-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

- 

(): -

                                        Πρλογος

     Aποφσισα να ασχοληθ λιγκι παραπνω με τα σανσκριτικ και τη λογοτεχνα πρωτστως ταν στησα τη βιογραφικ του Μπιλινα και το ποημ του Ο Κλφτης Της Αγπης (Caurapâñcâśikâ), που φιλοξενεται εδ και χρνια πια, στο Στκι. πειτα προσεξα, κατ τις ρευνς μου πως υπρχει κεν στη χρα μας σον αφορ αυτ τη γλσσα και τα "καλοδια" της. Πντως μετ τις ρευνες αυτς μεινα ερρωτευμνος με τα σα εδα κι υποσχθηκα στον εαυτ μου, κποια στιγμ να ασχοληθ βαθτερα. Σμερα λοιπν κνω να 2ο βμα προς αυτ τον τομα και δε λω πως θα εναι το τελευταο. Ας ξεκινσουμε λοιπν και καλν ανγνωση.

                                        Εισαγωγ

    Η Σανσκριτικ (saṃskṛtam संस्कृतम्) εναι η κλασσικ γλσσα της Ινδας και λειτουργικ γλσσα του Ινδουσμο, του Βουδισμο και του Τζανισμο. Η θση της στον πολιτισμ της Ινδας και της ΝΑ Ασας εναι παρμοια με κενη των Λατινικν και των Αρχαων Ελληνικν στην μεσαιωνικ Ευρπη κι εναι κεντρικς ξονας της ινδουστικς παρδοσης. ντας μα απ τις 22 επσημες γλσσες της Ινδας, η Σανσκριτικ διδσκεται σε σχολεα σ' λη την Ινδα ως 2η γλσσα, εν ορισμνοι Bραχμνοι τη θεωρον ως μητρικ τους. Χρησιμοποιεται ως κατεξοχν τελετουργικ γλσσα στις ινδουστικς τελετς κυρως, με τη μορφ μνων και μντρα. Στη προκλασσικ μορφ της Βεδικς Σανσκριτικς -λειτουργικς γλσσας της Βεδικς θρησκεας- θεωρεται ως ως ν απ τα πρωιμτερα μλη της Ινδοευρωπακς οικογνειας, με αρχαιτερο κεμενο τη Ριγκβντα.
     Η λξη saṃskṛta σημανει "εξευγενισμνος, καθαγιασμνος, ιεροποιημνος". Η Σανσκριτικ ως saṃskṛtā vāk (εξευγενισμνη γλσσα) εξ ορισμο υπρξε πντα 'υψηλ' γλσσα, που χρησιμοποιετο για θρησκευτικος και επιστημονικος σκοπος, σε αντθεση με τα δημδη ιδιματα και διαλκτους. Η αρχαιτερη γραμματικ της Σανσκριτικς εναι η Aṣtādhyāyī του Παννι (Pāṇini), που χρονολογεται στον 5ο αι. Π.Κ.Ε*. Πρκειται για διατακτικ γραμματικ, που καθορζει μλλον, παρ περιγρφει, την ορθ χρση της γλσσας, αν και περιχει περιγραφικ μρη, σε ,τι αφορ κυρως στους Βεδικος τπους που επιβωσαν ς την εποχ του λγιου Παννι. Η Σανσκριτικ στην Ινδα εκενης της εποχς δεν αντιμετωπιζταν ως ιδιατερη γλσσα, διακριτ απ τις λλες, αλλ μλλον ως ευγενς τρπος ομιλας. Η γνση των Σανσκριτικν υποδεκνυε υψηλ κοινωνικ θση και μρφωση και διδασκταν μσω των λογων.

* Προ Κοινς Εποχς



     Σαν βση προς το παρν, θα ασχοληθομε με τις Βδες. Οι Βδες εναι ιερο μνοι και τελετουργικο στχοι, που χουνε συντεθε στην αρχακ σανσκριτικ κι εναι γνωστο μεταξ των λαν που μιλοσαν ινδοευρωπακ γλσσα και πρασαν στις Ινδες απ περιοχς της Περσας. Δεν εναι δυνατν να καθοριστε με ακρβεια η χρονολογα των συνθσεων αυτν, μερικς απ τις οποες χουν μεγλη φιλολογικ αξα, αλλ μια περοδος γρω στο 1500-1200 π.Χ. θα μποροσε να γνει αποδεκτ απ πολλος ειδικος. Οι μνοι συγκροτον να λειτουργικ σνολο, που αναπτχθηκε γρω απ τη λατρεα της σμα (soma) και τη θυσα κι εξουδετρωσε τις παραδεδομνες θετητες που προσωποποιοσανε διφορα φυσικ και κοσμικ φαινμενα, πως τη φωτι (Αγκν), τον λιο (Σορυα και Savitṛ), το λυκφως (Uṣas), τις καταιγδες (Maruts), τον πλεμο και τη βροχ (ντρα), τη τιμ (Μτρα), τη θεα αυθεντα (Βαρονα), τη δημιουργα (ντρα, με κποια βοθεια του Βισνο). μνοι αφιερθηκαν στις θετητες αυτς και πολλο διαβζονταν ψλλονταν κατ τη διρκεια των τελετουργιν.
     Η 1η συλλογ Σαμχτα (Saṃhitā) ττοιων μνων, απ τους οποους ο αρχιερας (hotṛ) αντλοσε το περιεχμενο για τα αναγνσματα, εναι η Ριγκβδα. Μερικ ιερ κεμενα, πιθαντατα αρχαιτερης προλευσης απ τους μνους, αναγινσκοταν απ τον υπεθυνο για τη φωτι της θυσας και τη τλεση της ιεροτελεστας ιερα (adhvaryu). Αυτ τα κεμενα μντρα κι οι στχοι συγκεντρωθκανε σε συλλογς κι εναι γνωστς ως Γιαγουρβδα. Μια 3η ομδα ιερων με επικεφαλς να ψλτη (udgātr
) εκτελοσαν μελωδικ αναγνσματα που συνδονταν με στχους που αν και προρχονταν σχεδν στο σνολ τους απ τη Ριγκβδα, συγκεντρθηκαν σε ιδιατερη συλλογ, τη Σμα Βδα. Στις 3 αυτς συλλογς των Βεδν (Rιg, Yajur και Sama) που εναι γνωστς ως τρπτυχη γνση (trayī-vidyā), προστθηκε μια 4η συλλογ, η Αταρβαβδα (Atharvaveda), μια συλλογ μνων, μαγικν φρσεων κι ασμτων, που αντιπροσπευαν μια λιγτερο εξεζητημνη πρακτικ της θρησκεας και παρμειναν μερικ ξω απ τη βεδικ θυσα.
     Το πλρες σμα της βεδικς γραμματεας, δηλαδ οι συλλογς και τα υπομνματα των συλλογν (Βραχμνες, Αρανυκες, Ουπανισδες), θεωρθηκαν θεο κουσμα (Śruti). Η λη γραμματεα φανεται τι διασθηκε προφορικ, παρ το γεγονς τι αναπτυχθκανε και χειργραφα για την ενσχυση της μνμης. Ακμη και σμερα μερικ τμματα απ τις συλλογς αυτς, ιδιατερα των 3 αρχαιτερων Βεδν, διαβζονται στις Ινδες με τονικ και ρυθμικ φος, που παραδθηκε απ αρχαιτερους χρνους.

                             Σανσκριτικ Λογοτεχνα

     Οι βδες (συλλογς στχων) εναι δημοφιλες για αινες στην Ινδα. Ως ινδικ λογοτεχνα εννοεται η λογοτεχνα της ινδικς υποηπερου ως το 1947 και τη Δημοκρατα της Ινδας μεταγενστρα. Στο σνολ τους οι χρονολογες που καταγρφονται για την αρχαα ινδικ λογοτεχνα εναι αββαιες και συχν αντιφατικς. Οι Ευρωπαοι λγιοι του 18ου αι. κ.ε. εκτμησαν τις ημερομηνες των διαφρων κειμνων, βασισμνοι σε μεθδους τις οποες θεωρον αυθαρετες οι Ινδο λγιοι. Τα πρωιμτερα ργα της ινδικς λογοτεχνας σαν προφορικ, περ το 1200 ΠΚΕ. Τα σανσκριτικ πη Ραμαγινα και Μαχαμπαρτα εμφανστηκαν προς τα τλη της 1ης χιλιετας ΠΚΕ. Η κλασσικ σανσκριτικ λογοτεχνα αναπτχθηκε γοργ και τα πρτους αινες της 1ης χιλιετας ΠΚΕ, πως κι η Ταμλ λογοτεχνα η Σανγκμ λογοτεχνα κι ο Καννας Πλι.
Κατ τη μεσαιωνικ περοδο, αναπτχθηκαν οι Καννντα λογοτεχνα κι η Τελογκου λογοτεχνα τον 9ο & 11ο αι. αντστοιχα.
    Υπρχουνε πολυριθμα σχλια και πολλς τοπικς και περιφερειακς παραλλαγς. Αντιπροσωπεουνε καθιερωμνη μορφ ινδικς ερωτικς ποησης, σχετικ με λλες συλλογς ερωτικν σανσκριτικν στχων που στερονται την ενοποι δομ, που επιτυγχνεται με την επανληψη του πρτου στχου. Σε μερικς εκδοχς του ποιματος, υπρχουνε στους στχους, οι διοι υπαινιγμο του μθου. Σ' λλες, στχοι και μθος εναι διαφορετικ. Σε μερικς σαφς χει υπρξει χωρισμς των εραστν, σ' λλες χι. Γενικ, οι στχοι παρουσιζονται πιτερο σε μορφ μεμονωμνων εικνων που δνονται με μιαν αρατη κλωστ -τον επαναλαμβανμενο αρχικ στχο-, παρ ως μρη ενς συνεχος αφηγματος. Απ την λλη, η συνεχς επανληψη της πρτης φρσης κι η περιορισμνη μορφ των στχων δημιουργε μιαν αθροιστικ, συναισθηματικ φρτιση που προσδδει εντητα και συνοχ στο σνολο. Στη διασημτερη εκδοχ του ποιματος στ' αγγλικ, ο Mathers προσρμοσε ελεθερα τους στχους και το μθο, για να παραγγει συνεχς αφηγηματικ ποημα. Υπρχουνε 2 εκδοχς αυτο του ποιματος: μια Ινδικ και μια του Κασμρ και συμφωνον μνο στις 7 στροφς.

     Το Κασμρ του παρελθντος, τανε λκνο σανσκριτικς γνσης και διδασκαλας. Απ τον 9ο μχρι το 12ο μ.Χ. αι., χουνε λμψει τα φωτειντερα δεγματα στη σανσκριτικ λογοτεχνα. Αυτ τα 400 χρνια, χονδρικ, διαμορφνουνε το επκεντρο και το αποκορφωμα αυτο που μπορε να ονομαστε δημιουργικ κι αρχετυπικ λογοτεχνικ δραστηριτητα, στη σφαρα της σανσκριτικς γλσσας και λογοτεχνας. νας γαλαξας ρητρων, φιλοσφων, ποιητν κι ιστορικν, ξεχωριστο με αξιοθαμαστη φμη και λαμπρτητα, παρουσιζονται στο κατχον εξχουσα θση, "Sharada Desa", (δαφος της ομιλας), που στο Κασμρ μεινεν πειτα δισημο. Συνβαλαν ανυπολγιστα στην αφθονα κι επρκεια της "Deva Vani" (ομιλα των Θεν) κι η γεση και το ρωμα στη σκψη τους, προκλεσε το ενδιαφρον λων των μετπειτα μελετητν, που γρψανε σελδες-σελδων, δοκμια κι ρευνες.
     Νες θεωρες προταθκανε σχετικ με τη ψυχ (περιεχμενο) και τον γκο (μορφ) της βιβλιογραφας. Οι αρχς της λογοτεχνικς ινδικς κριτικς καθιερθηκαν για πρτη φορ στο Κασμρ. Να πρτυπα και καννες διατυπθηκαν για την αξιολγηση μιας λογοτεχνικς σνθεσης και τα παλι αντικροσθηκαν με πειστικν επιχειρηματολογα. Το αισθητικ στοιχεο πρε βασικ κι εξχουσα θση για πρτη φορ στα ποιητικ και ρητορικ βιβλα. Για να γρψει ο Δρ Raghavan: "Αν υπρχει μια προεξχουσα ινδικ αισθητικ που θα μποροσε να εφαρμοστε σ' λες τις καλς τχνες, τοτο το χρωστμε στο Κασμρ". Μεταξ αυτν των λογοτεχνικν γιγντων ξεχωρζουν οι Anandvardhana Vamana, Mammatta κ..
     Ττοια διαφορετικ θματα πως δραματουργα και φιλοσοφα θα μποροσαν ν' αντιμετωπιστον νετα απ να και μνο πρσωπο: αυτ του Abhinavagupta. Η ευπροσρμοστη μεγαλοφυα των μελετητν του Κασμρ εναι αδιψευστη κι η πολυμθει τους αναμφισβτητη. Οτε οι μικρτερες λεπτομρειες δε ξφυγαν απ τη προσοχ τους. Η τοποθτησ τους πρα απ τη γλσσα, εναι αλνθαστη και με βαθι σκψη. Σε ττοιο διανοητικ κλμα, εμπλουτισμνο επιπλον απ υπερβολικ λαχτρα κι αγπη για τη φση, δημιουργθηκε κι εξελχθηκε να μοναδικ σστημα φιλοσοφας γνωστ ως "Saiva-Darshan", που εναι "σνθεση ρεαλιστικο, ιδεαλιστικο, εθελοσιου, απλυτου κι απκρυφου ρεματος σκψης, που επικρτησε μετπειτα στο Κασμρ". Αυτ το σστημα φιλοσοφας, εναι νας πετυχημνος συμβιβασμς μεταξ "προσωπικν κι απρσωπων, απλν αλλ και δυστικν προσεγγσεων, στιγματισμνων με τις παραδσεις και τους ρους σκψης και πρακτικν, μεταξ Βουδιστν κι Ορθοδξων", μας εξηγε ο Δρ R. K. Kaw. "Δνεται μφαση στην ανγκη της αναγνρισης (Pratyabhijna απ το "Εαυτς", Atman), δηλαδ στην αντατη κληρονομι του ανθρπου. Η ανγκη της υπερ-συναισθητικς εμπειρας και της αυτοπραγμτωσης, αναγνωρζεται πως εναι εξ αιτας των περιορισμν της ανθρπινης ασθησης και του λγου". Μεταξ του πλθους ττοιων φιλοσφων, αξζουν ειδικ αναφορ, οι Somananda και Utpala, προπτορες, κι ο Abhinavagupta, ως ο επεξηγητς τους.
   Εν λοι αυτο οι γιοι της Saraswati Sharada (θε της ομιλας της διδασκαλας) στην αιθρια φαντασα τους ξεχννε δικαιολογημνα το περιβλλον που ζσαν, νας ευρυμαθς, ο Ksemendra δεν χασε το γγιγμα της κοινωνας απ την οποα γεννθηκε, ανπνευσε και μπρεσε να νισει το χμα κτω απ τα πδια του. Πραγματιστς απ φση κι ευθυμογρφος απ διθεση, δοκμασε τη πνα του σε ποικλα θματα συμπεριλαμβανομνης ποησης, ιστορας, ρητορικς, κ.λπ., αλλ μνημονεεται πντα η ρεαλιστικ προσγγισ του. Ισχυρς ιδαλγς της διδακτικς αλλ με το κντρισμα της στιρας, προσφρει μια γραφικ εικνα της σγχρονς του κοινωνας, ασυγκρτητη, με σαγηνευτικος Gourtezans που εξαπατον τα banias, και κυνικος, διεφθαρμνους υπαλλλους. Με τα λγια του του Δρ Surya Kanta:

   "Το περιεκτικ φος του Ksemendra, η σαφνεια κφρασς του, η δναμ του να χρησιμοποιε τη στιρα προς φελος κι η κριτικ διορατικτητ του στη λογοτεχνα, τον χει τοποθετσει σε μια θση μεταξ των κορυφαων της ινδικς λογοτεχνικς παρδοσης".

   "Η ιστορα" λει ο Macdonnel, "εναι το ν αδνατο σημεο στην ινδικ λογοτεχνα. Εναι στη πραγματικτητα ανπαρκτο".

     Η ευδικριτη απουσα ιστορικο πνεματος μεταξ των αρχαων ινδικν συγγραφων, οφελεται στην οπτικ τους θερηση στη ζω, παρ σε πιθαν ανικαντητ τους να χειριστον αυτ τη μορφ κφρασης. Παρ τα προφαν προβλματα υφς, το Κασμρ χει ουσιαστικ συμβολ στη τχνη της καταγραφς. Βρσκει τον ιστορικ του, στο πρσωπο του Kalhana του οποου η δδα μεινε αναμμνη τα τελευταα χρνια, απ τους: Jona Raja, Srivara και Prajya Bhatta. Το "Raja Tarangini", κατ γρμμα χρονικ των βασιλιδων του Κασμρ, εναι στις μρες μας η απλυτη εργασα, καθαρ κι απλ, για την ιστορα αυτ-καθαυτ. Ακμα κι αν με την ανμιξη θαυμαστο κι υπερφυσικο, το ιστορικ περιεχμενο αυτο του βιβλου δεν εναι ολικ αυθεντικ, τοτο δε σημανει πως ο Kalhana δεν εναι ο μγιστος ιστορικς στη σανσκριτικ λογοτεχνα.
     Τα σανσκριτικ υπ' αυτ τη μορφ, δε θα μποροσε δικαιολογημνα να 'ναι γλσσα της ελτ μνον, πως υποστηρζεται συχν, αλλ μποροσεν νετα να γνει κατανοητ απ' λους τους κατοκους γενικ. Χωρς αυτ την υπθεση, δε θα μποροσε να υπρξει ττοια γιγαντιαα λογοτεχνικ δραστηριτητα. Αυτ το διο γεγονς επιβεβαινεται παρακτω απ τον διο τον Bilhana:
   "που ακμη κι οι γυνακες στην οικογνει τους μιλον σανσκριτικ και πρακριτικ με τσην ευφρδεια ση κι η μητρικ τους γλσσα".
     Αυτ επιβεβαινεται επιπλον κι απ τον Stein ταν λει: "Η συνεχς δημοφιλς χρση σανσκριτικν ακμα και μεταξ μωαμεθανν, αποδεικνεται θαυμσια απ τη σανσκριτικ επιγραφ σ' να τφο στο κοιμητρι Bahau-Din-Sahib στο Srinagar (1484 μ.Χ.)". Εναι, επομνως, λανθασμνο να ειπωθε πως τα σανσκριτικ, σα προφορικς λγος, εχανε χσει τη παλι τους δξα. Σανσκριτικ επιγρμματα χωρς ημερομηνες, χουνε βρεθε σε διφορους παλαιος τφους μωαμεθανν στο Σρναγκαρ, κοντ στο Martand, αλλ κι αλλο.
     Κατ τη διρκεια αυτς της αναγννησης, ταν τα σανσκριτικ δεν ταν μνον χημα διανοητικς γυμναστικς στα χρια των μελετητν του Κασμρ, αλλ επσης και συνθης προφορικς λγος των κατοκων του, ο Bilhana εδε το φως της ημρας. Εχεν δη, μια παρδοση πσω του, να υπβαθρο που ξιζε το βρος του σε χρυσφι και που αποτελοσαν αξεδιλυτο μρος της ψυχς του ακμα κι αν ταν μακρυ απ τη μητρα πατρδα. Η πρτη υπρχουσα αναφορ γι' αυτν δνεται απ τον Kalhana:
   "Ο Bilhana, που 'χεν αφσει το Κασμρ κατ τη βασιλεα του Kalasa κι εχεν ονομαστε απ τον Parmadi, τον Κριο του Karnata, Προεξρχοντας του Pandit του, ταξιδεοντας με τους ελφαντες διαμσου της βραχδους χρας του Karnata, πταξε το καλυμαχι του ψηλ, ενπιον του βασιλι. ταν κουσε τι ο φιλελεθερος Harsa ταν πως νας συγγενς στους αληθινος ποιητς, σκφτηκε ακμα κι τσι εναι αρκετ μεγλη πρκληση να τονε κερδσει".
     Μερικο απ τους στχους του βρσκονται επσης στο "Kavya Prakasa" του Mammatta και στο "Balabodhinivriti" του Katantra, μερικο απ τους διδακτικος στχους του, που δε βρσκονται στις εργασες που αποδδονται σ' αυτν, βρσκονται σε ανθολογες κι αυτ επσης αποδεικνει, πως ο Bilhana εχε επιτχει μεγλη δημοτικτητα στη πατρδα του, ακμα κι ταν ταν μακρι της.
     Εντοτοις, την ανακλυψη αυτο του "κοσμματος μεταξ των ποιητν του Κασμρ" πιστνεται ο Δρ Buhler κι αυτς επσης, αρκετ παρδοξα, ξω απ το Κασμρ. Το 1877 μ.Χ. εν αναζητοσε σανσκριτικ χειργραφα, βρκε μια παλι κδοση απ ππυρο, με ττλο "Vikramankadeva Caritam" στο Jaisalmer, που στο παρελθν ταν να κεντρικ ινδικ κρατδιο και τρα μρος του Rajasthan. Στην κδοση "Rajatarangini" της Καλκοτας, ο συγγραφας δινταν ως Rilhana αντ Bilhana. Ο ξυπνος δρ Buhler χωρς κανναν ενδοιασμ δισταγμ, προσδιρισε το Βilhana σωστ κι αργτερα, επμενες ρευνες τονε δικαισανε. Στους Sarda χαρακτρες, το "RA" εναι δυνατ να μπερδευτε με το "BA", λγω ομοιτητας των συμβλων τους. τσι, μλλον ο αντιγραφας που 'χε μεταφρει το γραπτ απ τους αρχικος χαρακτρες Sarda στο χειργραφο "Devanagari" πρπει να 'χε κνει αυτ το λθος ασυνασθητα.
     Σε μια πιο πρσφατη κριτικν κδοση του "Rajatarangini" απ τον Δρ Stein, τ' νομα Bilhana δνεται σωστ. Τ' νομα σ' αυτ τη μορφ, δεν εναι σανσκριτικς προλευσης. σως χει μια βση Dardic και να σημανει κτι σε τοπικ διλεκτο. Αυτ εναι προς μελτη. Το διο πργμα μπορε να ειπωθε και για τον Kalhana που μερικο κριτικο χουνε προσδιορσει σε Kalyana, -δνεται στο "Sri Kanth Caritam" του Mankha. Αλλ' αυτ το συμπρασμα δεν εναι στεγαν. Εκτς μερικν προεξεχντων ονομτων που 'χουνε βση Sanskritic, η πλειοψηφα των ονομτων φανεται να προρχεται απ τη τοπικ διλεκτο π.χ. το Mammatta κι λλα ονματα που τελεινουν σε -tta. Ο Bilhana δεν μας αφνει αμφιβολα σον αφορ στη γεντειρ του, "που δεν επιθυμε να παραμενει κρυμμνη κτω απ να μποσελ". Δνει μιαν ειλικριν περιγραφ του χωριο στο οποο γεννθηκε:
   "Υπρχει σε απσταση δυμιση kosas απ τη Pravara Pura (Σρναγκαρ), να οροπδιο που λγεται Jayawan, στο οποο υπρχει να φιδογυριστ, σαν το Takshaka (βασιλις φιδιν) ρυκι, με καθριο, κρουσταλλνιο νερ, ακριβς πως μια λεπδα που θα κψει το κεφλι του Kaliyuga, ταν τοιμζεται να εκμηδενσει το "Dharma". Αρκετ κοντ σ' αυτ εναι να χωρι που φημζεται για τις ομορφις του, τις αρετς του, τη χλιδ του κι ονομζεται Khunmukh".
     Αυτ το χωρι, το Khunmukh, εναι ακμα και σμερα τσι ακριβς βαλμνο, πως γραψεν ο Bilhana περπου 800 χρνια πριν. Εναι κοντ σ' να οροπδιο, πολ κοντ στην Εθνικ Οδ Jammu, του Σρναγκαρ, σε μιαν απσταση απ' αυτ, περπου 5 μιλων. Το φιδογυριστ ρυκι, χει υποβληθε στη πολιτισμικ κακοποηση του χρνου κι υπρχει τρα κει να κοιμητρι. Το νερ δεν εναι πια τσο καθριο και κρουσταλλνιο, οτε εναι κυκλικ πια στη μορφ. Μνο τα χωρφια του σαφρανιο κι οι αμπελνες εναι διοι, πως ττε, λαμπρο κι φθονοι.
     Ε λοιπν εκε γεννθηκεν ο ποιητς μας. Γονες του ταν ο Jyeshta Kalasha κι η Naga Devi. Ο πατρας τανε σχολιαστς του "Mahabhashya" του Patanjali κι αυτ η επφνει του, κληροδτησε στο γιο την αγπη για τη σανσκριτικ μοσα και τα οικογενειακ κειμλια. Καμμι πληροφορα γννησης θαντου δε μπορε να δοθε, δι' ευνητους λγους. Γιατ, παρλο που 'χει γρψει πολλς λεπτομρειες για τον εαυτ του, σε τοτα υπρξε σιωπηλς. τσι, για να μπορσουμε να τοποθετσουμε χρονολογικ, την ακμ του, θα πρπει να στηριχτομε στις υπρχουσες περιπλανμενες αναφορς των συγχρνων των διαδχων του. Ευτυχς για μας, ο ιστορικς Kalhana χει κνει μνεα για τα τη που φησε το Κασμρ για να περιπλανηθε. Πγε να μενει στη Κ. Ινδα, την εποχ του βασιλι Kalasa. Αυτς τανε γιος του βασιλι Ananta, που κυβρνησε το Saptarsi Samvat 4, δηλαδ το 1029 μ.Χ., ως το Saptarsi Samvat 39, 1064 μ.Χ. Ττε κανε τελετ ενθρνησης του γιο του (Abhisheka) κι αποσρθηκε, μχρι που πθανε το Saptarsi Samvat 41, 1066 μ.Χ. Αυτ περπου εναι κι η αξιπιστη χρονι που ο Bilhana φτνει στη Κ. Ινδα. Ο μεσα προκτοχς του, ευρυμαθς Ksemendra, μας επιβεβαινει αυτ τη πληροφορα και μας βοηθ να κατανοσουμε την εποχ που ζησεν ο ποιητς.
     Ο Kalhana κνει κι λλη αναφορ σ' αυτν. Ο βασιλις Vikram πως δνεται απ τον Bilhana, εναι ο βασιλις Chalukya Vikramaditya VI (1076-1127 μ.Χ.), του Kalyan. Κατ συνπειαν ο επιφανς αυτς ποιητς, φτασε κει, 10 χρνια πριν τον ενθρονισμ του κι λ' αυτ τα χρνια καμεν νομα με τη ποηση και γενικ τη παρουσα του, στε τρβηξε τη προσοχ του βασιλι, που τον ονμασε Vidyapati (ο κριος της εκμθησης). Πντως πρπει να 'χε φγει απ τη ζω, μχρι το 1088 μ.Χ., γιατ κενη τη χρονι εχε γνει η μεγλη εκστρατεα του βασιλι στο ντο. Αν ζοσε ττε, θα την εχε συμπεριλβει στο ποημ του, μιας και δε θα μποροσε να την εχε παραλεψει, πως δεν παρλειψε, τσες λλες μικρτερες, που μλιστα περιγραψε λεπτομερς. τσι ξρουμε περπου τα χρνια που ο ποιητς πρασε εκτς Κασμρ, αλλ και τοτον χι ασφαλς. Απ το 1066 μχρι το 1088, αλλ θα πρπει να μην εμαστε σγουροι αν φτασεν ακριβς τη χρονι του ενθρονισμο του ενς  αν περιπεσεν ακριβς ττε στη δυσμνεια του λλου βασιλι. Το σγουρον εναι μως το πως δε θα μποροσε να 'ναι ανλικος, δεδομνου τσον του χρνου μετβασης και των δυσχερειν ενς ττοιου ταξιδιο, σον και των νμων που σχυαν εκενη την εποχ. Αν λοιπν θσουμε, κπως θαρραλα, την ηλικα του στο ξεκνημα, περπου στα 25 του, αν χι και μεγαλτερος, μπορομε να θσουμε τη γννησ του γρω στο 1040 μ.Χ.
     Απ κει και πρα μνον εικασες μπορομε να κνουμε. Αν ζησε λοιπν μνο 48 χρνια, εναι μικρ χρονικ διστημα για να φτιξει ττοια τχνη και φμη. Αν πλι ζησε και μετ το 1088, αλλ μια ζω ενς αποτυχημνου συνταξιοχου ...επιτυχημνου φυγ, δεν χουμε επαρκες καταγραφς. χει πντως στο ενεργητικ του 3 γνωστ και μεγλα ργα: "Vikramanka Deva Caritam" -να ιστορικ Kavya, το "Caur Panchasika" -να λυρικ ποημα 50 στροφν κι να μικρ δρμα 4 πρξεων το "Karna Sundari". ν ακμα σγγραμμα, το "Bilhana Caritam", μια αυτοβιογραφα φαινομενικ, δεν πρπει ν' αποδοθε σε κενον, αλλ σως σε κποιους μεταγενστερους θαυμαστς του, που θλησαν να παραμενουν αννυμοι. 'Αλλωστε η αφγηση κι οι ημερομηνες, δε συμφωνον με τ' λλα συγγρμματ του.
     Απ τα υπρχοντα λοιπν στα σγουρα, ργα του, το μεγαλτερο εναι το 1ο, που αριθμε 18 κντος, που εξιστορε κι εξυμνε τα του βασιλι του, με κποιον ευφνταστο αλλ λεπτομερς περιγραφικ τρπο και μνο στο τελευταο εξ αυτν κνει ιδιατερη μνεα για το πρσωπ του. Αυτ τα 18 κντος αριθμονε περ τους 2.500 στχους. Το 2ο ργο του, το λυρικ ποημα, περιγρφεται εκε, ρα γρφτηκε νωρτερα κι εναι ανεξερενητο, αν πρκειται για αληθιν ιστορα ανκει στη σφαρα μιας γνιμης φαντασας, που πντα διαθτει νας ποιητς. πως και να 'χει, η αξα του ποιματος αυτο εναι μεγλη, διαχρονικ, αινια.
      Στο 3ο ργο, η Karna Sundari εναι η ηρωδα. Πολλο συγγραφες της σανσκριτικς, επιλγανε ττλους με ονματα απ τις ηρωδες τους. Πρκειται για να ερωτικ δρμα μεταξ της ηρωδας κι ενς απγονου της Δυναστεας Chalukya, του Karna Raj, γιο του Bhimadeva. πως κι λλα ττοια σανσκριτικ δρματα, εναι κτι περισστερο, απ να ερωτικ, δραματικ δημιοργημα. Η ιστορα, κοιν, αλλ μ' ναν επιτυχημνο συνδυασμ αλθειας και φαντασας. Τα πεζ κομμτια εναι απλ και σντομα. Κι αυτ το ργο, μπορομε να ισχυριστομε ακνδυνα, πως προηγεται του μεγλου, μιας κι αυτ περιγρφεται μσα κει. Επσης, πως ο ποιητς αυτς εναι ρομαντικς, με μια ποιητικ γραφ που μιλ καρια και λαμπερ. Στις ρζες αυτς της ποιητικς του, εντοπζουμε το λο και πιο βαθ συνασθημα, του ρομαντικο ενστκτου, που ναι σμφυτο με τη προσωπικτητ του.
     Τα ργα αυτ, ωστσο, δεν απεικονζουν επακριβς τη τεχνικ της γλσσας αυτς. Ο Μπιλνα, δε μας γεμζει σοφιστεες, πως ο Somananda κι λλοι, που δε θα μποροσαν να κατανοσουν ακμα κι οι απλο αναγνστες του. Δεν εισαγγει μτε το λεπτ διαχωρισμ της επιχειρηματολογας στη λογοτεχνα, πως ο Mammatta κι λλοι. Δεν αναμιγνει την ιστορα με τον μθο, πως ο Kalhana. Αποφεγει επσης να ρξει το φταξιμο στη κοινωνικ δομ, πως ο Ksemendra. πως νας γνσιος ρομαντικς ποιητς, μως, μεταφρζει κι απηχε συναισθματα και συγκινσεις, ακριβς πως τα νιθει να σταλζουνε στη καρδι του. Εξυφανει να δικ του ιστ, γρω απ τον κσμο του, των αμπελνων και των φυτειν του σαφρανιο, που γεμζουνε χρυσφι την οπτικ του. Για να μιλσει με ακρβεια, ζει πρτα το ποημα στη φαντασα του.
     Ο ρωτας, στους ινδος ποιητς, δεν εναι ιδανικς αισθησιακς, αλλ αποκαλπτει τη λιχουδι των εστερων βαθιν συναισθημτων και του καθαρισμο της σκψης. Κρατ με μαστορικ τρπο, να καθρφτη μπρος στα ανθρπινα συναισθματα και γνεται αυτπτης μρτυς στη φση τους. Σκιαγραφε τα συναισθματα, με υπβαθρο τις φυσικς καλλονς, τσι στε οι σφυγμο του αναγνστη, μ' αυτος της γης, να γνουν να. Οι φυσικς ομορφις του Κασμρ μπορον να δσουν ναυσμα για ττοιου εδους ποιητικς κορυφς. Η γλσσα του εναι ψογη κι η ορθ γραφ του τλεια κι αξιοθαμαστη.
     Αντθετα με τον προκτοχ του Ξεμντρα, δε πιστεει πως οι ποιητικς φιοριτορες (Alankaras) μπορονε να προσδσουνε μνο καλλωπιστικν αξα στα γραπτ του. τσι, τις χρησιμοποιε αφειδς μα μ' ναν αξιοθαμαστο τρπο. Εν χει γρψει σε ποικλλα μτρα, προτιμ σαφς το andakranta που ο Kalidasa, χει απλσει τον αθνατο 'νεφελδη αγγελιαφρο' του. Θλει να στψει λα τ' ανθρπινα συναισθματα με τη φρνιμη και σωφρον-φρονα επιρρο του ρωτα και παρλληλα να τα συνδσει με τη λατρεα της φσης. Πνει νερ στη πηγ του ρωτα -συννυμο της ζως- ζει κι αναπνει με την αφθονα του. Συνοψζοντας μπορομε να πομε πως ο Μπιλνα παντρεει μοναδικ και με μαστορι τον χο και την ασθηση.
     Σε μεταγενστερους χρνους ρχισαν να παρουσιζονται επσης λογοτεχνικ ργα στη Μαρθι γλσσα, τη Μπενγκλι γλσσα, διφορες διαλκτους των Χντι, στα Περσικ και τα Ουρντο. Στις αρχς του εικοστο αινα, ο Μπενγκλι ποιητς Ραμπιντρανθ Ταγκρ γινε ο 1ος νομπελστας της Ινδας. Στη σγχρονη ινδικ λογοτεχνα, υπρχουν δο μεζονα λογοτεχνικ βραβεα, η Υποτροφα της Ακαδημας Σατγια και το Βραβεο Τζυανπθ. Οκτ βραβεα Τζυανπθ αποδδονται σε Χντι και Καννντα ργα ακολουθομενα απ πντε σε Μπενγκλι και Μαλαγιλαμ, τσσερα σε Οργια, τρα σε Γκουγιαρτι, Μαρθι, Τελογκου κι Ουρντο, δο σε Ασσαμεζικ και Ταμλ και να σε Σανσκριτικ.

                                 ---==  .  ==---                                                                                

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers