-


Dali &








-

/




 
 

 

: & ...'

 

           Βιογραφικ    


"Ὅταν σφγγουν τὸ χρι,
          ὁ ἥλιος εἶναι ββαιος γιὰ τὸν κσμο
                           ὅταν χαμογελᾶνε,
                      ἕνα μικρὸ χελιδνι φεγει μὲς ἀπ᾿ τ᾿ ἄγρια γνεια τους
                                      ὅταν κοιμοῦνται,
                                                      δδεκα ἄστρα πφτουν ἀπ᾿ τὶς ἄδειες τσπες τους
                                                    ὅταν σκοτνονται,
                                                                               ἡ ζωὴ τραβει τν ἀνηφρα
                                                                                                    μὲ σημαῖες καὶ μὲ ταμποῦρλα".

     Ο Γιννης Ρτσος (Μονεμβασι, 1 Μαου 1909 - Αθνα, 11 Νοεμβρου 1990) ταν νας απ τους σπουδαιτερους λληνες ποιητς, με διεθν φμη κι ακτινοβολα. Δημοσευσε πνω απ 100 ποιητικς συλλογς και συνθσεις, 9 μυθιστορματα, 4 θεατρικ ργα και μελτες. Πολλς μεταφρσεις, χρονογραφματα και λλα δημοσιεματα συμπληρνουν το ργο του. Αρκετ απ τα ργα του χουν μεταφραστε σε ξνες γλσσες. Πολιτικ ανκε στην Αριστερ (συγκεκριμνα στο ΚΚΕ και την ΕΔΑ). Νσησε απ φυματωση μα ξεπρασε την ασθνεια (πργμα δσκολο για την εποχ) και πρασε απ υλικς κι ηθικς δοκιμασες.Στο σανατριο του «Σωτηρα», που νοσηλευταν, ρθε κοντ με τον Μαρξισμ και την Αριστερ, πργματα που επηρασαν βαθτατα τη ποηση και τον τρπο ζως του. Αφο πρασε απ διφορα σανατρια, εγκαταστθηκε στην Αθνα, που εργστηκε ως αυτοδδακτος σκηνοθτης στην Εργατικ Λσχη κι ως ηθοποις και χορευτς σε επιθεωρσεις.
     Η αγωνιστικ του φεση κι η επαναστατικ του φση τον οδηγονε στη προσχρηση του κινματος των «Πρωτοπρων» και κατπιν, το 1942, στο ΕΑΜ, εν γινε μλος και του Κ.Κ.Ε., στο οποο παρμεινε πιστς ως τον θνατ του. Αργτερα αρχζουν οι εξορες στη Λμνο, στη Μακρνησο και στον η Στρτη. Επιστρφοντας στην Αθνα, προσχρησε στην ΕΔΑ. Το 1956 ταξδεψε στην ΕΣΣΔ και στη Κοβα. Κατ τη διρκεια της Χοντας, εξορστηκε και πλι, αρχικ στη Γυρο και κατπιν στη Λρο. Με τη μεταπολτευση, γινε ευρως γνωστς, τσο στην Ελλδα, σο και στο εξωτερικ, εν ακολουθσανε πολλς διακρσεις και βραβεσεις.
     Η Σοντα του Σεληνφωτος, ο Επιτφιος κι η Ρωμιοσνη εναι κποια απ τα μεγαλτερα ποιματα του ποιητ, εν χει κνει και πολλς μεταφρσεις ξνων ποιητν πως του Ναζμ Χικμτ, του Αλεξνδρου Μπλοκ, του Βλαδμηρου Μαγιακβσκη, κ.. Πολλ ποιματ του, χουν μελοποιηθε απ τον Μκη Θεοδωρκη, γνωσττερα εξ αυτν: Η Ρωμιοσνη, ο Επιτφιος κ.. Μεταξ των τιμητικν διακρσεων του Ρτσου περιλαμβνονται το κρατικ βραβεο ποησης και το βραβεο Λνιν.
     Ο Ρτσος γεννθηκε τη 1η Μαου του 1909 στη Μονεμβασι Λακωνας. τανε το τελευταο παιδ της οικογνειας. Ο πατρας του, ο Ελευθριος, γεννθηκε το 1872 κι ελκυε τη καταγωγ του απ τη Κρτη. Ο πατρας ταν κληρονμος τερστιας κτηματικς περιουσας και βασιλφρων. Εχε συναναστροφς με τον κλρο κι εχε ελλιπες γνσεις καθς εχε τελεισει μονχα το δημοτικ. Η μητρα του ταν η Ελευθερα Βουζαναρ, γεννημνη το 1879, κρη πλουσων εμπρων απ το Γθειο. Οι δυο τους παντρετηκαν ταν εκενη ταν ακμα 13 (!!!) ετν κι εχε συμφωνηθε τι θα συζοσαν οριστικ μλις τελεωνε το γυμνσιο.
     Το ζευγρι, εντοτοις, δεν τα πγαινε καλ, καθς ο Ελευθριος ταν μανιδης χαρτοπαχτης και γυναικς. να οριστικ περιστατικ για τη σχση τους ταν ταν απκτησαν το δετερο παιδ τους: Ενσω η Ελευθερα βρισκταν στο νοσοκομεο, εκενος εξαφανστηκε για εβδομδες στο Λουτρκι, περνντας ξγνοιαστες ρες. Η οικογνεια Ρτσου απκτησε τελικ τσσερα παιδι, τη Ννα το 1898, τον Δημτρη το 1899, τη Σταυρολα (Λολα) το 1908 και το Γιννη το 1909. Η οικογνεια ζοσε απναντι απ την Παναγα τη Χρυσαφτισσα. Αργτερα εγκαταστθηκε οριστικ, μετ τη γννηση του Γιννη, σε να σπτι που αγρασε ο Ελευθριος στην εσοδο της καστροπολιτεας, δπλα στα τεχη.


               To Σπτι του στη Μονεμβασι

     Η ζω του κατ τη παιδικ του ηλικα στη Μονεμβασα ταν ανμελη και πρασε μορφα παιδικ χρνια κοντ στη φση. Η μητρα του, που τανε καλλιεργημνη, του δειχνε πολλ αγπη και τρυφερτητα. Η γιαγι του ννα του 'λεγε παραμθια, πως επσης κι νας Μωρατης, που φρντιζε αυτν και τη Λολα, μετ τη δολοφονα του παππο τους το 1910. Ο Ρτσος απ τη μικρ ηλικα φνηκε να χει κλση στις τχνες, καθς γργορα ρχισε να ζωγραφζει και να μαθανει πινο, εν, καθς ο διος μαρτυρε, γραφε στχους απ τα 7 του. Η μητρα του υποστηρζει απλυτα αυτ τη κλση και θεωρε πως κποια μρα θα διαδεχθε τον Κωστ Παλαμ, αργτερα τον εγγρφει ως συνδρομητ στο περιοδικ Η Διπλασις των Παδων.
     Η ανεμελι των παιδικν χρνων σταματ με την ναρξη του σχολεου. Ο Ρτσος προτιμοσε να παζει απ τα να παρακολουθε τα μαθματα κι αυτ εχε ως αποτλεσμα να βρσκεται πολλς φορς ρθιος στη γωνα τιμωρημνος. Τα τετρδι του ταν γεμτα ζωγραφις. Εχε πει κι ο διος κποτε:

  "φτιαχνα μαργαρτες και παπαρονες, σβνοντας του αριθμος".

Εν για τις τιμωρες του λεγε:

   "Σα να μ' ρεσε να εμαι τιμωρημνος. Δεν αγαποσα τους ανθρπους που αρστευαν στα πντα. Θα πει ταν δεν εχαν κποια ιδιατερη κλση".

Κι ακμη:

   "Νομζω πως ο νθρωπος που δε τιμωρθηκε ποτ στη ζω του δε ξρει τι σημανει παραβαση της απαγρευσης. Κι επειδ η ζω εναι γεμτη απογοητεσεις, μαθα να δουλεω την ποηση, ξεπερνντας τες".

     Ο Ρτσος ,τι χασε απ το σχολεο το βρκε στη βιβλιοθκη της μητρας του, που εκε συνντησε για πρτη φορ την Αριστερ, πργμα που ενοχλοσε τον Ελευθριο. Το 1917 η οικογνεια Ρτσου δχτηκε το πρτο της οικονομικ πλγμα: Με την αγροτικ μεταρρθμιση του Ελ. Βενιζλου απαλλοτριθηκαν τσιφλκια δθηκαν σε ακτμονες, οι Ρτσοι, που δεν ξεραν λλη δουλει, παρ μνον αυτ, τα χασαν σχεδν λα. Λγο καιρ αργτερα, ο αδελφς του, που σποδαζε, ασθνησε με τον προγγελο της φυματωσης, την υγρ πλευρτιδα. Ο πατρας ξδεψε πολλ λεφτ για τη θεραπεα του γιου του χωρς μως επιτυχα. Το 1921 ασθνησε απ φυματωση κι η μητρα του. Ο Δημτρης δεν τα κατφερε και πθανε απ φυματωση στις 6 Αυγοστου 1921, εν λγο αργτερα, στις 11 Νοεμβρου του διου τους, ταν η μητρα μαθε για τον θνατο του Δημτρη, δεν ντεξε και πθανε κι αυτ στην Πορταρι Πηλου. Στο ενδιμεσο, η αδελφ του Ννα, και συγκεκριμνα τον Απρλη του 1921, εχε παντρευτε τον χωροφλακα του χωριο κι εχε φγει απ το σπτι, με αποτλεσμα η Λολα και ο Γιννης να μενουν μνοι και να δεθον πολ. Η Λολα και ο Γιννης ρθαν πολ κοντ μετ απ αυτ τα τραγικ γεγοντα. Η μνη παρηγορι του ποιητ ταν η αδελφ του κι η ποηση, εν τα μνα ξοδα που επτρεπε στον εαυτ του ταν η συνδρομ του περιοδικο, στο οποο μλιστα δημοσευσε το 1924-1925 τις πρτες του συνεργασες με το ψευδνυμο «Ιδανικ ραμα».
     Το Σεπτμβρη 1925 τα 2 αδλφια ρχονται στην Αθνα. Εκε πισαν να δωμτιο σε ξενοδοχεο στη Μπενκη. Ο θεος Λεωνδας, που ζοσε στο Λονδνο και που τους εχε βοηθσει και παλαιτερα, τους συνδρμει χρηματικ, εν η Λολα πιασε δουλει, προετοιμζοντας τις σπουδς της για τη Φιλοσοφικ. Ο Γιννης απ την λλη δεν δειχνε κποιο ενδιαφρον για λα αυτ. πιασε αργτερα δουλει ως δαχτυλογρφος σε γραφεο συμβολαιογρφου, στη βιβλιοθκη του οποου γνρισε τον γγελο Σικελιαν, τον Κωστ Παλαμ κ.. ως το 1926, πηγανανε καλ για τα αδλφια, σπου να πρω η Λολα εδε τον αδελφ της να κνει αιμπτυση στο λαβομνο. Ο γιατρς της οικογνειας τον στειλε στη Μονεμβασι, που, πως πστευε, θα 'βρισκε καλτερη περιποηση. Τελικ, μετ απ τη 2μηνη παραμον του στην Αθνα, επστρεψε στη πατρα γη. Επιστρφοντας απ τη Μονεμβασι εχε τοιμες 2 ποιητικς συλλογς: Στο Παλι μας Σπτι και το Δκρυα και Χαμγελα. Το Γενρη του 1927 η αιμπτυση επανλθε κι τανε ββαιο πλον τι πασχε κι αυτς απ φυματωση. Στις 22 Φλεβρη 1927 εισλθε στο νοσοκομεο «Σωτηρα», που για τα επμενα 3 χρνια θα συζε με πλθος ασθενν.
     Στις αθουσες του νοσοκομεου ρθε σε επαφ με διφορους αριστερος και συνδικαλιστς. Ο «δσκαλς» του εναι ο Βασλης, ο οποος θα εκτελεστε αργτερα απ τους Γερμανος, στην Κατοχ. Στο σανατριο του «Σωτηρα» θα γνωριστε με την ποιτρια Πολυδορη. Ανταλλσσανε ποιματα και λγω της αγπης τους για τη ποηση θα βρονε παρηγορι. Ο διος αφηγεται στον Κ. Σταματου:

   "Υπρχε μια μεγλη αθουσα υποδοχς με το μοναδικ πινο με ουρ στη «Σωτηρα». Τ' απγευμα, πγαινα εκε κι παιζα αναζητντας κποια παρηγορι στη μουσικ. Ακογοντας το πινο η Πολυδορη κατβαινε απ το δωμτι της κι τσι γνωριστκαμε".

     Εκε μσα αναπτξανε θερμος δεσμος φιλας οι δο ποιητς. Μλιστα ο νας χει αφιερσει στον λλον και ποιματα. Μετ το πρας του 3ου τους της παραμονς του στο νοσοκομεο, δεν εχε πια λεφτ για τη παραμον του. Κατπιν, τον μεταφρανε σε στρατιωτικ νοσοκομεο, για να καταλξει στο συλο Φυματικν Καψαλνας, να ερειπωμνο κι θλιο κατλυμα. Οι συνθκες εκε ταν απαρδεκτες. τσι, στλνει να γρμμα στην εφημερδα Εφεδρικς Αγν τονζωντας τα προβλματα που βινουνε καθημεριν οι ασθενες εκε πρα. Ο Ρτσος θα πει αργτερα για κενη την εμπειρα:

   "Στη Καψαλνα νιωσα πρτη φορ τον εαυτ μου σαν εντολοδχο, τον υπεθυνο ενς κσμου".

     Στη Καψαλνα, μαζ με λλα ποιματ του, απ το προηγομενο σανατριο, συνθτει τις πρτες του ποιητς συλλογς: Τρακτρ και Πυραμδες. Τον Απρλη του 1931, η αδελφ του παντρεεται να μετανστη απ την Αμερικ, τον Δημτρη Σταυρπουλο, ο οποος θα συνδρμει οικονομικ και τον αδελφ της. τσι, ο Ρτσος θα βρει περισστερο χρνο για τη ποηση. Στα 1932, την οικογνεια τη ξαναβρκε συμφορ: Ο πατρας του, που ζοσε μνος στη Μονεμβασι, δεν εχε τα προς το ζην και σε συνδυασμ με την ρνησ του για βοθεια απ τους συγχωριανος, χασε τα λογικ του και τρελθηκε. Τον μετφεραν εν τλει το 1934 στο δημσιο ψυχιατρεο του Δαφνου. Η αδελφ του που εχε πει στην Αμερικ επστρεψε για να τον φροντσει κι εν τω μεταξ εχε κλονιστε πολ κι αυτ με λα αυτ που συνβαιναν στην οικογνει τους. Τη περοδο αυτ ο Ρτσος προσπαθε να ακολουθσει το επγγελμα του χορευτ και του ηθοποιο σε να θατρο στη Κυψλη, με τη δισημη Ζωζ Νταλμς, αφο ο γμος της αδελφς του δεν κρτησε πολ και αναγκστηκε να εργαστε.
     Το 1934 γνεται μλος του ΚΚΕ στο οποο παρμεινε πιστς μχρι τον θνατ του. Το 1934 εκδθηκε η πρτη ποιητικ συλλογ του με ττλο «Τρακτρ», εν ξεκνησε να δημοσιεει στον Ριζοσπστη τη στλη «Γρμματα για το Μτωπο». Το Μη του 1936, οι εργατικς κινητοποισεις, εχανε κορυφωθε στη Θεσσαλονκη. Στις 9 Μαου η μεγλη απεργα και διαδλωση των καπνεργατν πνγεται στο αμα απ τη δικτατορικ κυβρνηση Μεταξ, με συνολικ 12 νεκρος, ανμεσα στους οποους και ο 25χρονος αυτοκινητιστς Τσος Τοσης. Ο Ριζοσπστης, την επμενη μρα, δημοσιεει φωτογραφα, στην οποα αποτυπνεται η μητρα του Τσου Τοση να σπαρζει πνω απ τη σορ του, μνη στο μσο της διασταρωσης των οδν Βενιζλου κι Εγνατας. Η φωτογραφα συγκλνισε τον ποιητ και ταυτχρονα τον ενπνευσε: Κλεστηκε στη σοφτα του κι γραψε τα 3 πρτα μρη του Επιταφου. Ο Ριζοσπστης στις 12 Μη του 1936 τα δημοσευσε υπ τον ττλο "Μοιρολι". Ολοκληρνει τα πρτα 14 ποιματ του, τα οποα εκδδονται απ το «Λακ Βιβλιοπωλεο» σε 10.000 ανττυπα (αριθμς ρεκρ). Απ αυτ πουλθηκαν σχεδν λα, εκτς απ 250, που κακανε μετ την εγκαθδρυση της δικτατορας Μεταξ στις 4 Αυγοστου 1936. Το ποημα αυτ γινε να απ τα γνωσττερα ποιματ του, καθς και το ποημα που τον κανε γνωστ στο ελληνικ κοιν.


     Η φωτογραφα της μνας του Σωτρη Πτρουλα που ενπνευσε το Ρτσο

     Στις 15 Οκτβρη 1936, γινε μλος του Σωματεου Ελλνων Ηθοποιν. Οι παραστσεις που δινε ως χορευτς κι ως ηθοποις (οι οποες δεν τον καναν ιδιατερα υπερφανο) τονε ταλαιπωρσανε τσο, που υποτροπασε η νσος του. Αυτ τη φορ, απ τον Οκτβρη 1937 ως τον Απρλη 1938, ζησε στο σανατριο της Πρνηθας, στο οποο γρφει "Μια πυγολαμπδα φωτζει τη νχτα" και την "Εαριν Συμφωνα, χριν του πρωτοφανρωτου ρωτα". Οι συμφορς τσο για την οικογνεια, σο και για τον διο συνεχστηκαν, ταν η αδελφ του η Λολα επισκφτηκε στις 9 Φλεβρη 1937 την αδελφ τους και της επε τι εδε τον Θε. Ακολοθως, θα μπει κι αυτ στο Δαφν, που βρσκεται δη ο πατρας της και μλιστα στις 5 Νομβρη 1938 θα δει να βγζουνε τη σορ του απ τον απναντι θλαμο. Ο Ρτσος εμπνεστηκε απ τα παθματα της αδελφς του και θα γρψει το ποημα Τραγοδι της Αδελφς μου, για το οποο ο Κωστς Παλαμς θα γρψει στο τελεωμα του 4στιχου: «Να παραμερσουμε ποιητ για να περσεις».
     Στις 30 Νομβρη 1937, η Εταιρεα Ελλνων Λογοτεχνν τονε δχτηκε ως μλος της με 22 ψφους απ 27. Φεγοντας απ το σανατριο, προσλφθηκε απ το Βασιλικ Θατρο. Εκε γνρισε τον Μνο Κατρκη, η φιλα τους θα καταλξει ισβια. Εκε συνντησε και τον Τκη Φιλιακ, που εχαν δη γνωριστε κι αργτερα θα μεταπηδσουνε στην Εθνικ Λυρικ Σκην, που εμφανζεται με το ψευδνυμο Ι. Γ. Βμβας. Το 1940, πριν τον Πλεμο, θα εκδοθε το Εμβατριο του Ωκεανο, αλλ τα γεγοντα τονε προλβανε κι εγκαταστθηκε κατκοιτος στο σπτι του Τκη Φιλιακο. Κατπιν εντχθηκε και στο Μορφωτικ Τμμα του ΕΑΜ. Ο ηθοποις Στλιος Βκοβιτς, βλποντς τον να πειν, να εναι ρρωστος και δυστυχς, απευθνθηκε στην εφημερδα «Ακρπολις» κι ο Αλκος Λιδωρκης γραψε να ρθρο για τη σωτηρα του ποιητ και πρτεινε δημσιο ρανο. Οι προσφορς φτασαν, αλλ ο Ρτσος τις αποποιθηκε.
     Σχεδν σε λη τη Κατοχ τανε καθηλωμνος απ την ασθνει του. Αρχικ συγκατοικοσε με την λλη Αλεξου στη Καλλιθα κι αργτερα με το ζεγος Τκη Φιλιακο και Μιρντας Βολγαρη. Κενη τη περοδο γρφει το μυθιστρημα Στους πρποδες της σιωπς, το οποο φτνει σχεδν τις 1000 σελδες και συνθιζε να το διαβζει σε σους τον επισκπτονταν. Με τα γεγοντα του Δεκμβρη, πολλς σημεισεις και ποιματ του καγονται, απ το πρσωπο στο οποο τα εχε εμπιστευτε να τα φυλ, λγω φβου. Ωστσο, ο Ρτσος εχε διαφγει απ την Αθνα με πολλος οπαδος του ΕΑΜ, που κατευθνονταν προς τη βρεια Ελλδα. Σε αυτ του τη σκληρ δοκιμασα γρφει το μονπρακτο Η Αθνα στ' ρματα. Μετ τη Συμφωνα της Βρκιζας (12 Φλεβρη 1945) επιστρφει στην Αθνα και γρφει στο περιοδικ «Ελεθερα Γρμματα», εν μσω αυτο δημοσευε και ποιματα υπ το ψευδνυμο Πτρος Βαλιτης. Τη περοδο κενη γνωρστηκε με σπουδαους ποιητς, πως τον Αναγνωστκη, τον Λειβαδτη κ.., πως επσης και τη μελλοντικ του γυνακα (1947). Αξιοσημεωτα ργα κενη την εποχ ταν το «Ο σντροφος μας Νκος Ζαχαριδης» και το Υστεργραφο της δξας, που αναφρονταν στον ρη Βελουχιτη, ο οποος εχε αποκηρυχθε απ το ΚΚΕ.
     Μεταξ 1945-7 γρφει τη Ρωμιοσνη και την Κυρ των Αμπελιν. Το 1948 εξορζεται στη Λμνο και συγκεκριμνα στο Κοντοπολι. Εκε θα αρχσει να ζωγραφζει ακουαρλες και να κνει σκτσα συγκρατουμνων, εν παρλληλα θα ξεκινσει κι αλληλογραφα με τη Κατη Δρσου, που στη συνχεια θα γνουνε δελτρια, με λγες λξεις. Κατπιν, θα αρχσει αλληλογραφα και με την αδελφ του Λολα. Στη Λμνο ο ποιητς τον Φλεβρη του 1949 γρφει το Καπνισμνο Τσουκλι. Τον Μη του 1949 μεταφρθηκε στο κολαστριο της Μακρονσου. Ο Ρτσος προτιμοσε να μη μιλ για αυτ το μρος, παρ μνο μσω των ποιημτων του. Τα χειργραφα της Μακρονσου διασθηκαν απ τον Κατρκη σε μπουκλια που θφτηκαν στη γη. Τα πρε μαζ του πειτα, στον η Στρτη. Απ το «Αναμορφωτριο της Μακρονσου» απολθηκε τον Ιολιο του 1950. Παρλαυτ φυλακστηκε ξαν, εν τανε βαρι ρρωστος. Η παραμον του τανε βραχχρονη στο νησ και μεταφρθηκε στον η Στρτη. Στο ενδιμεσο υπρξε εκστρατεα στο εξωτερικ για την απελευθρωση του ποιητ. Εξχοντες προσωπικτητες που βρθηκαν στο πλευρ του μεταξ λλων ταν ο Πμπλο Πικσο, ο Πμπλο Νεροδα κι ο Λου Αραγκν.
     Στις 30 Μρτη 1952 εκτελονται ο Νκος Μπελογιννης κι οι σντροφο του. Στην Αθνα διαμνει με τους Φιλιακος κι επηρεασμνος απ το γεγονς γρφει το ποημα Ο νθρωπος με το Γαρφαλλο, το ποημα κυκλοφρησε με σκτσο του Μπελογιννη, φιλοτεχνημνο απ τον Πμπλο Πικσο. Τον Αγουστο 1952 ο Ρτσος απολεται πλον οριστικ. Στην Αθνα διαμνει ξαν με τους Φιλιακος. Το 1953 κυκλοφορον μεταφρσεις του ποιητ ποιημτων του Ναζμ Χικμτ, εν το 1954 εκδδεται η Αγρυπνα, που περιελμβανε τη Ρωμιοσνη και την Κυρ των Αμπελιν. Ενδιαφρον χει το γεγονς τι η Αγρυπνα, γρφτηκε στα χρνια της εξορας και τη μετφερε, μαζ με ργα του ζωγραφικς, στον διπλ πτο της βαλτσας του, φεγοντας απ τον η Στρτη. Στις 7 Δεκμβρη 1954 παντρεεται με τη Γαρυφαλι Γεωργιδου Φαλτσα, πως συνθιζε να την αποκαλε ο διος, και τον Αγουστο 1955 γεννιται η μονκριβη κρη τους, η Ελευθερα (ρη) Ρτσου.
     Ο Ρτσος το 1956 θα γνωριστε με τον Νκο και τη Ναν Καλλιανση, οι οποοι εχαν δημιουργσει ναν νο εκδοτικ οκο, τον «Κδρο». Ο «Κδρος» θα γνει το συγγραφικ «σπτι» του, καθς μσω αυτο εξδωσε μεγλα του ργα, πως η Σοντα του Σεληνφωτος κ.ο.κ., εν θα εκδσει και διφορες μεταφρσεις ξνων συγγραφων, πως του Τολστι. Η Ναν με τον Ρτσο δθηκαν με στενος δεσμος φιλας κτοτε. Η Ναν συμπαραστθηκε στον Ρτσο, αλλ και στο ργο του απ τη 1η στιγμ μχρι και τις κατοπινς του δυσκολες. Ο Ρτσος με τη Σοντα του Σεληνφωτος θα παραλβει το Α' Κρατικ Βραβεο Ποησης κι απ εκε κι πειτα ξεκνησε κι η διεθνς αναγνριση. Το 1956 τον προσκαλσανε στη Σοβιετικ νωση μαζ με λλους διανοομενους της εποχς.
     Επιστρφοντας απ το πολυπθητο ταξδι κθε αριστερο της εποχς, γρφει και δημοσιεει στην εφημερδα «Αυγ» 36 κεμενα με ττλο «Η Σοβιετικ νωση σμερα». Κατπιν ακολοθησαν λλα 2 ταξδια: στη Ρουμανα, που ταξδεψε με τους Στρατ Μυριβλη, γγελο Τερζκη και τον Μενλαο Λουντμη. Στη συνχεια ταξδεψε στην Τσεχοσλοβακα. Γρω στο 1960 εχε ολοκληρσει την «Ανθολογα Ρουμανικς Ποησης» και με την επιστροφ του απ την Τσεχοσλοβακα εργαζτανε στην «Ανθολογα Τσχων και Σλοβκων Ποιητν». Εκενη τη περοδο ο μουσικοσυνθτης Μκης Θεοδωρκης μελοποιε 6 ποιματα του Ρτσου απ τον «Επιτφιο», αναδεικνοντας και τον μεγλο λληνα τραγουδιστ Γρηγρη Μπιθικτση. Στη 10ετα του '60 γρφει ποιματα για τους Γρηγρη Λαμπρκη και Σωτρη Πτρουλα. Προς το τλος της θα μελοποιηθε ξαν απ τον Μκη Θεοδωρκη κι η «Ρωμιοσνη», εν τλος η εξορα θα τον ξαναβρε το 1967, με τη χοντα.
     Ξημερματα της 21ης Απρλη το ζεγος Φιλιακο κι ο Ρτσος οδεανε προς στο σπτι, που συγκατοικοσανε. Στο Σταθμ Λαρσης αντικρζουνε τανκς. Ο Τσος Φιλιακς λει πως θα γυρζουνε πολεμικ ταινα, ο Ρτσος αμσως κατλαβε: «Τι ταινα! Πραξικπημα εναι». Φτνοντας στην οδ Παπαναστασου, που μνανε, ετομασε τις βαλτσες του, περιμνοντας να 'ρθονε τον προυν. Οι φλοι του το επαν να κρυφτε. Εκενος αρνθηκε. Στις 6 το πρω τονε συλλαμβνουνε και τον οδηγονε στον Ιππδρομο, που ταν δη συγκεντρωμνοι διφοροι δημοκρτες κι αριστερο. Μετ απ λγες μρες οδηγεται ξαν στην εξορα, με προορισμ τη Γυρο (το νησ του διαβλου, πως το λγαν απ τα χρνια του Εμφυλου). Ωστσο, συλλβανε και τη γυνακα του Φαλτσα, την οποα κρατσανε στο Βαθ της Σμου σε συνθκες απομνωσης. Αυτ κρτησε λγο, καθς μετ 2 εβδομδες την φησαν ελεθερη. Εκενη, που δη εχε ενημερωθε απ τον Ρτσο πο βρσκεται, ταξιδεει στη Σρο, για να μπορσει να του στελει κποια χρειδη.
     Στην Ευρπη η διεθνς κοιντητα, αρχζει κι εναντινεται στη Χοντα. Διαδηλσεις κι εκκλσεις για την απελευθρωση των κρατουμνων, καθς και καταγγελες αναγκζουνε τους δικττορες να βελτισουν το φανεσθαι, τσι κλενουν το στρατπεδο στη Γυρο και το μεταφρουν σε 2 χωρα της Λρου, στο Λακκ και στο Παρθνι. Την 1η Ιουλου μεταφρανε και το Ρτσο. λλο να δημιοργημα θα περιληφθε στην Τταρτη Δισταση, ο μονλογος Αας, που τον ξεκνησε,αμσως μετ την φιξ του στη Λρο τον Αγουστο. δη απ τη παραμον του στη Γυρο (αλλ και πιο πριν) θα ανακαλψει κι λλη καλλιτεχνικ κλση, τη ζωγραφικ, που θα τον συνοδεει ως το τλος της ζως του.
     Τη χρονι αυτ οι πολιτικς εξελξεις ρχονται να ταρξουνε τον ποιητ. Αρχικ, ρχεται η δισπαση του ΚΚΕ, σε ΚΚΕ & ΚΚΕ Εσωτερικο τον Φλεβρη και τον Αγουστο, τα τανκς του Συμφνου Βαρσοβας εισβλλουνε στη Τσεχοσλοβακα. Η απογοτευσ του κτοτε θα αποτυπωθε αλληγορικ σε διφορα ποιματα. Την δια χρονι η Φαλτσα, ανησυχοσε για την υγεα του Γιννη. τσι ταξιδεει στη Λρο, που αρχικ δεν της επτρεψαν να τονε δει. μως το επγγελμ της τη βοθησε να τα καταφρει, καθτι ιατρς. Συνοδεα ενς συναδλφου και του στρατοπεδρχη την οδηγσανε σε αυτν, χωρς μως να τους επιτραπε ν' ανταλλξουνε τη παραμικρ κουβντα την ρα που τον εξετζανε. Στις 16 Ιουνου, ξπνησε με αιματουρα κι λιγγο, καθς και πνους στα νεφρ. Ο στρατιωτικς ιατρς μιλ για νεοπλασα στην ουροδχο κστη. Κατπιν τον μεταφρανε στον γιο Σββα, που επιβεβαιθηκε πως χει καρκνο. Στο νοσοκομεο χειρουργεται και τλος στις 12 Σεπτμβρη επστρεψε ξαν στη Λρο. Η εξορα στη Λρο τελεινει ταν στις 19 Οκτβρη ανακοινθηκε η απλυσ του. Στη συνχεια ταξδεψε στη Σμο, που εχε κατ' οκον περιορισμ. Κρυφ, πρε μαζ του ποιματα κι ακουαρλες, που τα 'χε κρψει στο 2πλ πτο της βαλτσας του.
     Στη Σμο, θα συνεχσει να δημιουργε. Εκε γρφει τη συλλογ Κιγκλδωματα, που αναφρεται στο τρομοκρατικ κλμα που επικρατοσε κενη την εποχ. Παρλληλα, παρακολουθε ελληνφωνους σταθμος του εξωτερικο. Στη Σμο, θα ζσει την απλυτη μοναξι, λγω του περιορισμο του, θα νισει τη κατλυση της δημοκρατας, μιας κι χι απλς δε του επτρεπαν να κυκλοφορε, αλλ οτε και ν' αλληλογραφε. Η κθε του κνηση παρακολουθονταν ετε απ την αστυνομα ετε απ τους χαφιδες. Του εχε στοιχσει που δε μποροσε να επικοινωνε με τους ανθρπους, παρ μνο με την οικογνει του, μλιστα, πολλο φοβντουσαν να του πονε και καλημρα. Αν κι αποκομμνος, οι 3 συλλογς του Πτρες, Επαναλψεις, Κιγκλδωματα, γραμμνες σε τσιγαρχαρτο θα βγονε κρυφ απ την Ελλδα, το 1969, με τη βοθεια της Χρσας Προκοπκη, με κατεθυνση τη Γαλλα. Το 1971 θα εκδοθον στη Γαλλα, σε μια 2γλωσση κδοση, που προλγιζε ο Αραγκν. Εκε, λαβε κι ο Μκης, τα «Λιανοτργουδα» και τα μελοποησε το 1970.
     Το 1970 να ακμα μεγλο πλγμα ρθε για να βρει τον ποιητ: Πεθανει η αδελφ του, η Ννα. Αυτ θα γνει αφορμ, για να γρψει το ποημα Η Ελνη. Τη χρονι κενη ο Ρτσος εμφανστηκε ξαφνικ στην Αθνα. Προσκλθηκε, ως τιμμενο πρσωπο, στο Διεθνς Φεστιβλ Ποησης του Λονδνου, μαζ με τον Πμπλο Νεροδα. Οι δικττορες δε μποροσαν να του απαγορψουν να πει. τσι, ο Παττακς, τονε κλεσε στο γραφεο του, στε να τον αποτρψει να αναφερθε αρνητικ για το καθεστς, ο Ρτσος αρνθηκε, παρνοντας πλι την γουσα για τη Σμο και το Καρλβασι. Παρλαυτ δεν κθισε κτοτε πολ εκε, καθς η υγεα του χειροτρεψε. Το Δεκμβρη 1970 χειρουργθηκε στη Γενικ Κλινικ Αθηνν. Απ κει κι πειτα παρμεινε στην Αθνα στο σπτι του, στο διαμρισμα της οδο Μιχαλ Κρακα, εν προηγουμνως, τον Οκτβρη, αρεται κι ο κατ' οκον περιορισμς.
     Το 1972 ο Ρτσος γρφει το Κωδωνοστσιο και τη Γκραγκντα, που θα μπονε στη συλλογ Γγνεσθαι. Και τα 2 ποιματα, κυρως το 2ο, εναι μια προσπθεια απ τον ποιητ να ξεφγει απ τα χαλεπ γεγοντα που ζοσε κενη την εποχ. Στη Γκραγκντα συνοψζει θεματικ και μορφικ λη του τη ποιητικ εμπειρα σπζοντας και ξεπερνντας τη κοινωνικ πραγματικτητα. Το 1973, το Μρτη, κυκλοφορε το 1ο τεχος ενς αντιδικτατορικο περιοδικο, η Συνχεια. Ο Δημτρης Μαρωντης, σε αυτ το τεχος, θα αναφερθε στο Ρτσο, στο οποο συμμετχει και ο διος ο ποιητς, με δο αυτοσχλια. Κατπιν, τον Απρλη, ο Μαρωντης συνελφθη και βασανστηκε (το περιοδικ εχε σντομη παρξη, καθς και μετ τα γεγοντα του Πολυτεχνεου η χοντα το απαγρευσε). Το Μη της διας χρονις συλλαμβνεται η Ννα Καλλιανση, εκδτρια του ΚΕΔΡΟΥ. Κατηγορθηκε για υπθαλψη αντιστασιακν κινσεων καθς και για κδοση κομμουνιστικν βιβλων. Ο εγκλεισμς θα της κλονσει την υγεα. Πριν τη πτση της χοντας, ο Ρτσος κανε μια δημσια εμφνιση, στις 15 Νομβρη, συμμετχοντας σε διαδλωση.
     Στις 17 Νομβρη 1973, θα ζσει απ κοντ τα γεγοντα του Πολυτεχνεου. Την επμενη μρα θα αναχωρσει με προορισμ τον Κλαμο και θα συνθσει το Ημερολγιο μιας Εβδομδας, που αναλει, με τρπο ποιητικ το χρονικ κενης της εξγερσης. ταν η αρχ του τλους μως, για τη δικτατορα. Ακολοθως, πονται τα γεγοντα στη Κπρο, με το πραξικπημα του Σαμψν. Μια να τραγωδα ακολουθε, καθς χιλιδες νθρωποι ξερριζνονται απ τα σπτια τους, αγνοονται, και πεθανουν. Ο Ρτσος παρακολουθε με ταραχ τα γεγοντα αυτ απ τη Σμο. Αμσως πως κθε φορ, αρχζει κι αποτυπνει τις σκψεις του στο χαρτ: επιστρφει στον ομοιοκατληκτο δεκαπεντασλλαβο και συνθτει το ποημα μνος και Θρνος για τη Κπρο. Η συμφορ αυτ ταν το εφαλτριο για τη πτση και της δικτατορας. Το καλοκαρι του 1974, η δικτατορα τανε παρελθν και ξεκινοσε η μεταπολτευση.
     πειτα απ 20 χρνια επισκπτεται ξαν τη Μονεμβασι, τη γενθλια γη. Αρχζει πλι να εμπνεται και συνθτει κι λλα ποιματα, που αφορον στην αγπη και τη μνμη. Στις 17 Δεκμβρη 1974 πεθανει ο Βρναλης κι ο Ρτσος, θα απαγγελει να ποιματα στη κηδεα, το Χαιρετισμς στον Ποιητ. Τα 1α χρνια της μεταπολτευσης θα γνουν τα χρνια της αναγνρισης για τον ποιητ. Αρχζουν οι βραβεσεις κι οι διακρσεις. Αρχζει και γνεται γνωστς στο ευρ κοιν, ακμα και σε αυτος που δε γνωρζουν απ ποηση δεν ασχολονται. Τα μσα δημοσιεουν ρθρα και φωτογραφες του. Μετ απ εξορες, διξεις και απομνωση, η αγπη του κσμου εκφρζεται με πρωτγνωρες εκδηλσεις. Εκενος αρχζει και ταξιδεει στο εξωτερικ, για να παραλβει βραβεα, που του δθηκαν. Το 1975, παραλαμβνει απ τη Βουλγαρα, το Διεθνς Βραβεο Γκεργκι Δημητρφ· πειτα απ την Ιταλα, το 1976 το Ατνα-Ταορμνα κ.. Εν και η ελληνικ επιβρβευση εχε ρθει απ το 1975.
     Το 1977, θα κερδσει την ψιστη δικριση των σοσιαλιστικν χωρν: Το Βραβεο Λνιν, για την Ειρνη και τη Φιλα των Λαν. Θα το δεχτε με πολ μεγλη συγκνηση. Τη χρονι αυτ γρφει Το τερατδες αριστοργημα, κλενοντς το με το ποημα Γνγεσθαι. Ο υπτιτλος του ργου αυτο εναι «Απομνημονεματα ενς συχου ανθρπου που δεν ξερε τποτα». Τα ταξδια και οι διακρσεις θα συνεχιστον και τα επμενα χρνια. Παρλο που εχε προταθε πνω απ 2 φορς για το Βραβεο Νμπελ, λγεται τι ποτ δεν το πρε για πολιτικος λγους, καθς, ως αναφρεται, η Σουηδικ Ακαδημα, πολλς φορς εκπληρνει πολιτικος σκοπος. Το 1980 ταν οι Ολυμπιακο Αγνες της Μσχας. Ταξιδεει στην ΕΣΣΔ, προσκεκλημνος για να τους παρακολουθσει. Αργτερα θα ταξιδψει στη Θεσσαλονκη για τα Δημτρια, εκε θα ανακηρυχθε επτιμος δημτης της πλης. Τη 10ετα κενη, πεθανει ο Στρατς Τσρκας. Ο Ρτσος συνθεσε ναν ποημα για κενον. Γενικτερα συνεχζει και γρφει, ασταμτητος, ποιματα. Το 1984 πεθανει ο Μνος Κατρκης. Επιστθιος φλος και συνεξριστς του. Το γεγονς τονε βυθζει στο πνθος. Κατπιν, πονται κι λλοι θνατοι φλων του, πως της Νανς Καλλιανση, του Τσου Λειβαδτη, του Τσσου και του Γιννη Τσαροχη, οι εξελξεις αυτς θα του δημιουργσουν να συνασθημα μεγλης ερμωσης.
     Οι διακρσεις θα συνεχιστον κι αυτ τη 10ετα. Το 1987 ο δμαρχος της Αθνας του δνει το Χρυσ Μετλλιο Τιμς της Πλης. Αργτερα ταξιδεει στη Κπρο, που θα του δοθε ο Μεγαλσταυρος του Τγματος του Αρχιεπισκπου Μακριου Γ. Εκενο το ταξδι μελλε να εναι και το τελευταο του εκτς συνρων. Στις 3 Σεπτμβρη του 1990 ετοιμζεται να εγκαταλεψει τη Σμο. Θα την αποχαιρετσει με το ποημα του, το Τελευταο Καλοκαρι (τρπον τιν, προφητικ). Ο Γιννης Ρτσος πθανε στην Αθνα στις 11 Νοεμβρου 1990. Η σορς του ενταφιστηκε στη γεντειρ του, τη Μονεμβασι. φησε πσω του 50 ανκδοτες συλλογς ποιημτων.


             Η Προτομ του ξω απ τη κατοικα του στη Μονεμβασι

     Η ποηση του Ρτσου επηρεστηκε τσο απ τα βιματ του, σο κι απ τις κοινωνικς αναταραχς της χρας. Μσα στα ποιματ του χει βιματα που αντλθηκαν απ τον Εμφλιο Πλεμο, τις εξορες που υπστη κι απ κθε κοινωνικ, μικρ μεγλο, ναυσμα που το δθηκε, πως για παρδειγμα το ποημα του ο Επιτφιος. Μσα στα ποιματ του γνεται λλοτε ερωτικς κι λλοτε βαθι υπαρξιακς. Η Χρσα Προκοπκη αναφρει: «Αν κποιος θα θελε να διαβσει την ιστορα του περασμνου αινα, θα την βρισκε ακραια στην ποηση του Ρτσου.» δωσε τη 1η του παρουσα στα γρμματα το 1924 με το ψευδνυμο «Ιδανικ ραμα», στο περιοδικ Η Διπλασις των Παδων. Η παρουσα αυτ ρχισε επσημα το 1930 και τελεωσε με τον θνατο του ποιητ, αφο δημιουργοσε μχρι και το τλος του.
     Απ το 1930 ως το 1935-36, ουσιαστικ, ταν μια περοδος προετοιμασας και προεργασας για τον ποιητ. Ο νεαρς ττε Ρτσος εμφανζεται επσημα στα γρμματα με 2 ποιητικς συλλογς. Στο εναρκτριο ποημα των Τρακτρ (1930-34), πως και σε πολλ λλα της συλλογς αυτς και της Πυραμδες (1930-35). Στις 1ες του αυτς συλλογς, αναζητ τη λτρωση, τη παραμυθα και την αναγνριση. Γρφει σε να ποιματα του: «Απ' τη πληγ μου κοταξα του κσμου τη πληγ». Ο προσωπικς πνος, εδ, γενικεεται. Γνεται καταγγελα. Γνεται απρριψη της κοινωνικς συνθκης.
     λλες φορς οργζεται, στηλιτεει και με αιφνδιες αντιστροφς εκτινσσεται στα ψη, λλοτε αγρωχος κι λλοτε υπεροπτικς κι λλες φορς γνεται λυρικς, σατιρικς, σαρκαστικς. Οι αυτοσαρκαστικς του αναφορς τον φρνουν πιο κοντ στο Καρυωτκη, εν στα ποιματ του ανιχνεεται και ο Κστας Βρναλης. Κριτικο της εποχς βρσκουν μσα στα ποιματ του επιρρος, απ Τκη Μπρλα κι Ορστη Λσκο. Βεβαως, για τον Κστα Βρναλη, θα παραδεχτε κι ο διος τις επιρρος που χει απ αυτν, ειδικτερα, απ το Το Φως που καει (1922). Ωστσο, ο καρυωτακισμς του συνσταται σε να διαρκ εππονο διλογο μαζ του. «Οι δο πρτες συλλογς του, αναδρομικ κοιταγμνες, μας πεθουνε πως ο Καρυωτκης δεν ταν να σπαραχτικ αδιξοδο για τη παραδοσιακ ποηση, αλλ μια ηρωικ αφετηρα για νετερη», πως επισημανει ο Γ.Π. Σαββδης. Απ την λλη, ποιματα πως: Στο Χριστ, Στο Μαρξ, ΕΣΣΔ, Γερμανα, που βρσκονται στη συλλογ Τρακτρ, εμπεριχουν μια πιο εξωστρεφ τση, και με τη φουτουριστικ, μαγιακοφσκικ προβολ, προδεζουν και σηματοδοτον τους νους προσανατολισμος του ποιητ. Οι επιδρσεις Παλαμ και Σικελιανο εναι εμφανες και στις 2 συλλογς.

------------------------------------------------------------------------------------------

Μικρ Σουτα Σε Κκκινο Μεζον

Ι.
Πλθος λεμνια
επνω στο τραπζι
στις καρκλες
στο κρεβτι
κτρινες λμψεις
τρχουν το σμα σου
μ' αρσει που βρχει
νχτα με χλια λεμνια
και ξαφνικ ο φακς του δασοφλακα
να σταματει τους βρεγμνους λαγος
στα πισιν τους πδια.
                                        Διακοφτ 18.11.80
ΙΙ.
Ω αλνθαστο σμα
πσα και πσα λθη
μ' να μικρ διαβατικ φεγγρι
στα γυμν δντρα του πεζοδρομου
αδειοχοι στρατιτες καπνζουν
κτω απ' το υπστεγο
βρχει λη μρα
ακοω το νερ να κυλει ατλειωτο
απ' τα λοκια στο δρμο
παρτι το ξρω
αυτ το εισιτριο
εναι εκπρθεσμο πι.
                                        Αθνα 18.11.80
ΙΙΙ.
Το σμα -λει-
στη γενικ: του σματος
και γενικ το σμα
λλη λξη πυκντερη δεν χω
παρνω τη νλον σακολα
μπανω στα λακ εστιατρια
μαζεω ψαροκκαλα
για τις γριες γτες της γειτονις
στα διαλεματα -λει-
κουβεντιζω με τους μουσικος
στα σκοτειν παρασκνια-
τι απραντη απσταση διανω
απ' το σμα σου
ως το σμα σου.
                                        Αθνα 19.11.80
Γυμν Σμα

Ι.
Επε:
ψηφζω το γαλζιο.
Εγ το κκκινο.
Κι εγ.

Το σμα σου ωραο
Το σμα σου απραντο.
Χθηκα στο απραντο.

Διαστολ της νχτας.
Διαστολ του σματος.
Συστολ της ψυχς.

σο απομακρνεσαι
Σε πλησιζω.

να στρο
καψε το σπτι μου.

Οι νχτες με στενεουν
στην απουσα σου.
Σε αναπνω.

Η γλσσα μου στο στμα σου
η γλσσα σου στο στμα μου-
σκοτειν δσος.
Οι ξυλοκποι χθηκαν
και τα πουλι.

που βρσκεσαι
υπρχω.

Τα χελη μου
περιτρχουν τ' αφτ σου.

Τσο μικρ και τρυφερ
πως χωρει
λη τη μουσικ;

Ηδον-
πρα απ' τη γννηση,
πρα απ' το θνατο.
Τελικ κι αινιο
παρν.

Αγγζω τα δχτυλα
των ποδιν σου.
Τι αναρθμητος ο κσμος.

Μσα σε λγες νχτες
πως πλθεται και καταρρει
λος ο κσμος;

Η γλσσα εγγζει
βαθτερα απ' τα δχτυλα.
Εννεται.

Τρα
με τη δικ σου αναπνο
ρυθμζεται το βμα μου
κι ο σφυγμς μου.

Δυ μνες που δε σμξαμε.
νας αινας
κι εννι δευτερλεπτα.

Τι να τα κνω τ' στρα
αφο λεπεις;

Με το κκκινο του αματος
εμαι.
Εμαι για σνα.
                                        Αθνα 24.9.80
Σρκινος Λγος

Ι.
Τι μορφη που εσαι. Με τρομζει η ομορφι σου. Σε πεινω. Σε διψω.
Σου δομαι: Κρψου, γνε αρατη για λους, ορατ μνο σ' εμνα.
Καλυμνη απ' τα μαλλι ως τα νχια των ποδιν με σκοτειν διφανο ππλο
διστικτο απ' τους ασημνιους στεναγμος εαρινν φεγγαριν.
Οι προι σου εκπμπουν φωνεντα, σμφωνα ιμερεντα.
Αρθρνονται απρρητες λξεις. Τριανταφυλλις εκρξεις απ' τη πρξη του ρωτα.
Το ππλο σου ογκνεται, λμπει πνω απ' τη νυχτωμνη πλη με τα ημφωτα μπαρ, τα ναυτικ οινομαγειρεα.
Πρσινοι προβολες φωτζουνε το διανυκτερεον φαρμακεο.
Μι γυλινη σφαρα περιστρφεται γργορα δεχνοντας τοπα της υδρογεου.
Ο μεθυσμνος τρεκλζει σε μια τρικυμα φυσημνη απ' την αναπνο του σματς σου.
Μη φεγεις. Μη φεγεις. Τσο υλικ, τσο πιαστη.
νας πτρινος ταρος πηδει απ' το ατωμα στα ξερ χρτα.
Μι γυμν γυνακα ανεβανει τη ξλινη σκλα κρατντας μι λεκνη με ζεστ νερ.
Ο ατμς της κρβει το πρσωπο.
Ψηλ στον αρα να ανιχνευτικ ελικπτερο βομβζει σε αριστα σημεα.
Φυλξου. Εσνα ζητον. Κρψου βαθτερα στα χρια μου.
Το τρχωμα της κκκινης κουβρτας που μας σκπει, διαρκς μεγαλνει.
Γνεται μια γκυος αρκοδα η κουβρτα.
Κτω απ τη κκκινη αρκοδα ερωτευμαστε απραντα, πρα απ' το χρνο κι απ' το θνατο πρα, σε μι μοναχικ παγκσμιαν νωση.
Τι μορφη που εσαι. Η ομορφι σου με τρομζει.
Και σε πεινω. Και σε διψω. Και σου δομαι: Κρψου.

11.
Θλω να περιγρψω το σμα σου.
Το σμα σου εναι απραντο.
Το σμα σου εναι να λεπτ ροδοπταλο σ' να ποτρι καθαρ νερ.
Το σμα σου να γριο δσος με σαρντα μαρους ξυλοκπους.
Το σμα σου βαθεις νοτισμνες κοιλδες πριν βγει ο λιος.
Το σμα σου δυ νχτες με καμπαναρι,
με διττοντες και μ' εκτροχιασμνα τρανα.

Το σμα σου να ημφωτο μπαρ με μεθυσμνους νατες και καπνμπορους·
χτυπνε στρκες, σπζουν ποτρια, φτνουν, βλαστημον.
Το σμα σου
νας ολκερος στλος  υποβρχια, θωρηκτ, κανονιοφροι· θορυβδεις γκυρες ανεβανουν· τρχουν νερ στο κατστρωμα·
νας μοτσος
πηδει απ' το κατρτι στη θλασσα.
Το σμα σου
πολφωνη σιωπ σκισμνη απ πντε μαχαρια, τρεις ξιφολγχες κι να σπαθ.
Το σμα σου μια διφανη λμνη, στο βυθ της φανεται η λευκ βουλιαγμνη πολιτεα.

Το σμα σου να τερστιο ακθεκτο χταπδι μες στη γυλα του φεγγαριο

με ματωμνα πλοκμια πνω απ' τις φωταγωγημνες λεωφρους, που το απγευμα

πρασε αργπρεπα η κηδεα του τελευταου αυτοκρτορα.
Πολλ λουλοδια πατημνα μνουν στην σφαλτο βρεγμνα με βενζνη.
Το σμα σου να παλι μπορντλο της οδο Προαστου με γρις πουτνες, βαμμνες

με λιπαρ φτην κραγινια· φορνε ψετικες μακρις βλεφαρδες·

εναι και μια νεαρ πρωτπειρη, ηδονζεται μ' λους τους πελτες,

αφνει τα λεφτ στο κομοδνο της, ξεχνει να τα μετρσει.
Το σμα σου εναι να ρδινο μικρ κορτσι·
κθεται κτω απ' τη μηλι και τρει
μια φτα φρσκο ψωμ και μια κκκινη αλατισμνη ντομτα· κθε τσο χνει κ' να νθος της μηλις στα στθη της.
Το σμα σου να τζιτζκι στ' αφτ του τρυγητ,
ρχνει μια σκι μενεξελι
στο μελαμψ λαιμ του
και τραγουδει μονχο του σα δεν μπορον να πουν λα μαζ τα σταφλια.

Το σμα σου εναι να ξγναντο μεγλο αλνι στη κορφ του λφου,
ντεκα ολλευκα λογα αλωνζουνε τα στχυα της Γραφς·
χρυσφι τ' χυρα
καρφνουνε μικρος καθρφτες στα μαλλι σου
και λαμποκοπον
τα τρα ποτμια που μεγλες μαρες αγελδες με αδαμντινα στμματα σκβουν, πνουν νερ και κλανε.
Το σμα σου εναι απραντο.
Το σμα σου απεργραπτο.
Και θλω να το περιγρψω,
να το κρατσω πιο σφιχτ στο σμα μου,
να το χωρσω και να με  χωρσει.

                                                                                      Αθνα 18.11.80

       Απ
 "Τα Ερωτικ" εκδσεις "ΚΕΔΡΟΣ" (αποσπσματα) 1981

                Ειρνη

Ο πατρας που γυρν τ' απβραδο
μ' να φαρδ χαμγελο στα μτια
μ' να ζεμπλι στα χρια του γεμτο φροτα
κι οι σταγνες του ιδρτα στο μτωπ του
εναι πως οι σταγνες του σταμνιο
που παγνει το νερ στο παρθυρο,
εναι η ειρνη.
ταν οι ουλς απ' τις λαβωματις κλενουν
στο πρσωπο του κσμου
και μες στους λκκους που 'σκαψαν οι οβδες
φυτεουμε δντρα
και στις καρδις που 'καψε η πυρκαγι
δνει τα πρτα της μπουμποκια η ελπδα
κι οι νεκρο μπορον να γερουν στο πλευρ τους
και να κοιμηθον δχως παρπονο
ξροντας πως δε πγε το αμα τους του κκου,
εναι η ειρνη.

              Καπνισμνο Τσουκλι
                    (απσπασμα)

Και να αδελφ μου που μθαμε να κουβεντιζουμε συχα κι απλ.
Καταλαβαινμαστε τρα, δεν χρειζονται περισστερα.
Κι αριο λω θα γνουμε ακμα πιο απλο.
Θα βρομε αυτ τα λγια που παρνουνε το διο βρος
σ' λες τις καρδις, σ' λα τα χελη.
'Ετσι να λμε πια τα σκα-σκα και τη σκφη-σκφη.
Κι τσι που να χαμογελνε οι λλοι και να λνε,
"Ττοια ποιματα, σου φτιχνουμε εκατ την ρα."
Αυτ θλουμε κι εμες.
Γιατ εμες δεν τραγουδμε για να ξεχωρσουμε αδελφ μου απ' τον κσμο.
Εμες τραγουδμε για να σμξουμε τον κσμο.

...χεις ακμη να κλψεις πολ
σπου να μθεις τον κσμο να γελει.

      Κοριτσκι Μου
               (για τη κρη του...)

Κοριτσκι μου,
μες στο βουβ πηγδι του φεγγαριο
σου 'πεσε απψε το πρτο δαχτυλδι σου.
Δεν πειρζει.
Αργτερα θα φτιξεις λλο
να παντρευτες τον κσμο μες στον  λιο.
Γιατ δεν εναι κοριτσκι
να μθεις μνο εκενο που εσαι,
εκενο που χεις γνει,
εναι να γνεις
,τι ζητει
η ευτυχα του κσμου.
'Αλλη χαρ
δεν εναι πιο μεγλη
απ' τη χαρ που δνεις
Να το θυμσαι κοριτσκι.

Κοριτσκι μου,
θλω να σου φρω τα φαναρκια των κρνων
να σου φγγουν τον πνο σου.

Θλω να σου φρω να περιβολκι
ζωγραφισμνο με λουλουδσκονη
πνω στο φτερ μιας πεταλοδας
να σεργιανει το γαλαν νειρ σου.

Θλω να σου φρω
να σταυρουλκι αυγιν φως
δυο αχτνες σταυρωτς απ τους στχους μου
να σου ξορκζουν το κακ
να σου φωτνε μη σκοντψεις

                        Μετ

Mρτυρες για τα λθη σου δεν εχες.
Mνος μρτυρας ο διος εσ.
Tα τακτοποησες, τα μονγραψες, τα σφργισες
σε λευκος πντοτε φακλους σα να ετομαζες
τη δκαιη διαθκη σου.
στερα
τα τοποθτησες προσεχτικ στα ρφια.
Tρα, γαλνιος,
(σως και κπως φοβισμνος)
οτε βιζεσαι οτε καθυστερες,
γνωρζοντας τι, μετ το θνατ σου,
θ' ανακαλψουμε πσον ωραος σουν,
πσο πολ πιο ωραος πρα απ' τις αρετς σου.

       Στν Κστα Καρυωτκη

Ὤ, δὲ χωρεῖ καμα ἀμφισβτηση, ποιητὲς
εἴμαστ᾿ ἐμεῖς μὲ κυματζουσα τὴν κμη
-ἔμβλημ᾿ ἀρχαῖο καλλιτεχνῶν- καὶ χτυπητὲς
μθαμε φρσεις ν᾿ ἀραδιζουμε κι ἀκμη

μιὰ εὐαισθησα μας συνοδεει ὑστερικ,
ποὺ μᾶς πικρανει ἕνα χλωμ, σβησμνο φλλο,
μακριὰ ἕνα σννεφο μαβ. Χιμαιρικὴ
τὴ ζω μας λμε καὶ δὲν ἔχουμ᾿ ἕνα φλο.

Μνουμε πντα σιωπηλοὶ καὶ μοναχο,
ὅμως περφανα στὰ βθη μας κρατοῦμε
τὸ μυστικ μας θησαυρ, κι ὅταν ἠχεῖ
ἡ βραδινὴ καμπνα ἀνσυχα σκιρτοῦμε.

Θεωροῦμε ἀνδεους, ἀνξιους κι εὐτελεῖς
γρω μας ὅλους, κι ἀπαξιοῦμε μιὰ ματι μας
σ᾿ αὐτοὺς νὰ ρξουμε, κι ἡ να ξανὰ σελὶς
τὸ θρῆνο δχεται τοῦ ἀνοσιου ἔρωτ μας.

Ἀναμασᾶμε κθε μρα τὰ παλιὰ
χιλιοειπωμνα αἰσθματ μας· ἐξηγοῦμε
τὸ τλαντ μας: «κελαηδοῦμε σὰν πουλι»·
τὴν ἀσχολα μας τσ᾿ ὡραῖα δικαιολογοῦμε.

Γιὰ μᾶς ὁ κσμος ὅλος μνο εἴμαστ᾿ ἐμεῖς,
καὶ τυλιγμαστε, μανδα μας, ἕνα τοῖχο.
Μ᾿ ἔπαρση ἐκφρζουμε τὰ πθη τῆς στιγμῆς
σ᾿ ἕναν -- μὲ δχως χασμωδες -- μουσικὸ στχο.

Γρω μας κι ἄλλοι κι ἂν πονοῦν κι ἂν δυστυχοῦν,
κι ἂν τοὺς λυγζει, ἂν τοὺς φλογζει ἡ ἀδικα -
ὤ, ττοια θματα πεζὰ ν᾿ ἀνησυχοῦν
τοὺς ἀστρικος μας στοχασμος, εἶναι βλακεα.

                          H Σοντα Του Σεληνφωτος

 

     (Ανοιξιτικο βρδυ. Μεγλο δωμτιο παλιο σπιτιο. Μια ηλικιωμνη γυνακα, ντυμνη στα μαρα, μιλει σ' ναν νο. Δεν χουν ανψει φως. Απ' τα δο παρθυρα μπανει να αμελικτο φεγγαρφωτο. Ξχασα να πω τι η Γυνακα με τα Μαρα χει εκδσει δο-τρεις ενδιαφρουσες ποιητικς συλλογς θρησκευτικς πνος. Λοιπν, η Γυνακα με τα Μαρα μιλ στον Νο):

'Αφησ με να ρθω μαζ σου. Τι φεγγρι απψε!

Εναι καλ το φεγγρι, - δε θα φανεται

που σπρισαν τα μαλλι μου. Το φεγγρι

θα κνει πλι χρυσ τα μαλλι μου. Δε θα καταλβεις.

'Αφησ με να ρθω μαζ σου.

ταν χει φεγγρι μεγαλνουν οι σκις μες στο σπτι,

αρατα χρια τραβον τις κουρτνες,

να δχτυλο αχν γρφει στη σκνη του πινου

λησμονημνα λγια δε θλω να τ ακοσω. Σπα.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου

λγο πιο κτου, ως την μντρα του τουβλδικου,

ως εκε που στρβει ο δρμος και φανεται

η πολιτεα τσιμεντνια κι αρινη, ασβεστωμνη με φεγγαρφωτο,

τσο αδιφορη κι υλη

τσο θετικ σαν μεταφυσικ

που μπορες επιτλους να πιστψεις

πως υπρχεις και δεν υπρχεις

πως ποτ δεν υπρξες, δεν υπρξε ο χρνος κι η φθορ του.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου...

Θα καθσουμε λγο στο πεζολι, πνω στο ψωμα,

κι πως θα μας φυσει ο ανοιξιτικος αρας

μπορε να φανταστομε κιλας πως θα πετξουμε,

γιατ, πολλς φορς, και τρα ακμη,

ακοω τον θρυβο του φουστανιο μου

σαν τον θρυβο δο δυνατν φτερν που ανοιγοκλενουν,

κι ταν κλενεσαι μσα σ αυτν τον χο του πετγματος

νιθεις κρουστ το λαιμ σου, τα πλευρ σου, τη σρκα σου,

κι τσι σφιγμνος μες στους μυνες του γαλζιου αγρα,

μσα στα ρωμαλα νερα του ψους,

δεν χει σημασα αν φεγεις αν γυρζεις

κι οτε χει σημασα που σπρισαν τα μαλλι μου,

(δεν εναι τοτο η λπη μου η λπη μου

εναι που δεν ασπρζει κι η καρδι μου).

'Αφησε με να ρθω μαζ σου

Το ξρω πως καθνας μοναχς πορεεται στον ρωτα,

μοναχς στη δξα και στο θνατο.

Το ξρω. Το δοκμασα. Δεν ωφελε.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου...

Τοτο το σπτι στοχειωσε, με διχνει θλω να πω χει παλισει

πολ, τα καρφι ξεκολλνε,

τα κδρα ρχνονται σα να βουτνε στο κεν,

οι σουβδες πφτουν αθρυβα

πως πφτει το καπλο του πεθαμνου

απ' την κρεμστρα στο σκοτειν διδρομο

πως πφτει το μλλινο τριμμνο γντι της σιωπς

απ' τα γνατ της

πως πφτει μι λουρδα φεγγρι στην παλι,

ξεκοιλιασμνη πολυθρνα.

Κποτε υπρξε να κι αυτ, -χι η φωτογραφα που κοιτς
με τση δυσπιστα

λω για την πολυθρνα, πολ αναπαυτικ,

μποροσες ρες ολκληρες να κθεσαι

και με κλεισμνα μτια να ονειρεεσαι ,τι τχει

-μιν αμμουδι στρωτ, νοτισμνη, στιλβωμνη απ φεγγρι,

πιο στιλβωμνη απ' τα παλι λουστρνια μου που κθε μνα τα δνω

στο στιλβωτριο της γωνας,

να παν ψαρβαρκας που χνεται στο βθος

λικνισμνο απ' την δια του ανσα,

τριγωνικ παν σα μαντλι διπλωμνο λοξ μνο στα δο

σα να μην εχε τποτα να κλεσει να κρατσει

ν' ανεμσει διπλατο σε αποχαιρετισμ.

Πντα μου εχα μανα με τα μαντλια,

χι για να κρατσω τποτα δεμνο,

τποτα σπρους λουλουδιν χαμομλι μαζεμνο

στους αγρος με το λιγερμα

να το δσω τσσερις κμπους σαν το αντικριν γιαπ

να σκουπζω τα μτια μου, - διατρησα καλ την ρασ μου,

ποτ μου δεν φρεσα γυαλι. Μι απλ ιδιοτροπα τα μαντλια...
Τρα τα διπλνω στα τσσερα, στα οχτ, στα δεκξι
ν' απασχολ τα δχτυλ μου. Και τρα θυμθηκα

πως τσι μετροσα τη μουσικ σαν πγαινα στο Ωδεο

με μπλε ποδι κι σπρο γιακ, με δο ξανθς πλεξοδες

- 8, 16, 32, 64, -

κρατημνη απ' το χρι μιας μικρς φλης μου ροδακινις

λο φως και ροζ λουλοδια,

(συγχρεσ μου αυτ τα λγια κακ συνθεια) 32, 64, -

κι οι δικο μου στριζαν μεγλες ελπδες στο μουσικ μου τλαντο.

Λοιπν, σου λεγα για την πολυθρνα

ξεκοιλιασμνη φανονται οι σκουριασμνες σοστες, τα χερα

λεγα να την πω δπλα στο επιπλοποιεο,

μα που καιρς και λεφτ και διθεση τι να πρωτοδιορθσεις;
-
λεγα να ρξω να σεντνι πνω της, - φοβθηκα

τ' σπρο σεντνι σε ττοιο φεγγαρφωτο. Εδ κθισαν

νθρωποι που ονειρετηκαν μεγλα νειρα,

πως κι εσ κι πως κι εγ λλωστε,

και τρα ξεκουρζονται κτω απ' το χμα

δχως να ενοχλονται απ' τη βροχ το φεγγρι.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου...

Θα σταθομε λιγκι στη κορφ της μαρμρινης σκλας του 'Α- Νικλα,

στερα εσ θα κατηφορσεις κι εγ θα γυρσω πσω

χοντας στ' αριστερ πλευρ μου τη ζστα

απ' το τυχαο γγιγμα του σακακιο σου

κι ακμη μερικ τετργωνα φτα απ μικρ συνοικιακ παρθυρα

κι αυτ την πλλευκη χνα απ' το φεγγρι

που 'ναι σα μια μεγλη συνοδεα ασημνιων κκνων

και δε φοβμαι αυτ την κφραση, γιατ εγ

πολλς ανοιξιτικες νχτες συνομλησα

λλοτε με το Θε που μου εμφανστηκε

ντυμνος την αχλ και την δξα ενς ττοιου σεληνφωτος,

και πολλος νους, πιο ωραους κι απ σνα ακμη, του εθυσασα,

τσι λευκ κι απρσιτη ν' ατμζομαι μες στη λευκ μου φλγα,

στη λευκτητα του σεληνφωτος,

πυρπολημνη απ' τ' αδηφγα μτια των αντρν

κι απ' τη δισταχτικν κσταση των εφβων,

πολιορκημνη απ εξασια, ηλιοκαμνα σματα,

λκιμα μλη γυμνασμνα στο κολμπι, στο κουπ, στο στβο,

στο ποδσφαιρο (που κανα πως δεν τα 'βλεπα)

- ξρεις, καμι φορ, θαυμζοντας, ξεχνς, ,τι θαυμζεις,

σου φτνει ο θαυμασμς σου,
-
θε μου, τι μτια πναστρα, κι ανυψωνμουν

σε μιαν αποθωση αρνημνων στρων

γιατ, τσι πολιορκημνη απ' ξω κι απ μσα,

λλος δρμος δε μου 'μενε παρ μονχα

προς τα πνω προς τα κτω.

- χι, δε φτνει.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου...

Το ξρω η ρα εναι πια περασμνη. 'Αφησ με,

γιατ τσα χρνια, μρες και νχτες και πορφυρ μεσημρια,

μεινα μνη, αννδοτη, μνη και πναγνη,

ακμη στη συζυγικ μου κλνη πναγνη και μνη,

γρφοντας νδοξους στχους στα γνατα του Θεο,

στχους που, σε διαβεβαι, θα μνουνε

σα λαξευμνοι σε μεμπτο μρμαρο

πρα απ' τη ζω μου και τη ζω σου,

πρα πολ. Δε φτνει.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου.

Τοτο το σπτι δε με σηκνει πια.

Δεν αντχω να το σηκνω στη ρχη μου.

Πρπει πντα να προσχεις, να προσχεις,

να στερινεις τον τοχο με το μεγλο μπουφ

να στερινεις τον μπουφ με το πανρχαιο σκαλιστ τραπζι

να στερινεις το τραπζι με τις καρκλες

να στερινεις τις καρκλες με τα χρια σου

να βζεις τον μο σου κτω απ' το δοκρι που κρμασε.

Και το πινο, σα μαρο φρετρο κλεισμνο. Δε τολμς να τ' ανοξεις.

λο να προσχεις, να προσχεις, μην πσουν, μη πσεις. Δεν αντχω.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου...

Τοτο το σπτι, παρ' λους τους νεκρος του,

δεν εννοε να πεθνει.

Επιμνει να ζει με τους νεκρος του

να ζει απ' τους νεκρος του

να ζει απ' τη βεβαιτητα του θαντου του

και να νοικοκυρεει ακμη τους νεκρος του

σ' ετοιμρροπα κρεββτια και ρφια.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου.

Εδ, σο σιγ κι αν περπατσω μες στην χνα της βραδις,

ετε με τις παντοφλες, ετε ξυπλυτη,

κτι θα τρξει, -να τζμι ραγζει κποιος καθρφτης,

κποια βματα ακογονται, - δεν εναι δικ μου.

ξω, στο δρμο μπορε να μην ακογονται τοτα τα βματα,

- η μεταμλεια, λνε, φορει ξυλοππουτσα, -

κι αν κνεις να κοιτξεις σ' αυτν τον λλον καθρφτη,

πσω απ' την σκνη και τις ραγισματις,

διακρνεις πιο θαμπ και πιο τεμαχισμνο το πρσωπ σου,

το πρσωπο σου που λλο δε ζτησες στη ζω παρ να το κρατσεις

καθριο κι αδιαρετο.

Τα χελη του ποτηριο γυαλζουν στο φεγγαρφωτο

σαν κυκλικ ξυρφι πς να το φρω στα χελη μου;

σο κι αν διψ, - πως να το φρω; - Βλπεις;

χω ακμη διθεση για παρομοισεις, - αυτ μου απμεινε,

αυτ με βεβαινει ακμη πως δεν λεπω.

'Αφησε με να ρθω μαζ σου...

Φορς-φορς, την ρα που βραδιζει, χω την ασθηση

πως ξω απ' τα παρθυρα περνει ο αρκουδιρης

με τη γρι βαρει του αρκοδα

με το μαλλ της λο αγκθια και τριβλια

σηκνοντας σκνη στο συνοικιακ δρμο

να ερημικ σννεφο σκνη που θυμιζει το σορουπο

και τα παιδι χουν γυρσει σπτια τους για το δεπνο

και δεν τ' αφνουν πια να βγουν ξω

μ' λο που πσω απ' τους τοχους μαντεουν

το περπτημα της γρις αρκοδας

κι η αρκοδα κουρασμνη πορεεται μες στη σοφα της μοναξις της,

μη ξροντας για πο και γιατ

χει βαρνει, δεν μπορε πια

να χορεει στα πισιν της πδια

δεν μπορε να φορει τη δαντελνια σκουφτσα της

να διασκεδζει τα παιδι, τους αργσχολους, τους απαιτητικος,

και το μνο που θλει εναι να πλαγισει στο χμα

αφνοντας να την πατνε στην κοιλι,

παζοντας τσι το τελευταο παιχνδι της,

δεχνοντας την τρομερ της δναμη για παρατηση,

την ανυπακο της στα συμφροντα των λλων,

στους κρκους των χειλιν της, στην ανγκη των δοντιν της,

την ανυπακο της στον πνο και στη ζω

με τη σγουρη συμμαχα του θαντου στω κι ενς αργο θαντου

την τελικ της ανυπακο στο θνατο

με τη συνχεια και τη γνση της ζως

που ανηφορει με γνση και με πρξη πνω απ τη σκλαβι της.

Μα ποιος μπορε να παξει ως το τλος αυτ το παιχνδι;

Κι η αρκοδα σηκνεται πλι και πορεεται

υπακοοντας στο λουρ της, στους κρκους της, στα δντια της,

χαμογελντας με τα σκισμνα χελη της

στις πενταροδεκρες που της ρχνουνε

τα ωραα κι ανυποψαστα παιδι

(ωραα ακριβς γιατ εναι ανυποψαστα)

και λγοντας ευχαριστ. Γιατ οι αρκοδες που γερσανε

το μνο που μαθαν να λνε εναι: ευχαριστ, ευχαριστ.

'Αφησ με να ρθω μαζ σου...

Τοτο το σπτι με πνγει. Μλιστα η κουζνα

εναι σαν το βυθ της θλασσας.

Τα μπρκια κρεμασμνα γυαλζουν σα στρογγυλ,

μεγλα μτια απθανων ψαριν,

τα πιτα σαλεουν αργ σαν τις μδουσες,

φκια κι στρακα πινονται στα μαλλι μου

δεν μπορ να τα ξεκολλσω στερα,

δεν μπορ ν' ανβω πλι στην επιφνεια

ο δσκος μου πφτει απ' τα χρια ηχος, -σωριζομαι

και βλπω τις φυσαλδες απ' την ανσα μου ν' ανεβανουν,

ν' ανεβανουν

και προσπαθ να διασκεδσω κοιτζοντς τες

κι αναρωτιμαι τι θα λει αν κποιος βρσκεται

απ πνω και βλπει αυτς τις φυσαλδες,

τχα πως πνγεται κποιος πως νας δτης ανιχνεει τους βυθος;

Κι αλθεια δεν εναι λγες οι φορς που ανακαλπτω εκε,

στο βθος του πνιγμο, κορλλια και μαργαριτρια

και θυσαυρος ναυαγισμνων πλοων,

απροπτες συναντσεις, και χτεσιν και σημεριν μελλομενα,

μιαν επαλθευση σχεδν αιωνιτητας,

κποιο ξανσαμα, κποιο χαμγελο αθανασας, πως λνε,

μιαν ευτυχα, μια μθη, κι ενθουσιασμν ακμη,

κορλλια και μαργαριτρια και ζαφερια,

μονχα που δεν ξρω να τα δσω χι τα δνω,

μονχα που δεν ξρω αν μπορον να τα προυν

πντως εγ τα δνω.

'Αφησ με να ρθω μαζ σου...
Μια στιγμ, να πρω τη ζακτα μου.

Τοτο τον στατο καιρ, σο να 'ναι, πρπει να φυλαγμαστε.

χει υγρασα τα βρδια, και το φεγγρι

δε σου φανεται, αλθεια, πως επιτενει την ψχρα;

'Ασε να σου κουμπσω το πουκμισο τι δυνατ το στθος σου,

- τι δυνατ φεγγρι,- η πολυθρνα, λω κι ταν σηκνω

το φλιτζνι απ' το τραπζι

μνει απ κτω μι τρπα σιωπ, βζω αμσως την παλμη μου επνω

να μη κοιτξω μσα, - αφνω πλι το φλιτζνι στη θση του,

και το φεγγρι μια τρπα στο κρανο του κσμου

μην κοιτξεις μσα,

χει μια δναμη μαγνητικ που σε τραβει μην κοιτξεις,

μη κοιτχτε,

ακοστε με που σας μιλω θα πσετε μσα.

Τοτος ο λιγγος ωραος, ανλαφρος θα πσεις,
-
να μαρμρινο πηγδι το φεγγρι,

σκιοι σαλεουν και βουβ φτερ, μυστιριακς φωνς δεν τις ακοτε;

Βαθ-βαθ το πσιμο,

βαθ-βαθ το ανβασμα,

το αρινο γαλμα κρουστ μες στ' ανοιχτ φτερ του,

βαθει-βαθει η αμελικτη ευεργεσα της σιωπς,
-
τρμουσες φωταψες της λλης χθης,

πως ταλαντεεσαι μες στο διο σου το κμα,

ανσα ωκεανο. Ωραος, ανλαφρος

ο λιγγος τοτος, - πρσεξε, θα πσεις.

Μη κοιτς εμνα,

εμνα η θση μου εναι το ταλντευμα ο εξασιος λιγγος.

τσι κθε απβραδο χω λιγκι πονοκφαλο, κτι ζαλδες...

Συχν πετγομαι στο φαρμακεο απναντι

για καμμιν ασπιρνη,

λλοτε πλι βαριμαι και μνω με τον πονοκφαλ μου

ν' ακοω μες στους τοχους τον κοφιο θρυβο που κνουν

οι σωλνες του νερο,

ψνω ναν καφ, και, πντα αφηρημνη,

ξεχνιμαι κ ετοιμζω δυο ποιος να τον πιει τον λλον;
-
αστεο αλθεια, τον αφνω στο περβζι να κρυνει

κποτε πνω και τον δετερο, κοιτζοντας απ' το παρθυρο

τον πρσινο γλμπο του φαρμακεου

σαν το πρσινο φως ενς αθρυβου τρανου

που ρχεται να με πρει

με τα μαντλια μου, τα στραβοπατημνα μου παποτσια,

τη μαρη τσντα μου, τα ποιματα μου,

χωρς καθλου βαλτσες, τ να τις κνεις;

'Αφησ με να ρθω μαζ σου...

Α, φεγεις; Καληνχτα. χι, δε θα ρθω. Καληνχτα.

Εγ θα βγω σε λγο. Ευχαριστ. Γιατ, επιτλους, πρπει

να βγω απ' αυτ το τσακισμνο σπτι.

Πρπει να δω λιγκι πολιτεα, -χι, χι το φεγγρι

την πολιτεα με τα ροζιασμνα χρια της,

την πολιτεα του μεροκματου,

την πολιτεα που ορκζεται στο ψωμ και στη γροθι της

την πολιτεα που μας αντχει στη ρχη της

με τις μικρτητες μας, τις κακες, τις χτρες μας,

με τις φιλοδοξες, την γνοι μας και τα γερατει μας,
-
ν' ακοσω τα μεγλα βματ της πολιτεας,

να μην ακοω πια τα βματα σου

μτε τα βματα του Θεο, μτε και τα δικ μου βματα.

Καληνχτα...


     (Το δωμτιο σκοτεινιζει. Φανεται πως κποιο σννεφο θα κρυψε το φεγγρι. Μονομις, σαν κποιο χρι να δυνμωσε το ραδιφωνο του γειτονικο μπαρ, ακοστηκε μια πολ γνωστ μουσικ φρση. Και ττε κατλαβα πως λη τοτη τη σκην τη συνδευε χαμηλφωνα η "Σοντα του Σεληνφωτος", μνο το πρτο μρος. Ο νος θα κατηφορζει τρα μ' να ειρωνικ κι σως συμπονετικ χαμγελο στα καλογραμμνα χελη του και μ' να συνασθημα απαιλευθρωσης. ταν θα φτσει ακριβς στον 'Αη-Νικλα, πριν κατβει τη μαρμρινη σκλα, θα γελσει, -να γλιο δυνατ, ασυγκρτητο. Το γλιο του δε θ' ακουστε καθλου ανρμοστα κτω απ' το φεγγρι. σως το μνο ανρμοστο να εναι το τι δεν εναι καθλου ανρμοστο. Σε λγο ο Νος θα σωπσει, θα σοβαρευτε και θα πει: "Η παρακμ μις εποχς". τσι, ολτελα συχος πια, θα ξεκουμπσει πλι το πουκμισ του και θα τραβξει το δρμο του.

     σο για τη γυνακα με τα μαρα, δεν ξρω αν βγκε τελικ απ' το σπτι. Το φεγγαρφωτο λμπει ξαν. Και στις γωνες του δωματου οι σκις σφγγονται απ μιαν αβσταχτη μετνοια, σχεδν οργ, χι τσο για τη ζω, σο για την χρηστη εξομολγηση. Ακοτε; Το ραδιφωνο συνεχζει.).

================================================

          

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers