-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

: ()...

        Βιογραφικ      

     O Κστας Βρναλης τανε λογοτχνης, ποιητς, κριτικς και δημοσιογρφος. γραψε ποιματα, αφηγηματικ ργα, κριτικ και μεταφρσεις. Τιμθηκε το 1959 με το Βραβεο Ειρνης Λνιν.



     Γεννθηκε στον Πργο (Μπουργκς) της Ανατολικς Ρωμυλας (Β. Θρκη νυν Βουλγαρα) 14 Φλεβρη 1884. που βωσε το κλμα του Ελληνοτουρκικο Πολμου του 1897. Το επθετ του, αν χι καλλιτεχνικ, δηλνει καταγωγ απ τη Βρνα που μνανε πολλο λληνες -το επθετο του πατρα του ταν Μπουμπος. Στo σχολεο της πατρδας του μαθε τα πρτα γρμματα, τελεωσε το 1898 και κατπιν σποδασε στα Ζαρφεια Διδασκαλεα της Φιλιπποπολης κι αφο δδαξε λγα χρνια στο σχολεο του Πργου πειτα με την υποστριξη του Μητροπολτη Αγχιλου ρθε στην Αθνα και σποδασε φιλολογα στο Πανεπιστμιο Αθηνν. Εκε πρε μρος στη διαμχη για το γλωσσικ ζτημα ως υποστηρικτς των δημοτικιστν. Το 1907 συμμετεχε στην δρυση του ποιητικο περιοδικο Ηγησ, το οποο κυκλοφρησε 10 τεχη. Το 1908 πρε το πτυχο του κι ρχισε να εργζεται στην εκπαδευση, στην αρχ στο ελληνικ διδασκαλεο του Πργου (Μπουργκς), στα 18 του, και στη συνχεια στην Ελλδα, στην Αμαλιδα και μεταξ λλων στην Ανωττη Παιδαγωγικ Ακαδημα Αθηνν. Διετλεσε για πολλ χρνια καθηγητς μσης εκπαδευσης, εν εργστηκε για βιοποριστικος λγους και ως δημοσιογρφος. Επσης παρακολοθησε μαθματα φιλολογας, φιλοσοφας και κοινωνιολογας στο Παρσι.
    Απ το 1910 ρχισε να ασχολεται με τη λογοτεχνικ μετφραση και ς το 1916 ολοκλρωσε τους Ηρακλεδες του Ευριπδη, τον Ααντα του Σοφοκλ, τα Απομνημονεματα του Ξενοφντα και τον Πειρασμ του Αγου Αντωνου του Γκυστβ Φλωμπρ. Μετ το Β' Βαλκανικ Πλεμο, στον οποο πρε μρος, φοτησε στο Διδασκαλεο Μσης Εκπαδευσης του Δημτρη Γληνο. Το 1919 πγε στο Παρσι με υποτροφα και παρακολοθησε μαθματα φιλοσοφας, φιλολογας και κοινωνιολογας. Ττε προσχρησε στο μαρξισμ και το διαλεκτικ υλισμ κι αναθερησε τις προηγομενες απψεις του για τη ποηση, τσο σε θεωρητικ, σο και σε πρακτικ εππεδο. Καρπς αυτς της στροφς στθηκε το ποημ του Προσκυνητς.



     Πρωτοπαρουσισθηκε στα ελληνικ γρμματα με στχους, που δημοσευσε, σπουδαστς ακμα, στην εφημερδα της Φιλιπποπολης Ειδσεις Του Αμου με το ψευδνυμο Φηγες και λγον αργτερα στο Νουμ με τ' νομ του. Η 1η του ποιητικ συλλογ εξεδθη με ττλο Κηρθρες στην Αθνα (1905) και το καλοκαρι του 1921 γραψε στην Αγινα τη 2η με ττλο Το Φως Που Καει, που εξδωσε να χρνο αργτερα στην Αλεξνδρεια με το ψευδνυμο Δμος Τανλιας, αφο εν τω μεταξ επιβλθηκε σα ποιητς με τα ποιματα, που δημοσευσε στα διφορα περιοδικ. Το 1922 δημοσευσε επσης τους Μοιραους στο περιοδικ Νεολαα και τη Λευτερι στο περιοδικ Μοσα. Το 1924 δδαξε νεοελληνικ λογοτεχνα στην Παιδαγωγικ Ακαδημα υπ τη διεθυνση του Γληνο. Το 1926 παθηκε απ τη θση του με αφορμ να δημοσευμα της Εστας, που δημοσευσε να απσπασμα απ Το Φως Που Καει.
      Στρφηκε στη δημοσιογραφα κι φυγε για τη Γαλλα ως ανταποκριτς της Προδου. Το 1927 τπωσε τους Σκλβους Πολιορκημνους, (διηγματα).Το 1929 νυμφεθηκε τη ποιτρια Δρα Μοτσου. Το 1932 εξδωσε την Αληθιν Απολογα Του Σωκρτη. Το 1935 πρε μρος ως αντιπρσωπος των Ελλνων συγγραφων στο Συνδριο Σοβιετικν Συγγραφων στη Μσχα και μετ εξορστηκε στη Λσβο και τον η Στρτη. Υπρξε κομμουνιστς και στη Κατοχ λαβε μρος στην Εθνικ Αντσταση, ως μλος του Εθνικο Απελευθερωτικο Μετπου (ΕΑΜ).
    Tο 1956 τιμθηκε απ την Εταιρεα Ελλνων Λογοτεχνν και το 1959 τιμθηκε με το βραβεο Λνιν. Εχανε προηγηθε μεταξ λλων εκδσεις των ργων του Ζωντανο νθρωποι, Το Ημερολγιο Της Πηνελπης, Ποιητικ, Διχττορες, Αισθητικ- Κριτικ (2 τμοι). Το 1965 εκδθηκε η τελευταα ποιητικ συλλογ του με ττλο Ελεθερος κσμος και το 1972 το θεατρικ ργο τταλος ο Γ'. Υπρξε συνεργτης σε πολλ περιοδικ κι εγκυκλοπαδειες, μεταξ των οποων και στη Μεγλη Ελληνικ Εγκυκλοπαδεια. Πθανε στις 16 Δεκεμβρου 1974. Το ταφικ μνημεο του ποιητ, στο Α' Νεκροταφεο Αθηνν, φιλοτχνησε ο καλλιτχνης Κοσμς Ξενκης, το 1975.


                      Bρναλης & Στρατς Τσρκας

     Το ργο του εναι γραμμνο στη δημοτικ κι χει καλ επιμελημνη μορφ και πλαστικτητα στην κφραση. Χαρακτηρζεται απ θερμ λυρικ φαντασα και σατιρικ διθεση μ' ενδιαφρον για το σγχρονο νθρωπο. Η ποησ του, ιδιατερα, χαρακτηρζεται απ ντονο διονυσιασμ, παιχνιδιρικη διθεση και βαθ μουσικ ασθημα που συνδυζεται ριστα με τη στιρα, εν θεωρεται νας απ τους κυριτερους αριστερος εργτες της γλσσας στην Ελλδα. Ο Βρναλης διατρησε τη ποιητικ αλλ και την ανθρπινη εγργορσ του μχρι τα βαθι του γερματα. Υπρξε νας απ την πλειδα των νων, που στα 1904-5 εξδωσε το περιοδικ Ηγησ, μοναδικ στο εδος του για την Ελλδα, γιατ περιεχε μνο ποιματα των ιδρυτν και συνεργατν του και καθλου πεζ.


            Επιτφια πλκα του στο Μπουργκς, Βουλγαρα

Τα ργα του:

  • Ποιητικς συνθσεις

    Ο Προσκυνητς (1919)

    Το Φως που καει (Αλεξνδρεια 1922, με το ψευδνυμο Δμος Τανλιας). Το 1933 επανατυπθηκε στην Αθνα με αναθεωρσεις.


    Σκλβοι Πολιορκημνοι (1927)

    Ποιητικς συλλογς:

    Κηρθρες (1905)


    Ποιητικ (1956)

    Ελεθερος κσμος (1965)

    Οργ λαο (1975)

    Πεζ και κριτικ ργα:

    Ο λας των μουνοχων (Φιλ. ψευδ. Δμος Τανλιας) (1923)

    Ο Σολωμς χωρς μεταφυσικ (1925)

    Η Αληθιν απολογα του Σωκρτη (1931)

    Αληθινο νθρωποι (1938)

    Το ημερολγιο της Πηνελπης (1947)

    Πεζς λγος (1957)

    Σολωμικ (1957)

    Αισθητικ Κριτικ Α και Β (1958)

    Ανθρωποι. Ζωντανο - Αληθινο (1958)

    Οι διχττορες (1965)

    Φιλολογικ Απομνημονεματα (1980)

    Θατρο:

    τταλος ο Τρτος (1972)


    Μεταθαντιες συλλογς κειμνων:

    Γρμματα απ το Παρσι, επιμ. Νκος Σαραντκος, «Εκδσεις Αρχεο», Αθνα 2013, 164 σελ.


    Τι εδα εις την Ρωσσαν των Σοβιτ, επιμ. Νκος Σαραντκος, «Εκδσεις Αρχεο», Αθνα 2014, 306 σελ.

    Αττικ, 400 χρονογραφματα (1939-1958) για την Αθνα και την Αττικ, επιμ. Νκος Σαραντκος, «Εκδσεις Αρχεο», Αθνα 2016, 578 σελ.

    Αστυνομικ, 265 χρονογραφματα (1939-1957) εμπνευσμνα απ το αστυνομικ δελτο, επιμ. Νκος Σαραντκος, «Εκδσεις Αρχεο», Αθνα 2017, 376 σελ.

    Μεταφρσεις:

    Αριστοφνης - Βτραχοι

    Αριστοφνης - Εκκλησιζουσες

    Αριστοφνης - Ιππες

    Αριστοφνης - Λυσιστρτη

    Αριστοφνης - Πλοτος

    Ευριπδης - Ιππλυτος

    Ευριπδης - Τρωαδτισσες

    Κινζικα τραγοδια

    Μολιρος - Μισνθρωπος

    Ευγνιος Ποτι - Η Διεθνς
    ________________________________

                    Πρλογος

Πλι μεθυσμνος εσαι, δυμιση ρα της νυχτς.
Κι ν τα γονατ σου τρμαν, εκρατισουνα στητς
μπρος στο κθε τραπεζκι. -"Γει σου Κωσταντ βαρβτε!"
-"Καλησπεροδια, αφεντικ, πως τα καλοπερντε";

νας σου 'δινε ποτρι κι λλος σου 'δινεν ελι.
τσι πρασες γραμμ της γειτονις τα καπηλει.
Κι αν σε περαζε καννας -αχ εκενος ο Τριβλας!-
καμσουν πως δεν νιωθες και πντα εγλυκογλας.

Χτες και σμερα δια κι μοια, χρνος μπρος, χρνια μετ...
Η παρξ σου σε σκοτδια λο πηχττερα βουτ.
Τχα η θελησ σου λγη, τχα ο πνος σου μεγλος;
Αχ, ποσαι νιτη, που 'δειχνες πως θα γινμουν λλος!

Το Τραγοδι Του Τρελλο

! με το γφτικο ζουρν,
με νταγερ, που κουδουν,
σρε σκοπν αντμικο.
Εστρβωσα τη φσα μου,
ρωτας που ’ναι μσα μου
για να χορψω τσμικο.

Χλια χρια κι ρματα
να ’χα να σας φρξω,
να ’χα και δυο κρατα
τον οχτρ να σκιξω!

Για να βαστξει σο μπορε,
το μακελει, να ’στε γερο,
της πννας αντρειωμνοι!
Κανοναρχτε τ’ νομ μας,
ντας η δξα μελετ μας
τα σκελετ, γερμνη.

Να χαμ’ να βασιλι,
για να μας θαμπνει,
με λειρ στο κοτελο
και φων τρομπνι!

λα εδ χμου ψετικα.
Δε σ’ ζησα, ονειρετηκα,
μαρη ζω, λη πκρα.
Μα θα χαρ σε, λευτερι,
αινια αλθεια κι ομορφι,
σαν θα περσω αντκρα.

Να 'χαμ’ να βασιλι,
δρκο με χοντρ λαιμ,
σρτικο κι αρθυμο,
για να κνει πλεμο!

μποτε λγο να δυνμουν
για μια στιγμ να τρελαινμουν,
ο σαλεμνος νους
και τα κλεισμνα τσνορα
να μην ξαμνουν σνορα
και χριους ουρανος!

Να ιδ τον κσμο ανποδα
τον αδερφ μου ξνο
και τον οχτρν αδρφι μου
αδικοσκοτωμνο.

          Οι Μοιραοι

Μες στην υπγεια τη ταβρνα,
μες σε καπνος και σε βρισις,
(απνου στργγλιζε η λατρνα)
λ' η παρα πναμε ψς,
εψς, σαν λα τα βραδκια,
να πνε κτου τα φαρμκια.
 
Σφιγγταν ο νας πλι στον λλο
και κπου εφτυοσε καταγς,
ω! πσο βσανο μεγλο
το βσανο εναι της ζως!
σο κι ο νους αν τυραννιται
σπρην ημρα δε θυμιται!

λιε και θλασσα γαλζα
και βθος τ' σωτου ουρανο,
ω! της αυγς κροκτη γζα
γαροφαλλα του δειλινο,
λμπετε-σβνετε μακρι μας,
χωρς να μπετε στην καρδι μας!
 
Του ενο ο πατρας χρνια δκα
παρλυτος -διο στοιχει
τ' λλου κοντμερη η γυνακα
στο σπτι λινει απ χτικι,
στο Παλαμδι ο γις του Μζη
κι η κρη του Γιαβ στο Γκζι.
 
-Φταει το ζαβ το ριζικ μας!
-Φταει ο θες που μας μισε!
-Φταει το κεφλι το κακ μας!
-Φταει πρτ' απ' λα το κρασ!
Ποιος φταει; Ποιος φταει; ...Καννα στμα
δε το 'βρε και δε το 'πε ακμα.

Ετσι, στη σκοτειν ταβρνα
πνουμε πντα μας σκυφτο,
σα τα σκουλκια κθε φτρνα
που μας ερει, μας πατε:
δειλο, μοιραοι κι βουλοι αντμα,
προσμνουμε, σως, κποιο θμα!

Η Μπαλντα Του Κυρ-Μντιου

Δε λυγνε τα ξερδια
και ποννε τα ρημδια!
Κοτσα μια και κοτσα δυο
της ζως το ρημαδι!

Mεροδολι, ξενοδολι!
Δρναν ολοι: αφντες, δολοι,
ολοι: δολοι, αφεντικ
και μ' αφναν νηστικ.

Tα παιδι, τα καλοπαδια,
παραβγανανε στην παδεια
με κοτρνια στα ψαχν,
φοχτες μγα στ' αχαμν!

Aνωχρι, Κατωχρι,
ανηφρι, κατηφρι,
και με κμα και βροχ,
σπου μου 'βγαινε η ψυχ.

Eκοσι χρον γομρι
σκωσα λο το νταμρι
κι χτισα, στην εμπασι
του χωριο την εκκλησι.

Kαι ζευγρι με το βδι
(λλο μπι κι λλο πδι)
ργωνα στα ρματα
τ' αφεντς τα στρματα.

Kαι στον πλεμ' "λα γι' λα"
κουβαλοσα πολυβλα
να σκοτνονται οι λαο
για τ' αφντη το φα.

Kαι γι' αυτνε τον ερφη
εκουβλησα τη νφη
και την προκα της βουν,
την τιμ της ουραν!

Aλλ εμνα σε μια σφνα
μ' δεναν το Μη το μνα
στο χωρφι το γυμν
να γκαρζω, να θρην.

Kι ο παπς με τη κοιλι του
μ' παιρνε για τη δουλει του
και μου μλαε κουνιστς:
"Σε καβλησε ο Χριστς!

Δολευε για να στουμπσει
λ' η Χρα κι' οι καμπσοι.
Μη ρωτς το πως και τ,
να ζητς την αρετ
!"

-Δε βαστω! Θα πσω κπου!
-Ντρπου! Τους προγνους ντρπου!
-Αντραλζομαι!... Πειν!...
-Σοτ! θα φας στον ουραν!"

Kι λεα: ταν μιαν ημρα
παρασφξουνε τα γρα,
θα ξεκουραστ κι' εγ,
του Θεο τ' αβασταγ!

Kι ταν να καλ βρδυ
θα τελεισει μου το λδι
κι αμολσω τη πνο
(να πουφ εν' η ζω),

H ψυχ μου θε να δρμει
στη ζεστ αγκαλι τ' Αβρμη,
τ' σπρα, τ' αχερνια του
να φιλει τα γνια του!

Γρασα κι ως δε φελοσα
κι αχαρευτος κυλοσα,
με πετξανε μακρι
να με φνε τα θερι.

Kωλοσορθηκα και βρσκω
στη σπηλι τον Αι-Φραγκσκο:
"Χαρε φως αληθινν
και προσττη των κτηνν!

Σσ' το γρο τον κυρ-Μντη
απ' την αδικι τ' αφντη,
συ που δδαξες αρν
τον κυρ-λκο να γενε!

Tο σκληρν αφντη κνε
απ λκο νθρωπο κνε
!..."
Μα με την κουβντα αυτ
πρτα μου 'κλεισε κι' αφτ.

Tτενες το μαρο φδι
το διπλ του το γλωσσδι
πσω απ την αστοιβι
βγζει και κουν με βι:

"Φως ζητνε τα χαβνια
κι οι ραγιδες απ' τα ουρνια,
μα θεο κι ξαποδ
κει δεν εναι παρ 'δω.

Aν το δκιο θες, καλ μου,
με το δκιο του πολμου
θα το βρεις. που ποθε
λευτερι, παρνει σπαθ.

Mη χτυπς τον αδερφ σου-
τον αφντη τον κουφ σου!
Και στον δρο το δικ
γνε συ τ' αφεντικ.

Χιντε θμα, χιντε ψνιο
χιντε Σμβολον Αινιο!
Αν ξυπνσεις, μονομις
θα 'ρτει ανποδα ο ντουνις.

Kοτα! Οι λλοι χουν κινσει
κι χ' η πλση κοκκινσει
κι λλος λιος χει βγει
σ' λλη θλασσ', λλη γη
".

                     Οι Πνοι Της Παναγις

Που να σε κρψω, γικα μου, να μη σε φτνουν οι κακο;
Σε ποιο νησ τ' Ωκεανο, σε ποια κορφν ερημικ;
Δε θα σε μθω να μιλς και τ' δικο φωνξεις.
Ξρω πως θα 'χεις τη καρδι τσο καλ, τοσο γλυκ,
που με τα βρχια της οργς ταχι θε να σπαρξεις.
Συ θα 'χεις μτια γαλαν, θα 'χεις κορμκι τρυφερ,
θα σε φυλω απ ματι κακ κι απ κακν καιρ,
απ το πρτο ξφνισμα της ξυπνημνης νιτης.
Δεν εσαι συ για μχητες, δεν εσαι συ για το σταυρ.
Εσ νοικοκερπουλο -χι σκλβος προδτης.

Tη νχτα θα σηκνομαι κι αγλια θα νυχοπατ,
να σκβω την ανσα σου ν' ακ, πουλκι μου ζεστ
να σου 'τοιμζω στη φωτι γλα και χαμομλι,
κι στερ' απ' το παρθυρο με καρδιοχτπι να κοιτ
που θα πηγανεις στο σκολι με πλκα και κοντλι
Kι αν κποτε τα φρνα σου μ' αλθεια, φως της αστραπς,
χτυπσει ο Κρης τ' ουρανο, παιδκι μου να μη τη πεις!
Θερι οι ανθρποι, δε μπορον το φως να το σηκσουν!
Δεν εν' αλθεια πιο χρυσ σα την αλθεια της σιωπς.
Χλιες φορς να γεννηθες, τσες θα σε σταυρσουν!

               Τρεις Θνατοι

Ζηλεω σου το θρρος, Καρυωτκη,
να σμπαραλισεις την τραν καρδι
και τη κακοτυχι σου, Ολμπιε Τκη,
να σε προυν τα κματα βαθι.

Με πει γελντας ο Χρος στα εκατ μου,
σιχθηκα τον χαρο εαυτ μου.
Σπλαχνσου με, καταραμνε Χρε
κι αν χι εμ, τη θμησ μου πρε.

σο τα περασμνα ανακαλ,
τσο δε βρσκω τποτα καλ.
Πνοι, αρρστιες, με κναν μοιρασι,
μα θα πω μονχα απ σιχασι.

                              Ιοδας

Ξυπλητος μ' να ραβδ κι να ταγρι σταυρωτ
Τη μρα τη μρα να κρυβμαστε τη νχτα να βρωμμε
Ξυπνον αλργα τα σκυλι και μας γαβγζουν δυνατ
Πσες ημρες νηστικο θυμμαι δεν θυμμαι
Αχ δε βαστ καρδολα μου κι τι λογισεις κνε
 
Στην 'Αγια Πλη ως μπκαμε βγια πολλ και φοινικις
Και ξνοι αρχντοι και δικο κρυμμνοι τρμαν λοι
Γιατ νεμος ξεσκωνε τα πλθη ελπδες ξαφνικς
Που πας σιγ τρα καιρς για τη μεγλη σχλη
Ουρνιο το βασλειο μου κι ουρνεια μθε η πλη
 
Για σας μανδες κι αδελφο και τρα κι στερα σιγ
Θα κνω απψε που νογ της ανταρσας το κρμα
Και ξρω η καταλαγι τη μνμη μου θα κυνηγ
Αν δεν πετχει τοτο δα το πρτο μγα βμα
Θα πουν οι εμπροι των Θεν τον πρδωσε το χρμα.

      Το Πρασμ Της

Στη ζση αυτ που τη μισομε
Στην γης αυτ που μας μισε
Κι σο να πιομε δεν σε σβηομε
Πνε πικρ και πνε αψ
Που μας κρατς και σε κρατομε
 
ρθες εσ μιαν για μρα
ραμα βαιο και ξαφνικ
Και γμισε ανθν οπρα
Κελαδισμ παθητικ
λ' η καρδι μας λ' η χρα
 
Αχ τσο λγο να βαστξει
Τοτη η γιορτ κι η Πασχαλι
φυγες κι χουνε ρημξει
Ξαν και πλι η πασχαλι
γιατ τσι λγο να βαστξει.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers