-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

: ' ' (~1700-1900)


                                        Πρλογος

      Αυτ το ρθρο το χρωστοσα σα συνχεια του αντστοιχου προηγομενου και τρα επιτλους το παραδδω. Στο προηγομενο τανε 14+3 κοπλλες και σε τοτο 14. Αυτ εναι λογικ γιατ σο... ξανογει ο κσμος κι οι γυνακες πεθουνε και με το παραπνω, μεγαλνει κι η συμμετοχ στις επιστμες, αλλ και πλι κακς τσο λγες. Καθς σε λγες παρολαυτ, επετρπη η εσοδος στη χρα της Επιστμης κι αυτ εναι λυπηρ. Το ρθρο ξεκιν με την απαρχ του 18ου αινα και τελεινει στη χαραυγ του 20ου.  Τοτο εναι το 13ο ρθρο με θμα σπουδαες γυνακες αν τους αινες και γενικ ττλο: ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ! Δε χρειζεται να πω λλα, σοι/ες διαβσανε το πριν ξρουνε καλ τι εννο κι σοι/ες χι ας το διαβσουν. χι πως χει συνχεια, διαβζεται και μνο του, απλ για να μπει σε σειρ. Αυτ και καλν ανγνωση.  Π. Χ. 
______________

   1). Η Λουρα Μαρα Κατερνα Μπσσι (Laura Maria Caterina Bassi / 31 Οκτβρη 1711-20 Φλεβρη 1778), ταν Ιταλδα φυσικς κι ανατμος κι εναι η 1η γυνακα στην ιστορα της ανθρωπτητας που κατεχε πανεπιστημιακ δρα σε κποια φυσικ επιστμη. Απκτησε διδακτορικ απ το Πανεπιστμιο της Μπολνια το 1732 κι αυτ τανε το 2ο διδακτορικ που δθηκε ποτ σε γυνακα απ' οποιοδποτε πανεπιστμιο -το 1ο στη Κορνρο. Γενικτερα, ταν η 1η γυνακα που της δθηκε επσημη θση διδασκαλας σ' ευρωπακ πανεπιστμιο.



      Γεννθηκε στη Μπολνια, που ττε ανκε στα Παπικ Κρτη. Η οικογνει της ταν επορη κι ο πατρας της τανε δικηγρος. Μορφθηκε στο σπτι και στην εφηβεα της εκπαιδεθηκε επ 7 τη απ τον πανεπιστημιακ καθηγητ της βιολογας, φυσικς ιστορας κι ιατρικς Γκαετνο Τακκνι. Με τον καθηγητ της ρχισαν τις προστριβς καθς αυτ ενδιαφερταν ντονα για τη νευτνεια φυσικ κι εκενος τη προτρεπε να ριχθε σε λιγτερο αμφιλεγμενες καρτεσιανς διδασκαλες. νας απ τους εξαδλφους της, ο πατρας Lorenzo Stegani, τανε καθηγητς της στα Λατινικ, Γαλλικ κι αριθμητικ. Ο καρδινλιος Προσπρο Λαμπερτνι, μετπειτα Ππας Βενδικτος ΙΔ', ενθρρυνε την ενασχλησ της με την επιστμη.
    Μετ τη δημσια υπερσπιση 49 θσεων και διατριβν στο Palazzo Pubblico, της απονεμθηκε διδακτορικ δπλωμα Φιλοσοφας στις 12 Μη 1732. Τον επμενο μνα υπερασπστηκε 12 επιπλον θσεις στο Archiginnasio, το κεντρικ κτριο του Πανεπιστημου της Μπολνια, το οποο της επτρεψε να υποβλει ατηση για διδακτικ δρα. Στις 29 Οκτβρη 1732, το πανεπιστμιο της Μπολνια της χοργησε τη διδακτικ δρα της φιλοσοφας!
Στα 21 της κιλας γινε η 2η γυνακα στην ιστορα που πρε διδακτορικ μετ τη Κορνρο 54 χρνια νωρτερα, το 1678. Συνακλουθα διορσθηκε καθηγτρια της ανατομας στο Πανεπιστμιο της Μπολνια, εκλχθηκε στην Ακαδημα Επιστημν του Ινστιτοτου της Μπολνια και τον επμενο μνα της δθηκε η δρα της Φιλοσοφας. Ο ζωγρφος Ντομνικο Μαρα Φρττα κι ο χαρκτης Αντνιο Λατσρι (Antonio Lazzari) σχεδισανε και κψανε μπροτζινο μετλλιο με τη μορφ της σε ανμνηση των 1ων μαθημτων της. Η υπερσπιση της διατριβς της, η τελετ αναγορεσες της σε διδκτορα κι η 1η της διλεξη το 1732 λβανε χρα σ' ν απ τα σημαντικτερα κρατικ κτρια της Μπολνια, το Παλτσο Πομπλικο (Palazzo d'Accursio Palazzo Pubblico), και τις παρακολοθησαν χι μνον οι καθηγητς κι οι φοιτητς του πανεπιστημου, αλλ και βασικς πολιτικς και θρησκευτικς προσωπικτητες της Μπολνια: ο παπικς λεγτος, ο αρχιεπσκοπος της Μπολνια, ο γκονφαλονιρε, οι πρεσβτεροι, γερουσιαστς και μαγστρατοι. Επιπλον, λες οι κυρες της Μπολνια κι λοι οι ευγενες.



    Η 1η διλεξ της λοιπν, εχε με ττλο De aqua corpore naturali elemento aliorum corporum parte universi, που μπορε να μεταφραστε χονδρικ απ τα λατινικ ως: Το νερ ως φυσικ στοιχεο λων των λλων σωμτων του σμπαντος. Το Πανεπιστμιο, ωστσο, εξακολουθοσε να υποστηρζει πως οι γυνακες πρπει να χουνε τη... κανονικ καθιερωμνη τους ιδιωτικ ζω. Το 1738 παντρετηκε τον Τζουζπε Βερττι, συνδελφο στην Ακαδημα φιλσοφο κι ιατρ, με τον οποο απκτησαν 12 παιδι, απ τα οποα τα 5 ζσαν αρκετ στε να ενηλικιωθον. Μαζ μοιραστκανε μιαν εξελιγμνη σχση συνεργασας κι υποστηρζεται πως μσω του γμου της εμπνεστηκε ν' αρχσει τη μελτη της πειραματικς φυσικς.
      Μεταξ 1746-1777 δινε μνο μα επσημη διατριβ αν τος με θματα που κυμανονταν απ το πρβλημα της βαρτητας μχρι την ηλεκτρικ ενργεια. χει αναφερθε τι δωσε τουλχιστον 31 διατριβς στο πανεπιστμιο. Δεδομνου τι δεν μπρεσε να διδξει δημσια στο πανεπιστμιο τακτικ, ρχισε να διδσκει ιδιωτικ μαθματα και πειρματα απ το σπτι το 1749. Αυτ της επτρεψε να απομακρυνθε απ τους περιορισμος του πανεπιστημου και να διερευνσει νες ιδες. Μετ το γμο της μποροσε να διδσκει απ το σπτι της σε τακτικ βση και ζτησε μ' επιτυχα απ' το Πανεπιστμιο πιτερες ευθνες και μεγαλτερο μισθ, στε να μπορσει ν' αγορσει το δικ της εξοπλισμ. Η Μπσι φθασε να 'χει τον υψηλτερο μισθ που 'δινε ττε το Πανεπιστμιο της Μπολνια, μαζ με τον μισθ του ανατμου Ντομνικο Γκαλετσι (1.200 λρες).
      Η Πρυτανεα του Πανεπιστημου ανμενε απ' αυτν τι θα παρακολουθσει διφορες εκδηλσεις, επειδ τανε σμβολο και πολιτικ πρσωπο. Η Καρναβαλικ Ανατομα, μια δημσια ανατομα με ελεθερη εσοδο στον καθνα, ταν εορταστικ και διδακτικ γεγονς που αναμενταν να παρακολουθσει, επειδ ταν να κεντρικ χαρακτηριστικ της δημσιας ζως στο πανεπιστμιο το οποο προσλκυσε την προσοχ πολλν αλλοδαπν και σημαντικν μελν της κοιντητας. Στην αθουσα της ανατομας υπρχε πντα κθε μρα να σμα νδρα πνω στο ανατομικ τραπζι κι νας καθηγτης δειχνε απαντοσε σε ερωτσεις του κοινο και πργματι ξεκνησε καθ' τος να το παρακολουθε κι εκενη. Λγω μως της περισστερης πεσης χρνου κι αξησης εξδων, ζτησε και πτυχε αξηση του μισθο της. Απ τους σημαντικτερους υποστηρικτς της ταν ο Ππας Βενδικτος ΙΔ', που υποστριζε τη μεωση της λογοκρισας στην ακαδημακ ρευνα και τις γυνακες στην επιστμη, αντιτχθηκε ταν θλησαν να την αποκψουν, πως και στην Ανιζι (παρακτω εναι αυτ).
     Ενδιαφερτανε κυρως για τη νευτνεια φυσικ και τη δδαξε 28 χρνια. Υπρξε απ τα κομβικ πρσωπα στην εισαγωγ των ιδεν του Νετωνα για τη φυσικ φιλοσοφα στην Ιταλα. Πραγματοποησε επσης δικ της πειρματα σ' λες τις πλευρς της φυσικς. Προκειμνου να διδξει κλασσικ μηχανικ κι ηλεκτρισμ, θματα που δεν εστιζονταν στο πανεπιστημιακ πργραμμα, παρδιδε μαθματα στο σπτι της. Συνολικ εκπνησε 28 εργασες, με τη μεγλη τους πλειοντητα ν' αφορονε τη φυσικ και την υδραυλικ, αλλ δεν γραψε βιβλο και δημοσευσε μνο 4 απ τις εργασες της. Παρ τον περιορισμνο αριθμο των ργων που φησε, το αποτπωμ της στον επιστημονικ κσμο εναι προφανς απ την αλληλογραφα της με το Βολταρο, τον Τσζαρε Μπεκαρα, τον κμη Φραντσσκο Αλγκαρττι και τους Ρτζερ Μπσκοβιτς, Σαρλ Μπον, Ζαν Αντουν Νολ, Πολο Φρζι, Λζαρο Σπαλαντζνι κι Αλεσντρο Βλτα. Ο Βολταρος κποτε της γραψε: "Δεν υπρχει Μπσσι στο Λονδνο και θα 'μουνα πολ ευτυχστερος να προστεθ στην Ακαδημα σας της Μπολνια απ' ,τι σε αυτ των Εγγλζων, παρ το τι παργαγαν να Νετωνα".



     Το 1745 ο Ππας Βενδικτος ΙΔ' συγκρτησε μα επλεκτη ομδα 25 σοφν, γνωστ ως Βενεδικτνοι (Benedettini). Η Μπσσι επεδωξε να ορισθε μλος της ομδας αυτς, αλλ υπρξαν αντιδρσεις απ μερικ μλη της. Στο τλος μως ο Ππας τη διρισε, αν κι ταν η μοναδικ γυνακα απ τους 25. Το 1749 παρουσασε μια διατριβ για τη βαρτητα. Στη 10ετα του 1760 η Μπσσι κι ο σζυγς της συνεργασθκανε σε πειρματα ηλεκτρισμο, κτι που προσλκυσε τον αββ Νολ κι λλους στη Μπολνια για να μελετσoυνε τον ηλεκτρισμ. Το 1776, στα 65 της, διορσθηκε στην δρα της πειραματικς φυσικς απ το Ινστιτοτο Επιστημν της Μπολνια, με το σζυγ της ως βοηθ διδασκαλας. Ο Francesco Algarotti τλος, γραψε πολλ ποιματα σχετικ και για τους εορτασμος της αναγρευσς της ως διδκτορα.
     Πθανε στη Μπολνια 2 τη μετ, με σταδιοδρομα στη φυσικ κι χοντας ανοξει μγα δρμο για τη παρουσα γυναικν στους ακαδημακος κκλους. Ο τφος της βρσκεται στην εκκλησα του Corpus Domini στη Via Tagliapietre της Μπολνια μπρος στον τφο του συναδλφου επιστμονα Luigi Galvani.
Μετ το θνατ της, να μαρμρινο γαλμ της τοποθετθηκε στο Ινστιτοτο. Η Μπσσι εκλχθηκε μλος πολλν επιστημονικν ενσεων κι εταιρειν των γραμμτων, καθς τανε γνστρια της ελληνικς κλασσικς, της γαλλικς και της ιταλικς λογοτεχνας. Προς τιμ της ονομσθηκαν ο κρατρας Μπσσι στον πλαντη Αφροδτη, το κλασσικ λκειο κι η οδς Μπσσι στη Μπολνια. Οι μοναδικς εργασες της που εκδοθκανε κατ τη διρκεια της ζως της εναι οι εξς:

 α) Miscellanea (1732) 
 β) De aeris compression (1745)
 γ) De problemate quodam hydrometrico and de problemate quodam mechanico (1757)
 δ) De immixto fluidis aere (1792)

   "Αυτ που κανε τη Μπσσι μοναδικ εναι το τι χρησιμοποησε ,τι κι πως της προσεφρθη, χι για συμβολικος λγους καμρι, αλλ με αυτ σαν εφδια να χαρξει τη δικ της πορεα στην επιστμη, τις την θεσε μες στη κοινωνα της επιστημονικς κοιντητας".
-Gabriella Berti Logan, American Historical Review for Bassi
_____________________________________

   2). Η Μαρα Γκαετνα Ανιζι (Maria Gaetana Agnesi / 16 Μη 1718 - 9 Γενρη 1799), ταν Ιταλδα μαθηματικς, φιλσοφος, θεολγος, ανθρωπστρια και φιλνθρωπος. Θεωρεται η 1η συγγραφας βιβλου που πραγματευτανε ταυτχρονα τσο τον διαφορικ σο και τον ολοκληρωτικ λογισμ κι ταν επτιμη διδκτορας του Πανεπιστημου της Μπολνια. Αφιρωσε τις τελευταες 4 10ετες της ζως της στη μελτη της θεολογας (ιδιατερα της πατρολογας) και σε φιλανθρωπικ ργο στην υπηρεσα των φτωχν, στους οποους νοιξε το σπτι της, που δημιοργησε να νοσοκομεο. ταν ευσεβς καθολικ κι γραψε εκτενς για το πντρεμα μεταξ πνευματικς αναζτησης και μυστικιστικς σκψης, κυρως στο δοκμι της Il cielo mistico (Ο Μυστικς Παρδεισος - The Mystic Heaven). βλεπε την ορθολογικ σκψη του Θεο ως συμπλρωμα στη προσευχ, τη περισυλλογ της ζως, του θαντου και της ανστασης του Ιησο. ταν επσης αδελφ της συνθτριας και τσεμπαλστριας Μαρας Τερζας Ανιζι Πινοτνι.



     Γεννθηκε στο Μιλνο σε μια επορη και μορφωμνη οικογνεια. Ο πατρας της Πιτρo Ανιζι, καθηγητς μαθηματικν στο Πανεπιστμιο της Μπολνια, θελε ν' ανλθει στη μιλανζικη αριστοκρατα. Για να πετχει το στχο του παντρετηκε την ννα Φορτουντα Μπρβιο, απ την οικογνεια Μπρβιους ντε Μπρουλς, το 1717,. Ο θνατος της μητρας της, της δωσε την αφορμ για να αποτραβηχτε απ το δημσιο βο και να ασχοληθε με τη διαχεριση του νοικοκυριο της.
     Η Μαρα θεωρθηκε απ μικρ παιδ-θαμα. Μιλοσε τσον ιταλικ σο και γαλλικ δη απ τα 5 της. Μχρι τα 11 της εχε μθει επσης ελληνικ, εβρακ, ισπανικ, γερμανικ και λατινικ και την αποκαλοσαν επτγλωσση ρτωρ. Ανλαβε μχρι και τη διδασκαλα των μικρτερων αδερφν της. ταν ταν 9 συνγραψε κι απγγειλε μια ομιλα διρκειας μιας ρας στα Λατινικ σε μερικος απ τους πιο διακεκριμνους διανοομενους της εποχς. Το θμα ταν το δικαωμα των γυναικν στην εκπαδευση.



     Στα 12 υπφερε απ γνωστη αρρστια που θεωρθηκε πως οφειλτανε στην υπερβολικ της μελτη και για θεραπεα υποχρεθηκε σε εντατικ μαθματα χορο κι ιππασας. Η θεραπεα δεν δολεψε κι ρχισε να πσχει απ ντονους σπασμος, με αποτλεσμα να της επιτραπε να μετρισει τα μαθματα. Στα 14 εχε ξεκινσει να μελετ βλητικ και γεωμετρα. Στα 15 ο πατρας της ξεκνησε να φιλοξενε τακτικ μερικος απ τους πιο μορφωμνους ντρες της Μπολνια, στους οποους εκενη παρουσασε σειρ θσεων επνω σε πραγματικ δυσνητα φιλοσοφικ ερωτματα. Καταγραφς αυτν των συναντσεων υπρχουνε στο βιβλο του Σαρλ ντε Μπρος Lettres sur l'Italie (γρμματα περ της Ιταλας) και στο Propositiones Philosophicae (φιλοσοφικς προτσεις) που εξδωσε ο πατρας της το 1738, καταγραφ της τελευταας της παρστασης κατα τη διρκεια της οποας υποστριξε 190 θσεις.



     Ο πατρας της παντρετηκε 2 φορς μετ το θνατο της μητρας της κι η Ανιζι κατληξε να εναι η μεγαλτερη απ 23 αδρφια, περιλαμβανομνων των ετεροθαλν της. Εκτς απ τις παραστσεις και τις σπουδς της, ταν υπεθυνη και να διδσκει τα αδρφια της. Αυτ της η υποχρωση την εμπδισε να εκπληρσει την επιθυμα της να ενταχθε σε μον, απρροια της ντονης θρησκευτικτητας που εχε αναπτξει. Αν κι ο πατρας της αρνθηκε να της το επιτρψει, συμφνησε να την αφσει να ζσει μια ημιασκητικ ζω, χωρς κοινωνικς επαφς, αφιερωμνη στη μελτη των μαθηματικν. Εκενη τη περοδο μελτησε τσο τον διαφορικ σο και τον ολοκληρωτικ λογισμ.
    Αφο διβασε το 1739 το Traité analitique des sections Coniques του Μαρκησου Guillaume de l'Hôpital, εισχθη πλρως στο πεδο το 1740 απ τον Ramiro Rampinelli, να μοναχ του Olivetan που ταν νας απ τους πιο αξιοσημεωτους Ιταλος μαθηματικος εκενης της εποχς. Στη διρκεια αυτς της περιδου, η Μαρα μελετοσε μαζ του τσο διαφορικ σο κι ολοκληρωτικ λογισμ. Η οικογνει της δε, αναγνωρστηκε ως μια απ τις πλουσιτερες στο Μιλνο. Σμφωνα με τη Britannica, θεωρεται η 1η γυνακα στο δυτικ κσμο που χει επιτχει φμη στα μαθηματικ. Οι λλοι φιλσοφοι την θεωροσαν ιδιατερα μορφη κι η οικογνεια της ταν μια απ τις πλουσιτερες του Μιλνου, ωστσο κφευσε σε προτσεις παραινσεις γμου.



     Η Μαρα στη συνχεια γινε καθηγτρια στο Πανεπιστμιο της Μπολνια. Το πιο πολτιμο ργο της ταν το Instituzioni analitiche ad uso della gioventù italiana που δημοσιετηκε στο Μιλνο το 1748 και θεωρθηκε η καλλτερη υπρχουσα εισαγωγ στα ργα του ιλερ. Στο βιβλο εργστηκε για την ενσωμτωση της μαθηματικς ανλυσης στην λγεβρα. Μοντλο για τη πραγματεα της ταν το Le calcul différentiel et intégral dans l'Analyze απ τον Charles René Reyneau. Ο στχος αυτς της εργασας ταν, σμφωνα με την δια, να δσει μια συστηματικ εικνα των διαφορετικν αποτελεσμτων και των θεωρημτων του απειροστο λογισμο.Ο 1ος τμος ασχολεται με την ανλυση των πεπερασμνων ποσοττων κι ο 2ος με την ανλυση των απειροστν πολοστημριων. Ο 2ος μεταφρστηκε στα γαλλικ απ τον Π. Τ. ντ'Αλτεμ με προσθκες του Σαρλ Μποσο (1730-1814) και δημοσιετηκε το 1775. Το σνολο του ργου μεταφρστηκε και στα αγγλικ ως Analytical Institutions απ τον Τζον Κλσον, ττε κτοχο της περφημης Λουκασιανς δρας Μαθηματικν του Κμπριτζ, υπ την επβλεψη του Τζον Χλινς κι εκδθηκε το 1801.
    Στο γρψιμο αυτο του ργου, εχε συμβουλευθε και βοηθθηκε απ 2 διακεκριμνους μαθηματικος: τον πρην δσκαλ της Ramiro Rampinelli και τον Jacopo Riccati. Το ργο ταν αφιερωμνο στην αυτοκρτειρα Μαρα Θηρεσα, που ευχαρστησε την Ανιζι δωρζοντας της διαμαντνιο δακτυλδι, να προσωπικ γρμμα και μια θκη απ διαμντια και κρσταλλο. Πολλο παινσανε το ργο, περιλαμβανομνου του Ππα Βενδικτου ΙΔ' , ο οποος της στειλε συγχαρητρια επιστολ, να χρυσ στεφνι κι να χρυσ μετλλιο.



     Ανμεσα σε λλα, η Ανιζι διαπραγματετηκε στο βιβλο της μια καμπλη η οποα εχε μελετηθε νωρτερα απ τους Πιρ ντε Φερμ και Γκουντο Γκρντι. Ο τελευταος πρτεινε για τη καμπλη τη λατινικ ονομασα versoria, ναυτικς ρος που σημανει φλλο και την ονομασα versiera (βερσιρα) στα ιταλικ η οποα μεταφρζεται ελεθερα ως "αναποδογυρστρα". O Κλσον κι οι κατοπινο μεταφραστς του ργου της Ανιζι τη μετφρασαν ως witch (μγισσα) απ την παρμοια λξη aversiera με αποτλεσμα η καμπλη αυτ να μενει γνωστ στον αγγλοσαξωνικ κσμο ως witch of Agnesi (μγισσα της Ανιζι). Συνγραψε κι να σχολιασμ του Τraité analytique des sections coniques του Μαρκσιου ντε Λ' Οπιτλ το οποο, παρ τα πολ θετικ σχλια σων εδανε το χειργραφο, δεν εκδθηκε ποτ.



     Το 1750, αφο ο πατρας της ασθνησε, διορστηκε απ τον Ππα Βενδικτο ΙΔ' καθηγτρια στην δρα των Μαθηματικν, Φυσικς Φιλοσοφας και Φυσικς της Μπολνια, αν και δεν υπηρτησε ποτ. ταν μλις η 2η γυνακα παγκοσμως που της δθηκε καθηγητικ δρα σε πανεπιστμιο, με 1η την (νω) Λουρα Μπσι. Το 1759 αρρστησε ξαν κι οι γιατρο της συνστησαν να σταματσει τη μελτη. Μετ το θνατο του πατρα της το 1752 αφοσιθηκε στη μελτη της θεολογας, ιδιατερα της πατρολογας και στη περθαλψη των φτωχν, στεγων κι ασθενν, εκποιντας τα δρα που της εχανε δοθε κι ικετεοντας για χρματα για να συνεχσει το ργο της. Το 1783 δρυσε και διηθυνε το γηροκομεο περα Πα Τριβολτσι, που ζησε σα μοναχ.



     Στις 9 Γενρη 1799, η Μαρα Γκαετνα Ανιζι πθανε στα 81 της πθανε πμπτωχη και θφτηκε σε μαζικ μνμα για φτωχος, μαζ με λλα 15 γνωστα τομα.

   "Η πρτη σημαντικ και σπουδαα μαθηματικς στην ιστορα, μετ την Υπατα". (σφλμα: εγ ξρω δη τη Σατλ)
μ  -Dirk Jan Struik, μαθηματικς για την Agnesi
____________________________________

   3). Η Καρολνε Λουκρτσια Χρσελ (Caroline Lucretia Herschel / 16 Mρτη 1750 - 9 Γενρη 1848), τανε γερμανδα αστρονμος, αδερφ κι επ σειρ ετν βοηθς του αδερφο της, επσης δισημου αστρονμου, Ουλιαμ Χρσελ. Οι 2 τους υπρξαν απ τους προδρμους της νετερης αστρονομας κι αστροφυσικς. Μα απ τις σημαντικτερες συνεισφορς της στην επιστμη της αστρονομας ταν η ανακλυψη διφορων κομητν, μεταξ των οποων και του κομτη 35P/Herschel-Rigollet, που φρει και τ' νομ της. ταν μλιστα η 1η γυνακα επιστμονας που αναγνωρστηκε απ' λες σχεδν τις μεγλες ακαδημες της εποχς της για τη προσφορ της στις επιστμες. Ανακλυψαν με τον αδερφ της, τον πλαντη Ουραν το 1781 κι αρκετος κομτες, νας απ τους οποους πρε το νομα Χρσελ.



     Γεννθηκε στο Ανβερο κι ταν το 8ο παιδ απ τα 10 της οικογνεις της, -4η κρη- του Isaac Herschel, αυτοδδακτος του μποε και της Anna Ilse Moritzen. Η Caroline και τ' λλα παιδι λβανε σντομη εκπαδευση, μαθανοντας να διαβζουνε και να γρφουνε και κτι παραπνω. Στα 10 πρασε τφο κι η ανπτυξη της σταμτησε με αποτλεσμα να μενει πολ κοντ -το ψος της δεν ξεπερνοσε το 1,30- χνοντας επσης σχεδν την ρασ της αριστερ μτι. Η οικογνει της προεξφλησε πως ποτ δεν θα παντρευτε και θλησαν να την εκπαιδεσουν για οικιακ βοηθ. Ο πατρας που ταν επιστμονας κι αυτς θελε να τη διδξει, πως δδασκε και τους γιους του μα η μητρα της αρνιταν, πστευε πως με τα γρμματα δεν θα μποροσε να συντηρσει τον εαυτ της. Τελικ της επετρπη να διδαχτε ραπτικ κι κανε μλιστα κμποσα κεντματα, αλλ ο πατρας για να την εμποδσει να γνει γκουβερνντα, της απαγρεψε να διδαχτε περαιτρω και να μη διδαχτε και γαλλικ. ταν η μητρα λειπε, η Καρολνε παρακολουθοσε μαζ με τους αδερφος της μαθματα φυσικς και μαθηματικν απ τον πατρα. Ο πατρας της στειλε τη Caroline και τον μεγαλτερο της αδελφ William να σπουδσουν μουσικ. Μετ απ μα μικρ καριρα στον τομα αυτ ο William μεταπδησε ερασιτεχνικ στην αστρονομα κνοντας συνεχς βματα προς αυτ την κατεθυνση.



     Μετ τον θνατο του πατρα, τα δυο μεγλα αδλφια, ο Γουλλιαμ κι ο Αλεξντερ της ζτησαν να ρθει μαζ τους στο Μπαθ για να τους βοηθ και να κρατ το νοικοκυρι σο κενοι θα ασχολονται με τη μουσικ και παρλληλα να δοκιμσει τη τχη της στο τραγοδι. Πργματι η Καρολνε πγε με τον αδερφ της στην Αγγλα, στις 16 Αυγοστου 1772. Η Caroline δεν συναναστρφηκε με τη τοπικ κοινωνα κι κανε ελχιστους φλους, αλλ τελικ μπρεσε ν' απολασει την επιθυμα της να μθει και πρε μαθματα τραγουδιου, αγγλικν κι αριθμητικς, απ τον αδελφ της και μαθματα χορο απ τοπικ δσκαλο. μαθε επσης να παζει αρπχορδο και τελικ γινε αναπσπαστο μρος στις μουσικς παραστσεις του William σε μικρς συγκεντρσεις. γινε η κρα τραγουδστρια στις συναυλες του κι απκτησε καλ φμη κι τσι της προσφρθηκε να τραγουδσει στο φεστιβλ του Μπρμιγχαμ μετ απ μια παρσταση του Messiah, ορατριο του Χντελ, τον Απρλη του 1778, που ταν η 1η σολστ. Η δια αρνιταν να τραγουδσει σε λλων μπντες κι ο αδερφς της, θλοντας να στραφε στο πθος του, την αστρονομα, ρχισει να μεινει λγο-λγο τις παραστσεις κι τσι η καριρα της στη μουσικ σταμτησε.



      Ο Γουλλιαμ αρχικ ασχολθηκε με τη μουσικ -φτασε μλιστα να 'χει δικ του μπντα-, μως ξαφνικ δειξε ενδιαφρον για την αστρονομα. ταν δε, αφοσιθηκε τελεως εκε, η Καρολνε πλι τονε στριξε λγοντας κπως πικρ στα Απομνημονεματ της: "Δεν κανα τποτα για τον αδερφ μου, παρ ,τι θα κανε να καλ εκπαιδευμνο σκυλκι, δηλαδ αυτ που με διταξε"! Τελικ, μως, ρχισε να ενδιαφρεται για την αστρονομα και να απολαμβνει τη δουλει της. γινε λοιπν βοηθς του κι εκενος τη δδαξε μαθηματικ κι αστρονομα στε σντομα γινε κι εκενη σημαντικ αστρονμος. Στην αρχ ντως του 'χε θυμσει κπως που σταμτησε τη καριρα της, ωστσο δσανε μια τελευταα παρσταση μαζ το 1872, ταν ο Γουλλιαμ δχτηκε τη θση του Αστρονμου της αυλς του Βασιλι Γεργιου Γ'.



     Στη 10ετα του 1770, ο Γουλλιαμ, μη ικανοποιημνος απ τα υπρχοντα τηλεσκπια, ξεκνησε να φτιχνει δικ του -απαρατητη σημεωση: Δεν εχε λβει εκπαδευση σαν αστρονμος ποτ, κι ταν αυτοδδακτος και στη κατασκευ τηλεσκοπων!!! Οι δουλεις τους πνε καλ και το Μρτη του 1781, μετακομζουνε σε δικ τους σπτι κι η Καρολνε συνεχζει να στηρζει, αλλ και να μαθανει, ρουφντας σα σφουγγρι τις νες γνσεις. Και τη μεγλη νχτα για τους Χρσελ, τη 13η Μαρτου, ο Γουλλιαμ διακρνει να νο κομτη. Ωστσο κι επειδ δε διακρνει καλ κατασκευζει να μεγαλτερο τηλεσκπιο με μεγθυνση 2000 φορς περπου και ττε βλπει πως ο κομτης αυτς δεν εχεν ουρ κι εκινετο νωχελικ! Εχε μλις ανακαλψει να νο πλαντη, τον πλαντη Ουραν. Ο χαμς γινε ταν το ανακονωσε στους αστρονμους της εποχς που απομενανε μ' ανοιχτ το στμα περνντας τον για τρελλ, τη στιγμ που ανφερε τη μεγθυνση του τηλεσκοπου του: 2010 φορς!!! Σημειωτον πως κενη την εποχ τα μεγαλτερα τηλεσκπια παγκοσμως, το πολ να φτνανε στις 270 φορς κι ρα σμαινε πως τανε παλαβιρης εχε κατασκευσει το μεγαλτερο τηλεσκπιο στον κσμο. Ε μετ απ αυτ... κι η Καρολνε λτρεψε την αστρονομα.



     ταν ο William γινε επσημος αστρονμος του βασιλι Γεωργου Γ,' το 1782, η Caroline εργστηκε σαν βοηθς του, σημεινοντας τις αστρονομικς παρατηρσεις του αδελφο της εν παρλληλα προχωροσε στην εκτλεση εκτεταμνων υπολογισμν. Τα αδρφια κατασκεαζαν ολονα μεγαλτερα τηλεσκπια κι ανακλυψαν αρκετος κομτες, η Καρολιν γινε η 1η γυνακα που πρε χρματα για επιστημονικ ρευνα. (Ο βασιλις της Αγγλας Γεργιος ΙΙΙ της ενκρινε ετσιο εισδημα 50 λιρν -6000 λρες με τα σημεριν δεδομνα-). ταν η 1η γυνακα στην ιστορα που αμειβτανε γι' αυτ το λγο. Κατ τη περοδο 1786-1797 ανακλυψε 8 κομτες, για 5 απ τους οποους δωσε πλρη στοιχεα. ταν ο αδερφς της παντρετηκε μια πλοσια χρα οι σχσεις των αδερφν διαταρχτηκαν μως αυτ βγκε σε καλ στη Καρολνε που ανεξαρτητοποιθηκε, κανε αστρονομικς ανακαλψεις μνη κι απκτησε προσωπικ φμη κι υπσταση ως αστρονμος.



     Ο αδερφς της πθανε το 1822 και εκενη επστρεψε στο Αννβερο σε μεγλο πνθος, συνεχζοντας ωστσο τις αστρονομικς ρευνες κι ανακαλψεις. Το 1828, στα 78 της, τιμθηκε με το χρυσ μετλλιο της Astronomical Society, το 1835 γινε τιμμενο μλος της Royal Astronomical Society, το 1846 τιμθηκε και απ τον βασιλι της Πρωσας για τις ανακαλψεις της. Πθανε το 1848, πλρης ημερν στα 98 της χρνια.


                                    Το τηλεσκπι της

     Η φυσικ εμφνιση της Καρολνε εχεν αλλοιωθε απ την ευλογι και τον τφο, που πρασε ταν ταν ακμα παιδ, τσι ο αδελφς της Γουλλιαμ της δειξε τι υπρχουνε περισστερα στη ζω απ το να εναι υπηρτρια μνο και μνο επειδ κατ πσα πιθαντητα ποτ δεν θα παντρευταν. Ο Χρσελ, με συστηματικ εργασα στην αυλ του σπιτιου του, πτυχε εκε που εχαν αποτχει τα πλοσια, βασιλικ αστεροσκοπεα της Ευρπης. Η αδελφ του, -η βοηθς του-, παιξε καθοριστικ ρλο στην επιτυχα του. Αφιερθηκε στην υποστριξ του κι ως λαμπρ αστρονμος η δια, ανακλυψε 8 κομτες στη διρκεια της σταδιοδρομας της. Βοηθοσε τον αδελφ της στη κοπιαστικ κατασκευ νων τηλεσκοπων, κρατοσε το νοικοκυρι τους, εν τις παγωμνες νχτες, γρυπνη, κατγραφε τις παρατηρσεις του. πως σημεωσε χαρακτηριστικ: "Εκμεταλλευμασταν κθε λεπτ προκειμνου να συνεχσουμε την εργασα που βρισκταν σε εξλιξη· δε χναμε στιγμ οτε για ν' αλλξουμε ροχα. Πολλ δαντελνια φουστνια μου σκστηκαν λερθηκαν απο τη πσσα... μλιστα πρεπε να τονε ταζω με το κουταλκι ενσω κενος συνχιζε τη δουλει του".



     Η πσσα που αναφρει χρησιμοποιονταν απ τον αδελφ της στη κατασκευ εργαλεων για λεανση των κατπτρων. Μλιστα, ο Χρσελ τανε πολ υπερφανος που κατασκεαζε ο διος τα τηλεσκπι του. Αν κι αυτοδδακτος, εκενη την εποχ κατασκεαζε τα καλλτερα και μεγαλτερα τηλεσκπια του κσμου. ν απ αυτ δινε μεγθυνση 2.010 φορς, εν το καλλτερο τηλεσκπιο ενς Βασιλικο Αστρονμου φθανε μνο μχρι τις 270 φορς.


             Οι υπολογισμο της για τον κομτη που ανακλυψε

     Επλογος: Η Καρολνε Λουκρτσια Χρσελ αν κι ζησε στη σκι του αδερφο της, του αστρονμου Γουλιαμ Χρσελ, που μεινε γνωστς μεταξ λλων για την ανακλυψη του πλαντη Ουρανο το 1781, απεδεχθη τι εχε εξσου κοφτερ μυαλ, οργανωτικτητα, υπομον και ταλντο στην αστρονομα. Μετ κι απ τη σχετικ εισγηση του αδερφο της ρχισε να πραγματοποιε ανεξρτητη παρατηρσεις, οπτε κι ανακλυψε 8 κομτες, το γαλαξα δορυφρο του γαλαξα της Ανδρομδας (NGC205/M110), εν προκειμνου να βοηθσει τον ανιψι της Τζον Χρσελ, που 'γινε κι αυτς αστρονμος, προετομασε, οργνωσε και δημοσευσε κατλογο του ουρανο με 2.500 στρα, αστρικ σμνη και νεφελματα, καταγρφοντας και διατηρντας στην αιωνιτητα το ργο και τις ανακαλψεις του αδερφο της!!!



ΤΡΙΒΙΑ:
 * Η Χρσελ εντπισε τον κομτη 35P/Herschel–Rigollet, ο οποος και φρει το νομ της, τον Δεκμβριο του 1788. Λγω της τροχιακς περιδου του, που εναι 155 χρνια, ο 35P/Herschel-Rigollet θα εναι ορατς στους ανθρπους το 2092.
 * Στα 20 της, η Χρσελ μετακμισε απ τη Γερμανα στην Αγγλα για να γνει τραγουδστρια. Ο αδελφς της Ουλιαμ -ο αστρονμος που ανακλυψε τον πλαντη Ουραν και την υπρυθρη ακτινοβολα- της κανε μαθματα τραγουδιο κι εκενη ταν η οικονμος του. Αργτερα γινε η βοηθς του, λειανοντας τα κτοπτρα των τηλεσκοπων του.
 * Η Χρσελ ταν η 1η γυνακα επιστμονας που πληρθηκε για την εργασα της. Με αρχ το 1787, ο βασιλις Γεργιος Γ' της Αγγλας της κατβαλε 50 λρες το χρνο για να την ανταμεψει για τις επιστημονικς ανακαλψεις της.
 * Το ψος της ταν μλις 1,31 εκατοστ (4 πδια και 3 ντσες) λγω του τι πρασε τφο στα 10 της.
 * Η Χρσελ ταν η 1η γυνακα που λαβε χρυσ μετλλιο απ την Royal Astronomical Society του Λονδνου, το 1828. Η 2η γυνακα που λαβε ττοια τιμ ταν μετ απ 150 χρνια, το 1996.
 * Επειδ τανε γυνακα και λγω αυτο δεν της επιτρεπταν να μθει μαθηματικ ταν ταν μικρ, χρησιμοποιοσε σκονκι με πνακες πολλαπλασιασμο ταν δολευε.
 * νας κρατρας στη Σελνη πρε το νομ της, ο C. Herschel. Ο μικρς κρατρας βρσκεται στη δυτικ πλευρ της Θλασσας των Βροχν (Mare Imbrium), μια απραντη πεδιδα, που καλπτει σημαντικ μρος του βρειου ημισφαιρου στην ορατ απ τη Γη πλευρ της Σελνης.
 * Για τα 96α γενθλι της -πθανε στις 9 Ιανουαρου 1848-, ο Πρσος βασιλις Φρειδερκος Γουλιλμος Δ' της απνειμε το Χρυσ Μετλλιο Επιστημν.

 "Τα μτια της που πρασαν στη δξα, ταν στραμμνα
ψηλ στον ναστρο ουραν, κι οι ανακαλψεις και το μερδιο
στου αδερφο της τη σπουδαα τη δουλει στο εργαστρι,
εναι δ σ' αυτ τη πλκα να το θυμζουνε στο νο κσμο"
.
Επιτφια επιγραφ στο τφο της Καρολνε Χρσελ
__________________________________

   4). Η Μαρ-Σοφ Ζερμαν (Marie-Sophie Germain /1 Απρλη 1776 - 27 Ιουνου 1831), τανε Γαλλδα μαθηματικς, φυσικς και φιλσοφος. Παρ την αντθετη ποψη των γονιν της και τις δυσκολες της ανδροκρατομενης κοινωνας της εποχς, κατφερε να μορφωθε διαβζοντας μνη της τα βιβλα που βρισκε στη βιβλιοθκη του πατρα της κι αλληλογραφντας με δισημους μαθηματικος, πως τον Λαγκρνζ, τον Λεζντρ και τον Γκους, χρησιμοποιντας αρχικ το νομα Λε Μπλν, ενς φοιτητ που εχε εγκαταλεψει τις σπουδς του κι εχε φγει απ το Παρσι.



     Πρωτοπρος σε θματα θεωρας της ελαστικτητας, κρδισε το μεγλο βραβεο της Γαλλικς Ακαδημας των Επιστημν με τη πραγματεα της για τις ταλαντσεις ελαστικν πλακν. Η εργασα της στο τελευταο θερημα του Φερμ υπρξε πρδρομος της τελικς απδειξς του. Εξαιτας των προκαταλψεων κατ των γυναικν, δεν μπρεσε να σταδιοδρομσει ως μαθηματικς, αλλ λη της τη ζω εργαζταν μνη της. Αναγνωρζοντας τη συμβολ της στη προδο των μαθηματικν, 6 χρνια μετ το θνατ της, της απονεμθηκε τιμητικ πτυχο απ το Πανεπιστμιο του Γκτινγκεν, εν τιμντας τα 100 χρνια απ τη γννησ της θεσμοθετθηκε απ την Ακαδημα των επιστημν το Μεγλο βραβεο Σοφ Ζερμαν.
     Γεννθηκε 1 Απρλη 1776 στο Παρσι στην οδ Saint-Denis. Σμφωνα με τις περισστερες πηγς, ο πατρας της Ambroise-François τανε πλοσιος μπορος μεταξιο, αν και κποιες πηγς ισχυρζονται πως τανε χρυσοχος. Το 1789 εκλχτηκε ως εκπρσωπος της αστικς τξης στα États-Généraux, στη Συνταγματικ Συνλευση. τσι μλλον η μικρ Σοφ θα ταν μρτυρας πολλν συζητσεων μεταξ του πατρα της και των φλων του για τη πολιτικ και τη φιλοσοφα. Μετ τη πολιτικ του καρριρα, ο Ambroise-François γινε διευθυντς τρπεζας. κι τσι η οικογνεια παρμεινε σε καλ οικονομικ κατσταση κι η Σοφ εχεν υποστριξη καθ' λη την ενλικη ζω της. Εχε μια μικρτερη αδελφ την Angélique-Ambroise, και μια μεγαλτερη, τη Marie-Madeline, που εχε τ' νομα της μητρας τους. Ο ανιψις της, Armand-Jacques Lherbette, γιος της Marie-Madeline, δημοσευσε μρος του ργου της μετ το θνατ της.



     Στα 13 της χρνια, πφτει η Βαστλη κι η επαναστατικ ατμσφαιρα της πλης την ανγκασε να μενει στο σπτι. Για να περν την ρα της πγαινε στη βιβλιοθκη του πατρα της. Εδ βρκε το L'Histoire des Mathématiques του J.E. Montucla, κι η ιστορα για το θνατο του Αρχιμδη την ενπνευσε. Σκφτηκε πως αν η γεωμετρα κρυβε τση συγκνηση, ρα ταν ξια μιας περισστερης προσοχς και μιας πιο εμβριθος μελτης. τσι ξεκνησε να μελετ μαθηματικ, ελληνικ, λατινικ κι αυτ για να μπορε να διαβζει ργα πως αυτ του Sir Isaac Newton και Leonhard Euler. Απολμβανε επσης τη Traité d'Arithmétique απ τον Étienne Bézout και το Le Calc Différentiel απ τον Jacques Antoine-Joseph Cousin. Ο τελευταος μλιστα την επισκφθηκε στο σπτι της και την ενθρρυνε στις μελτες της. Φυσικ οι γονες της δεν ενκριναν αυτ της τη προσλωση, καθς δεν ρμοζε για γυνακα και για να την εμποδσουνε μσω... φωτς και θερμοκρασας, της αρνηθκανε ροχα και φωτι, αλλ μλις καληνχτιζαν κι φευγαν, η μικρ βγαζε κερι και τυλιγμνη καλ σε παπλματα θα συνχιζεν απτητη τις μελτες της. πως περιγρφει ο Lynn Osen,το επμενο πρω τη βρκανε κοιμισμνη στο γραφεικι της, τυλιγμνη σαν κρεμμυδκι, η μελνη εχε παγσει στο πεννκι της και τα χαρτι της γεμτα υπολογισμος και ττε καταλβανε πως τανε σοβαρ τα πρματα τελικ. Λγο αργτερα η μητρα της ρχισε να τη στηρζει κρυφ.
     Το 1794, στα 18 της, ανογει το École Polytechnique κι ως γυνακα φυσικ δεν μποροσε να παρακολουθσει μαθματα εκε, αλλ οι σημεισεις και τα συγγρμματα ταν ελεθερα σε ποιον/α τα ζητοσε, επσης το νο εκπαιδευτικ σστημα επτρεπε και μαθματα δι' αλληλογραφας. Η Σοφ, πως ταν αναμενμενο, τργησε ,τι μπρεσε κι ,τι βρκε και ξεκνησε να αλληλογραφε με τον καθηγητ της σχολς, τον Joseph Louis Lagrange, χρησιμοποιντας μως ανδρικ ψευδνυμο ενς πρην σπουδαστ: Monsieur Antoine-August Le Blanc, φοβομενη τη γελοιοποησ της ως γυνακα, πως αργτερα εξγησε στον Γκους! ταν ο Lagrange εδε την υψηλ νοημοσνη του Μ. LeBlanc, ζτησε συνντηση κι τσι η Sophie αναγκστηκε ν' αποκαλψει την πραγματικ της ταυττητα. Ευτυχς, ο Lagrange δε νοιαζτανε για ττοια θματα, την επισκφθηκε στο σπτι της, της δωσε ηθικ υποστριξη κι γινε μντορς της.



     Αρχζει να ενδιαφρεται για τη θεωρα αριθμν το 1798 ταν ο Adrien-Marie Legendre δημοσευσε το Essai sur théorie des nombres. Μετ τη μελτη του ργου, νοιξε αλληλογραφα μαζ του σχετικ με τη θεωρα αριθμν κι αργτερα, με την ελαστικτητα. Σημειωτον εδ πως ο Λεζντρ αργτερα προσθεσε μρη της μελτης της, στο συμπλρωμα της Θεωρας Των Αριθμν καθς επε πως τα βρκε πανξυπνα κι εστοχα. Το ενδιαφρον της για τη θεωρα αριθμν ανανεθηκε ταν διβασε το μνημειδες ργο του Carl Friedrich Gauss με ττλο: Discovitiones Arithmeticae. Μετ απ 3 χρνια εργασας με ασκσεις και δοκιμζοντας δικς της αποδεξεις για κποια απ τα θεωρματα, γραψε, και πλι με το ψευδνυμο M. LeBlanc, στον διο τον συγγραφα, που ταν να χρνο μικρτερς της. Η 1η επιστολ φρει ημερομηνα 21 Νομβρη 1804 κι αναφρει σχλια κι εκτιμσεις για το βιβλο του και μετ του παρουσιζει δικς τις σκψεις και σημεισεις για το τελευταο θερημα του Φερμ. Ισχυρστηκε τι απδειξε το θερημα για το n = p - 1, που το p εναι νας πρτος αριθμς του τπου p=8k+7. Ωστσο, η απδειξη της περιεχε μιαν αδνατη παραδοχ κι ο Gauss δεν τη σχολασε καν.
    Περ το 1807 (οι πηγς διαφρουν ως προς την ακρβεια), στους Ναπολεντειους πολμους, οι Γλλοι κατλαβαν τη γερμανικ πλη Braunschweig, που ζοσε ο Gauss. Η Σοφ ανησυχντας τι μπορε να πθει τα δια με τον Αρχιμδη, γραψε στον γενικ Pernety, ναν οικογενειακ φλο, ζητντας να εξασφαλσει τη ζω του Gauss. Ο στρατηγς Pernety στειλε να ταγματρχη να συναντηθε με τον Gauss προσωπικ για να δει αν ταν ασφαλς. πως αποδεχθηκε, ο Gauss ταν εντξει, αλλ εδ εμπλκεται πρτη φορ με το πραγματικ νομα της Σοφ. τσι 3 μνες μετ του αποκλυψε το νομ της ολκληρο κι αυτς παθανει... να ντουβρουτζ που λμε κι εμες εδ, και της γρφει:

   "Πς μπορ να περιγρψω την κπληξη και το θαυμασμ μου, ταν ο αγαπηττατος αποστολας Κος. Λε-Μπλανκ, μεταμορφνεται σ' αυτ το δισημο πρσωπο μιας γυνακας που μλιστα λγω φλου και προκαταλψεων συναντ απερως περισστερα εμπδια στο να σπουδσει κι απερως περισστερες δυσκολες να εξοικειωθε με τα τσο πολπλοκα θματα των μαθηματικν. Κι χι μνον τα ξεπερν και τα δυο, αλλ υπερβανει και πνω απ' αυτ εισχωρντας στα κρυμμνα τους μυστικ! μπλεος θαυμασμο σας δηλνω πως χωρς αμφιβολα χετε το πιο ευγενς θρρος, εξαιρετικτατο ταλντο κι αρκετ αντερη ευφυα".

     Σμφωνα με τις μετπειτα επιστολς του Γκους στον Olbers, φανεται καθαρ πως εννοε τη κθε λξη που γρφει στην επιστολ του προς τη Σοφ. Στην δια επιστολ του 1807, η Σοφ ισχυρστηκε τι αν χν + ψν εναι του τπου η2+νf2, ττε τα χ και ψ εναι επσης του ιδου τπου. Ο Γκους τοτη τη φορ της απντησε πως δεν ισχει πντα πχ, ισχει για το ζεγος αριθμν 1511+811 και μπορε να γραφε σαν η2+νf2, αλλ για το ζευγρι 15, 11, δεν ισχει. Αν κι ο Gauss συμπθησε τη Ζερμαν, οι απαντσεις του στις επιστολς της συχν καθυστεροσανε και γενικ δεν επανεξτασε το ργο του. Τελικ τα ενδιαφροντ του απομακρνθηκαν απ τη θεωρα αριθμν και το 1809 σταμτησαν οι επιστολς. Παρ τη φιλα τους, δεν συναντηθκανε ποτ.





     ταν σταματσαν οι επιστολς, δειξεν ενδιαφρον για να διαγωνισμ που υποστηρζεται απ την Ακαδημα Επιστημν του Παρισιο σχετικ με τα πειρματα του Ernst Chladni με δονομενες μεταλλικς πλκες. Το αντικεμενο του διαγωνισμο, πως δλωσεν η Ακαδημα, ταν "να δσει μαθηματικ θεωρα της δνησης μιας ελαστικς επιφνειας και να συγκρνει τη θεωρα με πειραματικ στοιχεα". Το σχλιο του Lagrange τι μια λση στο πρβλημα θα απαιτοσε την εφερεση ενς νου κλδου ανλυσης, αποθρρυνε τελεως τους 2 διαγωνιζμενους, τον Denis Poisson και τη Σοφ μας. Στη συνχεια ο Πουαζ εξλεγη μλος της Ακαδημας τσι πρεπε να παραιτηθε του διαγωνισμο χριν δεοντολογας κι τσι η Σοφ μεινε... μνη της να διαγωνζεται με τον... εαυτ της. Το 1809 πινει δουλει κι ο Legendre τη βοηθ, δνοντας εξισσεις, αναφορς και τρχουσες ρευνες. Υπβαλε το αποτλεσμα νωρς το φθινπωρο του 1811 και δεν κρδισε το βραβεο. Η κριτικ επιτροπ θερησε πως "οι πραγματικς εξισσεις της κνησης δεν εχανε τεκμηριωθε", παρλο που "τα πειρματα παρουσαζαν ξυπνα αποτελσματα". Ο Lagrange μπρεσε να χρησιμοποισει το ργο της για να βγλει μιαν εξσωση που τανε "σωστ κτω απ ειδικς παραδοχς".
      Ο διαγωνισμς παρατθηκε 2 χρνια κι αποφσισε να δοκιμσει ξαν το βραβεο. Αρχικ ο Legendre συνχισε να προσφρει υποστριξη, αλλ μετ αρνθηκε κθε βοθεια. Η αννυμη 2η υποβολ της το 1813 εξακολουθοσε να 'ναι γεμτη με μαθηματικ σφλματα, ειδικ με διπλ ολοκληρματα κι λαβε μνο μιαν αξιπαινη αναφορ επειδ "δεν τεκμηριθηκε η θεμελιδης αρχ της θεωρας των ελαστικν επιφανειν". Ο διαγωνισμς επεκτθηκε πλι κι η Σοφ ρχισε να εργζεται για 3η προσπθεια. Αυτ τη φορ συμβουλευτανε τον Poisson. Το 1814 αυτς ο τζαμπαμγκας δημοσευσε για δικ το ργο σχετικ με την ελαστικτητα και δεν αναγνρισε τη βοθεια της Σοφς (αν κι εχε εργαστε μαζ της επ του θματος κι, ως δικαστς της Ακαδημας, εχε πρσβαση στο ργο της).  Η Σοφ δε μσησε καθς τανε γνωστ απ την αρχαιτητα κιλας πως ετε πετς ετε σορνεσαι, αλλ δεν μπορες να ανεβανεις με σκλα, καθς θα πσεις, πρπει να χεις φτιαγμνα τα δικ σου φτερ.
     Υποβλλει τη δικ της 3η προσπθεια με το νομ της παρακαλ, στις 8 Γενρη 1816 και γνεται η 1η γυνακα που κερδζει βραβεο απ την Ακαδημα Επιστημν του Παρισιο! Δεν εμφανστηκε στη τελετ να το παραλβει. Αν κι εχε δσει το βραβεο η Ακαδημα εντελς εκτς κι ξτρα, δεν ταν ακμα ευχαριστημνη με τα αποτελσματα. Η Σοφ εχε πρει τη σωστ διαφορικ εξσωση, αλλ η μθοδος της δεν προβλεπε πειραματικ αποτελσματα με μεγλην ακρβεια, καθς βασστηκε σε μια λανθασμνη εξσωση του Euler, που οδγησε σε λανθασμνες οριακς συνθκες. Εδ εναι η τελικ εξσωσ της:


που Ν2 εναι σταθερ.
    Αφο κρδισε το διαγωνισμ της Ακαδημας, δεν ταν ακμη σε θση να παρακολουθσει τις συνεδρισεις της, λγω της παρδοσης της Ακαδημας να αποκλεει γυνακες εκτς απ τις συζγους των μελν. 7 χρνια αργτερα, η κατσταση αυτ λλαξε ταν γινε φλη με το γραμματα της Ακαδημας Joseph Fourier, που προμηθετηκε για κενην εισιτρια για τις συνεδρες. Το 1821 δημοσευσε το βραβευμνο δοκμι της, με επισημνσεις και διορθσεις των ττε λαθν της κυρως για να σταθε ναντι σε κενο του Δηλητηρου (Πουαζ). Το 1826 υπβαλε στην Ακαδημια τη θεωρημνη δημοσευση του βραβευμνου δοκιμου της. Σμφωνα με τον Andrea Del Centina, η αναθερηση περιελμβανε προσπθειες να διευκρινιστε το ργο της με την εισαγωγ ορισμνων απλοποιητικν υποθσεων. Αυτ φεσε την Ακαδημα σε δσκολη θση, καθς αισθνθηκε τι ταν "ανεπαρκς κι ασμαντο", αλλ δεν θελαν να την "αντιμετωπσουν ως επαγγελματικ συνδελφο, πως κι οποιοσδποτε ντρα, απλς απορρπτοντας το ργο". τσι, ο Augustin-Louis Cauchy, που 'χεν οριστε για να ελγξει το ργο της, της συνστησε να το δημοσιεσει κι αυτ ακολοθησε τη συμβουλ του. Τελικ, χωρς αυτ τη θεωρα οι σγχρονες κατασκευς δεν θα τανε δυνατ να πραγματοποιηθον, πως π/χ/, ο πργος του φελ στο Παρσι. Οι σγχρονοι της της δωσαν τ' νομα "η Υπατα του 18ου αι.".



      ν ακμα ργο της για την ελαστικτητα δημοσιεθηκε μεταθαντια το 1831: το Mémoire sur la courbure des surfaces. Χρησιμοποησε τη μση καμπυλτητα στην ρευν της. Το καλλτερο ργο της τανε στη θεωρα αριθμν κι η σημαντικτερη συμβολ της στη θεωρα αριθμν αφοροσε το Τελευταο Θερημα του Fermat. Το 1815, μετ τον διαγωνισμ ελαστικτητας, η Ακαδημα προσφερε βραβεο για την απδειξη του Θεωρματος αυτο. Αναζωπρωσε το ενδιαφρον της κι γραψε στον Gauss μετ απ 10 τη χωρς αλληλογραφα. Του '
λεγε πως η θεωρα αριθμν τανε το προτιμμενο πεδο της κι τι ταν στο μυαλ της λη την ρα που μελετοσε την ελαστικτητα. Παρουσασε μια στρατηγικ για μια γενικ απδειξη του Θεωρματος, συμπεριλαμβανομνης της απδειξης για μια ειδικ περπτωση. Η επιστολ της περιεχε σημαντικ προδο προς τη κανονικν απδειξη. Τονε ρτησε λοιπν αν η προσγγισ της στο θερημα αξζει να συνεχιστε. Ο Gauss δεν απντησε ποτ.
    Το τελευταο θερημα του Fermat μπορε να χωριστε σε δο περιπτσεις. Η περπτωση Α' περιλαμβνει λα τα p που δεν διαιρονε καννα απ τα x, y z. Η Β' περιλαμβνει λα τα p που διαιρονε τουλχιστον 1 απ τα x, y z. Η Σοφ πρτεινε τα εξς, κοινς αποκαλομενο "θερημα Sophie Germain"
    στω p εναι περιττς πρτος αριθμς. Αν υπρχει συμπληρωματικς πρτος αριθμς που ισχει Ρ=2Np+1 (N οποιοσδποτε θετικς ακραιος που δεν διαιρεται με το 3) τσι στε:

  1). αν  xp + yp + zp ≡ 0 ττε το Ρ διαιρε τα x, y z  και
  2). p is not a pth   (αν ρωττε τ σημανει αυτ, σας κβω τη καλημρα!)

     Ττε, στη Α' περπτωση το Θερημα του Φερμ ισχει για Ρ!

      Η Σοφ χρησιμοποησε τον τπο για ν' αποδεξει τη Α' περπτωση για κθε περιττ Ρ <100, αλλ σμφωνα με τον Andrea Del Centina, δεχνει να ισχει για κθε Ρ <197. Ο L.Ε. Dickson αργτερα χρησιμοποησε το θερημ της για να αποδεξει το θερημα για κθε περιττ μχρι το 1700. Η Σοφ δε δημοσευσε αυτ το ργο. Το λαμπρ της θερημα εναι γνωστ μνο λγω της υποσημεωσης στη πραγματεα του Legendre σχετικ με τη θεωρα αριθμν, που το χρησιμοποησε για να αποδεξει το τελευταο θερημα του Fermat για p=5. Αυτ απδειξε σχεδν απδειξε αρκετ αποτελσματα που αποδοθκανε στο Lagrange ανακαλφθηκαν τη αργτερα. Ο Del Centina δηλνει τι "μετ απ σχεδν 200 χρνια οι ιδες της ταν ακμα επκαιρες", αλλ τελικ η μθοδος της δεν λειτοργησε.
      Εκτς απ τα μαθηματικ, η Germain σποδασε φιλοσοφα και ψυχολογα. θελε να ταξινομσει τα γεγοντα και να τα γενικεσει σε νμους που θα μποροσαν να σχηματσουν να σστημα ψυχολογας και κοινωνιολογας, το οποο μλις εχε κνει την εμφνισ του στον κσμο. Η φιλοσοφα της εγκωμιστηκε ιδιατερα απ τον Auguste Comte. 2 απ τα φιλοσοφικ της ργα, Pensées diverses και Considérations générales sur l'état des sciences et des lettres, aux différentes époques de leur, εκδθηκαν, ωστσο μεταθαντια. Αυτ οφειλταν εν μρει στις προσπθειες ανιψιο της, που συνλεξε τα φιλοσοφικ της γραπτ και τα δημοσευσε. Το Pensées εναι μια ιστορα επιστμης και μαθηματικν με το σχολιασμ της Σοφς. Στο 2ο -ργο που θαμασε ο Comte-, υποστηρζει τι δεν υπρχουνε διαφορς μεταξ των επιστημονικν και των ανθρωπιστικν προσπαθειν.



    Το 1829 μαθανει πως εχε καρκνο του μαστο. Παρ τον πνο, συνχισε να εργζεται. Το 1831 το περιοδικ Crelle's Journal δημοσευσε το δοκμι της σχετικ με τη καμπυλτητα των ελαστικν επιφανειν κι να υπμνημα σχετικ με την ερεση του y και z στον τπο. Η Mary Grey γρφει: "γραψεν επσης στην Annales de chemie et de physique μια μελτη των αρχν που οδγησαν στην ανακλυψη των νμων της ισορροπας και της κνησης των ελαστικν στερεν"  Η Μαρ-Σοφ Ζερμαν στις 27 Ιουνου 1831 πεθανει στο σπτι της στη 13 rue de Savoie, στο Παρσι, σε ηλικα μλις 55 ετν. Παρ τα πνευματικ της επιτεγματα, το πιστοποιητικ θαντου της αναφρει σαν ιδιτητ της σαν κτοχος ιδιοκτησας κι χι μαθηματικς. Αλλ η δουλει της δεν ταν χωρς εκτμηση απ λους. ταν το θμα των τιμητικν πτυχων ρθε στο Πανεπιστμιο του Γκτινγκεν το 1837, 6 τη μετ το θνατ της, ο Γκους συντετριμμνος γραψε: "Απδειξε στον κσμο τι ακμη και μια γυνακα μπορε να επιτχει κτι που αξζει τον κπο στη πιο αυστηρ κι αφηρημνη επιστμη κι στω και μνο γι' αυτ το λγο θα ξιζε το τιμητικ βραβεο".



     Η Σοφ αναπαεται στο Κοιμητρι Πιρ Λασσζ και τον τφο της σκεπζει μια απλ ταφπλακα. Στην 100στ επτειο του θαντου της. δθηκε τ' νομ της σε μιαν οδ του Παρισιο και σε να Γυμνσιο θηλων, που στην αυλ του φιλοξενε και μια προτομ που δρισε το Δημοτικ Συμβολιο του Παρισιο και τλος, στο σπτι που μενε, χει στηθε μια πλκα με τ' νομ της. Τλος το Βραβεο Sophie Germain (Prix Sophie Germain), το οποο απονμεται ετησως απ το δρυμα Sophie Germain, χορηγεται απ την Ακαδημα Επιστημν στο Παρσι. Σκοπς του εναι να τιμσει ναν γαλλικ μαθηματικ για την ρευνα στα θεμλια των μαθηματικν. Το βραβεο αυτ, ψους € 8.000, ιδρθηκε το 2003, υπ την αιγδα του Institut de France.
_____________________________________________

   5). H Mαρη Σμερβιλλ Φρφαξ, πρην Γκρηγκ (Μary Somerville Fairfax, Greig / 26 Δεκμβρη 1780 - 29 Noμβρη 1872), τανε Σκωτσζα επιστμων κι ευρυμαθς. Σποδασε μαθηματικ κι αστρονομα και διορστηκε απ κοινο ως η 1η γυνακα μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Εταιρεας ταυτχρονα με τη Caroline Herschel. ταν ο John Stuart Mill, φιλσοφος κι οικονομολγος, κανε μαζικ αναφορ στο Κοινοβολιο για να δσει στις γυνακες το δικαωμα ψφου, εχε πρει πρτα την υπογραφ της στην αναφορ αυτ. ταν δε, πθανε το 1872, η The Morning Post δημοσευσε στη νεκρολογα της: "σο κι αν δυσκολευμαστε να ορσουμε στα μσα του 19ου αι., επιλγοντας να βασιλι της επιστμης, δεν θα υπρχε καμα αμφιβολα δυσκολα ως προς ποιν θα ορζαμε βασλισσ της".
    ταν κυρως αυτοδδακτη κι γραφε εκλακευμνα εγχειρδια αστρονομας. Εχε το απστευτο χρισμα της σνθεσης εργασιν λλων επιστημνων και της απδοσς τους σε κατανοητ για το ευρ κοιν γλσσα. Η Βασιλικ Ακαδημα της Αγγλας της απνειμε τον ττλο του τιμητικο μλους (κενη την εποχ δεν επιτρεπτανε σε γυνακες να 'ναι μλη της Βασιλικς Ακαδημας). Η Μαρη μετφρασε το δσκολο ργο του μαθηματικο-αστρονμου Laplace Mécanique Céleste στα Αγγλικ. Η μετφραση αυτ χρησιμοποιθηκε ως διδακτικ βιβλο στα Κολλγια για περπου 1 αινα. γραψε απστευτο αριθμ εργασιν, που παρουσιστηκαν εκ μρους της, απ το σζυγ της, στη Βασιλικ Ακαδημα των Επιστημν. Μια απ τις σημαντικτερες υποθσεις της οδγησε κατευθεαν στην ανακλυψη του πλαντη Ποσειδνα. Μετ το θνατ της, το Πανεπιστμιο της Οξφρδης δωσε το νομ της σ' να απ τα Κολλγια του.
     Η Σμερβιλλ τανε κρη του Αντιναυρχου Sir William George Fairfax, μλος της διακεκριμνης οικογνειας Φρφαξ, συγγνευε επσης με πολλος επιφανες σκωτσζικους οκους, απ τη πλευρ της μητρας της, 2ης συζγου του νααρχου, Margaret Charters, θυγατρα του δικηγρου Samuel Charters. Γεννθηκε 26 Δεκμβρη 1780, στο πρεσβυτριο του Jedburgh, στο Μπρντερς, που βρισκτανε το σπτι της θεας της απ' τη πλευρ της μητρας, συζγου του Dr Thomas Somerville (1741-1830) συγγραφα του My Own Life and Times. Το σπιτικ των παιδικν της χρνων μως τανε στο Burntisland του Fife. τανε το 2ο απ τα 4 επιζντα παιδι (3 απ τα αδλφια της εχανε πεθνει σε βρεφικ ηλικα). ταν ιδιατερα κοντ με τον μεγαλτερο αδελφ της, τον Σαμ. Η οικογνεια ζοσε σε μεγλη φτχεια επειδ η αμοιβ του ναυτικο πατρα της παρμεινε πενιχρ παρλο που ανβαινε τους βαθμος. Η μητρα συμπλρωνε το εισδημα του νοικοκυριο καλλιεργντας λαχανικ, διατηρντας ναν οπωρνα κι εκτρφοντας αγελδες για να πουλ το γλα. Η μητρα της την μαθε να διαβζει τη Ββλο και τις καλβινιστικς κατηχσεις κι ταν δεν ασχολιταν με τις δουλεις του σπιτιο η Μαρα τριγριζε ανμεσα στα πουλι και τα λουλοδια του κπου.



     Στην αυτοβιογραφα της αναφρει πως ταν ο πατρας της γρισε απ να ταξδι στη θλασσα, επε της μητρας της: "Η κρη μας δεν πρπει να ζσει τσι. Πρπει τουλχιστον να μθει να γρφει, να διαβζει και να κρατ τους λογαριασμος". τσι η 10χρονη θυγατρα, εστλη για διδασκαλα ενς τους στο Musselburgh, ν ακριβ οικοτροφεο. Εκε μαθε τα στοιχειδη περ γραφς, γαλλικ κι αγγλικ γραμματικ. ταν επστρεψε επε της μητρας της: "... δε βρσκω πια διασκεδαστικ το να τριγυρν στους κπους, αλλ να γυρζω τη χρα. ταν τραβιται η παλρροια, να περν ρες στην μμο, ψχνωντας αστερες κι αχινος παρακολουθντας τα παιδι να σκβουνε για τα αμμχελα και να κυνηγον με τα ψαροντοφεκα τα κοκκλια. Να συλλγω κοχλια, πως βγκανε στη στερι, μερικ τσο μικρ στε να φανονται σα λευκ στγματα στη σκορα μμο. Υπρχε μια μικρ αποβθρα στην μμο για τη μεταφορ ασβεστλιθου που τα 'φερνε απ τα ανθρακωρυχεα εσωτερικ. μουν κπληκτη να δω την επιφνεια αυτν των λθων που καλφθηκαν με φλλα. πς φτασαν ως εκε δεν μποροσα να φανταστ, αλλ μζεψα τα σπασμνα κομμτια, ακμα και μεγλα, και τα φερα μαζ μου στο μπαολο μου".



    Οταν εχε κακοκαιρα, περνοσε την ρα της με την ανγνωση βιβλων στη βιβλιοθκη του πατρα της, συμπεριλαμβανομνου του Σαξπηρ, και την εκπλρωση των οικιακν καθηκντων της. Στη μετπειτα ζω της θυμται: "Εκε αφιρωνα μεγλο μρες του ελεθερου χρνου μου, εκτς αυτο πρεπε να μθω να χρησιμοποι σωστ το αλφβητο καθς και τους αριθμος". Η θεα της Janet ρθε να ζσει με την οικογνεια και δλωσε στη μητρα της, σμφωνα με πληροφορες: "Αναρωτιμαι πς αφσατε τη Μαρα να χσει το χρνο της στην ανγνωση, με αυτ δεχνει περισστερο ντρας απ οτιδποτε λλο, παρ γυνακα". τσι εστλη στο σχολεο της πλης για κορτσια για να μθει κντημα. Η νεαρ τανε τσο ενοχλημνη που στη τξη τανε τσον απρθυμη και πστευα πως εναι δικο που οι γυνακες ταν χουν επιθυμα για γνσεις να τους την απαγορεουνε κι τι θα τανε λθος αν την αποκτοσαν. Ο δσκαλος ρθε στο σπτι αρκετς βραδις της εβδομδας για να διδξει τη Μαρα. Στις προσωπικς της αναμνσεις η Μαρα σημεινει τι στο σχολεο τα αγρια μθαιναν λατινικ, αλλ θεωρθηκε αρκετ για τα κορτσια μνο να μπορον να διαβζουν τη Ββλο, πολ λγες μαθαν ακμη και τη γραφ.
     Στα 13 η μητρα την στειλε να γραφτε σε σχολεο στο Εδιμβοργο για τους χειμερινος μνες, που βελτωσε τις δεξιτητες γραφς και μελτησε τους κοινος καννες της αριθμητικς. Πσω στο Burntisland διδχτηκε αρκετ λατινικ στε να μπορε να διαβσει τα βιβλα στη βιβλιοθκη του σπιτιο. Σε μιαν επσκεψη στη θεα της στο Τζνταμ, συναντθηκε με τον θεο της Dr Thomas Somerville και πρε το θρρος να του πει τι προσπαθοσε να μθει λατινικ. Ο Dr Somerville τη διαβεβαωσε τι στην αρχαιτητα πολλς γυνακες τανε πολ κομψο μελετητς και προχρησε στο να τη διδξει τη λατινικ διαβζοντς της Βιργλιο. Κατ την επσκεψ της σε ναν λλο θεο, τον William Charters, στο Εδιμβοργο, η Μαρα στλθηκε στο χορευτικ σχολεο του Strange, που μαθε πς να χορεει. Συνδευε επσης τον θεο και τη θεα της στις επισκψεις τους στην οικογνεια Lyell στο Kinnordy, ο Charles Lyell μελλε να γνει δισημος γεωλγος και καλς φλος της.



     σον αφορ τη πολιτικ αναταραχ της εποχς και τη Γαλλικ Επανσταση, γραψε αργτερα τι ο πατρας της τανε Τρις κι τι "η δικη κι υπερβολικ κακοποηση του Φιλελεθερου κμματος με κανε φιλελεθερη. Απ τα πρτα μου χρνια το μυαλ μου στρφηκε ενντια στη καταπεση και την τυραννα κι αγανακτοσα με την αδικα του κσμου, καθς αρνιταν λα τα προνμια της εκπαδευσης στο φλο μου, τα οποα ταν τσο γενναιδωρα δοσμνα στους νδρες". Η Μαρα κι ο μεγαλτερος αδελφς της Σαμ θα αρνονταν να βλουνε ζχαρη στο τσι τους, σε νδειξη διαμαρτυρας ενντια στο θεσμ της δουλεας. Η Somerville ισχυρστηκε τι οι φιλελεθερες θρησκευτικς και πολιτικς απψεις της παρμειναν αμετβλητες σ' λη τη διρκεια της ζως της, αλλ τι δεν τανε ποτ δημοκρτης.
     Εν συνοδεει τον θεο και τη θεα της στο Burntisland το καλοκαρι, εχε πρσβαση σε στοιχειδη βιβλα για την λγεβρα και τη γεωμετρα. Πρασε το καλοκαρι μαθανοντας να παζει πινο και να μαθανει ελληνικ στε να μπορε να διαβσει τον Ξενοφντα και τον Ηρδοτο. Πσω στο Εδιμβοργο της επετρπη να παρακολουθσει την ακαδημα που εχε ανοξει ο Nasmyth για κυρες. Ο Αλξανδρος Νσμιθ συμβολευσε ναν λλο μαθητ να μελετσει τα στοιχεα του Ευκλεδη για να κερδσει θεμλια σε προοπτικ, αστρονομα και μηχανικ επιστμη. Η Somerville εδε την ευκαιρα, καθς σκφτηκε τι το βιβλο θα τη βοηθσει να καταλβει τις Πλογησεις του John Robertson.
    Συνχισε στον παραδοσιακ ρλο της κρης μιας καλ ενωμνης οικογνειας, παρακολουθντας κοινωνικς εκδηλσεις και διατηρντας να γλυκ κι ευγενικ τρπο -τσο που την αποκαλσανε Rose του Jedburgh μεταξ των κοινωνικν ομδων του Εδιμβοργου. Πσω στο Burntisland νας νος δσκαλος ρθε να μενει μαζ με την οικογνεια για να εκπαιδεσει τον μικρτερο αδερφ της Henry. Ο κ. Craw ταν μελετητς λληνικν και Λατινικν κι η Μαρα του ζτησε να αγορσει στοιχειδη βιβλα για την λγεβρα και τη γεωμετρα γι' αυτν. Της φερε τα Στοιχεα του Euclid και την λγεβρα απ τον John Bonnycastle. Η Μαρα εχε μθημα πινο αλλ τελικ μεινε σπτι λη μρα μελετντας τα να της αποκτματα. ταν ο οικογενειακς φλος Λρδος Balmuto τη κλεσε να επισκεφτε την οικογνει του, εδε 1η φορ εργαστριο. ζησε επσης κποιο χρνο με την οικογνεια Oswalds στο Dunnikeir. Εντυπωσιστηκε με τη κρη τους Elizabeth Oswald, μια τολμηρ ιππα που μελετοσε ελληνικ και λατινικ.



     Περνοσε τους χειμνες συνθως στο Εδιμβοργο και με τη φροντδα της Lady Burchan κανε το ντεμποτο της στη κοσμικ ζω του τπου σ' να χορ, με 1ο της καβαλλιρο τον κμη του Minto. Το επμενο φθινπωρο του 1797 ο πατρας της πεσε σε ναυμαχα εν υπηρετοσε ως παρχος υπ το νααρχο Duncan στο HMS Venerable, στο Camperdown εναντον του ολλανδικο στλου  κι τανε νικηφρα, κι τσι γινε αντιπλοαρχος. Ο μεγαλτερος αδελφς της πθανε στα 21 στη Καλκοτα εν υπηρετοσε στη στρατιωτικ του θητεα. Η οικογνεια εχε ελπσει τι με λγη τχη σε λγα χρνια θα μποροσε να 'ρθει ξαν κοντ στο σπτι.
     Το 1804 συναντθηκε με τον 1ο σζυγ της, τον μακρυν ξδερφ της Samuel Greig, γιο του ναυρχου Samuel Greig, ταν ρθε να επισκεφθε. Διετλεσε Επτροπος του ρωσικο ναυτικο και του ρωσικο προξενεου για τη Βρετανα. Παντρευτκανε κι αποκτσανε 2 παιδι, το ν απ' αυτ, ο Woronzow Greig, θα γιντανε δικηγρος κι επιστμονας. Ζοσανε στο Λονδνο, αλλ δεν ταν ευτυχισμνη η Μαρα. Αν και θα μποροσε να μελετσει, ο σζυγς της δεν τανε συμπαρασττης και δεν πστευε στην ικαντητα των γυναικν να επιδιξουν ακαδημακ ενδιαφροντα. Πργματι "ταν εντελς προκατειλημμνος εναντον των σπουδαγμνων γυναικν, πργμα κοιν κενη την εποχ". Η Μαρα πρε μαθματα στα γαλλικ. ταν ο σζυγς της πθανε το 1807, εν εξακολουθοσε να θηλζει το μικρτερο παιδ της, επστρεψε στο σπτι της στη Σκωτα.

     Πσω στη Σκωτα συνχισε τις μαθηματικς της σπουδς. Μχρι κενη την εποχ εχε μελετσει επιπεδομετρα και τριγωνομετρα, τα κωνικ τμματα και την Αστρονομα του James Ferguson. Τρα διβασε αρχικ τη Principia του Isaac Newton, την οποα συνχισε να μελετ. Η κληρονομι της απ τον Greig της δωσε την ελευθερα να επιδικει πνευματικ αναβθμιση. Η John Playfair, καθηγτρια φυσικς φιλοσοφας στο Πανεπιστμιο του Εδιμβοργου, ενθρρυνε τις σπουδς της και μσω αυτς ξεκνησεαλληλογραφα με τον William Wallace, με τον οποο συζτησε μαθηματικ προβλματα. ρχισε να λνει τα μαθηματικ προβλματα που τεθκανε στο μαθηματικ περιοδικ του Στρατιωτικο Κολλεγου στο Marlow και τελικ φτιαξε νομα ταν επλυσε να πρβλημα και της απονεμθηκε ασημνιο μετλλιο το 1811. Ο Wallace πρτεινε να μελετσει τα συγγρμματα του γλλου μαθηματικο Pierre-Simon Laplace, που συνοψζει τη θεωρα της βαρτητας και συλλγει τα μαθηματικ αποτελσματα που εχανε καθιερωθε στα 50 χρνια απ την δημοσευση της Principia. Επε τι η μελτη του Laplace της δωσε την εμπιστοσνη και την αυτοπεποθηση που χρειαζτανε για να επιμενει στις μαθηματικς σπουδς της.
     Η Somerville επκτεινε τις σπουδς της σε αστρονομα, χημεα, γεωγραφα, μελτη μικροσκοπων, ηλεκτρισμ και μαγνητισμ. Στα 33 της αγρασε απ τη βιβλιοθκη επιστημονικν βιβλων, τα στοιχεα της μηχανικς του Louis-Benjamin Francœur, την ανλυση λγεβρας και λογισμο του Sylvestre François Lacroix, την αναλυτικ γεωμετρα κι αστρονομα του Jean-Baptiste Biot, τη πραγματεα του Siméon Denis Poisson για τη μηχανικ, τη Θεωρα Αναλυτικν Λειτουργιν του Joseph-Louis Lagrange, Στοιχεα Αλγεβρας και Ισοπεριμετρικν Προβλημτων του Leonhard Euler, Εικνα της Γης του Αλξη Κλαροτ, Εφαρμογ της Ανλυσης στη Γεωμετρα του Gaspard Monge και τους Logarithmus του François Callet.


    Στις προσωπικς της αναμνσεις, εξφρασε τη γνμη τι ττε η μαθηματικ επιστμη ταν σε μικρ υπληψη στη Βρεττανα, επειδ ο σεβασμς για τον Newton εχεν εμποδσει τους ντπιους επιστμονες να ασχοληθον, εν εκτς της χρας, η αστρονομικ και μηχανικ επιστμη εχε φτσει σε υψηλ βαθμ τελειτητας. Κατ τη γνμη της, αυτ το αδιξοδο σπασε μνον ταν το 1816 ο Charles Babbage, ο John Herschel κι ο George Peacock δημοσευσαν μετφραση απ τα γαλλικ των διαλξεων του Lacroix, που τανε βιβλο τελευταας τεχνολογας.
     Στη διαμον με την οικογνεια στη Σκωτα, γνρισε αρκετος διακεκριμνους  πεφωτισμνους επιστμονες της εποχς, πως ο Henry Brougham. Το 1812 παντρετηκε ναν λλο ξδερφο, τον Δρ. William Somerville (1771-1860), επιθεωρητ του στρατιωτικο ιατρικο συμβουλου, που την ενθρρυνε και βοθησε σε μεγλο βαθμ στη μελτη των φυσικν επιστημν. Ο σζυγς της εξελγη στην Βασιλικ Φρουρ και μαζ μετακομσανε στο Λονδνο και  στους κορυφαους κοινωνικος κκλους της πλης. Τρα πια τανε γνωστ σε επιστμονες, συγγραφες και καλλιτνες. Η οικογνεια του συζγου της τανε γετονες του συγγραφα Walter Scott. γραψε: "Δεν θα ξεχσω ποτ τη γοητεα αυτς της μικρς κοινωνας, ειδικ τα πρτι στο Abbotsford, ταν ο Σκοτ ​​ταν στο κφι κι λεγε διασκεδαστικς ιστορες, αρχαους θρλους, ιστορες φαντασμτων και μαγισσν". Στο 2ο γμο της, απκτησε 4 παιδι.
     Το 1819 ο σζυγς της διορστηκε ιατρς στο Νοσοκομεο Τσλσι κι η οικογνεια μετακμισε στη πλατεα Ανβερου σε κυβερνητικ σπτι στο Τσλσι. Η Μαρα τανε φλη της Anne Isabella Milbanke, βαρνη Wentworth κι ταν δασκλα μαθηματικν στη κρη της, Ada Lovelace. Μαζ της, η Ada παρακολοθησε τις επιστημονικς συναντσεις με τον Charles Babbage. Το Somerville College χει στη κατοχ του μιαν επιστολ απ τον Babbage στη Somerville, που τη καλε να δει τη μηχαν υπολογισμο της. Τον επισκφθηκε συχν, εν κανε τις μηχανς υπολογισμο του. Η Somerville κι η Lovelace διατρησανε στεν φιλα κι ταν η 2η αντιμετπισε δυσκολες με να μαθηματικ υπολογισμ, θα πγαινε με τα πδια στο σπτι της Μαρας και θα το συζητοσανε πνω απ να φλιτζνι τσι.
     Το 1823 η μικρ κρη των Σμμερβιλλ πθανε μετ απ ασθνεια. Εν ζοσανε στο Τσλσι, ταξδευαν πολλς φορς στην Ευρπη, αφνοντας τα παιδι τους με τη γερμανδα γκουβερνντα. Μεταξ των συνταξιδιωτν τους ταν ο νομικς και πολιτικς Sir James Mackintosh. Πριν φγουν απ το Λονδνο, ρχονταν σ' επαφ με ανθρπους που 'θλαν να συναντσουνε και στις ευρωπακς περιηγσεις τους επισκεφθκανε πολλος δισημους διανοομενους. Δχονταν επσης συχνς επισκψεις, η Μαρα Edgeworth  τανε μια απ' αυτς.
     Η Somerville διεξγαγε πειρματα για να διερευνσει τη σχση μεταξ φωτς και μαγνητισμο και δημοσευσε το 1ο της βιβλο με ττλο Οι μαγνητικς ιδιτητες των ιδων ακτνων του ηλιακο φσματος, στο Proceedings of the Royal Society το 1826. Ο Sir David Brewster, εφευρτης του καλειδοσκοπου, γραψε το 1829 τι η Mary Somerville ταν "σγουρα η πιο εκπληκτικ γυνακα στην Ευρπη -μαθηματικς  πρτης τξεως με λη την ευγνεια μιας γυνακας".
     Ο Λρδος Brougham ζτησε απ τη Μαρα να μεταφρσει για την Εταιρεα Διχυσης Χρσιμων Γνσεων το Mécanique Céleste του Pierre-Simon Laplace. Ο Laplace εχε συνοψσει σε 5 εξαντλητικος τμους τη τοτιν κατσταση των μαθηματικν και το βιβλο αναγνωρστηκεν εξ αρχς ως το μεγαλτερο πνευματικ επτευγμα. Η Μαρα δεν μετφρασε, αλλ παρουσασε εκτεταμνη κδοση των 2 πρτων τμων. γραψε αυτνομη κθεση των μαθηματικν πρα απ τις λειτουργες του ηλιακο συστματος, την οποα περιγραψε: "Μετφραση του ργου του Laplace απ την λγεβρα στη κοιν γλσσα". Εκδθηκε το 1831, με ττλο Ο Μηχανισμς των Ουρανν. Το 'κανε αμσως δισημο. Ο μηχανισμς καθορστηκε ως βιβλο για προπτυχιακος φοιτητς στο Πανεπιστμιο του Cambridge μχρι το 1880.
     Το βιβλο επαινθηκε απ τον George Peacock, καθηγητ του Πανεπιστημου του Cambridge, τσι πολλ απ τα 750 ανττυπα που τυπθηκαν αγορστηκαν στο Cambridge. Οι κριτικς ταν ευνοκς κι η Somerville λαβε επιστολς συγχαρητηρων απ πολλος ανθρπους της επιστμης. Εκλχτηκε επτιμο μλος της Βασιλικς Ιρλανδικς Ακαδημας, του Φιλοσοφικο Ιδρματος του Μπρστολ και της Société de Physique et d'Histoire Naturelle de Genève το 1834. Το Βρεττανικ Στμμα της χοργησε μια αστικ σνταξη ψους £ 200 ετησως, σε αναγνριση της ηγεμονας της επιστμης και λογοτεχνας. Η Somerville ταν παθιασμνη με την αστρονομα και:

   "Στην αστρονομα αντιλαμβανμαστε τη λειτουργα μιας δναμης που αναμιγνεται με λα σα υπρχουνε στους ουρανος στη γη. που διαπερν κθε τομο, ρυθμζει τις κινσεις των ζωντανν κι ψυχων ντων κι εναι λογικ πως μια βροχπτωση η πτση του νερο στους καταρρκτες του Νιαγρα, πως οι φσεις της σελνης".

    Τα επμενα βιβλα της αντικατοπτρζουνε το χρνο που 'χε απελευθερσει στην οικογενειακ ζω της καθς τα παιδι της γιναν πιο ανεξρτητα αλλ κι η ανγκη να κερδσει χρματα, καθς οι Somervilles εχανε σειρ οικονομικν αρνητικν κρσεων που κορυφθηκαν το 1835. Ως γυνακα μεσαας τξης, εστοχα υποστριζε τι γραφε μνο για ευχαρστηση. Συγκεκριμνα δωσε ιδιατερη προσοχ στη κερδοφορα των βιβλων της. Μσω προσωπικν σχσεων θα μποροσε να εξασφαλσει τον John Murray ως εκδτη του 1ου βιβλου της και παρμεινε ο εκδτης της καθ' λη τη μακρ σταδιοδρομα της. Ο Murray σχολασε αργτερα τι παρλο που εχε κνει λγα κρδη, τανε πολ χαρομενος που εχε τη τιμ να δημοσιεσει τα ργα ττοιου κτακτου ατμου. Το 2ο βιβλο της Connexion πλησε 15.000 ανττυπα και καθιρωσε τη φμη της στην ελτ της επιστμης.



     Καθς το κι ευρυμαθς γραψε κριτικς καθς και συνθσεις της ρευνας. Στο Σνδεσμο των Φυσικν Επιστημν (1834) συγκντρωσε τις τελευταες επιστημονικς εξελξεις στην αστρονομα, τη φυσικ, τη χημεα, τη βοτανικ και τη γεωλογα. Στον πρλογο του Connexion, εξφραζε την απογοτευσ της διτι "Η προδος της σγχρονης επιστμης, ειδικ κατ τη διρκεια των τελευταων πντε ετν, ταν αξιοσημεωτη για την τση απλοστευσης των νμων της φσης και για την νωση των αποσπασμνων κλδων με γενικς αρχς". Ο William Whewell, στην επανεξταση του Connexion του 1834, δημιοργησε τη λξη "επιστμονας" για να περιγρψει τη Μαρα εν μρει επειδ ο "νθρωπος της επιστμης" φαινταν ακατλληλος για μια γυνακα, αλλ σημαντικτερη επειδ το ργο της τανε διεπιστημονικ. Το αγγλικ λεξικ της Οξφρδης περιελμβανε τη λξη το διο τος.
     Το 1835, οι Somerville και Herschel γιναν οι 1ες γυνακες-μλη της Βασιλικς Αστρονομικς Εταιρεας. Γι' αυτν και πολλος απ τους συγχρνους της, το σμπαν ταν να πλρες, αρμονικ κι ομαλ σστημα. Ως εκ τοτου, οι συνδσεις δεν πρεπε να καθιερωθον απ την επιστμη, πρεπε μνο να ανακαλυφθον και να εντοπιστον. ταν απ εκενους που συζτησαν για ναν υποθετικ πλαντη που διαταρσσει τον Ουραν, στην 6η κδοση του Connexion (1842) γραψε: "Aν μετ απ πρα πολλ χρνια οι πνακες που σχηματστηκαν απ ναν συνδυασμ πολλν παρατηρσεων θα πρπει να εναι ακμα ανεπαρκεις για να περιγρψουνε τις κινσεις του Ουρανο, οι αποκλσεις μπορε να αποκαλψουνε την παρξη, ακμη και τη μζα και την τροχι ενς σματος που τοποθετεται πρα ​​απ τη σφαρα της ρασης". Τα κεμεν της οδγησαν τον νεαρ John Couch Adams να ψξει τον Ποσειδνα κι οι προβλψεις εκπληρθηκαν το 1846 απ την ανακλυψη του Ποσειδνα που περιστρφεται σε απσταση 3.000.000.000 μιλων απ τον λιο. "Η μζα του Ποσειδνα, το μγεθος κι η θση της τροχις του στο διστημα κι ο περιοδικς χρνος του, καθορστηκαν απ τη σημαντικ του επδραση στον Ουραν πριν απ την εμφνιση του πλαντη". Το Connexion κανε 10 εκδσεις, περισστερα απ 9.000 ανττυπα κι τανε το πιο πετυχημνο επιστημονικ βιβλο του εκδτη μχρι τη Καταγωγ Των Ειδν απ τον Charles Darwin το 1859. Μεταφρστηκε στα γερμανικ και τα ιταλικ και πρασε διφορες εκδσεις στις Ηνωμνες Πολιτεες.
    Το βιβλο της Φυσικ Γεωγραφα δημοσιεθηκε το 1848 κι ταν το 1ο αγγλικ βιβλο για το θμα. μεινε σε χρση ως βιβλο μχρι τις αρχς του 20ου αι.. Κατ τη στιγμ της δημοσευσης ταν οικονομικ πολ επιτυχημνο και της φερε το χρυσ μετλλιο Victoria της Βασιλικς Γεωγραφικς Εταιρεας. Ακολοθησε, πως επε, "το ευγενς παρδειγμα του βαρνου Humboldt, του πατριρχη της φυσικς γεωγραφας", και πρε μια εκτεταμνη ποψη της γεωγραφας που περιλμβανε τη γη, τα ζα της, τα λαχανικ, καθς και τη παρελθοσα και τη σημεριν κατσταση του ανθρπου, τη προλευση, τους τρπους τις γλσσες των υπαρχντων εθνν και τα μνημεα εκενων που υπρξανε στο παρελθν.
     Η φυσικ γεωγραφα αρχζει με περιγραφ της συνολικς δομς του πλαντη και μια σντομη παραπομπ στη θση της γης στο ηλιακ σστημα. Στη συνχεια, επικεντρνεται σε επγεια θματα, πως τα πιο βασικ χαρακτηριστικ της γης και του νερο, καθς και σχηματισμο πως τα βουν, τα ηφαστεια, οι ωκεανο, τα ποτμια κι οι λμνες. Συνεχζει με τα στοιχεα που διπουν τη θερμοκρασα, πως το φως, η ηλεκτρικ ενργεια, οι καταιγδες, η αρα κι ο μαγνητισμς. Τελικ το βιβλο μετατρπεται σε βλστηση, πουλι και θηλαστικ και τη γεωγραφικ τους κατανομ στον πλαντη στην Αρκτικ, την Ευρπη, την Ασα, την Αφρικ, την Αμερικ και την Ανταρκτικ. Τελεινει με σχολιασμ για τη διανομ, την κατσταση και τις μελλοντικς προοπτικς της ανθρπινης φυλς. Υπογραμμζει τις αμοιβαες εξαρτσεις στη φυσικ γεωγραφα και τη σχση μεταξ ανθρπων και φσης. Σμφωνα με τη βικτοριαν σκψη, επιβεβαινει την υπεροχ των ανθρπων, αλλ διατηρε τις αλληλεξαρτσεις και τη διασνδεση της δημιουργας. Η φυσικ γεωγραφα πλησε περισστερα αντγραφα απ τα υπλοιπα βιβλα της και κρδισε τον θαυμασμ του Humboldt, που αφο λαβε να αντγραφο του βιβλου, της γραψε: "Μνον εσες θα μποροατε να προσφρετε στη βιβλιογραφα να ττοιο πλοσιο κοσμολογικ ργο".
     Το 4ο βιβλο της Μοριακ και Μικροσκοπικ Επιστμη, δημοσιεθηκε το 1869 και της εχε πρει 10 χρνια να το γρψει. Αλλ ρχισε να χει αμφιβολες για την επιλογ της να αφιερσει τον εαυτ της στη διδοση της επιστμης, αντ να επικεντρωθε μνο στα μαθηματικ. Το βιβλο ταν λλη μια επιτυχα. δωσε μια ενημερωμνη περιγραφ των τελευταων ανακαλψεων που αποκαλφθηκαν μσω του μικροσκοπου και δημοσιεθηκε σε 2 τμους και 3 μρη. Στο 1ο μρος μιλ για τις τελευταες ανακαλψεις για τα τομα και τα μρια, το 2ο κλυψε τη φυτικ ζω και το 3ο διερενησε τη ζω των ζων. Το βιβλο περιελμβανε 180 εικονογραφσεις, που προκλεσαν μεγλην κπληξη στον εκδτη της.
     Η γραφ της επηρασε τον James Clerk Maxwell, που χαρακτρισε την εποχ της ως εποχ κατ την οποα υπρχε μια ευρως διαδεδομνη επιθυμα "να μπορσουμε να διαμορφσουμε κποια ννοια της φυσικς επιστμης στο σνολ της". Σχολιζει: "Η εντητα που σκιζεται στο βιβλο της κ. Somerville εναι επομνως μια εντητα της μεθδου της επιστμης κι χι μια εντητα της διαδικασας της φσης". Εκλχτηκε στην Αμερικανικ Γεωγραφικ και Στατιστικ Εταιρεα το 1857 και στην Ιταλικ Γεωγραφικ Εταιρεα το 1870 κι γινε μλος της Αμερικανικς Φιλοσοφικς Εταιρεας.
     Απ το 1833 και μετ, η Μαρα κι ο σζυγς της περσανε το μεγαλτερο μρος του χρνου τους στην Ιταλα. Εκενη διατρησε την αλληλογραφα μ' να μεγλο αριθμ κορυφαων επιστημνων και παρμεινε ενεργς σε τρχουσες συζητσεις για γεγοντα και θεωρες.
Το 1868, 4 χρνια πριν το θνατ της στην ηλικα των 91 ετν, τανε το 1ο πρσωπο που υπγραψε την ανεπιτυχ αναφορ του John Stuart Mill για τη ψφο των γυναικν. Στην αυτοβιογραφα της γραψε τι οι βρεττανικο νμοι εναι δυσμενες για τις γυνακες. Αναφρει λεπτομερς τα εμπδια που αντιμετπισε στην απκτηση της εκπαδευσης ως νεαρ κοπλα, αν και δεν κανε εικασες σχετικ με τη φση του προβλματος. Κατ τη διρκεια της ζως της, η αναταραχ για τη καθιρωση της πρσβασης των γυναικν στην 3βθμια εκπαδευση εχε αυξηθε. Το 1875 η αστρονμος Μαρα Μτσελ επε σ' ναν απ τους ηγτορες του κολλεγου τι θα "εκμσθωνε μια γυνακα επιστμονα αν τανε τσο καλ σο η Mary Somerville".



     Η Μαρα Σμμερβιλλ πθανε στη Νπολη στις 29 Νοεμβρου 1872 και θφτηκε εκε στο αγγλικ νεκροταφεο. Την επμενη χρονι κυκλοφρησε το αυτοβιογραφικ της Personal Recollections, που αποτελεται απ αναμνσεις που γρφονται κατ τη διρκεια της ηλικας του. Πνω απ 10.000 κομμτια βρσκονται στη Συλλογ Somerville της βιβλιοθκης Bodleian και του κολλεγου Somerville, στην Οξφρδη. Η συλλογ περιλαμβνει γγραφα σχετικ με τη γραφ και το δημοσιευμνο ργο της, καθς κι αλληλογραφα με μλη της οικογνειας, πολυριθμους επιστμονες και συγγραφες κι λλα πρσωπα στη δημσια ζω. Περιλαμβνεται επσης ουσιαστικ αλληλογραφα με τις οικογνειες Byron και Lovelace.
     Η πλατεα Somerville στην Burntisland ονομζεται απ την οικογνει της και σηματοδοτε την τοποθεσα του σπιτιο της.
     Το Somerville College, Oxford, πρε το νομ του απ κενηe, πως και το Somerville House, στο Burntisland που ζοσε για λγο και το Somerville House, να γυμνσιο θηλων στο Brisbane της Αυστραλας. ν απ τα γραφεα της επιτροπς του Σκωτικο Κοινοβουλου στο Εδιμβοργο χει πρει το νομ της.
     Το νησ Somerville (74 ° 44'N 96 ° 10'W), να μικρ νησ στο στεν Barrow, Nunavut, πρε το νομ του απ τον Sir William Edward Parry το 1819.
     Η λσχη Somerville ιδρθηκε το 1878 στο Λονδνο, το 1887 ανακαινστηκε ως ο νος σλλογος Somerville και σβησε το 1908.
5771 Somerville (1987 ST1) εναι νας αστεροειδς της κριας ζνης που ανακαλφθηκε στις 21 Σεπτεμβρου 1987 απ τον E. Bowell στο Lowell Observatory της Flagstaff της Αριζνα και το ονμασε τσι προς τιμν της.
     Ο κρατρας Somerville εναι νας μικρς σεληνιακς κρατρας στο ανατολικ τμμα της Σελνης. Βρσκεται στα ανατολικ του προεξχοντος κρατρα Langrenus. Εναι νας απ μια σειρ σεληνιακος κρατρες που ονομζονται με κποιο γυναικειο νομα επιφανος γυνακας.
     Η Somerville εμφανζεται ως χαρακτρας στην ταινα του 2014, κ. Turner, που την υποδεται η Lesley Manville.
    Απ τον 1ο γμο της: ο Woronzow Greig (1805-1865), παντρετηκε την Agnes Graham, αλλ λα τα παιδι τους πθαναν κατ τον τοκετ τη νηπιακ ηλικα.
     Απ το 2ο γμο της: η Margaret Farquhar Somerville (1813-1823) πθανε στην παιδικ της ηλικα. Ο Thomas Somerville (1814-1815) πθανε στη βρεφικ ηλικα. Η Martha Charters Somerville (1815-1879) κι η Mary Charlotte Somerville (1817-1875) οι δυο κρες της που επιζσανε, πρασανε το μεγαλτερο μρος της ζως τους φροντζοντας τη Μαρα.

   "Καμμι φορ βρσκω πως εναι πολ δσκολα τα μαθηματικ προβλματα, αλλ η γρικ μου επιμον εναι πντα παροσα κι αν ακμα  δεν μπορσω να τα λσω σμερα, θα τους επιτεθ πλι αριο!" Μαρη Σμερβιλ
....................................................

   6). Η Ζαν Βιγιεπρ-Πουερ (Jeanne Villepreux-Power / 24 Σεπτμβρη 1794 - 25 Γενρη 1871), τανε πρωτοποριακ Γαλλδα υδροβιολγος που το 1832 ταν η 1η που δημιοργησε ενυδρεα για πειραματισμος με υδρβιους οργανισμος, κι ανακλυψε και μελτησε τον Ναυτλο Μεγαλτερο Αργονατη, σπνιο εδος που ανκει στα κεφαλποδα μαλκια, τλος ταν η φυσιοδφης εκενη που εισγαγε στον κσμο την Υδατοκαλλιργεια! Ο γγλος βιολγος Ρτσαρντ ουεν την αποκλεσε: "Μητρα της Υδατοκαλλιργειας".


    Γεννθηκε 24 Σεπτμβρη 1794, στο Juillac, Corrèze, πρωττοκη ενς ταπεινο υποδηματοποιο και μιας μοδστρας, σε μιαν εποχ που η Γαλλα υπφερε τα πνδεινα απ την επανσταση και τη βασιλεα της τρομοκρατας του Robespierre που στειλε χιλιδες στη γκιλοτνα. Ωστσο, μεγαλνοντας βαθι στην παιθρο, η Jeanne εχε μιαν συχη παιδικ ηλικα. Η εκπαδευσ της ταν η βασικ, μαθανοντας κτι περισστερο απ το πς να διαβζει και να γρφει. Στα 18 της (1812), περπτησε ως το Παρσι, μιαν απσταση 400 χιλιομτρων (250 μλια) και φτνοντας εκε κατφερε να γνει βοηθς σ' ναν οκο ραπτικς και μλιστα υψηλς κοινωνας -και μλιστα καλ. Το 1816, γινε γνωστ για τη δημιουργα της γαμλιας εσθτας της Σιτσιλινας πριγκπισσας Caroline -μελλοντικς δοκισσας του Berry-, στο γμο της με τον Charles-Ferdinand de Bourbon, δοκα του Berry κι ανηψι του βασιλι της Γαλλας Λουδοβκου 18ου. Αυτ η δουλει ταν η αιτα να γνωριστε με τον πλοσιο γγλο ευγεν κι μπορο, James Power, που του τρβηξε ζωηρ τη προσοχ. Εντυπωσιασμνος λοιπν τη νυμφεεται το 1818 στη Μεσσνα της Σικελας που παρμειναν εκε και μετ το γμο για πνω απ 20 χρνια.



      Λγο μετ το γμο της, μιας και τα οικονομικ του συζγου ταν ανθηρ κιι τσι μποροσε να κνει ,τι επιθυμοσε θλησε να γνει επιστμων-ερευντρια. Εκε ρχισε να μελετ τη φυσικ ιστορα. Συγκεκριμνα κανε φυσικς παρατηρσεις και πειρματα σε θαλσσια και χερσαα ζα, θλωντας να καταγρψει το οικοσστημα του νησιο. Συνομιλοσε με λλους επιστμονες αλληλογραφοσε μαζ τους. Αυτοδδακτη ντας ταξδεψε σε λη τη Σικελα καταγρφοντας και περιγρφοντας τη χλωρδα και τη πανδα της, συλλγοντας δεγματα ορυκτν, απολιθωμτων και κελυφν. Ωστσο, γοητετηκε απ τα μβια ντα και δεν ταν ικανοποιημνη να βλπει ψυχα δεγματα. Με αυτ τη σκψη κατφωμνη στο μυαλ αναζητοσε τρπους για να παρακολουθσει πιο στεν αυτ τα μβια της θλασσας. Ττε τανε λοιπν που εφηρε το ενυδρεο. ταν επσης προσττις-συντηρτρια της θαλσσιας ζως κι ανπτυξε πιο αειφρες μεθδους για την αλιεα και την υδατοκαλλιργεια, πως την ανασσταση των υπεραλιευμνων ποταμν με τα εκτροφεα ψαριν.



     Το 1834, νας καθηγητς ο Carmelo Maravigna γραψε στο Giornale Letterario dell'Accademia Gioenia di Catania τι η Villepreux-Power πρπει να πιστωθε την εφερεση του ενυδρεου και τη συστηματικ εφαρμογ του στη μελτη της θαλσσιας ζως και της υδατοκαλλιργειας. Δημιοργησε 3 εδη ενυδρεων: α) γυλινο ενυδρεο για τις μελτες της στο εργαστριο, β) μια γυλινη συσκευ τοποθετημνη μσα σε να κλουβ για χρση σε ρηχ νερ και γ) να λλο εντυπωσιακ ενυδρεο ικαν να καταβυθιστε με το περιεχμεν του σε διφορα μεγλα βθη. Αυτ ακριβς η εφερεση, μαζ με την υδατοκαλλιργεια, ταν η σημαντικτερη κι εξαιρετικ σπουδαα συνεισφορ της στην Επιστμη και πιο συγκεκριμνα στην υδροβιολογα.
    Απ το 1834 ως το 1843 πρασε το χρνο της μελετντας διφορα, ειδικτερα τα κεφαλποδα και τα μαλκια. Μελτησεν επσης και τα απολιθματα των μαλακων. Ιδιατερα μελτησε και μλιστα ταν η 1η που εντρφησε, το εδος Argonauta argo*. Εκενη την εποχ υπρχε αβεβαιτητα ως προς το αν τα εδη Argonaut παργαγαν το δικ τους κλυφος κλβαν ενς διαφορετικο οργανισμο (παρμοια με τον Ερημτη**). Το ργο της δειξεν τι πργματι παργουνε δικ τους. Αργτερα υποστριξε τι οι μικροσκοπικο οργανισμο που συνοδεουν τη μζα των αυγν που περιχονται στο κλυφος του A. argo ταν αρσενικ του εδους. (Οι μεταγενστερες ρευνες απ λλους αποκλυψαν τι αυτο οι οργανισμο ταν αρσενικ αναπαραγωγικ ργανα που προσκολληθκανε στο θηλυκ μανδα).



     Το 1ο της βιβλο εκδθηκε το 1839 και περιγρφει τα πειρματ της με τα μαλκια και τα κεφαλποδα και τιτλοφορθηκε Observations & Εxpériences Physiques Sur Plusieurs Animaux Marins & Tterrestres (Physical Observations & Experiments Οn Several Marine & Terrestrial Animals). Το βιβλο της τανe πρωτοποριακ. Μιλοσε για τα μαθηματικ και τη γεωμετρα του ναυτλου, που ονομζεται επσης θαλσσιος Ναυτλος. Οι Ναυτλοι εναι μαλκια κεφαλποδα του Ντιου Ειρηνικο και του Ινδικο ωκεανο με σπειροειδς κλυφος που εναι φαι στο εσωτερικ του.
    Το 2ο βιβλο της, Guida Per La Sicilia (Guide Τo Sicily), δημοσιεθηκε το 1842, κι ταν μια ολοκληρωμνη ρευνα του θαλσσιου περιβλλοντος του νησιο. Αναδημοσιεθηκε απ την Ιστορικ Εταιρεα της Μεσσνα. Ασχολθηκεν επσης και πιστνεται με τη διατρηση και την ανπτυξη αρχν βισιμης υδατοκαλλιργειας στη Σικελα. Αξζει να σημειωθε πως οι δουλεις της αλλ κι η εσοδς της στις διφορες αυτς κοιντητες των επιστημν, σως δεν εχανε γνει ποτ, αν δεν τηνε πρτεινε ζωηρ ο παινευτς της, ο γγλος βιολγος Ρτσαρντ ουεν.



     ταν η 1η γυνακα μλος της Catania Accademia Gioenia, αντεπιστλλον μλος μλος της Ζωολογικς Κοιντητας του Λονδνου και σε πνω απ 17 λλες παρμοιες λσχες επιστημονικο αντικειμνου. Το ζεγος εγκατλειψε τη Σικελα το 1843 και πολλ απ τα αρχεα και τα επιστημονικ της σχδια χαθκανε σε ναυγιο. Αν και συνχισε να γρφει, δεν διεξγαγε περαιτρω ρευνα, ωστσο δινε και διαλξεις και λμβανε μρος και σε δημσιες συζητσεις. Η δια κι ο σζυγος μοιρζανε το χρνο τους μεταξ Παρισιο και Λονδνου. φγαν απ το Παρσι κατ τη διρκεια πολιορκας απ τον Πρωσσικ Στρατ το χειμνα του 1870, επιστρφοντας στη γεντειρ της, Juilliac.
     Πθανε στις 25 Γενρη του 1871 στα 75 της χρνια, στη πλη που γεννθηκε.



      Για περισστερο απ ναν αινα μετ το θνατ της, εχε ξεχαστε σε μεγλο βαθμ. Τα τελευταα χρνια, μως, η δουλει της χει ανακαλυφθε κι αξιολογηθε κι τσι το 1997 το νομ της, "Villepreux-Power", δθηκε σ' να κρατρα στην Αφροδτη, που εντοπστηκε απ την εξερενηση του διαστημοπλοου Magellan.
      να βιογραφικ τραγοδι για τη Jeanne Villepreux παρουσιζεται στο δσκο 26 Επιστμονες ΙΙ: Newton στο Zeno. να λμπουμ του 2008 απ τη Καλιφορνζικη μπντα Artichoke.
     Τλος θα πω εδ πως με τη Ζαν Βιγιεπρ-Πουερ κλενει ο 18ος αι. και μπανουμε με την ντα Μπυρον-Λβλης, ξεκθαρα στον 19ο!
________________________________________
  * Argonauta argo, και paper Nautilus, γνωστ κι ως ο Τερστιος Αργονατης, εναι να εδος χταποδιο του πελγους, που ανκει στο γνος Argonauta. Το κινεζικ νομα για αυτ το εδος μεταφρζεται ως φωλι σπρου θαλσσιου ππου. Πργματι πρκειται για να πανμορφο εδος κι αναζητστε το με τα ονματα νω, στο Γιουτοβλ και θαυμστε το!!!


                Argonauta argo στο κλυφς του  &  paper nautilus

** Ερημτης εναι να εδος μαλακου -υπρχει και μλιστα μπλικο, στη χρα μας- που δεν φτιχνει δικ του κλυφος αλλ εισρχεται σε εγκατελελειμμνα αν το μπορε, εκδικει τον δη υπρχοντα νοικο κι εγκαθσταται αυτς. Στη... καρριρα μου ως ψαροντουφεκς, χω δει ερημτες στα πιο απθανα κελφη που μπορετε να φανταστετε. Α επσης εναι θαυμσιο δλωμα για τσιπορες, τσι πως εναι με το κλυφος αγκιστρνεται κι η τσιπορα τρελλανεται για το κρας του.


          Ερημτης που μλλον αναζητ σπτι!
_________________________________________

  7). Η ντα Μπυρον Κινγκ-Νολ, κμισσα του Λβλεης (Augusta Ada Byron King-Noel, Countess of Lovelace / 10 Δεκμβρη 1815 - 27 Νομβρη 1852), τανε Βρετταν μαθηματικς, κρη του Λρδου Βρωνα, μεινε γνωστ για το ργο που φησε σχετικ με την Αναλυτικ Μηχαν του Τσαρλς Μπμπατζ. Η συνεισφορ της αυτ θεωρεται σμερα απ τους ιστορικος ως το 1ο πργραμμα για υπολογιστ. Θεωρεται μια απ τις σημαντικτερες πρωτοπρες κι οραματστριες της εποχς της Πληροφορικς. 100 τη πριν απ την ανακλυψη του 1ου λειτουργικο προγραμματιζμενου υπολογιστ, του Ζ3, το 1941, απ το γερμαν μηχανικ Κνραντ Τσοζε, η νεαρ ντα ανπτυσσε το 1ο πργραμμα υπολογιστ.



      Η ντα γεννθηκε στο Λονδνο στις 10 Δεκμβρη 1815, το μοναδικ νμιμο τκνο του Λρδου Βρωνα (Τζορτζ Γκρντον Μπιρον, George Gordon Baron of Byron), γνωστο ποιητ, λογοτχνη και φανατικο φιλλληνα και της συζγου του, ννας Ισαβλλας (Ανναμπλα) Μλμπανκ (Anne Isabelle Milbanke). Το ζευγρι χρισε το Γενρη του 1816 επειδ η Ανναμπλα δεν ντεχε πλον τις απτομες αλλαγς διθεσης του συζγου της. Η μητρα της ντα λτρευε επσης τα μαθηματικ και τη φυσικ κι δωσε στη κρη τα κατλληλα εφδια, προικζοντς τη με το ερευνητικ ενδιαφρον για τις επιστμες. Αμσως μετ την κδοση του διαζυγου (Απρλης 1816), ο Μπιρον φυγε οριστικ απ την Αγγλα, που ποτ δεν επστρεψε, αφο πθανε στην Ελλδα (Μεσολγγι) τον Απρλη του 1824, ταν η ντα ταν 8 ετν. Τη κηδεμονα της ανλαβε η μητρα της, που φρντισε για τη μρφωσ της στα μαθηματικ και τη μουσικ, -αλλ τον περισστερο χρνο τον περνοσε με τη γιαγι της Τζοντιθ Μλμπανκ.



     Παρλο που ττοια εκπαδευση ταν ασυνθιστη για τις γυνακες της εποχς, η μητρα της Λβλες θερησε πως θα την κρατοσε μακρι απ φιλολογικς και ποιητικς ενασχολσεις, πιστεοντας πως αυτς ταν η αιτα για την δσκολη προσωπικτητα του πρην συζγου και πατρα της. Εντοτοις στο δισημο πατρα της οφελεται το τι δη σε νεαρ ηλικα θεωρονταν μια απ τις πιο εντυπωσιακς προσωπικτητες της ρομαντικς εποχς, αναφρει η βιογρφος Ντροθι Στιν. Το νεαρ κορτσι, παρτι τανε φιλσθενο και παρμενε για μεγλο χρνο κλινρες, λαβε αξιοζλευτη μρφωση κατ’ ιδαν, με μφαση στα μαθηματικ και τις επιστμες, με καθηγητς το ριζοσπστη ιερωμνο Γουλιαμ Φρεντ, τον μετπειτα σζυγ της Γουλιαμ Κινγκ, τον μαθηματικ και φιλσοφο Ογκστους Ντε Μργκαν και τη μαθηματικ Μαρη Σμερβιλ.



     Σε ηλικα 17 ετν, η ντα γνωρζει τη Μαρη Σμερβιλ, μια πολ σημαντικ γυνακα με επιστημονικς ανησυχες κι επιτεγματα, που αναλαμβνει τη μρφωσ της κυρως στα μαθηματικ. Σε δεπνο στο σπτι της Σμερβιλ το 1834 η ντα ακοει 1η φορ τις ιδες του Τσαρλς Μπμπατζ για την Αναλυτικ Μηχαν. Σε μιαν εποχ που σε γυνακες δεν επιτρεπτανε καν η εσοδος σε βιβλιοθκες με επιστημονικ βιβλιογραφα, η ντα διατηροσε στενς επαφς με εξχοντες διδασκλους της εποχς. Στα σαλνια του Λονδνου γνρισε πολλ και γνωστ ονματα των επιστημν. Σε ηλικα μλις 17 ετν γνρισε τον Τσαρλς Μπμπατζ, φιλσοφο, αστρονμο και μαθηματικ, μλος της Βασιλικς Κοιντητας και καθηγητ Μαθηματικν στο Πανεπιστμιο του Κιμπριτζ. Τα επμενα χρνια συνεργστηκε στεν μαζ τυ και αυτ συνβαλε στην μετπειτα φμη της. Το 1833 ο Τσαρλς Μπμπατζ ρχισε ν' αναπτσσει τα σχδι του για την Αναλυτικ Μηχαν (Analytical Engine), να σχδιο μηχανικο υπολογιστ, που αποτλεσε σημαντικ βμα στην ιστορα των υπολογιστν. Ο επιστμονας πειραματιζταν επ μιας μηχανικς διαδικασας υπολογισμο των λεγμενων αριθμν Μπερνολι που χρησιμοποιονται σε τριγωνομετρικος υπολογισμος στην αεροπλοα και τη ναυσιπλοα.



     Αν και ο Μπμπατζ επινησε διφορα σχδια, η μηχαν δεν κατασκευστηκε ποτ, "η Αναλυτικ Μηχαν υπρξε μνον στα χαρτι", εξηγε η Ντορν Χρτμαν, επιμελτρια της κθεσης Εν αρχ ην η ντα -γυνακες στην ιστορα της Πληροφορικς. Στην κθεση στο Παντερμπρν της Γερμανας, που διαρκε μχρι τον Ιολιο, η ντα τιμται ως η 1η προγραμματστρια του κσμου. Προφανς ο μηχανικς υπολογιστς του Μπμπατζ θα εχε χαθε στο χρονοντολαπο της ιστορας, αν η Λβλες δεν εχε εντοπσει κι αναδεξει τη σημασα της ανακλυψης. Τα σχλια κι οι υπολογισμο της μαθηματικο καταστσανε σαφς ποιες δυναττητες εχε η μηχαν, χι μνον για μαθηματικος υπολογισμος αλλ και για πολπλοκες μουσικς συνθσεις, εξηγε η Ντορν Χρτμαν. Tο 1843 η Λβλες ανπτυξε ναν αλγριθμο για την Αναλυτικ Μηχαν, χρησιμοποιντας διαδικασες προγραμματιστν που παραμνουν επκαιρες και σμερα. "Την ρα που ο Μπμπατζ βλεπε στον μηχανικ υπολογιστ του απλς μια αριθμομηχαν, η ντα διβλεπε δη τις δυναττητες μιας γενικτερης και πιο σφαιρικς χρσης των υπολογιστν".



     Η αναγνριση για το ργο της ωστσο ρθε μετ θνατον. Η Αναλυτικ Μηχαν δεν γινε ποτ πραγματικτητα. Μλις το 1953, 100 και πλον χρνια αργτερα, δημοσιετηκε εκ νου η ρευν της, προκαλντας το ενδιαφρον του επιστημονικο κσμου. Τη 10ετα του 1970 μια γλσσα προγραμματισμο πρε το νομ της (Ada). Το 1835 η ντα παντρεεται τον Γουλιαμ Κινγκ, Κμητα του Λβλες (William King, Earl of Lovelace), με τον οποο αποκτ 3 παιδι: Τον Μπιρον (1836), την Αναμπλα (1837) και τον Ραλφ Γκρντον (1839). Ωστσο στη προσωπικ της ζω δεν φανεται να γνρισε ποτ την ευτυχα. Ο Μπμπατζ το 1841 δνει μια διλεξη στο Τορνο (Ιταλα) κι ο Ιταλς μαθηματικς Λουτζι Μενμπρεα (Luigi Menabrea), κρατντας σημεισεις απ τη διλεξη, δημοσιεει σχετικ ρθρο στα γαλλικ. Η ντα το μεταφρζει και το στλνει στον Μπμπατζ, με τον οποο εχε πυκν αλληλογραφα. Αυτς την ενθαρρνει να γρψει παρλληλα με τη μετφραση του ρθρου και τα δικ της σχλια, πργμα που η ντα το κνει, 3πλασιζοντας την κταση του ρθρου. Εκτς απ τις προβλψεις της τι μια παρμοια μηχαν στο εγγς μλλον θα μπορε χι μνο να επιλει μαθηματικ προβλματα, αλλ και να συνθτει πολπλοκη μουσικ και να παργει γραφικ, στο ρθρο περιλαμβνει να σχδιο σχετικ με το πς η Αναλυτικ Μηχαν θα μποροσε να υπολογζει αριθμος Μπερνολι (Bernoulli numbers). Αυτ ακριβς το "σχδιο" θεωρεται απ τους ιστορικος το 1ο πργραμμα υπολογιστ κι η ντα Λβλες η 1η προγραμματστρια υπολογιστν. Το ρθρο δημοσιετηκε το 1843.



    Στη συνχεια, δειξε ενδιαφρον για τις ψευδοεπιστμες της φρενολογας και του μεσμερισμο. Εκτς απ τον Μπμπατζ, διατηροσε επσης επαφς με τον Χουτστον (Wheatstone), τον Φραντε (Faraday), τον Ντκενς (Dickens) και τον Μπριοστερ (Brewster). Παρ την ενασχλησ της με τις επιστμες, τη μουσικ, την ανατροφ των παιδιν της, η υγεα της δεν εναι καλ. πασχε απ καρκνο της μτρας κι η κατσταση της υγεας της εχε επιδεινωθε σημαντικ, ταν οι θερποντες ιατρο της την υπβαλλαν σε αφαμαξη το 1852.. απ την οποα τελικ και πεθανει. Στις 27 Νομβρη 1852 φησε την τελευταα της πνο κι τανε μνο 36 ετν. Η σορς κατ την επιθυμα της, ενταφιζεται στο Να τη Αγας Μαρας της Μαγδαληνς στο Χκναλ του Ντιγχαμ, πλι στο δισημο πατρα της, που σημειωτον: δε γνρισε ποτ. Η συνεισφορ της αναγνωρστηκε ταν το 1980 το Υπουργεο Αμνης των ΗΠΑ παρουσασε μια γλσσα προγραμματισμο, την οποα κι ονμασε Ada προς τιμ της. Επσης, η Βρεττανικ Εταιρεα Πληροφορικς απονμει κθε χρνο μετλλιο με τ' νομ της.



   "Ξχασε τον κσμο κι λα τα προβλματ του κι αν εναι δυνατν κι λους αυτος του πολυριθμους τσαρλατνους, το συντομτερο δυνατν, -λα εκτς τη γοητεα των αριθμν".
  -Charles Babbage, μαθηματικς, για την ντα Μπυρον

---------------------------------------------

  8). Η  Μαρα Μτσελ, (Maria Mitchell, 1 Αυγοστου 1818 - 28 Ιουνου 1889), ταν Αμερικανδα αστρονμος, η οποα το 1847, με τη χρση τηλεσκοπου, ανακλυψε να κομτη, που γινε γνωστς ως ο Κομτης της Δεσποινδος Μτσελ (Miss Mitchell's Comet, C/1847 T1). Υπρξεν τσι η 3η χρονολογικ γυνακα στην ιστορα που κατεγεγραμμνα ανακλυψε κομτη, και 1η Αμερικανδα επιστμων του 19ου αι. Υπρξε επσης 1η Αμερικανδα γυνακα που εργσθηκε ως επαγγελματας αστρονμος κι επσης προθησε την αντατη εκπαδευση κι υποστριξε τα δικαιματα των γυναικν..



    Γεννθηκε 1η Αυγοστου 1818, στο Ναντκετ στη Μασαχουστη κι ταν μακριν συγγενς του Βενιαμν Φραγκλνου. Εχε 9 αδλφια. Οι γονες της, Γουλιαμ και Λντια Μτσελ, ταν πιστο Κουκεροι κι διναν ιδιατερην αξα στη μρφωση, τσο για τα αγρια, σο και για τα κορτσια. Πρτα μελτησε με τον πατρα της κι στερα διδχτηκε απ τα βιβλα στην Nantucket Atheneum, που τανε βιβλιοθηκριος. Πγε στο νεοδρυθν γυμνσιο που διευθυντς ταν ο πατρας της. 2 χρνια ωστσο μετ την δρυση αυτο του σχολεου κι ταν η Μαρα ταν 11, ο πατρας της κτισε το δικ του σχολεο, στην οδ Χουαρντ. Εκε η Μαρα ταν μαθτρια και ταυτχρονα βοηθοσε τον πατρα της στη διδασκαλα. Στο σπτι, ο πατρας δδασκε τη Μαρα αστρονομα, χρησιμοποιντας το δικ του τηλεσκπιο. Στα 12, βοθησε τον πατρα της στον ακριβ υπολογισμ της ρας που θα συνβαινε μα δακτυλιοειδς κλειψη Ηλου.



     Το σχολεο του πατρα της κλεισε κι η Μαρα παρακολοθησε το μικρ γυμνσιο θηλων του πστορα των Ουνιταριανν Σιρους Πιρς (Cyrus Peirce, 1790-1860). Αργτερα εργσθηκε σα βοηθς διδασκαλας και του Πιρς, προτο ανοξει το δικ της σχολεο. Αποφσισε να επιτρπει να παρακολουθνε το σχολεο της και μαρα παιδι, αμφιλεγμενη κνηση, καθς το τοπικ δημοσο σχολεο εκενη την εποχ ταν μνο για λευκ. Το 1836 τς προσφρθηκε μα θση βιβλιοθηκονμου στο Nantucket Atheneum, που εργσθηκε 20 τη. Με τηλεσκπιο ανακλυψε τον ομνυμο κομτη (Κομτης της Δεσποινδος Μτσελ, Miss Mitchell's Comet), του οποου πντως το αστρονομικ νομα (για την αποφυγ συγχσεων) ταν 1847 VI και με τη σγχρονη ονοματολογα C/1847 T1. Η ανακλυψη γινε την 1η Οκτωβρου του 1847, στις 22:30 τοπικ ρα.



     Μερικ χρνια νωρτερα ο βασιλις Φρειδερκος ΣΤ' της Δανας εχε θεσμοθετσει χρυσ μετλλια, παθλα για καθνα που ανεκλυπτε τηλεσκοπικ κομτη, δηλαδ αρατο με γυμν μτι. Το παθλο θα δινταν στον 1ο ανακαλψαντα τον κθε κομτη (σημειστε τι οι κομτες ανακαλπτονται συχν απ περισστερους του ενς παρατηρητς, που παρατηρον ανεξρτητα ο νας απ τον λλο). Η Μτσελ κρδισε λοιπν να απ αυτ τα μετλλια, κτι που την κατστησε παγκοσμως γνωστ, αφο οι μνες γυνακες που αποδεδειγμνα εχαν ανακαλψει κομτη ως ττε ταν η Χρσελ κι η Μαρα Μαργκαρτε Κιρς. Υπρξε να προσωριν ζτημα πρωτις, καθς ο Ιταλς ιερας κι αστρονμος Φραντσσκο ντε Βκο εχε ανακαλψει ανεξρτητα τον διο κομτη 2 μρες αργτερα, αλλ εχε αναφρει την ανακλυψ του στην Ευρπη πριν απ τη Μτσελ. Ωστσο, το ζτημα διευθετθηκε υπρ της Μτσελ. Το μετλλιο απονεμθηκε το 1848 απ τον νο βασιλι της Δανας Χριστιανς Η'.



     Το διο τος, το 1848, η Μτσελ γινε η 1η γυνακα που εκλχθηκε μλος της Αμερικανικς Ακαδημας Τεχνν και Επιστημν. Υπρξε επσης η 1η γυνακα που εκλχθηκε ποτ μλος της Αμερικανικς νωσης για την Προδο της Επιστμης (το 1850), αλλ και μα απ τις πρτες που εκλχθηκαν μλη της Αμερικανικς Φιλοσοφικς Εταιρεας (το 1869, στην δια συνεδραση που ανακηρχθηκαν μλη οι Μαρη Σμερβιλ κι Ελζαμπεθ Κμποτ Αγκασζ). Αργτερα εργσθηκε στο Γραφεο του Ναυτικο Αλμανκ, υπολογζοντας πνακες με τις θσεις του πλαντη Αφροδτη, εν ταξδεψε και στην Ευρπη με τον Ναθνιελ Χθορν και την οικογνει του. Τλος, το 1865 γινε καθηγτρια της αστρονομας στο Κολγιο Βσαρ, να κολγιο θηλων στη κωμπολη Πουκπσι της Νας Υρκης. Ορσθηκε επσης διευθντρια του Αστεροσκοπεου του Κολεγου. Δδαξε στο κολγιο μχρι τη συνταξιοδτησ της το 1888, 1 τος πριν απ τον θνατ της.



     Το 1842 η Μαρα Μτσελ εγκατλειψε τους Κουκερους και ακολοθησε το δγμα του Ουνιταριανισμο. Διαμαρτυρμενη κατ της δουλεας, σταμτησε να φορ βαμβακερ ροχα επειδ στις βαμβακοφυτεες απασχολονταν δολοι. Εχε φιλα με διφορες υποστηρκτριες του δικαιματος ψφου για τις γυνακες, πως με την Ελζαμπεθ Κ. Στντον και συμμετεχε στην δρυση της Αμερικανικς Ενσεως για την Προδο των Γυναικν. Δεν παντρετηκε ποτ, μνοντας κοντ στην οικογνει της σε λη της τη ζω. Μετ τη συνταξιοδτησ της ζησε στο Λυν (Μασαχουστη) με την αδελφ της Κειτ και την οικογνεια της τελευταας. Πολ λγα προσωπικ της γγραφα της προ του 1846 περιδου σζονται.



     Η Μαρα Μτσελ απεβωσε 28 Ιουνου 1889, σε ηλικα 70 ετν στο Λυν και τφηκε στο Κοιμητρι του Πρσπεκτ Χιλ του Ναντκετ. Το Αστεροσκοπεο Μαρα Μτσελ στο Ναντκετ ονομσθηκε τσι προς τιμ της. Το αστεροσκοπεο αυτ ανκει στο δρυμα Μαρα Μτσελ (Maria Mitchell Association) του Ναντκετ, που χει σκοπ τη διατρηση των επιστημν στο νησ κι εκτς του αστεροσκοπεου διατηρε: Μουσεο Φυσικς Ιστορας, το σπτι-μουσεο της Μτσελ κι επιστημονικ βιβλιοθκη. Εισχθηκε επσης στο Εθνικ Hall of Fame Γυναικν των ΗΠΑ. Το νομ της χει δοθε σε πλοο τπου Λμπερτυ και σε τρνο του προαστιακο της Νας Υρκης (The Maria Mitchell Comet), εν την 1η Αυγοστου 2013 η μηχαν αναζτησης Google τη τμησε μ' να Google doodle. Οι ικαντητες και τα επιτεγματ της τανε πολυριθμα: Το 1847 ανακλυψε τον Κομτη Μτσελ 1847VI, το 1848 ορστηκε ως η 1η γυνακα στην Ακαδημα της Τχνης και της Επιστμης, το 1853 της απονεμθηκε το 1ο αντατο πτυχο που δθηκε σε γυνακα, απ το Κολλγιο Indiana Hanover, το 1859 της απονεμθηκε το μετλλιο προσντων απ τη Σουηδα και τη Δημοκρατα του San Moreno, το 1865 ορστηκε 1η γυνακα που δδαξε στη Σχολ του Vassar, το 1875 εκλχτηκε πρεδρος της Αμερικανικς Οργνωσης για τη προθηση των δικαιωμτων των γυναικν και τλος το Αστεροσκοπεο "Μαρα Μτσελ" ονομστηκε προς τιμν της κι εγκαταστθηκε δπλα στο σπτι της, -λειτουργε ακμη και σμερα.
_________________________

  9).  Η Ελζαμπεθ Κμποτ Αγκασζ "Κρυ" (Elizabeth Cabot Agassiz Cary / 5 Δεκμβρη 1822-  27 Ιουνου 1907), ταν Αμερικανδα εκπαιδευτικς και συνιδρτρια και 1η πρεδρος του Κολλεγου Radcliffe. Ερευντρια της φυσικς ιστορας, τανε συγγραφας κι εικονογρφος των κειμνων της φυσικς ιστορας καθς και συν-συγγραφας κειμνων φυσικς ιστορας με τον σζυγ της, Λου Αγκασζ, και το πργον της Αλεξντρ Αγκασζ.



     Γεννθηκε ως Ελζαμπεθ Κρυ στις 5 Δεκμβρη 1822, στο σπτι του παππο της, Thomas Handasyd Perkins, στην οδ Pearl στη Βοστνη, Μασαχουστη, με την οικογνει της να 'χει καταγωγ απ τη Να Αγγλα. Οι γονες της ταν η Mary Ann Cushing Perkins Cary κι ο Thomas Graves Cary πους ταν απφοιτος του Χρβαρντ το 1811. Οι οικογνειες Cary και Perkins ταν απ την Αγγλα κι ρθαν στη Μασαχουστη κατ τον 17ο αι. ταν η 2η απ τις 5 κρες και τα 7 παιδι συνολικ και τη φωνζανε Lizzie στην οικογνει της κι οι στενο της φλοι. Λγω εθραυστης υγεας, εκπαιδετηκε σπτι, στο Temple Place της Βοστνης, στη μελτη γλωσσν, ζωγραφικς, μουσικς κι ανγνωσης. λαβε επιπλον τυπα μαθματα ιστορας απ την Elizabeth Peabody.
    Μετ το γμο της μεγαλτερης αδελφς της Mary με τον καθηγητ του Harvard, Cornelius Conway Felton (αργτερα πρεδρ του), ρχισε να συναναστρφεται με μια ομδα διανοουμνων στο Cambridge της Μασαχουστης. Το 1846 συνντησε τον επιστμονα Louis Agassiz* σε δεπνο με τη Μαρα και τον σζυγ της. Αν κι θελαν να παντρευτον, εκενος τανε παντρεμμνος κι εχε 3 παιδι (Pauline, Ida κι Alexander) στην Ελβετα. Η σζυγς του πθανε το 1848. Το Δεκμβρη του 1849, ταν ο γμος πλον τανε κοινωνικ αποδεκτς απ τον πατρα της Λζι, δωσε την ευλογα του. Παντρετηκαν στις 25 Απριλου 1850 στη Βοστνη, στο King's Chapel.
___________________________________
 * Ο Ζαν Λου Ροντολφ Αγκασζ (28 Μη 1807 - Κμπριτζ 14 Δεκμβρη 1873) ταν Αμερικαν-Ελβετς βιολγος και γεωλγος. Σπουδαστς ακμα συνγραψε μελτη για τα ψρια της Βραζιλας, μαζ με τον συνδελφο του Γιοχν φον Σπιξ, που μως δεν ολοκληρθηκε ποτ μετ το θνατο του τελευταου. Αργτερα ρχισε συνεργασα με τον Αλεξντερ φον Χομπολτ και Ζωρζ Κβι στο Παρσι το 1831. Κυρως ασχολθηκε με τα μαλκια και τα εχινδερμα, παλαιοντολογικ σγχρονα, αλλ κατ κριο λγο οι ρευνς του τειναν προς τα ψρια.



     Το 1846 πγε στην Αμερικ, ως επικεφαλς επιστημονικς ομδας, που κι μεινε. 2 τη μετ, το 1848, γινε καθηγητς της φυσικς στο Χρβαρντ. χει σημαντικ ρλο και στον ρλο του στις νες κατευθνσεις της Αμερικς στον τομα των φυσικν επιστημν. Εντοτοις, δεν συμφωνε με τη Θεωρα της Εξλιξης. Το 1850 νυμφεθηκε την Ελζαμπεθ Κμποτ Κρυ κι αλληλοβοηθκαν στις εργασες και τις καριρες τους. Ο γκασζ επικεντρθηκε στην ρευνα των παγετνων κι απ αυτ, προσφερε μια να θεωρα της επιστμης: Η Θεωρα των Παγετνων του Αγκασζ. Η θεωρα αυτ αναπτχθηκε λεπτομερς στο ργο Etudes sur les glaciers (1840).
___________________________________

     Ο Agassiz οργνωσε το νοικοκυρι και φρντισε για τα οικονομικ και τα παιδι. χει αναπτξει ισχυρς σχσεις με τα θετ της παιδι και τα εγγνια της. Δεν εχε δικ της παιδι. Ταξδεψε με το σζυγ της και την οικογνει της στο Τσρλεστον της Ντιας Καρολνας για τη διδασκαλα του εκε στην ιατρικ σχολ καθ 'λη τη διρκεια των 2 προσεχν χειμνων 1851-1852 και 1852-1853.
    Το 1856 στο σπτι τους στο Κιμπριτζ, η Λζι δρυσε να σχολεο για κορτσια απ τη Βοστνη. Ο σζυγς της την υποστριξε παρχοντας μαθματα καθς και διοργαννοντας μαθματα απ λλους καθηγητς του Χρβαρντ. Μετ το κλεσιμο του σχολεου το 1863 βοθησε να οργανσει και να διαχειριστε την εκστρατεα The Thayer με τον σζυγ της, τον οποο συνδευσε στη Βραζιλα (1865-1866). Αυτ η αποστολ, κανε το ζευγρι να βρσκεται εκτς της χρας κατ τη διρκεια μιας σημαντικς μερδας του αμερικανικο εμφυλου πολμου. Το 1867 ξεκνησεν αλληλογραφα με τον Arnold Guyot, γεωλγο και μετεωρολγο. Βοθησε επσης να οργανσει και να διαχειριστε την επμενη αποστολ (Hassler Expedition το 1871-1872), που ταν η 1η σημαντικ αμερικανικ θαλσσια εξερενηση στις ΗΠΑ κι κανε μεταγραφς. Μετ το θνατο του συζγου της το 1873, δημοσευσε αρκετ βιβλα για τη φυσικ ιστορα για τα οποα εχε διεξαγγει ρευνα εδ και πολλ χρνια ο Λου.



     Επισκφθηκε επσης την Ευρπη μαζ του το 1859. Συνεργστηκε στεν με τον σζυγ της στην επιστημονικ ρευνα. Συγκεκριμνα, συνοδεει τον Louis ως κρια συγγραφας και κρατντας πρακτικ για την αποστολ Thayer στη Βραζιλα (Απρλης 1865 - Αγουστος 1866) και την αποστολ Hassler μσω του στενο του Magellan (Δεκμβρης 1871-Αγουστος 1872).

     Μετ το θνατο του συζγου της το 1873, συνχισε να αφιερνει χρνο στην εργασα και την οικογνει της. Συνχισε να απολαμβνει τα ταξδια και το 1892 η Elizabeth Cabot Agassiz ταξδεψε με την οικογνει της στην ακτ του Ειρηνικο, συγκεκριμνα στη Καλιφρνια, για 3 μνες.
    Συνβαλε σημαντικ στην δρυση της σχολς φυσικς ιστορας Anderson. ταν (απ το 1869) μα απ τις 1ες γυνακες μλη της Αμερικανικς Φιλοσοφικς Εταιρεας (με τη Mary Fairfax Somerville και τη Μαρα Μτσελ). γινε μλος στις 15 Οκτβρη. Το 1879 ταν απ τις 7 γυνακες διευθντριες της Κοιντητας για την Ιδιωτικ Συλλογικ Εκπαδευση για τις Γυνακες (Παρρτημα Χρβαρντ). Αυτ παρεχε τις κατλληλες γυνακες που επιθυμοσαν να συνεχσουν την εκπαδευσ τους στο Cambridge με την ευκαιρα να χουν ιδιωτικ μαθματα απ καθηγητς του Harvard College. Η Agassiz ταν υπεθυνη στε να διασφαλιστε τι το Παρρτημα Χρβαρντ για την εκπαδευση των γυναικν θα μετατραπε το 1894 σε Κολλγιο Radcliffe. Απ το 1894 ως το 1900 αυτ το κολγιο ταν υπ την καθοδγησ της κι απ το 1900 ως το 1903 ταν επτιμη πρεδρος. Με το τακτ και τις δεξιτητς της για συγκντρωση κεφαλαων προθησε το κολλγιο και συνβαλε σημαντικ στη συνχει του..



     γινε μλος της Επιστημονικς Επιτροπς για το Σχολεο για Τυφλος, στο πλασιο του Ινστιτοτου για Τυφλος Perkins. Συνχισε ως χορηγς στο τμμα της επιτροπς του Κιμπριτζ μχρι την ασθνει της το 1904. Η ρευν της μπορε να μελετηθε σε λα τα βιβλα της, εκτς απ τη σειρ καταχωρσεων ημερολογου που απεικονζουν τα παγκσμια εγχειρματ της. Οι δημοσιεσεις της περιλαμβνουν τη 1η μελτη φυσικς ιστορας (1859) και τις θαλσσιες μελτες στη φυσικ ιστορα (1865), στο οποο την βοηθοσε ο γις της, Αλξανδρος Emanuel Agassiz. Η Elizabeth Agassiz δημοσευσε αρχικ τη 1η μελτη με το ψευδνυμο Actaea. Επιπρσθετα, η Elizabeth Agassiz συν-συγγραφας του Οδοιπορικ Στη Βραζιλα (1868) και το δημοσευσε με το νομα του συζγου κι επσης δημοσευσε το Louis Agassiz: Η ζω κι η αλληλογραφα του το 1885. Μια βιογραφα της Elizabeth Cabot Agassiz γρφτηκε αργτερα απ την αδελφ της Emma F. Cary και Lucy Allen Paton, που δημοσιεθηκε την νοιξη του 1917 με τη βοθεια του Συμβουλου του Radcliffe College.



     Πθανε στις 27 Ιουνου 1907 στο Arlington της Μασαχουστης απ εγκεφαλικ αιμορραγα.
_____________________________________

  10). Η Ελανορ Ανν ρμεροντ (Eleanor Anne Ormerod 11 Mη 1828 - 19 Ιουλου 1901), τανε Βρετταν εντομολγος, κρη του George Ormerod, F.R.S., συγγραφα της Ιστορας Του Cheshire, και γεννθηκε 11 Μη 1828, στο Sedbury Park, του Gloucestershire.



     Απ τη παιδικ της ηλικα δειξε τρομερ ενδιαφρον γιια τα ντομα κι εχε μεγλες ευκαιρες να τα μελετσει στο μεγλο κτμα που μεγλωσε. Σποδασε γεωργα γενικ κι γινε τοπικ αυθεντα αυτν. ταν το 1868 η Βασιλικ Κοιντητα Οπωροκαλλιργειας ρχισε να δημιουργε για πρακτικος σκοπος μια συλλογ παραστων εντμων του αγρο, η Ormerod συνβαλε σε μεγλο βαθμ σε αυτ και της απονεμθηκε το μετλλιο της Χλωρδας της Κοινωνας.






    Το 1877 δημοσευσε φυλλδιο, με σημεισεις για παρατηρσεις στα επιζμια ντομα, που διανεμθηκε στους ενδιαφερμενους, οι οποοι με τη σειρ τους στελαν αποτελσματα των δικν τους ερευνν τους, με αποτλεσμα να ξεκινσει μια σειρ ετησων παρομοων εκθσεων για τα βλαβερ ντομα και τα αγροτικ παρσιτα. Το 1881 ο Ormerod δημοσευσε μια ειδικ κθεση σχετικ με τη μγα γογγυλοκρμβης και το 1882 ορστηκε συμβουλευτικς εντομολγος στη Βασιλικ Γεωργικ Κοιντητα, θση που κρτησε μχρι το 1892. Για πολλ χρνια υπρξε λκτορας για την επιστημονικ εντομολογα στο Royal Agricultural College, Cirencester.



     Η φμη της δεν περιοριζτανε στην Αγγλα. λαβε ασημνια και χρυσ μετλλια απ το Πανεπιστμιο της Μσχας για τα μοντλα των εντμων που ταν επιβλαβ για τα φυτ κι η πραγματεα της για τα επιζμια ντομα της Ντιας Αφρικς δειξε πσο μεγλη ταν η κτασ της. Το 1899 λαβε ασημνιο μετλλιο απ την Société nationale d'acclimatation της Γαλλας.



     Τα ργα της για τη φυσικ ιστορα αναφρθηκαν ευρως κι ανλαβε μερικ δσκολα κι επικνδυνα πειρματα που απαιτοσανε ρσκο και γενναιτητα:

    Η δεσποινς Ormerod, για να δοκιμσει προσωπικ το αποτλεσμα, πεσε μρος της πλτης και της ουρς ενς ζωντανο Crested Newt ανμεσα στα δντια της. Κατγραψε: "Το πρτο αποτλεσμα ταν μια πικρ στυπτικ ασθηση στο στμα, με ερεθισμ του νω μρους του λαιμο, μεσο μοδιασμα των δοντιν που κρατοσανε το ζο και σε περπου να λεπτ απ τη 1η επαφ, μια ακατσχετη σιελρροια, που συνοδετηκε απ αφρος και βαιη σπασμωδικ δρση του σματος αλλ περιοριζταν εξ ολοκλρου στο διο το στμα. Ακολοθησε αμσως ισχυρ κεφαλαλγα που διρκεσε μερικς ρες, γενικ δυσφορα του συστματος και μισ ρα μετ, ελαφρ τρεμδες παραλρημα με κρυδες".  - Hans Friedrich Gadow, Γερμανς ορνιθολγος το 1909



    Μεταξ λλων ργων της εναι τα Cobden JournalsManual of Injurious Insects, και Handbook of Insects injurious to Orchard and Bush Fruits. Σχεδν η τελευταα τιμητικ βρβευση της τανε το επτιμο πτυχο LL.D. του Πανεπιστημου του Εδιμβοργου τον Μρτη του 1900, -μοναδικ δικριση, επειδ ταν η 1η γυνακα στην οποα το πανεπιστμιο εχε απονεμει αυτ το πτυχο. Ο κοσμτορας του Πανεπιστημου, συνοψζοντας τις συνεισφορς της δλωσε:

  "Η κυραρχη θση που κατχει η δις Ormerod στον κσμο της επιστμης εναι ανταμοιβ της μελτης της και της αδικοπης παρατρησης. Οι ρευνς της κατευθνθηκαν κυρως προς την ανακλυψη μεθδων για τη πρληψη των καταστροφν αυτν των εντμων που εναι επιβλαβ για τον οπωρνα, τον αγρ και τα δση. Οι εργασες της στφθησαν με τσο μεγλην επιτυχα που δικαιοται να χαιρετιστε σαν η προσττις της γεωργας και των καρπν της γης - μια ευεργετικ Δμητρα του 19ου αι.".



     ταν επσης οι πρτες γυνακες που τιμθηκαν με μια υποτροφα στη Μετεωρολογικ Εταιρεα (1878). Μετ το θνατο του πατρα της, η δια κι οι αδελφς της μετακμισαν στο Torquay, αλλ στη συνχεια μεταφερθκανε στο Spring Grove του Isleworth για να εναι κοντ στο Βοτανικ Κπο (Kew Gardens), που εχε στενος φλους στο Sir Joseph και τη Lady Hooker, διευθυντς εκε. Το 1887 μετακμισε στο Torrington House, 47 Holywell Hill, St Albans, Hertfordshire με την αδελφ της Georgiana Elizabeth Ormerod.



     Πθανε εκε στις 19 Ιουλου 1901 σε ηλικα 73 ετν. Το κτριο φρει μια πλκα προς τιμν της.
_________________________________

  11). Η Κλεμνς Ωγκουστν Ωντουρ Ρογιρ (Clémence Augustine Audouard Royer / 21 Απρλη 1830 - 6 Φλεβρη 1902), ταν αυτοδδακτη Γαλλδα που μελτησε κι γραψε για την οικονομα, τη φιλοσοφα, την επιστμη και το φεμινισμ. Εναι πιο γνωστ για την αμφιλεγμενη 1862 γαλλικ μετφραση του βιβλου του Charles Darwin Η Καταγωγ Των Ειδν.



     Γεννθηκε στις 21 Απριλου 1830 στη Ναντ, στη Βρετνη, μοναδικ κρη του Augustin-René Royer και της Joséphine-Gabrielle Audouard. ταν οι γονες της παντρετηκαν 7 χρνια αργτερα, το νομ της λλαξε σε Clémence-Auguste Royer. Η μητρα της ταν μοδστρα απ τη Νντη εν ο πατρας της ρθε απ το Le Mans κι τανε λοχαγς του στρατο και μπιστος του βασιλικο στμματος των Βουρβνων στη Γαλλα. Μετ την αποτυχα της επανστασης του Ιουλου το 1832 για την αποκατσταση της δυναστεας των Βουρβνων, η οικογνεια αναγκστηκε να φγει στην Ελβετα που πρασε 4 χρνια στην εξορα πριν επιστρψει στην Ορλενη. Εκε ο πατρας της κατηγορθηκε απ τις αρχς και δικστηκε για το ρλο του στην εξγερση, αλλ τελικ αθωθηκε.
    Μχρι τα 10 της διδχτηκε τα βασικ απ τους γονες της, ταν τη στελανε στο σχολεο της Μονς Sacré-Coeur στο Le Mans, δειξε ιδιατερο ζλο, αλλ τανε δυσαρεστημνη εκε και πρασε μνο λγο χρνο, πριν συνεχσει την εκπαδευσ της στο σπτι. ταν ταν 13 ετν μετακμισε με τους γονες της στο Παρσι. Ως φηβη διακρθηκε στο κντημα κι απολμβανε το διβασμα λογοτεχνας και μυθιστορημτων. ταν γενικ θρησκη. Ο πατρας της τους παρτησε στο Παρσι κι επστρεψε για να ζσει στη Βρετνη χωρζοντας απ τη μητρα.
     ταν 18 ετν κατ τη διρκεια της επανστασης του 1848 κι επηρεστηκε σε μεγλο βαθμ απ τις δημοκρατικς ιδες κι εγκατλειψε τις πολιτικς πεποιθσεις του πατρα της. ταν αυτς πθανε να χρνο αργτερα, κληρονμησε να μικρ κομμτι ιδιοκτησας. Τα επμενα 3 χρνια της ζως της ξοδετηκαν σε αυτοδιδασκαλα που της επτρεψε να αποκτσει διπλματα στην αριθμητικ, στα γαλλικ και στη μουσικ, πργμα που της επτρεψε να εργαστε ως δασκλα σε να γυμνσιο.
Το Γενρη του 1854 στα 23 της ανλαβε θση διδασκαλας σε ιδιωτικ σχολεο θηλων στο Haverfordwest στη Ν.Ουαλα. Πρασε να χρνο εκε πριν επιστρψει στη Γαλλα την νοιξη του 1855 που δδαξε αρχικ σε σχολεο στη Touraine και στη συνχεια αργ την νοιξη του 1856 σε σχολεο κοντ στο Beauvais. Σμφωνα με την αυτοβιογραφα της, τη περοδο αυτ ρχισε να αμφισβητε σοβαρ τη καθολικ πστη της.
      Τον Ιονιο του 1856, εγκατλειψε τη καρριρα της σα δασκλα και μετακμισε στη Λωζνη στην Ελβετα, που ζοσε με τα σοδα της μικρς κληρονομις που 'χε λβει απ τον πατρα της. χει δανειστε βιβλα απ τη δημσια βιβλιοθκη και πρασε το χρνο της μελετντας, αρχικ σχετικ με τη προλευση του Χριστιανισμο και στη συνχεια σε διφορα επιστημονικ θματα. Το 1858, εμπνευσμνη απ δημσια διλεξη που δωσε η Σουηδικ συγγραφας Frederika Bremer, η Royer δωσε  σειρ απ 4 διαλξεις σχετικ με τη λογικ που ταν μνο για γυνακες. Αυτς οι διαλξεις ταν πολ επιτυχες. Την εποχ εκενη ρχισε να συναντ ομδα εξριστων γλλων ερασιτεχνν και δημοκρατν στη πλη. νας απ αυτος ταν ο Pascal Duprat, πρην Γλλος αναπληρωτς που ζοσε στην εξορα, δδασκε πολιτικς επιστμες στην Ακαδημα της Λωζννης (αργτερα πανεπιστμιο) και δημοσευε σε 2 περιοδικ. ταν 15 τη μεγαλτερς της και παντρεμμνος μ' να παιδ. ταν αργτερα γνει ο εραστς της και πατρας του γιου της.



     ρχισε να βοηθ τον Duprat με το περιοδικ Le Nouvel Économiste κι αυτς την ενθρρυνε να γρψει. Τη βοθησε επσης να διαφημσει τις διαλξεις της. ταν ξεκνησε μιαν λλη σειρ διαλξεων για τις γυνακες, αυτ τη φορ στη φυσικ φιλοσοφα το χειμνα του 1859-1860, ο εκδτης του Duprat, Lausanne, εκτπωσε τη 1η τηςμε ττλο Εισαγωγ στη Φιλοσοφα των Γυναικν. Αυτ η διλεξη παρχει μια γκυρη καταγραφ των σκψεν της και της στσης της απναντι στο ρλο των γυναικν στη κοινωνα. Ο Duprat σντομα μετακμισε με την οικογνει του στη Γενεη, αλλ η Royer συνχισε να γρφει ανασκοπσεις βιβλων για το περιοδικ του κι ζησε μνη στη Γενεη για να διστημα το χειμνα του 1860-1861.
     ταν το 1860 το ελβετικ καντνι Vaud πρσφερε βραβεο για το καλτερο δοκμιο για τον φρο εισοδματος, η Royer γραψε να βιβλο που περιγρφει τσο την ιστορα σο και την πρακτικ του φρου κι λαβε το 2ο βραβεο. Το βιβλο της δημοσιεθηκε το 1862 με τον ττλο Théorie de l'impôt ou la dîme social. Περιλμβανε μια συζτηση σχετικ με τον οικονομικ ρλο των γυναικν στη κοινωνα καθς και την υποχρωση τους να γενννε παιδι. ταν μσω απ αυτο του βιβλου που γινε γνωστ για 1η φορ κι εκτς Ελβετας. Την νοιξη του 1861, επισκφθηκε το Παρσι κι δωσε σειρ διαλξεων. Σ' αυτς παρστησαν η κοντσσα Marie d'Agoult που συνπλευσε με πολλς απ τις αντιπολιτευτικς απψεις της. Οι 2 γυνακες γνανε φλες κι ρχισαν αλληλογραφα, με τη Royer να στλνει μακρις επιστολς που περιεχαν ρθρα που εχε γρψει για το Journal des Économistes.
     Δεν εναι γνωστ πς ακριβς γινε κι η Royer ξεκνησε να μεταφρσει τον Δαρβνο για τη προλευση των ειδν. Ο Ντργουιν ταν ανυπμονος να δημοσιεσει το βιβλο του στα γαλλικ. Η 1η επιλογ μεταφραστ ταν η Louise Belloc, αλλ εχε αρνηθε τη προσφορ καθς θεωροσε το βιβλο πολ τεχνικ. Ο Δαρβνος εχε πλησισει το Γλλο Pierre Talandier, αλλ ο Talandier δεν μπρεσε να βρει εκδτη για να το εκδσει. Η Ργιερ γνριζε τα γραπτ του Jean-Baptiste Lamarck και του Thomas Malthus και συνειδητοποησε τη σημασα του ργου του Δαρβνου. Βοηθθηκε πιθαντατα κι εχε και στενος δεσμος μ' να Γλλο εκδτη, τον Guillaumin. Γνωρζουμε απ επιστολ της 10ης Σεπτμβρη 1861 τι ο Δαρβνος ζτησε απ τον γγλο εκδτη Murray να στελει να αντγραφο της 3ης κδοσης του βιβλου στη "Κυρα Clémence-Auguste Royer 2. Place de la Madeline Lausanne Ελβετα και πως αυτ συμφνησε μ' ναν εκδτη για μετφρασ του στα γαλλικ". Η René-Edouard Claparède, Ελβετ φυσιοδφης που διδσκει στο Πανεπιστμιο της Γενεης κι εξθεσε ευνοκ το βιβλο για την Revue Germanique, πρτεινε να τη βοηθσει με τις τεχνικς της βιολογας.



     Η Royer ανλαβε το ρλο του μεταφραστ και συμπεριλαβε κι να μακρ πρλογο (60 σελδες) και λεπτομερες επεξηγηματικς υποσημεισεις. Στο πρλογο αυτ αμφισβτησε τη πστη στη θρησκευτικ αποκλυψη κι ανλυσε την εφαρμογ της φυσικς επιλογς στην ανθρπινη φυλ γιατ αυτ το εδε σαν αρνητικ συνπεια για τη προστασα των ανσχυρων κι αδναμων. Αυτς οι ευγονικς ιδες επρκειτο να της προσδσουνε περαιτρω φμη. Ο πρλογος προθησε επσης την ιδα της προοδευτικς εξλιξης που εχε περισστερα κοιν με τις ιδες του Lamarck παρ με κενες του Δαρβνου. Τον Ιονιο του 1862, ο Δαρβνος λαβε αντγραφο μιας λλης μετφρασης του βιβλου κι γραψε σε επιστολ προς τον Αμερικαν βοτανολγο Asa Grey:

   "λαβα 2 3 μρες πριν μια γαλλικ μετφραση της Προλευσης απ μια Madelle. Η Ριερ, που πρπει να εναι μια απ τις πιο ξυπνες και πιο παρξενες γυνακες στην Ευρπη: εναι εντελς θεη, μισε το Χριστιανισμ και δηλνει τι η φυσικ επιλογ κι ο αγνας για τη ζω θα εξηγσουν λη την ηθικ, τη φση του ανθρπου, τις πολιτικς και την κπ κλπ!!! Κνει κποιες πολ περεργες και καλς επιτυχες, και λει τι θα εκδσει βιβλο γι' αυτ τα θματα, και θναι στ' αλθεια μια παρξενη κι ενδιαφρουσα κδοση".

     Ωστσο, ο Δαρβνος φανεται να εχε αμφιβολες κι να μνα αργτερα σ' επιστολ προς τον Γλλο ζωολγο Armand de Quatrefages του γραψε: "Εχομαι η μεταφρστρια να ξρει πιτερα για τη Φυσικ Ιστορα -πρπει να εναι ξυπνη και μοναδικ κυρα- αλλ ποτ δεν την εχα ακουστ, ως του πρτεινε να μεταφρσει το βιβλο μου". τανε δυσαρεστημνος με τις υποσημεισεις της και σε μια επιστολ προς το βοτανολγο Joseph Hooker γραψε: "Σχεδν παντο στο βιβλο, ταν εκφρζω μεγλη αμφιβολα, επισυνπτει σημεωση που εξηγε τη δυσκολα λει τι δεν υπρχει θμα! πρπει να γνωρζουμε ποιοι και τι εναι οι νθρωποι που υπρχουνε στο κσμο..."
     
Για τη 2η κδοση της γαλλικς μετφρασης που δημοσιεθηκε το 1866, ο Δαρβνος μλλον θορυβημνος κι ελαφρ χολωμνος, πρτεινε κποιες αλλαγς και διρθωσε κποια λθη: κποιες λξεις κι ννοιες αφαιρθηκαν κποιες λλες διορθθηκαν κλπ..  Στο ρθρο του στη Revue Germanique Claparède εχε χρησιμοποισει τη λξη "élection" με μια υποσημεωση που εξηγοσε τι το στοιχεο της επιλογς που μεταφρστηκε ταν ατυχς, αλλ αν εχε χρησιμοποισει "sélection" θα εχε δημιουργσει να νεολογισμ. Στη να κδοση, η Royer τνισε επσης τις ευγονικς παρατηρσεις της στο πρλογο, αλλ πρσθεσε σημεωση που υπερασπιζτανε τον εαυτ της και διαμαρτυρτανε για τη κριτικ που 'χε λβει απ τον καθολικ Τπο.



     Δημοσευσε μλιστα 3η κδοση χωρς να ενημερσει το Δαρβνο. Αφαρεσε τη πρτασ της αλλ πρσθεσε ναν επιπλον πρλογο στον οποο επικρνει μεσα την ιδα τουΔαρβνου για τη παγγνεση που εισγαγε στο Variation of Animals and Plants under Domestication (1868).. Επσης, υππεσε σε σοβαρ σφλμα επειδ δεν ενημρωσε τη μετφραση της στε να περαστον οι αλλαγς που ο διος εχε ενσωματσει στην 4η και 5η αγγλικ κδοση. ταν το μαθε, γραψε στο Γλλο εκδτη Reinwald και στον φυσιοδφη Jean-Jaques Moulinié στη Γενεη που εχε μεταφρσει τη Παραλλαγ για να κανονσει μια να μετφραση της 5ης κδοσης της Προλευσης. Τον Νομβρη του 1869 γραψε στον Χοκερ:

   "Πρπει να διασκεδσω λγο και να σας πω για τη Madame C. Royer που μετφρασε την Προλευση στα γαλλικ και εχα μεγλο πρβλημα. χει τρα βγλει 3η κδοση χωρς να με ενημερσει και χωρς να ενσωματσει λες τις διορθσεις μου στη 4η αγγλικν κδοση. Εκτς απ τον εξαιρετικ βλσφημο πρλογ της στη 1η, χει προσθσει 2ο πρλογο που με κατηγορε για τη παγγενση που φυσικ δεν χει καμα σχση με την Προλευση. Μλλον με εκδικεται γιατ δεν τη χρησιμοποησα να μεταφρσει το 2ο βιβλο μου. τσι γραψα στο Παρσι κι ο Reinwald συμφωνε να προωθση μεσα να μετφραση για τη 5η αγγλικ κδοση κντρα στη δικ της 3η. τσι δεν θα τη τακτοποισω καλ. Αυτ το γεγονς δεχνει πως η Εξλιξη των Ειδν πρπει επιτλους να εξαπλωθε στη Γαλλα".

     Παρ τις επιφυλξεις του ο Δαρβνος, γραψε στον Μουλινι και του συνστησε να μελετσει προσεκτικ τη μετφραση της Ρογιρ. Η δημοσευση της νας κδοσης καθυστρησε απ το Γαλλο-Πρωσσικ πλεμο, τη Κομμονα των Παρισων κι απ τον θνατο του Moulinié το 1872. ταν η να γαλλικ μετφραση εμφανστηκε τελικ το 1873, περιεχε να παρρτημα που περιγρφει τις προσθκες που γνανε στην 6η αγγλικ κδοση που εχε δημοσιευθε το προηγομενο τος.
    Η μετφραση της σχετικ με τη προλευση των ειδν την οδγησε σε δημσια αναγνριση. τανε τρα πολ πιο περιζτητη να δσει διαλξεις για το Δαρβινισμ και πρασε το χειμνα του 1862-1863 διδσκοντας στο Βλγιο και τις Κτω Χρες. Εργστηκε επσης στο μοναδικ της μυθιστρημα Les Jumeaux d' Hellas, μια μακρχρονη μελοδραματουργικ ιστορα στην Ιταλα και την Ελβετα, που δημοσιεθηκε το 1864 και δεν εχε μεγλη επιτυχα. Συνχισε να γρφει εναθεωρσεις για βιβλα και να αρθρογραφε τις συναντσεις της κοινωνικς επιστμης για το Journal des Économistes. Τη περοδο αυτ θα συναντιτανε τακτικ με τον Duprat σε διφορες ευρωπακς χρες.
      Τον Αγουστο του 1865 επστρεψε απ τη Λωζννη να ζσει στο Παρσι, εν ο Ντιπρ, ακμα εξριστος απ τη 2η Δημοκρατα, τη συναντοσε κρυφ και μοιρστηκε το διαμρισμ της. 3 μνες μετ, το Δεκμβρη πγαν να ζσουν μαζ φανερ στη Φλωρεντα (ττε πρωτεουσα της Ιταλας) που ο μοναχογιος της, René, γεννθηκε στις 12 Μρτη 1866. Με μικρ παιδ να φροντσει δεν μποροσε πλον να ταξιδψει εκολα αλλ συνχισε να γρψει, να συνεισφρει σε διφορα περιοδικ και να δημοσιεει σειρ 3 ρθρων για τον Jean-Baptiste Lamarck. Εργστηκε επσης σε να βιβλο για την εξλιξη της ανθρπινης κοινωνας, L'origine de l'homme et des sociétés, το οποο δημοσιεθηκε το 1870. Αυτ ταν να θμα που ο Δαρβνος εχε αποφγει, στο βιβλο της προλευσης των ειδν, αλλ επρκειτο να το καταπιαστε στα επμενα βιβλα του:Η Κθοδος Του Ανθρπου & Επιλογ Σε Σχση Με Το Σεξ που δημοσιεθηκαν 1 χρνο αργτερα.
     Στα τλη του 1868, ο Duprat εγκατλειψε τη Φλωρεντα για να καλψει δημοσιογραφικ τη ττε ισπανικ επανσταση για το Journal des Économistes και το 1869 με τη χαλρωση του πολιτικο κλματος στο τλος της 2ης Δημοκρατας, επιστρψανε στο Παρσι με το γιο τους. Η μετακνηση αυτ θα επτρεπε στη μητρα της να βοηθσει με το μεγλωμα του παιδιο της.
      Αν κι ο Δαρβνος απσυρε την εξουσιοδτησ του για τη μετφραση του βιβλου του, εκενη συνχισε να υπερασπζεται τις ιδες της και με την φιξ της στο Παρσι συνχισε να δνει δημσιες διαλξεις σχετικ με την εξλιξη. Οι ιδες του Ντργουιν εχανε πολ μικρ αντκτυπο στους Γλλους επιστμονες και πολ λγες δημοσιεσεις ανφεραν το ργο του. Μια κοιν ποψη ταν τι δεν υπρχε καμα απδειξη εξλιξης κι ο Δαρβνος δεν προσφερε να στοιχεα. Το 1870 η Ρογι γινε η 1η γυνακα στη Γαλλα που εξελγη σε μια επιστημονικ κοιντητα, στην αριστοκρατικ κοινωνα της Ανθρωπολογας του Παρισιο που ιδρυτς κι επικεφαλς ταν ο Paul Broca ο οποος περιελμβανε πολλος κορυφαους Γλλους ανθρωπολγους. Παρλο που η κοινωνα περιλμβανε φιλελεθερους πολιτικος ρεπουμπλικνους πως ο Charles Jean-Marie Letourneau κι ο ανθρωπολγος Gabriel de Mortillet, εκενη προτθηκε για νταξη απ τον πιο συντηρητικ Armand de Quatrefages και τον γιατρ Jules Gavarret. μεινε το μοναδικ γυναικεο μλος για τα επμενα 15 χρνια. ταν ενεργ μλος της και συμμετεχε σε συζητσεις για ευρ φσμα θεμτων. Επσης, υπβαλε ρθρα στο περιοδικ της, το Bulletin de la Société d'Anthropologie de Paris.



     Απ τις συζητσεις που δημοσευσε, φανεται τι η πλειοψηφα των μελν δχθηκε τι η εξλιξη εχε συμβε. Ωστσο, οι συζητσεις σπνια ανφεραν τη πιο πρωττυπη συμβολ του Δαρβνου, τον προτεινμενο μηχανισμ φυσικς επιλογς του. Οι ιδες του Δαρβνου θεωρθηκαν ως επκταση εκενων του Lamarck. Αντθετα, ακμη κι η πιθαντητα εξλιξης εχε αναφερθε σπνια στις συζητσεις λλων κοινωνιν πως η Société Botanique, η Société Zoologique, η Société Géologique και η Académie des Sciences. Η Ρογιρ τανε πντα τοιμη να αμφισβητσει τη τρχουσα ορθοδοξα και το 1883 δημοσευσε ρθρο στο La Philosophie Positive, αμφισβητντας το νμο του Νετωνα για τη παγκσμια βαρτητα κι επικρνοντας την ννοια της δρσης απ απσταση. Οι συντκτες του περιοδικο περιελμβαναν υποσημεωση παρνοντας αποστσεις απ τις ιδες της.
     Ο Duprat πθανε ξαφνικ το 1885, στα 70 του και σμφωνα με το γαλλικ δκαιο, οτε αυτ οτε ο γις τους εχαν νομικ απατηση επ της περιουσας του. χοντας πολ μικρ εισδημα και γιο που σπουδζει στο École Polytechnique, δυσκολευτανε πολ. Οι συνεισφορς της σε αναγνωρισμνα περιοδικ, πως το Bulletin de la Société d'Anthropologie de Paris και το Journal des Économistes, δεν φερναν σπουδαο εισδημα. Βρθηκε σε μια δσκολη οικονομικ κατσταση κι υπβαλε ατηση στο Υπουργεο Παιδεας για κανονικ σνταξη, αλλ λαβε να μικρ ποσ. Ως εκ τοτου, υποχρεθηκε να υποβλει ατηση κθε χρνο.
     Η Société d 'Anthropologie διοργνωσε σειρ ετσιων δημσιων διαλξεων. Το 1887, ως μρος αυτς της σειρς, η Ρογιρ δωσε 2 διαλξεις με ττλο L'Évolution mental dans la série organique. ταν δη με κακν υγεα και μετ απ αυτς τις διαλξεις σπνια συμμετεχε στις υποθσεις της κοινωνας. Το 1891 μετακμισε στο Maison Galignani, σπτι στη γειτονι των συνταξιοχων στο Neuilly-sur-Seine, το οποο εχε ιδρυθε με χρηματοδτηση απ τη καλ θληση του εκδτη William Galignani . μεινε εκε μχρι το θνατ της το 1902.
    Παρακολοθησε το 1ο Διεθνς Συνδριο για τα Δικαιματα της Γυνακας το 1878, αλλ δεν μλησε. Για το Κογκρσο το 1889 της ζητθηκε απ τη Maria Deraismes, να προεδρεσει του ιστορικο τμματος. Στην ομιλα της υποστριξε τι η μεση εισοδος της γυνακας στη ψφο πιθανν να οδηγσει σε αξηση της εξουσας της εκκλησας κι τι η 1η προτεραιτητα πρπει να εναι η καθολικ εκπαδευση των γυναικν. Παρμοιες ελιτιστικς απψεις λαβαν ττε πολλο Γλλοι φεμινιστς που φοβονταν την επιστροφ στη μοναρχα με τους ισχυρος δεσμος της με τη συντηρητικ Ρωμαιοκαθολικ Εκκλησα. ταν το 1897, η Marguerite Durand ξεκνησε τη φεμινιστικ εφημερδα La Fronde, η Ρογιρ γινε κανονικς ανταποκριτς, γρφοντας ρθρα για επιστημονικ και κοινωνικ θματα. Την δια χρονι οι συνδελφο της που εργαστκανε στην εφημερδα διοργνωσαν να συμπσιο προς τιμ της και καλσανε διφορους επιφανες επιστμονες.
     Το βιβλο της La Constitution du Monde για τη κοσμολογα και τη δομ της λης δημοσιεθηκε το 1900. Σε αυτν επικρνει τους επιστμονες για την εξειδκευση τους κι αμφισβητε αποδεκτς επιστημονικς θεωρες. Το βιβλο δεν γινε καλ δεκτ απ την επιστημονικ κοιντητα και μια ιδιατερα ατελς ανασκπηση στο περιοδικ Science πρτεινε τι οι ιδες της "...δεχνουνε σε κθε σημεο μια θλιβερ λλειψη επιστημονικς κατρτισης και πνεματος". Την δια χρονι που κυκλοφρησε το βιβλο, της απονεμθηκε το βραβεο Légion d 'honneur. Η Ρογιρ πθανε το 1902 στο Maison Galignani στο Neuilly-sur-Seine. Ο γιος της, Ρεν, πθανε απ ηπατικ ανεπρκεια 6 μνες αργτερα στην Ινδοκνα.

  "Ω επιστμη! Ω Αλθεια! Ω Αιτα για το κθε τι! Εστε οι Θεο μου! Σας λατρεω!". Clémence Augustine Royer
______________________________

  12). Η  γκνες Μαρη Κλρκε (Agnes Mary Clerke / 10 Φλεβρη 1842 - 20 Γενρη 1907), τανε Γερμανδα αστρονμος και συγγραφας κυρως στο τομα της αστρονομας, που γεννθηκε στο Skibbereen, County Cork στην Ιρλανδα και πθανε στο Λονδνο. τανε κρη του John William Clerke που τανε ττε διευθυντς της Αγροτικς Τρπεζας (αργτερα μετονομστηκε σε Allied Irish Βank) στο Skibbereen και της Catherine Mary Deasy (b. 1819-;), της οποας ο πατρας τανε δικαστικς. Ο John William Clerke (1814-1890) ταν απφοιτος του Trinity College, στο Δουβλνο, που εχε σπουδσει κλασσικ, αλλ εχεν επσης παρακολουθσει μαθηματικ κι αστρονομα. Εξακολοθησε να ενδιαφρεται για τις επιστμες καθ' λη τη διρκεια της ζως του. Στο Trinity College τανε συνδελφος και στενς φλος του Rickard Deasy. Μσα απ αυτ τη φιλα συναντθηκε με την αδελφ του τη Catherine, την ερωτετηκε και παντρευτκανε στις 9 Ιουλου 1839. Η μητρα της Agnes υπρξε σπουδστρια στη Μον Ursuline, στο Cork, κι τανε πνευματικ κυρα με σημαντικ μουσικ ταλντα κι επαιζε αρκετ καλ πινο κι ρπα. Η οικογνεια Clerke τανε Προτεστντες εν η οικογνεια Deasy τανε ΡωμαιοΚαθολικο.
      Εχε δο αδλφια ακμα. η μεγαλτερη αδερφ της, η Ellen Mary, γεννθηκε το 1840 κι ο μικρτερος αδελφς της, Aubrey St. John, γεννθηκε το 1843. Μαζ με την λεν και τον 'Ωμπρυ, εκπαιδετηκε στο σπτι απ τους γονες. τανε σγουρα να ασυνθιστο εκπαιδευτικ εππεδο για τα κορτσια αυτ την εποχ, σως εν μρει λγω της μφασης που δσαν οι Ουρσουλνες στην εκπαδευση των γυναικν, εν μρει λγω του ενδιαφροντος του John για μθηση. Ακμα και σε πριμο στδιο επδειξε το μεγλο ενδιαφρον της για την ιστορα της αστρονομας και των μαθηματικν κι απ τα 11 εχε διαβσει τα σχδια της Αστρονομας των Herschel. ταν τανε 15 ρχισε να γρφει τη δικ της ιστορα αστρονομας. Ο πατρας της διθετε να τηλεσκπιο 4 ιντσν κι αυτ μεγλωνε παρατηρντας τα δαχτυλδια του Κρνου και τα φεγγρια του Δα.



      Ακολουθντας τα βματα του πατρα της, εν εχε σπουδσει κλασσικ, εχε επσης παρακολουθσει μαθματα αστρονομας -εξφρασε ενδιαφρον για την αστρονομα απ μικρ ηλικα, χρησιμοποιντας το τηλεσκπιο 4 ιντσν του πατρα της στις παρατηρσεις της κι εχε αρχσει να γρφει ιστορα αστρονομας στην ηλικα των 15 ετν. Η οικογνεια μετακμισε στο Δουβλνο ταν η Clerke ταν 19 ετν γιατ λλαξε το επγγελμα ο πατρα της. Εκενη γινε γραμματας στο δικαστριο του πεθερο της Deasy, ο οποος ταν δη αντατος δικαστς. Εκενη την εποχ η Agnes κανε πανεπιστημιακς σπουδς σε προχωρημνα μαθηματικ, φυσικ κι αστρονομα με τον αδελφ της Aubrey, που μελετοσε μαθηματικ και φυσικ στο πανεπιστμιο του Δουβλνου. Λγο μετ, πγανε στο Queenstown. Στην ηλικα των 25 πγε στην Ιταλα με την αδελφ της λεν, που πρασε δκα χρνια και ζοσε κυρως στη Φλωρεντα, σποδασε επιστμες κι λλα θματα που θα ταν χρσιμα στη μετπειτα ζω της, απκτησε λογοτεχνικς δεξιτητες κι γινε ριστη γλωσσολγος. Το 1877 οι αδελφς εγκαυασταθκανε στο Λονδνο, που η οικογνεια επανενθηκε.
      Μετ την επιστροφ της, τανε σε θση να δημοσιεσει 2 ρθρα, Brigandage in Sicily και Copernicus in Italy, γραμμνα εν τανε στην Ιταλα, που δημοσιευθκανε στην Επισκπηση του Εδιμβοργου τον Οκτβρη του 1877. Το πρτο αφοροσε στην νοδο της μαφας, εν το δετερο καταπιαντανε με τις προ του Κοπρνικου ιδες στην Ιταλα. Το 2ο ειδικ, συζητθηκε και σε διφορες λλες κοιντητες κι επιτροπς, συμπεριλαμβανομνης της δημοσευσς του για την αστρονομα στη Καθολικ Εγκυκλοπαδεια. Οι εκδτες της Επισκπησης του Εδιμβοργου ταν οι Adam και Charles Black απ το Εδιμβοργο και κενη τη χρονικ στιγμ ετοιμζανε την 9η κδοση της Encyclopaedia Britannica. Οι τμοι πριν απ το G εχαν δη ολοκληρωθε και καλσανε τη Clerke να συνεισφρει γρφοντας τις βιογραφες γνωστν μαθηματικν κι αστρονμων των οποων τα ονματα ρχισαν με γρμμα μεταξ G και L. γραψε δισημες βιογραφες των Galileo, Huygens, Kepler, Lagrange, Laplace, κι λλων επιστημνων γι' αυτ την νατη κδοσ της. Το ρθρο σχετικ με το Laplace εναι ιδιατερα ενδιαφρον καθς ασχολεται με τα μαθηματικ του σε μεγλο βθος κι εναι και πλοσιο σε μγεθος. Στη διρκεια της καρριρας της γραψε κριτικς για πολλ βιβλα, συμπεριλαμβανομνων κι ορισμνων γραμμνων στα γαλλικ, τα γερμανικ, τα ελληνικ και τα ιταλικ. Το 1885, δημοσευσε το πιο γνωστ ργο της A Popular History of Astronomy during the Nineteenth Century, το οποο χει λβει μεγλην αναγνριση ακμα και πολ μετ απ τη χρονι που γρφτηκε.
    Το ργο αυτ αναθεωρθηκε 3 φορς για 4 διαφορετικς εκδσεις στη ζω της (η τελευταα το 1902). Στον πρλογ της εξηγε τι απ τη δημοσευση της ιστορας της αστρονομας το 1852 απ τον Robert Grant, μια επονομαζμενη να αστρονομα χει αναπτυχθε σε σχση με τη παλι. Μια πτυχ αυτς ταν να καταστσει την επιστμη των ουρανων σωμτων πιο δημοφιλ απ' ,τι προηγουμνως. τσι γινε πρακτικ εφικτ η περιγραφ σε απλ γλσσα των πιο ουσιωδν τμημτων των πρσφατων αστρονομικν ανακαλψεων. Πρκειται για μια εξαιρετικ προσεκτικ κι ακριβστατη εργασα, εν ταυτχρονα εναι εκολη στην ανγνωση. Ο William Fox γρφει: Το ργο της εναι αξιοθαμαστο τσο λογοτεχνικ σο κι επιστημονικ. Συγκντρωσε τα γεγοντα με αμριστην επιμλεια, τα εξτασε προσεκτικ, τα προσγγισε με κρση και πρτεινε προβλματα και γραμμς μελλοντικς ρευνας. λα αυτ εκφρζονται σε περιποιημνη, εγλωττη κι μορφη γλσσα.
     Ο Weitzenhoffer γραψε: Η Αστρονομα της γρφτηκε με απλοκ τρπο, περιεχε βιογραφες και ανκδοτα απ δισημους γνωστα γεγοντα κι τανε τσο πολτιμη τσο για επαγγελματες αστρονμους σο και για το κοιν.
    Ο Robert Ball γραψε στη κριτικ του: χουμε διαβσει αυτ το βιβλο με πολ μεγλο ενδιαφρον κι χι λγην απλαυση. Η συγγραφας (γιατ αυτ το ργο εναι πργματι προν της πννας μιας κυρας) χει μερικς περιγρψει την Ιστορα της Αστρονομας ως να δημοφιλς ργο. Σγουρα ελπζουμε τι το βιβλο θα εναι τσο δημοφιλς σο του αξζει κι τι θα διαβαστε ευρως κι εκτενς. Νομζουμε μως τι λγοι επιστμονες που χρησιμοποιον αυτ το βιβλο θα σκεφτον τι θα πρεπε να θεωρηθον ως δημοφιλες στη συνθη γενικν αποδοχ. Μπορε να περιγραφε πιο σωστ ως μια αριστοτεχνικ κθεση των αποτελεσμτων της σγχρονης αστρονομας σε κενα τα τμματα τα οποα σμερα συνθως χαρακτηρζονται ως φυσικ.



     Η Clerke δεν τανε πρακτικ αστρονμος, αντθετα συνλεγε, ερμνευε και συνψιζε τα αποτελσματα της αστρονομικς ρευνας. Το 1888 πρασε τρεις μνες στο Cape Observatory σα φιλοξενομενη του διευθυντ του, Sir David Gill και της συζγου του κι εξοικειθηκε επαρκς με τη φασματοσκοπικ εργασα για να μπορσει να γρψει γι' αυτ το νετερο τμμα της επιστμης με αυξημνη σαφνεια κι αξιοπιστα. Ο Τζιλλ γραψε στην αδελφ της λεν, ττε: Η αδελφ σου κθεται απναντ μου και μελετα με να σωρ βιβλα στο κθε χρι, οι οποοι σωρο αυξνονται σταδιακ ως του φανεται σα να περν μσα απ μια πλη με κονες πολ κακοκτισμνους κι απ τις δο πλευρς. Τη νχτα, καιρο επιτρποντος, θα βρεθε στον τρολο των εξισσεων, φλερτροντας με τα φσματα των μεταβλητν αστρων. Το σχλιο του Gill για το "καιρο επιτρποντος" σχολιστηκε απ τη Clerke σε επιστολ που 'γραψε σαν απντηση κενη την εποχ: Χρησιμοποσα να αστρονομικ τηλεσκπιο, αλλ η πρακτικ μου με αυτ ταν δυστυχς παρεμποδισμνη απ συννεφιασμνο καιρ, δυσκολες των οποων το μαρτριο τουλχιστον μαθα πλρως να εκτιμ.
    Στο Βασιλικ Αστεροσκοπεο στο Ακρωτρι της Καλς Ελπδας απκτησε σγουρα επαρκ εμπειρα απ τη τρχουσα ρευνα για να μπορσει να γρψει με αξιοπιστα τις τελευταες εξελξεις. Ωστσο, ορισμνοι ερευνητς επιστμονες επικρνανε το ργο της πιστεοντας τι μνο κποιος που ασχολεται ενεργ με τη παρατρηση και την αστρονομα εχε το δικαωμα να εξηγσει το θμα σε λλους. Η Αστρονομα ταν να μνο απ τα πολλ βιβλα που γραψε η Clerke. Μεταξ των λλων αναφρουμε το Σστημα των Αστεριν (1890) το οποο κανε χρση των σγχρονων τεχνικν που εχε μθει στο Βασιλικ Αστεροσκοπεο. γραψε στον πρλογο πως η δουλει ταν: ...μια προσπθεια να επισυναφθονε σε μια γενικ ψηλφηση, μερικ συγκεκριμνα στοιχεα της γνσης σχετικ με το περιβλλον μας. Στη πραγματικτητα, εν η Clerke γρφει αυτ το βιβλο, της προσφρεται ανεπσημα μια θση στο Βασιλικ Παρατηρητριο του Greenwich. Η θση θα της εχε δσει την αποκλειστικ χρση ενς απ τα μεγαλτερα τηλεσκπια στο Γκρνουτς. Εξφρασε μεγλο ενδιαφρον, αλλ δλωσε τι θα πρπει πρτα να ολοκληρσει τις γραπτς δεσμεσεις της. Αργτερα λαβε μιαν επσημη προσφορ να εργαστε στο Γκρνουιτς αλλ χι ως παρατηρητικς αστρονμος, μλλον ως βοηθς σε υπολογιστ στο Greenwich. ταν ακμα σε πειρασμ να δεχτε, αλλ συνειδητοποησε τι θα υπρξουνε- ...σχεδν ανυπρβλητες δυσκολες απ το γεγονς τι το πρκο Greenwich λγεται τι δεν εναι ασφαλς για τις κυρες το βρδυ. Παρλαυτ, αισθνομαι κπως πληγωμνη και λυπομαι που αρνθηκα, κι τσι απκλεισα τελικ μια προοπτικ που τανε πολ ελκυστικ για μνα.



    Αμσως μετ, εν αγνοα της, προτθηκε για θση καθηγητ αστρονομας στο κολγιο Vassar στις ΗΠΑ. Δεν της προσφρθηκε ποτ η δρα, αλλ θα εχε σγουρα αρνηθε, αφο ο πατρας της ταν σε εξαιρετικ κακ κατσταση και "δεν μποροσα να προκαλσω τη θλψη στους γονες μου να μακρνω τελικ απ αυτος". Δεν ταν λα τα γραπτ της επιστημονικ, γραψε στο μεταξ, πολλς λογοτεχνικς εισηγσεις, δοκμια για τον Don Sebastian (1882), τις επιστολς του Edward Fitzgerald (1894) και τις γνωστς μελτες στον μηρο (1892). γραψεν επσης 159 βιογραφες για το Dictionary of National Biography. Παραθτω μερικς απ αυτς σε αυτ το ρθρο, πως της Caroline και του John Herschel, του John Landen, του John Machin, του Roger Cotes, του Alexander Wilson, του Abraham de Moivre, του Wilhelm Bessel και του George Airy.
    Στη πραγματικτητα τα Προβλματα στην Αστροφυσικ τανε σε μεγλο βαθμ υπεθυνα για την εκλογ της στην Βασιλικ Αστρονομικ Κοιντητα. Ο Πρεδρς της, James W L Glaisher, ανακοιννοντας την εκλογ της Clerke, δλωσε: Το ργο της κυρας Agnes Clerke εναι παρμοιο με αυτ της κυρας Somerville, που βρσκεται στον τομα της επιστημονικς γραφς κι σως, σον αφορ το τελευταο της ργο, δεν εναι απλς μια αστρονομικ ιστορα, αλλ να ργο πραγματικς εποικοδομητικς σκψης στην επιστμη μας.
     Τ
ο 1892 της απονεμθηκε το Actonian Βραβεο των 100 γκινων απ το Βασιλικ δρυμα. Ως μλος της Βρεττανικς Αστρονομικς Κοιντητας παρακολοθησε τακτικ τις συγκεντρσεις της, καθς και κενες της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας. Το 1903, με τη Lady Huggins, εκλχτηκε επτιμο μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας, θση που προηγουμνως κρατοσαν μνο τρεις λλες γυνακες, η Caroline Herschel και η Mary Somerville το 1835 κι η Anne Sheepshanks το 1862. Η αδελφ της, Ellen Mary Clerke (1840-1906), γραψε επσης για την αστρονομα.



     γραψεν επσης και τα παρακτω βιβλα:

 * A Popular History of Astronomy during the Nineteenth Century. Edinburgh, 1885 (4th rev. ed. London, 1902)
 * The System of the Stars. London, 1890 (2nd ed. London, 1905)
 * The Herschels and Modern Astronomy. London, 1895
 * The Concise Knowledge Astronomy (co-authored with John Ellard Gore and Alfred Fowler). London, 1898
 * Problems in Astrophysics. London, 1903

    Τλος γραψεν επσης 55 ρθρα για την Επιθερηση του Εδιμβοργου, με γενικ θματα συνδεδεμνα με την αστροφυσικ κι ρθρα για το Dictionary of National Biography, την Encyclopædia Britannica και τη Catholic Encyclopedia, καθς και σε μερικ λλα περιοδικ. Τα ρθρα της στην νατη κδοση (1875–89) της Britannica περιλαμβνουν επσης και τους: Galileo Galilei, Alexander von Humboldt, Johannes Kepler, Antoine Lavoisier και τα ζδια.
    Η δισημη 11η κδοση της Encyclopaedia Britannica δημοσιεθηκε το 1910 κι η Clerke κλθηκε να συνεισφρει ρθρα τσο για την αστρονομα σο και για την ιστορα της. γραψε το κριο ρθρο σχετικ με την ιστορα της αστρονομας και πολλς βιογραφες των αστρονμων που εμφανστηκαν σε αυτ την κδοση. Ωστσο, πθανε απ πνευμονα μετ απ σντομη ασθνεια προτο μπορσει να ολοκληρσει αυτ το ργο. Πθανε στο σπτι της στη πλατεα Redcliffe του Λονδνου, και τρεις μρες αργτερα θφτηκε στο νεκροταφεο του Brompton. Ο Huggins γρψε: Σε λα τα γραπτ της, η αλθεια τανε πντα ο στχος της. Η αστρονομα μχρι το τλος τανε το κριο πνευματικ ενδιαφρον της.
     Ο σεληνιακς κρατρας Clerke πρε το νομ της.
     Το 2002, η συνταξιοχος καθηγτρια αστρονομας Mary Brück γραψε βιβλο για τη Clerke και την νοδο της Αστροφυσικς.
     Το 2017, η Βασιλικ Αστρονομικ Κοιντητα δημιοργησε το μετλλιο Agnes Clerke για την Ιστορα της Αστρονομας της Γεωφυσικς, το οποο απονμεται σε τομα που χουν επιτχει εξαιρετικ ρευνα στην ιστορα της αστρονομας της γεωφυσικς. Το πρτο τομο που λαβε το μετλλιο ταν ο Clive Ruggles.

     Ρηθντα της:

 * Οι πλαντες περιστρφονται σε κκλους επειδ τσι τανε στη φση τους να κνουν, ακριβς πως το λβδανο σε ρχνει σε πνο επειδ περιχει virtus dormitiva.
 * Δεν εναι λογικ να πιστεουμε τι το μεγαλτερο μρος του εναι μακρ και σκορο κι τι αυτ η τερστια σφαρα περικλεεται μνον απ μια λεπτ κλυψη αυτς της λαμπρς ουσας απ την οποα ο λιος θα φαινταν να παργει λη τη ζωνταν θερμτητα στη κι ενργεια του;
 * τσι, χι μνο το τι μπορε να κνει, αλλ και το ρυθμ με τον οποο μπορε να το κνει, πρπει να ληφθε υπψη στην εκτμηση της αξας της φωτογραφας ως σμμαχος της αστρονομας.



  "Η Clerke στθηκε επ σοις ροις με τους κορυφαους αστρονμους της εποχς κι γινε δεκτ απ αυτος σε μιαν εποχ που οι γυνακες επιστημονικο συγγραφες τανε σχεδν γνωστοι". Patrick Moore, αστρονμος.
__________________________________

  13). H Μργκαρετ Λντσε Μρε Χγκινς (Margaret Lindsay Murray Huggins / 14/8/1848-24/3/1915). Η λαδη Χγκινς γεννθηκε σαν Μργκαρετ Λντσευ Μρευ)  ταν Αγγλορλανδ αστρονμος αλλ υπρξε πραγματικ γυνακα της Αναγννησης, καθς τανε καλ ταυτχρονα στη μουσικ, ζωγρφος, συγγραφας κι αστρονμος. Το ενδιαφρον της στην αστρονομα ξεκνησε νωρς, ταν ο παππος της, της μαθε τους αστερισμος. ρχισε τη κατασκευ σχετικν οργνων στο σπτι και συνντησε τον Ουλιαμ Χγκινς, γνστη της λειτουργας του φασματοσκπιου. Τονε παντρετηκε το 1875 κι γιναν στενο συνεργτες. Μαζ δημιοργησανε τα 1α φασματοσκπια των αστρονομικν οργνων.



      ταν μλος 4μελος  οικογνειας, εκενη, ο αδελφς της Robert Douglas, ο πατρας John Murray κι η μητρας της Helen Lindsay. Ο πατρας της Ιτανε δικηγρος, με φοτηση στην Ακαδημα του Εδιμβοργου. Ο μικρτερος αδερφς της Margaret κατ τρα χρνια, ο Ρμπερτ Ντγκλας, παρακολοθησε την Ακαδημα του Εδιμβοργου σε ηλικα δδεκα ετν και στη συνχεια παρακολοθησε την περαιτρω εκπαδευσ του στο Trinity College, στο Δουβλνο στα τελευταα του χρνια. Το οικογενειακ σπτι ταν να αρχοντικ γεωργιανο στιλ, στο 23 Longford Terrace στο Dun Laoghaire.
     Ο παππος της Margaret, Robert Murray, ταν μια πολ σημαντικ προσωπικτητα στη ζω της. ταν να πλοσιο υψηλβαθμο στλεχος της Τρπεζας της Ιρλανδας, αλλ εχε και το χμπι της αστρονομας. Απ νεαρ η Margaret εχε ντονο ενδιαφρον για την αστρονομα ως αποτλεσμα της σχσης με τον παππο της. ταν ταν να νεαρ κορτσι, ο παππος της την φερε ξω το βρδυ, και της δδαξε για λους τους αστερισμος και πς μπορον να αναγνωριστον. Αυτς οι πολτιμες στιγμς εναι αυτ που την ενπνευσε να γνει αστρονμος κι ως εκ τοτου, παρακολοθησε ιδιωτικ σχολεο στο Μπριτον απ νεαρ ηλικα.



     Η πρτη εκπαδευση της Margaret πραγματοποιθηκε ιδιωτικ στο σπτι της στο Δουβλνο, που σποδασε τχνη, κλασσικ, λογοτεχνα, γλσσες και μουσικ. Φοτησνε επσης κποιο χρονικ διστημα σε σχολεο στο Μπριτον στην Αγγλα. Η ακριβς τοποθεσα εναι γνωστη, αλλ κατ τη διρκεια αυτς της χρονικς περιδου εκε εχε τουλχιστον δο ιδιωτικ σχολεα για κορτσια, απ τα οποα καννα δεν υπρχει στην αρχικ του θση σμερα. Παρ τη πετυχημνη πορεα της στην Αστρονομα, δεν λαβε καμα επσημη εκπαδευση στον τομα αυτ. Αντ' αυτο, μελτησε βιβλα Αστρονομας, συμπεριλαμβανομνων των Outlines of Astronomy του Sir John Herschel. Η Margaret ανπτυξε επσης ντονο ενδιαφρον για τη φωτογραφα, την οποα μελετοσε στον ελεθερο χρνο της. κτι που αργτερα θα παιζε ρλο στη καριρα της.
Το 1873, στη διρκεια μιας συνεχος κι επμονης προσπθειας μελτης στο να βελτισει τον εαυτ της διβασε κι να αντγραφο της κδοσης Good Words του 19ου αι.. Αν κι τανε θρησκευτικ φυλλδιο, δημοσευε συχν ρθρα σχετικ με γενικ θματα κι επιστμη. Εδ, η Margaret βρκε να κομμτι απ την ομδα του Βρεττανικο Συνδσμου για τη Προθηση της Επιστμης (τρα της British Science Association) για το πρσφατο ργο του William Huggins στο φασματοσκπιο.
     ταν η Huggins ταν να, η μητρα της πθανε κι ο πατρας της ξαναπαντρετηκε, αφνοντς τη μνη πολ συχν. Οι νεκρολογες που γρφτηκαν απ τους φλους της αποδδουν το ενδιαφρον της για αστρονομα στον παππο της, ονομαζτανε Robert Murray. Σμφωνα με αυτς τις πηγς, ο παππος της Margaret της δδαξε τους αστερισμος κι ως εκ τοτου ρχισε να μελετ τους ουρανος με οικιακ ργανα. Δημιοργησε λοιπν να δικ της φασματοσκπιο αφο λαβε μπνευση σε ρθρα σχετικ με την αστρονομα στο βιβο που προανεφρθη. Το ενδιαφρον κι οι ικαντητες της στη φασματοσκοπα οδηγσανε στη γνωριμα απ το γνωστ κατασκευαστ οργνων Howard Grubb με τον αστρονμο William Huggins, τον οποο παντρετηκε στις 8 Σεπτεμβρη 1875 στην ενοριακ εκκλησα του Monkstown, County Dublin. Τα στοιχεα δεχνουν τι ο Huggins συνβαλε στην υποκνηση του επιτυχημνου προγρμματος William Huggins στη φωτογραφικ ρευνα. Συνεισφερε δε επσης και στην 11η κδοση της Encyclopædia Britannica.



     Πριν απ τη 1η τους συνντηση, ταν δη νθερμη θαυμστρια του μελλοντικο συζγου της, Sir William Huggins. Ο Γουλιαμ ταν νας φημισμνος αστρονομος φασματοσκπος, ο οποος συνεργστηκε μεσα με τη Margaret's. Η συνεργασα τους ταν μα απ τις πιο πετυχημνες συνεργασες μεταξ συζγων σε λη την ιστορα της αστρονομας. Μετ το γμο τους οι δυο star-gazed εραστς αφιερθηκαν στην ρευν τους κι η εμπνευσμνη συνεργασα τους οδγησε σε μια σειρ απ αστρονομικ ευρματα. ταν οι 1οι που παρατρησαν κι αναγνρισαν τη σειρ γραμμν υδρογνου στο φσμα του αστρα Vega. Οι αναλυτικς καταχωρσεις σημεισεων του ζεγους συνβαλαν στη 1η δημοσευσ τους το 1889, που πραγματευτανε τις μελτες για τα φσματα των πλανητν. ταν επσης μεταξ εκενων που παρακολοθησαν τη Nova του 1892, Nova Aurigae. Η Μαργαρτα ταν ειδικ υπεθυνη για τις οπτικς παρατηρσεις, εν μαζ συγκντρωναν φωτογραφικ φσματα για αρκετς νχτες. Αυτ τα διφορα ερευνητικ ργα τους κρτησαν στη πρωτοπορα της αστρονομικς φασματοσκοπας.



     Ως πολ αγαπημνο και προσανατολισμνο στην επιστμη του, ζευγρι, το ργο τους εχε σημαντικ επιρρο στη καθημεριντητ τους. Το σπτι τους ενργησε περισστερο σα χρος εργασας, παρ ως μρος για κθε εδους οικογενειακ δραστηριτητα. Επομνως, το ζευγρι δεν απκτησε ποτ παιδι. Το 1903, οι Margaret και William Huggins δημοσιεσανε το τελευταο κομμτι της κοινς επιστημονικς ρευνας για τα φσματα ορισμνων ραδιενεργν ουσιν. Η Margaret μαθε τις βασικς δεξιτητες της φωτογραφας απ νωρς στη ζω της και τις χρησιμοποησε αυτς τις δεξιτητες για να βοηθσει την ρευν της στο παρατηρητριο του Tulse Hill. Το 1875, η Margaret κι ο σζυγς της William ξεκινσανε φωτογραφικ πειρματα, τα οποα τεκμηριωθκανε σχολαστικ σε σημειωματρια παρατηρητηρων. Στα 1α τους πειρματα φωτογραφσανε το Σεριο και την Αφροδτη και χρησιμοποησαν διαφορετικς τεχνικς για να τις καταγρψουν, χρησιμοποιντας υγρς και ξηρς πλκες. Η Μαργαρτα πραγματοποησε μεγλες βελτισεις στον εξοπλισμ του παρατηρητηρου τους κι τσι το ζεγος ανεβκανε γοργ στο προσκνιο και στη κορφ της φασματοσκοπικς αστροφωτογραφας.
     Η Μαργαρτα εργστηκε μαζ με τον σζυγ της Γουλιαμ στο παρατηρητριο του Τολσε. Αρχικ, τεκμηρινεται ως βοηθς, αλλ μετ απ εκτεταμνες ρευνες στα σημειωματρια των παρατηρητν τους, αυτ χει διαψευστε. χει πραγματοποισει πολλ απ τα δικ της ερευνητικ ργα κι τανε συνεργτης του William. Μετ το 1875, η Margaret κι ο William ξεκνησαν να σχολαστικ πργραμμα φωτογραφικν πειραμτων. Στη 10ετα του 1880, το ζευγρι αφιερθηκε σε 2 ργα. η 1η προσπθεια φωτογρφισης της ηλιακς κορνας, κι η 2η εξετζει τα διφορα Νεφελματα. Το 2ο σηματοδτησε να ορσημο για τη Margaret, ταν η 1η φορ που θα αναφερθε ως συν-συγγραφας του πονματος με τον William. Το ζεγος συνεργστηκε για 35 χρνια ως ιστιμοι συνεργτες κι ερευνητικο εταροι.



     Μετ απ 35 χρνια αφιερνοντας τη ζω της στην Επιστμη, η Μαργαρτα θερησε τι συνβαλε το καλλτερο της δουλεις της. Δυστυχς, ο σζυγος της Margaret, William Huggins πθανε το 1910. Σχεδασε να γρψει τη βιογραφα του του συζγου της, αλλ ποτ δεν τα κατφερε. Αρρστησε κι υποβλθηκε σε διφορες χειρουργικς επεμβσεις και πρασε κμποσο χρνο στο νοσοκομεο. χοντας επγνωση της ασθνεις της, αποφσισε να παραχωρσει τους επιστημονικος και καλλιτεχνικος θησαυρος της στο Wellesley Women's College στις ΗΠΑ. Θαμαζε τα επιτεγματα των αμερικανδων στον ακαδημακ κσμο κι υποστριζε την εκπαδευση των γυναικν.
     Η Margaret Huggins πθανε στις 24 Μαρτου 1915 στην ηλικα των 66 ετν. Η σορς της εκηκε κι η στχτη της τοποθετθηκε δπλα στου William στο Crematorium του Golders Green. Με βση τη διαθκη της, ανεγρθη μνημεο στον Καθεδρικ Να του Αγου Παλου, στο Λονδνο, προς τιμν του συζγου της. Το μνημεο αυτ φρει κι να ζευγρι μενταγιν που εναι γραμμνο "William Huggins, αστρονμος 1824-1910" και στο λλο "Margaret Lindsay Huggins, 1848-1915, η σζυγς του και συνεργτης του". Υπρξε μια πλκα που χτστηκε το 1997 που σηματοδοτε το σπτι που μεγλωσε στο 23 Longford Terrace, Monkstown Δουβλνο.



     Οι Times του Λονδνου, στη νεκρολογα του θαντου της Huggins, ανφεραν τι ο Richard Proctor την αποκλεσε ως "η Herschel του Φασματοσκοπου". Με τη διαθκη της κληροδτησε στο Κολλγιο Wellesley και στο Παρατηρητριο του Κολεγου Whitin κποια αντικεμενα απ τη συλλογ της αστρονομας, συμπεριλαμβανομνων και των πιο αγαπημνων αστρονομικν της αντικειμνων.
_________________________________________


  14). Η Σοφα ( Σνυα) Βασλιεβνα Κοβαλφσκαγια (ρωσ. Со́фья Васи́льевна Ковале́вская), (Sofia 'Sonya' Vasilyevna Korvin-Krukovskaya Kovalevskaya / 3 Γενρη 1850 - 29 Γενρη 1891), υπρξεν η 1η σπουδαα γυνακα λγια, συγγραφας και μαθηματικς της Ρωσας, με σημαντικς πρωττυπες συνεισφορς στην ανλυση, τις διαφορικς εξισσεις και τη μηχανικ. Υπρξεν η 1η γυνακα καθηγτρια πανεπιστημου (Α βαθμδας) σε λη τη Βρεια Ευρπη και μα απ τις 1ες που εργσθηκε σα συντκτρια επιστημονικο ερευνητικο περιοδικο. Το νομ της απαντται και σε διαφορετικς παραλλαγς: η δια υπγραφε τις επιστημονικς εργασες της ως Sophie Kowalevski (Σοφ Κοβαλεφσκ, σε κποιες περιπτσεις Kowalevsky), εν μετ την εγκατστασ της στη Σουηδα αυτοαποκαλεται Σνυα.



    Γεννθηκε ως Σοφα Κρβιν-Κρουκφσκαγια στη Μσχα στις 3 Γενρη 1850 κι τανε το 2ο απ 3 παιδι στην οικογνεια. Ο πατρας της Βασλι Βασλιεβιτς Κρβιν-Κρουκφσκι, ταν αξιωματικς του πυροβολικο στον αυτοκρατορικ ρωσικ στρατ. Η μητρα της, Γιελιζαβτα (Ελισβετ) Φεντροβνα Σομπερτ, τανε μορφωμνη γυνακα γερμανικς καταγωγς, εν η γιαγι της τανε τσιγγνα. Αναφρεται πως ταν ταν 11 ετν η ταπετσαρα στο δωμτι της εχε μαθηματικς σχσεις απ τον απειροστικ λογισμ. Οι γονες της εξθρεψαν το ενδιαφρον της για τα μαθηματικ και προσλαβαν να δσκαλο, τον A.N. Στρανολιομπσκι, γνωστ υπρμαχο της αντερης παιδεας για τις γυνακες, ο οποος τη δδαξε απειροστικ λογισμ. Κατ την δια χρονικ περοδο ο γιος του ιερα της περιοχς την εισγαγε στον μηδενισμ. Παρ το προφανς ταλντο της στα μαθηματικ, δεν μποροσε να ολοκληρσει την εκπαδευσ της σε αυτ στη πατρδα της, που απαγρευταν εκενη την εποχ η φοτηση γυναικν σε πανεπιστμια. Προκειμνου να σπουδσει στο εξωτερικ χρειαζταν γραπτ δεια απ τον πατρα το σζυγ της, οπτε σνηψε τυπικ γμο με το Βλαντιμρ Κοβαλφσκι, ττε νεαρ φοιτητ της παλαιοντολογας που αργτερα γινε γνωστς στη Δση απ τη συνεργασα του με τον Δαρβνο. Οι δυο τους μετανστευσαν απ τη Ρωσα το 1867.
    Το 1869 ξεκιν να παρακολουθε μαθματα στο Πανεπιστμιο Χαδελβργης, στη Γερμανα, πργμα που της επιτρεπταν σο οι καθηγητς που τα δδασκαν διναν την γκρισ τους. Λγο αργτερα επισκφθηκε το Λονδνο με το σζυγ της, ο οποος συζτησε εκε με τους συναδλφους του Τμας Χξλε και Δαρβνο, εν η Σοφα προσκλθηκε να παρακολουθε τις Κυριακτικες συναντσεις της Τζωρτζ λιοτ. Εκε, σε ηλικα 19 ετν, συνντησε τον Χρμπερτ Σπνσερ κι οδηγθηκε σε μα διαμχη για το αν και πσον η γυνακα εναι ικαν για αφηρημνη σκψη. Αυτ πολ πριν την αξιοσημεωτη συνεισφορ της της σβορας Κοβαλφσκι στο μικρ κατλογο των γνωστν παραδειγμτων ολοκληρσιμης κνησης στερεο σματος. Η Τζωρτζ λιοτ συνγραφε ττε το Middlemarch, στο οποο υπρχει η φρση: "Με λγα λγια, η γυνακα ταν να πρβλημα το οποο, αφο το μυαλ του κ. Μπρουκ απτυχε ενπιν του, δσκολα μποροσε να εναι λιγτερο περπλοκο απ' ,τι οι περιστροφς ενς ακαννιστου στερεο".



     Η Σνυα συμμετεχε σε κοινωνικ κινματα κι υιοθτησε κποιες ιδες του ουτοπικο σοσιαλισμο. Το 1871 το ζεγος Κοβαλφσκι ταξδεψε στο Παρσι για να φροντσουνε τους τραυματες απ τη Κομμονα του Παρισιο: βοθησε να σωθε ο Βικτρ Ζακλρ, που τανε σζυγος της αδελφς της, Ανν (Ανν Ζακλρ). Μετ απ 2 χρνια σπουδν στα μαθηματικ στη Χαδελβργη με δασκλους πως οι Χρμαν φον Χλμχολτζ, Γκοσταβ Κρχοφ και Ρμπερτ Μπονσεν, εγκαταστθηκε στο Βερολνο, που υποχρεθηκε να κνει ιδιατερα μαθματα με τον Καρλ Βιερστρας, καθς το Πανεπιστμιο του Βερολνου δεν της επτρεψε οτε καν να παρακολουθε μαθματα. Το 1874 υπβαλε 3 ερευνητικς εργασες (μα περ των μερικν διαφορικν εξισσεων, μα για τη δυναμικ των δακτυλων του Κρνου και μα για τα ελλειπτικ ολοκληρματα) στο Πανεπιστμιο του Γκτινγκεν ως διδακτορικ διατριβ της. Με την υποστριξη του Βιερστρας, αυτ της εξασφλισε να διδακτορικ στα μαθηματικ με ριστα (summa cum laude), με παρκαμψη των συνηθισμνων υποχρεωτικν μαθημτων κι εξετσεων. Κατστη τσι η 1η γυνακα σε λη την Ευρπη που γινε κτοχος διδακτορικο στα μαθηματικ. Η εργασα της πνω στις μερικς διαφορικς εξισσεις περιχει αυτ που σμερα εναι γνωστ ως Θερημα Cauchy-Kovalevski, που δνει συνθκες για την παρξη λσεων σε μια ορισμνη κατηγορα αυτν των εξισσεων.


              Ρωσικ γραμματσημο με τη μορφ της του 1951

    Στα τλη της 10ετας 1870-1880 η Σοφα κι ο σζυγς της Βλαντιμρ ρχισαν να αντιμετωπζουν οικονομικς δυσχρειες. Η Σοφα θελε να διορισθε στο πανεπιστμιο, αλλ δεν της επιτρεπταν επειδ τανε γυνακα, παρτι εχε τις διες γνσεις μαθηματικν με τους νδρες διδκτορες. Δεν της διναν το δικαωμα οτε να παραδνει δωρεν διαλξεις. Λγο αργτερα ο Βλαντιμρ ρχισε να ασχολεται με τον κατασκευαστικ κλδο κι η Σοφα γινε η βοηθς του. Κατασκευζανε σπτια και συντριβνια για να γνουνε και πλι οικονομικ σταθερο, αλλ για σντομο διστημα: Το 1879 η τιμ των υποθηκν ξεπρασε το ποσ των χρημτων που εχανε κερδσει, χσαν λα τα χρματ τους πλι και χρεωκοπσανε. Λγον αργτερα ο Βλαντιμρ βρκε μια λλη εργασα, εν η Σοφα βοηθοσε τους γετονες να ηλεκτροδοτσουνε τα φτα του δρμου.
     Το ζευγρι επστρεψε στη Ρωσα, αλλ απτυχαν να γνουνε καθηγητς, αυτ τη φορ εξαιτας των ριζοσπαστικν πολιτικν τους πεποιθσεων. Αποθαρρυμνοι, επιστρψανε στη Γερμανα. Ο Βλαντιμρ, που ανκαθεν υπφερε απ ντονες εναλλαγς στη ψυχικ του διθεση, γινε πιο ασταθς με αποτλεσμα να ζει μνη τον περισστερο καιρ. Μετ, για κποιο γνωστο λγο, αποφσισαν να περσουνε τα επμενα χρνια μαζ σα πραγματικ παντρεμμνο ζευγρι. Κατ τη διρκεια αυτς της περιδου γεννθηκε η κρη τους Σοφα (αποκαλομενη Φοφα). Μετ απ 1 χρνο που αφιρωσε στην ανατροφ της κρης της, τη παρδωσε για φροντδα στη μεγαλτερη αδελφ της, επανλαβε την ενασχλησ της με τα μαθηματικ κι εγκατλειψε το Βλαντιμρ, για τελευταα φορ. Το 1883, αντιμτωπος με τη χειροτρευση των μεταπτσεων στη ψυχικ του κατσταση και τη πιθαντητα να διωχθε ποινικ για τη συμμετοχ του σε μα απτη με μετοχς, ο Βλαντιμρ αυτοκτνησε.


                      Προτομ της απ το Βλτερ Ρονεμπεργκ

     Το διο τος, με τη βοθεια του μαθηματικο Gösta Mittag-Leffler, τον οποο εχε γνωρσει ως μαθητ του Βιερστρας, η Σνυα μπρεσε να εξασφαλσει μια θση ως privat-docent στο Πανεπιστμιο της Στοκχλμης. Το 1884 διορσθηκε με 5ετ σμβαση ως Professor Extraordinarius (δηλαδ καθηγτρια χωρς δρα) κι γινε η συντκτρια του ερευνητικο μαθηματικο περιοδικο Acta Mathematica. Το 1888 κρδισε το βραβεο Prix Bordin της Γαλλικς Ακαδημας Επιστημν για το ργο της: Mémoire sur un cas particulier du problème de le rotation d'un corps pesant autour d'un point fixe, où l'intégration s'effectue à l'aide des fonctions ultraelliptiques du temps. Η εργασα αυτ περιεχε την ανακλυψη αυτο που εναι σμερα γνωστ ως σβορα Κοβαλφσκι, περπτωση που αποδεχθηκε στη συνχεια απ το Γλλο μαθηματικ Ζοζφ Λιουβλ τι εναι η μοναδικ περπτωση κινσεως στερεο (μη ελαστικο) σματος εκτς απ τις σβορες του ιλερ και του Λαγκρνζ που εναι "πλρως ολοκληρσιμη". (Σημ: Δε βρκα τποτε για τη σβορα κι ποιος/α ξρει ας με πληροφορσει να συμπεριλβω μιαν υποσημεωση παρακαλ).
     Το 1889 διορσθηκε Professor Ordinarius (καθηγτρια μαθηματικν κτοχος πανεπιστημιακς δρας) στο Πανεπιστμιο της Στοκχλμης, η 1η γυνακα στην ιστορα που καταλμβανε ττοια θση σε πανεπιστμιο της Βρειας Ευρπης. Μετ απ πολλς παρεμβσεις υπρ αυτς (και μιαν αλλαγ των καννων της Ακαδημας), της προσφρθηκε μα δρα στη Ρωσικ Ακαδημα Επιστημν, αλλ ποτ δεν της προσφρθηκε καθηγητικ θση σε ρωσικ πανεπιστμιο. Συνγραψε κι αρκετ μη μαθηματικ ργα, μεταξ των οποων κι να αυτοβιογραφικ, Μια ρωσικ παιδικ ηλικα, θεατρικ ργα (σε συνεργασα με τη δοκισσα Ανν Σαρλτ Edgren-Leffler) κι να ημι-αυτοβιογραφικ μυθιστρημα, το Μηδενιστικ κορτσι (1890).



     Πθανε απ γρπη στη Στοκχλμη στις 29 Γενρη 1891, σε ηλικα μλις 41 ετν, μετ την επιστροφ της απ να ταξδι διακοπν στη Γνοβα. Η σορς της εναι θαμμνη στο κοιμητρι Norra begravningsplatsen, στη Σλνα στη Σουηδα.

     Ονομαστκανε προς τιμν της:

 * Ο αστεροειδς 1859 Κοβαλφσκαγια (1859 Kovalevskaya), που ανακαλφθηκε το 1972.

 * O μεγλος κρατρας Κοβαλφσκαγια στην αρατη απ τη Γη πλευρ της Σελνης.

 * Το δρυμα Χομπολτ της Γερμανας απονμει κθε 2 χρνια Βραβεο Σοφας Κοβαλφσκαγια σε πολλ υποσχμενους νους ερευνητς.

 * Η Sonia Kovalevsky High School Mathematics Day ( Ημρα Μαθηματικν "Σνυα Κοβαλφσκι" στα Γυμνσια), πργραμμα της αμερικανικς Ενσεως για τις Γυνακες στα Μαθηματικ (Association for Women in Mathematics, AWM), που χρηματοδοτε εργαστρια στις ΗΠΑ που ενθαρρνουν τα κορτσια να εξερευνσουν τα μαθηματικ.

 * Η ετσια The Sonia Kovalevsky Lecture (Διλεξη Σνυα Κοβαλφσκι) χρηματοδοτεται απ την AWM, με σκοπ τη προβολ σημαντικν συνεισφορν γυναικν στα πεδα των εφαρμοσμνων υπολογιστικν μαθηματικν. Ανμεσα στις γυνακες που τιμθηκαν με το προνμιο να τη δσουν εναι οι Irene Fonseca (2006), Ingrid Daubechies (2005), Joyce R. McLaughlin (2004) και Linda R. Petzold (2003).

      Η ζω της Σνυα υπρξε θμα 3 ταινιν (κινηματογρφου και τηλεταινιν):

 * Sofya Kovalevskaya (1956) σε σκηνοθεσα Iosef Shapiro, με πρωταγωνιστς τους Γιλενα Γιονγκερ, Λεβ Κοσολφ και Τατινα Σεζενυφσκαγια.
 * Berget På Månens Baksida (νας λφος στη πσω πλευρ του φεγγαριο) (1983) σε σκηνοθεσα Lennart Hjulström, με τη Gunilla Nyroos στο ρλο της Σοφας και την Μπμπι ντερσον στο ρλο της Ανν Σαρλτ Edgren-Leffler.

 * Sofya Kovalevskaya (1985), τηλεταινα σε σκηνοθεσα της Αζρας σκηνοθτιδας Αν Σαχμαλγεβα, με τη Γιλενα Σαφνοβα στο ρλο της Σοφας.


                  Αναμνηστικ νμισμα με τη μορφ της του 2000


     Στη λογοτεχνα για κενη:

 * Beyond the Limit: The Dream of Sofya Kovalevskaya (Πρα απ το ριο: Το νειρο της Σοφα Κοβαλφσκαγια, 2002), να βιογραφικ μυθιστρημα απ τη μαθηματικ κι εκπαιδευτικ Joan Spicci (εκδ. Tom Doherty Associates, LLC). Εναι ν ιστορικ ακριβς πορτρατο των 1ων χρνων του γμου της και της αναζτησης για μρφωση. Βασζεται μερικς πνω σε 88 απ τις επιστολς της Σνυα, που η δια η συγγραφας μετφρασε απ τη ρωσικ στην αγγλικ γλσσα.
 * Against the Day, μυθιστρημα του 2006 απ τον Τμας Πντσον, πιστευτανε πριν την κδοσ του τι θα βασιζτανε πνω στη ζω της, αλλ στο τλος αποδεχθηκε τι εμφανζεται ως ελσσον πρσωπο.
 * Too Much Happiness (Υπερβολικ ευτυχα, 2009), διγημα της λις Μονρο, που δημοσιεθηκε στο τεχος Αυγοστου 2009 του Harper's Magazine κι χει τη Σνυα σα κριο χαρακτρα. Αργτερα εκδθηκε και σε μια ομνυμη συλλογ διηγημτων.
____________________________

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers