-


Dali &









/




 
 

 

Friedrich

   "O νθρωπος πρπει κθε μρα ν᾽ακοει να γλυκ τραγοδι, να διαβζει ν ωραο ποημα, να βλπει μιαν ωραα εικνα κι αν εναι δυνατ, να διατυπνει μερικς ιδες. Αλλις χνει το ασθημα του καλο και τη τση προς αυτ...". Γκατε.


Friedrich Caspar David
(1774-1840) Romanticism 

     Ο διασημτερος ζωγρφος και χαρκτης του Γερμανικο ρομαντισμο και μοναδικ μορφ στην ιστορα της τοπιογραφας. Η βαθει θρησκευτικ του πστη κι η αγπη του για τη γερμανικ παιθρο, του εμπνεσανε σκηνς σπνιας ομορφις κι ντασης, που προβλλουνε κι εξυμνονε τη πνευματικτητα στη φση. Νομζω πως του αξζει, καθς ταν ιδιτυπη περπτωση καλλιτχνη, μια πρσθετη μνεα και για το λγο αυτ θα προσθσω μερικ σχλια που μας μπζουνε, πρτα στην εποχ, στη τεχνοτροπα του κι στερα στα βιογραφικ του στοιχεα. Λησμονθηκε σχεδν τελεως μετ το θνατ του και μνο στις αρχς του 20ο αι. ρχισαν να τονε θεωρον ναν απ τους μεγαλτερους Γερμανος ζωγρφους και να εκτιμον τα συναισθηματικ στοιχεα του ργου του. Πργματι ταν εξαιρετικ σπνια περπτωση ζωγρφου, χαρκτη, οικογενειρχη κι ανθρπου.
     O Κσπαρ Νταβντ Φρντριχ το 1802 ταν νος, γνωστος ζωγρφος που οι συντοπτες του τον βλεπαν να τριγυρζει μνος στο νησ του Ργκεν. Εκε ζωγρφιζε αυτ που νιωθε τι ο διος ταν, μικρς, αννυμος, ασμαντος νθρωπος στοιχειωμνος απ το μεγαλεο της Φσης ολγυρ του. Δηλαδ, το αρχετυπικ ασθημα του Ρομαντισμο, ο Μπιρον καταμεσς του ωκεανο, ο Τρνερ στις κορυφς των Αλπεων κι οι πμπολλοι Γερμανο νοι ιδεαλιστς που ονειρεονταν ταξδια στη Βαλτικ του βορρ στη Νπολη του ντου.
    "Παρατηρομε ενοτε", γρφει ο Ρμπερτ Χιουζ στη Γκρντιαν, "να κνημα πνευματικ να συμβαδζει με την ανδυση της αυτογνωσας του τπου εντς του οποου εμφανζεται αυτ το κνημα". Τοτο ακριβς συμβανει με τη γερμανικ, ρομαντικ ζωγραφικ. Οι αρχς του 19ου αι., με τις ναπολεντειες εκστρατεες και τη Σνοδο της Βιννης, τανε σκληρς για τους προοδευτικος, δημοκρατικος, πνευματικος ανθρπους. H σχση κι η διασνδεση ενς διανοουμνου με τον λα ταν πρξη πολιτικ ανατρεπτικ. Το Γοτθικ τανε το παλι, το Ελληνικ τανε το μοντρνο. Το 1ο τανε το γερμανικ, το 2ο τανε το ευρωπακ (με τη σημασα, πνευματικ, πολιτικ και κοινωνικ, που οι ροι εχαν εκενη την εποχ). Ο ρομαντικς ταν εν μρει νας πατριτης κι εν μρει νας εξριστος μες στην δια του τη χρα. Εξ ο κι η αγπη του για την εικνα του ως περιπλανμενου, του ατμου που γρισε τη πλτη στη κοινωνα και στις ερημις ατενζει το φεγγρι, το τοπο, τα βρχια της ακτς.
     Εδ μπανει η περπτωση του Φρντριχ: η εικνα του αποτραβηγμνου ανθρπου που τελικ επιβλθηκε, ο γιος ενς σαπωνοποιο απ' το λιμνι της επαρχας Γκρφσβαλντ, που πθανε αφανς κι ημτρελος στη Δρσδη. O μοντερνισμς του δε βρσκεται στη καλλιτεχνα του (οι πνακς του, προσεκτικ συνθεμνοι εναι στατικο σ' εποχ λατρεας της αλλαγς) σο στις ιδες πσω απ τις εικνες του. Ρωτνε το διο πργμα, πως κι ο σγχρονς του φιλσοφος Σλγκελ: «Μπορε ο νθρωπος να νοηθε ξχωρα απ τη φση;». Η απντηση που δνουνε κι οι 2 εναι δια που δνουνε κι οι σημερινο οικολγοι. Οχι, δεν μπορε -η καταστροφ του ενς εναι καταστροφ του λλου.
     Κριο θμα της τχνης του -που εχε τις ρζες της στον επαρχιακ ρεαλισμ του 18ου αι.- εναι ακριβς το τοπο, εμπνευσμνο ιδιατερα απ τον τπο του, στο οποον η ανθρπινη μορφ εμφανζεται σπνια. Στους πνακς του που κυριαρχον οι γκρζοι κι οι καστανο τνοι, τα χρματα τενουν να περιοριστον στην αξα τους και να τονιστον μλλον με τη σκι και το φως. Μερικς φορς μοιζει να μην εναι απαρατητος κι ο θεατς, σα να 'ναι το ργο φτιαγμνο αποκλειστικ για την ευχαρστηση του δημιουργο του και του Δημιουργο γενικ.
     Το μεγαλτερο μρος της σταδιοδρομας του καταγρφεται στη Δρσδη, που μετ απ αργ μα σταθερ βματα, γινε δισημος με τη πρτη παραγγελα που ανλαβε. Στα επμενα χρνια καλλιργησεν εντελς προσωπικ ιδωμα και φιλοτχνησε τοπα που διαπνονται απ' ντονο μυστικισμ καθς και θρησκευτικς αλληγορες. Χαρακτηρστηκεν εσωστρεφς και μελαγχολικς, αλλ ταν επσης πατριτης κι αφοσιωμνος οικογενειρχης. Παρ τη νσο που τονε καθλωσε τα τελευταα χρνια της ζως του, οι καλλιτεχνικς του αναζητσεις ταν αδιλειπτες και στους τελευταους πνακς του συνδασε το λυρισμ με μια να αντληψη των χρωμτων.
     Γεννθηκε στο Γκρφσβαλντ της Βαλτικς, που ταν εκενο τον καιρ σημαντικ λιμνι και βρισκταν υπ Σουηδικ κατοχ. στις 5 Σεπτμβρη 1774, γιος του Αδλφου Γκτλιμπ, ιδιοκττη εργοστασου σαπωνοποιας & κηροποιας και της Σοφ Ντοροτα Μπχλι, 6ο απ τα 10 παιδι της οικογνειας. 7 χρονν χνει τη μητρα του και στα 14, τον αδελφ του, που πνγεται σε προσπθεια να τονε σσει. Η οικονομικ κατσταση της οικογνειας, επτρεψε στον Φρντριχ να μορφωθε. Στα 16 του ντας σπουδαστς του πανεπιστημου του Γκρφσβαλντ, ξεκνησε υπ την καθοδγηση του καθηγητ του, των Καλν ΤεχννΓιχαν Γκτφριντ Κουστορπ, ν' αντιγρφει πνακς αλλ και να ζωγραφζει δικος του. Τις σπουδς του συνχισε στην Ακαδημα Κοπεγχγης. Εκε γνρισε τον ζωγρφο Γιχαν Γκμπχαρτ Λον με τον οποο γναν αδερφικο φλοι. Γνωρζει τον πστορα-ποιητ Λοντβιχ Κοζενγκρντεν.
     Τελεινοντας της σπουδς του στη Κοπεγχγη, επστρεψε για λγο στη γεντειρα του και κατπιν εγκαταστθηκε στη Δρσδη, που κενο τον
καιρ αποτελοσε πλο λξης των Γερμανν ζωγρφων, ανθηρ καλλιτεχνικ και πολιτιστικ κντρο, Γρφτηκε στην Ακαδημα Καλν Τεχνν Δρσδης, αλλ τον περισστερο χρνο του τονε περνοσε ετε μελετντας δουλεις λλων ζωγρφων, ετε ζωγραφζοντας ο διος, κυρως τοπα, κνοντας μικρς εκδρομς στα περχωρα της πλης. Εκε θα μενει μνο 3 χρνια και μτο 1801 επιστρφει στη γεντειρα και γνωρζει τον ρομαντικ ζωγρφο Φλιπ ττο Ρονγκε και μαζ του γνεται μλος του κκλου των ρομαντικν ποιητν (Λοντβιχ Τικ, Νοβλις, Φρντριχ Σλινγκ).  Τον επμενο χρνο, επιστρφει στη Δρσδη, δεχνει ντονο ενδιαφρον για τις μεγλες πανοραμικς απψεις κι γινε δεκτς ως ταλαντοχος ζωγρφος. Λγω της φμης που εχε πλον αποκτσει, γνρισε κι κανε παρα με σημαντικος ανθρπους της πλης τσο καλλιτχνες σο και φιλοσφους.
     Το 1805 συμμετχει με 2 ργα με σπια, που διακρνονται για τη προσοχ στις λεπτομρειες και την αναζτηση των ζωγραφικν εντυπσεων. σε διαγωνισμ στη Βαμρη και κερδζει το Α' Βραβεο, εν 2 χρνια μετ, κνει τις πρτες προσπθειες στο τομα της ελαιογραφας. Το 1ο σημαντικ ργο του με λδι (1807) ταν να εικονοστσι για την Αγα Τρπεζα ενς πργου. Τον επμενο χρνο φιλοτεχνε το 1ο μεγλο του αριστοργημα "Σταυρς Πνω Στο Βουν", εν το "Μοναχς Κοντ Στη Θλασσα" και το "Τοπο Με Ουρνιο Τξο" δημιουργθηκαν το 1809.  Το 1810 μαζ με τον, επσης ζωγρφο, Γκοργκ Φρντριχ Κρστινγκ ταξδεψε στα βουν Ριζενγκεμπργκε, χοντας στις αποσκευς του αρκετ λευκ τετρδια ιχνογραφας. Στην επιστροφ τα τετρδια ταν γεμτα πρχειρα σκτσα τα οποα αποτλεσαν τους «οδηγος» για αρκετος απ τους πνακες που ζωγρφισε τα επμενα χρνια.
     Το 1810 εκθτει στην Ακαδημα Βερολνου ργα του, που τ' αγορζει ο Φρειδερκος Γουλιλμος Γ' της Πρωσσας. Κνει πεζ, μαζ με τον φλο του ζωγρφο Κρστινγκ, την οροσειρ Ριζενγκενμπργκε. Το 1816 γινε μλος της Ακαδημας του Βερολνου και γνρισε τον Γκατε, που 'χεν δη εκτιμσει τη παρατηρητικτητ του και την ευαισθησα του στο φυσικ θαμα. 2 χρνια μετ νυμφεεται τη Κριστινε Καρολνε Μπμερ, 20 χρνια μικρτερ του, με την οποα απκτησε 3 παιδι, την μα, την γκνες και το Γουσταο. Την δια εποχ τανε πλον καταξιωμνος ζωγρφος που δεχτανε πολλς παραγγελες για πνακες και συναναστρεφταν σημαντικος ανθρπους μεταξ των οποων αριστοκρτες και πργκιπες της Γερμανας αλλ και λλων χωρν.
     Το 1824 χρεψε, μετ το θνατο του, η θση του Κλνγκελ στην Ακαδημα Καλν Τεχνν Δρσδης. Αντ να δοθε στον Φρντριχ, του δθηκε η υποδεστερη θση του επιτμου καθηγητ της Ακαδημας. Αυτ γινε χι επειδ δε διθετε τα προσντα, αλλ επειδ οι πολιτικς του απψεις δε συμφωνοσανε μ' αυτς των μελν της Ακαδημας. Την δια εποχ ρχισε να 'χει ψυχολογικ προβλματα. Για μικρ χρονικ διστημα πγε στο νησ Ργκεν, προκειμνου να ηρεμσει. Οι πωλσεις των πινκων του αρχζουν να μεινονται σταθερ κι επιπλον το 1835 παθανει εγκεφαλικ που αφνει τη δεξι πλευρ του παρλυτη. Πηγανει για θεραπεα στη λουτρπολη Τπλιτς, απ' που επιστρφει χοντας την δυναττητα να ζωγραφζει. Δυστυχς μως, το 1837, 2ο εγκεφαλικ τον φησε εντελς παρλυτο και φυσικ ανκανο να εργαστε.
     Πθανε 3 χρνια μετ στις 7 Μη 1840, σ' ηλικα 66 ετν, στη Δρσδη και θφτηκεν εκε.
     Γενικ ταν μελαγχολικς νθρωπος μ' ντονο θρησκευτικ στοιχεο στο χαρακτρα. Σε πολλος πνακες του υπρχουνε στοιχεα που παραπμπουνε στο θνατο. να λλο χαρακτηριστικ των πινκων του εναι πως σε σους απεικονζονται νθρωποι, χουν σχεδν πντα γυρισμνη τη πλτη τους σε αυτν που βλπει τον πνακα. Κι αυτ εναι λλη μια απδειξη τι η μελαγχολα του ζωγρφου πρασε και στα ργα του. σο για το θρησκευτικ στοιχεο του χαρακτρα του αυτ βρκε κφραση σε πολλος πνακες του που απεικονζουν ναος, αν και τις περισστερες φορς οι ναο απεικονζονταν μισογκρεμισμνοι. πως επαμε η μελαγχολα τανε το βασικ χαρακτηριστικ τσο των πινκων σο και του χαρακτρα του μεγλου Γερμανο ρομαντικο, ζωγρφου-τοπιογρφου και χαρκτη Κσπαρ Ντβιντ Φρντριχ.



     Ας ρξουμε μως μια ματι στα ργα του, που φιλοξενοναι παρακτω γιατ επσης θαρρ πως αξζει τον κπο:
   1. Θλω να σταθ πρτα στον πνακα με ττλο "Περιπλανμενος Πνω Απ Τη Θλασσα Της Ομχλης". Με το δισημο αυτ πνακα που χει αποτυπωθε απ εξφυλλα βιβλων μχρι γραμματσημα, θ' αρχσει η περιγηση στη τχνη του Ρομαντισμο και στον εστερο, ιδιατερο κσμο του Φρντριχ: ο ποιητικς του ττλος, η σλληψη κι απδοση του θματος -η γρια ομορφι της φσης κι η μοναχικ μορφ του περιπλανμενου, ενσαρκνουν απολτως το πνεμα του κινματος.
     Ο Φρντριχ, τοπιογρφος κυρως αλλ και χαρκτης, φτιαξε πνακες που η φση αποκτ μια μεταφυσικ δισταση και κυριαρχε απολτως, εν τα ανθρπινα ντα στκονται λλοτε εκστατικ μπρος στην ομορφι της κι λλοτε ανσχυρα στη δναμ της. Τα τοπα που ζωγραφζει δεν εναι απλ θατρα ανθρπινων πρξεων, εναι πρωταγωνιστς εν ενχουν κι να πνευματικ και φιλοσοφικ συμβολισμ. ντονο δε στη τοπιογραφα του εναι το προσωπικ στοιχεο, δεν πρκειται για φωτογραφικ απδοση αλλ για την αντληψη του τοπου μες απ τη ματι του δημιουργο.
     Ο Περιπλανμενος (1818, βρσκεται στο Μουσεο Kunsthalle, Αμβοργο) συμπυκννει τα 2 βασικ στοιχεα της τχνης του: τη φιλοσοφικν ννοια του υψηλο, που κυρως εντοπζεται στο μεγαλεο της φσης και τον ιδιατερο τρπο που τοποθετε την ανθρπινη μορφ στους πνακς του -πντα με γυρισμνη τη πλτη, Rückenfigur εναι ο ρος στα Γερμανικ. Υπρχει συνθως νας περισστεροι θεατς στις συνθσεις του που εικονζονται μ' αυτ τον τρπο εν ταν απουσιζουν, Rückenfigur εναι ο θεατς που στκει μπρος στον πνακα και κοιτ το τοπο του. Ο νεαρς, ξανθς ντρας ντυμνος με ροχα της εποχς εναι ο διος ο ζωγρφος: στκεται ευθυτενς στο πρτο εππεδο, το σμα του σχηματζει μια πυραμδα με το βρχο εν το ραβδ, το σμβολο το οδοιπρου, τον συνδει με το δαφος. Μοιζει εντελς απορροφημνος μπρος στη θλασσα της ομχλης απ την οποα μλις χει αναδυθε, σκαρφαλνοντας σε μια απκρημνη κορυφ. Δεν θαυμζει απλς το τοπο, δεν ρεμβζει: εναι προσηλωμνος στο μακριν βουν που διακρνεται στο βθος του πνακα -εναι σχεδν προφανς απ την αποφασιστικ στση του σματς του, τι εκε σκοπεει να φτσει.
     Τα χρματα σε απαλος, ευγενικος τνους, κρβουν να μυστικ: εν με τη πρτη εντπωση το χρμα που κυριαρχε εναι το μπλε σε διαφορετικς αποχρσεις, υπρχει επσης ροζ, κτρινο και βιολετ, σαν να αρατο ππλο -κι εναι το βιολετ που δνει στην ατμσφαιρα του πνακα να ασθημα μυστικισμο και τονζει τη μεταφυσικ του δισταση. Το ιδιατερο φως, πολ σημαντικ στοιχεο σε λα τα ργα του, μοιζει ζωνταν και ζωντανεει επσης λα τα στοιχεα της σνθεσης με τη διαγεια του: σχεδν αναπνεις τον καθαρ αρα και νιθεις τον νεμο. Η τεχνικ της ελαιογραφας, που εναι κι η πιο δσκολη στη ζωγραφικ, του δνει τη δυναττητα να χρησιμοποισει πολλ και διαφορετικο πχους στρματα χρματος, δημιουργντας αυτ το εξαιρετικ τεχνικ αποτλεσμα καθς και την ντονη διαφορ ανμεσα στο πρτο εππεδο και το βθος, που απ το συμπαγς σκορο του βρχου και των ενδυμτων της μορφς, το μτι του θεατ περν απτομα στο διαφανς κι αιθριο χρμα της ομχλης και του ουρανο.
     Ο Περιπλανμενος εναι ο αρχετυπικς ρομαντικς ρωας: πρκειται για μαν αδμαστη κι ανσυχη ψυχ που αναζητ στις ερημις της φσης την ομορφι και το μεγαλεο, μακρι απ τη διαφθορ του πολιτισμο. Εκε ο ρομαντικς καλλιτχνης αναζητ την μπνευση αλλ και την επικοινωνα με τον εστερο εαυτ του. Ταυτχρονα, η σνθεση εναι αλληγορα που συμβολζει τον αγνα της ανδου στη κορφ, χι απ φιλοδοξα αλλ απ την ανγκη της ψυχς να συναντσει το θεο και να διακρνει καθαρ στον ορζοντα τις οροσειρς του πνεματος, πρα απ τα σννεφα των υλικν αναγκν που κλενουνε την οραττητα. Το μνυμα του δημιουργο: αν κι ο καιρς φανεται θυελλδης, ο αναρριχητς παραμνει ατραχος κι ακλνητα προσηλωμνος στη πορεα του - λο και πιο ψηλ.
     Tποτα δεν εναι μεσα αναγνωρσιμο. Το τοπο που καταλαμβνει το μεγαλτερο μρος του πνακα εναι γνωστο και πολ πιθανν να εναι νας συνδυασμς τοπων που εχε δει ο ζωγρφος κατ τη διρκεια των ταξιδιν του. Παρλη την λλειψη σνδεσης με αναγνωρσιμο τπο, αυτ η εικνα του γριου τοπου συμππτει με την εικνα που ο θεατς χει στο μυαλ του, ταν ατενζει να βουν, να οποιοδποτε βουν απ να ψηλ σημεο, να οποιοδποτε σημεο. Αγγζοντας σχεδν τη καθολικτητα μιας εσωτερικς εικνας, ο καλλιτχνης πετυχανει τη προσωπικ τατιση του εκστοτε θεατ με το θμα.
     Ωστσο, πρωταγωνιστς σε αυτ το αλλκοτο σκηνικ δεν εναι το τοπο. Δεν πρκειται για μια τοπιογραφα, αλλ για μια αυτοπροσωπογραφα προς χριν της κυριολεξας, μα αυτ-πσω ψη-γραφα! Ο καλλιτχνης δημιουργε καινορια σχση με το θεατ. Δημιουργεται η ασθηση τι κι ο διος παρευρσκεται σ’ αυτ το χρο που αναπαριστ το ργο. Στον οξυκρυφο κι απτομο βρχο που χει κατακτηθε απ τον οδοιπρο δεν θα μποροσε να ξαποστσει καννας λλος, τσι εκ των πραγμτων ο θεατς καταλαμβνει τον χρο πσω απ τον οδοιπρο, περιμνοντας σως τη σειρ του για να απολασει κι αυτς το ομιχλδες τοπο. Ο καλλιτχνης καταφρνει να δημιουργσει στον θεατ τη προσδοκα τι σε λγο θα εναι αυτς ο πρωταγωνιστς αυτο του σκηνικο. Αναμνει μχρι ο προπορευμενος να γυρσει και με μια ελαφρι υπκλιση να του παραχωρσει τη θση του, τσι στε ο θεατς να γνεις ο κατακτητς του τοπου.
     νας μοναχικς περιπατητς, με την πλτη στραμμνη σε μας, ο οποιοσδποτε νθρωπος, ατενζει απ ψηλ τα βουν. Τα στοιχεα του ρομαντισμο αυτο του πνακα εναι η ονειροπληση, η μοναξι και η μοναχικτητα, η αδναμη, μες στην απραντη δναμη της φσης αλλ ηρωικ μορφ του ανθρπου. Τα περιγρμματα, δεχνουν να χνονται στην ομχλη, εστιζουμε στη σκι και στη κνηση (μαλλι, σννεφα). Ο περιπατητς θλει να διευρνει τους ορζοντς του και ν' ανακαλψει καινοριους κσμους, να υπερβε τις ως τρα δυναττητς του. Τα σννεφα, που κρβουνε κποιες απ τις κορφς, δεχνουνε πως σο ψηλ και να φτσει κανες δεν μπορε να τα δει λα, σως πως ο αγνας για τη γνση εναι συνεχς.
   2. Στο ργο του "Ανδρας & Γυνακα Ατενζοντας Το Φεγγαρφωτο" (1818/1824), οι 2 ρεμβαστς δε διαφρουνε διλου απ' τα βρχια και το ξερριζωμνο δντρο πλι. M' λο που δεν χουνε καμμαν κφραση η λξη που τους περιγρφει καλλτερα, αυτος κι λον τον γερμανικ Ρομαντισμ, στη ζωγραφικ, στη ποηση, στη μουσικ και στη φιλοσοφα, εναι λαχτρα. H λαχτρα για το γνωστο, το ασλληπτο, που κρβεται ετε στη Φση κπου στο χρονο παρελθν πραν του κσμου τοτου. Αυτ στη ζωγραφικ μπορε να συμβολζεται με τη μορφ ενς δσους, ενς δντρου μνου, ενς βρχου, ενς σννεφου της απραντης θλασσας. Μερικς φορς τα σμβολα αποκτονε θρησκευτικ χροι, πως π.χ. στο Φρντριχ ταν εμφανζεται να παλι παρεκκλσι ερειπωμνο, μια γοτθικ αψδα νας σταυρς στο βουν. Αλλ δεν εναι εντελς απαρατητα, αν κι οι Γερμανο ρομαντικο εχαν νθερμο θρησκευτικ ζλο, λαχτρα προς την αθωτητα του κσμου της Καινς Διαθκης γι' αυτ κι ορισμνοι τους αυτοαποκαλονται Ναζαρηνο.
   3. Στον πνακα "Εσοδος Νεκροταφεου Με Χινι" μπορομε να διακρνουμε πολλ στοιχεα του ρομαντισμο πως η αναζτηση της γαλνης μσω της επαφς με τη φση ως απδρασης απ την αστικ κοινωνα. Επσης υπρχει η ανγκη κφρασης ατομικν συναισθημτων και στοχασμν για το νημα της παρξης και τη καταφυγ στη θρησκευτικ απομνωση. Χρησιμοποιονται ψυχρ χρματα, σκις και διαβαθμσεις του γκρι, εν υπρχουν ασαφ περιγρμματα . Ο συνδυασμς λων αυτν προκαλε μια θλψη καθς κι να μυστριο για το τι μπορε να υπρχει πσω απ το ερημικ αυτ ερεπιο. Ταυτχρονα μως προκαλε και φβο, που αντικατοπτρζει τον μεγαλτερο φβο των λλογων ντων, δηλαδ τη γνση του θαντου τους και μας δεχνει πως αυτς ο φβος υπρχε πντα.
   4. Στον πνακα "Γυνακα Μπρος Στο Ξημρωμα" παρατηρομε μια κομψ, νεαρ μλλον, γυνακα, να θαυμζει το μορφο τοπο που απλνεται μπρος της κατ το ξημρωμα/αυγ. Η μοναχικτητα του ατμου, που «αγκαλιζεται» απ την απραντη-πανμορφη φση, εναι εμφανς. Υπερτονζεται η φαντασα κι ο αυθορμητισμς, εκφρζεται ελεθερα το ατομικ συνασθημα, επιδικεται ντονα η επαφ με τη φση, τα γινα χρματα κατακλζουνε τον πνακα, στε να συγκινσει, εν δνεται μφαση στη σκι και τη κνηση. Θλει να μας δεξει τη γαλνη της φσης, η οποα απελευθερνει το τομο απ τη καταπεση και τη συμβατικτητα του αστικο τρπου ζως, κνοντς το να ρθει σ' επαφ με την ουσα της παρξς του.
   5. Στον πνακα "Σταυρς Στο Βουν" απεικονζεται νας Εσταυρωμνος, μπρος απ ναν επιβλητικτατο καθεδρικ να, υπερφυσικ, σχεδν, τοποθετημνο ανμεσα στα ψηλ δνδρα του δσους. Δνεται μφαση στη σκι, για να ξεχυθε πιο εντυπωσιακ το χρμα, το ρδινο του ουρανο στο νω κρο, δνοντας τσι μνυμα ελπδας μες σε τοπο απκοσμο, γριο αλλ κι ρεμο . Η φση απλνεται πληθωρικ, καθς βλπουμε τα πυκν λατα πσω απ τον σταυρ, αλλ και γυμν ξεραμνα κλαδι σε δσβατο σημεο με βρχους, που δνει ντονα την ασθηση της μοναξις στην απεραντοσνη της φσης. Υπερτονζεται η φαντασα κι η παρρμηση, γιατ με τη σιωπ που αποπνει, ο θεατς μπορε να συλλογιστε για θματα εκτς πεζς καθημεριντητας, ν' αναζητσει το Θεο και να νισει πλθος συναισθημτων.
     Ζωγραφζει να καθεδρικ να, που περιβλλεται απ ψηλ δντρα απ λες τις πλευρς. Καθς ανεβανουμε στον ουραν, η κορυφ του καθεδρικο ναο γνεται σταδιακ πιο αμυδρ. Μπορομε να παρατηρσουμε τη συμμετρα που εμφανζεται στο φντο. Η τοποθτηση των δντρων κι η πρσοψη του διου του καθεδρικο ναο εναι λα συμμετρικ. Ο καθεδρικς νας σ' αυτ το ργο εναι να θρησκευτικ σμβολο (του χριστιανισμο). Ακριβς μπρος απ τον καθεδρικ να στκει νας σταυρς με σκαλισμνη τη μορφ του Χριστο. Ο σταυρς εναι σφηνωμνος σε ρθια θση ανμεσα σε δο βρχους κι ακριβς κτω ρει μικρ ρυκι. Μας δνει την εντπωση της ερμωσης. Η χρση των σκορων αποχρσεων προσδδει στη ζωγραφικ μελαγχολικ διθεση, αναδεικνοντας τσι το γοτθικ-μεσαιωνικ προσανατολισμ του ζωγρφου.
   6. Αυτς ο μικρς πνακας, "To Aββαεο Στο Δσος Με Τις Βαλανιδις", φιλοτεχνθηκε μεταξ 1809-10 και σμερα βρσκεται στο Κστρο Σαρλτενμπουργκ του Βερολνου. Πρωτοπαρουσιστηκε το 1810 σε μιαν κθεση που διοργνωσε η Ακαδημα Καλν Τεχνν Βερολνου κι εντυπωσασε τσο πολ τον διδοχο του πρωσικο θρνου που σπευσε να τον αγορσει. Απ τα πιο ενδιαφροντα σημεα του εναι το γοτθικ ερεπιο, εμπνευσμνο απ το κατεστραμμνο αββαεο της Ελντνα, κοντ στο Γκρφσβαλντ. Θεωρεται πως συμβολζει το θρησκευτικ συνασθημα μιας περασμνης πια εποχς. Μοιζει σα να θλει να προκαλσει βαθει λαχτρα για θνατο, που γνεται σχεδν στοχασμς πνω στη παροδικ φση της ζως. Ο σταυρς ενς εγκαταλελειμμνου τφου κνει τη παρουσα του θαντου ακμη πιο ζωνταν. Η νεκρικ πομπ των μοναχν, που κινονται αργ προς το σταυρ μες απ τη γοτθικ πλη του κατεστραμμνου αββαεου, μοιζει ν' αναδεται απ το λευκ, χιονισμνο δαφος. Οι μικρς μαρες φιγορες τους μοιζουν να αναμειγνονται με τους δισπαρτους τφους στο κοιμητρι. Το αφσικο, σχεδν θεκ φως, προς το οποο απλνουνε τα κλαδι τους οι βελανιδις, ρχεται απ μια γνωστη πηγ. Τα δντρα υποβλλουν μιαν ασθηση ζωτικτητας και κνησης, που 'ρχεται σ' ντονη αντθεση με τη σκληρ ακαμψα των επιτμβιων λθων και την ψυχη γοτθικ αρχιτεκτονικ.
   7. Το 1822, εχε ζωγραφσει τη πσω ψη μιας γυναικεας μορφς που φανεται στον πνακα "Γυνακα Στο Παρθυρο". Ο χρος του πνακα εναι το διο το στoντιο του καλλιτχνη. Η γυνακα, που γρνει το σμα της προς τη μα πλευρ, στκεται στο παρθυρο αγναντεοντας ξω κι ο θεατς μπορε μνο να μαντψει τι πρκειται για κποιο λιμνι, βλποντας το ιστο που φανεται. Στη περπτωση αυτ, η μοναξι της γυνακας εναι τση που κατακλζει το χρο. Η γυνακα που δε βρσκεται σε 1ο πλνο δημιουργε μαν απσταση απ τον θεατ και του επιβλλει «τη μοναξι» της καθς τα κλειστ παραθυρφυλλα και το διο το σμα της εμποδζουνε το θεατ να μοιραστε τη θα μαζ της. 
   8. Το θμα του επμενου πνακα "Ονειροπλος" εναι κατ' εξοχν ρομαντικ και φυσικ εναι αγαπημνο θμα του . νας νεαρς νδρας, καθισμνος στα γοτθικ ερεπια μσα σε δσος, ρεμβζει το ηλιοβασλεμα. Ατενζει πρα μακρι το αχν φωτισμνο τοπο. Δεν διακρνουμε το πρσωπ του, αναρωτιμαστε για τις σκψεις του, κοιτζουμε πρα μακρι μαζ του, αλλ δεν μπορομε να δομε αυτ που βλπει κι αισθνεται. Ο πνακας αποπνει την απλυτη γαλνη της στιγμς που λα ετοιμζονται να ησυχσουνε στη φση. Ο χρνος μοιζει να 'χει σταματσει. Τα γοτθικ ερεπια-κατλοιπα μνημεα του γερμανικο παρελθντος-εναι το πλασιο του παρντος της μαυροφορεμνης φιγορας, το παρθυρο απ να σκοτειν και μυστηριδη κσμο σ' ναν κσμο ανοιχτ κι απραντο που ο θεατς ονειρεεται να γνωρσει.
     Ο Φρντριχ υπογραμμζει συχν την ασημανττητα της ανθρπινης παρξης μπρος στην απεραντοσνη της φσης και του σμπαντος, απεικονζοντας μυστηριδεις μοναχικς φιγορες ανθρπων με μικρς διαστσεις που δεν αποκαλπτουν το πρσωπ τους στο θεατ. Οι μορφς του δεν γνονται ποτ να με το φυσικ τοπο, εναι θεατς που αναζητνε την υπρβαση απ' τα εγκσμια και την αρμονικ νωση με τη φση και το Δημιουργ της.

   "Δεν εμαι τσο αδναμος στε να ανταποκριθ στις απαιτσεις της εποχς ταν αντιτθενται στις πεποιθσεις μου. Περν να κουκολι γρω απ τον εαυτ μου. αφνω τους λλους να κνουνε το διο. Θα το αφσω εγκαρως για να δω τι θα προκψει απ αυτ: μια λαμπρ πεταλοδα να σκουλκι".              Κασπρ Ντβιντ Φρντριχ



===========================



                        Αυτοπροσωπογραφα



                                  Αυτοπροσωπογραφα

 
Αυτοπροσωπογραφα


                                       
Αυτοπροσωπογραφα


        Ο Πατρας Του, ρθουρ Γκτλιμπ Φρντριχ Διαβζει


 Συντροφι Με Θα, Στο Βουν Της Κιμωλας: Ρντγκεν


              Περιπλανμενος Πνω Απ Τη Θλασσα Της Ομχλης


                                  
Θαλασσιν Τοπο


                              Θεριν Τοπο Με Μοναχικ Δνδρο


                               Εσοδος Νεκροταφεου


                                                 
Θα Στη Βαλτικ


                 To Aββαεο Στο Δσος Με Τις Βαλανιδις



                     
ποψη Του Λιμανιο



                         
Ανατολ Στην Ακρογιαλι


                                         Ονειροπλος


                    
Βαλανιδι Γεμτη Χινι


                                 Γυνακα Στο Παρθυρο



                       
Γυνακα Λγο Πριν Την Ανατολ



                                
Κοντ Στη Δρσδη


                        Δυ Φλοι Κοιτζουνε Την κλειψη


                                    Σταυρς Στο Βουν


                              
Ναυγιο Στο Χινι


                             Θα Λγο Πριν Ξημερσει


                                      
Θλασσα Απ Πγο


                               
Πτερεντα Νφη


                               
Πλοα Το Σορουπο



                                         
Δελι Στη Παραλα



                             
Ναυγιο Στο Φεγγαρφωτο



                                       
Το Δντρο Με Τα Κορκια



                                 
Στο Δσος



                                         
Ντλμεν Στο Χινι


                                            
Τοπο



                                       
Χειμνας



                      
Γυνακα & ντρας Ατενζουνε Το Φεγγαρφωτο


                                     Τοπο Ορειν


                       Εσοδος Νεκροταφεου Με Χινι


                    Οι Φσεις Της Ηλικας Του Ανθρπου


                           Βρκες Στην Ομχλη Του Λιμανιο



                                      Τφοι Παλιν Ηρων

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers