-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

: X': '

                                               Πρλογος

     Η τχη με αξωσε να στσω λλο να ρθρο για μια θαυμσια Γυνακα Του Κσμου -και τσο σντομα- και την ευχαριστ γι' αυτ. Εναι το 22ο κι αφορ μιαν για γυνακα, συγγραφα, καλγρια και φιλσοφο. Διθετε λνε, ιδιατερες δυναττητες, αλλ αυτ θα τα δομε στη πορεα.

                                           Εισαγωγ

     Η Ισπανα τον 16ο αι., στα σνορα με τη Ρωμακ Αυτοκρατορα, αποτελονταν απ αρκετς ομδες με διαφορετικ εθνικτητα. Χρειστηκαν 700 χρνια για να καταφρει ν' αποκτσει την εντητα και την εθνικ της ταυττητα, μσα απ μχες που δωσε εναντον των Μουσουλμνων εισβολων, κτω απ την νωση της Καστλλης και της Αραγονας. Επιβλθηκε η απλαση των Μαυριτανν και των Εβραων, απ την Ισαβλλα και τον Φερνντο, στ' νομα της υπερσπισης της Χριστιανικς πστης ενντια στις ξνες αιρσεις. Τα κστρα και τα μοναστρια αποτλεσαν ντπια σμβολα ενς θνους υπ διαμρφωση. τανε παρδοξο, κι μως, ο 16ος αι. ονομστηκε Χρυσς Αινας της λογοτεχνας, της πστης και της φιλοσοφας. ταν η εποχ που η Ισπανα δωσε στον κσμο τσο δισημους μυστικιστς πως: ο γιος Ιωννης του Σταυρο (St. John of the Cross), ο Fray Luis de Leon κι η Αγα Τερζα του Ιησο (St. Teresa de Jesus).
     Ο Ισπανικς Μυστικισμς (16ος αι.) αποτλεσε το σπουδαιτερο επτευγμα της Ρωμαιοκαθολικς Μεταρρθμισης, που πραγματοποιθηκε ως ανταπντηση στη Προτεσταντικ Μεταρρθμιση (Λοθηρος). Ως μρος της γενικς αλλαγς του Καθολικισμο, που αποσκοποσε χι μνο ν’ ανανεωθε η δομ της εκκλησας αλλ και το πνεμα της, ο Ισπανικς Μυστικισμς κατφερε το αδνατο, δηλαδ να εκφρσει με λγια την εμπειρα της μυστικς σχσης με το Χριστ. Οι εκπρσωπο του τανε σαν μια γφυρα ανμεσα στην απλ γλσσα και στην αρχ της υψηλς αισθητικς του μπαρκ. Τα γραπτ τους ταν εμπνευσμνα απ τη πστη τους στο Θε, που βασιζτανε στην επιθυμα κι χι στην υποχρωση.

 Η Αγα Της βιλα

     Στις 28 Μαρτου 1515 γεννθηκε στην βιλα της Παλις Καστλης, στην Ισπανα, η Τερζα ντε Θεπδα υ Αχουμδα (Teresa de Cepeda y Ahumada), που αργτερα ονομστηκε Αγα Τερζα του Ιησο. Οι ρζες της οικογνειας της προρχονταν απ το Τολδο και το Ολμδο. ταν να απ τα 11 παιδι του Don Alonzo de Cepeda και της Dona Beatriz Ahumada, μορφωμνα μλη χαμηλς αριστοκρατικς τξης. Απ μικρ ηλικα της εμφσησαν βαθτατα ευσεβ κι ασκητικ ιδανικ, κατ το πρτυπο Αγων και Μαρτρων. τανε μετρου αναστματος, με μαρες μποκλες, σπρο μτωπο, φωτειν μτια και κινσεις με φυσικ χρη κι αξιοπρπεια. ταν η τρτη απ τα 11 παιδι του Αλνζο Σνσεζ και της Μπεατρζ Αχουμδα. Ο παππος της απ τη πλευρ του πατρα της ταν προσλυτος Εβραος που ασπστηκε το Χριστιανισμ μετ τις εναντον τους διξεις το 1492, εν ο πατρας της εξαγρασε ττλο ευγενεας και μετφερε την οικογενειακ επιχερηση απ το Τολδο στην βιλα.
     Με τον πνευματικ της αγνα και την αφοσωση της ζως στο Χριστ αναδεχθηκε σε μα σημαντικ προσωπικτητα εκπροσπου του "χρυσο" αινα της Ισπανα καθς ταν νας εποχ αναζητσεων, κατακτσεων, δξας και αξιν. Η προσωπικτητα της χαρακτηρζονταν απ εξωστρφεια, ζωηρδα, προσαρμοστικτητα σε κθε περπτωση, δεξιοτεχνα σε καθετ που καταπιανταν, ενθουσιασμ και γενναιτητα. Απδειξη αυτο ταν τι στα 7 της πρε τον αδερφ της Rodrigo κι φυγαν απ το σπτι, προκειμνου ν' αναζητσουν και να συναντσουν τους Μαυριτανος στην Αφρικ και να πεθνουν με μαρτυρικ τρπο. Ευτυχς, που νας θεος τους ματαωσε αυτ το ηρωικ σχδιο, αφο τους εντπισε ξω απ τη πλη και τους πρε πσω μαζ του. Επσης, εχε ευπαθ υγεα, σπνια ταν χωρς πυρετ, που τις περισστερες φορς κατληγε σε προσωριν παρλυση και μερικς φορς σε παραμιλητ. Μεγλωσε σ' να ευσεβς οικογενειακ περιβλλον διαβζοντας βους αγων και μαρτρων, αλλ κι ιπποτικ μυθιστορματα της εποχς.
     Στα 12 της μειθηκε η θρμη της ευσβειας της. ρχισε να ενδιαφρεται περισστερο για την εμφνισ της και για τα ιπποτικ βιβλα, παρακινομενη σ' αυτ απ κποιους συγγενες της, καθς και για το γμο. Φοβερ ενοχλημνος ο πατρας της μ' λα αυτ, παρλο που της εχε αδυναμα, της εναντιθηκε. Σ' αυτ την σχημη περοδο, και στα 14, πθανε η μητρα της κι εκενη απελπισμνη στρφηκε στη μητρικ εικνα της Παρθνου. ταν μεγλο πλγμα για τη μικρ Τερζα αυτ, γιατ αγαποσε πολ τη μητρα της. Ο πατρας της πθανε ταν εκενη ταν 33 ετν. Το 1531 εστλη στις Αυγουστιανς μοναχς, αλλ εξαιτας μιας αρρστιας της επστρεψε σπτι της. Σε ηλικα, πια, 23 φυγε κρυφ απ το σπτι της κι εισλθε στο μοναστρι της Ενσαρκσεως, των Καρμελιτν μοναχν στην βιλα (εστιζουν στη περισυλλογ μσα απ τη προσευχ, ο Προφτης Ηλας κι η Παρθνος θεωρονται οι ιδρυτς εμπνευστς του τγματος).



     Εκε πρα (1535) υπφερε πολ απ διφορες ασθνειες. μως εκοσι χρνια πιο μετ ζησε μια εμπειρα, πως αναφρεται, μπροστ σε μια προσομοωση του Χριστο που μαστιγθηκε κι αυτ την κανε να πιστψει και να αλλξει την πστη της. πεσε μχρι και σε κμα. πειτα εχε πρβλημα και με το πδι της. Τσα χρνια τυραννιταν και δεν σημεωνε καμμα πνευματικ προδο, πρα απ κποια πνευματικ ορματα. Παρολαυτ προσπθησε να ξεπερσει κθε εμπδιο μσω της προσευχς και ττε ρχισε να χει μεταφυσικς εμπειρες, που αρχικ τσον η δια σο κι οι παπδες νμιζαν τι εχαν να κνουν με πλνες και φαντασιοπληξες. ρθε, φυσικ, η ρα που θερησε τα ορματ της αληθινς αποκαλψεις, που θελαν να τη πεσουν για να πργμα: τι ταν υποχρεωμνη να εργασθε σκληρ για να σσει ψυχς και να συμβλλει στη στερωση του Χριστιανισμο.
      Ωστσο, δο Ιησουτες εξομολογητς της πεστηκαν για τις πνευματικς της εμπειρες και την ενθρρυναν να τις ενδυναμσει διαμσου της προσευχς και της εξσκησης της αρετς. H δια αναφρει στην αυτοβιογραφα της: "Δεν ξρω πς να προχωρσω στη προσευχ πς να τη ξαναθυμηθ κι τσι παρνω μεγαλτερη ευχαρστηση απ' αυτ κι αποφσισα ν' ακολουθσω αυτ το μονοπτι μ' λη μου τη δναμη". Κι τσι βωσε περιδους πνευματικς κστασης, χρησιμοποιντας να βιβλο Abecedario espiritual, (πνευματικ αλφβητος). Αυτ το βιβλο, ακολουθντας το παρδειγμα παρμοιων ργων μεσαιωνικν μυστικιστν, αποτελονταν απ' οδηγες για λεγχο της συνεδησης, πνευματικ αυτοσυγκντρωση κι ενδοσκπηση, καθς κι λλα θρησκευτικ πονματα. Μσα απ τις εκστσεις της, κατανησε και συσχτισε διφορ πργματα. νιωθε μσα απ τη προσευχ να της δνει ο Θες πνευματικ ευχαρστηση, να κυριεει τις αισθσεις της, να λυνει η ψυχ της μπρος στη λμψη του. Μερικς φορς το σμα της σηκωνταν απ το δαφος κι ταν το νιωθε να ελαφρανει πολ επστρεφε στη γη και καλοσε τις καλογρις να καθσουν επνω της, για να μην συμβε ξαν. Παρακαλοσε το Θε να μη της συμβανουν αυτ μπροστ στον κσμο. Ο ισχυρισμς διαφρων φλων της τι οι υπερφυσικς της εμπειρες εχαν να κνουν με κτι διαβολικ κι χι με θεα ενοια, πργμα που ολονα αυξανταν, την οδγησε σε σκληρ, επιβαλλμενα απ την δια μαρτρια που υπερβαιναν κατ πολ τον συνηθισμνο ασκητικ τρπο ζως της. Μχρι που τη καθησχασε ο Francis Borgia στον οποο κι εξομολογθηκε.



     Απ το 1558 ρχισε να ασχολεται μ' να μεταρρυθμιστικ σχδιο, που θα επανφερε το καρμηλιτικ τγμα στην αυστηρ και πνευματικ ζω απ' που εχε απομακρυνθε τον 14ο και 15ο αι. Σκφθηκε να επιβλλει στον εαυτ της και σε σους θα ταν πρθυμοι ν' ακολουθσουν το παρδειγμα της, τη πιο αυστηρ αυτοπειθαρχα. Κι αποφσισε ν' αναμορφσει το τγμα των Καρμελιτν και των Καρμελιτισσν. Υπερνικντας τις αντιδρσεις της ηγουμνης και των περισστερων αδελφν της Μονς δρυσε, μες στο διο το τγμα (πως εχε γνει με τους Καπουτσνους μες στο τγμα των Φραγκισκανν), να αυστηρτερο κι ασκητικτερο τγμα. Το τγμα των Ανυπδητων πως ονομστηκε, που τα μλη του φοροσανε σανδλια αντ παποτσια.
     Το 1
562 οδηγομενη απ το γεγονς, στις 24 Αυγοστου ιδρει το μικρ μοναστρι του Σαντ Ζοζφ κι αυτ εναι μνο η αρχ καθς ακολοθησαν και τα Μεντνα Νελ Κμπο (1567), Μαλαζν (1568), Βαλαδολδ (1568), Παστρνα (1569), Τολδ (1569). Και το πνευματικ της ργο συνεχζεται.για να ιδρσει το πρτο δχτηκε την οικονομικ στριξη μιας φλης της. Με την εξουσιοδτηση του Ππα Που Δ' η Τερζα δρυσε το 1562 τη μον του Αγου Ιωσφ, το πρτο μοναστρι που εφαρμστηκε η Καρμηλιτικ Μεταρρθμιση. Με μεγλο σθνος η Τερζα εφρμοσε αυτ που εχε αποφασσει. Η απλυτη πενα της νας μονς προκλεσε σκνδαλο στους κατοκους, αρχικ και στη συνχεια στις αρχς της βιλα κι φτασε στον κνδυνο του διωγμο για τη Τερζα. μως, με τη προστασα του επισκπου αυτ ξεπερστηκε. Εκε τα 5 πρτα χρνια ταν σε απομνωση κι γραψε το 1ο σημαντικ ργο της, την Αυτοβιογραφα της, κεμενο απ τα πιο σπνια, στερα απ διαταγ. Εκε απεικονζει τα διαφορετικ στδια της προσευχς, με μεταφορς παρμνες απ τον τρπο που εξασφαλζει κποιος νερ για να ποτσει να κπο. Το φος της ταν μειλχιο και ταπειν, προκειμνου να μη στρψει εναντον της την Ιερ Εξταση. Οι μυστικιστικς εμπειρες, που περιγρφει, οδηγονε τον αναγνστη σε ποιητικ συγκνηση, ξυπννε μσα του τον ποιητ, αν υπρχει.



     Το 1567 ο επικεφαλς του καρμηλιτικο τγματος, Ιωννης Βαπτιστς Ρσι, ενκρινε τη μεταρρθμιση, δνοντας εντολ στη Τερζα να ιδρσει κι λλα γυναικεα μοναστρια κι ανδρικ. ταν 51 ετν, αλλ αυτ δεν σταματοσε τη δρση της, που την υποχρωνε να ταξιδεει συνχεια σε διφορα μρη της Ισπανας. Στη διρκεια της θεμελωσης λλης μιας μονς, στη Medina del Campo, η Τερζα γνρισε ναν νεαρ Καρμηλτη ιερα, τον Fray John of St. Matias, τον μετπειτα ποιητ και μυστικιστ Ιωννη του Σταυρο (Juan de la Cruz), στο πρσωπ του εδε εξομολογητ, αδελφ και πατρα Ττε η Τερζα γραψε το ργο Ο δρμος της Τελειτητας, που απευθνεται στις μοναχς της διδσκοντας τις βασικς αρετς, που απαιτον προσπθεια απ μρους τους, διαφωτζοντας τη πρακτικ της προσευχς. ργο οδηγ για τη πνευματικ πειθαρχα. Ο γιος Ιωννης αγκλιασε με βαθ πθος τη μορφ της Τερζας, γινε μαθητς της και προσπθησε να εξαπλσει τις ιδες της, πργμα που τον οδγησε στη φυλακ του Τολδο (1577), απ την οποα δραπτευσε, αλλ σντομα οι διξεις τον καμψαν και πθανε στα 49. Η Αγα Τερζα της βιλα κι ο Ιωννης του Σταυρο, σμφωνα με πηγς, καθς και προγενστεροι Καθολικο μοναχο και μστες δχονταν τις Νεοπλατωνικς αντιλψεις περ μετενσρκωσης, ετε αποδεχμενοι τις απψεις λλων μυστν, ετε απ προσωπικ εμπειρα που απκτησαν με προσευχ, εσωστροφ και διαλογισμ. ταν οι μγιστοι μστες του Χριστιανισμο στην Ισπανα του 16ου αι.
     Παρ την ευασθητη υγεα της και τις μεγλες δυσκολες που αντιμετπισε, πρασε τα υπλοιπα χρνια της ζως της ιδροντας κι οργαννοντας λλες 16 μονς σε διφορες περιοχς της Ισπανας. Το 1575 ο Ππας Γρηγριος ο ΙΓ', ως αρχηγς των Καρμελιτν, απαγρευσε τη συνχιση της δραστηριτητας της, κι τσι ξσπασε μια διοικητικο χαρακτρα δινεξη ανμεσα στους Ενυπδητους Καρμελτες και στους Ανυπδητους. Αυτ το περμενε η Τερζα, αλλ δεν ξερε πς να το αποτρψει. μως, στα 60 της εχε αναπτξει μσα της περα, βοληση και πεσμα, που δεν μποροσε παρ να οδηγσει στη νκη. Παρ τη συμμαχα της με τον Φλιππο τον Β' και τον Δοκα της λβα φυλακστηκε στο Τολδο για 2 χρνια. Τελικ, στερα απ επμονες διαπραγματεσεις ο Φλιππος ο Β' ανλαβε τη διοικητικ αυτονομα του τγματος των Ανυπδητων Καρμελιτν. Το 1977 γραψε Το Εσωτερικ Κστρο, να ριμο ργο που αποτυπνει τον τρπο μετατροπς της προσευχς απ την κσταση στον πνευματικ γμο με το Χριστ και το Θε. Το εσωτερικ κστρο εναι η ψυχ, στης οποας τον πυρνα κατοικε η Τριδα. Η εξλιξη στη προσευχ επιτρπει στο τομο ν' αποκτσει μεγαλτερη οικειτητα με το Θε. Η οικειτητα αυτ σηματοδοτεται απ να προοδευτικ ταξδι μσα απ' τα δωμτια του κστρου, απ το πιο απομακρυσμνο στο πιο κεντρικ και φωτειν. Καθνα απ τα δωμτια διακρνεται απ να διαφορετικ στδιο εξλιξης της προσευχς, με τις ακλουθες επιδρσεις σε κθε φση στην ζω του ατμου.



    Μλιστα, η Τερζα μεταρρθμισε και την αντρικ πτρυγα των Καρμηλιτν με τη βοθεια του Αγου Ιωννη του Σταυρο (Ζεν Ντε Λα Κρου). Στη συνχεια, απ το 1575 μχρι το 1579, παρουσιστηκαν κποιες δυσκολες μως αυτ δε την εμπδισε να ιδρσει ακμη τα Βιλανουβα υ Βαλνθια (1580) και Σρια (1581). Μετ τη 17η δρυσ της στο Μπουργκς το 1582, μεταβανει στην λμπα ντε Τρμες. Εκε στις 4 Οκτωβρου του 1582 αφνει την τελευταα της πνο, ευχαριστντας το Θε που την κανε κοπλα της εκκλησας.
     Οι διδαχς της Τερζας διακρνονταν απ ναν μορφο συνδυασμ απλτητας και βθους, παρλληλα. λεγε πως εναι πολ σημαντικ να μπορε κποιος ν' απομονωθε και να 'χει χρνο να βρεθε με αυτν που ξρουμε τι μας αγαπ. Επσης, λεγε, τι δεν εναι σημαντικ να σκφτεται κποιος πολ, αλλ ν' αγαπ πολ κι τσι να κνει το καλλτερο που τον παρακινε στην αγπη. Η αγπη, επισμαινε, δεν εναι σπουδαα ευχαρστηση, αλλ επιθυμα να ευχαριστσεις το Θε για καθετ. Για κενην η πνευματικ ζω ταν μια στση ζως κι χι νας καννας. Μας λει ποιος εναι ο δρμος που οδηγε στην νωση της ψυχς με το Θε, μσω κποιων σταδων (ευσεβς διαλογισμς συγκντρωση, απσυρση της ψυχς απ εξωτερικ ερεθσματα, ευσεβς αναλογισμς των μαρτυρων του Χριστο και της μετνοιας). Παρλαυτ διακρυττε τη φτχεια, πστευε στην εργασα κι χι στη ζητιανι. Πστευε στην υπακο στο Θε περισστερο απ την ποιν της μετνοιας,κι λεγε: "Αν κνεις κτι λθος, μη τιμωρες τον εαυτ σου, λλαξε". ταν κποιος νιωθε δυστυχισμνος η συμβουλ της ταν: "Να πας σ' να μρος που θα μπορες να βλπεις τον ουραν, να κνεις μια βλτα". Επσης, κποιοι μεναν ναυδοι ταν πγαινε να φει καλ κι εκενη απαντοσε: "Υπρχει νας χρνος για πρδικα κι νας χρνος για μετνοια". Στ' αδρφι της, που επιθυμοσαν να διαλογιστον πνω στη κλαση, η απντησ της ταν: "Μη το κνεις".
Η Αγα Τερζα απεικονστηκε πνω σε διφορους πνακες καθς και σε πολλ μνημεα. Επσης, το ργο της εξυμνθηκε απ πολλος σγχρονους της και μη, νας εκ των οποων ταν κι ο Φραγκσκος της Ασζης.



     Επσης, εκτς σων αναφρθηκαν παραπνω γραψε ακμα τα εξς: Πνευματικς σχσεις, (εκε θγει τη σχση της ψυχς με τη γαλνη που αυτ νιθει και δεν μπορε ακριβς να περιγρψει "Εναι τσο δσκολο να περιγρψεις αυτ τα εστερα της ψυχς, και πολ περισστερο να τα περιγρψεις με ττοιο τρπο στε να γνουν κατανοητ, ιδιατερα τσι πως φεγουν γργορα". Κι ακμη αναφρει "Εκε κποιες φορς ξεπηδ μια εσωτερικ ειρνη και γαλνη που εναι πλρεις ευτυχας, επειδ η ψυχ εναι σε μια ττοια κατσταση που νομζει τι δεν υπρχει τποτα να της λεπει"), Κραυγς της ψυχς προς τον Θε, Αντιλψεις σχετικ με την Αγπη του Θεο, Το βιβλο των Βσεων, 458 επιστολς και πολλ ποιματα. Δρμο προς τη ποηση νοιξε πρτη η Τερζα κι χι ο Ιγντιος Λογιλα, πως θεωρεται απ πολλος. Παρακτω εναι να απ τα πολλ ποιματα της, πολ δημοφιλς, που το χρησιμοποιοσε ως σελιδοδεκτη στα βιβλα της. Βρθηκε στο βιβλο των προσευχν της μετ το θνατο της στις 4 Οκτωβρου 1582 στην λβα της Σαλαμνκα. σια γινε στις 24 Απριλου 1614, απ τον Ππα Παλο V και Αγα στις 12 Μαρτου 1622, απ τον Ππα Γρηγριο XV. Σμβολα της εναι η καρδι, το βλος, το φτερ, το βιβλο και το ρσο των Ανυπδητων Καρμελιτν. Θεωρθηκε το 1970 ως μα απ τους 33 διδασκαλους της εκκλησας, για τα γραπτ της και τις διδαχς της στην προσευχ.
     Παρακολουθντας ολκληρη τη ζω της Αγας Τερζας μπορομε να συμπερνουμε τι ταν ο νθρωπος ενωθε με το Θε, στο βαθμ που του επιτρπεται σ' αυτ τον κσμο, ττε βρσκεται στο επικντρο του εαυτο του. Μ' λλα λγια, κατακτ την ακεραιτητα ενς παιδιο του Θεο κι ενς ανθρπινου ντος, που χει εκπληρσει το σκοπ της -τωρινς του- παρξης.



                                                  Η Αγα Της βιλα

     "Στη καρδι της παλις Καστγια, χαμνη μες στα ψηλ κι ρημα οροπδια, που διαδχονται τη σιρρα της Γκουαδαρρμα, υψνεται μια μικρ πολιτεα: η βιλα. Το τοπο γρω της εναι μια πνθιμη στπα. ,τι δνει σ' αυτ το τοπο ναν ιδιατερο χαρακτρα, δραματοποιντας την ερμωσ του, εναι το θαμα αναρθμητων μεγλων γκρζων μονλιθων, σκρπιων εδ κι εκε σαν ερεπια κυκλωπικν τειχν. Ωστσο, δεν αφνει κανες την βιλα με την εντπωση της παγερτητας. Περνντας απ κατγυμνα κι απτομα βρχια, θα χει τχει να πρει το μτι να μικρ κποτε λουλοδι φυτρωμνο κατ ττοιο τρπο σε μια σχισμδα πτρας που να μοιζει σαν κρεμασμνο στο χος. Ο αγρας το κουν απ' τη ρζα του, μα το μικρ κατμονο λουλοδι αντχει αδικοπα τη ξεριζωτικ του δναμη. Αναρωτιται κανες με συγκνηση πως το λουλοδι αυτ μπρεσε και φτρωσε μσα σε μια πτρα, πο μια τσο μεγλη αδυναμα βρσκει ττοια δναμη αντοχς. Κι σο κοιττε τσο νιθετε να γεμζει απαλτητα η ψυχ σας. Η γρω αγριτητα εξημερνεται με την απροσδκητη και τρυφερ αυτ παρουσα. Φεγοντας χετε ξεχσει τους σκυθρωπος γκρζους βρχους και δε θυμστε παρ το λουλοδι. τσι κι απ την βιλα των Αγων ,τι παρνετε μαζ σας απ την επσκεψ της εναι μια παθητικ ανμνηση νθους. Το νθος αυτ εναι μια γυνακα". Κστας Ουρνης
     Στα ργα της συγκαταλγονται πολλ βιβλα που θεωρονται αριστουργματα. Εναι γνωστ ακμη για τη μεταρρυθμιστικ της παρμβαση στο τγμα των Καρμηλιτν εν επανφερε την πρακτκ του διαλογισμο, τον οποα εξασκοσε η δια και γινε γνωστ για φαινμενα κστασης, εν λγεται ακμη τι πνευματικ μεταφερταν σε λλους τπους και χρους.



     Υπρξε επσης ιδρτρια πολλν μοναστηριν μεταξ αυτν και της μονς του Αγου Ιωσφ (Σαντ Ζοζφ).
     Εναι μα απ τις 4 γυνακες που απκτησαν ποτ τον ττλο του Διδκτωρα της Εκκλησας. Οι λλες τρεις ταν η Χλντεγκαρντ του Μπνγκεν, η Κατερνα της Σινα κι η Θηρεσα του Λισι.
     λλα ργα της εναι: Βιβλο της Ζως, ΑυτοβιογραφαΠνευματικς Σχσεις, Ο δρμος της τελειτητας, Εσωτερικ κστρο,
Ιδρσεις. Σ' αυτ διηγεται και βλλεται υπρ των εμπειριν της σαν μοναχ πως και της διδασκαλας της. Μια σνοψη των πνευματικν σκψεων της, δηλαδ: "Το σημαντικ δεν εναι να σκφτεσαι πολ, αλλ να αγαπς πολ".
     Η Αγα Τερζα της βιλα σκησε μεγλη επδραση τσο στο Τγμα των Καρμηλιτν, σο κι ευρτερα στη πνευματικ ζω της Δσης. Υπρξε επσης πηγ μπνευσης για διφορους καλλιτχνες πως για τον ζωγρφο,αρχιτκτονα και γλπτη, Λορντζο Μπερννι ο οποος δημιοργησε το γλυπτ Η κσταση της Αγας Τερζας, αλλ και για λλους πως ο Πτερ Πολ Ρομπενς, Μρτιν Μποργκ και Φρανσου Ζερρ.


     Η κσταση της Αγας Τερζας εναι γλυπτ σμπλεγμα σε λευκ μρμαρο, τοποθετημνο σε υπερυψωμνο βθρο της εκκλησας Σντα Μαρα ντε λα Βιττρια στη Ρμη. Σχεδιστηκε και εκτελστηκε απ τον Τζαν Λορντσο Μπερννι, εξχοντα γλπτη της εποχς του, και θεωρεται ως να απ τα αριστουργματα της γλυπτικς της στερης εποχς του Ιταλικο μπαρκ.
     Το ργο πραγματοποιθηκε επ παπoσνης Ιννοκντιου Ι’ (1644-1655). ταν ο Ιννοκντιος ανλθε στον παπικ θρνο απφευγε να εκμεταλλευτε τις καλλιτεχνικς υπηρεσες του Μπερννι, ο οποος υπρξε ευνοομενος του προηγομενου ππα, Ουρβανο Η’, Μπαρμπερνι (1623-1644). Χωρς τη παπικ υποστριξη ο Μπερννι στρφηκε στον Ενετ καρδινλιο Φεντερκο Κορνρο (1579-1653). Ο Κορνρο εχε επιλξει την ως ττε σημη εκκλησα του Τγματος των Ανυπδητων Καρμηλιτν, ως τοποθεσα της ταφς του (Εχε λγους να αποφγει να ταφε στη Βενετα, καθς η χειροτνησ του ως καρδινλιου απ τον ππα Ουρβαν Η' γινε, εν δγης στη πλη ταν ο πατρας του, Τζιοβνι. Καθσον η κατοχ συγχρνως, υψηλν πολιτικν κι εκκλησιαστικν αξιωμτων απ την δια οικογνεια απαγορευτανε, το γεγονς εχε προκαλσει ανησυχα στον πληθυσμ). Εκε ο Μπερννι, κατεντολν του Κορνρο, τοποθτησε το αριστοργημ του.



     Το γλυπτ σμπλεγμα φωτζεται απ φυσικ φως που διηθεται απ να κρυφ παρθυρο και συμβολοποιεται απ επιχρυσωμνες πλαστικς ακτνες, ως αλληγορα του Αγου Πνεματος. Το σμπλεγμα απεικονζει δο μορφς. Η μα, νας αρχγγελος Σεραφεμ λογχζει την Αγα Τερζα απ την βιλα, τη συνιδρτρια και προσφτως αγιοποιηθεσα (1622) πρτη αγα του Τγματος των Καρμηλιτν, που απεικονζεται εκστασιασμνη κι ημιλιπθυμη πνω σε να σννεφο, υπονοντας τι εμαστε μρτυρες μιας θεκς εμφνισης. λλοι μρτυρες εμφανζονται στους δο πλανος τοχους. Οι κτυπες μορφς σε φυσικ μγεθος των αρρνων μελν της δωρτριας οικογνειας του ργου, Κορνρο, εμφανζονται να συζητον για το γεγονς σαν να βρσκονται σε θεωρεο θετρου, εν στο θλο εναι στερεωμνες μορφς αγγλων χερουβεμ. Η σκην εναι παρμνη απ το αυτοβιογραφικ βιβλο της αγας, Η ζω Τερζας του Ιησο, κι εξομοινεται με την εμπειρα της ερωτικς πρξης.

   ”Μια μρα εμφανστηκε μπροστ μου νας γγελος Σεραφεμ (φλογερς) απαρμιλλα μορφος. Εδα να κρατ στο χρι του να μακρ βλος που στη κρη του μοιαζε να χει μια πυρωμνη αιχμ. νοιωσα να με τρυπ επανειλημμνα στη καρδι και να εισχωρε βαθι μσα μου. Ο πνος ταν τσο αληθινς που με κανε και βγκηξα δυνατ πολλς φορς, αλλ και τσο γλυκς που δεν επιθυμοσα ν' απελευθερωθ απ αυτν. Καμμα επγεια χαρ δεν μπορε να δσει μια ττοια ικανοποηση. ταν ο γγελος τρβηξε τη λγχη του απ μσα μου, μεινα με μια μεγλη αγπη προς τον Θε. Η ψυχ μου, στη στιγμ, ξαναμαζετηκε και μπκα σε μια κατσταση ησυχας κστασης, που δεν μποροσα να χρησιμοποισω καμμα απ τις ικαντητες αισθσεις μου... Τα πντα εναι ακνητα κι η ψυχ αφνεται σε μα κατσταση μεγλης ησυχας και βαθις ικανοποησης... Εναι τσο δσκολο να περιγρψεις αυτ τα εστερα της ψυχς και πολ περισστερο να τα περιγρψεις με ττοιο τρπο στε να γνουν κατανοητ, ιδιατερα τσι πως φεγουν γργορα... Εκε κποιες φορς ξεπηδ μια εσωτερικ ειρνη και γαλνη που εναι πλρεις ευτυχας, επειδ η ψυχ εναι σε μια ττοια κατσταση που νομζει τι δεν υπρχει τποτα να της λεπει. Ακμη κι η ομιλα -εννο τη προφορικ προσευχ και τον διαλογισμ- τη κουρζουνε: δεν θλει τποτα λλο παρ αγπη. Αυτ η κατσταση μπορε να διαρκε για λγο μπορε να διαρκε μεγαλτερα χρονικ διαστματα".



     Με αυτ τα λγια η Αγα Θηρεσα της βλα (Santa Teresa d’Avila) περιγρφει στην αυτοβιογραφα της (Libro de su vida, capitulo XXIX, vers. 13) τη συνντηση με τον γγελο. ταν λει "Η ψυχ μου στη στιγμ ξαναμαζετηκε", χρησιμοποιε τον ρο "ξαναμαζετηκε" με μια παραδοσιακ πνευματικ ννοια, υποδηλνοντας τι ο νους της κι οι αισθσεις της, που φυσικ κατευθνονται προς τα ξω, τρα γυρζουν προς τα μσα. Μετ βινει αυτ που αποκαλε "κατσταση ησυχας κστασης", που ο νους της σιωπ, πλημμυρισμνος με μακαριτητα και βαθι ικανοποηση. Πιο κτω πλι δνει μφαση στην ειρνη, τη σιγ, την ευτυχα και την απλυτη εκπλρωση στην αγπη που χαρακτηρζουν αυτν την εμπειρα. Η εμπειρα της μας θυμζει την εδραωση της 4ης κατσταση συνειδηττητας (Υπερβατικ Συνειδηττητα), που ρχεται με τη τακτικ σκηση του Υπερβατικο Διαλογισμο. Η νοητικ δραστηριτητα κατασταλζει προς τα μσα, πηγανει πρα απ αντιλψεις, σκψεις και συναισθματα. Βινουμε μια εσωτερικ πληρτητα. Ο νους ξπνιος και σε ετοιμτητα, πρα απ κθε ριο συγκεκριμνης σκψης, ο ωκεανς της συνειδηττητας τρα ξυπν μνο στον εαυτ του απ την δια του την απραντη φση.
     πως χουνε ξεκαθαρσει εκατοντδες επιστημονικς μελτες στη τεχνικ του Υπερβατικο Διαλογισμο, η τακτικ εμπειρα αυτς της κατστασης συνειδηττητας ολοκληρνει τη λειτουργα του εγκεφλου, μεινει το στρες, βελτινει την υγεα, αυξνει τη δημιουργικτητα και τη δινοια, αναπτσσει τη προσωπικτητα του ατμου, προγει την ολοκλρωση στις διαπροσωπικς σχσεις -βελτινει ακμα και τη ποιτητα της ζως των λλων, ετε αυτο διαλογζονται ετε χι. Για την Αγα Τερζα πως και για τσους λλους, αυτ η εμπειρα ταν ο στχος της πνευματικς αναζτησης. Εμαστε τυχερο που ο Μαχαρσι φερε στο φως, απ την αρχαιτερη στον κσμο αδικοπη παρδοση της γνσης, μια απλ, φυσικ, αβαστη τεχνικ -τη τεχνικ του Υπερβατικο Διαλογισμο- με την οποα οποιοσδποτε μπορε εκολα να χει αυτ την εμπειρα και να χαρεται τα αναρθμητα της οφλη. "Η εμπειρα της τταρτης κατστασης της συνειδηττητας, της Υπερβατικς Συνειδηττητας, εναι το εκ γενετς δικαωμα λων", τονζει ο Μαχαρσι, "κι αυτ η εμπειρα μας δεχνει τη πλη για ρεμες αντερες καταστσεις συνειδηττητας, πιο υψηλς σφαρες ανθρπινης ανπτυξης, που η κθε μα φρνει ναν νο κσμο γνσης και εμπειρας και μια δναμη που θρφει τη ζω"

Μην αφσεις τποτα να σε ταρξει
τποτα να σε τρομξει
Αυτς που αγαπ το Θε
Δεν χνει τποτα
Ο Θες αρκε...

     Η Αγα Τερζα της βιλα ισχυριζταν τι η ψυχ της ταξδευε σε μρη εκτς σματος, την δια στιγμ που και λλοι γιοι ανφεραν παρμοιες εμπειρες. Απκτησε μλιστα μεταφυσικ ικαντητα απ τις μακροχρνιες περιδους διαλογισμο και προσευχς, που κνανε τη ψυχ της να ρθει κονττερα στον Θε. Θ
ρησκευτικ κσταση, μυστικιστικς οργασμς, αυτοερωτισμς και φαντασωση; Δεν θα το μθουμε ποτ. Το σημαντικ στην ιστορα μας εναι πως η αφγησ της, αποτλεσε ναυσμα για να απ τα πιο μεγλα αριστοτεχνματα του Μπερννι.
     O νας της Santa Maria della Vittoria (Σντα Μαρα ντλα Βιτρια | Παναγα της Νκης) εναι μια μονκλιτη εκκλησα μπαρκ κοντ στο κντρο της Ρμης. Η κατασκευ της γινε με ξοδα του Τγματος των Ανυπδητων Καρμελιτν κι ολοκληρθηκε το 1620, σε σχδιο του αρχιτκτονα Κρλο Μαντρνο. Το νομα Παναγα της Νκης προρχεται απ τη νκη των καθολικν κατ των προτεσταντν στην μχη του Λευκο ρους, κοντ στη Πργα, το 1620. Ττε, στην Αγα Τρπεζα της εκκλησας τοποθετθηκε και μια εικνα της Παναγας απ τη Βοημα. Η εκκλησα εναι πλοσια διακοσμημνη με μρμαρο, επιχρυσωμνο γυψομρμαρο και πνακες. Διαθτει επσης κι να αξιλογο εκκλησιαστικ ργανο. Αυτ που τη κνει να ξεχωρζει μως, εναι αναμφισβτητα το παρεκκλσι Cornaro. Στο εσωτερικ του δεσπζει να απ τα κυριτερα μαρμρινα γλυπτ του Τζαν Λορντσο Μπερννι, κσταση της Αγας Θηρεσας της Αβλα. Η κατασκευ διρκεσε 8 χρνια (1644-52) και κστισε 12.000 σκοδα, που αντιστοιχον σε πνω απ €120.000.



     Η Αγα εναι ξαπλωμνη σ' να σννεφο με το στμα μισνοιχτο, το κεφλι γερμνο πσω και τα μτια κλειστ, εν το σμα της καλπτει πτυχωτ φασμα. Απ ψηλ τη κοιτ νας χαμογελαστς γγελος που της παραμερζει τα ροχα κι εναι τοιμος να τη τρυπσει με να βλος.
Οι πλοσιες πτυχσεις των ροχων κι η στση των σωμτων εγκαταλεπουν τους κλασσικος περιορισμος και συνθτουν μια παθιασμνη, κατ λλους υπερβολικ φιλδονη εικνα. Πνω απ' τις μαρμρινες μορφς χουνε κατασκευαστε ακτνες που αναπαριστονε το θεο φως απ μπροντζο. Το διο το παρεκκλσι χει κτιστε τσι στε να θυμζει σκην θετρου. Διαθτει μλιστα και μικρ θεωρεα απ' που ο ευεργτης της εκκλησας Καρδινλιος Φεντερκο Κορνρο κι οι πργονο του, με τη μορφ γλυπτν, μοιζουν σαν να παρακολουθον τη σκην που εξελσσεται μπροστ τους. Το μαρμρινο σμπλεγμα φωτζεται απ φυσικ φως που μπανει στην εκκλησα απ μια εσοχ, αθατη απ το εξωτερικ του ναο, δημιουργντας μια εξωπραγματικ εικνα.
     Αδρφια της Τερσα της βιλα: Juana de Cepeda y Ahumada, Juan Vásquez de Cepeda del Peso y Henao, Rodrigo de Cepeda y Ahumada, Agustín De Cepeda y Ahumada, María Cepeda del Peso y Henao, Jerónimo de Cepeda y Ahumada, Antonio de Cepeda y Ahumada, Lorenzo de Cepeda y Ahumada. Juan de Cepeda y Ahumada, Pedro de Cepeda y Ahumada, Hernando de Cepeda y Ahumada



     Φτσαμε στο τλος κι αυτο του ρθρου και πλον συνεχζουμε ακθεκτα για το επμενο που, εκ των πραγμτων εναι η Αρτεμισα Τζεντιλσκι, ζωγρφος του 16ου αι. και δετε το αμσως μετ. Θα τα ξαναπομε εν ευθτω... Π. Χ. 

 

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers