-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

Allighieri Dante: &

Σαν να 'ταν η πιο σπλαχνικ γυνακα,
               στη δολεψ της κλεσα το φως,
                      το σκτος και το λγο μου καιρ,
-για τ λλο ραγε να 'χα καιρ;

     Ντντε Αλιγκιρι (απ τις Πτρινες Ρμες του)



                                                Βιογραφικ

    Ο Ντντε Αλιγκιρι ταν νας απ τους σημαντικτερους Ιταλος ποιητς του Μεσαωνα. Θεωρεται ο πρτος σημαντικς δημιουργς στην ιταλικ ποηση εν το περφημο ργο του, Θεα Κωμωδα, εκτιμται σμερα ως να απ τα σημαντικτερα ργα της παγκσμιας λογοτεχνας. Πολιτικς, φιλσοφος, συγγραφας, ποιητς και πεζογρφος, αποτελον μερικ απ τα γνωρσματα του ντρα αυτο. Επσης χρημτισε πρσβης, πολμησε, συμμετεχε στη κυβρνηση, πολιτετηκε, διχτηκε απ τους αντιπλους του και καταδικστηκε στη πυρ, φυγε απ τη πατρδα του και περιπλανθηκε εξριστος σε πλεις της Ιταλας.
     Γεννθηκε στη Φλωρεντα και καταγταν απ αρχοντικ οικογνεια. Πατρας του ταν ο Alighiero di Bellincione και μητρα του η Donna Bella degli Abati, η οποα πθανε ταν ο Δντης τανε περπου πντε ετν. Η ακριβς ημερομηνα γννησς του δεν εναι γνωστ, ωστσο ο διος αναφρει στα γραπτ του πως γεννθηκε στον αστερισμ των Διδμων κι επομνως η γννησ του τοποθετεται απ τα μσα Μη ως τα μσα Ιονη του 1265 (22 Μη-21 Ιονη).
     Σε ηλικα μλις 9 ετν, γνρισε τη Βεατρκη Πορτινρι, να χρνο μικρτερη και κρη του πλοσιου ρχοντα Folco Portinari. Η Βεατρκη αποτλεσε τον πρτο πλατωνικ ρωτ του, ο οποος μως εχεν δοξη κατληξη με το θνατο της Βεατρκης το 1290. Το γεγονς αυτ φανεται πως απετλεσε και την αφορμ να αφοσιωθε ολοκληρωτικ στη Λατινικ λογοτεχνα, τη φιλοσοφα και τις επιστμες. Μεταγενστερα, η Βεατρκη παρουσιζεται ως κεντρικς χαρακτρας στη Θεα Κωμωδα.


                  Ντντε: π πνακα του Μποτιτσλλι

    Λγα εναι γνωστ για την εκπαδευση του Δντη. Εναι κοιν εκτμηση πως του παρασχθηκε ιδιωτικ κι πειτα συνχισε στη Μπολνια που φρεται πντως να σποδασε θεολογα, νομικ και φιλολογα. Εικζεται επσης πως πρπει να ρθε σε επαφ με την ποιητικ σχολ της Σικελας. Αποδεδειγμνος εναι ο θαυμασμς του Δντη για τον Βιργλιο. Στη Θεα Κωμωδα, που αποτελε εκτς των λλων και σημαντικ βιογραφικ πηγ, ο Δντης γρφει για τον Βιργλιο:

  "(...) Εσ εσαι κι ο ποιητς κι ο δσκαλς μου, εσ εσαι και ο μνος οδηγς που επρα στην μορφη γραφ που ετμησ με".
   -Κλαση, ωδ Α', στ. 85.

    Υποθτουμε γενικ πως ο Δντης ταν νας διανοομενος της εποχς του και πως τονε χαρακτριζε να ισχυρ πθος για τις επιστμες και τη λογοτεχνα. Σε ηλικα 18 ετν γνρισε τους Guido Cavalcanti, Lapo Gianni, Cino da Pistoia και Brunetto Latini, με τους οποους οργνωσε το λογοτεχνικ ρεμα Dolce Stil Nuovo (Γλυκ Νον φος), το οποο θεωρεται ιδιατερα σημαντικ στην ιστορα της ιταλικς λογοτεχνας. Ειδικ ο Brunetto Lattini, υπρξε δσκαλς του, εν υπρχει αναφορ στη Θεα Κωμωδα (Κλαση, ωδ ΙΕ, στ. 82) που ο Δντης τον ευχαριστε για σα του δδαξε.
    ταν τανε 12 ετν, εχε υποσχεθε γμο στη Gemma di Manetto Donati, κρη του Manetto Donati, μλος της ισχυρς οικογνειας Donati. Συμβαλλμενοι γμοι σ' αυτ τη νεαρ ηλικα ταν αρκετ κοιν και αφοροσε μια επσημη τελετ, συμπεριλαμβανομνων των συμβσεων που χουν υπογραφε ενπιον συμβολαιογρφου. Αλλ αυτ τη φορ ο Δντης εχε ερωτευθε τη Beatrice Portinari (γνωστ επσης ως Bice), την οποα γνρισε για πρτη φορ ταν ταν μλις 9. Το 1296 νυμφεθηκε τελικ τη Γκμμα. Εναι αξιοσημεωτο πως ο διος ο Δντης δεν αναφρει στα γραπτ του τποτα σχετικ με αυτν. Χρνια μετ το γμο του, ισχυρζεται πως συνντησε τη Beatrice και πλι, γραψε πολλ σονττα για κενη αλλ ποτ δεν αναφρθηκε στη Gemma σε οποιοδποτε απ τα ποιματ του. Η ακριβς ημερομηνα του γμου του, δεν εναι γνωστ: μνο ορισμνες πληροφορες λνε τι, πριν απ την εξορα του στο 1301, εχε τρα παιδι (Pietro, ο Ικωβος κι Αντωνα). Η Gemma κανε στο Δντη πολλ παιδι. Παρ το γεγονς τι πολλο λλοι στη συνχεια, ισχυρστηκαν τι εναι απγονοι του, το πιθαντερο εναι τι μνο οι Jacopo, Pietro, Giovanni κι η Αντωνα τανε πραγματικ παιδι του. Η Αντωνα αργτερα γινε μοναχ, λαμβνοντας το νομα Αδελφ Βεατρκη.
     Τα νεανικ χρνια του Δντη επηρεστηκαν μεσα απ τις πολιτικς καταστσεις. Την εποχ εκενη, η Φλωρεντα, πως κι ολκληρη η Ιταλα, τανε διχασμνη ανμεσα σε δο μεγλα κμματα: τους Γουλφους και τους Γιβελνους. Οι Γουλφοι βρσκονταν περισστερο με το μρος του Ππα εν οι Γιβελνοι με τον αυτοκρτορα. Απ το 1289 ο Δντης λαβε μρος σε πολμους εναντον των Γιβελνων -συμμετεχε στην εκστρατεα κατ του Αρτσο, που λγει νικηφρα για τη Φλωρεντα. Πολλμησε με το ιππικ των Guelph στη μχη της Campaldino (11 Ιονη 1289). Αυτ η νκη βοθησε για μια αναμρφωση του συντγματος της Φλωρεντας. Για να λβει οποιοδποτε ρλο στη δημσια ζω, κποιος πρεπε να εγγραφε σε να απ τα πολλ εμπορικ σαν τεχντης στις συντεχνες της πλης, τσι στε ο Δντης ρχισε να ασχολεται με ιατρικ και φρμακα.  
    Στα επμενα χρνια, το νομ του χει κατ καιρος καταγραφε σε ομιλες στις ψηφοφορες στα διφορα συμβολια της δημοκρατας. να σημαντικ μρος των πρακτικν απ ττοιες συναντσεις κατ τα τη 1298-1300 χθηκε κατ τη διρκεια του Β' Παγκ. Πολ., ωστσο, τσι στε η πραγματικ κταση της συμμετοχς του Δντη σε συμβολια της πλης εναι αββαιη. Το 1292, το κμμα των Γουλφων ρθε στην εξουσα κι εκδωξε απ τα δημσια αξιματα τους αντιπλους του. Απ το 1295 πια ο Δντης, μλος της συντεχνας γιατρν και φαρμακοποιν, οπ'οτε εμπλκεται πλον και πολιτικ, πιο ενεργ.
Ωστσο ξσπασαν ντονες διαμχες και μεταξ των Γουλφων, με αποτλεσμα να διασπαστονε στους Μαρους, που υποστηρζανε πως δεν πρεπε να δοθονε πολλ προνμια στο λα και στους σπρους Γουλφους, τους δημοκρατικος. Ο Δντης πρε το μρος των σπρων, ωστσο η πλευρ των Μαρων επικρτησε με αποτλεσμα να καταδικαστε σ' εξορα κι επιπλον στο να πληρσει 5.000 φλωρνια εντς 3 ημερν. Μετ απ την αδυναμα του να πληρσει αυτ το ποσ, μια να καταδικαστικ απφαση ρισε πως πρεπε να καε ζωντανς, που κι αν συλληφθε.



     Ο Δντης περιπλανθηκε εξριστος απ τη Φλωρεντα -τη πολυαγαπημνη του γεντειρα, που δε θα τη ξαναδεποτ, παρλες τις προτσες αμνηστεας που γιναν κατ καιρος- σε πολλς ιταλικς πλεις. Επισκφθηκε τη Βερνα ως καλεσμνος του Bartolomeo Della Scala και στη συνχεια την πλη Sarzana. Θεωρεται πως πρασε επσης να διστημα στη πλη Λοκκα, που φιλοξενθηκε απ τη Madame Gentucca, η οποα φρντισε για τη πολυτελ κι νετη παραμον του εκε. λλες πηγς αναφρουνε πως τη περοδο 1308-1310 βρθηκε στο Παρσι. Παρ το γεγονς πως βρσκεται εξριστος, ο Δντης γρφει στχους και μεταφρει μαζ του τα χειργραφ του. Αυτ την εποχ ξεκιν επσης να εργζεται πνω στη Θεα Κωμωδα.
    Το 1300, ο Δντης εκλχθηκε ως νας απ τους 7 ιδρυτς του Priorato delle Arti για το 2μηνο 15 Ιονη-15 Αυγοστου. Παρτι ανκε στη πολιτικ ομδα των Γουλφων, προσπθησε ντονα να εμποδσει τη κρατικ παρμβαση του ορκισμνου εχθρο του, Ππα Βονιφτιου Η', γι' αυτ και θεωρθηκε ως το αντατο μβλημα της ηθικς παρακμς της Εκκλησας. Με την φιξη του καρδινλιου Ματο ντ' Ακουασπρτα, ο οποος στλθηκε απ τον Ποντφικα με το ρλο του ειρηνοποιο, (αλλ στη πραγματικτητα στλθηκε για να περιορσει τη δναμη των Λευκν Γουλφων, που κενη τη περοδο εχαν επικρατσει των αντστοιχων Μαρων), ο Δντης κατφερε να εμποδσει το ργο του. Κατ τη περοδο που βρισκτανε στο Priorato delle Arti, ο Δντης ενκρινε τη σκληρ διαταγ με την οποα εξορστηκαν (σε μια προσπθεια να αποκατασταθε η ειρνη στο εσωτερικ του Κρτους) 8 εκπρσωποι των Μαρων Γουλφων κι 7 των Λευκν, συμπεριλαμβανομνου του Γκουντο Καβαλκντι, που πθανε λγον αργτερα στη πλη Sarzana.



     Αυτ η διαταγ εχε σοβαρς επιπτσεις στην εξλιξη των μελλοντικν γεγοντων, καθς χι μνον αποδεχθηκε να εναι μια καρπη απφαση (οι Μαροι Γουλφοι καθυστεροσαν να αναχωρσουν για την Ομπρια, που προορζονταν για την εξορα τους) αλλ ρσκαρε επσης το ενδεχμενο να γνει πραξικπημα απ τους διους τους Μαρους Γουλφους, χρη στη μυστικ υποστριξη του καρδινλιου Ακουασπρτα. Επσης, η διαταγ προκλεσε στους υποστηρικτς της (συμπεριλαμβανομνου του ιδου του Δντη) το μσος απ τη πλευρ των Μαρων Γουλφων πως και τη δυσπιστα των Λευκν: προφανς οι πρτοι λγω του "τραματος" που υπστησαν, εν οι δετεροι λγω του πλγματος που δχθηκε η ομδα τους απ να δικ τους μλος. Εν τω μεταξ, οι σχσεις μεταξ Βονιφτιου και διοικοντων των Λευκν Γουλφων επιδεινωθκανε περαιτρω τον Σεπτμβρη, ταν οι νοι ιδρυτς του Priorato delle Arti (επιτυχντες στο κολλγιο που συμμετεχε ο Δντης) ακρωσαν επιτπου την εξορα των Λευκν, δεχνοντας τσι τη συμπθεια τους και δνοντας λγο στον απεσταλμνο του Ππα καρδινλιο Ακουασπρτα να ρξει το φταξιμο στη Φλωρεντα. ταν στλθηκε απ τον Ππα ο Κρολος του Βαλου στη Φλωρεντα ως νος ειρηνοποις (στη πραγματικτητα κατακτητς) στη θση του καρδινλιου Ακουασπρτα, η Πολιτεα στειλε στη Ρμη μια αντιπροσωπεα, στη προσπθεια της να απομακρνει τον Ππα απ τις ηγεμονικς του φιλοδοξες. Στην αντιπροσωπεα αυτ, βασικ στλεχος τανε κι ο Δντης συνοδευμενος απ τους Μζο Μινερμπττι και Κορτσα ντα Σνια.


                             H νεκρικ του μσκα

     Για να διστημα συμφιλιθηκε με τους Γιβελνους, εναποθτοντας τις ελπδες του στον ερχομ του Ερρκου Ζ' της Γερμανας, ο οποος πολιορκοσε την Ιταλα. Επιτθηκε και στη Φλωρεντα, που κατφερε να νικσει τους Μαρους Γουλφους. Ο θνατος του, μως, το 1313 στερε απ το Δντη τη δυναττητα να επιστρψει στη Φλωρεντα. Το 1315 δθηκε αμνηστεα στους εξριστους Γουλφους, υπ τον ρο μως πως θα παρουσιζονταν δημσια ομολογντας πως σφαλλαν. Ο Δντης αρνθηκε να δεχτε κτι ττοιο και χαρακτηριστικ γραψε:

   "Δεν εναι αυτς ο δρμος για να γυρσω στη πατρδα, αν μπορσετε να βρετε λλο τρπο πιο σμφωνο με τη τιμ και τη δξα του Δντη, θα 'ρθω με βματα γοργ".

     Τα τελευταα χρνια του Δντη περσανε χωρς ιδιατερες κακουχες, στη αυλ του ρχοντα της Ραβννα Γκουντο Νοβλλο. Εκε τον επισκπτονταν οι γιοι του κι οι φλοι του, εν ο διος αφοσιθηκε σε επιστημονικς μελτες. Στη Ραβννα ολοκλρωσε και τη Θεα Κωμωδα. Επιστρφοντας απ' τη Βενετα που βρισκτανε σ' επσημη αποστολ του ηγεμνα της Ραβννα, ασθνησε και τελικ πθανε στις 14 Σεπτμβρη 1321, στα 57 του χρνια μλις Τον θαψαν με τιμς στον γιο Πτρο, που βρσκεται ως σμερα ο τφος του. Υπρχει μια θεωρα, σμφωνα με την οποα, εξαιτας του μσους που τρεφαν οι κτοικοι της πλης για τον ποιητ, η εκκλησα της Ραβννα χτισε το ψυχο σμα του σ' να τοχο για να αποφγει τη κακοποησ του. Η κρυψνα ξεχστηκε και το 1865 νας εργτης ανακλυψε το πτμα, κατ τη διρκεια ανακανισης της εκκλησας. Μχρι να ξαναθαφτε ,τι εχε απομενει απ το Δντη, πολλο κλεψαν τα κκκαλα του. Ανμεσα σ' αυτος κι νας κληρικς, που επστρεψε, μως, το 1878 το κουτ με τα οστ.


                      Eπιτμβια στλη του στη Ραβννα

     Μια επιγραφ μπροστ στον τφο του, γρφει: Onorate l'altissimo poeta, δηλαδ, Τιμτε τον Ενδοξτερο Ποιητ! Η φρση αυτ εναι παρμνη αυτοσια απ το 4ο σμα της Κλασης, καθς αναφρεται στο καλωσρισμα του ποιητ και θεωρομενου ως δασκλου του, που περιφρεται στο τποτα πλον. Δυστυχς η επμενη φρση που ακολουθοσε, χει καταστραφε, δε σζεται πια κι γραφε: L'ombra sua torna, ch'era dipartita, δηλαδ, Το Πνεμα του που 'χε φγει, επιστρφει!



     Το Μνμα Του Εσωτερικ (νω) & Εξωτερικ (κτω)
___________________


   Για τη Θεα Κωμωδα: (La Divina Commedia): Γρφτηκε στο διστημα 1308-1321 και θεωρεται να απ τα σημαντικτερα ργα στην ιστορα της παγκσμιας λογοτεχνας, χοντας χαρακτηριστε ως η επιτομ του μεσαιωνικο κσμου. Ο αριθμς τρα εναι κυραρχος σε λο το ποημα κι η χρση του δεν θεωρεται τυχαα. Οι ωδς εναι επσης γραμμνες σε 11σλλαβο στχο κι η ρμα ακολουθε τη δομ ΑΒΑ ΒΓΒ ΓΔΓ . . . ΨΩΨ Ω, δηλαδ δομ 3 στχων (terza rima). Η Θεα Κωμωδα υπρξε το πρτο μεγλο αφηγηματικ ποημα στην οποα γινε χρση αυτς της ρμας, αν και μα παρμοια μορφ χρησιμοποιθηκε προγενστερα απ τους τροβαδορους.
     Ο Δντης, σε πρτο πρσωπο, περιγρφει να φανταστικ ταξδι του στον δη, το οποο ξεκιν -κατ τη πιθαντερην εκδοχ- τη Μεγλη Παρασκευ του 1300, στις 8 Απριλου κι εν εναι 35 ετν. Το ταξδι παρουσιζεται ως αληθιν, κυρως μσω της χρσης πλθους στοιχεων που παραθτει σχετικ μ' αυτ και των λεπτομερειν που δνονται με πολ μεγλην ακρβεια. Οι ρες, οι τοποθεσες και το δρομολγιο του αφηγητ καταγρφονται με σχεδν μαθηματικ ακρβεια.
     Κατ το πρασμ του απ τη Κλαση και το Καθαρτριο, ο ποιητς συνοδεεται απ το δσκαλ του Βιργλιο, εν η πορεα του στον Παρδεισο γνεται με την παρουσα της Βεατρκης, ο χαρακτρας που αντιπροσωπεει το γυναικεο πρτυπο κατ τον Δντη και βασζεται πιθαντατα στη Βεατρκη Πορτινρι, υπαρκτ πρσωπο στη ζω του. κανε επσης αναφορ στη Βεατρκη, στο ργο La Vita Nuova, ωστσο στη Θεα Κωμωδα θεωρεται πως εκφρζεται με ιδανικ τρπο ο ρωτς του προς το πρσωπ της Μα απ τις λεπτομρειες του ργου εναι πως κθε να απ τα 3 μρη του κλενει με τη λξη στρα.



     Ο αρχικς ττλος του ργου τανε Κωμωδα (Commedia). Ο ποιητς διλεξε αυτ τον ττλο, αφενς για να δεξει τον σατιρικ χαρακτρα του ργου του κι αφετρου, γιατ με τη κυριολεκτικ σημασα του ρου, η κωμωδα εναι το εδος αυτ του θετρου που περιγρφει μια ιστορα που ξεκιν σχημα αλλ χει ασιο τλος. Αυτ συμβανει και στο ργο του Δντη, που μετ τη περιγηση στη κλαση, το ταξδι τελεινει στον παρδεισο. Το ποημα αποτελεται απ 14.233 στχους και γρφτηκε την εποχ που ο Δντης βρισκτανε στην εξορα. Η λξη Θεα, προστθηκε αργτερα απ τον ποιητ και φανατικ οπαδ του Δντη, Μποκκκκιο, ο οποος θελε να τονσει τη σπουδαιτητα του ποιματος.
     Το θμα του ργου εναι το φανταστικ ταξδι του συγγραφα στο βασλειο των νεκρν, με οδηγ τον επικ ποιητ Βιργλιο και τη Βεατρκη. Η ιδα ενς ταξιδιο στον δη και στον Παρδεισο εχεν ασφαλς προηγηθε στην αρχαιτητα, τσο στον μηρο με τον Οδυσσα σο και στον Βιργλιο με τον Αινεα. Το ργο χωρζεται σε τρα μρη: Κλαση, Καθαρτριο και Παρδεισος. Κθε μρος περιλαμβνει 33 ωδς (canti) και μα εισαγωγικ στη Κλαση. Το ργο αντικατοπτρζει μεταξ λλων πολλς αντιλψεις της μεσαιωνικς φιλοσοφας. Μχρι σμερα, χει αποτελσει αντικεμενο εκτεταμνης κριτικς ανλυσης κι ερμηνειν.
    Σμφωνα με τη περιγραφ του, ο δης χει σχμα αναποδογυρισμνου κνου με το πλατ στμι του να βρσκεται στο βρειο ημισφαριο, κτω απ την Ιερουσαλμ και την λλη αιχμηρ κρη του στο κντρο της Γης. Αποτελεται συνολικ απ 9 κκλους, οι οποοι στενεουνε διαδοχικ καθς κινεται κανες κατηφορικ. Κθε κκλος του δη αντιστοιχε σε συγκεκριμνες αμαρτες -ολονα βαρτερες για βαθτερους κκλους- καθς και τις αντστοιχες τιμωρες που επιβλλονται. Ο Δντης, σμφωνα με την Αριστοτλεια φιλοσοφα περ ηθικς κι αρετς, κατατσσει τις αμαρτες σε πρξεις ακρτειας, πως εναι φιληδονα, η λαιμαργα κι η φιλαργυρα, και σε πρξεις κακας βας.



     
Αφο διασχζουν τον ποταμ Αχροντα με το Χροντα, ο Βιργλιος οδηγε το Δντη διαδοχικ μσα απ τους 9 κκλους αμαρτιν, οι οποοι περιλαμβνουν:

Κκλος 1ος: αβπτιστα μωρ κι ενρετους ειδωλολτρες. Τιμωρα εναι πως αδυνατον να φθσουνε στον Παρδεισο. (σμα Δ').

Κκλος 2ος: φιλδονοι, που εναι καταδικασμνοι να στροβιλζονται σε διαρκ ανεμοθελλα, ανκανοι παρλληλα να αγγξουν λλη ανθρπινη παρουσα. (σμα Ε').

Κκλος 3ος: λαμαργοι, οι ψυχς των οποων κατασπαρσσονται απ τον Κρβερο. (σμα Στ').

Κκλος 4ος: πληστοι, φιλργυροι, καταδικασμνοι να κυλον μεγλα βρη με το στθος τους. (σμα Ζ').

Κκλος 5ος: μνησκακοι, που χτυπον ο νας τον λλο μσα σε λασπωμνους βλτους. (σμα Η').

     
Σ' αυτ το σημεο, ο Βιργλιος κι ο Δντης περνον με τη βρκα του δαμονα Φλεγα μπρος στις κλειδωμνες πρτες του κστρου της Κλασης, τις οποες ανογει νας γγελος.

Κκλος 6ος: αιρετικο, εγκλωβισμνοι μσα σε πρινους τφους. (σματα Ι'-ΙΑ').

Κκλος 7ος: βαιοι, που βρσκονται διαχωρισμνοι σε 3 ομδες. Η 1η περιλαμβνει τους βαιους απναντι στους υπλοιπους ανθρπους, που τιμωρονται ευρισκμενοι εντς ενς βλτου αματος που βρζει. Η 2η τους βαιους απναντι στον εαυτ τους, μεταμορφωμνους σε δντρα κυνηγημνους απ γρια σκυλι. Τλος, στη 3η ομδα βρσκονται οι βαιοι απναντι στον Θε και τη φση, απομονωμνοι σε μιαν ρημο φλεγμενης μμου που μανεται μια πρινη βροχ. (σματα ΙΒ'-ΙΗ').

     
Οι 2 τελευταοι κκλοι της Κλασης αφορονε στις ενσυνεδητες αμαρτες παραπλνησης κι εναι προσπελσιμοι κατηφορζοντας να βραθρο.

Κκλος 8ος: απατενες σε δκα διαφορετικ βραθρα. Συγκεκριμνα περιγρφονται οι αποπλανητς (τιμωρα τους εναι η μαστγωση), οι κλακες (βουτηγμνοι σε ακαθαρσες), οι σιμωνιακο (κρεμασμνοι ανποδα μσα σε λκκους και φωτις στα πδια), οι μγοι ψευδοπροφτες (με τα κεφλια τους τοποθετημνα ανποδα στε να βλπουν μνο το πσω μρος τους), οι διεφθαρμνοι πολιτικο (εγκλωβισμνοι σε κοχλζουσα πσσα), οι υποκριτς (κουκουλωμνοι με κπες απ μλυβδο), οι κλφτες (κυνηγημνοι απ φδια και κατπιν μεταμορφωμνοι σε φδια), οι εσκεμμνα κακο σμβουλοι (εγκλωβισμνοι σε φλγες), οι αιρετικο (που κατασπαρσσονται απ δαιμνια) κι οι κιβδηλοποιο (τιμωρημνοι με αρρστιες) (σματα ΗΖ'-Λ').

     
Στη συνχεια, ο γγαντας Ανταος μεταφρει τον Δντη και τον Βιργλιο στον 9ο κκλο.

Κκλος 9ος: προδτες, εγκλωβισμνοι μχρι το πρσωπο σε μα παγωμνη λμνη. Ειδικτερα, τοποθετημνοι σε 4 διαφορετικς περιοχς βρσκονται οι προδτες συγγενν (Κανα), οι προδτες της πατρδας (Αντηνρα), οι προδτες φλων (Πτολεμαα) κι οι προδτες των ευεργετν τους (Ιουδαα). (σματα ΛΒ'-ΛΔ').

     
Στο βαθτερο σημεο του δη, στο κντρο της Γης, οι 2 περιπλανμενοι παρατηρονε το γγαντα Εωσφρο ο οποος τυρανν αινια τον Βροτο και τον Κσσιο (προδτες του Ιουλου Κασαρα) αλλ και τον Ιοδα (προδτη του Χριστο).
-----



   Στο 2ο μρος της Θεας Κωμωδας, Δντης και Βιργλιος μεταφρονται στο ντιο ημισφαριο της Γης, μπρος στο ψηλτερο βουν της, το Καθαρτριο, το οποο φρουρεται απ τον Κτωνα. Στα πρτα 9 σματα του Καθαρτηρου περιγρφεται η δομ του και τσι πληροφορομαστε πως το σχμα του εναι κωνικ, εν συγχρνως αποτελεται απ 7 κκλους, που συμβολζουνε τα 7 θανσιμα αμαρτματα. Σε κθε κκλο, οι αμαρτωλο αγωνζονται να εξαγνιστον αφο υπκεινται σε μα ορισμνη τιμωρα:

Α' κκλος: Εγωισμς, κουβαλντας διαρκς να βρος γρω απ το λαιμ (σματα Ι'-ΙΒ').

Β' κκλος: Φθνος, χοντας μτια ραμμνα με κλωστ (σματα ΙΓ'-ΙΕ').

Γ' κκλος: Οργ, εγκλωβισμνοι σε πυκν καπν (σματα ΙΕ'-ΙΖ').

Δ' κκλος: Οκνηρα, τρχοντας ασταμτητα (σματα ΙΗ'-ΙΘ').

Ε' κκλος: Φιλαργυρα, ξαπλωμνοι με το κεφλι στο χμα (σματα ΙΘ'-ΚΒ').

Στ' κκλος: Λαιμαργα, τιμωρημνοι με πενα και δψα (σματα ΚΒ'-ΚΔ').

Ζ' κκλος: Λαγνεα, καιμενοι μσα σε φλγες (σματα ΚΕ'-ΚΖ').

    Στο καθαρτριο οι αμαρτωλο μετανινουνε για ορισμνο διστημα σπου να εξαγνιστονε και να τους επιτραπε τελικ η ανβαση στη κορφ του βουνο που βρσκεται η Εδμ, ο επγειος Παρδεισος. Ο Βιργλιος, ως ειδωλολτρης, δεν χει δικαωμα να εισλθει στον Παρδεισο κι οδηγς του Δντη γνεται πλον η Βεατρκη, αφο προηγουμνως τον συγχωρσει για τις αμαρτωλς του αγπες επ της Γης.
-----


 Ο χρτης της κλασης ργο του Μποτιτσλλι, μελνι με πννα σε περγαμην
 33Χ47,5 εκατοστν, ζωγραφστηκε μεταξ 1480 και 1495, ταν ο Σντρο
 διβαζε τη Θεα Κωμωδα του Ντντε. Το μοτβο θυμζει σκεος που
 αποτελεται απ αλλεπλληλα δακτυλδια που εικονζουν τους 9 κκλους της
 κλασης με τις υποδιαιρσεις τους. Βρσκεται στη βιβλιοθκη του Βατικανο.

    Ο Παρδεισος αποτελεται απ 9 ομκεντρες σφαρες (ουρανος), στα πρτυπα του Πτολεμακο κοσμολογικο μοντλου. Οι σφαρες αυτς περιστρφονται γρω απ την ακνητη Γη κι σο μεγαλτερη εναι η ακτνα τους, τσο γρηγορτερη εναι κι η περιστροφ τους. Οι ανθρπινες ψυχς, κατοικονε στη σφαρα που τους αναλογε, θτοντας τσι ακμα και στον Παρδεισο μιαν ιεραρχικ τξη. Οι 9 σφαρες κι οι αντστοιχες ψυχς που φιλοξενονται εναι:

Σφαρα 1η: Η Σελνη, για σους δεν τρησαν υποσχσεις (σματα Β'-Ε').

Σφαρα 2η: Ο Ερμς, για σους καναν το καλ απ φιλοδοξα (σματα Ε'-Ζ').

Σφαρα 3η: Η Αφροδτη, για σους καναν καλ απ αγπη (σματα Η'-Θ').

Σφαρα 4η: Ο λιος, για τους σοφος (σματα Ι'-ΙΔ').

Σφαρα 5η: Ο ρης, για σους υπερασπστηκαν τη θρησκεα (σματα ΙΔ'-ΙΗ').

Σφαρα 6η: Ο Δας, για τους δκαιους (σματα ΙΗ'-Κ').

Σφαρα 7η: Ο Κρνος, για τους οραματιστς (σματα ΚΑ'-ΚΒ').'

Σφαρα 8η: Τα στρα, για τους ευλογημνους (σματα ΚΒ'-ΚΖ').

Σφαρα 9η: Οι γγελοι που κινονται γρω απ το Θε (σματα ΚΖ'-ΚΘ').

    Ο Δντης ανρχεται απ σφαρα σε σφαρα και φθνοντας πνω απ την 9η Σφαρα, στον Πρρειο Ουραν παραδδεται απ τη Βεατρκη στον γιο Βερνρδο, ο οποος παρακαλ τη Παναγα να πρει στη προστασα της τον Δντη.
----


                Μπληκ: Εσοδος στη Κολαση

     Στη Κλαση, η οποα περιγρφεται να χει κωνοειδ μορφ, ο Δντης καυτηριζει λους τους εγκληματες και τους πολιτικος του αντιπλους εμφανζοντας τους να βασανζονται με φρικτ τρπο. Στο Καθαρτριο, περιγρφει πς (σμφωνα με τις μεσαιωνικς αντιλψεις) γνεται η κθαρση της ανθρπινης ψυχς απ τις αμαρτες της πριν αυτ εισλθει στον Παρδεισο, που γνονται δεκτο λοι οι ενρετοι νθρωποι. Τλος, στον Παρδεισο, ο Δντης περιγρφει τη συνντησ του με τους Αγους και τους μεγλους διανοητς.
     Το ταξδι του Δντη εκτιμται πως χει συνολικ διρκεια 7 ημερν. Ο υπολογισμς αυτς στηρζεται σε σχετικς αναφορς μσα στο διο το ργο. Συγκεκριμνα, διακρνουμε τα εξς στδια:

παραμον στη Κλαση, διρκεια μα νχτα και μα μρα,

μετβαση στο Καθαρτριο που διαρκε μα μρα και μα νχτα,

νοδος του Καθαρτηρου τρεις μρες και 3 νχτες,

παραμον στον επγειο Παρδεισο μα μρα ( περισστερο),

παραμον στον Παρδεισο λο τον υπλοιπο καιρ.

    Η Θεα Κωμωδα χαρακτηρζεται ως αλληγορα κι εν γνει προτενονται αρκετς ερμηνεες της. Κθε επεισδιο και κθε χαρακτρας θεωρεται πως χει συμβολικν ννοια, ενσωματνοντας τελικ στο σνολο του ργου λη τη σοφα και τα πθη του κλασσικο μεσαιωνικο κσμου. Διακρνονται περισστερο καθαρ η ηθικ κι η πολιτικ αλληγορα. Εναι π.χ. ευρτερα αποδεκτ πως ο Δντης κνει σαφ αναφορ στη πολιτικ κατσταση της Ιταλας, που 'ναι γεμτη διαφθορ κι αλληλοσπαραγμος (αμαρτες), εκφρζοντας μα αντιφλωρεντιν πολεμικ. Εξ λλου, τη γρφει εξριστος κι αναμνοντας λση απ να δκαιο αυτοκρατορικ θεσμ, που θα οδηγσει τους ανθρπους στην επγεια ευτυχα (Παρδεισος). Απ την λλη πλευρ, το ργο μπορε να ερμηνευθε κι ως η εππονη πορεα του ανθρπου να υποτξει λες τις αμαρτες και τα πθη του στο δρμο της τελειοποισες του.
     Η Θεα Κωμωδα αποτελε επιπλον σημαντικ προσφορ του Δντη στη διαμρφωση της ιταλικς γλσσας. Ουσιαστικ κατφερε να συνθσει τα λατινικ, τα οποα ομιλονταν απ τους μορφωμνους και τη φλωρεντιαν διλεκτο που μιλοσε ο λας. Το πρωττυπο χειργραφο του Δντη δεν φανεται να χει διασωθε. Δο απ τα παλαιτερα αντγραφα του πρωττυπου βρσκονται σμερα στο Μιλνο και στην Ασιατικ Ακαδημα της Βομβης. Επσης εκατοντδες αντγραφα του 14ου και 15ου αινα διασζονται μχρι σμερα. Η σημαντικτερη μετφρασ της στα ελληνικ, εναι αυτ του Ν. Καζαντζκη.



     
Για το ργο γρφει ο Μρκος Αυγρης:

   «Μσα στο ργο του ακογεται πντα η αναταραχ των μεσαιωνικν παθν. Ο Ντντε δεν ταν μνο ο φορας κι ο συμπυκνωτς της μεσαιωνικς σοφας, μα και εικονογρφος του ταραγμνου μεσαιωνικο κσμου. Η Θεα Κωμωδα εναι δημιοργημα αυτν των παθν κι εκφρζει τις αγπες και τα μση της αναστατωμνης ζως του ποιητ στην κρα τους οξτητα. Το ργο του εναι ισοδναμο με μια πολεμικ πρξη, εναι η αναπαρσταση της αινιας σγκρουσης των αγγλων και των δαιμνων. Ο Ντντε μετχει σ’ αυτ τη μχη ολκληρος, με το σμα και την ψυχ του. Η Θεα Κωμωδα καλε τον νθρωπο να λβει μρος στις μαχμενες αγαθς δυνμεις του κσμου. Σγχρονα εναι και να κρυγμα απνω στις πστεις που φλγιζαν το μεσαιωνικ νθρωπο. Απ την ποψη αυτ εναι το εγαλτερο ργο προπαγνδας μσα στη μεγλη τχνη. Μνο στη θρησκευτικ εικονογραφα που σκεπζει το εσωτερικ των χριστιανικν ναν μπορε να βρει κανες παρμοια μεγλη τχνη-προπαγνδα. Στη ποηση αυτ του Ντντε ακοεται η μεγλη προοπτικ του Απστολου Παλου: "Το βασλειο των ουρανν επιδχεται βα". Η Θεα Κωμωδα εναι χτισμνη σαν κστρο, πτρα δεμνη στην πτρα, κστρο στρεο και σοφ, για να καταχτσει γη και ουραν».

    Ο Ιρλανδς θεολγος και φιλσοφος Σκτος Εριγνης (810-877) λεγε τι η Αγα Γραφ εναι να κεμενο το οποο περικλεει πειρα νοματα και μπορε να παρομοιαστε με τα ιριδζοντα φτερ ενς παγωνιο. Ενας ττοιος ισχυρισμς εναι σως ιδανικς για να περιγρψει τη Θεα Κωμωδα, το πολυπρισματικ ργο του Δντη το οποο ανταποκρνεται πλρως στην ιδα ενς κειμνου ανοιχτο σε πολλαπλς αναγνσεις. Στο μεταχμιο δο εποχν (μεσαωνας-αναγννηση), συνιστ μια τοιχογραφα της εποχς που τελεινει, φωτισμνη απ τις ακτνες της επερχμενης εποχς. Εδ βρσκεται ολκληρο το μεσαιωνικ σμπαν, στον πλοτο και στην ποικιλα του, στο μεγαλεο του και στις ρωγμς του, ιστορημνο με αυστηρ αρχιτεκτονικ οργνωση και με αντστοιχα πλοσια και πολυεππεδη ποιητικ γλσσα, η οποα κατορθνει να εκφρσει τα πντα με συγκλονιστικ απλτητα.
      Το μεγαλεο του ποιματος του Δντη οφελεται στο γεγονς τι παρ' λη τη συσσρευση των αλληγοριν, των φιλοσοφικν ιδεν, των ονομασιν και των λεπτασθητων λεπτομερειν και αποχρσεων, καταφρνει -στο σνολ του- να εναι μα απ τις πιο γοργς και συναρπαστικς αφηγσεις της δυτικς λογοτεχνας. να ταξδι γνσης κι σκησης, που οδηγε στην αλθεια και τη σωτηρα, με τα κριτρια της χριστιανικς ηθικς, χι μνο τον διο τον ποιητ, που το βωσε. Σμφωνα με τους καννες της ηθικοπλαστικς ποησης του μεσαωνα στην οποα το ργο εντσσεται, το ταξδι αυτ προσφρεται ως η υποδειγματικ εικνα της ανθρπινης εμπειρας. Με αυτ την ννοια, η Θεα Κωμωδα εναι ργο διδακτικ, που περιχει θρησκευτικς, ηθικς και φιλοσοφικς αλθειες, αλθειες που ανγονται στον κσμο του μεσαωνα.



     δικο μως θα ταν να θεωρηθε ως μια απλ αποτπωση του μεσαιωνικο θεολογικο-φιλοσοφικο συστματος. Το μεγαλεο του και η ιδιαιτερτητ του γκειται ακριβς σε αυτ τη σνδεση των αληθινν και ιστορικ προσδιορισμνων προσπων της πραγματικτητας του κσμου τοτου με τη σημασα που αποκτον στον λλο, τον μεταφυσικ. Πργματι ο ποιητς επιτυγχνει μια μοναδικ συρραφ του υλικο, συνδυζοντας ετερκλητα- φιλοσοφικ, μυθικ, δαιμονικ, αποκρουστικ, φανταστικ, αλληγορικ, αλλκοτα, συμβολικ, ψυχολογικ, κωμικ στοιχεα. Ταυτχρονα παρουσιζει τα πντα τσο ζωνταν και παραστατικ σνα να μας διαβεβαινει για την πστη του σε αυτ τον απμακρο λλο κσμο.
     Χαρακτηριστικ γοητευτικ εναι λλωστε η αρχιτεκτονικ πρωτοτυπα που προσδωσε στο τοπο της Κολσεως, με τους εικονογρφους να συμπληρνουν μσα στα χρνια τις αλλεπλληλες εκδσεις με εμπνευσμνες απεικονσεις των χαρακτρων και των τερτων του ργου με χρτες και σχεδιαγρμματα του κτω κσμου. Κθε κκλος της Κολσεως φυλγεται απ δαμονες, τον Χρο, τον Μνωα, τον Κρβερο, τις Ερινες, τη Μδουσα, τον Μινταυρο, τους διαβλους και λλους που τυρανννε τους κολασμνους και αντιστοιχε σε συγκεκριμνες αμαρτες -ολονα βαρτερες για βαθτερους κκλους- καθς και τις αντστοιχες τιμωρες που επιβλλονται. Στον προθλαμο που προηγεται των κκλων, παραμνουν οι ουδτεροι, σοι δεν καναν κακ οτε μως και καλ.
     Το αριστοργημα του Δντη, το οποο ο Ιταλς ποιητς συνθεσε ταν ζοσε εξριστος απ τη γεντειρ του Φλωρεντα, σως να μην μπορομε να το κατανοσουμε με πληρτητα, εν δεν λβουμε υπψιν μας τους ποικλους δεσμος που το συνδουν με την εποχ του. Εν, δηλαδ, δεν το τοποθετσουμε ιστορικ σε εκενη την περοδο- στο λυκφως του Μεσαωνα. Ανμεσα στα τλη του 13ου και στις αρχς του 14ου αινα, φανονταν πιο καθαρ τα σημδια μιας -δειλς στω- ανανωσης της πολιτικς και πνευματικς ζως εκενων των χρνων: η φιλοσοφα, αν και παρμενε ακμα πιστ στις σχολαστικς φρμες και τη θεολογικ προπθεση, ρχισε να δχεται μερικ κοσμικ και θετικιστικ στοιχεα.



     Συμμετχοντας συνειδητ σε αυτ την αλλαγ της πολιτισμικς συγκυρας που αλλζει εκ βαθων αποτασσμενη τον Μεσαωνα και υποδεχμενη την αναγννηση ο διος ο συγγραφας βινει την μεσαιωνικ θρησκευτικτητα αλλ ταυτχρονα και μια περιργεια για τις ανθρπινες συγκροσεις, για την γοητεα του υπερκσμιου για τα πολιτικ συμβντα. Στη περφημη εξορα του διευρνει τον ορζοντα του μυαλο του πρα απ τα στεν ρια μιας πολιτεας και βινει μια προσωπικ κατφορη αδικα που τον ωθε σε μια αναθερηση μιας ολκληρης εποχς βουτηγμνης στην μοχθηρα, την εκμετλλευση και την αναρχα. Η πολυμορφα του περιεχομνου της Θεας Κωμωδας -και ιδως της Κλασης- απορρει απ μα εμπειρα δχως ρια ενς μεγαλοφυος ποιητ, που κατφερε να αποτυπσει τις σκοτεινς πηγς της διαφθορς και των σφαλμτων, τα θηριδη νστικτα, τα συγκλονιστικ πθη, τις κρυφς και ταπεινωτικς αδυναμες των ανθρπων της εποχς του.
     Η Θεα Κωμωδα, παραμνει μχρι σμερα να απ τα σημαντικτερα θεμλια, πνω στα οποα η ευρωπακ λογοτεχνικ παρδοση χει      οικοδομηθε. Αυτ το αριστοργημα γρφτηκε στο τλος της ζως του και μλιστα τελεωσε λγο πριν το θνατ του του 1321. Σε μια εποχ χειργραφων, κατρθωσε να φτσει σε να ευρ και δεκτικ κοιν πολ γργορα. Μχρι το 1400, περισστεροι απ 12 σχολιασμο εχαν γραφτε με σκοπ να εξηγσουν το νημα των γραφομνων στη Θεα Κωμωδα. Ο Τζιοβνι Μποκτσιο γραψε για τη ζω του Δντη εν το 1373-1374 δωσε τη 1η δημσια διλεξη με θμα τη Θεα Κωμωδα. τσι η καθολικτητα του δρματος και το λυρικ σθνος της ποησς του εμαι πολ πιο ντονα απ το διο το περιεχμενο...
    Η Bent's Reader's Encyclopedia, στη 3η της κδοση, αναφρει: "H κοσμολογα, αγγελολογα και θεολογα του ργου βασζονται στο σστημα του Θωμ του Ακιντη", μως ο Δντης βλεπε στην Εκκλησα της εποχς του μια πρνη που δεν υπηρετοσε πλον το Θε -συναντ 7 Ππες στη Κλαση για παρδειγμα- κι ως εκ τοτου συχν θεωρεται αιρετικς. Οι χαρακτρες, τους οποους ο Δντης συναντ στο ταξδι του, μοιζουν να προρχονται απ την αρχαα ρωμακ ιστορα αλλ κι απ τη σγχρον του ιστορα, καθς περιλαμβνονται προσωπικο φλοι κι εχθρο του.



     Η ζωνταν προσωπογραφα τους κι οι συνεχες αναφορς σε ανθρπινες σχσεις κνουν το ργο μια ρεαλιστικ απεικνιση και ανλυση των πτυχν της ανθρπινης ζως. Εναι, επσης, μια αλληγορα της προδου της ατομικς ψυχς προς το Θε και της πολικς και κοινωνικς προδου προς στην ειρνη. Εναι μια συμπονετικ, αν και ηθικ, αξιολγηση της ανθρπινης φσης και να μυστικιστικ ραμα του Απλυτου ταυτχρονα. τσι, η καθολικτητα του δρματος και το λυρικ σθνος της ποησ του εμαι πολ πιο ντονα απ το διο το περιεχμενο». μως, η Θεα Κωμωδα, εναι επσης πολ σημαντικ για τη θση της στην ιστορα της εξλιξης της ιταλικς γλσσας. Ο Δντης, αντθετα με τις απψεις της εποχς του τι η λατινικ εναι η μνη κατλληλη γλσσα για σοβαρ γραφ, υποστριξε τη χρση μιας ευγενος ιταλικς γλσσας εμπλουτισμνης με στοιχεα προφορικν διαλκτων-ιδιατερα απ την περιοχ της Τοσκνης- διαμορφνοντας ουσιαστικ μια λογοτεχνικ γλσσα. Καθς δε τνιζε κι ο διος: "Χυδαα δεν εναι η γλσσα του λαο, που εγ μεταχειρζομαι. Χυδαοι εναι μνο οι καταφρονητς της ζωντανς αυτς γλσσας, την οποα μιλον οι νθρωποι του μχθου και της προκοπς στη χρα αυτ".
.
_________________________

     λλα ργα του εναι η Να Ζω (La Vita Nuova 1292-1294), που εκφρζει τον ρωτα του για τη Βεατρκη, το Συμπσιο (Il Convinio 1303-1304), ργο ημιτελς, περιχει τις φιλοσοφικς και ποιητικς του δοξασες, τη πραγματεα Για την ευγλωττα της δημοτικς γλσσας (De vulgari eloquentia 1304-1307), υποστηρζει θεωρητικ ,τι με το ργο του κανε πρξη καθιερνοντας τη τοσκνικη διλεκτο ως κοιν γλσσα του ιταλικο λαο και διδοχο της λατινικς στην επιστμη και στη λογοτεχνα, Le Rime Pedrose (Οι Πτρινες Ρμες, περ. 1296), συνδονται οργανικ/και θεματικ τσο με τη Να Ζω που συγκροτεται λγα χρνια νωρτερα σο και με το maximum opus της δυτικς λογοτεχνας, τη Θεα Κωμωδα, με την οποα κλενει κι ο κκλος της επγειας ζως του 30χρονου ττε, ποιητ, , Μοναρχα (De monarchia, 1313-1318), εκθτει τις πολιτικς του πεποιθσεις, Εκλογς (Eclogues, 1319-1320, απ το ομνυμο ργο του Βιργιλου που εναι γνωστ κι ως Βουκολικ).

     Προς τιμ του, ονομσθηκαν τα εξς:

 * Ο αστεροειδς 2999 Δντης, που ανακαλφθηκε το 1981
 * Ο κρατρας Δντης στην αρατη πλευρ της Σελνης
 * Η Ακαδημα Ντντε Αλιγκιρι στο Τορντο
 * Το Πρκο Πλατεα Ντντε στη Να Υρκη
 * Το ιταλικ θωρηκτ Dante Alighieri (1913-1928)



Ρητ του:

* Οι πιο καυτς θσεις στην κλαση εναι κρατημνες γι’ αυτος που, σε καιρος μεγλης ηθικς κρσης, διατηρον ουδτερη στση.

* Δεν υπρχει μεγαλτερη λπη απ την αναπληση της ευτυχας στις δυστυχισμνες μρες.

* Στα μισ του ταξιδιο της ζως, αρχζουμε να ζομε.

* Τρεις σπθες: περηφνεια, φθνος και φιλαργυρα, εναι αναμμνες σε κθε ανθρπινη καρδι.

* Η φση εναι η τχνη του Θεο.

* Εμαστε εμες που βψαμε τον κσμο κκκινο με την αμαρτα μας.

* Δεν μπορε κανες να απαλλαγε απ αυτ για το οποο δεν μετανοε.


===========================


                                         Θεα Κωμωδα

     Το 1ον σμα της Κλασης, αποδδει υπροχα στο πρωττυπο, ο Ιταλς εξαρετος ηθοποις, Ρομπρτο Μπερννι κι αξζει να τον ακοσουμε, στο Γιουτομπ:



     Οι 3 πρτοι στχοι, πλι σε μετφραση της Λητος Σεζνη:

Στο μσο της πορεας της ζως
Βρθηκα σ’να δσος σκοτειν
που εχα χσει την ευθεα οδ...

    Θ. Κ. -Κολαση σμα 1ο

Στῆς ζωῆς μας ἐγὼ τὸ μισοστρτι
Βρθηκα σ’ ἕνα σκοτεινὸ ρουμνι
Γιατ εἶχα τὸ ἴσιο χσῃ μονοπτι.
Τ δσκολα, ἄχ! κανεὶς ἀναθηβνει
Πὼς τ’ ἄγριου λγγου ἦταν τραχειὰ ἡ σκληρδα,
Ποὺ να ’ς τὸ λογισμὸ τρομρα βνει.
Μν’ τοῦ θαντου εἶν’ πιὸ πολλὴ ἡ πικρδα.

(απσπ. μτφρ.: Λορντζος Μαβλης)
_____________________________


     Στο 3ον σμα, απ τα 33 που συνιστον την εντητα της Κλασης, ο Δντης αναφρεται στους ανθρπους εκενους που με τη στση που κρτησαν στη ζω τους κατληξαν ν’ αποτελον να τσο μεγλο νειδος, στε να εναι ανεπιθμητοι ακμη και στην κλαση. Οι νθρωποι αυτο σο ζοσαν υπρξαν δειλο και δεν πραν ποτ μια ξεκθαρη θση ανμεσα στο καλ και το κακ. Παρμειναν αμτοχοι παρατηρητς, χωρς να υπερασπιστον ποτ τις αξες τους∙ μειναν σιωπηλο απναντι στις νομες πρξεις και απφυγαν, ιδως σε κρσιμες περιδους, να αναλβουν τις ευθνες τους ως μλη του κοινωνικο συνλου. Η δειλα τους αυτ και το γεγονς τι προτμησαν την απραξα, την κοινωνικ απσυρση και την απθεια, τους καθιστ συνυπεθυνους για λες τις αδικες, καθς δεν τλμησαν ποτ να υπερασπιστον το δκαιο και το καλ. Με τη σιωπ και την ατολμα τους διευκλυναν την υπερσχυση της αδικας, αφο ταν σα να συναινον σε λες τις νομες πρξεις που εδαν να συμβανουν και δεν προσπθησαν να τις αποτρψουν.


 Απ τον 1ο πνακα του Μπληκ, μχρι εδ, λοι εναι του διου! (εκτς του βιβλου)

     τσι, οι νθρωποι αυτο, που σο ταν ζωντανο νμιζαν πως με το να μνουν αμτοχοι και να μην ορθνουν ποτ το ανστημ τους εχαν κνει τη σωστ επιλογ, καταλγουν να χουν τη χειρτερη μορα απ’ λους. Καταλγουν να μην ανκουν πουθεν, οτε στην Κλαση οτε στον Παρδεισο. πως στη ζω τους δε θλησαν ποτ να προυν μιαν απφαση, δεν τλμησαν ποτ να επιλξουν, τσι και μετ το θνατ τους παραμνουν αινια αννταχτοι, αινια αποδιωγμνοι κι απ’ τα ουρνια κι απ τον δη.
     Ο Δντης κνει εδ να καριο σχλιο για τους πολτες που προτιμον την ηρεμα μιας φαινομενικ φιλσυχης ζως, καθς επ της ουσας οι διοι αυτο πολτες με την απραξα τους επιτρπουν στους «κακος» της κοινωνας πλρη ελευθερα κινσεων. τσι ,τι μοιζει με ουδτερη αποστασιοποηση απ τα δρμενα της κοινωνικς ζως, εναι στην πραγματικτητα εγκληματικ αδιαφορα και ως εκ τοτου τιμωρεται βαρτατα.

        Θ. Κ. Kλαση -σμα 3ο

Απ εμ περνν στη πονεμνη χρα,
απ εμ περνν στη θλψη την αινια,
απ εμ περνν μες στο χαμνον κσμο.

Το Δκιο χει τον φθαστο κινσει
που μ' πλασε· η Δναμη του η θεα
κι η ασγκριτη Σοφα κι η Αγπη η πρτη.

Πλσμα πριν απ 'μ καννα δεν εστθη,
παρ μνον αινια, κι εγ αινια μνω.
Αφστε κθ' ελπδα σεις που μσα πτε!

Τα λγια τατα σκοτειν χρωματισμνα
εδα εγ στη κορυφ μιας πλης, χαραγμνα
και "Δσκαλε", επα ευθς, "το νημα βαρανει".

Κι αυτς με λογισμος βαθυγνμου ανθρπου·
"Να παρατσεις εδ πρπει κθε φβο,
κθε σου δελιασμα πρπει εδ να ‘ναι σβησμνο.

Στον τπο φτσαμε που 'γ σου 'χω προεπει,
που τα πλθη θλει ιδες τα πονεμνα,
που το καλ του Λογισμο χουν χαμνο".

Κι ως βαλε το χρι του στο εδικ μου χρι,
με ψη χαρωπ που 'χρισ μου θρρος
μ' μπασε στων νεκρν τους μυστικος κρυψνες.

Στενγματα και κλματα, μσα εκε και θρνοι
αχολογοσαν στο στερωμα δχως στρα,
στε ευθς και στην αρχ μ' εκμαν να δακρσω.

Διφορες γλσσες, διλεκτοι, με φοβερς βλαστμιες,
λγια του πνου, της οργς, κραυγς αποσβησμνες
και μεγαλτερεςς φωνς και χεριν χτποι αντμα,

μια χλαλο σηκνανε π' κοπα πηλαλει,
σε κενον τον αινιο, τον σκοτεινν αγρα,
ωσν την αμμοθελλα που σκνει σαν φυσει.

Κι εγ, που το κεφλι μου εκκλωσεν η φρκη,
εφναξα στο Δσκαλο: "Τ να 'ν' αυτ που ακοω;
Τ κσμος, που τον σβησε θαρρες ο τσος πνος";

Κι αυτς: "Στην θλια αυτ κατσταση διαμνουν
εκενων των αχρεων οι ψυχς, που δχως ατιμα
αλλ αλ και δχως ναν παινον εζσαν.

Σμιχτς στκουν με κενη τη κακ χορεα
των γγελων, που μτ' εχθρο του Υψστου βγκαν
μτε πιστο, αλλ μνον του εαυτο τους μεναν.

Τους διχνουν Ουρανο να μη τους ασχημσουν,
ουδ ο τρσβαθος ο δης στργει να τους χει
γιατ δξα απ' αυτος οι νοχοι δε θα 'χαν".*

Κι εγ: «Ω Δσκαλε, τ τσο τους βαρανει,
οπο τσο τους κνει δυνατ να κλαγουν";
"Θα στο εξηγσω πολ σντομα", αποκρθη.

"Ελπδα μσα τους δε σζεται θαντου,
κι ειν' η ζω τους σκτεινη και τσο ποταπ,
που κθε λλη τχη, -ποια να 'ναι- τη ζηλεουν.

Φμη στο κσμο για αυτος δεν στργει ν' απομνει,
λεος, Δικιοσνη μ' μοια οργ, τους αποδιχνουν.
Ας μη μιλμε πια γι' αυτος, μν' κοτα τους και πρνα".

Κι εγ κοιτζοντς τους εδα μια σημαα
που γυρζοντας τσο ορμητικ κινοσε
που ‘λεγα στση πως δεν στεργε καμα.

Κι οπσω της ερχνταν να ττοιο πλθος
σε μκρος που ποτ δεν θελε πιστψω
πς να ‘χε τσον κσμο θνατος ξεκμει.

Μλις εκε κποιον εγνρισα, τον σκιο
εδα και απεκασα εκενου που για δειλα
απ τ’ αξωμα το μγα επαραιτθη.

νιωσα ευθς κι εβεβαιθηκα πως τοτο
το μγα πλθος ταν των αχρεων, που ‘ναι
στο Θε μισητο και στους εχθρος του ακμη.

Οι θλιοι τοτοι που ποτ τους δεν εζσαν,
ολγυμνοι ταν και πολ βασανισμνοι
απ χοντρς μγες που εκε ταν κι απ σφκες.

Χαρακναν αυτς το πρσωπ τους μ’ αμα
που μσ’ στα πδια τους με δκρυα συσμιγμνο
απ σιχαμερ σκουλκια εσυναζνταν.

Κι ως ρχιζα να ρχνω παρεμπρς το βλμμα,
εδα σ’ ενς μεγλου ποταμιο την κρη
πλθος πολ και επα˙ «Δσκαλε, συ στρξε

ποιοι εν’ αυτο να μθω, και ποιος νμος κνει
πρθυμοι τσο για το πρασμα να δεχνουν,
ως με το φως εδ τ’ αδνατο ξανογω».

Κι αυτς, «θα το γνωρσεις, ταν», μ’ αποκρθη,
«θα ‘χουμε σταματσει τα πατματ μας
στου Αχροντα μπροστ το θλιβερ ποτμι».

Ττε μ’ εντροπαλ και χαμηλ τα μτια
απ φβο μην σως τον βαρνει ο λγος,
μεινα σιωπηλς σπου ‘ρθα στο ποτμι.

Και ιδο βλπω σ’ εμς να ‘ρχεται με καρβι
νας γροντας μ’ σπρες τις παμπλαιες τρχες,
φωνζοντας «Αλι σ’ εσς, ψυχς αχρεες!

Μην ελπσετε ποτ τον ουραν να ιδετε.
ρχομαι εγ στην λλην χθη να σας πρω
στα σκοτδια τα αινια, σε φωτι και πγο.

Κι εσ που ζωνταν ψυχ δω μσα εφνης,
ξεμκρυνε απ τοτους που ‘ναι πεθαμνοι».
Αλλ’ ως εδε που εγ δεν φευγα απ κεθε,

επεν «Απ’ λλο δρμο, απ λιμνες λλους
σε γιαλ θα ‘ρθεις, χι εδ, για να περσεις·
αλαφρτερο ξλο πρπει να σε πρει».

Κι ο αρχηγς μου σ’ αυτν˙ «Μην αγριεεις, Χρε˙
αποφασσαν τσι εκε, που αυτ που θλουν
ημπορον, και παρκει μη γυρεεις λλο».

Ττε ησυχσαν τα πολμαλλα σαγνια
του πλωρτη της μαρης μολυβνιας λμνης
που ‘χε γρω στα μτια κκλους απ φλγες.

Οι ψυχς μως, που γυμνς και κουρασμνες
ταν, λλαξαν χρμα και τα δντια ετρξαν
ευθς μλις ακοσαν τα σκληρ του λγια.

Εβλασφημοσαν το Θε και τους γονες τους,
των ανθρπων το γνος, τον καιρ, τον τπο,
του σπρματς τους και της γννας τους το σπρο.

πειτα ετραβηχτκαν λες λες μα,
δυνατ κλαοντας, στην χθη την αχρεα,
που περιμνει ποιον Θεο δεν χει φβο.

Ο Χρος δαμονας με μτια σαν αθρκια
με νημα κρζοντς τες λες τες συνζει,
πλττει με το κουπ κθε ψυχ που οκνει.

πως ξεπφτουν το φθινπωρο τα φλλα
να κατπι στ’ λλο, σπου το κλωνρι
βλπει στη γη στρωτ λο του τ’ αποφρι,

με μοιον τρπο και του Αδμ ο κακς σπρος
ρχνονταν απ’ τ’ ακρογιλι εκενο μα μα
στο νημα του Χρου, σαν πουλ στον κρχτη.

τσι στο μαρο κμα πλοντας ξεμακρανουν,
και πριν στην χθην την αντπερα κατβουν
συμμαζνεται εδθε νο πλθος πλι.

«Παιδ μου», επε κατπι ο δσκαλος με χρη,
«εκενοι που πεθανουν στην οργ του Υψστου,
κατασταλζουν λοι εδ απ κθε τπο,

και πρθυμοι εναι να περσουν το ποτμι,
γιατ η δικαιοσνη η θεα τος κεντρζει
τσο που ο φβος καταντανει επιθυμα.

Καλ ψυχ ποτ δεν πρασε απ δθε,
και λοιπν αν για σε παραπονιται ο Χρος,
τι ο λγος του νοε μπορε να ξρεις τρα».

Μλις σωσε τοτο, η σκοτειν πεδιδα
εσεσθη τσο δυνατ, που απ το φβο
η ενθμησ μου ακμα μ’ δρωτα με βρχει.

Η δακρυσμνη γης ανδωσεν αρα,
που εξστραψε να φως με ττοια κοκκινδα,
στε κθε ασθησ μου μσα μου ενικθη,

κι πεσα σαν αυτν που βαρς πνος πινει.

 * Τα τελευταα αυτ λγια του Βιργιλου, αποτελον και την ολοκλρωση αυτς της θασης. Ο τπος εκε σεεται αφνης τσο δυνατ που προκαλε ανεπωτο φβο στην ψυχ του ποιητ, κι η γη γεμζει μ’ ναν αρα τοξικ, που φωτζεται απ να ντονο κκκινο χρμα∙ το χρμα της φωτις, το χρμα της κολσεως. Κι ο ποιητς χνει της αισθσεις του και καταρρει, πως νας νθρωπος που πφτει σε πνο βαρ, χωρς να χει πια καμα αντληψη του τι συμβανει γρω του. Μια εντυπωσιακ σκην εξδου και συνμα να δυσοωνο προομιο, καθς η πορεα του ποιητ πρκειται να συνεχιστε στα ενδτερα της κολσεως. 
     Το σημεο του ποιματος που ο Δντης υπονοε την ρνηση του Ππα Κελεστνου Ε, ο οποος απ δειλα αρνθηκε το μεγλο αξωμα που του προσφρθηκε, ενπνευσε να πολ σημαντικ ποημα του Κωνσταντνου Καβφη, το Che fece.... il gran rifiuto. Ο Καβφης, μως, πραγματεεται την ννοια της ρνησης χι ως προν δειλας, αλλ ως συνειδητ επιλογ του ανθρπου να πει κντρα στο κοινωνικ ρεμα, υπερασπιζμενος με γενναιτητα την προσωπικ του οπτικ και αντληψη. Ο Καβφης απομακρνεται απ τη συγκεκριμνη αναφορ του Δντη κι εξετζει ευρτερα τα δσκολα χι που καλονται κποτε να πουν οι νθρωποι. λλωστε, το εκολο εναι να βαδζει κανες σμφωνα με τις προσταγς της κοινωνας και τα παραδεδομνα, η μεγλη δυσκολα εναι ταν ο νθρωπος θλει να ακολουθσει τον προσωπικ του δρμο ενντια κποτε στα κοινωνικς αναμενμενα.


__________________________

         Θ. Κ. Κλαση -σμα 4ο

Μοκοψε τὸ βαθὺ τὸν ὕπνο στὸ κεφλι
ἕνας βαρὺς ἀχς, ὥστ’ ἐτινχτηκ’ ὅλος
σὰν ἄνθρωπος, ποὺ ξφνου ἀθλητα ξυπνει.

Ἐσηκθηκα ὁλρθος κι ἔστρεψα τριγρω
τ’ ἀναπαυμνο μτι καὶ γοργὰ κοιτοῦσα,
γιὰ νὰ γνωρσω σὲ ποιν τπον εὑρισκμουν.

Ἀλθεια εἶναι, πὼς εὑρθηκα στὸν ὄχτο
τῆς πολυστναχτης κοιλδας τῆς ἀβσσου,
ποὺ μσα της ἀχὸ δχετ’ ἀπερων θρνων.

Τρσβαθη, σκοτειν, καταχνιαστ ’ταν τσο,
π’ ὅσο κι ἂν ἔχωνα τὰ μτια μου στὸ βθος,
δὲν ξεχριζ’ ἀντικεμενο καννα.

« Ἂς κατεβοῦμ’ ἐδῶ στὸν ἄφεγγο αὐτὸν κσμο »
ἄρχισ’ ὁ ποιητὴς μ’ ἀποσβησμνην ὄψη
« θ ’μαι πρῶτος ἐγ, σὺ δετερος θὲ νσαι. »

Κι ἐγ, ποὺ τῆς θωριᾶς δοκθηκα τὸ χρῶμα,
εἶπα. « Πῶς θὰ ἠμπορσω νρθω, ἂν σὺ φοβᾶσαι,
»ποσαι στοὺς δισταγμος μου ὁ θαρρευτς μου πντα; »

Κι αὐτὸς εἶπε σ’ ἐμνα· « Ὁ πνος τῶν ἀνθρπων,
»ποναι δῶ κτω, στὴ θωρι μου ζωγραφζει
»τὴ σπλαχνοσνη αὐτ, ποὺ σὺ λογιζεις φβο.

» Ἂς κινσωμε· ὁ δρμος ὁ μακρὺς μᾶς βιζει. »
Εἶπε καὶ κνησε κι ἐμνα ἔκαμε νμπω
στὸν πρῶτο γρο, ποὺ τὴν ἄβυσσο κυκλνει.

᾽Εκεῖ, σ’ ὅσο μποροῦσ’ ἀπ’ ἀκοὴ νὰ κρνω,
ὄχι κλμ’, ἀλλὰ μνο στεναγμο ’ταν π’ ὅλον
τὸν αἰνιο ἀρα ἔκαναν νὰ τρμη.

Κι ἦταν αὐτὸ ἀπὸ πνο, ἀλλὰ χωρὶς μαρτρια,
πο ’χαν τὰ πλθη τὰ περσσια καὶ μεγλα
ἀπὸ μωρὰ παιδιὰ κι ἀπὸ γυναῖκες κι ἄντρες.

Κι ὁ καλς μου ὁδηγς· « Δὲ μὲ ρωτᾶς, μοῦ λει,
»τ ψυχὲς εἶναι τοῦτες, ποὺ μπροστ σου βλπεις;
»θλω τρα νὰ ξρης, πρὶν ἐμπρὸς κινσης,

»πὼς δὲν ἁμρτησαν κι ἂν ἔχουν καλὰ ἔργα,
»δὲ φτνει αὐτ, γιατὶ καὶ βφτισμα δὲν εἶχαν,
»ποὺ τῆς θρησκεας εἶναι, ποὺ πιστεεις, μρος·

»κι ἂν ἔζησαν καὶ πρὶν ἀπ’ τοῦ Χριστοῦ τὴν πστη.
»δὲν προσφραν τιμὴ στὸν ῞Υψιστο, ὅπως πρπει
»κι ἐγὼ ὁ ἴδιος ἕνας ἀπὸ τοτους εἶμαι.

»Γιὰ ἐλαττματα ττοια, ὄχι χειρτερ’ ἄλλα,
»εἴμαστ’ ἐμεῖς χαμνοι καὶ μᾶς βλπτει μνο,
»ποὺ στὴν ἐπιθυμα δχως ἐλπδα ζοῦμε. »

Πνος πολὺς γρικντας τὴν καρδι μου ἐπῆρε,
ὅτι ἀνθρπους πολλοὺς καὶ περισσῆς ἀξας
ἐγνρισα σ’ αὐτὸν τὸν ἅδη μετερους.

« Λγε μου, δσκαλ μου, λγε, κρι μου »
ἄρχισα ἐγ, γιὰ νὰ στηρξω στὴν ψυχ μου
τὴν πστη ἐκενη, ποὺ νικᾶ κθε μας πλνη

« βγῆκε ποτὲ κανες, ἢ γιὰ δικ του ἀξα
»ἢ ἄλλου, ποὺ μακριος ἔπειτα νὰ γνη; »
Κι ἐννοντας αὐτὸς τὸ σκεπαστ μου λγο,

ἄρχισε· « Νος στὴν κατσταση αὐτὴ ἤμουν,
»σὰν εἶδα κποιον πολυδναμο ἐδῶ μσα
»νρθη στεφανωμνος μὲ σημεῖο νκης.

»Τὸν ἴσκιο ἔβγαλε τοῦ πρτου μας πατρα,
»τοῦ υἱοῦ του Ἄβελ τὴν ψυχὴν κι αὐτὴν τοῦ Νῶε,
»τοῦ θεοφοβομενου Μωυσῆ, τοῦ νομοθτη,

»καὶ τοῦ Δαβδ· τὸν Ἀβραὰμ τὸν πατριρχη,
»τὸν ᾽Ισακ, τὸν ᾽Ισραὴλ μὲ τὰ παιδι του
»καὶ τὴν Ραχλ του, ποὺ γι’ αὐτὴν ἔκαμε τσα

»καὶ πολλοὺς ἄλλους, ποὺ μακριους ἔχει κμει.
»Καὶ πρὶν αὐτοι σωθοῦν, θλω νὰ ξρης, ὅτι
»ψυχς ἀνθρπινες δὲν ἦταν λυτρωμνες. »

Νὰ περπατοῦμε δὲν ἐπααμε ὡς λαλοῦσε,
ἀλλὰ διαβαναμε τὸ δσος ὁλονα,
τὸ πυκνὸ δσος λγω ἀπὸ ψυχὲς περσσιες.

Ὁ δρμος μας ἀκμα μακριὰ δὲν ἦταν
ἀπ’ τὸν τπο τοῦ ὕπνου μιὰ φωτιὰ σὰν εἶδα,
ποὺ τὰ σκοτδια ποταν γρω της, νικοῦσε.

Ἤμαστε ἀκμη λγο μακριὰ ποκεῖθε,
ὅμως ὄχι καὶ ὥστε νὰ μὴ βλπω κπως,
πὼς ἄνδρες σεβαστοὶ τὸν τπο αὐτὸν κρατοῦσαν.

« Ὦ, σὺ τῆς ἐπιστμης καὶ τῆς τχνης δξα,
»ποιο εἶναι, πς μου, αὐτο, ποὺ τσο σβας ἔχουν,
»ποὺ ἀπ’ τὴν κατσταση τῶν ἄλλων τοὺς χωρζει; »

Κι αὐτς « Ἡ τιμημνη φμη » μ’ ἀποκρθη,
« ποὺ γι’ αὐτοὺς ἀντηχᾶ στὸν κσμο τῆς ζωῆς σου,
»βρσκει χρη ψηλ, ποὺ τσο τοὺς λαμπρζει. »

Στὸ μεταξὺ τοῦτο φωνὴ νὰ λγη ἀκοσθη·
« Τὸν ποιητὴ τὸν ὑψηλτατο τιμῆστε·
»ξανρχεται ἡ σκι του, ποὺ μᾶς εἶχε ἀφσει. »

Ἅμα ἐστθη ἡ φωνὴ κι ἐσγησεν ὁ ἦχος,
τσσερες σκιὲς εἶδα ἐμπρς μας νὰ προβανουν,
ποὺ μτ’ ὄψη φαιδρὴ μτε θλιμμνην εἶχαν.

Ὁ ἀγαθὸς δσκαλς μου ἄρχισε ττε κι εἶπε.
« Ἰδὲς αὐτὸν μ’ ἐκεῖνο τὸ σπαθὶ στὸ χρι,
»ποὺ ἀπὸ τοὺς τρεῖς ἐμπρὸς σὰ βασιλιὰς προβανει.

»Ὁ Ὅμηρος εἶν’ ἐκεῖνος, ποιητὴς μεγλος,
»ὁ ἄλλος Ὁρτιος εἶναι ὁ στυρος κατπι,
»᾽Οβδιος εἶν’ ὁ τρτος κι ὁ στερνὸς Λουκνος.

»Καθὼς εἶν’ ὅμοιος ὁ καθνας τους μ’ ἐμνα
»στ’ ὄνομα, ποὺ ἡ φωνὴ μελτησεν ἡ μα,
»μὲ τιμοῦν καὶ σὲ τοῦτο αὐτὸ ποὺ πρπει, κνουν ».

Ἔτσ’ εἶδα τὴ σχολὴ ν’ ἀρμζουν τὴν ὡραα
οἱ δοξαστο, ποὺ τ’ ἆσμα τ’ ἄφθαστον ἐψλαν,
ποὺ ἀπνου ἀπ’ ὅλα τ’ ἄλλα σὰν ἀετὸς πετει

Ἀφοῦ συντχαν μεταξ τους λγην ὥρα,
σ’ ἐμνα ἐστρψαν χαιρετντας μὲ σημεῖο
κι ὁ δσκαλς μου ἀπὸ χαρὰ χαμογελοῦσε.

Ἀλλὰ κι ἄλλη τιμὴ τραντερη μοῦ κμαν,
ποὺ μὲ κμαν κι ἐμὲ τῆς συντροφιᾶς τους ἕναν
κι ἔγινα μεταξὺ τσης σοφας ἕκτος.

᾽Επερπατσαμ’ ἔτσι ὡς ὅπου ἦταν ἡ λμψη,
λγοντας πργματα πον’ ὄμορφο νὰ κρψω,
ὅσο τὸ νὰ εἰπωθοῦν ἦταν στὸν τπο πομουν.

Ἐφτσαμε σιμὰ σ’ ἕνα λαμπρὸ καστλι,
ποὺ ἑφτὰ φορὲς τειχιὰ ψηλὰ τὸ περιζῶναν
καὶ τὸ φλαγε γρω ποταμκι ὡραῖο.

Τὸ περσαμε αὐτ, σὰ νταν στεγνὸ χῶμα,
ἑφτὰ θρες μὲ τοτους τοὺς σοφοὺς ἐδιβην
κι ἤρθαμε σὲ λιβδι ἀπὸ δροστη χλη.

Πολλο ’ταν κεῖ μ’ ἀργὰ καὶ σοβαρὰ τὰ μτια
κι εἶχαν ὅλοι πολὺ τὰ πρσωπα σεβσμια
καὶ μὲ λγια γλυκὰ καὶ λγα συντυχαῖναν.

Ἐτραβξαμε ἀπ’ ἕνα ἀπ’ τὰ πλγια ἐκεῖθε
σὲ μρος ἀνοιχτὸ ψηλὸ καὶ φωτισμνο,
ἀπ’ ὅπου ὅλους κανεὶς μποροῦσε νὰ τοὺς βλπη.

᾽Εκεῖ καταντικρὺ στὴν πρσινη πεδιδα
τὰ μεγαλψυχα τὰ πνεματα μοῦ δεῖξαν,
ποὺ ὁ λογισμς μου ἀνιστορντας μεγαλνει.

Εἶδα μὲ περισσοὺς συντρφους τὴν ᾽Ηλκτρα
κι ἦταν κι ὁ Ἔκτορας ἀνμεσα κι ὁ Αἰνεας
καὶ μὲ πρινα μτια ὁ Καῖσαρ ὁπλισμνος.

(μτφρ. 3ου & 4ου σματος: Γεργιος Καλοσγορος)
______________________________________


                     Ντντε δια χειρς Σαλβαντρ Νταλ

     Στο 26ον σμα της Κλασης ο Δντης διηγεται τι, ταν φτασαν, με οδηγ το Βιργλιο, στον 8ο Κκλο, συνντησαν εκε τις ψυχς του Διομδη και του Οδυσσα τυλιγμνες στις φλγες. Ο Δντης θλησε να τους μιλσει, αλλ τον συγκρτησε ο Βιργλιος λγοντς του:

σε με εμνα να μιλσω, ξρω τι θλεις,
και στο δικ σου λγο μπορε ν' αντισταθον,
μη το ξεχνς πως στη ζω τους ταν λληνες ετοτοι...

     τσι ο Βιργλιος τους παρακαλε να διηγηθον ποιο τλος εχε η ζω τους. Στο απσπασμα μιλ ο Οδυσσας:

          Το Τλος Του Οδυσσα

Μλις χωρστηκα απ' τη Κρκη, που πνω
απ 'να χρνο μ' εχε καρφσει κε πλησον
στη Γατα0, πως αργτερα ο δικς σας
ο Αινεας την ονμασε, τποτε δεν αξιθηκε,
οτε του γιου μου η γλυκει μνμη, οτε το σβας
για γροντα Πατρα, οτε το χρος μου για αγπη
που, αν το ξεπλρωνα, στην Πηνελπη
θα 'δινε τη χαρ, τποτε δεν αξιθηκε
τη φλγα μσα μου, που μ' τρωγε, να σβσει,
αυτν που μ' σπρωχνε τι θα πει κσμος να γνωρσω,
να λβω περα απ τα πθη, απ' την ανδρεα των ανθρπων.
Και ξω απ γνοιες ρχθηκα για τ' ανοιχτ
πελγη, για την ευρχωρη τη θλασσα, καταμναχος
σ' να σκαρ απ ξλο. Η συντροφι μου λιγοστ,
σοι μου στθηκαν πιστο, καννας λλος1.
Τρικυμισμνος, απ παραλα σε παραλα, εδα στο τλος
την Ισπανα, εδα και το Μαρκο, εδα και το νησ
των Σρδων, μαζ με τ' λλα τα νησι, που βρχει
μσα τους η κλειστ θλασσα. Εγ και τα συντρφια
μαστε γερασμνοι πια και αργοκνητοι, ταν αγγξαμε
το στεν το κανλι2, που ο Ηρακλς
θεσε σνορο στον νθρωπο να μην το ξεπερσει.
Αφκα στη δεξι μου τη Σεβλια και η Στα3
μ' αφκε στα ζερβ. Αδλφια μου, επα, σεις
που σμξατε μαζ μου και τους χλιους πνους
γευθκατε και φθσαμε στη δυτικν
κρια του κσμου, το λγο που σας μνει
απ' τη ζω, μην αρνηθετε μιαν ακμη
περα να λβετε μαζ μου, πσω απ' τον λιο
να μθουμε τι γνεται, στον ρημο τον κσμο,
που ψυχ ζωνταν δεν κατοικε. Για στοχαστετε
τη θεκι σας φτρα· δεν χετε πλαστε
να ζσετε σαν κτνη, μορα σας εναι
η ανδρεα, η γνση. Τους συντρφους μου
τα παρακλια μου τους λγισαν, τα λγα λγια
τους φτρωσαν για το γνωστο ταξδι. Τη πλρη μας
ττε τη στρψαμε κατ που βγανει ο λιος4, τα κουπι
στα χρια μας φτερ γνηκαν και πετοσαμε
στον ξφρενο τον πλου, με τη στερι ζερβ μας.
λα τα ξνα αστρια του λλου πλου5
φωτζανε τις νχτες μας, κι ο Πολικς μας τσο χαμηλς
που γγιζε τη γραμμ της θλασσας6. Πντε φορς
θριεψε κι λλες τσες εσβστη της Σελνης
το φγγος, απ τη στιγμ που ξεθαρρψαμε
για τη μεγλη πλνεση. Ττε μπροστ μας
ορθθηκε να ρος. Απ το μκρος
που μας ξεχριζε φαινταν σκοτειν, και σο για ψος,
ποτ μου δεν θυμμουν ψηλτερο να 'χω αντικρσει.
Τρελ χαρκαμε σαν το εδαμε, μα η αναγλια
γργορα γρισε σε θρνο, γιατ απ' τη να τη γη
να μπουρνι ξσπασε και χτπησε σκληρ
την πλρη μας, τρεις γρους κανε στα κματα
το καρβι μας, μα η τταρτη ψωσε τη πρμη μας,
ττε που η πλρη βολιαζε στο σφουνα. ταν βουλ θεο:
το κμα μς κουκολωσε, πνωθ 'κλεστη η θλασσα...



 0 Γατα: παλι λιμνι κοντ στη Νεπολη, που ο Αινεας θαψε τη παραμνα του Γατα.

 1 Ο Δντης παραδχεται εδ μιαν λλη παρδοση, που εχαν ακολουθσει κι ο Πλνιος κι ο Σολνο, για το θνατ του. Ο Οδυσσας ξανφυγε απ την Ιθκη, πρασε το Γιβραλτρ, δρυσε τη Λισσαβνα και πνγηκε στον Ωκεαν απ ανεμοσφουνα. Επσης βσει της εκδοχς που λει πως ο Οδυσσας δε γρισε καν στην Ιθκη, ξχασε τα πντα, υποκπτοντας στα θλγητρα της αναζτησης, αναφλρεται και το εξης:
  Πολλ σημανει κι εναι τλμημα εξσου ριψοκνδυνο με το τλμημα του Οδυσσα, το τι ο Δντης, κτοχος και θαυμαστς των επν του Ομρου, εν τοτοις αποφσισε ν' αγνοσει τον μθο και να τον αλλοισει σε τρπο που ο Οδυσσας ποτ του δεν ξαναγρισε στην Ιθκη, πνιξε λα τα συναισθματα του, ξχασε λα τα χρη του, Λαρτη, Πηνελπη, Τηλμαχο, Πατρδα, βασλειο, φλεγμενος μνο απ την ακρεστη δψα του της εμπειρας, αυτς που οδγησε τον νθρωπο, απ την δημιουργα του, απ το μυθικ μλο, προς τα μεγλα τα φτα. Απ το σκοτειν και δεισιδαμονα τιμωρ, στο Θε του Φωτς.
     Τλος, ο Καβφης γραψεν: Εκε που ο μηρος απεφσισε να σταματσει και θεσε τελεαν, εναι δσκολον και επικνδυνον πργμα να θελση λλος να εξακολοθηση την φρσιν. Αλλ' εναι εις τα δσκολα και εις τα επικνδυνα ργα που επιτυγχνουσιν οι μεγλοι τεχνται· πιστεω τι... ο αναγνστης θα συμφωνση τι του Δντου η φαντασα διπλασεν εικνα ουχ αναξαν του "sourano poeta" (του μεγαλτερου ποιητ).

 2 το στεν κανλι: τα στεν του Γιβραλτρ, που κατ τη μυθικ παρδοση ο Ηρακλς τοποθτησε τις στλες του, που δεχνουνε τα ρια του κατοικημνου κσμου. Ο αρχαος κι ο μεσαιωνικς νθρωπος πστευε τι απ κει και πρα απλνεται γνωστος κι ακατοκητος κσμος.

 3 Στα: μικρ πλη του Μαρκου κοντ στο Γιβραλτρ.

 4 τη πλρη... ο λιος: μλις βγκαν απ το Γιβραλτρ στριψαν αριστερ με κατεθυνση προς το ντο.

 5 του λλου πλου: δηλαδ του ντιου Πλου.

 6 ο Πολικς... της θλασσας: εχανε φτσει δηλαδ στον Ισημεριν κι ο Πολικς αστρας του Βορρ (το στρο της Μικρς ρκτου) βρισκταν ακριβς στον ορζοντα.
____________________________


 
               Θ. Κ. Κλαση -σμα 33ο

Τὰ δντια του ἐξεκρφωσεν αὐτὸς ὁ κολασμνος
ἀπὸ τὴν κρα τὴ φριχτ, πὤτρωγε λιμασμνος.
Τὰ λερωμνα χελη του σφιγγζει στὰ μαλλι
κι' ἀρχζει ν' ἀποκρνεται μὲ φοβερὴ μιλι:
«Θλεις ν' ἀνοξω μιὰ πληγ, ὁποῦ ἀπὸ τσους χρνους
κρατῶ κλεισμνη στὴν ψυχ, καὶ νὰ ξυπνσω πνους,
ποὺ μοῦ δαγκοῦν τὰ σωθικὰ καὶ πρὶν τοὺς ξεφωνσω;
Ττοιο φαρμκι ἀγνριστο γιατὶ θλεις νὰ χσω;
Ἀλλ' ἂν θὰ γνῃ ἡ ἀνκουστη, ἡ μαρη μουἱστορα
σπρος νὰ δσῃ γιὰ καρποὺς κατραις κι' ἀτιμα
εὶς τὸν προδτη, π' ἄκοπα τργω σ' αὐτὴν τὴν ἄκρη,
θὰ τὴν ξεθψω ἀπ' τὴν καρδιὰ κι' ἂς τὴν ποτσω δκρυ.
Ποιὸς εἶσαι σὺ δὲν τὸ ρωτ, οὔτε ζητῶ νὰ μθω
ποιὸς τχα νὰ σ' ὡδγησε κτου σ' αὐτὸν τὸν βθο.
Ἀλλὰ σ' ἀκοω καὶ φανεσαι ὅτ' εἶσαι Φλωρεντῖνος.
Ὡς τσο μθε ὅτ' εἶμ' ἐγὼ ὁ κμης Οὐγκολῖνος,
κι' αὐτὸς ὁ ἀρχιεπσκοπος Ρουγρης ὁ Πιζᾶνος·
τὼρα θ' ἀκοσῃς τὶ χρωστᾷ σ' ἐμνα αὐτὸς ὁ πλνος.
Τὸ πῶς ἐγὼ ἐμπιστεθηκα στὴν ἄτιμη ψυχ του
καὶ πῶς ἐξεγελστηκα μὲ τὴν πλαστὴ ἀρετ του,
πῶς προδομνος ἔπεσα στ' ἀνερ του χρι
καὶ πῶς ἐθανατθηκα, ὅλος ὁ κσμος ξρει.
Ἀλλὰ κἀνεὶς δὲν ἄκουσε, κρβει βαθὺ σκοτδι
τὸ φνο, πωὕρηκα γιὰ μ, πῶς μ' ἔστειλε στὸν Ἅδη.
Αὐτὸ θὰ μθῃς καὶ θὰ ἰδῇς τ' εἶν' τὸ παρπον μου.
Μσα στὴ μαρη φυλακ, π' ἀπὸ τὸ θνατ μου
τῆς πενας πῆρε τ' ὄνομα, στενχωρη θυρδα
ἄφινε κ' ἔφθαν' ἕως ἐμὲ φωτὸς καμμιὰν ἀχτδα.
Ἐκεῖθεν εἶχα ὁ δστυχος πολλαῖς φοραῖς μετρσει
τὴν ἀλλαγ τοῦ φεγγαριοῦ, προτοῦ νὰ μὲ ξαφνσῃ
ἕν' ὄνειρο παρδοξο ποὺ φτισε τὸ νοῦ μου
καὶ μὤδειξε τὴ μοῖρ μου καὶ τὴ βουλὴ τοῦ ἐχθροῦ μου.
Μοῦ φνηκε στὸν ὕπνο μου αὐτὸς ἐδ' ὁ προδτης
σἄν ἀρχηγὸς πολεμιστς, ὄχι ποτὲ δεσπτης,
ποὺ κυνηγοῦσε κ' ἔσπρωχνε τυφλὰ τὴ συντροφι του
ἕνανε λκο πὤφευγε μὲ τὰ λυκπουλ του
νὰ πισῃ ἐπνω στὸ βουνὸ πὦλρθο δὲν ἀφνει
στὴ Λοκκα ἡ Πζα ἐλεθερη ματιὰ ποτὲ νὰ δνῃ.
Ἔτρεχ' αὐτὸς μὲ φλογεροὺς ξεχαμνισμνους σκλους
πντοτ' ἐμπρς, πντοτ' ἐμπρὸς καὶ τοὺς πιστος του φλους
Γουαλνδους εἶχε στὸ πλευρ, Λανφργκους καὶ Σισμντας.
Σὲ λγο οἱ λκοι ἐδελιασαν κ' οἱ σκλοι ττε ὁρμῶντας
σχζουν πατρα καὶ μικρὰ μὲ δντια λυσσασμνα.
Πρὶν φξῃ φεγει τ' ὄνειρο. Ξυπνῶ κι' ἀκοω σκιασμνα
ἀπὸ παρνοιο φντασμα νὰ κλαῖν ἐκεῖ σιμὰ μου
καὶ νὰ ζητοῦν λγο ψωμὶ τ' ἄχαρα τὰ παιδι μου.
Θἆσαι σκληρὸς πραπολυ, ἄν δὲν πονῇς ἀκμη
προβλποντας τὶ χαλασμοὶ μ' ἐπρσμεναν, τὶ τρμοι!
Καὶ πτε, πτε κλαῖς ἐσ, ἄν δὲ θὰ κλψῃς τρα;...
Σηκθηκαν τὰ δστυχα. Εἶχε περσει ἡ ὥρα,
ποὺ τὴν τροφὴ μᾶς ἔρριχναν. Προσμνουν μὲ λαχτρα,
γιατὶ θυμοῦνται τ' ὄνειρο κ' ἔχουν κρυφὴ τρομρα.
Ἄκουσα ττε πὤκλεισαν τοῦ πργου μας τὴ θρα
κ' ἐστλωσα τὰ μτια μου πνω σὲ κθε κλῆρα.
Ἔκλαιγαν ὅλα τὰ φτωχ. Μνος ἐγὼ δὲν κλαγω,
ἐπτρωσαν τὰ σπλχνα μου κι' οὔτε μιὰ λξη λγω.
Τσο π' ὁ Ἄνσελμς μου ὁ μικρς μ' ἐρτησε: «Πατρα!
Γιατ, γιατὶ ττοια ματι; Τ' ἔχεις, καλὲ πατρα;»
Ἀλλ' οὔτε ττ' ἐδκρυσα, οὔτ' ἔδωκα καμμα
εἰς τὸ παιδ μου ἀπντηση. Βουβὴ ἀπελπισα
ἐσφργισε τὸ στμα μου ἐκενην τὴν ἡμρα
καὶ τὴν ἀκλουθη νυχτι ὡς ὅτου στὸν αἰθρα
ὁ νος ἥλιος ἔλαμψε κ' ἔστειλε μιὰν ἀχτδα
στὴν ἄσπλαχν μου φυλακ, ἀπ' τὴ στενὴ θυρδα.
Ττε στὴν ὄψι ἐκτταξα τὰ τσσερα παιδι μου·
εἶδα γραμμνα ἐπνω ἐκεῖ τ' ἄγρια βσαν μου,
κ' ἐδγκασα τὰ χρια μου μὲ λσσα, μὲ μανα·
κ' ἐκεῖνα ποὺ θὰ πστεψαν ὅτ' ἡ πολλὴ νηστεα
μ' εἶχ' ἀγριψει κ' ἤθελα νὰ φω τὰ κρατ μου,
σκιασμνα ἐλχτησαν μὲ μιᾶς κι' ἔρχοντ' ἐκεῖ σιμ μου.
«Πατρα, λὲν τὰ δστυχα, φγ' ἀπὸ μᾶς, πατρα,
θἆναι λιγτερο σκληρὸς ὁ πνος μας, πατρα,
τὴ σρκα, ποὺ μᾶς ἔδωκες, ἄν τνε πρῃς πσω.»
Ἐφνηκα ὅτι ἡσχασα γιὰ νὰ μὴ τ' ἀπελπσω.
Ἐμεναμεν ὅλοι βουβοὶ ἐκενην τὴν ἡμρα,
βουβοὶ καὶ τὴν ἀκλουθη... Πῶς ττε, σκληρὴ σφαῖρα,
ἄσπλαχνη γῆ, δὲν ἄνοιξες;... Τὴν τταρτη ἐμπροστ μου
ὁ Γδος μου σωριζεται, κρατεῖ τὰ γνατ μου
καὶ ξεψυχᾷ φωνζοντας: «Πατρα μου, ἐσπλαχνα!»
Καὶ καθὼς βλπεις τρα ἐμ εἶδα καὶ τ' ἄλλα τρα
ἕνα πρὸς ἕνα νὰ σβυσθοῦν τὴν πμπτη καὶ τὴν ἕχτη.
Ὅλα μοῦ τἄφαγε ὁ θυμὸς αὐτοῦ τοῦ θεομπαχτη.
Τυφλὸς τρεῖς μραις τἄκραζα. Ἦτο τ' ἀγρι μαῦρο
κ' ἐγριζα ψηλαφητὰ τὰ λεψαν τους ναὕρω...
ἔπειτα ἡ πεῖνα ἐνκησε τὴν πατρικὴ λαχτρα....»

Εἶπε· τὰ μτια του ἔστρηψε· τὴ φοβερὴ τὴν κρα
ἅρπαξε πλε λαμαργα, πλατὺ τὸ στμα ἀνογει
κι' ἐπνω της σἄν τὸ σκυλὶ βαθειὰ τὰ δντια ἐμπγει.

(μτφρ.: Αριστοτλης Βαλαωρτης)
_____________________________



    Θ. Κ. Παρδεισος -σμα 1ο

Ἡ δξα ἐκενου ποὺ κινει τὰ πντα
Περνει καὶ λμπει μὲς τὴν οἰκουμνη
Περσὰ σὲ μι, πιὸ λγο σ' ἄλλη μπντα.
Στὸν οὐρανὸ ποὺ πλι του φῶς λαβανει
Ἤμουν κ’ εἶδ’ ὅσα οὔτε μπορεῖ οὔτε ξρει
Νὰ ξαναπῇ ὅποιος κεῖθε κατεβανει.
Τ ὡς ζυγνει στοῦ πθου της τὰ μρη,
Τσο βαθανει ἡ δινοια μας ποὺ ὀπσω
Νὰ πῃ ἡ θμηση δὲ θὰ καταφρῃ.

(Αρχ, απσπ. μτφρ.: Λορντζος Μαβλης)
____________________________

             
Ω Λξεις Μου

Ω λξεις μου, που μες στον κσμο τριγυρντε,
τη μρα γεννηθκατε, που ρχισα να λω,
για κενη που στα κρματ μου ταν η αιτα.
Ω γγελοι που και τον τρτο ουραν κινετε,

πτε σε αυτν ομδι σεις, που τηνε ξρετε καλ
και δυνατ για ν' ακουστον, πετε τα βσανα σας.
Πετε: "Σε σνα ανκουμε και ποτ, μα ποτ πια
κονττερα σου να 'μαστε, δε θα μας ξαναδες".

Μαζ της μη ξωμενετε, τι Αγπη 'κε δεν εναι,
λλου κλωθογυρσετε, με πνθιμη τη φορεσι
πως κνανε πριν, οι αδελφς σας οι μεγλες

κι αν κι ταν ξια, εμφανιστε γυνακα,
στα πδια της προσπσετε λγοντας ταπειν:
"Ηρθαμε 'δω, μνο για να σ' υμνσουμε"!

            Ω Στχοι Της Παρηγορις

Ω στχοι της παρηγορις, παινεοντας δρομτε,
την ευγεν που γυναικν το πλθος ομορφανει
σιμνοντας σας, νανε θα δετε κι χι αργ,
"Εναι αδελφς μας" λοι θε να πετε.

Μη τον ακοσετε, παρακαλ σας ταπειν,
στ' νομα το, π' λες ν' αγαπονε κνει τις γυνς,
γιατ αυτ που λει, δεν μπορε να 'ναι αληθιν,
που να 'ναι της Αλθειας αδερφς, μαθς.

Μα αν απ τις λξεις του, κινσετε
Κυρ που 'ναι δικ σας, ν' απαντσετε,
ττε μη σταματτε, σγουρα σ' εκενη πτε,

και πετε της: "Κυρ, η φιξ μας εναι
για να συστσουμε ναν, που στη θλψη βυθισμνος
ρωτ: Ω που θα βρ, τν πθο των ματιν μου";

            Σονττο Των Φλων

Γκουντο*, πσο θ’θελα ο Λπο, σ κι εγ,
ως δια μαγεας να φεγαμε τρα μ' να σκαρ,
που μ' ποιον και αν φσαγε τριγρω μας καιρ
στη θλασσα να βγαινε με λους μας μαζ

Φουρτονες δεν θα γνριζε καθς θα προχωροσε,
οτ' λλα εμπδια θα ’βρισκε στο υγρ στοιχεο πλι
κι πως το κμα μορφα κι αργ θα μας κουνοσε,
η πεθυμι να μνουμε μαζ θα 'ταν μεγλη.

Τη μνα Βννα και τη μνα Λτζα επσης,
καθς κι εκενη που χει νομερο τριντα,
θε να 'βαζε μαζ μας ο καλς ο γητευτς

κι τσι για ρωτα μιλντας πντα
η καθεμι τους θα 'ταν ευτυχς,
πως θαρρ πως θα 'μασταν κι εμες

(μτφρ.: Λητ Σεζνη)

* Τα σονττα αυτ ανκουνε στις Rime Pedrose του Δντη. Το τελευταο δε, απευθνεται στους φλους του ποιητς Γκουντο Καβαλκντι και Λπο Τζννι. Η μνα Βννα (Τζοβννα) ταν η αγαπημνη του Γκουντο κι η Λτζα η αγαπημνη του Λπο. Ο αριθμς 30 χει να κνει με μια σνθεση του Δντη, η οποα δεν χει σωθε αλλ εναι γνωστ τι μιλοσε για τις 60 ομορφτερες γυνακες της Φλωρεντας. Στη σνθεση αυτ η Βεατρκη κατεχε την 9η θση, οπτε μπορε κανες να συμπερνει τι εδ ο Δντης αναφρεται σε κποιαν λλη, με... αξοντα αριθμ ομορφις το 30.

     Και τλος, για φινλε αυτ το κομμτι:

Ευαρεστσου τρα να χαρες την φιξ του:
την ελευθερα αναζητε που εναι πολ ακριβ,
πως γνωρζει αυτς που για χρη της απαρνιται τη ζω.
Εσ το ξρεις, αφο για χρη της ο θνατος
πικρς δεν σου ταν στην Υτκη, που το νδυμα φησες
που στη Δευτρα Παρουσα ολλαμπρο θα εναι.



 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers