-

Dali &

-


-








.

--.


.

./.

 
 

 

Clemens Samuel Langhorne (Mark Twain):

   Το να κψει κανες το κπνισμα,
               εναι το πιο εκολο πργμα στον κσμο.
                                  Εγ προσωπικ, το 'χω
                                                      κψει πνω απ 100 φορς.
(Μαρκ Τουαην)
 Βιογραφικ

     Ο Σμουελ Λνγκχορν Κλμενς (Samuel Langhorne Clemens), γνωστς κυρως με το ψευδνυμο Μαρκ Τουαην, ταν Αμερικανς συγγραφας. Ανμεσα στα πιο γνωστ βιβλα του εναι οι Περιπτειες του Τομ Σγιερ κ
ι οι Περιπτειες του Χκλμπερι Φιν. Μσα απ τα κεμενα του καταδκασε την aπανθρωπι και τη αδικα και καταφρθηκε εναντον της δουλεας, της θρησκευτικς υποκρισας, του ιμπεριαλιστικο πολμου και δλωνε υποστηρικτς των εργατικν συνδικτων και των επαναστσεων. Πολλ απ αυτ τα κεμενα δημοσιετηκαν μετ το θνατ του, με πιο γνωστ το United States of Lyncherdom που ταν γρια επθεση ενντια στο ρατσισμ. Πολλο τον αποκλεσαν "αρχτυπο του Homo Americanus", αν κι ενσρκωσε και πολλ χαρακτηριστικ που κνανε μισητ την Αμερικ στον κσμο.
     Γεννθηκε 30 Νομβρη 1835 στο χωρι Φλριντα της πολιτεας του Μιζορι, ΗΠΑ, γιος του Τζον και της Τζην Κλμενς. Σε ηλικα 4 ετν, η οικογνει του μετακμισε στη παραποτμια πλη Χνιμπαλ, αναζητντας καλτερες οικονομικς συνθκες. Οι εντυπσεις του απ τη ζω στον ποταμ Μισισσιππ οφελονται στην δια την προσωπικ του εμπειρα. Η πλη που μεγλωσε καθς κι οι κτοικο της, αποτλεσαν πηγ μπνευσης για ν απ τα δημοφιλστερα ργα του, τις Περιπτειες του Τομ Σγιερ (1876). Αν κι η στοιχεισης μρφωσ του ταν μικρ, ωστσο μπρεσε ν' αντλσει το υλικ που απαθαντισε σε πολλ του ργα απ τη ζω της παιδικς του ηλικας.


                                        Ο Μαρκ στα 15 του

     Ο πατρας του πθανε το 1847 αφνοντας στην οικογνεια αρκετ οικονομικ χρη, γεγονς που τον ανγκασε να εγκαταλεψει το σχολεο και να εργαστε. Ο μεγαλτερος αδελφς του Οριον, ξεκνησε το 1850 να εκδδει την εφημερδα Hannibal Journal, που κι ο Τουαην δημοσευε κατ διαστματα κεμεν του. Παρλληλα πραγματοποησε αρκετ ταξδια στις ανατολικς και στις δυτικς πολιτεες των Η.Π.Α., εργαζμενος ως τυπογρφος. πειτα απ 10 χρνια, εν ταξδευε για δουλεις στη Να Ορλενη, αποφσισε ξαφνικ να γνει οδηγς ποταμπλοιου, επγγελμα που ο διος αναγνρισε πως του πρσφερε σημαντικς εμπειρες, εν ρθε σε επαφ με πολλος διαφορετικος χαρακτρες. Ο Αμερικανικς Εμφλιος Πλεμος σε συνδυασμ με την εμφνιση των σιδηροδρμων, εχε ως αποτλεσμα να εγκαταλειφθε το εμπριο μσω ποταμπλοιων, γεγονς που τον ανγκασε ν' αναζητσει να επαγγελματικ διξοδο.
     Ο Τουαην απφυγε την ανμιξη του στον εμφλιο και γρισε πσω με σκοπ να συνεργασθε και πλι με τον αδελφ του, αναλαμβνοντας το ρλο ιδιατερου γραμματα του, που εχε διοριστε γραμματας του κυβερντη της Νεβδα. Οι εμπειρες τους στην αμερικανικ Δση, αποτλεσαν τη βση για το 2ο βιβλο του, Roughing It (1872). Καθς η θση του σαν ιδιατερος γραμματας δεν τανε θεσμοθετημνη και κατ συνπεια δεν μποροσε να αμοβεται, το επμενο διστημα εργστηκε ως ανθρακωρχος χωρς να σημεισει ωστσο ιδιατερη επιτυχα. Αργτερα ο ιδιοκττης της εφημερδας Territorial Enterprise της Βιρτζνια, του ανθεσε την κδοσ της. Σε κεμεν του, στις 3 Φλεβρη 1863 χρησιμοποησε 1η φορ το ψευδνυμο Μαρκ Τουαην (Mark Twain).


                             Μαρκ Τουαην στις 7 Φλεβρη 1871

     Ελχιστα γνωστ εναι το γεγονς τι δεν εναι ο 1ος, αλλ μλλον ο 2ος που χρησιμοποησε το ψευδνυμο "Μαρκ Τουαην". Πριν απ' αυτν το εχε χρησιμοποισει νας συγγραφας απ το Πικαγιον της Νας Ορλενης, ο Ησαας Σλερς. "Μαρκ Τουαην" εναι μα κφραση των βυθομετρητν που συνδευαν πντα τα ποταμπλοια στα ταξδια τους. Η φων τους ακουγταν κθε τσο να λει: "Μαρκρισε μισ", "μαρκρισε να" κ.λπ. "Μαρκ Τουαην" θα πει "μαρκρισε δο βθη".
     Το 1864, μετακμισε στο Σαν Φρανσσκο, που εργστηκε για αρκετς τοπικς εφημερδες. Τον επμενο χρνο σημεωσε τη 1η του λογοτεχνικ επιτυχα ολοκληρνοντας να σατιρικ σντομο διγημα στα πλασια μιας συλλογς κειμνων του Artemus Ward. Ο Τουαην υπβαλε το ργο του καθυστερημνα και τελικ δεν αποτλεσε μρος της συλλογς, ωστσο ο εκδτης φρντισε να δημοσιευτε το κεμενο στην εφημερδα Saturday Press. Το διγημα, με τον πρωττυπο ττλο Jim Smiley and his Jumping Frog, γνωστ σμερα ως The Celebrated Jumping Frog of Calaveras County, εχε σημαντικ απχηση και στη συνχεια ανατυπθηκε και μεταφρστηκε. Ο εκδτης της Atlantic Monthly, James Russell Lowell, περιγραψε το ργο του σαν "το καλλτερο δεγμα χιουμουριστικς λογοτεχνας στη Αμερικ".



     Την νοιξη του 1866, ως απεσταλμνος της εφημερδας Sacramento Union, ταξδεψε στις νσους Σντουιτς (σημεριν Χαβη) προκειμνου να γρψει μια σειρ απ ταξιδιωτικ ρθρα. Με την επιστροφ του στο Σαν Φραντσσκο, μετ απ προτροπ του εκδτη John McComb (της εφημερδας Alta California) αλλ και ωθομενος απ την απχηση των κειμνων του, ο Τουαην αποφσισε να παραχωρσει μα σειρ διαλξεων, που τον καταξωσαν ως ικαν ομιλητ. Το 1867, ο Τουαην πεισε τον McComb να χρηματοδοτσει 2ο ταξδι του, αυτ τη φορ στην Ευρπη και τη Μ. Ανατολ. Τα ταξιδιωτικ κεμενα του, δημοσιετηκαν στην εφημερδα Alta California με μεγλη απχηση, εν αποτλεσαν επιπλον την βση για το 1ο βιβλο του, The Innocents Abroad, δημοσιευμνο το 1869 και που του πρσφερε σημαντικ αναγνριση απ το κοιν.
     Στις 14 Αυγοστου 1867 το ατμπλοιο Κουκερ αγκυροβλησε στο λιμνι του Πειραι. Οι επιβτες, μεταξ λλων κι αυτς βλπανε τον Παρθεννα απ το πλοο κι ταν λοι ανυπμονοι να βγονε στη στερι. μως, οι ελληνικς αρχς τος ενημρωσαν πως, επειδ ρχονταν απ λιμνι της Ανατολς, πρεπε πρτα να μπουν σε καραντνα για 11 ημρες, αλλις πρεπε να αποπλεσουν. Εκενη τη νχτα ο Μαρκ Τουαην μαζ με λλους τρεις επιβτες βγκανε κρυφ στην ακτ, παραβιζοντας τους νμους της καραντνας, με σκοπ να επισκεφθον την Ακρπολη. Την περιπτει του αυτ στην Αθνα, τη περιγραψε με απστευτη αθωτητα στο The Innocents Abroad. Η μετφραση του συγκεκριμνου αποσπσματος εμπεριχεται στο ιστορικ μυθιστρημα Το Νησ Πρα απ Ακτ που το θμα του αφορ αυθεντικς μαρτυρες, ιστορες περιηγητν του 19ου αι., πως ταν κι ο Τουαην, στην Αθνα, τον Πειραι και τα ελληνικ νησι.


                     Μαρκ Τουαην & Χνρυ Χτλστον Ρτζερς 1908

     Το μυθιστρημα Χκλμπερυ (Χακ) Φιν εκδθηκε 1η φορ στη Βρεττανα το Δεκμβρη του 1884 και στις ΗΠΑ το επμενο τος. Περιγρφει τις περιπτειες ενς λευκο φηβου (Χακ Φιν) καττερης κοινωνικς τξης, που φεγει απ το σπτι του για να απαλλαγε απ τον μθυσο και βαιο πατρα του, παρα με ναν δραπτη δολο, τον Τζιμ. Ο Τουαην στο μυθιστρημα χρησιμοποιε τη λακ γλσσα της εποχς του και, μεταξ λλων, επαναλαμβνει πνω απ 200 φορς τη λξη "νγρος" (nigger). Το ργο δη απ το 1885 δχτηκε αρνητικ κριτικ απ τους λευκος λγω της χυδαας γλσσας και της ανηθικτητς του, οπτε χαρακτηρστηκε ως και "αληθιν σκουπδι", και εξαιρθηκε απ κποιες δημσιες βιβλιοθκες. Εν τοτοις, ο ρνεστ Χμινγουε το χει χαρακτηρσει ως τη βση λης της σγχρονης αμερικανικς λογοτεχνας. Στις τελευταες δεκαετες του 20ου αινα το ργο δχτηκε να κριτικ ως ρατσιστικ, και απαγορεθηκε σε ορισμνα σχολεα των ΗΠΑ, που προηγουμνως εχρησιμοποιετο ως βοηθητικ βιβλο. Σε νετερες αγγλφωνες εκδσεις του μυθιστορματος χει αντικατασταθε η λξη "νγρος" με το "σκλβος" και χει παραληφθε η λξη "injun", που αναφερταν στους ιθαγενες της Αμερικς. Η απαγρευση του βιβλου σε σχολεο της Φιλαδλφεια "απ ναν πολιτικ ορθ χλο" κρθηκε αρνητικ, και χαρακτηρστηκε "λογοκρισα" απ εκπρσωπο του Γραφεου Πνευματικς Ελευθερας της Αμερικανικς νωσης Βιβλιοθηκν.
     Την δια χρονι, γνρισε την Ολβια (Λβυ) Λγκντον με την οποα νυμφετηκε στις 2 Φλεβρη 1870 κι εγκαταστθηκαν μαζ, για να σντομο χρονικ διστημα, στο Μπφαλο της Νας Υρκης. Εκε, ανλαβε καθκοντα εκδτη και συγγραφα για τη τοπικ εφημερδα Buffalo Express. Μετ την γννηση του γιου τους, Λνγκντον, στις 7 Νοεμβρου του 1871, εγκαταστθηκαν στο Χρτφορντ του Κονκτικατ. Στις 19 Μαρτου του 1872, γεννθηκε η πρτη τους κρη, Ολβια Σοζαν, εν τον Ιονιο του διου τους ο Λνγκντον πθανε χοντας προσβληθε απ διφθρια. Απκτησαν μαζ λλες δο κρες, την Κλρα (1874) και την Τζην Λμπτον (1880). Στο διστημα αυτ, ο Τουαην δωσε αρκετς διαλξεις, στις ΗΠΑ και στην Αγγλα, που την επισκφτηκε 1η φορ.



     Μχρι το 1891, ο Τουαην ζησε στο Χρτφορντ, που ολοκλρωσε μερικ απ τα σημαντικτερα ργα του, μεταξ των οποων Οι περιπτειες του Τομ Σγιερ (1876), Ο Πργκιπας και ο Φτωχς (1881) και νας Γινκης του Κονκτικατ στην αυλ του βασιλι Αρθορου (1889). Οι περιπτειες του Χκλμπερι Φιν – κατ πολλος το πιο γνωστ βιβλο του – δημοσιετηκε το 1885 και αποτλεσε να απ τα πρτα βιβλα που εκδθηκαν απ τον εκδοτικ οκο του διου του Τουαην, The Charles L. Webster Company, για τη διεθυνση του οποου ανλαβε καθκοντα ο ανηψις του, Charles Webster.
     Αν και τα ργα του εχαν μεγλη απχηση, γεγονς που του εξασφλιζε σημαντικ οικονομικ κρδη, ο Τουαην προβη σε πολλς στοχες επενδσεις των χρημτων του, γεγονς που τον οδγησε τελικ στα ρια της χρεωκοπας. Σε μα προσπθεια του να εξοικονομσει χρματα, στε να καλψει τα οικονομικ του χρη, εγκαταστθηκε το 1891 οικογενειακς στην Ευρπη πραγματοποιντας αρκετ ταξδια αν τον κσμο μχρι το 1900. Το 1894, η εκδοτικ του εταιρεα αναγκστηκε να διακψει τη λειτουργα της γεγονς που θησε τον Τουαην να δσει μια σειρ διαλξεων σε διφορες χρες, προκειμνου και πλι να εξοικονομσει χρματα. Καταλυτικ για την βελτωση της οικονομικς του κατστασης ταν η στεν φιλα που ανπτυξε με τον βιομχανο Χνρυ Χτλστον Ρτζερς, στλεχος της πετρελακς εταιρεας Standard Oil.



     Ο Τουαην επστρεψε στην Αμερικ το 1900. Κατ τον Ισπανο-Αμερικανικ πλεμο του 1898, εχε δη υοθετσει μα σκληρ στση απναντι στην αμερικανικ κυβρνηση, πολιτικ στση που διατρησε και μετ την επιστροφ στην πατρδα του, ως αντιπρεδρος της Αμερικανικς Αντι-Ιμπεριαλιστικς νωσης (American Anti-Imperialist League). Οι πολιτικς του απψεις του εχαν ως αποτλεσμα να χαρακτηριστε απ ορισμνους ως προδτης, αλλ και τη μη δημοσευση ορισμνων κειμνων του σε περιοδικ της εποχς, εξαιτας του φβου πολλν εκδοτν για πιθαν δυσφμιση. Το 1903, χοντας ζσει στην Να Υρκη 3 χρνια, η σζυγς του αρρστησε κι εγκαταστθηκαν στη Φλωρεντα της Ιταλας, που η Ολβια Λγκντον πθανε να χρνο μετ. Μετ το θνατ της, ο Τουαην επστρεψε στη Να Υρκη. Πθανε στο Ρντινγκ του Κονκτικατ στις 21 Απρλη 1910, σε ηλικα 74 ετν.
     Ο Μαρκ Τουαην ταν αριστοτχνης χιουμορστας. Η ζω του δεχνει τον νθρωπο, τον γεμτο ανσυχη ευθυμα, διαυγ οξυδρκεια και δυνατ λογικ. Τα ργα του, απ τη φιλολογικ ποψη χουν γονιμτητα, ευρες ορζοντες κι αριστοτεχνικ χειρισμ πολλν ζητημτων και θεμτων.
Η τχη και ο πλοτος ευνησαν απλχερα τον μεγλο συγγραφα που, παρλο που γελοσε αληθιν στη ζω, ταν στο βθος νας πικρς σαρκαστς. Και το μυστικ του αυτ το πρε μαζ του ταν πθανε.
     Ο αστεροειδς 2362 Μαρκ Τουαην (2362 Mark Twain) πρε τ' νομ του απ τον συγγραφα.


_____________________
    Παιδ του Μισισσιπ, μεγαλωμνος πλι στο ποτμι και ταξιδεμνος με τα ποταμπλοια, μ’ να φιλολογικ ψευδνυμο δανεισμνο απ τη ναυτικ ορολογα, αλλ ταυτχρονα υπαινικτικ αναφερμενο στη διδυμα, στη συνπαρξη δο εαυτν στο διο σμα, ο Σμιουελ Λνγχορν Κλμενς, λλως Μαρκ Τουαην, γεννθηκε στις
30 Νοεμβρου 1835 -τη μρα που ο κομτης του Χλε εμφανστηκε για πρτη φορ στον ουραν- στη Φλριντα του Μιζορι.
     Πθανε στις 21 Απριλου 1910 -μα μρα αφτου ο κομτης ξαναφνηκε στον αμερικανικ ουραν. Πντοτε λεγε τι εχε ρθει με τον κομτη και θα φευγε μαζ του- η προφητεα του πραγματοποιθηκε στο ακραιο. Στο μεσοδιστημα δολεψε στα ατμπλοια, μαθε την τχνη της τυπογραφας, εργστηκε ως αρθρογρφος στις εφημερδες του τπου του και ποτ δεν εγκατλειψε τη δημοσιογραφικ πνα. Ρτορας απ τους λγους, συνδαζε την εξυπνδα με το χιομορ και καθλωνε το κοιν με τον αστραφτερ λγο του. σο για τη λογοτεχνα του, αυτ αποτλεσε τομ στα αμερικανικ γρμματα.
     Το ργο που τον καθιρωσε ως γοητευτικ αφηγητ και μεγλο χιουμορστα ταν μια συλλογ διηγημτων με ττλο Ο ονομαστς λτης βτραχος της κομητεας Καλαβρας (1867), δισημο μως τον καναν οι ταξιδιωτικς εντυπσεις του απ την Ευρπη. Το βιβλο του The innocents abroad, or the New Pilgrims’s progress (Οι αδαες εις την ξνην, Το νο προσκνημα, 1869) ταν μια ευφυστατη παρωδα της ιδιατερα δημοφιλος στα μσα του 19ου αι. συναισθηματικς ταξιδιωτικς λογοτεχνας. Ο Μαρκ Τουαην θα κατακτοσε μετ τους μεγλους και τη καρδι των παιδιν.

     Πατρας του Τομ Σγερ (1876) και του Χκλμπερι Φιν (1884), θα μιλσει μ' εξαιρετικ επιτυχα στα παιδι, επιχειρντας μως ταυτχρονα, ιδιατερα μσω του Φιν, του πικαρσκου ρω του, να οξ σχλιο στη δουλοκτητικ κοινωνα και τη παρακμ της. μως, παρ' τι θα καθιστοσε τη παιδικ ηλικα προνομιακ χρο των συγγραφικν του εξορμσεων, δεν θα συνχιζε ως το τλος να τη βλπει σαν ναν ανφελο, ευτυχισμνο τπο. Τα βιβλα του Χρυσ εποχ (1873), Πργκηπας και φτωχς (1881), αφιερωμνο στις δο κρες του, νας γινκι απ το Κονκτικατ στην αυλ του βασιλι Αρθορου (1889), στιρα του παλιο κσμου, της ιπποσνης, της βασιλεας και του κλρου, εναι πνευματδη και χαριτωμνα, σα μως ακολουθον τον θνατο της 1ης του κρης, περνον απ την ειρωνεα στη χλεη κι απ το χιομορ στον σαρκασμ, αποκαλπτοντας τη προοσα μισανθρωπα και τη βαθτατη πικρα που γενν στο σοφ γερο-Τουαην η ανθρπινη κατσταση. Σημαντικτερα ργα αυτς της περιδου, που θα σημαδευτε απ το θνατο και της 2ης κρης του και της συζγου του Ολβια Λνγκτον, εναι Η τραγωδα του πεπονοκφαλου Γουλσον (1894), σφοδρ καταδκη των κοινωνιν που ανχονται τη δουλεα, Ο μυστηριδης ξνος (1898), να ελεγεο στη παιδικ αθωτητα, Ο νθρωπος που διφθειρε το Χιντελμπεργκ (1900), καταγγελα της υποκρισας των μικρν αμερικανικν κωμοπλεων.



      Μστορας των τεχνικν της υπερβολς, της ασβειας και της ολμπιας αταραξας, υπρξε μεγλος χιουμορστας, νας κυνικς, που οι αφορισμο του μειναν στην ιστορα. Αλιεοντας μα απ τις πιο χαρακτηριστικς αποστροφς του, που σε λγες γραμμς περιγρφεται η διαφορ μεταξ χιουμοριστικς και κωμικς ιστορας, δνω, νομζω, το στγμα της αντληψης του, για τη λειτουργα και τον τρπο σκησης του χιομορ: "Η χιουμοριστικ ιστορα λγεται με σοβαρτητα. Ο αφηγητς κνει ,τι εναι δυνατν προκειμνου να συγκαλψει το γεγονς τι μπορε η ιστορα του να 'χει κτι το αστεο. Ο αφηγητς μιας κωμικς ιστορας μως τη διηγεται λο ζλο κι απλαυση κι εναι ο πρτος που γελ μλις τελεισει. Και μερικς φορς, αν η ιστορα του χει επιτυχα, εναι πια τσο χαρομενος κι ευτυχισμνος, που επαναλαμβνει την “ατκα”. Εναι να θαμα τουλχιστον οικτρ". Οι αναγνστες που δεν μπερδεουν το χιομορ με το χοντρ καλαμπορι θα προσυπγραφαν ενθουσιωδς.
     Μαζ με τους αφορισμος του, πντως, ο Μαρκ Τουαην μς φησε τους αξεπραστους ρως του κι ναν εξχως οξυδερκ και παρατηρητικ τρπο προσγγισης της κοινωνικς σκηνς. πως χαρακτηριστικ παρατηρε ο Μλκολμ Μπρντμπερι, ταν εκενος που ολοκληρνοντας το ταξδι απ τη μεθριο στην εκβιομηχνιση, απ το δημοσιογραφικ χιομορ στη σοβαρ αφγηση, απ το γλιο στο σκοτδι και τη στιρα, απ τη διεθν φμη στην οικονομικ κατρρευση και στη συνχεια στην αντοχ, απ τον αναρχικ οπτιμισμ στην ηθικ απαισιοδοξα, δωσε στο παρελθν πολλς απ τις σγχρονες αποχρσεις του και στον τπο του τη ξεχωριστ φων του.   Κατερνα Σχιν
__________________



     Η τελευταα 10ετα του 19ου αι. τονε βρκε οικονομικ χρεωκοπημνο, εξαιτας στοχων επενδσεων, κτι που τον ανγκασε να περιοδεει δνοντας διαλξεις σε πολλ μρη του κσμου, εν παρλληλα συνχισε και τη συγγραφ. Σε αυτν την περοδο συγκαταλγεται και το διγημ του, Ενς εκατομμυρου λιρν χαρτονμισμα, (ελληνικ κδοση σε μετφραση Παπαδιαμντη στο Νον Πνεμα) την δια χρονι της αγγλικς κδοσς της Το καινοτμο περιοδικ του Βλση Γαβριηλδη, που εχε διρκεια ζως μνο δο τη, απ το 1892 ως το 1893, μετακνωσε στους αναγνστες του λες τις πρωτοποριακς ιδεολογες της εποχς. Σε αυτ δημοσιεονται συχντερα μεταφρσεις και μλιστα χι τσο αφηγηματικν σο επιστημονικν κειμνων, και λιγτερο συχν πρωττυπο ργο.), που εμπεριχεται σε ομνυμη συλλογ διηγημτων του.που εκδθηκε στη διρκεια της παραμονς του στην Αγγλα.
     Εδ, δημιουργε να φανταστικ κσμο, μσα στον οποο εναι δυνατ η αγπη και η τιμιτητα να συμπορεονται με τα χρματα. Υιοθετντας απθανες σκηνς, πως η αναπντεχη μεταφορ του κεντρικο ρωα του διηγματος, νρυ, απ την Αμερικ στην Αγγλα κι η ξαφνικ αλλαγ στον τρπο ζως του, αφο απ εργτης γνεται νας πμπλουτος νος με διασυνδσεις με την αριστοκρατα της Αγγλας, δημιουργε να ονειρικ περιβλλον, στο οποο απ την αρχ μπορε να συμμετχει ο αναγνστης. Η συλλογ δεν πρασε απαρατρητη στην Αγγλα, μολοντι δεν απσπασε μνο καλς κριτικς. Η Ακρπολις διαφημζει το περιοδικ, κνοντας ιδιατερη μνεα στο μεταφρασμνο διγημα του.
Στη μετφραση του Παπαδιαμντη προστθεται υπτιτλος Ιστορα ενς θνους αγρων, καθς επσης και μια εισαγωγικ παργραφος.
_________________________



 * Δεν φησα ποτ τη σχολικ διδασκαλα να αναμειχθε με την εκπαδευση μου.
 * Η ιστορα δε θα σταματσει να επαναλαβνεται, γιατ η φση του ανθρπου δεν μπορε να εμποδσει την επανληψη.
 * Κουργιο δεν εναι η λλειψη φβου. Εναι να δρας σε πεσμα του (φβου).
 * Κλασσικ εναι να βιβλο το οποο λοι υμνον, αλλ κανες δεν το χει διαβσει.
 * Το να κψει κανες το κπνισμα, εναι το πιο εκολο πργμα στον κσμο. Εγ προσωπικ, το χω κψει πνω απ 100 φορς.
* Το γεγονς πως ο νθρωπος γνωρζει το καλ και το κακ, αποδεικνει την ανωτερτητα της σκψης του σε σχση με τα ζα. Το γεγονς πως παρ’ λα αυτ, κνει το κακ, αποδεικνει την ηθικ κατωτερτητα σε σχση με τα ζα.
* Ο νθρωπος εναι το μνο ζο που τρει χωρς να πεινει, πνει χωρς να διψει και μιλει χωρς να χει τποτα να πει.
* Εκοσι χρνια απ τρα θα εσαι πιο απογοητευμνος για τα πργματα που δεν κανες παρ για τα πργματα που κανες. Γι’ αυτ, λσε τους κβους. Σαλπρισε μακρι απ το σγουρο λιμνι. Εξερενησε, ονειρψου, ανακλυψε.
* Οι δυο πιο σημαντικς μρες στη ζω σου εναι η μρα που γεννισαι και η μρα που ανακαλπτεις γιατ.
* Καλο τρποι εναι η συμφιλωση της μεγλης ιδας που χουμε για τον εαυτ μας με τη μικρ ιδα που χουμε για τους λλους.
* Απφευγε ανθρπους που προσπαθον να μεισουν τις φιλοδοξες σου. Οι μικροπρεπες νθρωποι πντα το κνουν αυτ. Αλλ οι πραγματικ μεγλοι, σε κνουν να αισθανθες τι κι εσ μπορες να γνεις μεγλος.
* ποτε βρεθες με την πλευρ της πλειοψηφας, εναι η στιγμ που πρπει να σταθες και να συλλογιστες.
* Ο παρδεισος βρσκεται εκε που εναι η Εα.



* Η πεποθηση τι οι θρησκεες των αλλδοξων εναι ψετικες, με κνει να υποψιζομαι τι σως και η δικ μου θρησκεα να εναι ψετικη.
* Να πας στον Παρδεισο για το κλμα και στη Κλαση για τη παρα.
* Οι ρυτδες θα πρεπε απλς να υποδεικνουν απ πο χουν περσει χαμγελα.
* Η πραγματικ πηγ του χιομορ δεν εναι η χαρ, αλλ η λπη. Δεν υπρχει χιομορ στον Παρδεισο.
* Οι ευτυχισμνοι πρπει να ξρουν πως σο πιο γεμτο εναι να ποτρι, τσο πιο εκολα χνεται.
* Πστη στην πατρδα, πντα. Πστη στην κυβρνηση, ταν το αξζει.
* Τρπεζα εναι το μρος που σου δανεζουν χρματα, αν μπορες ν’ αποδεξεις τι δεν τα χεις ανγκη.
* Ο Αδμ ταν νθρωπος: δεν θλησε το μλο για το μλο, το θλησε επειδ ταν απαγορευμνο.
* Ο καλτερος τρπος να δνεις κουργιο στον εαυτ σου εναι να δνεις κουργιο στους λλους.
* Στη ζω μου χω περσει απ φρικτς καταστσεις, μερικς απ τις οποες μλιστα συνβησαν και στην πραγματικτητα.
* Δεν εναι τα εδφια της ββλου, που δεν καταλαβανω, που με προβληματζουν. Εναι τα κομμτια που καταλαβανω.
* Εναι πιο εκολο να εξαπατσεις τους ανθρπους παρ να τους πεσεις τι χουν εξαπατηθε.
* Καλο φλοι, καλ βιβλα και μια αποκοιμισμνη συνεδηση. Αυτ εναι η ουσα μιας ευτυχισμνης ζως.
* Η ιστορα δεν επαναλαμβνεται, κνει μως ομοιοκαταληξες.
* Η κυβρνηση εναι απλς νας υπηρτης —νας προσωρινς υπηρτης. Δεν εναι στα καθκοντ της να ορζει τι εναι σωστ και τι εναι λθος και να αποφασζει ποιος εναι πατριτης και ποιος δεν εναι. Η δουλει της εναι να υπακοει σε εντολς, χι να τις δνει.
* Οι περισστεροι νθρωποι δεν αντχουν να κτσουν στην εκκλησα οτε για μια ρα την Κυριακ. Πς υποτθεται τι θα μποροσαν να ζσουν σε κτι πολ παρμοιο για μια αιωνιτητα;
* Βαθι μσα του, καννας νθρωπος δεν εναι δυνατν να χει σε μεγλη υπληψη τον εαυτ του.
* Ο νθρωπος που χει μια καινοργια ιδα εναι νας παρξενος μχρι η ιδα να πετχει.



* Προσξτε αυτν τη φοβερ παροιμα: «Απ παιδ κι απ τρελ μαθανεις την αλθεια». Συμπρασμα: Οι μεγλοι και οι σοφο νθρωποι δεν τη λνε ποτ.
* Μπορ να διδξω στον καθνα πς να αποκτσει αυτ που θλει στη ζω. Το πρβλημα εναι τι δεν βρσκω κανναν που να ξρει τι θλει.
* ταν χεις αμφιβολες, πες την αλθεια.
* Ο μνος τρπος να διατηρσεις την υγεα σου εναι να τρως αυτ που δεν θλεις, να πνεις αυτ που δεν σου αρσουν και να κνεις αυτ που θα προτιμοσες να μην κανες.
* Πολιτισμς εναι ο ασταμτητος πολλαπλασιασμς μη αναγκαων αναγκν.
* Ο θρυβος δεν αποδεικνει τποτα. Συχν, η κτα που κανε απλ να αυγ κακαρζει λες και χει γεννσει ναν αστεροειδ.
* Υπρχουν διφορα καλ προστατευτικ μσα εναντον των πειρασμν, αλλ το καλτερο απ’ λα εναι η δειλα.
* Ο καλτερος τρπος για να φτιξει το κφι σου εναι να προσπαθσεις να φτιξεις το κφι κποιου λλου.
* Μια γτα που κθισε πνω σε μια ζεστ σμπα, δεν πρκειται να καθσει σε μια ζεστ σμπα ξαν, αλλ δεν θα ξανακαθσει οτε πνω σε μια κρα σμπα.
* Ο νθρωπος εναι το μνο ζο που κοκκινζει· που θα πρεπε να το κνει.
* λες οι γενικεσεις εναι λαθεμνες, της παροσης συμπεριλαμβανομνης.
* Λγα πργματα συγκρνονται με την ενχληση που προξενε το «καλ παρδειγμα».
* Δεν μ’ αρσει η δουλει, ακμα κι ταν την κνει κποιος λλος.
* Αν λες πντα την αλθεια, δεν χρειζεται να θυμσαι τι επες.
* Ποτ μη μθεις να κνεις τποτα. Αν δεν μθεις, πντα θα βρσκεις κποιον λλο να το κνει για εσνα.
* Η μεγαλτερη φρσα που κανε ο Θες στην ανθρπινη φυλ εναι η απατηση μια γυνακα κι νας ντρας να ζουν μαζ παντρεμνοι.
* Ποτ μην αναβλλεις για αριο αυτ που μπορες να κνεις μεθαριο.
* Η σωστ δοσολογα των αφορισμν: μξιμουμ νημα, μνιμουμ λξεις.
* Δεν εμαι απ’ αυτος που ταν εκφρουν τη γνμη τους περιορζονται στα γεγοντα.
* Ποτ μην εσαι υπερπτης με τους ταπεινος. Ποτ μην εσαι ταπεινς με τους υπερπτες.
* Δεν θα ταν καλ να σκεφτμασταν λοι το διο: Εναι ο ανταγωνισμς που κνει το λογο να τρχει.
* Για να ζσεις την απλυτη ευτυχα, θα πρπει να χεις κποιον για να τη μοιραστες.



* Μου χουν κνει κομπλιμντα πολλς φορς και πντοτε με φρνουν σε δσκολη θση, επειδ πντα χω την ασθηση τι δεν λνε αρκετ.
* Η δια η μελνη με την οποα γρφεται η ιστορα εναι υγρ προκατληψη.
* Ο φβος για τον θνατο εναι επακλουθο του φβου για τη ζω. ποιος ζει μια γεμτη ζω, εναι τοιμος να πεθνει αν πσα στιγμ.
* Αγρασε γη. Δεν βγζουν πια λλο απ’ αυτ το πργμα.
* Δεν υπρχει πιο θλιβερ θαμα απ ναν νο που εναι απαισιδοξος, εκτς απ ναν γρο που εναι αισιδοξος.
* ρωτας εναι η ακαταμχητη επιθυμα να μας ερωτευθον ακαταμχητα.
* Μετ λπης μου σας πληροφορ τι οι φμες περ του θαντου μου εναι κπως υπερβολικς...
* Μη πετε στη μητρα μου τι ασχολομαι με τη πολιτικ. Νομζει πως εμαι πιανστας σε μπουρδλο.
* Μερικς φορς αναρωτιμαι αν τον κσμο κυβερνον κποιοι ξυπνοι που μας δουλεουν κποιοι ηλθιοι που μιλνε σοβαρ.
* Δεν εμαι νας Αμερικανς, εγ εμαι ο Αμερικανς.
* Ο θυμς εναι να οξ που μπορε να κνει περισστερο κακ στο σκεος στο οποο αποθηκεεται παρ σ’ αυτ στο οποο χνεται.
* Εναι καλτερο να σιωπσεις και να αφσεις τους λλους να σκεφτον τι εσαι ανητος, παρ να ανοξεις το στμα σου αποδεικνοντας το.
* Αν λες την αλθεια, δεν χρειζεται να θυμσαι τποτα.
* να πρσωπο που δεν διαβζει δεν χει πλεονκτημα σε σχση με κποιον που δεν ξρει να διαβζει.
* νας νθρωπος δεν μπορε να εναι ποτ ευχαριστημνος, αν ο διος δεν εναι ευχαριστημνος με τον εαυτ του.
* Να κνεις αυτ που φοβσαι περισστερο κι ο θνατος του φβου εναι ββαιος.
* νας στργγυλος νθρωπος δεν μπορε να περιμνεις να χωρσει σε μια τετργωνη τρπα αμσως. Πρπει να του δοθε χρνος για να τροποποισει το σχμα του.
* Μπορες αν θλεις να εσαι απρσεκτος στο ντσιμο σου αλλ κρτησε τη ψυχ σου καλοντυμνη.
* μουν ικανοποιημνος ταν απντησα αμσως. Επα τι δεν ξερα την απντηση.
* Χιλιδες ιδιοφυες ζουν και πεθανουν γνωστοι - ετε απ τους διους ετε απ λλους.
* λοι λνε: "Πσο σκληρ εναι να πεθνουμε". Παρξενο παρπονο, που βγανει απ' το στμα αυτν που ζησαν.


           Βντεο του Τμας ντισον, που δεχνει τον Μαρκ Τουαην

* Καλο τρποι εναι η συμφιλωση της μεγλης ιδας που χουμε για τον εαυτ μας με τη μικρ ιδα που χουμε για τους λλους.
* Η πραγματικ πηγ του χιομορ δεν εναι η χαρ, αλλ η λπη. Δεν υπρχει χιομορ στον Παρδεισο.
* Μσα στο χιομορ βρσκει κανες τον αστεσμ ενς ανθρπου που εναι σπνια ευδιθετος και ποτ ευτυχισμνος.
* ταν χεις αμφιβολες, πες την αλθεια.
* Τα ροχα κνουν τον νθρωπο. Οι γυμνο νθρωποι χουν μικρ μηδαμιν επιρρο στην κοινωνα.
* Καλο τρποι εναι η συμφιλωση της μεγλης ιδας που χουμε για τον εαυτ μας με τη μικρ ιδα που χουμε για τους λλους.
* Ας υποθσουμε τι εσαι ηλθιος. Και ας υποθσουμε τι εσαι μλος του Κογκρσου… Αλλ επαναλαμβνομαι.
* Καλ εναι να διαβζουμε την πργνωση του καιρο πριν προσευχηθομε για βροχ.
* Το κρεβτι εναι το πιο επικνδυνο μρος. Το 90% των ανθρπων πεθανουν εκε.
* Απφευγε ανθρπους που προσπαθον να μεισουν τις φιλοδοξες σου. Οι μικροπρεπες νθρωποι πντα το κνουν αυτ. Αλλ οι πραγματικ μεγλοι, σε κνουν να αισθανθες τι κι εσ μπορες να γνεις μεγλος.
* Υπρχουν διφορα καλ προστατευτικ μσα εναντον των πειρασμν, αλλ το καλτερο απ’ λα εναι η δειλα.
* ταν εσαι θυμωμνος, μτρα μχρι το τσσερα. ταν εσαι πολ θυμωμνος, βρσε.
* ταν κποιος σου προκαλε θυμ, να το ξρεις, εναι δυναττερς σου.
* Στο Παρσι με κοιτνε με απορα ταν τους μιλω Γαλλικ. Δεν μπρεσα ποτ να κνω αυτος τους ηλθιους να καταλβουν την δια τους τη γλσσα!
* Η βασικ διαφορ μεταξ μιας γτας και ενς ψματος εναι τι η γτα χει μνο εννι ζως..
* λοι μιλον για τον καιρ, αλλ καννας δεν κνει τποτα γι’ αυτ.




===================


     Τρα θα δσω το λγο στο φλο -και πολλκις συντρχτη στο Στκι- Νκο Σαραντκο, που προσφερε τοτη την ιστορα.
     Η τελευταα δεκαετα του 19ου αι. τον βρκε οικονομικ χρεωκοπημνο, εξαιτας στοχων επενδσεων, κτι που τον ανγκασε να περιοδεει δνοντας διαλξεις σε πολλ μρη του κσμου, εν παρλληλα συνχισε και τη
συγγραφ. Το γραψε το 1872 (κατ σμπτωση, η φωτογραφα που βρκα στην αγγλικ Βικιπαδεια εναι απ εκενα τα χρνια) και περιλαμβνεται στη συλλογ Roughin it. Εγ το πρα απ τη δτομη κδοση Μαρκ Τουαην: -Διηγματα Α'+Β' που εναι επιλογ απ τα παντ του, σε μετφραση της Ρνας Χατχοτ.
     Τη δτομη κδοση των Γραμμτων, που χει εξαντληθε πια και δεν χει ξανακυκλοφορσει, την εχα αγαπσει πολ ττε που βγκε, το 1979 -υπρχει ακμα γραμμνη με μολβι η τιμ, 140 δρχ. ο τμος. Το διγημα χει πολλ αμερικνικα κρια ονματα, που χουν μεταγραφε με τις συμβσεις της εποχς, δηλαδ χωρς απλογρφηση, π.χ. Τζηκοπς αντ Τζικοπς που θα λγαμε σμερα. Τα φησα πως ταν, μλλον απ φυγοπονα. φησα και το Ιλλινις διτι τσι το λγαμε ττε, δεν εχε πρει το κουτλι μας νερ να μορφωθομε και να μθουμε τι το λνε Ιλινι.

                                     Η Ιστορα Με Το Κριρι

     Εκενο τον καιρ τα παιδι μου 'λεγαν πτε πτε τι πρεπε να παρακαλσω κποιον Τζιμ Μακ Μπλην να μου διηγηθε τη συναρπαστικ ιστορα με το κριρι του παππο του – αλλ πντα πρσθεταν τι δεν πρεπε ν' αναφρω το θμα αν ο Τζιμ δεν ταν μεθυσμνος εκενη την ρα -χι πολ δηλαδ, απλς σο χρειζεται για να 'ρθει στο κφι και να νιθει νετα. Μου το 'λεγαν συνχεια, μχρι που ρχισε να με τρει η περιργεια. γινα η σκι του Μπλην. Αλλ μταια, γιατ τα παιδι λο και κποια αντρρηση εχαν για την κατστασ του. Συχν μθαγε αρκετ, ποτ μως ικανοποιητικ. Ποτ δεν εχα ξαναπαρακολουθσει νθρωπο με τσο αμεωτο ενδιαφρον, με ττοια ανσυχη αγωνα. Ποτ δεν εχα λαχταρσει τσο να δω ναν νθρωπο να γνεται σκνπα.
     Επιτ­λους, να βρδι, τρεξα βιαστικ στην καλβα του, γιατ εχα μθει τι αυτ τη φορ η κατστασ του ταν ττοια, που ακμα κι οι πιο σχολαστικο την βρισκαν ψογη -ταν ρεμα, γαλνια, συμμετρικ με­θυσμνος- οτε νας λξιγκας δεν σπαγε τη φων του, οτε να σννεφο στο μυαλ του δε σκοτενιαζε τη μνμη του. Μπανοντας τον εδα να κθεται πνω σ' να δειο βαρλι απ μπαροτι, μ' να πλινο τσιμποκι στο να χρι και το λλο σηκωμνο για να επι­βλει την ησυχα. Το πρσωπ του ταν κκκινο, ολο­στργγυλο και πολ σοβαρ. Ο λαιμς του ταν γυ­μνς και τα μαλλι του ανκατα. Στην εμφνιση και την αμφεση ταν νας αντιπροσωπευτικς τπος χρυσοθρα τς εποχς. Πνω στο τραπζι ταν στημνο να κερ και στο θαμπ του φως ξεχρισα «τα παιδι» καθισμνα εδ κι εκε σε ρντζα, κιβτια, βαρλια απ μπαροτι κλπ.

«Σσσ!» επαν. «Μη μιλτε, αρχζει».
     Βρκα αμσως κθισμα κι ο Μπλην επε:
     «Δε φαντζομαι να ξανρθουν ποτ κενες οι μρες. Εγ πντως ττοιο βαρβτο κριρι δεν χω ξαναδε. Ο παππος το 'φερε απ' το Ιλινις -τ' αγρασε απ κποιον Γητς -Μπλ Γητς- μπορε και να τον χετε ακουστ. Ο πατρας του ταν ψλτης -Βαπτιστς- κι ταν και κομπιναδρος, μεγλη μρκα. πρεπε να ση­κωθες πολ νωρς για να τον πισεις στον υπνο το γρο Γητς. Εκενος ταν που 'βαλε τους Γκρην να δι­πλαρσουν τον παππολη μου ταν ξεκνησε για δυτικ. Ο Σεθ Γκρην ταν ο καλτερος του χωριο. Παντρε­τηκε μια Γουλκερσον -τη Σρα Γουλκερσον- κα­λβολο πλσμα ταν, και το καμρι του Στνταρντ, τσι λγαν σοι την ξρανε. παιρνε το σακ με το αλερι κι κανε μια και το φρτωνε στον μο σα να 'ταν ποπουλο. Κι τανε και χρυσοχρα! Κι ανεξρτη­τη! κου να δεις: ρθε ο Σιλ Χκινς κι ρχισε να τη γυρνοβολει, κι εκενη του λει τι δε με νοιζουν τα λεφτ σου, πντως εγ χωρι με σνα δεν κνω. Βλπεις, ο Σιλ Χκινς -, λοιπν χι, δεν ταν ο Σιλ Χκινς- ταν νας αλητμπουρας, ο Φλκινς – μου διαφεγει το μικρ του. Αλλ τανε μεγλος μασκαρς. να βρδυ, σουρωμνος, μπανει στον εσπεριν κι αρχζει να φωνζει «Ζτω ο Νξον» -νμιζε πς ταν προεκλογικ συγκντρωση. Και σηκνεται ο γρο Φργκιουσον, ξαλλος, και τον πετει απ το παρθυρο και πφτει πνω στη Μις Τζφερσον, καρφωτς στο κεφλι τς ρθε, τς δστυχης. Καλ ψυχ -εχε γυ­λινο μτι και το δνειζε στη γρι Γουγκνερ, ταν της ρχονταν επισκψεις, γιατ εκενη δεν εχε. Αλλ της πεφτε μικρ, κι ταν ξεχνιταν η Μις Γουγκνερ, στριφογριζε στην κχη και κοταζε προς τα πνω στα πλγια, κι απ δω κι απ κει. Και τ' λλο μτι στυλωμνο να κοιτζει σια μπροστ σαν κανοκιλι. Τος μεγλους δεν τους νοιαζε, αλλ τα παιδι μπ­γανε τα κλματα μλις την βλεπαν, ταν ανατριχιαστικ. Παιδευταν να το στερεσει με μπαμπκι -αλλ δε γινταν- φευγε το μπαμπκι και περσσευε απ τη μια μερι και την βλεπαν τα παιδι και πθαιναν σπα­σμος. Της πεφτε συνχεια, και σε κοταζε με κενη την δεια τρπα και σ' φερνε σε δσκολη θση, γιατ εκενη πο να καταλβει πτε της λειπε, ττοια τφλα που 'χε απ κενη τη μερι. Κι τσι κποιος τη σκον­ταγε και της λεγε, «Το μτι σας χει χαλαρσει κ­πως, αγαπητ δεσποινς Γουγκνερ» -κι πειτα λοι κθονταν και περμεναν να το ξανασφηνσει στη θση του- το μπρος πσω συνθως, κι ταν πρσινο σα β­τραχος, γιατ' τανε και ντροπαλ και τα 'χανε εκολα μπροστ σε κσμο. 'τσι κι αλλις ββαια δεν περαζε που τανε το μπρος πσω, γιατ το δικ της το μτι τανε γαλαν και το γυλινο τανε κτρινο μπροστ, κι τσι απ' που και να το 'βαζε δεν ταριαζε τσι κι αλ­λις. σσος στην τρκα, η γρι Γουγκνερ. ποτε εχε κσμο στο σπτι, δανειζταν το ξλινο πδι της Μις Χγκινς για να μπορε να περπατει. ταν πολ πιο κοντ απ' τ' λλο της το ξερ, αλλ εκενην δεν την νοιαζε. 'λεγε τι δεν τ' ντεχε τα δεκανκια ταν εχε κσμο, γιατ' ταν χασομρι. ταν εχε κσμο, λει, κι πρεπε να γνουν να σωρ δουλεις, θελε να σηκνεται και να τις ξεπετει στα γργορα, μνη της. τανε και φαλακρ σα λαμπγυαλο και δανειζταν την περοκα της Μις Τζηκοπς -η Μις Τζηκοπς ταν, η γυνακα του νεκροθφτη- μια παλιοβρμα ταν κι ταν κποιος αρρσταινε πγαινε και θρονιαζταν στο σπτι του και τον περμενε. Και το τομρι ο ντρας της κα­θταν λη μρα στη σκι σ' να φρετρο που λογ­ριαζε τι θα ταριαζε στον υποψφιο. Κι αν χασομραγε ο πελτης και δεν ταν σγουρος, παιρνε σν­τουιτς και μια κουβρτα και κοιμτανε μσα στο φρε­τρο τη νχτα. τσι την πτησε μια φορ, με παγωνι, κπου τρεις βδομδες, να κθεται να περιμνει μπροστ στο σπτι του γρο Ρμπινς. Και μετ, δυο χρνια ολκληρα του 'χε κψει την καλημρα του γρου, γιατ του την σκασε. παθε κρυοπαγματα στο να πδι κι χασε κι να σκασμ λεφτ γιατ ο γρο Ρμπινς γινε περδκι. Λοιπν, ταν ξαναρρστησε ο Ρμπινς, ο Τζηκοπς σκφτηκε να τα φτιξει πλι μαζ του και πρασε να χρι βερνκι το διο φρετρο και το πρε και πγε να τνε δει. Αλλ δεν ταν και τσο απλ να τνε ρξεις το γρο Ρμπινς. Του επε να μπει μσα και φαινταν ετοιμοθνατος κι αγρασε το φρετρο δκα δολρια κι ο Τζηκοπς επε τι θα του τα 'δινε πσω κι λλα εικοσπντε απ πνω αν ο Ρμπινς το δοκμαζε και δεν το 'βρσκε του γοστου του. Κι πειτα ο Ρμπινς πθανε, και στην κηδεα σπει το καπκι και πετγεται πνω τυλιγμνος στο σβανο και λει στον παπ τρμα η παρσταση γιατ εγ ττοιο φρετρο δεν το αντχω. Βλπετε εχε ξαναπθει νεκροφνεια μια φορ στα νιτα του, κι τσι σκφτηκε να το παξει μον ζυγ. κανε το λογαριασμ του κι αν ξαναγριζε, ταν λεφτ στην τσπη του, κι αν χι, εκενος δε θα 'χανε δεκρα. Και, μα το Θε, κανε μνυση στο Τζη­κοπς και κρδισε και τη δκη. Κι στησε το φρετρο στο σαλνι κι λεγε τι τρα δε βιαζταν. Κι ο Τζηκοπς βγαζε αφρος απ' το κακ του. Ξανφυγε για την Ιντινα, μετ απ λγο -πγε στη Γουλσβιλ- απ' τη Γουλσβιλ ταν κι οι Χγκαντορν. Εξαιρετικ οικογ­νεια. Απ το Μαρηλαντ, γενις ολκληρες. Δεν χω δει νθρωπο ν' ανακατεει τα ποτ του και να βλαστη­μει καλτερα απ το γρο Χγκαντορν. Η δετερη γυνακα του ταν η Χρα Μπλινγκς – πρην Μπκυ Μρτιν. Η μνα της ταν η πρτη γυνακα του Ντνλαπ. Η μεγαλτερη κρη, η Μαρα, παντρετηκε ναν ιεραπστολο και πθανε σα χριστιαν -τη φγανε οι γριοι και κενον τνε φγανε, το δστυχο -τον κ­νανε βραστ. Δεν ταν θιμο, τσι λνε, αλλ εξγησαν στους φλους του που πγανε να προυνε τα πργματ του, τι τος εχαν δοκιμσει μ' να σωρ τρπους τος Ιεραπστολους και ποτ δεν τος γνονταν νστιμοι -κι οι συγγενες του συγχστηκαν που χαρμισε τη ζω του για να ηλθιο περαμα, τρπος του λγειν. Αλλ να ξρετε, τποτα δεν πει ποτ χαμνο. λα που δεν καταλαβανουνε οι νθρωποι και δε βλπουνε το λγο, λα φανερνονται ταν επιμνεις και τα σκαλσεις λι­γκι. Και το κρας εκενου του ιεραπστολου, οτε κι αυτς δεν το 'ξερε, προσηλτισε μχρι και τον τελευ­ταο κανβαλο που δοκμασε τη σοπα. Μνο αυτ τος πεισε. Λοιπν, μη μου λτε εμνα τι τον βρασαν τυ­χαα. Τποτα δε γνεται τυχαα. ταν ο μπρμπας μου ο Λεμ εχε ανβει σε μια σκαλωσι μια φορ κι σκυβε απξω, θα ξρναγε μεθυσμνος θα 'ταν, δεν ξρω, νας Ιρλανδζος μ' να τσουβλι τοβλα πεσε πνω του απ το τρτο πτωμα και το 'σπσε τη ραχοκοκα­λι σε δυο μερις. Κι επαν τι ταν ατχημα. Σιγ το ατχημα. Δεν ξερε οτε πς βρθηκε εκε, αλλ βρ­θηκε εκε για ναν καλ λγο. Αν δεν ταν εκε, ο Ιρλανδς θα 'χε γνει κομματκια. Και καννας δε μου το βγζει απ το μυαλ. ταν κι ο σκλος του εκε, του μπρμπα Λεμ. Γιατ δεν πεσε πνω στο σκλο ο Ιρλανδς; Γιατ ο σκλος θα τον εχε δει και θα 'χε φγει. Γι' αυτ δεν πεσε πνω στο σκλο. Δε μπορες να βασζεσαι σ' να σκλο για να εκτελε τις βουλς της Θεας Πρνοιας. Ακοστε που σας λω, ταν στημνη υπθεση. Ατυχματα δεν υπρχουν, παιδι. Ο σκλος του μπρμπα Λεμ  -θα 'πρεπε να τνε βλπατε εκενο το σκλο. Τσοπανσκυλο ταν - μλλον μισ τσοπανσκυλο, μισ μπουλντγκ- θαυμσιο ζο. ταν του πστορα Χγκαρ πριν τον πρει ο μπρμπα Λεμ. Χγκαρ απ' τους Χγκαρ της Ρηζρβ. Μεγλο σι. Η μνα του ταν Γουτσον. Μια απ τς αδερφς του παντρετηκε ναν Γουλερ. Εγκαταστθηκαν στο Μργκαν και τον φαγε η μηχαν σε μια ταπητουργα και σε δεκαπντε δευτερλεπτα τον βγαλε χαλ απ την λλη. Η χρα του το αγρασε εκενο το κομμτι κι οι νθρωποι ρθαν απ εκατ μλια μακρι για να πνε στην κηδεα. ταν δεκατσσερα μτρα ολκληρα το κομμτι, κι εκενη δεν τους φηνε να τον τυλξουν, αλλ τον φτεψε τσι πως ταν -σ' λο το μκος. Η εκκλησα δεν ταν και πολ μεγλη κι η μια κρη του φρετρου περσσευε απ το παρθυρο. Δεν τον θαψαν, τον φτεψαν στημνο τσι -σ μνημεο- και κρφωσαν και μια ταμπλα που γραφε - γραφε - γραφε - εις μ-ν--μ-η-ν δεκατεσσρων μ--τ-ρ-ω-ν χα…λιο - με τα λ-ε-ψ-α-ν-α του Γ-ου--λ-ι-α-μ Γου--»
     Εδ και λγη ρα ο Τζιμ Μπλην εχε αρχσει να χα­σμουριται ολονα και πιο συχν -το κεφλι του πεσε μπροστ, μια, δυο, τρεις φορς- μχρι που ακομπησε στο στθος του και βυθστηκε σ' να γαλνιο κι ατραχο πνο. Δκρυα τρεχαν στα μγουλα των παιδιν -κντευαν να πνιγον προσπαθντας να κρατσουν τα γλια τους. Απ την αρχ γλαγαν, μλο που εγ δεν το εχα προσξει. Κατλαβα τι "μου την εχαν σκ­σει". μαθα ττε πς η ιδιομορφα του Τζιμ Μπλην ταν τι ποτε φτανε σ' να ορισμνο στδιο μθης, καμι ανθρπινη δναμη δε μποροσε να τον εμποδσει ν' αρχσει να διηγεται τη θαυμσια περιπτεια που το εχε συμβε κποτε με το κριρι του παππο του -κι η πρτη φρση του σχετικ με το κριρι ταν κι η μο­ναδικ που εχε ακοσει ποτ νθρωπος. Πντα πδαγε απ το να θμα στο λλο, ασταμτητα, μχρι που δεν ντεχε λλο στο ουσκι και τον παιρνε ο πνος. Τ ταν εκενο που εχε συμβε σ' αυτν και το κριρι του παππο του, εναι να σκοτειν μυστριο, γιατ μχρι σμερα καννας δεν το 'χει μθει.
_________________

                                   Η Τχνη Του Ψεδους 

Περ της παρακμς της τχνης του ψεδους
                                                                                                    (αποσπ.)
     ΠΑΡΑΚΑΛ ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΜΕ: δεν χω πρθεση να υπαινιχθ τι η συνθεια του ψεδεσθαι χει παρακμσει χει διακοπε -χι. Γιατ το Ψεδος, ως Αρετ κι ως Αρχ, εναι αινιο· το Ψεδος ως αναδημιουργα, παρηγορι, καταφυγ σε καιρος ανγκης -ως τταρτη Χρις, ως δκατη Μοσα, ως ο καλτερος και πισττερος φλος του ανθρπου- εναι αθνατο κι εναι αδνατον ν' αφανιστε απ τη γη σο θα συνεχσει να υπρχει αυτ η Λσχη. Το παρπον μου απλς αφορ τη παρακμ της τχνης του ψεδους. Κθε υψηλφρων νθρωπος, κθε νθρωπος με ευαισθησες που παρατηρε τον αδξιο κι χαρο τρπο με τον οποο ψευδμαστε σμερα, θλβεται βλποντας μια τσο ευγεν τχνη να εκπορνεεται. Μπροστ σε βετερνους σαν κι εσς, πως εναι φυσικ, μπανω στο θμα μου με κποια επιφυλακτικτητα, νιθω σαν μια γρι παραμνα που προσπαθε να υποδεξει τρπους διαπαιδαγγησης των νηπων σε μητρες στο Ισραλ.
     Κριοι, δεν θα περνοσε ποτ απ το μυαλ μου να επικρνω εσς, που σχεδν λοι εστε μεγαλτερο μου σε ηλικα -κι αντερο μου σ' αυτν την τχνη– κι τσι,
αν πτε-πτε σας φανε πως το αποτολμ, σας διαβεβαινω τι στις περισστερες περιπτσεις αυτ θα συμβε υπ το πνεμα του θαυμασμο παρ της φιλοκατηγορας του καταλογισμο, γιατ, αληθιν, αν αυτ η πλον εκλεπτυσμνη απ τις καλς τχνες εχε αντιμετωπιστε παντο με τη φροντδα, την ενθρρυνση και την ευσυνεδητη σκηση κι εκμετλλευση την οποα της χει αφιερσει αυτ η Λσχη, δεν θα χρειαζταν να εκφρσω αυτν μου τη θλψη, να χσω στω κι να δκρυ. Δεν το λω αυτ για να σας κολακψω: το λω μσα σε πνεμα δκαιης κι ευγνμονος αναγνρισης. [Εχα την πρθεση, σ' αυτ το σημεο, να αναφρω ονματα και να δσω επιφαν παραδεγματα, μως υππεσαν στην αντληψ μου ορισμνες ενδεξεις, οι οποες με προτρεψαν να αποφγω ειδικς μνεες και να περιοριστ σε γενικτητες.]
     Καμμι αντληψη δεν εναι πιο εμπεδωμνη απ εκενη που θεωρε το ψεδος μια αναγκαιτητα υπ τις συνθκες που ζομε – το συμπρασμα, λοιπν, τι εναι Αρετ εναι αυταπδεικτο. Καμμι αρετ δεν μπορε να φθσει στο υπρτατο ψος και στην ψιστη χρησιμτητ της χωρς προσεκτικ και επιμελ καλλιργεια -ως εκ τοτου, αναμφλεκτα, η αρετ του ψεδους θα 'πρεπε να διδσκεται μσω των σχολεων, της οικογενειακς εστας, ακμη και των εφημερδων. Τι πιθαντητες χει ο αδας, ακαλλιργητος ψετης ναντι του εκπαιδευμνου ειδικο; Τι πιθαντητες χω εγ ναντι του κυρου Περ…, ναντι ενς δικηγρου; Το συνετ ψεδος εναι αυτ που χρειζεται ο κσμος. Μερικς φορς σκφτομαι πως εναι καλτερο και ασφαλστερο να μην ψεδεσαι καθλου, παρ να ψεδεσαι ασνετα. να αδξιο, μη επιστημονικ ψεδος εναι εξσου αναποτελεσματικ, σο κι η αλθεια.
     Και τρα ας δομε τι λνε οι φιλσοφοι. Προσξτε κενη τη τσο διαδεδομνη παροιμα: "Απ μικρ κι απ τρελλ μαθανεις την αλθεια". Το συμπρασμα εναι απλ κι ολοκθαρο: οι ενλικοι κι οι πνευματικ υγιες ποτ δεν λνε αλθεια. Ο Πρκμαν, ο ιστορικς, επισημανει: « αρχ της αληθεας ενδχεται να καταλξει σε παραλογισμ». Σ' λλο σημεο, στο διο κεφλαιο, τονζει: "Το απφθεγμα εναι πολ παλι: η αλθεια δεν πρπει να λγεται λες τις φορς κι εκενοι, τους οποους ενοχλε μια ασθενς συνεδηση, ωθντας τους σε μια καθ' ξιν παρβαση του ανωτρω γνωμικο, εναι ηλθιοι και κοινωνικς μστιγες". Σκληρ γλσσα, κι μως απολτως αληθιν.
     Κανες απ μας δεν θα μποροσε να ζσει πλι σε ναν καθ' ξιν φιλαλθη· μως, δξα τω Θε, καννας απ μας δεν εναι υποχρεωμνος να το κνει. νας καθ' ξιν ειλικρινς απλοστατα εναι να πλσμα της φαντασας. δεν υπρχει και δεν χει υπρξει ποτ. Φυσικ, υπρχουν νθρωποι που νομζουν τι ποτ δεν ψεδονται, μως δεν εναι τσι -κι αυτ ακριβς η γνοια εναι να απ τα πργματα που ντροπιζουν τον λεγμενο «πολιτισμ» μας. λοι ψεδονται, κθε μρα και κθε ρα. Στον πνο και στον ξπνο τους. Στα νειρα, στη χαρ και στη λπη τους. Ακμα κι αν συγκρατσουν τη γλσσα τους, τα χρια τους, τα μτια τους, η συμπεριφορ τους, λα εκφρζουν εξαπτηση και μλιστα σκπιμη. Ακμη και στις θρησκευτικς τελετς… συγγνμη, παραδχομαι πως μλις επα μια κοινοτοπα.
     Σε μια μακριν χρα που διαβιοσα κποτε, οι κυρες συνθιζαν να τριγυρζουν στην πλη και να κνουν επισκψεις, υπ το ανθρπινο και ευγενς πρσχημα τι θλουν να δουν η μα την λλη· κι ταν επστρεφαν σπτι τους, κατηγοροσαν με ευφρσυνη φων σες εχαν επισκεφθε, ανακρζοντας: «Κναμε δεκαξι επισκψεις κι ανακαλψαμε τι οι δεκατσσερις εχαν ξεπορτσει», χωρς να εννοον τι ανακλυψαν κτι ανθικο εναντον των δεκατεσσρων, χι ταν απλς μια κφραση της καθομιλουμνης που σμαινε τι οι κυρες αυτς βρσκονταν εκτς οικας κι ο τρπος με τον οποο την λεγαν εξφραζε τη ζωηρ τους ικανοποηση για το γεγονς. Λοιπν, το τι υποδονταν πως θελαν να δουν τις δεκατσσερις -και τις λλες δο με τις οποες δεν εχαν φανε τσο τυχερς- ταν ο πλον συνθης κι πιος τρπος του ψεδεσθαι, ο οποος περιγρφεται επαρκς ως απκλιση απ την αλθεια.
     Εναι δικαιολογσιμος; Ασφαλς. Εναι μορφος, εναι ευγενς· επειδ στχος των κυριν αυτν δεν ταν να αποκομσουν κποιο φελος, αλλ να ευχαριστσουνε και τις δεκαξι γνωστς τους. Ο σκληρκαρδος αληθοκπηλος απλς θα δλωνε στω θα ανφερε το γεγονς τι πραγματικ, δεν θελε να δει αυτος τους ανθρπους, με αποτλεσμα και να φανε αγενς και να προκαλσει μιαν εντελς περιττ δυσαρσκεια. Κι επιπλον, εκενες οι κυρες σ' εκενη τη μακριν χρα... δεν πειρζει μως, ας το προσπερσουμε. ντως, γνριζαν εκατοντδες ευχριστους τρπους...
(...)
___________

                         Οι Περιπτειες Του Τομ Σγιερ

(αποσπ.)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η ΘΕΙΑ ΠΟΛΥ

-Τoμ!
     Καμμα απντηση.
-Τομ!
     Καμμα απντηση.
-Αναρωτιμαι πο στην ευχ χει πει αυτ το παιδ! Τομ! Ε Τομ!
     Η γρι κατβασε τα γυαλι στη μτη της, ριξε μια ματι στο δωμτιο κι στερα τα σκωσε στο μτωπ της και κοταξε πλι γρω της. Κανονικ δεν χρησιμοποιοσε ποτ τα γυαλι της για να ψξει για να τσο ασμαντο αντικεμενο, πως να παιδ, τα φοροσε μνο σαν στολδι, ταν ντυνταν με τα καλ της. μεινε σαστισμνη για μια στιγμ κι στερα συνχισε με λιγτερο γρια φων, αλλ αρκετ δυνατ:
-Αν σε πισω στα χρια μου κακομορη θα σε...
     Η φρση μεινε μισοτελειωμνη γιατ, διπλωμνη στα δο, ψαχνε με τη σκοπα κτω απ το κρεβτι και της πιστηκε η ανσα. Παρ’ λες μως τις προσπθεις της, το μνο που κατφερε ταν να ξετρυπσει τον γτο.
-λη την ρα πρπει να τρχω να κυνηγω αυτ το παλιπαιδο! Η πρτα ταν ανοιχτ. Η γρι κυρα πγε και στθηκε στο κατφλι και βλθηκε να επιθεωρε τις ντομτες και τα αγριχορτα του κπου. Πουθεν ο Τομ!
-Ε Τομ, φναξε ακμη ποιο δυνατ για να ακουστε μακρι. κουσε ναν ελαφρ θρυβο πσω της και γρισε αρκετ γργορα στε να προφτσει να αρπξει απ την κρη του σακακιο του να αγορκι τοιμο να ξεγλιστρσει.
-Σε τσκωσα, πρεπε να το εχα φανταστε πως θα σουν μσα στο κελρι. Τι κανες εκε μσα;
-Τποτε!
-Τποτε; Δες τα χρια σου, δες το στμα σου! Πς πασαλεφτηκες τσι;
-Δεν ξρω θεα μου.
-Ξρω μως εγ! Εσαι γεμτος μαρμελδες! Κι μως σ’ το επα χλιες φορς πως αν ξαναπειρξεις τη μαρμελδα, θα σε συγυρσω, που θα το θυμσαι για μια ζω! Δωσ’ μου εκενη τα βτσα!
-Θεολη μου, πρσεχε πσω σου, θετσα μου!
Η γρι κυρα στρφηκε απτομα μαζεοντας αλαφιασμνη την φαρδι της φοστα για να προφυλαχτε απ τον γνωστο κνδυνο. Ο πιτσιρικς βρκε την ευκαιρας, πδηξε το ξλινο φρχτη του κπου κι εξαφανστηκε. Η θεα Πλυ μεινε εμβρντητη. στερα μλις συνλθε απ την κπληξη, βαλε τα γλια.
-Παλιπαιδο!
     Πλι την παθα! Θα ‘πρεπε να το υποψιαστ πως κτι θα μου σκρωνε! Δεν εναι, βλπεις, η πρτη φορ που με ξεγελ! Μα σο γερν κανες, τσο ξεμωρανεται. Αλλ τι φταω κι εγ; Κθε μρα κτι καινοργιο σκαρφζεται! Ποτ δεν κνει δο φορς το διο κλπο, για να ξρω πς να φερθ. Κι αφο με κνει ξω φρενν με τα καμματ του, κτι θα μηχανευτε κθε φορ για να τραβξει αλλο την προσοχ μου για να με κνει να γελσω, τσι που μου περν ο θυμς και δεν χω πια τη διθεση να τον δερω. Δεν κνω σωστ το καθκον μου με αυτ το παιδ. Το ξλο βγκε απ τον παρδεισο, πως λει κι η Αγα Γραφ, και δεν χει κι δικο. Ο Τομ χει το διβολο μσα του, αλλ εναι
παιδ της καημνης της αδερφς μου και δεν αντχω να τον δρνω. Κθε φορ που τον συγχωρ το χω βρος στην συνεδησ μου μα και κθε φορ που σηκνω χρι πνω του, ματνει η καρδι μου. Πς να μην στεναχωριμαι! Θα το σκσει τρα απ το σχολεο και για να τον τιμωρσω, θα αναγκαστ να τον βλω να δουλψει αριο. Κι ωστσο εναι σκληρ να δουλεει το Σββατο, που λα τα παιδι κθονται κι ειδικ αυτς, που σιχανεται τη δουλει. Απ την λλη μως, πρπει να κνω το καθκον μου, αλλις θα καταστραφε το παιδ.
     Ο Τομ ντως το σκασε απ το σχολεο και διασκδασε με την ψυχ του στο ποτμι. Δεν γρισε στο σπτι παρ την ρα που θα βοηθοσε τον Τζιμ, τον μικρ νγρο, να πριονσει τα ξλα για την επμενη μρα και να κψει τα προσανμματα για το δεπνο. Γρισε πντως αρκετ νωρς, στε να κνει την περισστερη δουλει. Ο Σιντ, ο ετεροθαλς αδερφς του Τομ, εχε τελεισει κιλας τη δουλει του γιατ ταν να συχο παιδ και δεν του ρεσαν οι αταξες.
     Στο δεπνο εν ο Τομ τρωγε (κλβοντας κθε φορ που 'βρισκε ευκαιρα κομμτια ζχαρης), η θεα Πλυ του 'κανε διφορες πλγιες ερωτσεις, προσπαθντας να τον ψαρψει. πως λα τα αθα πλσματα, πστευε πως ταν θαυμσια διπλωμτισσα και θεωροσε τις αφελστατες ερωτσεις της σαν θαματα πονηρις.
-Τομ, κανε πολ ζστη στο σχολεο σμερα; τον ρτησε
-Ναι θεα.
-Φοβερ ζστη;
-Ναι.
-Δεν εχες την επιθυμα να πας να κολυμπσεις;
     Λγο ανσυχος ο Τομ ρχισε να μην αισθνεται τσο νετα Κοταξε ερευνητικ την θεα του αλλ δεν μπρεσε να καταλβει τποτα απ την κφραση του προσπου της.
-Τρα πντως δεν εσαι ιδρωμνος.
     Κολακευταν που εχε διαπιστσει πως το πουκμισο ταν στεγν, χωρς να ξρει που θα μποροσε να καταλξει. Ο Τομ, μως, εχε μυριστε πο το πγαινε η θεα του κι λαβε τα μτρα του πριν απ την καινοργια επθεση της.
-Μερικο συμμαθητς μας το βρκαν παιχνδι να μας πιτσιλσουνε το κεφλι με νερ.. Ακμα εναι βρεγμνα τα μαλλι μου, βλπεις;
     Η θεα Πλυ στεναχωρθηκε: εκενη πρεπε να εχε προσξει αυτ την ενοχοποιητικ λεπτομρεια. Τρα πια, χανε το πλεονκτημα του αιφνιδιασμο. πειτα μως της ρθε μια καινοργια μπνευση.
-Τομ, δεν πιστεω να ξλωσες το γιακ απ το πουκμισ σου ταν ρχνατε νερ στα κεφλια σας; Για ξεκομπωσε το σακκι να δω!
     Κθε ανησυχα σβησε απ το πρσωπο του Τομ. νοιξε πρθυμα το σακκι, ο γιακς ταν στρεα ραμμνος.
-Εντξει! μουνα σγουρη πως το εχες σκσει απ το σχολεο και εχες πει για κολμπι μα κανα λθος, σε συγχωρ και για το πρω! σο σκανδαλιρης και να εσαι, ξερες τι σου τα εχα πολλ μαζεμνα σμερα και δεν τλμησες να κνεις του κεφαλιο σου!
     Η θεα Πλυ ταν μισοθυμωμνη μισοχαρομενη. Θυμωμνη που τα πονηρ της τεχνσματα δεν εχαν αποδσει,χαρομενη που αυτ τη φορ ο Τομ φνηκε υπκουος. Ττε μως πετχτηκε ο Σιντ:
-Για δες, θα βαζα το χρι μου στη φωτι πως του εχε ρψει το γιακ με σπρη κλωστ, εν τρα εναι ραμμνος με μαρη.
-Μα ββαια, με σπρη τον εχα ρψει. ΤΟΜ!
     Ο Τομ δεν περμενε την συνχεια. Πετχτηκε ξω σαν σφουνας εν πριν βγει απ την πρτα φναξε:
-Σιντ, θα μου το πληρσεις!
(...)

 

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers