894 κυλει προς το χειμνα της σντομης ζως του, αλλ δεν εχανε τελεισει και τα ωραα του για τη νεαρ πια γυνακα, τη Μαρα μας. Της χρωστοσε κτι ακμα φανεται! Η Εταιρεα Προθησης της Εθνικς Βιομηχανας αναθτει στη Μαρα μια μελτη για τη προθηση της βιομηχανας στη χρα. Η κοπλλα μας ζορστηκε, καθς δεν εχε κατλληλο χρο για εργαστρι κι τσι ρθε σε επαφ με τον αγαπημνο της καθηγητ στο σχολεο, τον κριο Κοβλσκι. Αυτς τσακστηκε να τηνε βοηθσει καθς τανε πολ αγαπητ πλσμα κι συχο, πραν απ τις επιδσεις της στα μαθματα. Την φερε σ' επαφ με ναν επσης επιστμονα, που διθετε λα τα μσα που της χρειζονταν και... παραπνω μη σας πω! Εκε λοιπν γνρισε τον ρωτα της ζως της, αλλ κι να θαυμσιο συνεργτη κι εφμιλλο της αξας της, τον Πτρο. τανε λαμπρς επιστμονας κι αμσως μλις την εδε την ερωτετηκε. Να μη πολυλογομε και με ...ακατλληλες λεπτομρειες, τα δυο πιτσουνκια συνψανε γμου κοινωναν με συνοπτικς διαδικασες. Καλ και να θλανε φιοριτορες και τα ρστα, δε θα μποροσανε καθς εξν απ δυο ποδλατα που αγορσανε για να κνουνε περιπτους στην εξοχ, κατ τ' λλα, δεν υπρχε μαντλι για να φυσξουνε τη μτη τους, που λει ο λγος. Για την ακρβεια κνανε γμο χωρς νυφικ, χωρς βρες, χωρς γαμλια δεξωση -χα!- χωρς τορτα, χωρς κοστομια, χωρς θρησκευτικ μυστριο, αλλ και χωρς συμβολαιογρφο, δηλαδ κνανε γμο χωρς... γμο! Και τα ποδλατα μη φανταστετε, δρο γμου σε μετρητ τανε και τα θλανε για να γυρζουνε σε περιπτους, πικ-νικ κι εκδρομς αλλ και το καλοκαρι για τη παραλα.

     Τσολησε λιγκι ο καιρς και φτνουμε στο 1897, αρχς Σεπτμβρη κι η μορα της φλαξε λλα δυο δωρκια: Πρτα ρχεται η κορολα της η Ερηνολα και στο καπκι ρχεται κι η δεια διδασκαλας για τη Μση Εκπαδευση, την οποαν εχε αιτηθε πριν απ κμποσο! Παρλληλα με τοτα μως τα... γινα, εχε να φροντσει να φρει σε πρας και το διδακτορικ της. τσι σπευσε να ξεκινσει το ψξιμο για το που και πως θα μπορσει κπου, κπως, να το τελεισει. Τη προσοχ της τρβηξε η εργασα ενς λλου επιστμονα, Γλλου, του φυσικο Ανρ Μπεκερλ. Εκενος πλι λει πως εχε παρατηρσει, τι τα λατα ενς σπνιου μετλλου, του ουρανου για την ακρβεια, χωρς τη πριν επδραση φωτς εξπεμπαν κποιο εδος παρξενων ακτνων κι η προσπθει του συνστατο στο να τις ανακαλψει.
     Χαρς ευαγγλια η Μαρι καθς βρκε το θμα της. Θα μελετσει αυτς τις γνωστες ακτνες κενου του γνωστου εν πολλος, μετλλου. Μνο που ξεκιν ανποδα! Παρατ τα πντα τα αφορντα το συγκεκριμνο και καταπινεται με λα τα λοιπ μταλλα. Με αυτ τη... κυκλωτικ κνηση, δεν αργε να ανακαλψει πως κι λλο μταλλο χει τα δια... συμπτματα. Και τα λατα κι οι ενσεις του στοιχεου φθορου εκπμπουν επσης αυτματα ακτνες μοιες με κενες του ουρανου. Δεν σταματ στιγμ να ψχνει και τρα μλιστα που μρισε... ψητ, νας λγος παραπνω. Εξετζει να προς να λα τα ορυκτ στοιχεα και μη και κνει τη πρτη παρατρηση-ανακλυψη: σα φρουνε φθριο ουρνιο εκπμπουν ακτνες πολ περισστερο απ' ση κανονικ θα αναμενταν αν περιεχανε μνον ουρνιο φθριο, εν αντθετα σα δεν περιχουνε, δεν εκπμπουνε τποτε. Εκε συλλαμβνει μιαν ιδα και διακινδυνεει να διατυπσει μιαν υπθεση: Τα ορυκτ κρβουνε σγουρα να νο γνωστο υλικ στοιχεο, που ακτινοβολε, να νο χημικ στοιχεο! Μπμμμμ!!!
     Οργασμς επικρατε στο εργαστρι της, ρευνες, πειρματα, φιαλδια κλπ, αλλ κι ο ντρας της δεν την αφνει μονχη, μια ττοια δσκολη στιγμ. Εγκαταλεπει τη δικ του ρευνα κι εννουνε τις δυνμεις τους το Μη του 1898! Διασπον λες τις ενσεις του ουρανου σε διφορα χημικ που τις απαρτζουνε και προσμετρονε τις ακτνες που εκπμπουν. Επικεντρνονται ιδιατερα στον πισσουραντη, νωση που προσμετρθηκε ιδιατερα πιο δραστρια απ τις λλες και τελικ εντοπζουνε δυο κι χι μια, δυο ενσεις του να μετρνται διαφορετικ κι ενεργστερες απ τις λλες, και πολ πιο ντονα! ρα δεν εναι μνον να το νο υλικ, αλλ δυο!!! Μπαμμμμ Μπμμμμμ!!
     πως εδαμε αυτ το κορτσι εξ αρχς πντα δυο-δυο βαρε τσι ντουφεκις! Γιλα!

     Δυο μνες αργτερα, εναι πια σε θση να ανακοινσουν την ανακλυψη και των δο, πρτα εκενου που ονομστηκε πολνιο προς τιμ της πατρδας της Μαρας και μετ του ραδου, απ το οποο πρε το νομ της αργτερα η ραδιενργεια (ενργεια που εκπμπεται απ το ρδιο). Εδ πισανε τα δσκολα μως! Προσπαθντας να παρασκευσει σε καθαρ μορφ τα δο στοιχεα, το ζυγος εργστηκε σκληρτατα για πνω απ 4 χρνια, σε μια παργκα, καθς το επσημο Πανεπιστμιο της Σορβννης δεν τους παραχωροσε εργαστριο, οτε τους επιδοτοσε. Το πιθαντερο να τους περνοσε γραφικος και παλαβος μλλον. Εν τω μεταξ ο πισσουραντης τανε πανκριβος και τονε κατεργζονταν τα μεταλλεα του Γιοχιμσταλ στη Βοημα. Η Μαρα σκφτηκε τι αφο το πολνιο και το ρδιο βρσκονται στο ορυκτ, θα βρσκονται και στα κατλοιπ του κι τσι ζτησε απ αυστριακος συναδλφους της να μεσολαβσουνε στα μεταλλεα της Βοημας. Το ζεγος θα πλρωνε τα κατλοιπα απ τις πενιχρς του οικονομες. Τελικ σταθκανε τυχερο! Το Εργοστσιο της Βοημας αποφσισε να διαθσει στους δυο αυτος παλαβιρηδες -πως τους νμιζε και καλ επα εγ πως κι η Σορβννη ετοιμαζτανε να τους περσει κενες τις σπρες μπλοζες με τα μακρυ μανκια, ξρετε...-να τνο καταλοπων απ τα περισσμματα, που λλωστε τα εχανε για πταμα. Τελικ με τα πολλ, αρχς του 1902, μετ απ τιτνιες προσπθειες ετν, στερσεις, κακουχες, κι εργαζμενοι κτω απ απστευτες συνθκες στερσεων, φτχειας και κπων, κατφερε η Μαρι να παρασκευσει εν δκατο του γραμμαρου καθαρ ρδιο κι εν εικοστ του γραμμαρου καθαρ πολνιο. λλη μια φορ εχεν ηχσει η διπλοντουφεκι της Μπαμ - μπαμ!
     Ο Πτρος, ο σζυγος δηλαδ, πρε δρα καθηγητο στη Σορβννη, το 1904 αλλ μη βιαστετε να πανηγυρσετε καθς εργαστριο δεν πρε ποτ, πιθανν να του κρατγανε καννα μανιτικο, ποις ξρει; Του 'χανε προτενει εναι αλθεια, το 1900, δρα στη Γενεη κι αν τη δεχτανε θα λνανε μεν το οικονομικ τους πρβλημα, αλλ θα 'πρεπε να παρατσει εντελς την εργασα τους πργμα που δεν δχθηκε. Εν τω μεταξ, η Μαρα μας; Χμμ καλ ερτηση: Η Μαρα διορστηκε καθηγτρια Φυσικς στη Σχολ Θηλων των Σεβρν. Θα μου πετε κι ελογα, ο νας στη Σορβννη με τιμς κι η λλη -που στο κτω κτω κανε οοολη τη βρμικη δουλει, να διδσκει λυκειοκριτσα; Ε εντξει μη βιζεστε, κτι εναι κι αυτ και μλιστα, χι και λγο... ρχονται κι λλοι ντουμπλδες εν τω μεταξ, υπομον!

     σο γνονταν αυτ τα θαμαστ, οι δυο μας ρωες εχανε καταβληθε πρα πολ. 2 χρνια πριν, το 1902 η Μαρα συγκλονζεται απ το θνατο του πατρα της. Σπατλη δυνμεων σε συνδυασμ με το θνατο του πατρα κι η γννα που ρχεται -δεν εναι και λγο πρμα ξρετε- της 2ης κορολας τους της Εας, προσθτει ακμα να επιπλον βρος και φυσικ με την ανλογη πρσθετη καταπνηση. Αλλ το κορτσι συνεχζει να μη παρνει χαμπρι (σχεδν την χω ερωτευτε ενσο γρφω) κι ο ερχομς της μικρς ρχεται και τη βρσκει μνη, καθς ο Πτρος χει να δσει ακμα μια σειρ διαλξεων στη Γενεη και δεν τονε περιμνει και τσο σντομα -και γιατ παρακαλ ο Πτρος κι χι η Μαρα στις διαλξεις; Ηρμησε ταν ετοιμγεννη! Α εντξει, ας το δεχτομε- κι τσι ταν χτυπ η πρτα, παραξενεευεται πρα πολ. Ιδιατερα δε, ταν βλπει τρεις κυρους καθωςπρπει και καλοντυμνους με μαρα κοστομια, αγριετηκε λιγουλκι στην αρχ, να λμε και την αλθεια, τσι; Τρα φοβθηκε χι ταν υποχρεωμνη να τους υποδεχτε και να τους μπσει μσα. Εκε αφο τους τρταρε γλυκκι και ποτ πολωνικ βαρ, τους ρτησε τ θλουνε. Αυτο πρτα σηκθηκαν με μιαν υπκλιση μχρι το δαφος, που να τρει η μτη χμα και του ματιο να μη δνει, συστθηκαν με λες τις τιμς -κ.κ. Μπουτ, Λιπμν και Μουασν- κι ρθαμε να σας ανακοινσουμε κα Κιουρ πως "Το Πανεπιστμιον των Παρισων σας απονμει τον ττλο του διδκτορος των Φυσικν Επιστημν με το βαθμν 'ριστα'" και την ανακονωση τηνε κνει πρτος ο κ. Λιπμν, πρην καθηγητς της αγαπημνος που τηνε λτρευε κι αυτς. Το ημερολγιο δειχνε 25 Ιουνου 1903!
     τιμο κορτσι μως ε; Πλι δυο μπαμ: κορολα και θση καθηγητο πανεπιστημου!!! Ε δε το λες και μικρ πρμα; (και ποσαι ακμα; να λες)!

     να ενδεικτικ του θους τους χαρακτηριστικτατο θα λεγα, τανε το τι δεν κατοχυρσανε ποτ καμμι τους εργασα. Δεν σπευσαν να εξασφαλσουνε καμμιν απ τις μεθδους τους για την απομνωση των στοιχεων, επειδ θεωροσαν τι δε συμβδιζε με το επιστημονικ πνεμα, καθς η επιστμη εναι κοινωνικ κατκτηση και η «κατοχρωση» (πατντα) εμποδζει τη συνχιση της επιστημονικς ρευνας απ τους επμενους. Η σημασα της πρξης αυτς εναι ακμα μεγαλτερη, διτι το ζεγος ανακλυψε μεσοντων των ερευνν και μεταξ λλων, πως η ακτινοβολα του ραδου κατστρεφε τους καρκινικος γκους. Τρομερ να το σκεφτε κανες! Δεν περσανε δα και πολλο μνες, καλοκαρι και φθινπωρο φυγε και μπκε ο Δεκμβρης στο 1903 και να ευχριστα μανττα φτσανε στο σπιτκι τους: Κθε χρνο τα τελευταα χρνια μετ το θνατο του μεγλου επιχειρηματα λφρεντ Νμπελ, εχε θεσπιστε βρααβεο για κθε τομο που προγει τις ειρηνικς επιστμες. Ο θεσμς εχε ξεκινσει ττε πολ πρσφατα, ξεκνησε αρχικ το 1895 αλλ χι πλρης, εν ολγοις τα βραβεα Χημεας, Φυσικς και τα συναφ αυτν, εχανε θεσμοθετηθε μλις το 1901 και τρα τανε μλις 1903, δυο χρνια μετ τη θεσμοθτηση και κθε χρνο ττοιαν εποχ εδ και πνω απ ναν αινα, εκε αρχς Δεκμβρη ανακοιννονταιι. Κενη τη χρονι λοιπν η Σουηδικη Ακαδημα Επιστημν ανακοιννει στις 10 Δεκμβρη πως το φετειν Νμπελ Φυσικς θα μοιραστε εξ σου στον Ανρ Μπεκερλ για την εργασα του με τη Ραδιενργεια μαζ με το ζεγος Κιουρ. Κακ τανε που το ζεγος δεν μπρεσε να παραστε. Δυστυχς μως, δεν τανε μνον αυτ το κακ. Τρα χρνια μετ, η ζω της Μαρας σκοτενιασε, καθς χασε το σζυγ της σε ατχημα. Απρσεχτος κι αφηρημνος ως επιστμων, βγκε μια μρα απ το σπτι χωρς να προσξει και τονε παρσυρε θανατηφρα μια περαστικ μαξα! Πνθος! τανε 19 Απρλη 1906!

     Δυο μνες μετ περπου, στις 13 Μη 1906, το Πανεπιστμιο αποφσισε να παραχωρσει την δρα καθηγητο που κατεχεν ο σζυγς της, στην δια. Η Μαρι μας θα γινταν η πρτη γυνακα που πρε ποτ δρα στη Γαλλα, σε Πανεπιστμιο κι χι μνον αυτ, αλλ γινταν επσης η πρτη γυνακα παγκοσμως που θα δινε σειρ διαλξεων στη Σορβννη -πλι ο ντουμπλς! Και πρπει να πω και το εξς: Πριν ξεκινσει για τη διλεξη στους φοιτητς, κοταξε τις σημεισεις του Πιρ και ξεκνησε το μθημα με την δια ακριβς φρση που εκενος εχε κλεσει την προηγομενη παρδοση. Εκενο μως που τρνταξε και στριφογρισε τον κσμο, ταν η δετερη βρβευσ της με το Βραβεο Νμπελ, τοτη τη φορ της Χημεας το Δεκμβρη του 1911, για την ανακλυψη των δυο νων χημικν στοιχεων που προανφερα. Και ξρουμε τι σμανε αυτ, την δια στιγμ κιλας της ανακονωσς του; Πως η Μαρα μας θα γιντανε το πρτο τομο ποτ και παγκοσμως κι ακμα και μχρι τρα που σας γρφω, που θα παιρνε Νμπελ για 2η φορ! Τρομερτερο λων! Μπρβο Μαρκι!!!!
     Κυλοσε ο χρνος ομαλτερα πια και τελικ λγα χρνια μετ χρειστηκε να κνει μιαν επμβαση στα νεφρ της και τελικ βρθηκε πως τα καημνα τανε σε θλια κατσταση. Περν κι αυτς ο σκπελος και φτνουμε... -δε θλω να πω "αισως" αλλ πντως φτνουμε- στον Α' Παγκ. Πλ. Αν νομσατε πως η Μαρα θα κτσει φρνιμη κι συχη και θα περιμνει το τλος του, εσαστε πολ γελασμνοι! χοντας δη προχωρσει τη τεχνολογα στα ττε κρα, εχε στσει κι να καμιονκι-χημα με ακτνες, σαν ακτινολογικ και θεραπευτικ συγχρνως και πρε σβρνα κθε στρατπεδο, κθε πεδο μχης και δεν φησε τραυματα για τραυματα που να μη τονε γιατροπορψει! Να! στερα με λτε νευρικ: Ττοιες ενργειες πτε παρνουνε Νμπελ; Ττοιο θρρος και μεγαλεο ψυχς πτε επιβραβεεται γηνως υλικς κι ηθικς; Να σας το πω εγ: Συνθως ποτ! Οτε κι απ το συχωρεμνο τον Νμπελ, που νιωσε τις απστευτες τψεις για το μπαροτι και μετ θνατον φησε φετφ και καλ! Οοοοοχι κριε μετ θνατον! Εν ζω κι οτω σε κρνομεν! Η γιαγι μου λεγε -θιος σχωρστην- "μα πεθνω γω φορνος να μη καπνσει"! Αλλ να συνεχσω για να μη συγχιστ παραπνω κι χω δουλει να κμω, ρθρο να στσω. Λοιπν ακοστε το επιμθιο αυτο του κεφαλαου και δστε βση:
     Υπολογζεται τι η δια, με τα χρματα που εχε συγκεντρσει απ τα δο βραβεα Νμπελ, στησε περπου 250 ακτινολογικος θαλμους στα πολεμικ μτωπα. Ακοτε; χι πετε μου Ακοσατε; Αυτ εναι μστορα! Πλι ντουμπλ το Μαρκι, στω και μον, αλλ πανσχυρον ωστσο!



     Μερικς ακμα πληροφορες πριν κλεσω το εδ κομμτι: Το 1922 εξελγη μλος της Διεθνος Επιτροπς Πνευματικς Συνεργασας, της Κοινωνας των Εθνν εν το 1932 εγκαινασε το Ινστιτοτο Ραδου στη Βαρσοβα. Τον τελευταο καιρ της, λγο πριν το θνατ της, οι γιατρο ανακλυπταν αφσικα συμπτματα στο αμα της. Ο καθηγητς Ρεγκ σημεωσε:

 "Η κυρα Κιουρ μπορε να καταμετρηθε ανμεσα στα μακροπρθεσμα θματα των ραδιενεργν σωμτων, που ανακλυψαν ο σζυγς της κι η δια".

     Στη διρκεια της αγωνας βγαζε μικρ βογκητ πνου και κποια παρπονα γεμτα απορα. Ως το τλος, η ννοι της ταν η δουλει της: "οι παργραφοι των κεφαλαων... Να τις κνουμε λες μοιες... Σκφτηκα αυτ την ανακονωση..."
     Στις 4 Ιουλου 1934 ενταφιστηκε δπλα στον ντρα της στο κοιμητρι του Σο, παρουσα μνο των στενν συνεργατν της. Τα αδλφια της ρξανε στον τφο της μια χοφτα χμα πολωνικς γης.



     Εδ τελεινει ο λυρισμς και τα αστεα και θα μπω σε πιο σοβαρ θματα που και πρπει να ειπωθονε και με την απαιτομενη σοβαρτητα, πργματα που περαστκανε ντοκου, χριν της ευ-διγησης. Τρα το ρθρο ξεκιν σοβαρ και κλενω αυτ τη παρνθεση!

=================

     Η Μαρα Σαλμη Σκλοντφσκα-Κιουρ (Maria Salomea Skłodowska-Curie, 7 Νομβρη 1867 - 4 Ιουλου 1934) τανε Πολων φυσικς, χημικς και καθηγτρια. Σε συνεργασα με τον σζυγ της, Πιερ Κιουρ, ανακλυψε το ρδιο και μελτησε τα φαινμενα της ραδιενργειας. Ανακλυψε επσης το πολνιο κι υπρξε η πρτη γυνακα που γινε Καθηγτρια στο πανεπιστμιο της Σορβνης, η πρτη γυνακα που μλησε σε διαλξεις στη Σορβννη, εν τιμθηκε δυο φορς με το Βραβεο Νμπελ για τη Φυσικ και τη Χημεα. 'Ηταν η πιο φημισμνη γυνακα επιστμων της εποχς της, ταν γνωστ επσης κι ως Μαντμ Κιουρ.



     Γεννθηκε στις 7 Νομβρη 1867 στη Βαρσοβα κι τανε το πμπτο και τελευταο παιδ μιας ευκατστατης οικογνειας. Ο πατρας της, Βλαντισλβ Σκλοντφσκι (Władysław Skłodowski), τανε καθηγητς φυσικς και μαθηματικν κι υποδιευθυντς σε Λκειο θηλων της (με την επιτρηση του πατρα της, που ταν δσκαλος στο επγγελμα, μελετοσε φυσικ και μαθηματικ) Βαρσοβας εν η μητρα της, Μαρα, η οποα ανκε σε αριστοκρατικ οικογνεια χωρς μως οικονομικ νεση, τανε καθηγτρια σε σχολ της διας πλης. Οι γονες της τς εχαν δσει τρα υποκοριστικ: Μνια, Μανιοσια, Αντσιουπτσιο. Η Μαρα Σκλοντφσκα μαζ με τα 4 αδλφια της μεγλωσε σε δσκολη εποχ για τη Πολωνα, αφο δεν εχανε περσει πολλ χρνια απ την αποτυχημνη επανσταση του 1863. Απ μικρ ξεχριζε στο σχολεο για τις ικαντητες της, κυρως στη φυσικ και στα μαθηματικ. Η δυστυχα μως δεν ργησε να χτυπσει την πρτα της οικογνεις της.
     Το 1874 ταν δσκολη χρονι, καθς η μητρα της πγε στη Νκαια για θεραπεα απ φυματωση και τον διο χρνο ο πατρας της πεσε σε κυβερνητικ δυσμνεια, με αποτλεσμα να μειωθε ο μισθς του και να του αφαιρεθε το διαμρισμα που του εχε παραχωρηθε. Δο χρνια αργτερα η αδελφ της, Σοφα, πθανε απ τφο, εν το 1878 η μητρα της, Μαρα, απεβωσε. Παρ' λες τις κακουχες, η Μαρα συνχισε τις σπουδς της σε κρατικ γυμνσιο κι αποφοτησε με επιτυχα. Εκενη την εποχ δεν επιτρεπταν η φοτηση γυναικν στα πολωνικ πανεπιστμια, με αποτλεσμα να πρπει να μετακομσει στο εξωτερικ. μως η φτχεια της οικογνειας την ανγκασε να αναζητσει εργασα ως γκουβερνντα και δασκλα σε πλοσιες οικογνειες, εν ταυτχρονα, μαζ με τη φλη της Μαρα Ρακφσκα και τις δο αδελφς της, παρακολοθησε μαθματα στο παρνομο Ιπτμενο Πανεπιστμιο.



     Η οξυδερκς κοπλα μως ταν ανικανοποητη. Ονειρευταν να σπουδσει και να πρει πτυχο απ πανεπιστμιο του εξωτερικο. Παρλο που ταν επιμελς και πανξυπνη φοιττρια, η δυσμενς οικονομικ κατσταση την εμπδιζε να πραγματοποισει τα νειρ της. Δεν το βαλε κτω. Μαζ με την αδερφ της, Μπρνια, ρθαν σε μα συμφωνα. σο η Μπρνια θα σποδαζε στο Παρσι Ιατρικ, θα εργαζταν η Μαρα για να πληρσει τις σπουδς της αδερφς της. ταν η Μπρνια θα αποφοιτοσε θα κανε το διο για τη Μαρα. Για οχτ ολκερα χρνια εργαζταν ως παιδαγωγς και κουβερνντα κι αφιρωνε λο τον ελεθερο χρνο της μελετντας φυσικ, χημεα και μαθηματικ. Στην οικογνεια που εργαζταν γνρισε κι ερωτετηκε τον Καζμιεζ Μπουοντφσκι, αλλ στερα απ παρμβαση των γονων του το ειδλλιο διαλθηκε.
     Το 1891, σε ηλικα 24 ετν, μετακμισε στο σπτι τς μεγαλτερης αδελφς της, Μπρονισουβα, στο Παρσι για να παρακολουθσει μαθματα στη σχολ Θετικν επιστημν του πανεπιστημου της Σορβνης. Επειδ μως θελε ησυχα για να διαβζει, θλησε να μενει μνη σε να διαμερισματκι. Ζοσε σε να μικρ παταρκι με τα λιγοστ χρματα που εχε καταφρει να αποταμιεσει. Τα φοιτητικ της χρνια τανε δσκολα λγω των οικονομικν δυσκολιν που αντιμετπιζε. Μλιστα κατ τη διρκεια της διαμονς της στο Καρτι Λατν περιρισε σε τσο μεγλο βαθμ τα γεματα της, στε λιποθμησε κι αναγκστηκε να επιστρψει, στερα απ πισεις του γαμπρο της, Καζμιερζ Ντουοσκι, στο σπτι της αδελφς της. Αφο ανρρωσε, επστρεψε στο δικ της διαμρισμα. Σημαντικ οικονομικ ενσχυση για τη συνχιση των σπουδν της λαβε απ να πολωνικ δρυμα, το οποο της παραχρησε υποτροφα 600 ρουβλων. Η καθημεριν της ζω περιελμβανε διβασμα και λγες ρες πνου, εν απφευγε να κνει παρα με Γλλους και διατηροσε επαφς μνο με λιγοστος Πολωνος φοιτητς κι επιστμονες. Σε τρα χρνια πρε πτυχο στη φυσικ και την επμενη χρονι τανε και πτυχιοχος μαθηματικν. Τελικ αποφοτησε απ το πανεπιστμιο της Σορβνης με τα πτυχα των μαθηματικν, της χημεας και της φυσικς.



     Συνντησε για πρτη φορ τον Πιρ (Πτρο) Κιουρ το Φλεβρη του 1894. Γνωρστηκαν μσω του καθηγητ Φυσικς του Πανεπιστημου Φριμπορ της Πολωνας Μ. Κοβλσκι. Ο Πιρ εχε σπουδσει Φυσικ στη Σορβνη κι ταν μερικ χρνια μεγαλτερος της. Στην αρχ της γνωριμας τους αναπτχθηκε αμοιβαος αλληλοσεβασμς που εξελχθηκε σε βαθτερο ασθημα. Η χαρ κι ο ενθουσιασμς της Μαρας δεν περιγραφταν ταν ο Πιρ της χρισε το βιβλο του Περ της συμμετρας στα φυσικ φαινμενα. Συμμετρα μεταξ ηλεκτρικο πεδου και μαγνητικο πεδου με αφιρωση που γραφε: "Στη δεσποινδα Σκλοντφσκα με το σεβασμ και τη φιλα του συγγραφα Πιρ Κιουρ". Τον Μη του 1894 ο Πιρ κανε πρταση γμου στη Μαρα, αλλ εκενη απντησε αρνητικ λγω της προοπτικς να εγκαταλεψει για πντα τη Βαρσοβα και τον πατρα της. Τελικ, μετ απ να χρνο, η Μαρα αποδχθηκε την πρταση του Πτρου και παντρετηκαν με πολιτικ γμο στο δημαρχεο του Παρισιο. Στον γμο δεν εχαν καν δαχτυλδια επειδ ο Πιρ Κιουρ δλωνε θεος. Ο μνας του μλιτος που ακολοθησε ταν μλλον ασυνθιστος αφο πραγματοποησαν τον γρο της Γαλλας με ποδλατα. Απ ττε η Μαρα απκτησε το επνυμο Κιουρ, με το οποο γινε ευρως γνωστ.



     Στις 12 Σεπτμβρη 1897 απκτησαν τη κρη τους Ειρνη και το 1904 τη δετερη κρη τους, Εα. Η Εα πθανε σε ηλικα 103 ετν στις 22 Οκτωβρου του 2007. Μετ τον γμο της με τον Πιρ συνχισε τις επιστημονικς ρευνς της. Στην ανατροφ των δο παιδιν τους βοθησε ο πατρας του Πιρ, ο οποος τανε χρος. Χαρακτηριστικ στην ανατροφ που δωσε στις κρες της, εναι τι δεν τις θησε σε καμα θρησκεα αφνοντας αυτς να επιλξουνε ποια προτιμνε. Τα παιδι της Κιουρ ακολοθησαν την εξς πορεα στη ζω τους: η Εα Κιουρ-Λαμπους γινε συγγραφας κι γραψε τη βιογραφα της μητρας της με ττλο Μαντμ Κιουρ, εν η Ιρν Ζολι-Κιουρ παντρετηκε τον μαθητ της μητρας της και φυσικ Φρεντερκ Ζολι, σποδασε φυσικς και βραβετηκε με το Νομπλ Χημεας.
     Το 1906 ο Πιρ εν δισχιζε το δρμο, σε μια στιγμ αφηρημδας, παρασρθηκε απ μαξα και σκοτθηκε. Αμσως μετ το θνατ του, χιλιδες μηνματα συμπαρστασης φθασαν στο σπτι τους απ πολιτικος, επιστμονες κι αγνστους. Η κηδεα γινε στο νεκροταφεο του Σο, που συνοδευταν απ τον πεθερ της. Τον επικδειο εκφνησε ο φλος του Πιρ, Ανρ Πουανκαρ.
     Την δια περοδο μως η φμη της Κιουρ στηλιτετηκε. Το 1911, τα γαλλικ μσα τς χρωσαν παρνομη ερωτικ σχση με να απ τους μαθητς του Πιερ, τον Πολ Λανζεβν. Ο Πολ ταν παντρεμνος με παιδι κ
ι αναγκστηκε να χωρσει πειτα απ τη γνωστοποηση της σχσης. Η σζυγς του ανακλυψε τα ερωτικ γρμματα που του εχε γρψει και σντομα αυτ ρχισαν να κυκλοφορον. Η Μαρα για πολ καιρ δεν μποροσε να βγει οτε απ το σπτι της χωρς να την ακολουθε ο γαλλικς Τπος (ο οποος δεν παρλειπε σε κθε ευκαιρα να την αποκαλε «αντροχωρστρα» και πολλο ενοχλημνοι πολτες που την κατηγοροσαν για το γεγονς τι εχε συνψει ερωτικ σχση με ναν ντρα παντρεμνο με τρα παιδι και να... στο δρμο, καθς η γυνακα του ταν γκυος) και πολλο τη κατηγοροσαν για την «αμαρτωλ πρξη» της. Η δια επισμανε μετ τη σχση της με τον Πολ τι «δεν πρπει να φοβμαστε την ανθρπινη φση, μνο να προσπαθομε να την κατανοσουμε».



     Στη πραγματικτητα, η παρνομη σχση ταν μια αφορμ. Η αλθεια εναι τι η ιστορα της τροφοδτησε τη ξενοφοβα της εποχς και προκλεσε διφορα ξεσπσματα κυρως απ ακραα στοιχεα. Εκενη τη περοδο ο αντισημιτισμς κι η ξενοφοβα εχαν ενταθε αρκετ στη Γαλλα, κι η Κιουρ καθς ταν απ τη Πολωνα, γινε εκολος στχος. Επειδ το πατρικ της νομα ταν Σκλοντβσκα και θμιζε εβρακ νομα, πολλο τη κατηγρησαν τι ταν Εβραα. Η κατσταση γινε τσο σχημη στε μια νχτα, η Κιουρ επιστρφοντας απ μια δισκεψη στο Βλγιο, συνντησε ναν θυμωμνο χλο γρω απ το σπτι της ο οποος βασνιζε τις δο κρες της. Πρε γργορα τα δο κορτσια και κατφυγε στο σπτι ενς φλου. Οταν τα να ρχισαν να διαδδονται πρα απ τα σνορα της Γαλλας, η Σουηδικ Ακαδημα Επιστημν προσπθησε να την αποτρψει απ το να πει στη Στοκχλμη για να παραλβει το 2ο για την δια βραβεο Νμπελ, στε «η μοιχαλδα να μην χρειαστε να χαιρετσει τον Σουηδ βασιλι». Η Μαρα Κιουρ νιωσε προσβεβλημνη κι απντησε: «Το βραβεο μου απονεμθηκε για την ανακλυψη του ραδου και του πολωνου. Θεωρ τι δεν υπρχει σνδεση μεταξ της επιστημονικς μου δουλεις και της προσωπικς μου ζως. Δεν μπορ να δεχθ τι η εκτμηση της αξας της επιστημονικς μου εργασας μπορε να επηρεαστε απ συκοφαντες για τη προσωπικ μου ζω». Τελικ η Μαρα Κιουρ εμφανστηκε στην τελετ. Μετ τη δετερη βρβευση της με Νμπελ ρθε σε επαφ με εξχοντες επιστμονες της εποχς. Παρευρθηκε στο πρτο συνδριο Φυσικς Σολβ και μοιρστηκε τις γνσεις της με λλους συναδλφους της. Αξζει να σημειωθε τι το ερωτευμνο ζευγρι παρτι εχε νοικισει και διαμρισμα στη Σορβννη για να χει το χρο του και το χρνο του, τελικ δεν κατφερε να εναι εν τλει μαζ. Ο Πολ δεν χρισε ποτ τη γυνακα του κι η Κιουρ σε μια προσπθεια να εξιλεωθε γρισε λη τη Γαλλα με το «ακτινολογικ» βανκι της βοηθντας στα μτωπα του πολμου τραυματες και αρρστους.



     Το 1912 χειρουργθηκε στα νεφρ. Απ το 1933 η υγεα της εχε κλονιστε σημαντικ λγω της κθεσς της στη ραδιενργεια. Σημαντικ εναι η προσφορ της στον Α' Παγκσμιο Πλεμο, που εφοδασε με δικ της ξοδα πολλ πολεμικ νοσοκομεα με συσκευς ακτνων Χ, τσι στε να εντοπζονται τα θρασματα και οι σφαρες που ταν καρφωμνες στα σματα των στρατιωτν. Υπολογζεται τι η δια, με τα χρματα που εχε συγκεντρσει απ τα δο βραβεα Νομπλ, στησε περπου 250 ακτινολογικος θαλμους στα πολεμικ μτωπα.
Μερικ χρνια μετ τον θνατο του Πιερ Κιουρ, το 1910, η Μαρα σναψε σχση με τον Πολ Λανζεβν, πντε χρνια μικρτερ της και πατρα τεσσρων παιδιν, πρην μαθητ του ντρα της και εν διαστσει παντρεμνο. Στο κουσμα της εδησης απ τον γαλλικ τπο, η γαλλικ κοινωνα κατκρινε τη Μαρα Κιουρ με αποτλεσμα να κινδυνεσει σοβαρ, σε συνδυασμ με μια αρρστια που την ταλαιπωροσε, η υγεα της. Ενδεικτικ περπτωση της στσης που κρτησε ο γαλλικς τπος απναντι της εναι η αποσιπηση της απονομς του Νομπλ Χημεας στη Μαρα Κιουρ το 1911. Σχεδν καμα εφημερδα δεν γραψε σχετικ με τη δικρισ της. Παρ' λα αυτ η εκενη δεν σταμτησε ποτ να αποκαλε τη Γαλλα δετερη πατρδα της.



     γινε γνωστ για την ανακλυψη του ραδου, του πολωνου και τις μελτες για τη ραδιενργεια. Απ το 1891 η Μαρα μελετοσε τις εργασες του Μπεκερλ με κριο θμα τις ακτινοβολες που εξπεμπαν τα λατα του ουρανου με αποτλεσμα, στερα απ παρτρυνση του διου, να διαλξει για θμα της διατριβς της αυτ τα φαινμενα. Για τη προδο των ερευνν της το πανεπιστμιο της Σορβνης της παραχρησε μια υπγεια αποθκη με στοιχειδη εξοπλισμ. Παρ' λες τις κακς συνθκες που επικρατοσαν στο εργαστριο, αυτ η λεπτεπλεπτη γυνακα, που εργζεται σκληρ κι επεξεργζεται τνους υλικο, για να παρασκευσει μιαν ελχιστη ποστητα ενς μαγικο στοιχεου, του χλωριοχου ραδου, η Μαρα Κιουρ, απδειξε τι η εκπομπ των ακτνων ταν μια ιδιτητα των ατμων του ουρανου κι τι η νταση της ακτινοβολας που παραγταν απ το ουρνιο ταν ανλογη της ποστητας. Επσης διαπστωσε τι η εκπομπ των ακτνων δεν επηρεαζταν απ τις εξωτερικς μεταβολς, καθς κι τι, εκτς απ το ουρνιο, κποιες ενσεις του στοιχεου του θορου εξπεμπαν επσης ακτινοβολα. στερα απ αυτς τις πρτες ανακαλψεις, πρτεινε την αλλαγ του ονματος απ ακτνες ουρανου σε ραδιενργεια, η οποα περιγρφει γενικ την ιδιτητα της εκπομπς ακτινοβολιν. Η πιο σημαντικ μως παρατρηση ταν τι μερικ ορυκτ ουρανου παρουσαζαν πολ πιο ισχυρ ραδιενργεια απ το ουρνιο. Η συγκεκριμνη παρατρηση συνρπασε τον Πιρ, που αποφσισε να εγκαταλεψει τις ρευνς του στους κρυστλλους για να βοηθσει τη Μαρα στο δσκολο ργο της.
     Μαζ πγανε την ανακλυψη του Μπεκερλ να βμα παραπρα. Η Μαρα υπθεσε τι οι ακτνες παραμνουνε σταθερς σχετα με τη κατσταση το σχμα του ουρανου. Οι ακτνες, φαντστηκε, ταν αποτλεσμα της ατομικς δομς του χημικο στοιχεου. Η ιδα ταν αρκετ πρωτοποριακ στον τομα της ατομικς φυσικς και η Κιουρ εκενη την περοδο ξεκνησε να χρησιμοποιε τη λξη ραδιενργεια για να περιγρψει το νο αυτ φαινμενο. Το 1898 μαζ με τον Πιερ απομνωσαν μια ουσα που εξπεμπε 300 φορς περισστερη ακτινοβολα απ τι το ουρνιο.



     Στις 18 Ιουλου του 1898 οι Κιουρ ανακοιννουν στην επιστημονικ κοιντητα την ανακλυψη ενς νου στοιχεου, του πολωνου, που ονομστηκε τσι προς τιμν της πατρδας της. Στις 26 Δεκεμβρου του διου τους αναγγλλεται απ το ζεγος Κιουρ -λγους μνες αργτερα- πως ανακλυψε να ακμη χημικ στοιχεο το οποο εχε κοιν χημικ συμπεριφορ με το χημικ στοιχεο βριο και το ονμασαν ρδιο.  Τα συγκεκριμνα στοιχεα εχαν ανιχνευθε με τη βοθεια της ραδιενργειας. Προσπθησαν να απομονσουν τα δο να στοιχεα. Για τσσερα χρνια εξταζαν τπους ορυκτν που προμηθεονταν απ ορυχεο της Βοημας. Τον διαχωρισμ του ραδου τον πτυχαν με κλασματικ κρυστλλωση, εκμεταλλευμενοι τη μικρτερη διαλυττητα του χλωριοχου ραδου σε σχση με το χλωριοχο βριο. Τελικ το 1902 κατφεραν κι απομνωσαν 1/10 του γραμμαρου καθαρ ρδιο και 1/20 καθαρ πολνιο. Επιπλον προσδιρισαν τα ατομικ τους βρη. τσι, στερα απ μερικς ρευνες των επιστημνων, τα δο να στοιχεα αναγνωρστηκαν επισμως απ την επιστημονικ κοιντητα. Μλιστα, οι Κιουρ θεωρονται κι οι πρτοι επιστμονες που εκτθηκαν στη ραδιενργεια, χωρς να γνωρζουν τις βλαβερς επιπτσεις του ρδιου στον ανθρπινο οργανισμ. Ακμη και τρα, ποιος επιθυμε να διαβσει τις σημεισεις των δο επιστημνων που βρσκονται στην Εθνικ Βιβλιοθκη του Παρισιο, χρειζεται να υπογρψει μια δλωση αναφροντας τι με δικ του ευθνη θα τα διαβσει επειδ τα σημειωματρια εκπμπουν μικρ ποστητα ραδιενργειας!



     Εντπωση προκαλε τι δεν κατοχρωσαν τις μεθδους τους για την απομνωση των στοιχεων, επειδ δεν συμβδιζε με το επιστημονικ πνεμα. Οι Κιουρ ανακλυψαν τι η ακτινοβολα του ραδου κατστρεφε τους καρκινικος γκους (Ραδιοθεραπεα). Η μθοδος της ραδιοθεραπεας τελειοποιθηκε το 1906 απ τη Μαρα Κιουρ, ταν υπολγισε τις σωστς δσεις για θεραπεα με ρδιο. Το 1910 δημοσευσε το θεμελιδες ργο της Μελτη επ της ραδιενργειας, εν τον επμενο χρνο κατφερε να απομονσει το μεταλλικ ρδιο. Μετ τον θνατ της εκδθηκε απ το Ινστιτοτο Ραδου στο Παρσι να ργο της με ττλο: Ραδιενργεια, συγγραφν υπ της Μαρας Κιουρ, καθηγτριας του Πανεπιστημου της Σορβνης, κατχου βραβεων Νομπλ Φυσικς και Χημεας.

   "Αισθνομαι την ανγκη να σας πω πσο πολ θαυμζω το πνεμα σας, την ενργει σας και τη τιμιτητ σας. Θεωρ τον εαυτ μου ευτυχ που εχα την ευκαιρα να σας γνωρσω προσωπικ στις Βρυξλλες", γραψε ο Αλβρτος Ανστιν στη Μαρ Κιουρ πειτα απ την συνντησ τους στο Βλγιο. Επσης ο διος εχε δηλσει: "Η Μαρα Κιουρ εναι το μνο δισημο πλσμα, του οποου το θος δεν χει διαφθαρε απ τη φμη".



     Το 1903 η Μαρα Κιουρ λαβε τον ττλο του διδκτορα του Πανεπιστημου της Σορβνης με βαθμ ριστα. Τον διο χρνο το ζεγος Κιουρ βραβεθηκε με το Νομπλ Φυσικς, το οποο μοιρστηκαν με τον Ανρ Μπεκερλ. Επσης το 1903 βραβεθηκαν απ τη Βασιλικ Εταιρεα του Λονδνου με το βραβεο Davy. Τον επμενο χρνο λαβαν το βραβεο Matteucci. Το 1906 η Μαρα Κιουρ γινταν η πρτη γυνακα στη Γαλλα που της δινταν δρα πανεπιστημου, εν ταν επσης η πρτη γυνακα που δωσε διλεξη στο πανεπιστμιο της Σορβνης. Το 1911 βραβεθηκε με το Νομπλ Χημεας απ τη Σουηδικ Ακαδημα Επιστημν, παρ' λο που λγους μνες νωρτερα η Ακαδημα Επιστημν της Γαλλας εχε αρνηθε να τη δεχτε ως μλος της. Εναι η πρτη γυνακα που κρδισε βραβεο Νμπελ, ο πρτος νθρωπος που κρδισε δο βραβεα Νμπελ κι ο μοναδικς νθρωπος μχρι σμερα που χει βραβεα Νμπελ σε διαφορετικς επιστμες. Το 1921 επισκφθηκε τις Η.Π.Α. και προσκλθηκε σε επσημο δεπνο απ τον πρεδρο των Η.Π.Α. Ουρεν Χρντινγκ, που της δρισε να γραμμριο ραδου αξας 200.000 δολαρων, το οποο με τη σειρ της δρισε στο Ινστιτοτο Ραδου του Παρισιο. Τον διο χρνο αναγορεεται επτιμη διδκτωρ σχεδν σε λα τα πανεπιστμια των Η.Π.Α., εν γνεται κι επτιμη δημτης της Νας Υρκης. Το Φλεβρη του 1922 εκλγεται απ την Ιατρικ Ακαδημα του Παρισιο «ελεθερος εταρος» της. Μερικος μνες αργτερα εκλγεται απ το συμβολιο της Κοινωνας των Εθνν μλος της διεθνος επιτροπς πνευματικς συνεργασας. Το 1929 ξαναεπισκφθηκε τον Λευκ Οκο, προσκεκλημνη του προδρου των Η.Π.Α. Χρμπερτ Χοβερ. Πρωτοσττησε στην δρυση του Ινστιτοτου Ραδου στην Βαρσοβα, το οποο εγκαινασε το 1932, παρουσα του προδρου της Πολωνικς Δημοκρατας. Το 1944 ονομστηκε προς τιμν της το Πολωνικ πανεπιστμιο Μαρα Σκλοντφσκα-Κιουρ. Τλος, η επιστημονικ κοιντητα, σε νδειξη σεβασμο προς αυτν, δωσε το νομ της σε μονδα μτρησης της ραδιενργειας (το κιουρ Ci) και στο τεχνητ χημικ στοιχεο με ατομικ αριθμ 96 (το κιοριο). Επσης απεικονιζταν σε χαρτονομσματα στη Γαλλα και στη Πολωνα.



     Οι χημικο της εποχς θεωροσαν την ανακλυψη του Ραδου ως τη σημαντικτερη απ την εποχ της ανακλυψης του Οξυγνου. Εναι πολλς οι πρωτις που κατκτησε η Μαρα Κιουρ χρη στην επιστημονικ δειντητα και δραστηριτητ της. Υπρξε η πρτη ευρωπαα η οποα πραγματοποησε διδακτορικ διατριβ στις θετικς επιστμες. Η πρτη γυνακα που τιμθηκε μαζ με τον νδρα της Πιρ Κιουρ με το Νμπελ Φυσικς για την ανακλυψη της ραδιενργειας το 1903. Η πρτη γυνακα λκτωρ και διευθντρια εργαστηρου στο Πανεπιστμιο της Σορβννης. Το 1911 η Σουηδικ Ακαδημα της απνειμε και δετερο βραβεο, αυτ τη φορ Νμπελ Χημεας, για την ανακλυψη και απομνωση του καθαρο Ραδου, πργμα που συνβη για πρτη φορ στην ιστορα του θεσμο (το διο τομο να τιμηθε και με δετερο Νμπελ). Τλος μεταθαντια πρωτι, εναι η μνη γυνακα η οποα αναπαεται στο Πνθεον, το μαυσωλεο στο οποο βρσκονται θαμμνοι οι «μεγλοι νδρες» της Γαλλας!
     Η Κιουρ επισκφτηκε τη Πολωνα για τελευταα φορ στις αρχς του 1934. Η υγεα της μως χειροτρευε μρα τη μρα. Λγους μνες αργτερα, στις 4 Ιουλου 1934, πθανε στο σανατριο στο Πασ, στο Haute-Savoie, απ απλαστικ αναιμα που πιστυοταν τι εχε προκληθε απ τη μακρχρονη κθεσ της στην ακτινοβολα, αφνοντας πσω της πραγματικ μεγλο ργο. Οι βλαβερς επιπτσεις της ιονζουσας ακτινοβολας ταν γνωστες τη περοδο της εργασας της, η οποα διεξαγταν χωρς να λαμβνονται υπ' ψιν οι παρμετροι ασφλειας που ωστσο αναπτχθηκαν αργτερα. Συχν μετφερε δοκιμαστικος σωλνες που περιχαν ιστοπα στην τσπη της και τους αποθκευε στο συρτρι του γραφεου της, παρατηρντας στο αχν φς ,τι εκλυταν απ τις ουσες στο σκοτδι. Η Κιουρ επιπλον ταν εκτεθειμνη σε ακτνες Χ χωρς προστατευτικ εξοπλισμ, ενσω υπηρετοσε ως ακτινολγος σε διφορα νοσοκομεα στη διρκεια του πολμου. Παρλο που βρισκταν σε συνεχ κθεση δεκαετιν στην ακτινοβολα, ποτ της δε συνειδητοποησε τα προβλματα υγεας που θα μποροσε να εχε απ την κθεσ της στην ακτινοβολα.
     να χρνο μετ το θνατ της, νας πελριος τμος προστθηκε στα επιστημονικ συγγρμματα της βιβλιοθκης του Ινστιτοτου Ραδου. ταν το μνυμ της στη να γενι, στους νους εραστς της επιστμης, αλλ και στην ανθρωπτητα: Στο γκρζο εξφυλλο, το νομα του συγγραφα: «Κυρα Πιρ Κιουρ - Καθηγτρια στη Σορβννη - Βραβεο Νμπελ Φυσικς, Βραβεο Νμπελ Χημεας». Απ κτω μονολεκτικς ο φοβερς ττλος: «Ραδιενργεια».
     Η πρωτοπρος επιστμονας Μαρ Κιουρ τανε μια παθιασμνη γυνακα που με ζλο κι ανιδιοτλεια καταπιανταν με οτιδποτε εχε σχση με τη φυσικ και τη χημεα. Αν και βοθησε αρκετ στη κατανηση της ραδιενργειας και ενσχυσε με καινοτμο ιατρικ εξοπλισμ νοσοκομεα της Γαλλας κατ τον Α Παγκ. Πλ., το σκνδαλο που ξσπασε για ερωτικ σχση με μικρτερο παντρεμνο συνδελφ της, την ακολοθησε ως το τλος της ζως της.



     Ενταφιστηκε δπλα στον ντρα της στο κοιμητρι του Σο. Το 1995 τα οστ της μεταφρθηκαν στο Πνθεον, το μαυσωλεο στο οποο βρσκονται θαμμνοι οι «μεγλοι νδρες» της Γαλλας. Η βραβευθεσα με Νμπελ φυσικς και χημικς Μαρα Κιουρ ταν η γυνακα με τη μεγαλτερη επιρρο στην ιστορα, σμφωνα με δημοσκπηση του βρετανικο δικτου BBC. Η επιστμονας απ την Πολωνα κατκτησε -βσει των προτιμσεων του κοινο που συμμετεχε στην ρευνα- τη κορυφ του καταλγου των 100 γυναικν οι οποες λλαξαν τον κσμο, χρη στα δο βραβεα Νμπελ που απσπασε, αλλ και λγω της ρευνς της για τη ραδιενργεια. Πιο κτω παρατθενται συνοπτικ, λες οι βραβεσεις της:

prix Gegner (1898)
Βραβεο Νμπελ Φυσικς (1903)
Μετλλιο Ντιβι (1903)
Μετλλιο Ματεοτσι (1904)
Actonian Prize (1907)
Μετλλιο Ελιτ Κρεσν (1909)
Μετλλιο λμπερτ (1910)
Βραβεο Νμπελ Χημεας (1911)
μετλλιο Γουλαρντ Γκιμπς (1921)
Επτιμος καθηγτρια του πανεπιστημου της Κρακοβας
Μετλλιο Βενιαμν Φραγκλνος (1921)
John Scott Medal (1921)
Μετλλιο Ντιβι
Λεγενα της Τιμς




------------------------------------------------------
    Τλος εδ κι ελπζω να το διασκεδσατε σο κι εγ.  Κλενοντας αυτ το ταξιδκι, θλω να ζτησω μια συγγνμη για το αρχικ κλμα που διατρησα στο πρτο μρος της διγησς μου, μα τελικ τ αξζει η ζω χωρς μικρς νοθεες και λγο κφι;   Π. Χ.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers