-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

- 

:

                            ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Οι απαρχς
 
                          Προδρομικς μορφς θετρου

     Παρ τις διαφορς που 'χει το παραδοσιακ κινζικο θατρο απ το ιαπωνικ, διαθτει κενα τα κοιν χαρακτηριστικ που διακρνουνε σχεδν ολκληρο το θατρο της Ασας. Πρτον, την «βαγκνερικ» αντληψη περ θετρου σαν να Gesamtkunstwerk, σμφωνα με την οποα, σε μια θεατρικ παρσταση εκπροσωπονται περπου ισρροπα λα τα στοιχεα της: η δραματουργα, η μουσικ, το τραγοδι, ο χορς, η κνηση (με τα ακροβατικ και την παντομμα αξεχριστα στοιχεα της) κι η ενδυμασα. Γι' αυτ λλωστε και οι ηθοποιο της περας του Πεκνου ονομζουν την τχνη τους zhonghe yishu, δηλαδ ενοποιητικ-αθροιστικ μορφ τχνης. Η δια η τχνη του ηθοποιο θεωρεται ως τχνη των τεσσρων δεξιοττων, chang (τραγοδι), nian (απαγγελα), da (πολεμικς τχνες) και zuo (υποκριτικ, κνηση). νας καλς ηθοποις που δεν χει ικαντητα στο τραγοδι, δεν θα μποροσε ποτ να διαπρψει στο κινζικο θατρο. 
      Το επμενο κοιν χαρακτηριστικ εναι το στυλιζρισμα, που βρσκεται σε απλυτη αντθεση με τον ρεαλισμ του ιλουζιονιστικο  θετρου της Δσης. πειτα εναι η χρση ενς περισστερο λιγτερο ντονου μακιγιζ. Ακμη εναι η χρση της μσκας για ορισμνους ρλους. Τλος χουμε τους κινζους onnagata, νδρες που παζουν τους γυναικεους ρλους.
     Ο πιο χαρακτηριστικς εκπρσωπος του παραδοσιακο κινζικου θετρου, ευρτατα γνωστς στη Δση, εναι η περα του Πεκνου. Η περιοδεα του Μι Λαν Φανγκ, ενς διακεκριμνου ηθοποιο ειδικευμνου σε γυναικεους ρλους, στη Δση κατ τον μεσοπλεμο, ταν η απαρχ της γνωριμας του δυτικο κοινο με την περα του Πεκνου. Οι υπλοιπες πολυριθμες τοπικς περες θα μποροσαν χοντρικ να θεωρηθον ως παραλλαγς της.
     Το θατρο σκιν εχε παλι μια περοπτη θση στις παραστατικς τχνες της Κνας. μως η μορα του ταν παρμοια με του δικο μας καραγκιζη. Η βιομηχανα του κινηματογρφου τον εκτπισε, την δια πνω κτω εποχ, ως μσο διασκδασης ενς ευρτερου λακο κοινο. 
     Τον κνδυνο μιας ανλογης περιθωριοποησης διτρεξε και το παραδοσιακ θατρο, πως και στην Ιαπωνα, μπροστ στον κατακλυσμ με τα προντα του δυτικο πολιτιστικο ιμπεριαλισμο. Τα προντα αυτ αποτλεσαν πρτυπα μμησης ανλογων, εντπιων προντων. τσι δημιουργθηκαν μπαλτα και περες σε δυτικ στυλ. Το hua ju, που σημανει θατρο λγου πρζας, εναι προν μμησης του δυτικο θετρου. Ευτυχς χρη στην κυβερνητικ προστασα και το ανανεωμνο ενδιαφρον του κοινο διατηρθηκαν και οι παραδοσιακς παραστατικς τχνες ως εθνικς πολιτιστικς θησαυρς.
     πως σε λα τα μκη και πλτη της γης, τσι και στην Κνα οι προθεατρικς μορφς ανιχνεονται σε μαγικοθρησκευτικς τελετουργες στις οποες κρια στοιχεα ταν ο χορς και το τραγοδι, με στχο τον κατευνασμ των θεν της βροχς και του ανμου, τη γονιμτητα της γης και τη νκη στη μχη. Ως επιβωση αυτς της πρωτοθεατρικς λειτουργας, στην οποα αποδκτης δεν ταν πρωτστως το κοιν αλλ το πνεμα για τον εξευμενισμ τον προσεταιρισμ του οποου γινταν η τελετουργα, εναι και η κφραση naogui, ενχληση των πνευμτων, που λγεται ταν ο ηθοποις κνει κποιο λθος στη σκην, σαν να προσβλλει με αυτ τα πνεματα. [1]
     Ο χορς του φεγγαριο, θιμο ανλογο με το utagaki της Ιαπωνας, ως χορς γονιμτητας μαρτυρεται ακμη στις φυλς miao στη δυτικ Κνα και στους ιθαγενες της Ταβν. Κθε νοιξη μαζεονται στις πλαγις των λφων και στα λιβδια ανπανδροι νοι και νες, και με τη συνοδεα ενς πνευστο μουσικο οργνου, του sheng, χορεουν λη μρα. Στο τλος του χορο παρνει κθε νος την κοπλα της εκλογς του και πηγανει σπτι. Αυτ θα γνει η σντροφος της ζως του (βλπε Josephine Huang Hung, 1985, σελ. 113 και Νκος Καζαντζκης, 1999, σελ. 230-231). 

     Ο λγος, το τραγοδι κι ο χορς υπρξαν ανκαθεν τα κρια μσα για να εκφρζει κανες τα συναισθματ του. Στον πρλογο ενς απ τα αρχαιτερα κεμενα της κινζικης λογοτεχνας, το Βιβλο των τραγουδιν, γρφεται: ταν να συνασθημα κυριεει ναν νθρωπο, αυτς το εκφρζει με τα λγια. ταν τα λγια δεν του φτνουν, κλαει. ταν και το κλμα δεν εναι αρκετ, τραγουδει. ταν και το τραγοδι δεν τον ικανοποιε, ττε κουνει τα χρια του και κτυπει τα πδια του στη γη (Josephine Huang Hung, 1985, σελ. 112-113.)
     Εν αρχικ ο χορς και το τραγοδι στις διφορες τελετουργες ταν υπθεση λων, σταδιακ πρασαν στα χρια επαγγελματιν. Ο περφημος Χορς των πνευμτων (wu wu), ενς τελετουργικο αυλικο χορο που νθισε κατ τη δυναστεα Shang (1766-1122 π.Χ.), εκτελονταν απ επαγγελματες. 
      Κατ τη δυναστεα Zhou (1122-249 π.Χ.), φτωχο νθρωποι μθαιναν την τχνη απ χορευτς wu και την χρησιμοποιοσαν χι για θρησκευτικς τελετουργες, αλλ για αναψυχ των υψηλν προστατν τους. Στο Βιβλο των τελετουργιν Zhou αναφρεται ο Δοξαστικς χορς (song wu), που αποτελετο απ μπαλντες και λακ τραγοδια, που δεν υμνοσαν μνο τους θεος για τις ευεργεσες τους, αλλ και προσωπικτητες για τη γενναιτητ τους στη μχη και τις νκες τους. 
      Ως πρτος κινζος ηθοποις, ο Θσπις της Κνας, θεωρεται ο Yu Meng, ο τρελς του βασιλι Chung (613-601 π.Χ.), στο βασλειο του Qiu. Για να κνει τον βασιλι να γελσει παρστανε διφορα πρσωπα και πετοσε ξυπνες κουβντες, πως ο ελισαβετιανς κλουν.
     Την εποχ του Zhao Shile (περπου 335 π.Χ.) νας υπασπιστς υποδθηκε τον Zhou Yan, κυβερντη του Guantao, ο οποος κλεψε μερικς εκατοντδες τπια μετξι και τιμωρθηκε γι αυτ. τσι δημιουργθηκε μια παρδοση. Στο εξς, σε κθε συμπσιο, νας γελωτοποις φοροσε να υφασμτινο κεφλι και μια αφοδρριστη μεταξωτ ρμπα. νας λλος γελωτοποις τον ρωτοσε: «Τι αξιωματοχος εσαι εσ, να κνεις παρα με μας;» κι αυτς απαντοσε «μουν ο κυβερντης του Guantao». πειτα κουνοσε τη ρμπα του δεχνοντς τη και λεγε «Τιμωρθηκα απ την κυβρνηση και να τι μου δωσαν, τσι κατντησα να γνω σαν κι εσς». λοι γελοσαν ακογοντς τον. Αυτς ο κωμικς διλογος θεωρεται ως να απ τα πρτα δεγματα θετρου.[2]
     Ο Qin Shi Huang (221-209 π.Χ.), ο στυγερς τραννος που ενοποησε την Κνα και κτισε το σινικ τεχος, συνθιζε να καλε μορφες κοπλες στην αυλ του για να τον διασκεδζουν με τους χορος και τα τραγοδια τους.
     Ο αυτοκρτορας Wu ti (140- 87 π.Χ.), δημιοργησε να υπουργεο μουσικς, για τον λεγχο και την προθησ της. Κατ τη διρκεια της βασιλεας του λγεται τι δημιουργθηκε το θατρο σκιν. Στην επτειο του θαντου της γυνακας του νας ιερας παρουσασε μια σκι που υποτθεται τι ταν το πνεμα της. Η απτη αποκαλφθηκε, ο ιερας εκτελστηκε, αλλ η παρσταση αυτ με τη σκι ρεσε και γνρισε συνχεια. 
      Αρχικ οι φιγορες κατασκευζονταν απ ξλο και φασμα. Αργτερα χρησιμοποιθηκε δρμα, κυρως γαδρου, βαμμνο με ντονα χρματα. Για το φωτισμ χρησιμοποιθηκαν αρχικ λυχνρια, αργτερα κερι, και σμερα ηλεκτρικ φως. Ο χειριστς των φιγορων τραγουδει και παζει λους τους ρλους, πως ο δικς μας καραγκιοζοπαχτης. 
     Η περοδος της δυναστεας Han (206 π.Χ. - 220 μ.Χ.) ταν μια ειρηνικ περοδος κατ την οποα νθισαν τα γρμματα και οι τχνες. Ττε εμφανστηκε κι να εδος τχνης σαν vaudeville, με θαυματοποιος, ακροβτες, τραγουδιστς και χορευτς που παρσταναν νεριδες, πουλι, γαδρους και λλα ζα. Σε μια τοιχογραφα ενς τφου που ανακαλφθηκε το 1960 και χρονολογεται περπου το 200 μ.Χ. βλπουμε μια ττοιου εδους παρσταση. Εκενη την εποχ καναν επσης την εμφνισ τους παραμυθδες, αφηγητς ιστοριν. 
     Με το τλος της περιδου Han (220 μ.Χ.) αρχζει μια περοδος αναστατσεων που κρτησε 300 χρνια, με τα τρα μεγαλτερα βασλεια, των Wei, Wu και Shu να βρσκονται σε διαρκες διαμχες και συγκροσεις. Στο βορρ, τουρκομογγολικ φλα κατλαβαν τη χρα και δρυσαν τη δυναστεα των Qi (550-589), εν στο ντο κυριαρχοσαν οι μικρο ευγενες. 
     Εκενοι την εποχ μαρτυρονται τρεις χορο: Η μσκα, Η κακομεταχεριση της γυνακας και το Κεφλι αντ κεφλι. Η μσκα αναφρεται στον βασιλι Lan Ling, της βρειας Qi δυναστεας (550-565 μ.Χ.). Επειδ εχε αδναμα, γυναικεα χαρακτηριστικ και δεν ενπνεε φβο στους εχθρος του, στο πεδο της μχης φοροσε μια τρομακτικ μσκα. Ο χορς αυτς πρασε και στην Ιαπωνα. 
     Ο δετερος χορς, πλι την δια περοδο στην δια δυναστεα, αναφρεται σε να μεθστακα που δερνε τη γυνακα του. Αυτ δεν ντεξε τελικ κι επε τα παρπον της στους γετονες. Αυτο ττε μαζετηκαν και ρχισαν να παριστνουν τον μεθυσμνο ντρα της, για να γελσουν. 
     Το Κεφλι αντ κεφλι αναφρεται σε να γενναο παλικρι, που μια τγρη σκτωσε τον πατρα του. Ο νος, ντυμνος στα σπρα, τραγουδ τη λπη του και εκφρζει με τις κινσεις του την πρθεσ του να ανβει στο βουν, να βρει το πτμα του πατρα του και να σκοτσει την τγρη. Ταυτχρονα μιμεται και τις κινσεις της.[3]
     Με τη νκη των καττερων ευγενν του Ντου πνω στους βρειους νομδες ιππες, επανενθηκε η χρα κτω απ τη δυναστεα των Sui (589-618). Η ζωηρ μουσικ του Τουρκεστν και η λακ μουσικ του Ντου αναμεχθηκε με την παλι κινζικη μουσικ των πεδιδων. μορφες κοπλες του Τουρκεστν που χρευαν και τραγουδοσαν για τον βασιλι και τους αυλικος του βοθησαν πολ σ' αυτ τη μξη. 
      Η επαννωση της Κνας δεν κρτησε για πολ. Ο αυτοκρτορας Yang Di (605-617) εχε στο νου του μνο τις απολασεις, παραμελντας τη διακυβρνηση της χρας. ταν ολοκληρθηκε η κατασκευ ενς μεγλου καναλιο διοργνωσε πολυμερες λαμπρς γιορτς, με χορος και τραγοδια, αρχικ πνω σε πλοα που πλεαν κατ μκος του καναλιο, και αργτερα, ταν βαρθηκε, στους κπους του παλατιο του. Μλιστα στις παραστσεις κουκλοθατρου, που πολ του ρεσαν, καλοσε και τον απλ λα. 
     Οι κοκλες εκενης της εποχς ταν 60 εκατοστ, πλοσια στολισμνες με πολτιμες πτρες. Συχν αναπαριστοσαν με χορευτικ τρπο ιστορικ γεγοντα που τα εχαν επεξεργαστε οι ποιητς. 
     Κατ τη δυναστεα Tang (618-907) αναπτχθηκε παραπρα ο αυλικς χορς, ιδιατερα κατ τη διακυβρνηση του αυτοκρτορα Ming Huang (Xuan Zong, 712-755). Αυτς δρυσε την πρτη θεατρικ σχολ, τον Αχλαδκηπο (Li Yuan), για χατρι της αγαπημνης του παλλακδας Yang Gui Fei, για την οποα γρφηκαν πρα πολλ ργα, πως "Η μεθυσμνη ομορφι".[4] Ο αυτοκρτορας, για να κνει την αγαπημνη του να γελσει, ανβαινε συχν πνω στη σκην, μαζ με τους λλους ηθοποιος, ντυμνος κλουν. 
     Στον Αχλαδκηπο εκπαιδετηκαν εκατοντδες νοι τραγουδιστς, μουσικο και χορευτς. Και σμερα ακμα οι ηθοποιο ονομζονται παιδι του αχλαδκηπου, εν ο αυτοκρτορας Ming εξακολουθε να τιμται ως ο θεοποιημνος προσττης του κινζικου θετρου.
     Ανμεσα στον 3ο και 10ο αινα, με μεγαλτερη ακμ κατ την δυναστεα Tang, αναπτχθηκε το can jun xi (ργο του υπασπιστ, του επικεφαλς των αυτοκρατορικν διασκεδσεων), που ταν κυρως να απολαυστικ παιχνδι ερωταποκρσεων. Ο ηθοποις μποροσε να χρησιμοποισει οποιοδποτε πρσφορο μσο για να κνει τον αυτοκρτορα να γελσει. Αργτερα χωρστηκε σε δο εδη, το can jun και το λιγτερο σημαντικ can ku, στο οποο παιζε ο  ηθοποις με το βαμμνο πρσωπο, που στη δυναστεα Sοng (960-1127) αντιπροσπευε τον λγιο.
   Η συλλογ με νουβλες που χει τον ττλο Tai ping, και εναι η μεγαλτερη που σζεται, περιχει νουβλες της δυναστεας Tang, οι οποες πρσφεραν πλοσιο υλικ για το μεταγενστερο θατρο της Κνας. Ανμεσ τους εναι η "Ιστορα Του Μαγικο Καθρφτη" κι ο "'Ασπρος Πθηκος". Την δια εποχ γρφηκαν και πολυριθμα ρομντζα με τυχους ρωτες, κτι αντστοιχο με τις διπλς αυτοκτονες των γιαπωνζων. Την στερη περοδο της δυναστεας Tang αναπτχθηκε ιδιατερα η τχνη των παραμυθδων, που επινοοσαν καινορια  κατορθματα για τους ρωες της περιδου των Τριν Βασιλεων (220-265 μ.χ.). 
     Μετ απ μια περοδο αναστατσεων κατ τη διρκεια των πντε δυναστειν και των δκα βασιλεων (907-960), η ειρνη κι η καλλιτεχνικ δραστηριτητα επανλθαν στη χρα, κτω απ τη βασιλεα του Chao Kuang Yin, της δυναστεας Song (960-1127). Το τι μχρι εκενη τη στιγμ δεν εχε εμφανισθε στην Κνα καμι καθαρ θεατρικ μορφ, παρ τον ανεπτυγμνο πολιτισμ της, οφειλταν σε διφορους λγους. νας απ' αυτος ταν η αδιαφορα της αυτοκρατορικς αυλς, για την οποα οι χορο και τα τραγοδια που εκτελοσαν μορφες κοπλες και τα αστεα των κλουν σαν υπεραρκετ. πειτα ο κομφουκιανισμς θετε ρια στους τρπους διασκδασης, τα οποα δεν ταν εκολο να υπερβε κανες. Τλος η Ινδα, απ' που θα μποροσε να εισαχθε το θατρο, χωρζεται απ την Κνα με τα Ιμαλια, πργμα που κνει δσκολες τις επικοινωνες ανμεσα στις δυο χρες. Αυτ εχε σαν αποτλεσμα οι κινζοι ταξιδιτες να φρουν στην πατρδα τους μνο μουσικ ργανα, μθους και βουδιστικ λογοτεχνα. τσι το κινεζικ θατρο εμφανστηκε μλις πριν 900 χρνια. 
     Την εποχ του αυτοκρτορα Zheng Zong (998-1022) της δυναστεας Song (960-1127) για πρτη φορ παρουσιστηκαν ιστορες στα ενδιμεσα των παραστσεων χορν και τραγουδιν, οι οποες ονομστηκαν zaju, μικτ παρσταση. Αργτερα ο Cheng Chio Chiu και λλοι δραματουργο ενσωμτωσαν  στο zaju χορος και τραγοδια. Σμφωνα με μαρτυρες της εποχς, στα ργα του Cheng Chio Chiu υπρχαν τραγοδια και διλογος, πως στο κουκλοθατρο και στο θατρο σκιν,[5] τα οποα εκενη την εποχ εχαν φτσει σε να πολ υψηλ βαθμ ανπτυξης, και πιθανν να επηρασαν τον δημιουργ τους. τσι το zaju θεωρεται ως ο μεσος πργονος του κινζικου δρματος, το οποο, ακμη και σμερα, αποτελεται απ τραγοδια και διαλογικ μρη.[6]  
     Υπρχουν μαρτυρες για εκτλεση zaju στα ανκτορα και σε κρατικς γιορτς. Πρπει μως να ταν αγαπητ και στον απλ λα, γιατ το υλικ που χρησιμοποησε ο Cheng Chio Chiu προρχετο απ λακς αφηγσεις. Στχος του zaju ταν, πως και στα αυτοκρατορικ θεματα αναψυχς, να προκαλσει γλιο.
    Στο zaju υπρχουν τρα πρσωπα. Ο fu mo, ο ενρετος, γενειοφρος νδρας με τον οποο αρχζει το ργο. Ο fu jing, το βαμμνο πρσωπο που με τα αστεα του προκαλε το γλιο και με τον οποο τα βζει ο fu mo. Τλος εναι ο chuan ku, που παζει το ρλο του αυτοκρτορα. Ο fu jing αντιστοιχε στον can jun, τον επικεφαλς των αυτοκρατορικν διασκεδσεων, και ο fu mo στον γενειοφρο can ku. Με το τρτο πρσωπο μως που εισγεται, γνεται δυνατ μια πιο σνθετη πλοκ απ' τι στα παλι αυτοκρατορικ θεματα αναψυχς. 
     Στα zaju, που εναι τετρπρακτα, υπρχουν δο γλσσες, η pin pai κι η chang tzu. Η pin pai εναι πιο λακ, εν η chang tzu εναι πιο λογοτεχνικ, μμετρη, και χρησιμοποιεται στις ριες. λοι οι στχοι σε μια πρξη χουν την δια ρμα, και λες οι ριες σ' αυτ τη ρμα χουν την δια μουσικ. Ακμη τραγουδει μνο νας απ τους πρωταγωνιστς, εν οι υπλοιποι χρησιμοποιον την pin pai.[7] H chang tzu, πως η δωρικ διλεκτος στα χορικ της αρχαας τραγωδας, καλπτει το λυρικ τμμα του ργου, εν το αφηγηματικ, που προωθε τη δρση, το καλπτει η pin pai. πως γρφει χαρακτηριστικ ο Sai Shing Yung, εν το αφηγηματικ τμμα προωθε την κνηση των γεγοντων στο κεμενο, το λυρικ τμμα ξεδιπλνει την κνηση του μυαλο του κριου χαρακτρα.[8]
     Οι πρτες σκηνς ταν μσα σε ναος, πργμα που δεχνει τη στεν σχση του θετρου με τη θρησκεα. Πολλς ττοιες σκηνς χουν διασωθε μχρι σμερα Ασφαλς θα προηγθηκαν οι πλατφρμες (wu tai, πλατφρμα για χορ και lu tai, ανοιχτ πλατφρμα), καθς και τα kou lan, κιγκλιδματα που χριζαν τους θεατς απ τους ηθοποιος σε να ανοικτ χρο. Η λξη kou lan για κπου επτακσια χρνια ταν συννυμη με το θατρο. 
     Την εποχ της δυναστεας Song μαρτυρονται και οι πρτες στεγασμνες θεατρικς σκηνς. Η Kaifeng στις αρχς του 12 αινα εχε 50 ττοια θατρα, και τα μεγαλτερα χωροσαν μερικς χιλιδες τομα. Πολλ απ' αυτ ταν συγκεντρωμνα σε ειδικς περιοχς, πως το Broadway. 
     Τταροι εισβολες απ τη Μαντσουρα, οι Nü Chen (Jurcheds), διωξαν τους Song στο Ντο, και δρυσαν το βασλειο του Jin (1115-1234), με πρωτεουσα το Πεκνο το 1151. Λας που αγαποσε το χορ και το τραγοδι, γργορα αφομοιθηκε απ τους πολυπληθστερους κατακτημνους Χαν (η κρια εθντητα των κινζων), τους πρσφερε μως την ρωμαλα, πολεμικ μουσικ του. Στο βασλειο του Jin αναπτχθηκε μια δραματουργα πολ μοια με το zaju, που ονομστηκε yuan pen, γεμτη κωμικ σκετς. Καταγρφηκαν οι ττλοι 590 ργων yuan pen και 280 ργων zaju, μως καννα τους δεν σθηκε. 
     Στα πλασια του zaju και του yuan pen υπρχαν παραστσεις με φρσες κι μμετρες αφηγσεις, με εντελς δραματικ μορφ. Πολλς απ' αυτς τις αφηγσεις πρασαν στην δραματουργα των επμενων εποχν. 
     Στη ντια δυναστεα Song (1127-1280) αναπτχθηκε το nan ju nan xi (ντιο δρμα), η πρτη πραγματικ κινζικη περα που παρουσαζε μια ιστορα με χορ, τραγοδι και μουσικ. Σ' αυτ υπρχαν επτ κατηγορες ρλων, που απετλεσαν τη βση για το μεταγενστερο θατρο. Σε αντθεση με το zaju, λα τα πρσωπα τραγουδοσαν. Τα ργα nan xi ταν μεγαλτερα και εχαν πιο σνθετη πλοκ, τα περισστερα δε ταν ερωτικς κωμωδες. Τα πιο δισημα ργα της εποχς ταν: "Η Αγν Γυνακα Zhao" κι "O Wang Kui Απαρνεται Την Guiying". Και τα δυο χουν ως θμα λγιους που παρατον τις γυνακες τους, για να βρουν κακ τλος. 
     Σειρ ως εισβολες εχαν οι Mογγλοι του Τζνγκινς Χαν, που κατλαβαν την βρεια Κνα και κατλυσαν το βασλειο Jin (1234). Σ' σες πλεις τους αντιστκονταν, θαντωναν λους τους ενλικες ρρενες (με εξαρεση, πιθανν, τους καλλιτχνες-ηθοποιος), με αποτλεσμα πολλς πλεις να τους ανογουν τις πλες τους. Η μογγολικ διοκηση της κατακτημνης Κνας στηρχθηκε πολ πνω στους «οπαδος», τομα που παραδθηκαν και στη συνχεια συνεργστηκαν με τους κατακτητς. Οι υπλοιποι ονομζονταν "σκλβοι". Η τραγωδα του κινεζικο λαο εκενη την εποχ αποτυπνεται ανγλυφα στα ποιματα sang luan, ποιματα "θαντου και καταστροφς".[9]  
     Οι μογγλοι δεν ενδιαφρονταν για τη λογοτεχνα, παρ μνο για αφηγσεις. Οι λγιοι της Κνας, παραμερισμνοι απ τα αντατα αξιματα, αφιρωσαν το ταλντο τους στη δημιουργα ττοιων αφηγσεων σε γλσσα καθομιλουμνη για να εναι κατανοητς τσο απ τους μογγλους σο και απ το λα, που ταν το κυρως κοιν τους. Γι' αυτ κι αντλοσαν το θεματικ τους υλικ απ τις λακς παραδσεις. Στη συγγραφ αυτν των αφηγσεων επηρεστηκαν απ το zaju και το nan ju ( nan xi), που εχαν λιγτερο χορ και μεγαλτερη πλοκ. Πρα πολλς απ' αυτς τις αφηγσεις διασκευστηκαν για θεατρικς σκηνς, που κατ τη διρκεια της μογγολικς κυριαρχας ξεφτρωναν σε κθε μικρ και μεγλη πλη σαν μανιτρια. Αυτ τα ργα συνοδεονταν πντα απ τραγοδι, χορ και μουσικ. 
     Το κριο χαρακτηριστικ της σκηνς την περοδο της δυναστεας Yuan ταν η πλατει χρση της αυλαας. Με τις αυλαες μια απλ εξδρα μπορε να χωριστε σε τμματα, και να ανταποκριθε στις απαιτσεις σχεδν κθε ργου. Στη σκην επνω υπρχε να τραπζι και ελχιστοι πγκοι. Η λιττητα στα σκηνικ αντικεμενα ταν πντα χαρακτηριστικ του κινζικου θετρου. Το διο επσης και το στυλιζαρισμνο παξιμο. Δεν υπρχε καμι επιδωξη ρεαλισμο, πως στο δυτικ θατρο. Ο ηθοποις, διαγρφοντας να οκτρι πνω στη σκην, σμαινε τι κανε μακριν ταξδι. Η περπου ισοχρονα χρνου της ιστορας και χρνου της παρουσασης σε μια σκην δεν υπρχει στο κινζικο θατρο. Χαρακτηριστικ εναι το παρακτω απσπασμα, απ το ργο "Η Κοκλα Μο-Χο-Λο" του Meng Han Qin:

Chang Chien (απαντντας στη διαταγ του Chang Ting να πει στο σπτι της Yu Niang και να φρει την κοκλα): -"Ναι κριε". (κνει παντομμα ταξιδιο) "Εμαι ξω απ την πρτα και, καθς πρπει να πω στο δρμο του ξυδιο, ρτησα ποιο εναι το σπτι της. Ανογω τη πρτα κι εκε στο εικονοστσι εναι η κοκλα Μο-Χο-Λο. Τη παρνω, φεγω, και να 'μαι πλι στο yamen. Αδελφ Γραμματα, να η κοκλα Μο-Χο-Λο".[10]
 

     Οι εσοδοι και οι ξοδοι των ηθοποιν ταν επσης ιδιατερα εντυπωσιακς, πως στο γιαπωνζικο θατρο. Ακμη, οι ηθοποιο μπανοντας σε μια σκην, αυτοπαρουσιζονταν κνοντας μια περπου σντομη ανακεφαλαωση, χαρακτηριστικ ξεχωριστ στο δρμα "Yuan". Στο παραπνω ργο, στην τταρτη πρξη, μπανοντας ο Γραμματας Chang Ting, αυτοπαρουσιζεται ανακεφαλαινοντας:
 -"Εμαι ο Chang Ting κι η αυτο Εξοχτης μου δωσε τρεις μρες να ολοκληρσω την ρευνα. Αν πετχω θα ανταμειφθ, αν αποτχω θα πεθνω στη θση της Liu Yu Niang. Ω, Chang Ting, τα 'θελες και τα 'παθες"![11] 
     Το μηκ-απ εναι πιο απλ απ τι στην περα του Πεκνου και σγουρα δεν εχε αποκτσει ακμη τις συμβολικς διαστσεις του. μως η ενδυμασα εναι επσης πολ εντυπωσιακ και ποικλη. Υπρχουν για παρδειγμα 46 εδη καλυμμτων κεφαλς μνο για τους ανδρικος ρλους. Η αγπη για τη φαντασμαγορα εναι απ τα κρια χαρακτηριστικ του κινζικου θετρου.
     Οι θασοι ταν οικογενειακο, πως και στην Ιαπωνα. Οι γυνακες ταν δεν παιζαν κθονταν στο μικρ χρο δπλα στη σκην που κθονταν και οι μουσικο. Εικζεται τι, καθς το δετερο επγγελμ τους ταν η πορνεα, πρεπε να επιδεικνουν συνεχς τα κλλη τους σε πιθανος πελτες.[12]
     Το 1279 οι Μογγλοι κατλυσαν και τη ντια Song δυναστεα κι ο Κουμπλι Χαν (1215- 1294) γινε αυτοκρτορας λης της Κνας, ιδροντας την δυναστεα Yuan (1279-1368). Υπρξε ττε μια ντονη θεατρικ δραστηριτητα, με πρχειρες σκηνς στην αγορ, στις αυλς και στα ανκτορα, με ικαντατους ηθοποιος, ντυμνους με μορφα και περτεχνα κοστομια. Χαρακτηριστικ της νας δραματουργας ταν τα εξς:
     Κθε ργο εχε πως και το zaju τσσερις πρξεις αλλ μ' ενιαα πλοκ, σε αντθεση με τις τσσερις πρξεις του zaju που δεν εχαν καμι σχση μεταξ τους κι μοιαζαν περισστερο με φρσες. Ακμη υπρχαν περισστεροι ρλοι: ο γενειοφρος, ο γρος, ο νος, το βαμμνο πρσωπο και ο κλουν. Δπλα σ' αυτος τους αντρικος ρλους υπρχαν και κριοι γυναικεοι, εν στη δραματουργα της περιδου Song  μλις που εμφανιζταν η γυνακα. τσι χουμε τη γρι, τη να και ενρετη, τη δυναμικ γυνακα, κ.λπ. Η ενρετη να γυνακα ταν η παρτενρ του ρωα. Η τυποποηση των ρλων φτανε σε ττοιο σημεο, στε, πως και στην commedia dell' arte, να χουμε συγκεκριμνα ονματα για συγκεκριμνους ρλους: λες οι υπηρτριες χουν το νομα Mei Xiang, και λοι οι υπηρτες Chang Chien. 
     Με το τραγοδι ο ρωας και η ηρωδα εξφραζαν τις ιδες, τις επιθυμες και τα συναισθματ τους. Επσης εξθεταν μια κατσταση, για την παρ πρα προθηση της δρσης. Τλος μσω των τραγουδιν πετχαιναν την ατμσφαιρα και την ψευδασθηση των σκηνικν. 
      Το ργο ξεκινει με ναν ηθοποι που παζει δευτερεοντα ρλο, ο οποος με να δστιχο εκθτει την κατσταση, πριν μπει ο κεντρικς ρωας και αρχσει να τραγουδει (βλπουμε εδ μια ομοιτητα ανμεσα στον shite και τον waki στο θατρο Νο). Στη συνχεια εννει τα τραγοδια με πεζ σχλια πνω στις σκψεις και τα αισθματα του κεντρικο ρωα, ερμηνευτικ για το κοιν. Τα σχλια αυτ αυτοσχεδιζονται απ τον ηθοποι, κι πως κι οι σκηνοθετικς οδηγες, δεν αναγρφονται ποτ στο κεμενο. Επσης μνο ο κεντρικς ρωας ηρωδα τραγουδει, σμβαση που παραβιαζταν μως κποιες φορς. Πολλς φορς γραφταν το διο ργο με λλον ρωα να τραγουδει, παρνοντας τσι μια λλη εσταση. Τλος, νας ηθοποις μπορε να αναλβει στο διο ργο περισστερους απ να ρλους.
     'Αλλο χαρακτηριστικ στο δρμα Yuan εναι το συχν υβρεολγιο, κυρως για κωμικς εντυπσεις. Το διο κι η συχν χρση της επανληψης, για παρμοιους λγους. Τλος, οι δραματουργο της εποχς Yuan, πως λλωστε και οι γιαπωνζοι ομλογο τους, κθε λλο παρ διακρνονταν για την «αγωνα της επδρασης» για την οποα μιλει ο Harold Bloom. Απεναντας, κοταζαν να ενσωματσουν στα ργα τους σο γνεται περισστερους στχους προγενστερων δημιουργν, σε σημεο πολλς φορς τα ργα τους να μοιζουν να απλ συνονθλευμα αποσπασμτων απ παλιτερα ργα.
     Η περοδος Yuan μπορε να χαρακτηριστε ως η χρυσ εποχ του κινζικου δρματος. Μσα σε 100 χρνια (1234-1368) εμφανστηκαν 85 ονομαστο δραματουργο που συνθεσαν περπου 500 ργα.[13]
     Το δρμα Yuan χωρζεται σε δο περιδους: Το βρειο δρμα (1234-1300) και τους πριμους, κπου 56, δραματουργος και το ντιο δρμα (1300-1522) και τους ψιμους, κπου 55, δραματουργος. Κρια βιογραφικ πηγ για αυτος εναι το ργο του Chung Ssu-Cheng "Κατλογος Των Φαντασμτων" (Lu Kuei Pu), που γρφηκε το 1330. πως τα φαντσματα, τσι και οι μεγλοι δραματουργο ζουν αινια. Σ' αυτν παρατθενται 320 ττλοι ργων. Ακμη σημαντικ εναι το ργο "Επιλογ "ργων Yuan" (Yuan-chi xuan) του Chang Mou-Xun (περ. 1580-1621), που εκδθηκε το 1615. Σ' αυτ περιχονται εκατν ργα. Το 1959 εκδθηκε κι η "Προσθκη Στην Επιλογ ργων Yuan" (Yuan Chi Xuan Wai Bian). Συνολικ σμερα χουμε 162 ργα της μογγολικς περιδου.  
     Υπρχει επσης το ζτημα της πατρτητας πολλν ργων, καθς αρκετ ργα, γραμμνα απ σημους συγγραφες, αποδθηκαν σε δισημους, για λγους καθαρ εμπορικος. Ακμη πολλο συγγραφες που πραγματεονταν τον διο μθο, διναν και διο ττλο στα ργα τους, με αποτλεσμα να υπρχει σμερα σγχυση ποιο ργο να αποδοθε σε ποιον. Τλος, αρκετ ργα μας παραδθηκαν με τις προσθκες και τις διορθσεις που καναν μεταγενστεροι παραγωγο.

---------------------------------------------------
 [1]  Jo Riley, 1997, σελ. 30
 [2]  Jo Riley, 1997, σελ. 218
 [3]  Μουζενδη Τκη, 1962, σελ. 14, Gissenwehrer Michael, 1985, σελ. 132
 [4]  Σ' αυτ το ργο ο αυτοκρτορας «στνει» σ' να ερωτικ ραντεβο την αγαπημνη του παλλακδα, πηγανοντας σε μια λλη κι αυτ γνεται τφλα στο μεθσι. Χρησιμοποιεται ως ργο αναφορς απ την Jo Riley στο ργο της "Chinese Theater & The Actor In Performance" (Cambridge, 1997, Cambridge University Press).
 [5]  Στο Θατρο Σκιν της Κνας δεν υπρχουν οι τυποποιημνοι χαρακτρες που υπρχουν στον δικ μας Καραγκιζη. Οι φιγορες, φτιαγμνες απ δρμα γαδρου, εναι πολ πιο πλοσιες, με εικνες χι μνο ανθρπων, αλλ και ζων και φυτν. Την παραστατικ δυναττητ τους ιστοριν που κυριαρχε το φανταστικ ξεπρασε μλις πρσφατα ο κινηματογρφος με τη σγχρονη τεχνολογα, που τα πντα μπορον να σχεδιαστον με κομπιοτερ, πως στη γνωστ σειρ του «Πολμου Tων 'Aστρων».
 [6]
  Ο Σεργκι μπραζοφ θεωρε τι διφορες συμβσεις της περας του Πεκνου, πως η εσοδος απ αριστερ κι η ξοδος απ δεξι, καθς και το ημικκλιο που διαγρφει ο ηθοποις μπανοντας στη σκην, προρχονται κατευθεαν απ το κουκλοθατρο. (Σεργκι μπραζοφ, 1963, σελ. 130)
 [7]  Πιθαντατα εξλιξη του "Chu Kung Tiao", κατ το οποο να τομο, κυρως γυνακα, που ασκοσε και το επγγελμα της πρνης, τραγουδοσε μια ιστορα με τη συνοδεα ενς τμπανου, ενς κρουστο, και σως κποιου οργνου που κρατοσε τη μελωδα. Η γυνακα αυτ πιθαντατα αποτλεσε τον πυρνα των πρτων θισων. (βλπε J. I. Crump, ο. α., σελ. 188)
 [8]
  Sai-shin Yung, "Tsa-chü as a lyrical form", στο Yun-Tong Luk (ed), "Studies In Chinese-Western Comparative Drama"¸ Hong Kong, 1990, The Chinese University Press, σελ. 91.
 [9]  Βλ. δεγμα στο J. I. Crump, 1990, σελ. 21-22.
[10]  Στο διο, σελ. 372.
[11]  Στο διο, σελ. 365.
[12]  Στο διο, σελ. 55-56.
[13]  Ο Β.F.Corokin δνει τη περληψη 162 δραμτων της εποχς (Corokin, 1979, σελ. 189-296).
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                            Το Βρειο Δρμα (1234-1300)
 
     Το κντρο της θεατρικς δραστηριτητας στη βρεια Κνα τανε πρτα το Tatu, (αργτερα ονομσθηκε Peiping και σμερα Beijing) κι αργτερα η Hanzhou.
     Ο πιο δισημος δραματουργς της εποχς εκενης εναι ο Guan Hanqing, ο Αισχλος της Κνας, πως επονομστηκε. Γεννθηκε το 1214. Αρχικ γραφε ποιματα κυρως ερωτικ και ταξιδιωτικ ργα. Υπηρτησε ως αντατος κρατικς υπλληλος. Αργτερα μως διχτηκε απ την υπηρεσα, μετ τα εξντα του και κατφυγε στη Hanzhou, που για να ζσει αναγκστηκε να γρφει θεατρικ ργα. τσι θεωρεται ο πρτος στην ιστορα της Κνας, επαγγελματας δραματουργς. Πθανε το 1300, δο χρνια μετ τη πτση της δυναστεας των Song. γραψε 65 ργα, αλλ σθηκαν μνο 18.
     πως κι ο δικς μας ο Γ. Ξενπουλος, θεωρεται ως ο συγγραφας με τη μεγαλτερη κατανηση του γυναικεου ψυχισμο. Στο "νειρο Της Πεταλοδας", να δικαστικ ργο, μια μητρα θυσιζει το γιο της προκειμνου να σωθον οι δο πργονο της. Στο "Αλλαγ Του Ανμου Με Το Φεγγρι" ο Guan Hanqing παρουσιζει τον σπαραγμ μιας νεαρς σκλβας που βλπει τον αγαπημνο της να παντρεεται μια γυνακα αντερης τξης. Στο "Περπτερο Της Λατρεας Του Φεγγαριο", ο δραματουργς δεχνει τη βαθι αγπη μιας γυνακας για τον ντρα της, που ο πλεμος τους ανγκασε να χωριστον. Στο "Το Κορτσι Dou Αδικθηκε" (Dou e yuan), αναφρεται σε μια να γυνακα που εκτελστηκε εξαιτας των μηχανορραφιν ενς διεφθαρμνου αξιωματοχου, για να αποδειχθε στο τλος η αθωτητ της, με την ανταπκριση του Ουρανο στις τρεις παρακλσεις της: Αν εναι αθα, α) το αμα της να πεταχτε μχρι το μεταξνιο ροχο που κρμεται πνω της, β) να σκεπσει το σμα της με τρεις ντσες χινι και γ) να φρει ξηρασα για τρα χρνια στην επαρχα Chu.
     Το ργο γνρισε και γνωρζει επιτυχα χι μνο στην Κνα αλλ και στη Δση, που μεταφρστηκε.[1] Ακμη εχε τη μορα των Σαιξπηρικν ργων: Σε μια διασκευ την περοδο Qing με ττλο "Η Ιστορα Της Χρυσς Κλειδαρις", η Dou e σζεται και ξαναβρσκει τον σζυγ της, εν σε μια διασκευ σε περα του Πεκνου σζεται μεν, μως ο νδρας της δεν επιστρφει. Σε μια καινορια διασκευ το 1980 απ την περα του Πεκνου προσπθησαν να επαναφρουν το δραματικ τλος που εχε το αρχικ δρμα, μως κποιοι αντδρασαν κι τσι επστρεψαν στο happy end. Τλος ο Yao Shu hua, στο ργο του που εκδθηκε το 1974 με ττλο "Dou e", κνει μιαν ανατροπ του μθου, με τους χωρικος να καταριονται την Dou e και την δια να μετανινει για την απερισκεψα της με τη τρτη παρκληση.
     Κι εν οι συγγραφες της εποχς εξειδικεονταν ετε σε ερωτικ ργα ετε σε ηρωικ δρματα, ο Guan Hanqing διπρεψε και στο δετερο αυτ εδος, με ργα πως "Η Μχη Των Μονκοπων Σπαθιν", που ο ρωας θλβεται για το παρελθν και την απονι των ανθρπων, και το "νειρο Των Guan & Chang Της Επιστροφς Στο Δυτικ Si Chuan", που ο ρωας γυρνει σαν φντασμα στην πατρδα του, γεμτος θλψη που δεν τον αναγνωρζουν.
     Αν ο Guan Hanqing εναι ο Αισχλος της Κνας, ο Wan Shifu, Fe Xu, εναι ο κινζος Σοφοκλς. Προρχεται και αυτς απ το Tatu (Peiping) κι πως ο Guan Hanqing, πρπει να γεννθηκε κατ τη διρκεια της δυναστεας Jin. γραψε 22 ργα, μως η φμη του στηρζεται στην "Ιστορα Του Δυτικο Δωματου", ργο σε τσσερα μρη, εν ττε η πρακτικ ταν το διμερς δρμα. Στο ργο αυτ ο Guan Hanqing πρσθεσε να πμπτο μρος, με happy end, για το οποο λλοι τον ψεξαν κι λλοι τον επανεσαν.
     Στο πρτο μρος ο Chang Chunjui Chang Sheng συναντ στο να την μορφη Ying Ying, την κρη ενς πρην πρωθυπουργο, και την ερωτεεται. Στο δετερο μρος τη σζει απ κποιους ληστς, χωρς να αμειφθε για την πρξη του. Η Hung Niang, η υπηρτρια της Ying Ying, το θεωρε δικο, και του ζητ να παξει τη νχτα το μαντολνο του για να δουν την αντδραση της Ying Ying. Αυτ, ακογοντας το μαντολνο, συγκινεται. Στο τρτο μρος ο Chang Sheng με τη βοθεια της Hung Niang στλνει να ερωτικ ποημα στην Ying Ying, και της ζητει να συναντηθον. Στο τταρτο μρος, ταν η μητρα της Ying Ying μαθανει τα καθκαστα, στλνει τον Chang Sheng στην πρωτεουσα να πρει μρος στις κρατικς εξετσεις, -κτι σαν το δικ μας ΑΣΕΠ-, και αν πετχει, να παντρευτον. Στο δρμο ο Chang Sheng διανυχτερεει σε να πανδοχεο, ονειρεεται τι κρατει στην αγκαλι του την Ying Ying, αλλ ξυπνει και βλπει τι χει αγκαλισει τον λυρρη ακομπανιαδρο του. Ττε συνειδητοποιε τι λα αυτ ταν να νειρο.
     Το πμπτο μρος που πρσθεσε ο Guan Hanqing χει, πως επαμε, ευτυχισμνο τλος. Ο Chang Sheng πετυχανει στις εξετσεις, μως ο Cheng Huan, που θλει να κερδσει την Ying Ying, διαδδει ψετικα τι ο Chang Sheng παντρετηκε στην πρωτεουσα. Μαθεεται μως η αλθεια, και την βραδι του γμου των δυο νων ο Cheng Huan αυτοκτονε, απελπισμνος που δεν πτυχε το σχδι του.
     Το ργο εναι πολ μεγλο, και συνθως παζεται κθε μρος χωριστ, πντα με επιτυχα. Εναι απ τα πιο αγαπητ στη νεολαα, καθς ο δραματουργς χει καταφρει να δσει τις πιο λεπτς αποχρσεις στο ερωτικ συνασθημα, κυρως της κοπλας, η οποα πρπει να κρατσει την κφρασ του μσα στα ρια της αξιοπρπειας και της κομφουκιανς ηθικς.
    Ο Bai Pu Bai Zhenfu (1226-μετ το 1306) καταγταν απ οικογνεια αξιωματοχων. Μετ την κατρρευση της δυναστεας κατφυγε στον Ντο, στο Gin Ling (Nanjing). Αποτραβηγμνος απ τη δημοσιτητα, χοντας αρνηθε διοικητικ πστα, αφιερθηκε στο γρψιμο. Απ τα 16 δρματα που γραψε σζονται τρα κι αποσπσματα απ λλα τρα.
     Το πρτο εναι "Ο Αυτοκρτορας Ming Της Δυναστεας Tang Ακοει Τη Νυχτεριν Βροχ Να Πφτει Πνω Στο Δνδρο Wu Tung" (παυλνια). Εναι ο γνωστς αυτοκρτορας στον οποο αναφερθκαμε πιο πριν, ο ιδρυτς του Αχλαδκηπου. Η παλλακδα Yang Gui Fei, για να μην την σκφτεται ο αυτοκρτορας κατ τη διρκεια της μχης και μειωθε η ανδρεα του, αυτοκτονε.
     Η πραγματικ αυτ ιστορα, πως επαμε, αποτλεσε τη μτρα για πολλ ργα, πως η γνωστ σε λους μας περα του Πεκνου, ομνυμη του κινηματογραφικο ργου του Τσενγκ Κιγκε "Αντο παλλακδα μου" (Ba wang bie ji). μως εν η περα του Πεκνου τελεινει με την κορυφαα σκην της αυτοκτονας, το ργο του Βai Pu εκτενεται σε επεισδια που περιγρφουν πσο απαρηγρητος ταν ο αυτοκρτορας για το θνατο της αγαπημνης του.
     Το δετερο ργο Ο Fei Shao Chun πνω στα τεχη και στη σλα περιγρφει πς ο νεαρς Fei Shao Chun ερωτεεται με την πρτη ματι τη Li Chien Chin, η οποα κοιτζει πνω απ τα τεχη το δρμο καθς αυτς περνει. Το ργο, μια τραγικωμωδα, αφηγεται τις δυσκολες του ζευγαριο μχρι να υπερνικσουν την ρνηση του πατρα του νου και λλα εμπδια και να παντρευτον.
     Ο Ma Zhiyuan Tung Li (1250-περπου 1325) απ το Ta Tu (Pei Ping) υπηρτησε ως καττερος δημσιος υπλληλος. Στα περισστερα απ τα 14 ργα του υπρχει μια τραγικ ατμσφαιρα, παρ το ευτυχισμνο τλος τους, κι εκφρζουν την απογοτευση των ανθρπων των γραμμτων της εποχς, που ζουν αποτραβηγμνοι στη φση. Κυρως σ' αυτος ρεσαν τα ργα του, αν και ργα πως "Πς Ο Lu Tung Pin Στην Ταβρνα Yue Yang Μθυσε Τρεις Φορς" ρεσαν και στον απλ λα.
     Στο ργο του "Η Δφωνη Μελωδα Πνω Στο Ιστιοφρο Τη Νχτα", περιγρφει τη δυστυχα και την απελπισα της ζως. Το πιο φημισμνο μως ργο του Ma Zhiyuan εναι "Οι γνοιες Του Χαν" (γνωστ κι ως "Φθινπωρο Στο Ανκτορο Του Χαν"), το οποο δανεζει την υπθεσ του στην περα "Η Chao Chun Περνει Τα Σνορα", πρα πολ αγαπητ σμερα.
     Ο αυτοκρτορας Yuan της δυτικς δυναστεας Han (48-33 π.χ.) ψχνει για γυνακα και στλνει τον ζωγρφο της αυλς Mao Yen Shou να του βρει τις πιο μορφες και να του τις ζωγραφσει, για να διαλξει. Η πιο μορφη εναι η Chao Chun, μως επειδ ο πατρας της αρνθηκε να τον δωροδοκσει, δεν την ζωγραφζει τσο μορφη, με αποτλεσμα να γνει απλς μια κυρα της αυλς. Αυτ λυπημνη τραγουδει τη μορα της, παζοντας το λαοτο της. Ο αυτοκρτορας μια μρα την ακοει, πηγανει και τη βλπει, καταλαβανει την απτη και διατζει την τιμωρα του Mao Yen Shou, ο οποος μως προλαβανει και το σκει. Η Chao Chun παρνει τον ττλο Ming Fei (αυτοκρατορικ παλλακδα Ming). O Mao Yen Shou περιγρφει στον βασιλι Shan Yu την ομορφι της Chao Chun. Αυτς τη ζητει για γυνακα, και καθς ο αυτοκρτορας αρνεται, στλνει απειλητικ τα στρατεματ του στα σνορα. Ο αυτοκρτορας, στενοχωρημνος, προκειμνου να αποφγει την εισβολ, αναγκζεται να υποχωρσει. H Chao Chun, φεγοντας απ το ανκτορο, τραγουδει στο δρμο λυπητερ τραγοδια. ταν περνει πνω απ μια γφυρα, ρχνεται στο ποτμι και πνγεται. ταν ο βασιλις Shan Yu μαθανει το γεγονς εξοργζεται με τον Mao Yen Shou, θεωρντας τον υπεθυνο γι αυτ την τραγωδα, και τον παραδδει στον αυτοκρτορα για να τιμωρηθε για φνο. Το ργο τελεινει με τον αυτοκρτορα, γεμτο θλψη, να σκφτεται την χαμνη αγπη του.[2]
     Θα παραθσουμε ακμη τρεις δραματουργος εκενης της περιδου, ργα των οποων μεταφρζει ο J. I. Crump. [3]
     O Kang Chih-chih ταν στην ακμ του γρω στο 1279. O J. I. Crump μεταφρζει το ργο του "Ο Li Kuei Κουβαλει Αγκθια". Δυο ληστς, ο Sung Kang και ο Lu Chih-en πηγανουν σε μια ταβρνα και παρουσιζονται ως ο αρχηγς των ληστν Sung Chiang και ο ακλουθς του Wu Hsueh-chiu. Παρνουν την κρη του ταβερνιρη, με την υπσχεση να του την επιστρψουν σε τρεις μρες. Ο Li Kuei, ληστς της ομδας του Sung Chiang, μαθανει το γεγονς, εξοργζεται, και ορκζεται εκδκηση. Πηγανει στο λημρι του, μως ο αρχηγς του αρνεται την ενοχ του. Στοιχηματζει, αν τον αναγνωρσει ο ταβερνιρης ως τον απαγωγα της κρης του, να αποκεφαλισθε, αλλις να πρει ο διος το κεφλι του Li Kuei. Καθς δεν τον αναγνωρζει πργματι ο ταβερνιρης, ο Li Kuei, σ' νδειξη μετνοιας πηγανει στο λημρι για να αποκεφαλισθε κουβαλντας να μτσο αγκθια. Οι δυο ληστς επιστρφουν τη κρη του ταβερνιρη κι αυτς τους μεθ με αποτλεσμα να πσουν σε βαθ πνο. Στη συνχεια τρχει στο λημρι κι ενημερνει τον Sung Chiang. Το ργο τελεινει με τον Li Kuei να συλλαμβνει τους δυο ληστς, οι οποοι τιμωρονται παραδειγματικ.
     Το δετερο ργο που μεταφρζει ο J. I. Crump εναι το "Βροχ στο Hsiao Hsiang", κι αποδδεται στον Yang Hsieh-chih, που κμασε γρω στο 1246. Η υπθεσ του εναι παρμοια με τα ργα nanxi "Η Αγν Γυνακα Zhao" κι "O Wang Kui Απαρνεται Την Guiying", που αναφραμε πιο πριν.
     O Tsui wen-yuan, νας γρος ψαρς, σζει κι υιοθετε την Tsui-luan, κρη αντατου αξιωματοχου, που ανατρπηκε η βρκα τους στο ποτμι και τη παντρεει με τον ανεψι του Tsui Tung. Αυτς στη συνχεια πηγανει για τις αυτοκρατορικς εξετσεις, διαπρπει και παντρεεται τη κρη του εξεταστ του. Η γυνακα του τον ψχνει κι ταν τον βρσκει, αυτς την κατηγορε τι εναι σκλβα και το σκασε απ το σπτι του κλβοντς τον. τσι αυτ καταδικζεται σε θνατο. μως την βρσκει ο πατρας της, που την ψαχνε χρνια και τη σζει. Το ργο τελεινει με τη συμφιλωση των δο συζγων, εν η δετερη γυνακα του γνεται υπηρτρια της πρτης.
     Το τρτο ργο εναι του Meng Han-ching, που κμασε γρω στο 1279 κι χει ττλο "Η Κοκλα Mo-ho-lo".
     O Li Te-chang, μπορος, φεγει για να πουλσει τα εμπορεματ του. Γυρνντας, αρρωστανει και καταφεγει σε να να. Παρακαλε τον Kao Shan, που φτιχνει τις λατρευτικς κοκλες mo-ho-lo, να ενημερσει την γυνακα του, την Liu Yu-niang. Αυτς μως ενημερνει τον αδελφ του, τον Li Wen-tao, o οποος πηγανει και τον βρσκει στο να, μως το φρμακο που του δνει στην πραγματικτητα εναι δηλητριο. Στη συνχεια απειλε την Liu Yu-niang τι αν δεν δεχθε να τον παντρευτε, θα την κατηγορσει τι χει εραστ και τι αυτ σκτωσε τον ντρα της. Αυτ αρνεται, μως οι δικαστς, χοντας δωροδοκηθε, την καταδικζουν σε θνατο. νας επιθεωρητς μως που αναψηλαφε τη δκη διαπιστνει την αθωτητ της κι ο κακς αδελφς τιμωρεται.
     Το βρειο δρμα της εποχς Yuan, της χρυσς εποχς του κινζικου δρματος, εναι αποτλεσμα μιας ευτυχος συνντησης καλλιεργημνων και λακν στρωμτων. Οι δραματουργο παρουσασαν αφηγσεις απ τη λακ παρδοση με μια απλτητα και καθαρτητα λγου, τις οποες ο λας δχτηκε μ' ευχαρστηση. Υπκυψαν μως στη λακ απατηση για ποιητικ δικαιοσνη και ευτυχισμνο τλος. Υπρχουν ββαια και οι εξαιρσεις, πως "Η Βροχ Κτω Απ Το Δνδρο Wu Tung" και "Το νειρο Στο Δυτικ Si Chuan", που τελεινουν με τη μοναξι και την απογοτευση των ηρων. μως στην πλειοψηφα τους τα ργα της περιδου αυτς ικανοποιον την απατηση του κοινο για μια ευτυχισμνη κβαση.
     Προς το τλος της περιδου παρατηρεται μια κμψη στο βρειο δρμα. Ξεχωρζουν δο κυρως δραματουργο. Ο Zheng Guangzu Te Hui (1280-1230) συμμετεχε στην επαρχιακ κυβρνηση της Han Zhou. Απ τα 19 ργα που γραψε σζονται μνο 4. Επηρεασμνος απ το "Δυτικ Δωμτιο" γρφει ργα που εναι καττερα απ το πρτυπ τους, μ' εξαρεση το "Πνεμα Της Αγπης", που παρουσιζει μια ανανωση στην πλοκ.
     Η ιστορα εναι η εξς: Η Chang Ching και ο Wang Wen Chu πρκειται να παντρευτον, πως εχαν αποφασσει οι γονες τους πριν τη γννησ τους, μια πρακτικ πολ συνηθισμνη στην Κνα. Ο Wang ετοιμζεται να φγει για την πρωτεουσα, για να λβει μρος στις κρατικς εξετσεις. Πριν φγει αποχαιρετει τη μλλουσα γυνακα του. Μετ την αναχρησ του η κοπλα αρρωστανει. Στην πραγματικτητα το πνεμα αφνει το σμα της κι ακολουθε τον αρραβωνιαστικ της, ο οποος, ευτυχισμνος, μελετει με ρεξη και αριστεει στις εξετσεις. Μετ την επιστροφ του ζητει συγγνμη απ τη μλλουσα πεθερ του που πρε μαζ του την κρη της. Αυτ δεν καταλαβανει τι της λει, μχρι που πηγανει στο δωμτιο της κρης της και την βλπει να χει συνλθει απ τη μακροχρνια αρρστια της.
     Ο Qiao Chi Fu Meng Fu κατγεται απ το Tai Yuan του Shan Si, αλλ αργτερα εγκαταστθηκε στην Hanzhou. Πθανε το 1339. γραψε 11 δρματα, κυρως ρομαντικς ερωτικς ιστορες, απ τα οποα σζονται μνο 3, "Τα Χρυσ Νομσματα", "Το νειρο Του Yang Chou" κι "Αυτ Δεν Θα Το Ξεπερσεις". Παρ την χαλαρτητα της πλοκς που χαρακτηρζει τα ργα του κατφερε να δσει ζωντανος και πειστικος χαρακτρες.
     Υπρχουν κποιοι ακμη αξιλογοι δραματουργο. Ο Gao Wen Xu, αν και πθανε νος, γραψε 34 ργα. Η φμη του στηρζεται κυρως στα ιπποτικ του δρματα. Το φος του εναι νετο κι απλ, χωρς εξεζητημνες περιγραφς κι η γλσσα, προσεγγζει τη γλσσα του απλο λαο.
     O Cheng Ding Yu γραψε 24 δρματα, απ τα οποα σζονται μνο 5. 'Αρεσε τσο στους μορφωμνους, σο και στον απλ λα. Το πιο γνωστ του ργο εναι "Πς Ο Γρος Απκτησε Γιο". νας γρος που χει μνο μια κρη υιοθετε να γιο. Εκενος, ταν η παλλακδα του θετο πατρα του μνει γκυος, προσπαθε να την εξοντσει, για να μη χσει την κληρονομι. Τη σζει μως η κρη του γρου. Στο ργο αυτ φανεται η λαχτρα του κινζου να αποχτσει αρσενικ παιδ, που θα διαιωνσει το νομ του.
     O Chi Chun Xiang απ το Ta Tu (Pei Ping) ταν σγχρονος του Cheng Ding Yu. Το πιο φημισμνο δρμα του εναι "Το ορφαν της οικογνειας Chao" (Chao shi ku er). Το δρμα αυτ γινε πλατι γνωστ και στην Ευρπη. Μια συντομευμνη μετφρασ του κανε ο Jean Batiste du Haldes, την οποα περιλαβε στο ργο του "Description de la Chine". To ργο του Du Haldes γνρισε δυο αγγλικς μεταφρσεις. Σ' αυτ στηρζεται ο Γκατε για να γρψει τον "Ελπνορ" του κι ο Βολταρος το "Ορφαν Της Κνας". Διασκευ στα ιταλικ κανε και ο Metastasio, εν το ργο του Arthur Murphey "Orphan Οf China", που γρφηκε το 1756, γνρισε τερστια επιτυχα στη σκην μετ απ τρα χρνια στο Drury Lane και στο Covent Garden ταυτχρονα. Την δια επιτυχα γνρισε το ργο και στην Αμερικ.[4]
     Τον 5ο αινα π.χ. νας αχρεος υπουργς, ο Tu An Chia, εξολοθρεει τον ανταγωνιστ του Chao Tu και 300 αρσενικ μλη της οικογνεις του με διαταγ του βασιλι Qin. Τον διο τον Chao Tun βαλε το σκυλ του και τον ξσκισε. Η πριγκπισσα που περιμνει παιδ σζεται. Γεννει με τη βοθεια της υπηρτρις της, η οποα παρνει το αγρι και το πηγανει στην οικογνει της, που μεγαλνει μαζ με τον δικ της γιο. Ο υπουργς μαθανει τελικ τι ο κληρονμος ζει, βζει να ψξουν να τον βρουν και η υπηρτρια, για να σωθε ο διδοχος του οκου των Chao, θυσιζει τον δικ της γιο. Το αγρι μεγαλνει, μαθανει πολεμικς τχνες κι εκδικεται τον κακ υπουργ γδρνοντς τον ζωνταν.[5]
     Εκτς απ νδρες υπρχουν και γυνακες δραματουργο, οι οποες σαν μορφωμνες εταρες. Η Chao Ming Ching, η Chang Guo Ping, η Hong Zhe Li Er κι η Hua Li Lang ταν οι πιο δισημες. Κποιοι νδρες δραματουργο συνεργστηκαν μαζ τους. τσι για παρδειγμα "Η Ελεθερη Ερμηνεα Του Ονερου Του Huang Liang" (Huang Liang Meng) εναι συλλογικ ργο. Η πρτη πρξη γρφτηκε απ τον Ma Qi Yuan, η δετερη απ τον Li Zhong Xi, η τρτη απ την Hua Li Lang κι η τταρτη απ την Hong Zhe Li Er.
     Της Chao Ming Ching δεν σθηκε καννα ργο. Απ τα τσσερα ργα της Chang Kuo Ping σθηκαν τα τρα. Το πιο δισημο εναι "Ο Παππος Κι ο Εγγονς Δνουν Το Πουκμισο". νας αχριστος παλινθρωπος θλει ν' αρπξει τη γυνακα του γενναιδωρου ρωα πνγοντς τον. μως κποιος τον σζει κι αυτς επιστρφει και τιμωρε τον παλινθρωπο.
     "Η Επιστροφ Του Xue Jen Kuai" αναφρεται σ' να γενναο πολεμιστ ο οποος στον πλεμο με την Κορα κερδζει να σωρ παρσημα. Μπανοντας στην πολιτεα Liao τα κρβει, πργμα που του δημιουργε αρκετς δυσκολες. Στο τλος μως τις ξεπερνει.
     Το τρτο ργο της, "Ο Lo Li Lang Στο Να", αναφρεται στην ιστορα ενς αγαθο ανθρπου που μεγαλνει δυο ορφαν, να αγρι κι να κορτσι, τα οποα ερωτεονται το να το λλο. νας παλινθρωπος με τις δολοπλοκες του τα χωρζει, μως στο τλος ξανασμγουν. Ο γρος μως νθρωπος που τους μεγλωσε μνει μνος και παραμελημνος.

-------------------------------------
 [1] Κατ τον Cyril Birch, αυτ εναι η πιο δισημη απ λες τις τραγωδες κατ τη διρκεια της δυναστεας Yuan. Απ τον θρνο της, που εναι πολ μοιος με το θρνο της Αντιγνης, παραθτει να απσπασμα:

"Ουραν και γη, εσες που θα 'πρεπε να ξεχωρζετε το δκαιο απ το δικο...
 Φοβστε τον σκληρ και ξεγελτε τον αδναμο,
 αφνοντας τη βρκα σας να πηγανει κατ το ρμα.
 Γη, αν δεν μπορες να ξεχωρσεις το καλ απ το κακ,
 πς μπορες να λγεσαι γη;
 Ουραν, αν συγχεις τον ξιο με τον ανξιο,
 μταια ποζρεις σαν ουρανς"!   Cyril Birch, 1995, σελ. 27. 

 [2]  Πνω στην δια υπθεση ο Kuo Mojo γρφει το ργο του "Wang Chao Chun" (1923), στο οποο η ρομαντικ ηρωδα του ργου του Ma Zhiyuan μετατρπεται σε μια δυναμικ γυνακα κι ο αυτοκρτορας σ' να ακλαστο μονρχη. Το ργο τελεινει με τον αυτοκρτορα να κρατ στα χρια του το κεφλι του Mao Yen Shou, σε μια σκην εμπνευσμνη απ τη "Σαλμη" του σκαρ Ουιλντ (βλπε Gilbert C.Fong, "Western Influences & Τhe Rise Of Modern Chinese Drama" στο Yun - Tong Luk (ed), "Studies In Chinese-Western Comparative Drama E' Hong Kong", 1990, The Chinese University Press, σελ. 13-18.
 [3]  J. I. Crump, "Chinese Theater In The Days Of Kublai Κhan", Michigan, 1990, The University of Michigan Press.
 [4]  Βλπε περισστερα στο J. I. Crump, ο. α., σελ. 35.
 [5]
Το στυλιζρισμα στο παξιμο αποτρπει τη φρκη μιας ρεαλιστικς απδοσης. Η Josephine Huang-Hung γρφει χαρακτηριστικ. «Λνε πως τον Tu An Chia τον γδαραν ζωνταν. Αυτ δεν φανεται να συγκινε τους Κινζους, μως πρπει να χει πντα υπψη του κανες τι το κινζικο θατρο δεν εργζεται με ρεαλιστικ μσα. Απ ρεαλιστικ ποψη, μπορε κανες να θεωρσει το γεγονς απνθρωπο, στη σκην μως εκτελεται με στυλιζαρισμνο, συμβολικ τρπο, χνει την σκληρτητ του και με χορευτικ ερμηνεα υψνεται σε καλλιτεχνικ κφραση. Η ομορφι της κνησης κνει να ξεχαστε η ρεαλιστικ ενργεια»   (Huang-Hung Josephine, 1985, σελ. 147).
------------------------------------------------------------------------

             Το Ντιο Δρμα Της Περιδου Yuan & Ming (1300-1522)

     Εν το βρειο δρμα φθινε σταδιακ, το ντιο δρμα αναπτυσσταν, για να φτσει στην ακμ του κατ τον 16ο αινα. Το ντιο δρμα, πολπρακτο σε σχση με το βρειο, προρχεται απ το Chu Kung Tiao, αφηγηματικ εδος κατ το οποο μια ιστορα τραγουδιται σε να απεριριστο αριθμν μελωδιν. Εν στο βρειο δρμα σε μια πρξη υπρχει μνο μια μελωδα και μια ρμα, στο ντιο υπρχουν 5-7. Ακμη στη ρμα χρησιμοποιονται κι οι τσσερις τνοι της κινζικης γλσσας, αντ για τρεις. Λακς εκφρσεις υπρχουν σπνια κι χι με τον χοντροκομμνο τρπο που παρατηρονται συχν στο βρειο δρμα.
     Συχν βλπουμε μια περιφρνηση στον χαρακτηρισμ των προσπων μσω της γλσσας. νας γυρολγος π.χ. μιλει μια εξεζητημνη γλσσα, πως στα ργα του Ρακνα του Bernard Shaw. Τλος, σχεδν λα τα ργα χουν happy end.
     Απ την περοδο Yuan μαρτυρονται 150 δρματα. Τα περισστερα μως χθηκαν, απ πολ λγα σθηκαν αποσπσματα κι ελχιστα διασθηκαν ολκληρα. Τα τρα παλιτερα που σθηκαν, σε σγκριση με το βρειο δρμα, φανονται απλοκ.
     "Οι Αδελφο Sun", που επηρασε μεταγενστερες περες, αναφρεται στα προβλματα που δημιοργησε στον Sun Pi Ta ο γμος του με μια πρνη. Η μικρ κταση, η απλτητα και καθαρτητα της γλσσας που μπορον να την καταλβουν κι οι λιγτερο μορφωμνοι, μαρτυρον την επδραση του βρειου δρματος.
     "Ο Chang Xie, Ο Αχριστος Λγιος", χει μεγλη κταση. Αρχζει μως κι αυτ, πως και το βρειο δρμα, μ' να δευτερεον πρσωπο που εξηγε την κατσταση. χει τα μοτβα των περισστερων κινζικων αφηγσεων: Αγπη, καλοσνη, αχαριστα, ξεπρασμα της δυστυχας.
     "Ο Χαμνος Γιος" εναι μια ιστορα αγπης. Ο γιος, αντιμετωπζοντας την ρνηση του πατρα του, παρατ την οικογνει του για να ζσει με την κοπλα που αγαπ. Η σκην της συμφιλωσης πατρα και γιου εναι γεμτη δραματικ νταση.
     Το αριστοργημα της περιδου εναι "Η ιστορα του λαοτου" (Pipa Xi), που γρφτηκε κατ το 1350 απ τον Gao Ming, να δημσιο υπλληλο με εξαιρετικ μρφωση, προσωπικτητα της εποχς του. Η ποηση του ργου αυτο εναι εξαιρετικ, και αποτλεσε τον πργονο των ρομντζων quan qi της μεταγενστερης περιδου, της δυναστεας Ming. Η υπθεση, που στηρζεται στην δια ιστορα με το "Η Αγν Γυνακα Zhao", εναι η εξς:
     Ο Cai Yung ( Cai Bo Jie) πηγανει στην πρωτεουσα για να μελετσει για τις κρατικς εξετσεις, αφνοντας τη γυνακα του την Wu Niang με τους γονες του. Αφο αριστεει σ' αυτς, αναγκζεται να παντρευτε την κρη του πρωθυπουργο. Γεμτος θλψη τραγουδει για το σπιτικ του και για την πιστ γυνακα του που αναγκστηκε να εγκαταλεψει. Αυτ αγωνζεται να συντηρσει τον εαυτ της και τα πεθερικ της. ταν αυτο πεθανουν φτνει στο σημεο να κψει τα μεταξνια μαλλι της και να τα πουλσει, για να τους κνει μια αξιοπρεπ κηδεα. Μετ παρνει το λαοτο της και γυρν τη χρα τραγουδντας, ψχνοντας για τον ντρα της. Τλος τον βρσκει και το ργο τελεινει με τον νο να οδηγε τις δυο γυνακες του στον τφο του πατρα του για να προσφρουν θυσα.
     Στο κοιν ρεσε ιδιατερα η αφοσωση της νφης στα πεθερικ της κι η κατανηση της δετερης γυνακας. Η επδραση του κομφουκιανισμο, με κεντρικ ιδα την ιδα της αυτοθυσας και της αυταπρνησης, εναι εμφανς σ' αυτ το ργο.
     Εκενη την εποχ η τυραννα των μογγλων εχε φτσει στο απροχρητο. Στο ργο, αυτ αντανακλται στην απολυταρχικ δναμη του αυτοκρτορα, που εξανγκασε επ ποιν θαντου τον Cai Yung να παντρευτε την κρη του πρωθυπουργο και στην εναλλαγ σκηνν πλοτου, στο καινοριο σπτι του Cai Yung και φτχειας, στο σπτι της γυνακας και των γονιν του.
     Το ργο εκφρζει την κοινωνικ κινητικτητα που υπρχε σε λη την αυτοκρατορικ Κνα. Ο φιλδοξος νος, ταν ανρχεται κοινωνικ εγκαταλεπει την γυνακα του, με την οποα σως οι γονες του τον εχαν αρραβωνισει ταν ταν παιδ, μια πρακτικ αρκετ συνηθισμνη χι μνο στην Κνα, αλλ και σε λλες ασιατικς χρες, ακμη και σμερα.[1] Η εγκαταλειμμνη σζυγος αποτελε αντικεμενο συμπθειας σε ολκληρο το πριμο ντιο δρμα,[2] πργμα που δεχνει την κταση της παραπνω πρακτικς. Σε λλα δρματα μως ο σζυγος που εγκαταλεπει τη γυνακα του καταδικζεται ανοικτ. Σε να προγενστερο ργο με δια υπθεση τον σζυγο τον κτυπει κεραυνς, τιμωρομενος τσι για τα σα υπφερε η γυνακα του απ την εγκατλειψ του.
     Το ργο ρεσε τσο στον αυτοκρτορα Zhu Yuanzhang, ιδρυτ της δυναστεας Ming (1368-1399), στε διταξε τους ηθοποιος του να το παζουν κθε μρα και παρτρυνε τους ευγενες να το αγορσουν. Ακμη, επειδ δεν υπρχε γχορδο ργανο στη μουσικ, παρτρυνε τα μλη της Ακαδημας της Μουσικς να εισαγγουν κι γχορδα, κι τσι προστθηκε στην ορχστρα το 15χορδο σαντορι zheng και το τετρχορδο λαοτο pipa.
     Το ργο ρεσε εξσου και στη Δση. Συγκρθηκε με τον "Φγκαρο" του Μπωμαρσ, με το happy end που ικανοποιε τσο το κοιν, σο και τη λογοκρισα, με τη μεγαλοθυμα του αυτοκρτορα που απονμει τιμς στην πρτη του γυνακα για την αρετ της. γινε τσο δισημο, στε το μετφρασε ο 1841 ο Μ. Bazin στα γαλλικ με τον ττλο "L' Ηistoire Du Luth". Ακμη το ργο ανεβστηκε ως μιοζικαλ στο Broadway, το πρτο κινζικο, με ττλο "Lute Song", το 1940, με τον Γιουλ Μπρνερ και την Mary Martin στους κριους ρλους,[3] καθς και στο Plymouth Theater το 1946, με νεαρος αμερικνους κινζικης καταγωγς.[4]
     Η μουσικ στα ργα της εποχς προρχετο απ λακς μελωδες, στις οποες ο δραματουργς προσρμοζε τους στχους του. Λγεται τι ο Gao Ming κατστρεψε το ξλινο πτωμα του σπιτιο του, καθς κτυποσε το πδι του προσπαθντας να ταιριξει τους στχους του στις μελωδες που εχε επιλξει.
     Εκτς απ' αυτ χουν σωθε τσσερα ακμη ντια δρματα. "Το Περπτερο Της Λατρεας Του Φεγγαριο" χει δια υπθεση με το ομνυμο ργο του Guan Hanqing, για το οποο μιλσαμε πιο πριν. Στην "Φουρκτα", νας νος αρραβωνιζεται μια κοπλα και σαν δρο της κνει απλ μια φουρκτα της μητρας του. Αυτ μως τσο πολ τον αγαπ, στε εναι τοιμη να πνιγε παρ να παντρευτε να πλοσιο γαμπρ που την θλει, εν απουσα του αρραβωνιαστικο της.
     "Ο σπρος λαγς" (Baituji) εναι επσης να γνωστ ργο της εποχς. Μπορε να χει πολλ λακ στοιχεα, μως στηρζεται σε ιστορικ γεγοντα, που απετλεσαν τη βση μιας ολκληρης σειρ ομτιτλων ργων. Στο βρειο στυλ zaju[5] χουν σωθε αποσπσματα, κυρως ριες, απ τριντα ργα, εν πλρες κεμενο κατχουμε απ μιαν κδοση του 15ου αινα, που ανακαλφθηκε μσα σ' να τφο κατ την Πολιτιστικ Επανσταση, η οποα βλθηκε να καταστρψει την πολιτιστικ κληρονομι του φεουδαρχικο παρελθντος της Κνας.[6] Συγγραφας του εναι ο Xie Tianyou, της στερης Ming περιδου, ο οποος εξλειψε τα φαρσικ, κωμικ στοιχεα για χρη μιας ψυχολογικς εμβθυνσης στους χαρακτρες των ηρων και τα κνητρ τους, σ' να ργο που απευθυνταν κυρως σε αναγνωστικ κι χι σε θεατρικ κοιν.
     Η υπθεση εναι η εξς: νας ντρας, ο Liu Zhiyuan, ονειρεεται τι αν βρει να πολτιμο ξφος θα γνωρσει την ευτυχα. Το νειρο επαληθεεται κι απ φτωχς φουκαρς που εναι παντρεεται την πριγκπισσα και γνεται ισχυρς βασιλις, εν η πρην γυνακα του, η Sanniang υποφρει απ την σκληρτητα του αδελφο της και της νφης της. χουμε εδ επσης το γνωστ θμα της εγκατλειψης της γυνακας που εδαμε και στην "Ιστορα Του Λαοτου".
     Στην μεταγενστερη εκδοχ του μθου απ τον Xie Tianyou[7] η Sanniang χνει τον χαρακτρα της αθας χωριατοπολας που εχε στις προηγομενες εκδοχς και γνεται αριστοκρτισσα.[8]
     "Το Κλπο Με Τον Πεθαμνο Σκλο" στηρζεται σ' να παλιτερο βρειο δρμα. νας ντρας παρασυρμνος απ να κακ φλο φρεται σχημα στον μικρ του αδελφ. Η γυνακα του, κποτε που εναι μεθυσμνος, σκοτνει να σκλο και του τον παρουσιζει σαν νεκρ νθρωπο, κνοντς τον να δει πσο αναξιπιστος εναι αυτς ο φλος του.

-------------------------------------------------------------
 [1]  Το ντοκιμαντρ «Διαζγιο Α Λα Ιρανικ» (1998) της σκηνοθτιδας Κιμ Λοντζιντο και της ανθρωπολγου Ζμπα Μιρ Χοσινι δεχνει αυτ την κατσταση στο Ιρν σμερα.
 [2]  Η θεματικ αυτ φανεται να συγκινε ακμη και σμερα. Στην "Επιστροφ Απ Το Εξωτερικ" του Wang Yujian, ργο των αρχν του αινα, αναφρεται σε να φοιτητ που εγκαταλεπει τη γυνακα του γυρνντας απ το εξωτερικ, η οποα μως τον ξανακερδζει με την τρυφερτητα και την αγπη της. «Ο Αχριστος Σοφς» του Yu Takang, καθηγητ της κινζικης περας στην Ταβν μ' ανλογο θμα, γνρισε τση επιτυχα το 1982 που ανεβστηκε, στε λγο αργτερα γυρστηκε σε τηλεταινα.
 [3]  Το ργο υπρχει σε αγγλικ μετφραση, στο Jean Mulligan, "The Lute: Kao Ming’s P'i-p'a-Chi", New York, Columbia University Press, 1980.
 [4]  Βλπε J. I. Crump, o. α., σελ. 178
 [5]  Διεξοδικ για το zaju μιλει η T. A. Malinovskaia στο ργο της «Δοκμια Για Το Ιστορικ Κινζικο Κλασικ Δρμα Ζaju (XIV-XVII Αινα) » (Τ. Α. Malinovskaia, 1996).
 [6]  Βλπε Cyril Birch, 1995. Βρθηκε μαζ με λλα κεμενα που τυπθηκαν ανμεσα στο 1471 και 1478, λγο πριν σφραγισθε ο τφος, και, πως γρφει προσφυς ο Ciryl Birch, "περπου την δια εποχ που κποιοι Ευρωπαοι πστευαν τι ανακλυπταν την τυπογραφα" (σελ. 39). πως γρψαμε και στο τμμα για το γιαπωνζικο θατρο, οι ευρωπαοι πστευαν τι αυτο πρωτοανακλυψαν τη περιστρεφμενη σκην, 100 περπου χρνια μετ την ανακλυψ της απ τους Ιπωνες στα τλη του 18ου αινα.
 [7]  Ελσσων δραματουργς. χει σωθε αποσπασματικ το ργο του "Η Ρμπα Με Τη Γονα Αλεπος" κι οι ττλοι λλων 8 ργων του.
 [8]  Βλπε Cyril Birch, 1995, σελ. 21-60.
--------------------------------------------------------------------------

         Το λογοτεχνικ δρμα της εποχς Ming. Το Kunqu. (1522-1735)

     δη κατ τα χρνια του τελευταου μογγλου αυτοκρτορα Shundi (1333-1368), αλλ κυρως κτω απ την προστασα του πρτου αυτοκρτορα της δυναστεας Ming (1368-1643), του Zhu Yuanzhang, το ντιο δρμα, με την ονομασα τρα chuanqi (μετδοση του θαυμαστο), ρος που στη δυναστεα Tang σμαινε το μυθιστρημα, γνρισε μεγλη δημοτικτητα, εκτοπζοντας το βρειο δρμα. Η θεματικ του εναι κυρως ρομαντικς ιστορες αγπης, συνθως με ορφανος ρωες κι ηρωδες, που στο τλος ξανασμγουν σε μια μεγαλοπρεπ επαννωση (da tuanyuan) με την οποα κλενει και το ργο. Ελεθερο απ απαγορεσεις κι υπαγορεσεις στο στυλ και τις συμβσεις, αναπτχθηκε απρσκοπτα.

     Παρλληλα με το ντιο δρμα quanqi αναπτυσσταν και το βρειο zaju, με δραματουργος πως ο Zhu Quan (1378-1448), και ο Zhu Youdun (1379-1439). Ο Zhu Quan, 17ος γιος του αυτοκρτορα Zhu Yuanzhang, [1] γραψε 12 zaju, απ τα οποα σθηκαν τα δο. Ακμη γραψε τον "Μεγλο Πνακα Ειρνης Των Σωστν χων", που παραθτει τους ττλους 689 ργων zaju και 335 μελωδιν zaju, χωρισμνων σε 12 τρπους.[2] Ο Zhu Youdun, εγγονς του αυτοκρτορα, γραψε 30 ργα zaju. Πολλ απ' αυτ χουν θρησκευτικ θματα, που ξεχωρζουν οι γυναικεοι ρλοι, ετε πρκειται για αγες ετε για πρνες.

     Ο Xu Wei, μεταγενστερος δραματουργς, εκκεντρικς, εναι περισστερο γνωστς για το ργο του "Οι Τσσερεις Κραυγς Του Πθηκου". Παραβιζει σε πολλ ργα του την τετρπρακτη δομ του zaju, γρφοντας πεντπρακτα, δπρακτα και μονπρακτα ργα. Ακμη συνδυζει βρειες με ντιες μελωδες. Ο Wang Daokun (1525-1593) απομακρνεται ακμα περισστερο, χρησιμοποιντας μνο ντιες μελωδες. Στη συνχεια το zaju ρχισε να χνει σε δημοτικτητα. Με το τλος της δυναστεας Ming το 1644 το zaju παει να παζεται κι επιβινει μνο ως λογοτεχνικ εδος.

    Κθε περιοχ δωσε στο ντιο δρμα το δικ της στυλ και τα δικ της μουσικ ργανα. τσι χουμε το στυλ hai yan, το yu yao, το tai yang, κ. . μως το πιο διαδομνο, που δημιοργησε δικ του υποεδη, εναι το yiyang, που προερχταν απ την ομνυμη πλη, ανατολικ της επαρχας Jiangxi, και εμφανστηκε ανμεσα στο 1350 και 1400. Σ' αυτ, το ρυθμ τον κρατοσαν τα τμπανα, εν στο hai yen τον κρατοσαν κτυπματα των χεριν.

    Χαρακτηριστικ του yiyang qiang, της «μουσικς του yiyang», εναι η χρση χορωδας «εκτς σκηνς» που συνοδεει το τραγοδι των ηθοποιν, και τα gundiao, συμπληρωματικ κεμενα σε λακ γλσσα, για να διευκολνουν τον λα να καταλαβανει τις διακειμενικς αναφορς του αρχικο κλασσικο κειμνου.

    Η «εκτς σκηνς» χορωδα χρησιμοποιεται ακμη και σμερα, σε τοπικς περες, πως η περα του Si Chuan. Η χορωδα αυτ εκτελε και μια δραματικ λειτουργα, εκτς απ τη μουσικ. Ενημερνει το κοιν πως κτι σημαντικ πρκειται να συμβε πνω στη σκην και συχν επαναλαμβνει τα τελευταα λγια της ριας του ρωα, ενισχοντας τσι τη σημασα της.

    Πολ διαδεδομνο ταν και το bangzi qiang. Παλι υπρχε μνο στη βρεια Κνα, σμερα μως εναι γνωστ σ' λες τις περιοχς βρεια του ποταμο Yangzi. να ραβδ κτυπιται πνω σ' να ξλο, δνοντας το ρυθμ. Στα περισστερα υποεδη του υπρχουν οκτ διαφορετικο ρυθμο, με κυραρχο τον yiban sanyan (να κτπημα, τρα μτια), που αντιστοιχε στα 4/4 της δυτικς μουσικς. νας θασος bangzi qiang που φτασε στο Πεκνο πιθανν το 1780 κι μεινε εκε μχρι το 1785 μγεψε τους κατοκους του.

    Απ' λα μως τα μουσικ στυλ αυτ που ξεχρισε ιδιατερα εναι το kunqu, που και σμερα ακμη εναι πολ δημοφιλς στην Κνα. Τα ργανα που παζονταν στις παραστσεις του σαν το dizi, μια φλογρα απ μπαμπο ενς μτρου με 8 10 τρπες, που ταν και το πιο σημαντικ, το sheng, να λλο πνευστ ργανο απ καλμι μπαμπο, και το pipa, το λαοτο. Η μελωδα του εναι αργ, πως κι οι κινσεις πνω στη σκην, με μια πλοκ που διαθτει ελχιστη δρση. Η γλσσα εναι κλασικ, με πολλς ανεξγητες λογοτεχνικς αναφορς, που το καναν δυσνητο στον απλ λα. Το συνολικ αποτλεσμα εναι μια μελωδικτητα και μια λεπττητα, που συχν αγγζει τα ρια της μελαγχολας. Το kunqu γινε γργορα γνωστ ως «κομψ δρμα», σε αντθεση με το hua bu (λουλουδνιο δρμα) των μαζν, ρος που κλυπτε λα τ' λλα εδη δρματος εκτς απ το kunqu.

    Ιδιατερα η γυναικεα λεπττητα εναι να στοιχεο που ξεχωρζει. πως γρφει χαρακτηριστικ ο Cyril Birch, ετε εναι νδρες ετε εναι γυνακες αυτο που παζουν τους γυναικεους ρλους στο kunqu, το δρμα της σχολς Kunshan, μχρι σμερα αντιγρφουν στο βδισμ τους, τη στση τους, τον τρπο που κθονται (στην κρη της καρκλας), ανογουν μια βεντλια, σηκνουν να φλιτζνι, την εθραυστη κομψτητα των γυναικν των μανδαρνων, με τα δεμνα πδια, τη λυγερ μση και τα σφιχτοδεμνα στθη τους. (Cyril Birch, 1995, σελ. 18).

    Το 1559 το στυλ αυτ υπρχε μνο στη Su Zhou και στην γρω περιοχ, σε τριντα χρνια μως εχε εξαπλωθε ακμη και στο βορρ κι εξαπλθηκε τλος σ' ολκληρη τη χρα. νας κινζος λγιος χαρακτρισε το kunqu σαν τη πιο μελωδικ και ρομαντικ μουσικ απ την εποχ των Sui (581-618) και Tang (618-907). (βλ. Josephine Huang Hung, 1985, σελ. 159).

    O Wei Liang Fu, στον οποο οφελεται η δημιουργα του kunqu, γεννθηκε πριν το 1529. Στην αρχ ασχολθηκε με τη μουσικ του βορρ, ταν μως νας συνθτης αυτς της μουσικς τον επισκασε, στρφηκε στη μουσικ του ντου. Μελτησε τα διφορα στυλ και για μια ολκληρη δεκαετα αφοσιθηκε στη δημιουργα ενς νου μουσικο στυλ που γινε γνωστ ως kun shan qiang, απ μια σνθεση των hai yan qiang, zaju, yiyang και της ντπιας μουσικς shui mo tiao. To Kun shan qian στην εξλιξ του, ανμεσα στον 16ο και 17ο αινα, ονομστηκε kunqu. O Wei Liang Fu γραψε νες μελωδες και καθρισε τονικ συστματα και ρυθμος. Το αποτλεσμα ταν τσο αξιοθαμαστο, στε συχν προκαλοσε τα δκρυα των ακροατν. Σντομα το νο αυτ στυλ το ακολοθησαν πολυριθμοι μουσικο.

     Ο πρτος δραματουργς που συνδθηκε με τον Wei Liang Fu και προθησε το kunqu ταν ο Lian Po Lung Chen Yu, νας λγιος απ το Kun Shan του Kiang Su, που γεννθηκε και αυτς πριν το 1529 και πθανε το 1582. Ο Wei Ling Fu, καθηγητς της μουσικς ττε στη Su Zhou, γραψε τη μουσικ για το καλτερ του ργο, το "Xi Shi, Η μορφη" που θεωρεται το πρτυπο ργο του kunqu. Το τι το εδος εμφανστηκε στη Su Zhou, που ταν κατ την περοδο Ming το μεγαλτερο πολιτιστικ κντρο της Κνας κι να απ τα πιο αξιλογα οικονομικ της κντρα, βοθησε πολ σ' αυτ την εξπλωση.

     Το ργο αυτ αναφρεται στη νκη του βασιλι του Yue, πνω στον βασιλι του Wu της ανατολικς δυναστεας Zhou (γρω στον 3ο αινα π.Χ.), περιχει 45 σκηνς, 12 ρλους και 10 μελωδες. Αν και θεωρθηκε το ωραιτερο απ τα πριμα δρματα της πριμης Ming περιδου εξαιτας των λυρικν τραγουδιν του, κριτικαρστηκε αυστηρ για την ακατργαστη γλσσα του και τη χαλαρ πλοκ. χει μως τρα σημαντικ προτερματα: Πρτον, μεγλο αριθμ ρλων που εντενει την πλοκ. Δετερον, συνεννονται σ' αυτ βρειες και ντιες ρμες. Σε κθε στροφ υπρχει και μια ρμα. Τρτον, αποφεγεται το happy end. Η ηρωδα δεν εννεται με τον αγαπημνο της βασιλι, αλλ' αναγκζεται να φγει μ' να στρατηγ, παλι αγαπημνο της που εχε να τον δει πολλ χρνια.

    Στα επμενα πενντα χρνια (1529-1582), 77 συγγραφες γραψαν πνω απ 150 ργα, χοντας το "Xi Shi, H μορφη" ως πρτυπο. Ο Cyril Birch σχολιζει εκτεταμνα μιαν εκδοχ της ιστορας απ τον Liang Chen Yu (1521-1595) που χει τον ττλο "Το Κορτσι Που Πλνει Το Μετξι" και μεταφρζει εκτεταμνα αποσπσματα.[3]  Στο ργο αυτ, η μορφη Xi Shi, το κορτσι της Δσης, φεγει τελικ με τον αγαπημνο της.

    Η υπθεση εναι η εξς: Ο Fan Li, ο αγαπημνος της Xi Shi, γυρζει μετ απ 3ετ αιχμαλωσα με τον βασιλι του Gou Jian, του βασιλεου Yue, απ το βασλειο Wu, που ο βασιλις Fu Chai τους κρατοσε αιχμαλτους μετ την ττα τους. Ο βασιλις αυτς ζει μιαν ακλαστη ζω κι ο Fan Li προτενει στον βασιλι του, να του προσφρουν μιαν μορη γυνακα, στε να παραμελσει τις κρατικς του υποθσεις, και να μπορσει αυτ τη φορ να τον νικσει το βασλειο του Yue. Μπροστ στην αδυναμα να βρουν μια πρα πολ μορφη κοπλα, προτενει τελικ να στελουν την αγαπημνη του. Αυτ δχεται να θυσιαστε και τα πργματα εξελσσονται πως τα εχαν σχεδισει. μως για την τχη της ηρωδας και του αγαπημνου της υπρχουν διφορες εκδοχς στα διφορα ργα. Την πνιξαν νθρωπου του Wu, πνγηκε μνη της για να ξεπλνει την ντροπ της, στραγγαλστηκε με διαταγ του βασιλι, σζεται απ τον αγαπημνο της και φεγουν μαζ (η εκδοχ του ργου του Liang Chen Yu) αντιμετωπζουν κι οι δυο την αχαριστα του βασιλι κι ο Fan Li φεγει μνος του ( τελευταα εκδοχ στο χαμνο ργο του Zhou Mingdao, O Fan Li επιστρφει στις λμνες).

    Βλπουμε εδ επσης να κοιν μοτβο με πρα πολλ ργα kabuki, την αμφιταλντευση ανμεσα στο καθκον προς τον βασιλι και στα αισθματα της καρδις. Κι, πως και σ' αυτ, το καθκον χει προτεραιτητα. Εδ βλπουμε επσης το πολ γενικτερο μοτβο, της επικνδυνα μορφης γυνακας, που οδηγε τον ρωα στην καταστροφ. Η βιβλικ Δαλιδ, η ιστορικ Κλεοπτρα, η μυθιστορηματικ Xi Shi, εναι κποια απ τα πρσωπα που συντηρον αυτ το μοτβο. Η Xi Shi και η Κλεοπτρα εναι οι πιο γνσιες εκπρσωποι, γιατ δεν ξεγελον τον ρωα, αλλ απλ θολνουν την κρση κι αμβλνουν την ενεργητικτητ του, βυθζοντς τον στην ηδον. Εναι ν' απ τα κρια μοτβα του Καζαντζκη, απ τα πριμα θεατρικ ργα του (Φασγ) μχρι τα στερα μυθιστορματ του (Ο Τελευταος Πειρασμς), που η μορφη γυνακα προσπαθε να ξεστρατσει τον ρωα απ την υψηλ του αποστολ.

     Η επιτυχα του μθου της Xi Shi οδγησε και στη συνχει του, με τρπο ανλογο που η επιτυχα του κωμειδλλιου "Η Τχη Της Μαρολας" οδγησε στην συνχεια του "Μπρμπα Λινρδου". Ο Shan Ben γρφει το "Μαντλι Απ Πλατανφυλλο", που η Xi Shi, χοντας κερδσει μια μακροβιτητα στους ουρανος, κατεβανει στη γη για να κερδσει να τελευταο στοιχεο, ν' ανδρικ σπρμα, που θα της χαρσει την αθανασα. Μεταμφιεσμνη στην αγαπημνη του ρωα, θα δσει λαβ σ' να σωρ παρεξηγσεις, σε μια θαυμσια οικογενειακ κωμωδα, η οποα παρ' ολ' αυτ δε γνρισε την επιτυχα, εξαιτας της χαμηλς ποιτητας της μουσικς της.

    Δυο σημαντικο δραματουργο συνομλικοι του Liang Po Lung ταν ο Cheng Jo Jung και ο Chang Feng Chi, που ανκουν σε δυο ξεχωριστς ομδες ποιητν: Σ' αυτος που κατχουν δημσιο αξωμα κι χουν την υποστριξη του αυτοκρτορα και στους ελεθερους επαγγελματες. ταν ο αυτοκρτορας παψε να υποστηρζει τους πρτους, η δετερη ομδα γινε πολυπληθστερη.

     Ο Cheng Jo Jung ταν ο τελευταος αριστοκρτης ποιητς. Δισημο τον κανε το ργο του "Το Σπασμνο Δαχτυλδι Απ Νεφρτη". Σε 36 σκηνς περιγρφει το χωρισμ και την επαννωση του Wang Shang και της γυνακας του. Εικονογραφε αξιοθαμαστα τον κσμο των πορνν και παρουσιζει θαυμσια τη φιλργυρη τετραπρατη μαστρωπ. Κθε στχος και κθε ρλος χει μιαν εντελς μελετημνη και καθορισμνη λειτουργα σ' αυτ το ργο.

    O Chang Feng Chi (1527-1613) κατγεται απ τη Su Zhou. Απτυχε στις τελικς κρατικς εξετσεις κι τσι γινε επαγγελματας συγγραφας που γραφε κατ παραγγελα τα ργα του. παιρνε συγκεκριμνη αμοιβ για ποιματα γενεθλων. γραψε συνολικ ξι δρματα. Τα πιο γνωστ εναι "Ο Δρμος Με Τη Κοπλα" που δεχνει ναν ντρα να ενδιαφρεται περισστερο για τον πλεμο παρ για τις γυνακες, κι "Η Χαριτωμνη Τγρη", που ο γενναος κι αποφασισμνος στρατηγς Hua Yuan, στη πριμη περοδο Ming, εναι τοιμος με κνδυνο της ζως του να κτυπσει τον εχθρ. Το ργο αυτ αποτλεσε πρτυπο, για τη δημοφιλ κινζικη περα "Η Σφαγ Στο Tai Ping".

    O σγχρονς του ποιητς Li Kai Xien απ το Shan Tung, που εχε μια τερστια βιβλιοθκη, γραψε μνο δυο δρματα, το "Πολτιμο Ξφος" και την "'Ανοδο Στο Βωμ". Στο δετερο, -που αποτλεσε και το πρτυπο της σγχρονης κινζικης περας "Φυγ μσα στη νχτα"-, παρουσιζεται η αμφιταλντευση του Lin Chung ανμεσα στη φιλοπατρα και την αγπη για την οικογνει του, καθς του δνεται η ευκαιρα να σωθε απ τον εχθρ. Οι δραματουργο αυτο προετομασαν τη χρυσ εποχ του kunqu (1593-1661), με την εμφνιση των δο μεγαλοφυν δραματουργν, του Tang Xianzu και του Shen Ching.

    Ο Tang Xianzu (1550-1617) εναι νας απ τους πιο εξχοντες κινζους δραματουργος, περπου σγχρονος του Σαξπηρ. ταν τσο το πθος του για το δρμα, στε παραιτθηκε απ την υπαλληλικ θση που κατεχε για να αφοσιωθε αποκλειστικ στο γρψιμο. Εχε μια τερστια συλλογ δραμτων της περιδου Yuan, και η μελτη τους τον βοθησε πολ στη δικ του δραματουργα. Κθε ωραο στχο που συναντοσε τον βαζε μσα στα δικ του ργα.[4]

    Και τα 5 δρματα που γραψε σθηκαν. Την "Πορφυρ Φλογρα" τη ξεκνησε στα νιτα του, μως την ολοκλρωσε σ' ριμη ηλικα. Η "Πορφυρ Καρφτσα" αναφρεται σε μιαΝ αγπη χωρς ανταπδοση που χει σχεδν δυστυχισμνη κβαση. Η ιστορα του Nan Ke χει ως ηθικ επιμθιο, πως η αγπη εναι πιο πολτιμη απ τα πλοτη και τη δναμη. σο για το ηθικ επιμθιο της "Ιστορας Του Han Tan", εναι πως η αγπη εναι απλς να νειρο.

     Ως καλτερο ργο του μως θεωρεται το "Περπτερο Με Τις Παιωνες",[5]  με 55 σκηνς, απ τα μεγαλτερα δρματα της εποχς Ming. Η ηρωδα πεθανει για την αγπη ενς νδρα που εδε στο νειρ της. Αυτ μως η αγπη τη ξαναφρνει στη ζω, γιατ ο νδρας αυτς υπρχει στη πραγματικτητα και την αγπησε επσης ταν εδε μια προσωπογραφα της.

    Οι μορφοι στχοι εντυπωσιζουν εξσου θεατς κι αναγνστες, ιδιατερα τις κοπλες. ταν ττοια η δημοτικτητα του ργου και τσο το αγοραστικ κοιν, στε πεσε η τιμ του λλου αριστουργματος "Το Δυτικ Δωμτιο". νας ηθοποις πθανε πνω στη σκην πριν τελεισει μια δσκολη ρια, μια κοπλα πθανε απ θλψη ταν εδε αυτ το ργο και μια λλη πεσε στο νερ και πνγηκε, αφο δεν κατφερε να παντρευτε τον συγγραφα. Ελεγεες γρφηκαν γι' αυτ.

     Το ργο παρομοιστηκε με το "νειρο Θερινς Νχτας" του Σαξπηρ[6] και με το "Hanneles Himmelfahrt" του Hauptmann. Θεωρεται το αριστοργημα της κινζικης λογοτεχνας και μρη του παζονται ακμη και σμερα, στο στυλ kunqu. Βρκε επσης πρα πολλος μιμητς, πως ο Wu Bing στο ργο του "Ο Δυτικς Κπος" (Xiyuanji).

    Ο Wu Bing γεννθηκε το 1595 και πθανε το 1647. Το 1644 οι εισβολες απ την Μαντζουρα κατλυσαν τη δυναστεα Ming, την διαφθορ της οποας ο Wu Bing σατιρζει στην "Πρσινη Παιωνα", στις σκηνς των εξετσεων, που οι δυο υποψφιοι προσπαθον ν' αντιγρψουν, για να γελοιοποιηθον τελικ. Το ργο αυτ κατ τα λλα εναι μια ρομαντικ κωμωδα που μοιζει πολ με το "Πολς Θρυβος Για Το Τποτα" του Σαξπηρ. Παρ' τι καυτηριζει το καθεστς που υπηρτησε ως αντατος αξιωματοχος, υπρξε πιστς σ' αυτ και λγεται πως αυτοκτνησε παοντας να τρει, 3 χρνια μετ την εγκατσταση της μαντζουριανς δυναστεας Qing. γραψε συνολικ πντε μεγλα ργα.

     Αντθετα με τον Wu Bing ο Ruan Dacheng, που με μηχανορραφες και την υποστριξη του διεφθαρμνου ευνοχου Wei Zhongxian κατφερε ν' ανλθει στ' αντατα αξιματα, πρδωσε το καθεστς το οποο υπηρτησε. Στην ιστορα χει μενει ως νας προδτης, που μλιστα οδγησε τον μαντζουριαν στρατ και κατστρεψε μια πλη, οι ευγενες της οποας αρνθηκαν να τον δεχτον. Γεννθηκε το 1587 και πθανε το 1646, δυο χρνια μετ την εισβολ των Μαντζο. Εικζεται πως αυτοκτνησε, πιθανς απ ντροπ για τις πρξεις του.

     Απ τα 11 ργα που γραψε (σζονται τσσερα) ξεχωρζει το "Χελιδνι-Αγγελιοφρος", ργο που 'χει κι αυτ επηρεασθε απ το "Περπτερο Με Τις Παιωνες". Παχτηκε το 1644 στις εορταστικς εκδηλσεις στην ντια αυλ του Nanjing, που, σε μια προσπθεια σωτηρας του καθεσττος, εχεν ορκιστε ως αυτοκρτορας ο πργκιπας Fu.

     Η ηρωδα ερωτεεται τον Huo Duliang, τον οποο δεν χει δει ποτ, απ μια εικνα του, που πφτει κατ λθος στα χρια της, που απεικονζεται με τη γυνακα του, εταρα ταπεινς καταγωγς. Γρφει στχους σ' να φλο χαρτ που εκφρζουν τον ρωτ της. Το φλλο πφτει κτω, να χελιδνι τρχει, το αρπζει και το αφνει μπροστ στον Huo Duliang. Αυτς διαβζοντς το, καταλαβανει τι πρκειται για τον διο κι ερωτεεται τη γυνακα που το γραψε. Τελικ τη βρσκει και τη παντρεεται. Δεν ταν καθλου ασυνθιστο εκενη την εποχ, να 'χει κανες δυο γυνακες κι ακμη λιγτερο ασυνθιστο, να 'χει γυνακα και παλλακδα. Η ρομαντικ αυτ κωμωδα κορυφνεται στη τελευταα πρξη, που οι δυο γυνακες τσακνονται για τη πρωτοκαθεδρα κι ο συγγραφας μ' ναν ξυπνο τρπο τις βζει να συμφιλιωθον.

     Ο Cyril Birch, ο οποος μεταφρζει σκηνς του, πως κι απ το προηγομενο ργο του Wu Bing, το χαρακτηρζει πολ απολαυστικ, αλλ επσης αληθιν παρακμιακ (decadent), το υπερριμο φροτο της κομψτητας που βρσκεται στην παρδοση του Li Chuan (Tang Xianzu).[7]

     Ο δετερος μεγλος δραματουργς του kunqu ταν ο Shen Ching. Η ημερομηνα της γννησς του μας εναι γνωστη, ξρουμε μως τι το 1574 πρασε με δικριση τις κρατικς εξετσεις και κατλαβε κυβερνητικ θση. Η μουσικ ταν το πθος του, και για χρη της θυσαζε δραματικ εφφ στα ργα του. Απ τα 17 ργα που γραψε σθηκε μνο να ολκληρο, "Ο ντιμος ρωας", που στηρζεται στο μυθιστρημα "Οι Κλφτες Του Βλτου Ling Shan". O ρωας Wu Song σκοτνει μια τγρη για να δεξει τι θτει τη γενναιτητ του στην υπηρεσα των συνανθρπων του. Σκοτνει επσης τη νφη του και τον ερωμνο της, για να εκδικηθε το θνατο του αδελφο του.

     O Shen Ching δοκμασε τις δυνμεις του και στα ερωτικ δρματα, πως το "να Εδος Αγπης", αλλ δε μπρεσε να ξεπερσει το "Περπτερο Με Τις Παιωνες" του Tang Xianzu. Η συμβολ του στο θατρο εναι κυρως η εμμον του στο ρυθμ και τον τονισμ, καθς κι η χρση λακν αφηγσεων, γνωστν σε λους. Πολλο ποιητς τον ακολοθησαν, κυρως στις μουσικς καινοτομες του κι δρυσαν τη σχολ Wu Qiang. Οι πιο δισημοι οπαδο του σαν, ο Lu Tian Cheng κι ο Pu Shi Chen, που δυστυχς δε σθηκαν τα ργα τους, παρ μνο περιλψεις μερικν απ' αυτ. Του Lu Tian Cheng σθηκε να θεωρητικ ργο, με κριτικς αξιολογσεις δραμτων απ το τλος της περιδου Yuan μχρι την εποχ του.

     Την εποχ των αυτοκρατρων Kangxi και Qianglong της δυναστεας Qing (1662-1795) ρχισε η σταδιακ πτση του kunqu, καθς, πως γρφει η Josephine Huang Hung ξπεφτε λο και περισστερο σε μια απλ καλλιτεχνικ σκηση των δραματουργν, αντανακλντας λο και λιγτερο τη ζω. Με τη συνεχ του εκλπτυνση χασε την επιδοκιμασα του λαο.[8] H περα του Πεκνου αργτερα το εκτπισε εντελς. μως τη δεκαετα του '20 γνρισε μιαν αναβωση και στη Σαγκη δημιουργθηκε μια σχολ για την εκπαδευση των ηθοποιν. Επσης στην Σχολ Δραματικς Τχνης της Σαγκης εκπαιδεθηκαν απ το 1961 πρα πολλο ηθοποιο, κτω απ την καθοδγηση του Yu Zhenfei. Θασοι kunqu χουν περιοδεσει τις ΗΠΑ και την Ευρπη κι απ τις πιο δισημες σγχρονες επιτυχες του kunqu εναι μια διασκευ του "Μκβεθ", που γινε το 1987. Σμερα χει τη μεγαλτερη δημοτικτητα μετ την περα του Πεκνου.

     Πολλο συγγραφες γραψαν για το kunqu. Οι πιο σημαντικο σαν ο Hong Sheng απ το Ντο και ο Kong Shangren απ το Βορρ. Ο Hong Sheng γραψεν 11 δρματα, απ τα οποα πιο δημοφιλς στην εποχ του ταν το "Παλτι Της Μακρς Ζως". Αναφρεται στον ρωτα του αυτοκρτορα Ming Huang (712-755) της δυναστεας Tang και της παλλακδας του Yang Gui Fei. Οι δυο ερωτευμνοι δωσαν ρκο μπροστ στο Ανκτορο της Αιωνιτητας να μη χωρσουν ποτ. ταν σε μια επανσταση η παλλακδα αναγκστηκε απ τους επανασττες να κρεμαστε, ο αυτοκρτορας κρτησε τον ρκο του και πγε να της κρατσει για πντα συντροφι στο Ανκτορο της Σελνης. Η ιστορα αυτ αποτλεσε το θμα πολλν ργων, πως "Η Ιστορα Της Αινιας Λπης" του Chen Hong. Σε μια ημρα πνθους για τη βασιλομτορα εχε την ατυχ ιδα να παρουσισει αυτ το ργο. Τιμωρθηκε σκληρ γι' αυτ την επιλογ, χασε τη θση του κι εκδιχτηκε απ τον Λογοτεχνικ μιλο. Μλις εχε περσει τα 50 ταν πεσε μεθυσμνος απ να ιστιοφρο στο νερ και πνγηκε. νας φλος του γραψε γι αυτν σ' να ποημ του: «Ο δσκαλος συνθτει στχους, η πρτη γυνακα παζει το λαοτο, η δετερη τραγουδει. Τι εικνα ευτυχισμνης αρμονας»!

    Ο Kong Shangren (1648-1718) ταν απγονος 64ης γενις του Κομφοκιου. Παρτησε τα διφορα αξιματ του και γρισε το 1672 στη γεντειρ του, το Chu Fu του Shan Tung κι ασχολθηκε με τη δραματουργα. Το αριστοργημ του "Η Βεντλια Της Ανθισμνης Ροδακινις" (Tao Ηua Shan), μια θρηνωδα για τη πτση της δυναστεας Ming, μαζ με το "Παλτι Της Μακρς Ζως" θεωρονται τα δυο αριστουργματα της δυναστεας Qing. Το πρτο μως εναι ελαφρ υποδεστερο του δετερου, καθς παρουσιζει κποιες ανιστητες στη ρμα και τη μετρικ. Αξζει να αναφρουμε πως στη "Βεντλια Της Ανθισμνης Ροδακινις" εμφανζεται ο Ruan Dacheng, ο προδτης δραματουργς που αναφραμε πιο πριν, ως αρνητικς χαρακτρας φυσικ.

     Το ργο, που σμφωνα με τις προθσεις του δημιουργο του γρφηκε για ν' αρσει τσο στους μορφωμνους σο και στον απλ λα, χει διπλ πλοκ. Αναφρεται την ταραχδη περοδο της ανατροπς της διεφθαρμνης δυναστεας Ming απ τους Μαντζουριανος εισβολες το 1644, που αποτελε το φντο μιας ιστορας αγπης.

     Μια κοπλα πληγνει το πρσωπ της για να πεθνει και ν' αποφγει τσι να παντρευτε κποιον αξιωματοχο, προδδοντας τον αγαπημνο της. Το αμα τρχει απ το πρσωπ της και βφει λη τη βεντλια. νας ζωγρφος που τη βλπει κνει μ' αυτ, μιαΝ εξαιρετικ εικνα ανθισμνης ροδακινις, προσθτοντας πρσινα φλλα. Μετ απ πολλς περιπτειες, ρωας κι ηρωδα συναντιονται τυχαα σ' να να. Εναι τση η χαρ τους που ξαναβλπονται, στε ξεχνον προς στιγμ τη δειν πραγματικτητα που βρσκονται.

    Στο ργο βλπουμε επσης το αγαπημνο μοτβο, τσο των γιαπωνζων σο και των κινζων, της σγκρουσης καθκοντος κι αισθημτων: της πατρικς αγπης του στρατηγο για τον στασιαστ γιο και της πστης του στον αυτοκρτορα.[9]

    Στην περοδο διακυβρνησης των αυτοκρατρων Kangxi και Qianglong (1736-1795), γρφηκαν ορισμνα αριστουργματα, μως δεν εναι γνωστ τα ονματα των συγγραφων τους οτε ο χρνος συγγραφς τους. "Το Σιδερνιο Κρνος" και "Για Τη Πστη" αναφρονται και τα δυο στην ιστορα μιας κυρας της αυλς, που απ αγπη προς τον αυτοκρτορα σκτωσε τον αδελφ του.

    Δυο λλα δρματα δεν ταν δισημα μνο στην εποχ τους, αλλ και σμερα. Το "σπρο φδι" και "Το νειρο Της Πεταλοδας". Το 2ο αναφρεται στον Zhuang Zi, ναν απ τους τσσερις μεγλους φιλοσφους της Κνας. Ο μθος εναι γνωστς σ' λους τους κινζους. Ο φιλσοφος θλησε να δοκιμσει τη πστη της γυνακας του, θμα πολ γνωστ στην κινζικη δραματουργα μχρι τις μρες μας. Μια μρα ρχεται σπτι και λει στη γυνακα του πως εδε μια χρα να στεγννει το τφο του ντρα της για να ξαναπαντρευτε. Η γυνακα του την ειρωνετηκε. Ο φιλσοφος που θελε να τη δοκιμσει, υποκρνεται πως πθανε. Τον βλανε στο φρετρο κι λθαν φλοι να συλλυπηθονε. Ανμεσ τους ταν κι νας νεαρς, που η γυνακα του τον ερωτετηκε αμσως και τον παντρετηκε πριν τη ταφ. μως ο νος αρρστησε κι νας γιατρς επε πως θα τον σωζε ο εγκφαλος ενς ζωντανο στω ενς πρσφατα πεθαμνου ανθρπου. Η γυνακα σκφτεται αμσως να βγλουν το μυαλ του πεθαμνου συζγου της. Ανογουν το φρετρο κι αυτς, ολοζντανος, τη ρωτει ποιος εναι αυτς ο νεαρς. Η γυνακα νιθει ττοια ντροπ που κρεμιται. Ττε ο Zhuang Zi κτυπ το κμβαλο και τραγουδ τι «η ζω εναι νειρο». Ο Zhuang Zi επσης εχε παρομοισει τη ζω με το φτερογισμα μιας πεταλοδας, που τη μια εναι εδ, την λλη εκε και πουθεν δεν εναι.[10]

    Η υπθεση του "σπρου φιδιο"εναι η εξς: ν' σπρο φδι μεταμορφνεται σε γυνακα και παντρεεται να νεαρ ντρα. νας καλγερος αποκαλπτει την πραγματικ της φση, τη συλλαμβνει, σζοντας τσι τον νεαρ. Σημεινουμε τη τατιση γυνακας και φιδιο, σ' αντθεση με τη βιβλικ παρδοση που λειτουργον συμπληρωματικ, ως φορες του κακο.[11]

    Αξζει μως ν' αναφρουμε εδ, την ανατροπ που κανε ο Tian Han στο μθο, στην ομνυμη περα του Πεκνου την οποα συνθεσε το 1953. Εδ το σπρο φδι παρουσιζεται ως καλς χαρακτρας κι ο καλγερος ως κακς, απ τα χρια του οποου σζεται τελικ κι επιστρφει στον αγαπημνο της. Η ανατροπ αυτ συμβολζει την απελευθρωση της κινζας γυνακας απ τα φεουδαρχικ δεσμ και κυρως απ τις τρεις επιταγς που τις επιβλλει η κομφουκιαν διδασκαλα: υποταγ στον πατρα, υποταγ στο σζυγο κι ταν αυτς πεθνει, υποταγ στο γιο.[12]

     Το yiyang qiang, για το οποο μιλσαμε πιο πριν, ρχισε να παρακμζει στις αρχς του 15ου αινα. μως ο Tan Lun πτυχε την ανανωσ του στη δεκαετα του 1470 εισγοντας σ' αυτ το στυλ baiyan απ την επαρχα Zhejian. Ανανεωμνο το yiyangqiang εξαπλθηκε και στις λλες επαρχες μ' αρκετς μως αποκλσεις. Πολ κοντ στο αρχικ στυλ yiyangqiang παρμεινε το xianju στην επαρχα Hunan, αντθετα απ το jingqiang (Beijing qiang, μελωδες του Beijing (Peking), δηλαδ της «πρωτεουσας του βορρ») που απκλινε αρκετ απ το yiyangqiang.

    To jingqiang ταν ν' απλ θατρο μ' εκολα κατανοητς, υπερβολικς χειρονομες κι ακατργαστες μελωδες. Χρησιμοποιοσε, πως και το kunqu, τα qupai, σντομα τραγοδια μ' αυτοδναμο χαρακτρα, που προρχονταν απ λακ τραγοδια. Επειδ η γλσσα τους ταν δυσνητη, νας ηθοποις στη συνχεια αναφερταν στο περιεχμεν τους σε γλσσα κατανοητ. Τη θεματικ του το jingqiang την αντλοσε σχεδν απ παντο: απ μθους παραμθια, ιστορικ επεισδια, απ ργα kunqu, καθς κι απ τα zaju της εποχς Yuan και chuanqi της εποχς Ming.

    να ιδιατερο χαρακτηριστικ εναι η παρξη χορωδας, που παιρνε και συνχιζε το τραγοδι ενς τραγουδιστ (εδ παρατηρομε μια ομοιτητα με το θατρο Ν) αναφερμενη στον χαρακτρα, στα αισθματ, στα κνητρα της δρσης του, καθς και στο κλμα της κθε σκηνς, επειδ λγοι καθωσπρεπισμο, ευαισθησας θλψης δεν επτρεπαν στον ρωα να το κνει.

     Το jingqiang γνρισε στα μσα του 18ου αινα μια ναν νθιση, με τη δημιουργα μικτν θισων jingqiang και kunqu. μως η νθιση αυτ κρτησε πολ λγο. Εκτς απ το jingqiang παζονταν στο Πεκνο κι λλα εδη μουσικο θετρου, πως το luoluoqiang nanlu απ την επαρχα Hubei, το liuziqiang και το qinqiang. Το τελευταο αυτ ταν και το σημαντικτερο.
    Η ονομασα του προρχεται απ το βασλειο Qin, που υπρξε πριν το 200 π.Χ., και βρισκταν στην σημεριν περιοχ της επαρχας Shaanxi. λα τα βασλεια της εποχς ενοποιθηκαν στη συνχεια στην αυτοκρατορα των Han. νας απ τους ηθοποιος που λθαν το 1779 στο Πεκνο για την εβδομηκοστ επτειο των γενεθλων του αυτοκρτορα Qianlong ταν κι ο Wei Zhangsheng (1749-1802), ο οποος παιζε το γυναικεο ρλο της Ηuadan, της ζωηρς και δυναμικς νεαρς γυνακας.
     Αυτς δωσε μια ναν θηση στο qinqiang, εισγοντας το ντονο μακιγιζ κι να νο στυλ κμμωσης. Η πιο σημαντικ του μως καινοτομα ταν η επινηση των caiqiao, των ξυλοπδαρων που επτρεπαν στον ηθοποι να μιμηθε το βδισμα της γυνακας με τα δεμνα πδια. ταν τσο μικρ, που μλις χραγαν τα δχτυλα. Το νω μρος του παπουτσιο δενταν γρω απ το κτω μρος του ποδιο κι τσι ο ηθοποις κυριολεκτικ περπατοσε στα δκτυλα. Η χρση τους καταργθηκε το 1950, απ τη κομμουνιστικ κυβρνηση.
    Οι πολιτικο υπαινιγμο σαν πρκληση για την εξουσα, που δεν βλεπε επσης με καλ μτι τη δημοτικτητα αυτο του λακο θετρου, που 'χε αποσπσει τ' αντερα καλλιεργημνα στρματα απ το kunqu. τσι το qinqing απαγορετηκε το 1782. νας ισχυρς πολιτικς μως, ερωμνος του Wei Zhangsheng, κατφερε στε να μη τεθε σε ισχ η απαγρευση. Μια να μως απαγρευση το 1785 οδγησε στο τλος του qinqiang, το οποο δεν αναβωσε ποτ.

-------------------------------------------------------------------
[1]  Κατ τον Boris Riftin εναι ο 16ος (Riftin, 1964, σελ. 133). Μικρς αποκλσεις, κυρως μιας μονδας σε χρονολογες, βρκαμε συχν στη βιβλιογραφα μας. Σ' να εισαγωγικ ργο μως πως το δικ μας νομζουμε πως δεν χει τση σημασα, η επιλογ που κναμε.
[2]  Εναι αξιοσημεωτο, τι στη Κνα δεν αναδεχτηκε καννας μεγλος θεωρητικς του θετρου, πως ο Αριστοτλης ο Zeami, ργο πως"το Natyasastra"στην Ινδα. Υπρξαν μως αρκετο ελσσονες. Το 1959 εκδθηκε στο Πεκνο να 10τομο ργο με ττλο "Συλλογ Δοκιμων Για Το Κινζικο Κλασσικ Δρμα", 48 τον αριθμ, που γρφηκαν απ τον 8ο μχρι τον 19ο αινα. (Riftin, 1964 σελ. 131).
[3]  Cyril Birch, 1995, σελ. 64-105.
[4]  Κυρως στο ργο του Tang Xianzu αναφρεται η S. A. Cerova στο βιβλο της "Κινζικο θατρο και παραδοσιακο κινζικοι θασοι" (S. A. Cerova, 1990).
[5]  Παρεμπιπτντως, η παινια χρησιμοποιεται μεταφορικ στη καθημεριν ομιλα για να δηλσει μιαν ελκυστικ να γυνακα κι ιδιατερα τα γυναικεα γεννητικ ργανα. "ταν πφτουν σταγνες δροσις, η παινια ανογει" (Jo Riley, 1997, σελ. 240).
[6]  Βλπε Cyril Birch, 1995, σελ. 152-153.
[7]  Cyril Birch, 1995, σελ. 247.
[8]  Josephine Huang-Hung, 1985, σελ. 172.
[9]  C.H.Wang, "The Double Plot Of Tao Hua Shan", στο Yun-Tong Luk (ed), "Studies in Chinese-Western Comparative Drama", Hong Kong, 1990, "The Chinese University Press", σελ. 70.
[10]  Zhuang Zi - [Chuang Tze]

"One day about sunset, Zhuangzi dozed off and dreamed that he turned into a butterfly.
He flapped his wings and sure enough he was a butterfly...
What a joyful feeling as he fluttered about, he completely forgot that he was Zhuangzi.
Soon though, he realized that that proud butterfly was really Zhuangzi who dreamed he was a butterfly, or was it a butterfly who dreamed he was Zhuangzi!
Maybe Zhuangzi was the butterfly, and maybe the butterfly was Zhungzi"?
                      μετφραση Brian Bruya  (απ site στο ντερνετ).

[11]  Στην ιστοσελδα www.chinapage.com/xwang υπρχει δεσμς που περιχει περληψη του ργου και 5 λλοι δεσμο με περιλψεις ργων της περας του Πεκνου, ανμεσα στις οποες και το "Ορφαν της οικογνειας Zhao" κι "H μεθυσμνη παλακδα", ργα για τα οποα αναφερμαστε στη παροσα εργασα μας. Ενδιαφρουσα εναι επσης κι η ιστοσελδα  http://www.chinapages.com/culture/jj_bte.htm
 [12]  To ργο υπρχει σ' ελληνικ μετφραση απ τη Κωστολα Μητροπολου (Han Tien, "To σπρο φδι", Αθνα, 1962, Φξης).
-----------------------------------------------------------------------

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Jinju, η περα Του Πεκνου 

                                        Η Δημιουργα

    To 1789 λθαν στο Πεκνο για να συμμετσχουν στον εορτασμ της ογδοηκοστς επετεου των γενεθλων του αυτοκρτορα Qianlong τσσερις θασοι, ο sanqing (τρεις χαρς) sixi (τσσερις χαρς), hechun (αρμονα της νοιξης) και chuntai (ανοιξιτικη σκην), που ονομστηκαν οι τσσερις μεγλοι θασοι anhui, χι γιατ προρχονταν λοι απ την επαρχα anhui, αλλ γιατ το στυλ huixi ταν πολ δημοφιλς σ' αυτ την επαρχα κι τσι σοι θασοι παιζαν μ' αυτ το στυλ ονομζονταν θασοι anhui.

    Το erhuang, να απ τα στοιχεα του huixi, εξελχθηκε αργτερα σε να απ τα πιο σημαντικ στοιχεα της περας του Πεκνου. Για την προλευσ του υπρχουν διφορες εκδοχς, στις οποες δεν χρειζεται να αναφερθομε, παρ μνο στην επικρατστερη, τι προρχεται απ τις περιοχς Huanggang και Huangpi της επαρχας Hubei, δηλαδ απ τις δο (er) Huang.

    Μσω της πλης Anqing, στις εκβολς του κτρινου ποταμο, που αποτελοσε εμπορικ και πολιτιστικ κντρο της εποχς, το huixi δχτηκε και αφομοωσε στοιχεα απ το yiyangqiang, kunqu και qinqiang. To κοιν της πρωτεουσας δχτηκε με ενθουσιασμ τους θισους anhui, οι οποοι κλυψαν το κεν πoυ φησε η απαγρευση του qinqiang. H διλεκτος του anhui τους ταν αρκετ ακατανητη, μως η υψηλ τχνη των ηθοποιν αναπλρωνε αυτ το μειονκτημα. Το ρεπερτριο ταν ιδιατερα πλοσιο, φτνοντας τα 2000 ργα. φεραν επσης μια ακμα καινοτομα, τα ργα wugong, πολεμικ ργα με σκηνς μχης και ακροβατικ.

    Τα ργα αυτ αναπτχθηκαν στα μσα του 17ου αινα κι αρχικ σαν πολ ελεθερα, μως γργορα εξελχθηκαν με αυστηρ καθορισμνες κινσεις. Απ εδ προρχονται οι θεαματικς κινσεις και τα λματα της περας του Πεκνου. Η μεγλη επιτυχα του huixi των θισων anhui οδγησε πλι στην πτση του kunqu και του jingqiang. Οι ηθοποιο των τελευταων προσκολλθηκαν στους θισους anhui και πλοτισαν το huixi με τις τεχνικς τους. Το 1798, πως θα περμενε κανες, απαγορετηκαν οι παραστσεις λων των θετρων, με εξαρεση εκενα που παιζαν kunqu και jingqiang. τσι χουμε μια αντιστροφ αυτ τη φορ, οι θασοι anhui παζουν kunqu και jingqiang για να επιβισουν.

    Απ το 1805 το στυλ erhuang του huixi ρχισε να ξεχωρζει, και η επιτυχα του οδγησε πλι στην πτση του kunqu και του jingqiang. Οι θασοι anhui κατλαβαν τις σημαντικτερες θεατρικς αθουσες του Πεκνου. Οι 4 θασοι που αναφραμε κυριρχησαν στην θεατρικ ζω του Πεκνου εκενη την περοδο. Ο θασος sanqing πρε τα σντομα ργα του huixi και με την επαφ του με το θατρο των καλλιεργημνων στρωμτων τα ανπτυξε σε κταση, και πλοτισε επσης το ρεπερτριο αντλντας απ την ιστορα, τη λογοτεχνα και τα ργα kunqu. Ο θασος hechun διακρινταν για τις πολεμικς σκηνς, εν ο θασος sixi για την μεγλη χρση μουσικς kunqu. O θασος chuntai ξεχριζε με τον μεγλο αριθμ νεαρν ηθοποιν που εχε.

    Μετ το erhuang, το δετερο μουσικ στυλ της περας του Πεκνου εναι το xipi, η πιο σημαντικ μουσικ φρμα του hanxi. To hanxi ταν να λακ μουσικ θατρο που αναπτχθηκε τον 18ο αινα στην επαρχα Hubei, απ μια απ τις παραλλαγς του qinqiang, σε συνδυασμ με τοπικς φρμες ης περιοχς Xiangyang. To τραγοδι σ' αυτ την περιοχ λγεται χι ge, αλλ pi και καθς οι κτοικοι ξεραν την προλευσ του απ τα δυτικ, το ονμασαν xi (δυτικ) pi. Ενδχεται μως να υπρχαν στοιχεα hanxi στο huixi, πριν την πορεα του δετερου στο Πεκνο. Πντως το hanxi υπρξε ως ανεξρτητο στυλ στο Πεκνο ανμεσα στο 1790 και 1828, αλλ με πολ μικρτερη απχηση απ' τι το huixi με το μουσικ στυλ erhuang.

    Ανμεσα στο 1828 και 1832 λθαν αρκετο ηθοποιο απ την επαρχα Hubei στο Πεκνο και προσχρησαν στους θισους anhui, φρνοντας μαζ τους το στυλ xipi. Αργτερα τα δυο στυλ ενθηκαν στο pihuang, δνοντας το καινοριο αυτ εδος μουσικο θετρου που ονομστηκε αργτερα περα του Πεκνου.

    Εκτς απ την περα του Πεκνου υπρχουν και λλες τοπικς περες, πως η Καντονζικη, του Shaoshing, της Ταβν, του Si Chuan, κ.. Διαφρουν κυρως στην τεχνικ της παρστασης, στα κοστομια, τη μουσικ, το τραγοδι, τη δρση και τη διλεκτο. Αυτ τα στοιχεα δεν εναι τσο δεμνα με την παρδοση σο στην περα του Πεκνου. Οι ηθοποιο μπορον να διαλξουν ποιο χρμα θλουν για τα κοστομια τους, και στην ορχστρα μπορον να χρησιμοποισουν ακμα και δυτικ βιολι.

    Τα τετρακσια τσα ργα της περας του Πεκνου χωρζονται σε πολεμικ και σε πολιτικ. Στα πολιτικ βλπουμε αναπαραστσεις της καθημερινς ζως και των δυσκολιν της, και σχεδν πντα χουμε σγκρουση του καλο με το κακ. Η ενρετη κοπλα υποφρει στα χρια του κακοργου, μως στο τλος ρχεται ως απ μηχανς θες συνθως κποιος αντερος αξιωματοχος μια υπερφυσικ δναμη, και τη σζει. Το κακ πντα τιμωρεται στο τλος, τσο στα πολιτικ σο και στα πολεμικ ργα. Η αρετ, η εντιμτητα, η δικαιοσνη, η φιλοπατρα και η αγπη για τα παιδι εναι οι ιδες που διαπνουν τη δραματουργα της περας του Πεκνου.

    Ο χαρακτρας της περας του Πεκνου εναι επεισοδιακς κι τσι μια βραδι αποτελεται απ σκηνς απ διφορες περες, αν και υπρχει σμερα η τση να παζεται μια μνο περα. Οι θεατς ρχονται συχν πολ καθυστερημνοι, μπαινοβγανουν κατ τη διρκεια της παρστασης, και μνο στις σημαντικς σκηνς φανονται να προσηλνονται.

                                         Η Σκην

    Οι πιο παλις θεατρικς σκηνς ταν εκενες που αναπτχθηκαν στα πλασια των ναν, και υπρχαν τουλχιστον στην περοδο των δυναστειν Song και Qin. Μνο η σκην ταν στεγασμνη, εν οι θεατς σαν σε ανοικτ χρο, ρθιοι. Στη συνχεια χουμε τις σκηνς των τεοπωλεων (cha yuan, κποι του τσαγιο), μοιες με τις προηγομενες, που λο το κτριο ταν στεγασμνο, και χι μνο η σκην. Οι θεατς παρακολουθοσαν την παρσταση πνοντας τσι, μασουλντας καρπουζσπορους, μιλντας μεταξ τους, εν οι ηθοποιο και οι μουσικο συνχιζαν να παζουν απτητοι πνω στη σκην. Η φαλτστο φων του xiao sheng πιθανν οφελεται στην ανγκη να μπορε να ακογεται μσα σε λη αυτ τη φασαρα, και οι πλατις, υπερβολικς χειρονομες των ηθοποιν εχαν ως στχο να μπορσουν να τραβξουν την προσοχ του κοινο.[1] Εισιτριο δεν υπρχε. Οι θεατς παρακολουθοσαν τη παρσταση πληρνοντας απλς το τσι που πιναν.

    Η παραδοσιακ σκην εναι τετργωνη, με δυο λουστραρισμνους στλους μπροστ. Το κοιν βλπει και απ τις τρεις πλευρς. Στο βθος υπρχει μια αυλαα, την οποα σηκνει ο χειριστς αντικειμνων για να μπουν οι ηθοποιο. Μπανουν απ αριστερ και φεγουν απ δεξι πως βλπει το κοιν. ταν ξαναβγον απ αριστερ, αυτ σημανει τι επιστρφουν στο μρος απ που λθαν.

    Τα μνα αντικεμενα που υπρχουν στη σκην εναι να τραπζι και δυο καρκλες, που χρησιμοποιονται για να αναπαραστσουν τα πντα, απ να κρεβτι μχρι την κορυφ ενς βουνο. Ανλογα με την περσταση χρησιμοποιονται και λλα αντικεμενα για να δηλσουν κτι. Για παρδειγμα, δυο σημαες με να τροχ ζωγραφισμνο πνω τους, που τις κρατει νας ακλουθος, συμβολζουν την μαξα. να κουπ σημανει τι αυτς που το κρατει βρσκεται σε βρκα. Μικρς σημαες που χουν πνω ζωγραφισμνα ψρια, κματα μαρες γραμμς δηλνουν τρικυμα καταιγδα. Μπλε σημαες δηλνουν θλασσα ποτμι.[2]

    Παλι, μετ απ μια εξαντλητικ σκην, ο χειριστς αντικειμνων, οι συγγενες και οι φλοι των ηθοποιν ανβαιναν πνω και τους πρσφεραν τσι. Τρα αυτ απαγορεεται. Σμερα επσης χρησιμοποιεται και μπροστιν αυλαα, για να δεχνει την αρχ και το τλος μιας σκηνς. νας ηθοποις που διαγρφει κκλους στη σκην σημανει τι διασχζει πολλ χιλιμετρα. Αν κρατει να μαστγιο, σημανει τι εναι φιππος. Γενικ εξαρτται απ την ικαντητα του ηθοποιο αν το κοιν θα αναγνωρσει τι η δρση συντελεται σε να ανκτορο, στο μπουντουρ μιας κυρας σε να πεδο μχης. Η ιλουζιονιστικ ψευδασθηση της πραγματικτητας με το ρεαλιστικ παξιμο, τα πλοσια σκηνικ αντικεμενα και τα ντεκρ εναι γνωστη στην περα του Πεκνου, και γενικ στο ασιατικ θατρο. μως, καθς η Κνα δχεται σμερα καταιγιστικ τις δυτικς επιρρος, αρχζουν να χρησιμοποιον σκηνικ στα σγχρονα ιστορικ δρματα και στα ργα με σγχρονα θματα, συχν τσο ρεαλιστικ, στε δεν μνει τποτα στη φαντασα να συμπληρσει.

                                               Οι Ρλοι

    Οι ρλοι στο nanxi του 12ου αινα και μεταγενστερα σαν 7 κι αποτλεσαν τη βση για τα μεταγενστερα στυλ του κινζικου θετρου. Στην περα του Πεκνου φτασαν τους δκα, μως σμερα χουμε μνο τσσερις: τον sheng (αντρικ ρλο), τον dan (γυναικεο ρλο), τον jing hualiang (βαμμνο πρσωπο), και τον chou (κλουν. H λξη κυριολεκτικ σημανει σχημος). Σ' αυτος θα προσθσουμε και τον mo, να βοηθητικ ανδρικ ρλο, κρια αποστολ του οποου ταν να αποκαλψει την υπθεση στους θεατς, στην αρχ του ργου.

    Στους ρλους αυτος υπρχουν υποδιαιρσεις. να βασικ στοιχεο υποδιαρεσης εναι η ηλικα. τσι χουμε τον xiaosheng, τον νεαρ, και τον laosheng, που παριστνει μορφωμνους και αξιοπρεπες νδρες, υψηλος αξιωματοχους και αυτοκρτορες. Φορει γνια. να λλο στοιχεο υποδιαρεσης εναι σε ποια κατηγορα ργων παζουν, στα πολεμικ στα πολιτικ. Οι wusheng εναι οι στρατηγο, αλλ και λοι οι χαρακτρες που παρνουν μρος σε μχες. Μπορε να υπρξει και συνδυασμς σ' αυτς τις κατηγοριοποισεις, πως ο wuxiaosheng.

    Στους γυναικεους ρλους χουμε τις εξς υποκατηγορες: την qing yi (στη κυριολεξα σημανει μπλε φρεμα) και παριστνει την σοβαρ αφοσιωμνη κρη, σζυγο, ερωμνη μητρα, την huadan, την ζωηρ και τσαχπνα κοπλα, τη wudan, γυνακα πολεμιστ, τη daomadan, γυνακα σ' ελαφρ πολεμικ ρλο και τη laodan, ηλικιωμνη σεβσμια γυνακα.

    Παλι τους γυναικεους ρλους τους παιζαν ντρες. H πρακτικ αυτ ξεκνησε στις αρχς του 18ου αινα, στην εποχ του αυτοκρτορα Qianlong, ταν απαγορετηκε στις γυνακες να εμφανζονται στην δια σκην με τους ντρες (και στις γυνακες να παρακολουθον θεατρικς παραστσεις). ταν ιδιατερα απαιτητικ η τχνη της μμησης της γυνακας, και μλιστα του αργο, αξιοπρεπος βαδσματος της ηλικιωμνης γυνακας. Λγεται τι οι ηθοποιο δεν μποροσαν να θεωρσουν τον εαυτ τους τλειο, παρ μνο αν μποροσαν να περπατσουν κρατντας μια βορτσα ανμεσα στα γνατ τους χωρς να τους πσει.[3] μως η κομουνιστικ κυβρνηση απαγρευσε αυτ την πρακτικ. Ο Mei Baojiu, ο εγγονς του Mei Lanfang, πρπει να εναι απ τους τελευταους εναπομεναντες. Μνο για κωμικος γυναικεους ρλους μπορον να χρησιμοποιηθον σμερα ντρες, πως συμβανει και στο δυτικ θατρο.

    Οι jing (βαμμνα πρσωπα) εναι συνθως πολιτικο, πολεμιστς, ρωες, δαμονες ψευτοπαλληκαρδες. Χωρζονται και αυτο σε wenjing, πολτες, και wujing, πολεμιστς. Οι δετεροι εναι ιδιατερα ικανο στις πολεμικς τχνες.

     Οι κλουν χουν να μπλωμα μηκ-απ γρω απ τη μτη και τα μτια τους. Σμερα εναι σπρο, αλλ τον 12ο αινα ταν μαρο. Οι κλουν εναι συχν αστεοι, ανητοι και αδξιοι, αλλ σχεδν πντα θετικο χαρακτρες, απλο και ειλικρινες. Καμι φορ μως εναι παλινθρωποι και προδτες. χουμε και εδ τους πολιτικος και τους πολεμικος κλουν.

    Τλος υπρχει κι ο χορς (long, δρκος & tao, αυτο που ακολουθον), που 'ναι στρατιτες, υπηρτριες, κ.λ.π. 4, 6, 8 τομα, μ' διο ψος κι δια εμφνιση.

                                     νδυση & Κμμωση.

    Σ' αντθεση με την απλτητα της σκηνς, η ενδυμασα στην περα του Πεκνου εναι πρα πολ πλοσια. Δεν αποβλπει στην ιστορικ ρεαλιστικ πισττητα, και γι αυτ δεν αντιστοιχε σε συγκεκριμνη ιστορικ περοδο, εποχ του τους, ρα της ημρας περσταση. Με βση την ενδυμασα της δυναστεας Ming (1368-1644), χουν αναπτυχθε ενδυμασες στις οποες αναμεχθηκαν διφορα στυλ.

    Κριο νδυμα εναι ο χιτνας. Παλι εχαν δικαωμα να φορον χιτνα μνο τα μλη της αυτοκρατορικς οικογνειας και της αριστοκρατας. ταν μως τον 18ο αινα ο αυτοκρτορας Qianlong τον εδε σε μια παρσταση kunqu, δωσε εντολ να γενικευθε η χρση του στο θατρο.

    Ο πιο επιβλητικς χιτνας εναι αυτς που φορει ο αυτοκρτορας, με ζωγραφισμνο πνω του να δρκο, σμβολο της αυτοκρατορικς εξουσας. Το χρμα του εναι κτρινο. Το καφ το σπρο χρμα στο χιτνα χαρακτηρζει τους ηλικιωμνους αξιωματοχους, το κκκινο τους τμιους, το μαρο τους βαιους και παρορμητικος χαρακτρες. Υπρχουν επσης διφορες διαβαθμσεις. Και η παραμικρ λεπτομρεια στο στολισμ υπαγορεεται απ αυστηρος καννες.

    Τα κοστομια διακρνονται επσης σε πολιτικ και στρατιωτικ. Τα πολιτικ χωρζονται σε τρεις ομδες, τα στρατιωτικ σε δο. Υπρχουν επσης και ξεχωριστς ονομασες, πως το σακκι με την μπλε φδρα (blue lined) που λγεται tieh tse και δηλνει τον φοιτητ.
     Στα ξεχωριστ στοιχεα της στρατιωτικς ενδυμασας εν' oι 4 σημαες στη πλτη του πολεμιστ, που αποτελε στυλιζρισμα των βελν στη φαρτρα. Επσης τα μακρι κυματιστ μανκια (να με ενμιση μτρο μετ τα μανικτια) σε πολλος ανδρικος και γυναικεους ρλους, που επιτρπουν στον ηθοποι να επιδεξει να μεγλο αριθμ κινσεων, πως το μανκι που απωθε, που κρβει ,τι λγεται, που μεταμφιζει τον ηθοποι, που χαιρετ αποχαιρετ, που επιζητε την προσοχ, που ξεσκονζει, που κλαει κρβει το πρσωπο. Συνολικ υπρχουν 50 ττοιες κινσεις.

    Ο αυτοκρτορας φορει να καπλο με μαργαριτρια που μοιζει με φονικα, με φοντες να κρμονται και απ τις δυο μερις. Παρμοιο καπλο φορον και οι ηγτες λακν εξεγρσεων. Στο κλυμμα της κεφαλς του στρατιωτικο εναι προσαρμοσμνα φτερ απ την ουρ φασιανο και ουρς αλεποδων. ταν πρκειται να συγκρουστε με τον εχθρ τις ρχνει πσω απ τους μους του, και χει πιασμνα τα φτερ με να τερστιο κσμημα. Οι υπλληλοι χουν να καπλο που μοιζει με κεφαλεπδεσμο, με δυο φτερ. Το σχμα τους δεχνει τον χαρακτρα του προσπου. Τα μακρουλ δεχνουν τιμιτητα, τα ρομβοειδ αξιπιστο χαρακτρα, τα στρογγυλ υπλληλο που δωροδοκεται. Οι λγιοι φορον μαρο μονχρωμο μαλακ καπλο.

    Με μοιο τρπο το γυναικεο κλυμμα της κεφαλς εναι αποκαλυπτικ για τη γυνακα που το φορει. Η πλοσια γυνακα χει να πολχρωμο κλυμμα που μοιζει με περικεφαλαα, στολισμνο με πετρδια. Η γυνακα του αυτοκρτορα και η παλλακδα φορνε να κλυμμα σε σχμα φονικα, το fengguan. Ο φονικας εναι το σμβολο της γυνακας του αυτοκρτορα. Μια ξνη πριγκπισσα μια πριγκπισσα Μαντσο χει μαρο κλυμμα κεφαλς, με να μεγλο τριανταφυλλ λουλοδι πνω απ το μτωπο. Η νφη χει σκεπασμνο το κεφλι και το πρσωπο με να κκκινο κλυμμα. Μια ηλικιωμνη γυνακα καλπτει με να μονχρωμο, συνθως καστανοκτρινο, φασμα τα μαλλι της.

    Μια φυλακισμνη μια φτωχ κοπλα δεν εναι ποτ στα κουρλια αμακιγιριστη, πως θα απαιτοσε το δυτικ ρεαλιστικ θατρο. Θυμμαστε εδ την εφαρμογ του yûgen στο γιαπωνζικο θατρο, που δεν πρπει να προσβλλεται το καλ γοστο του κοινο. Πολλ πρσωπα φορνε γενειδες κι εδ δεν υπρχει επιδωξη ρεαλισμο, αφο εναι προσαρμοσμνες στο πνω χελος. Μια γενειδα χωρισμνη στα τρα δηλνει τιμιτητα κι ακεραιτητα του προσπου. Μια κκκινη κτρινη κοντ γενειδα μουστκι, φανερνουν αγροκο χαρακτρα. Αν το μουστκι εναι τσιγκελωτ, αυτ δηλνει πως χουμε να κνουμε με απατενα.

    Οι χαρακτρες sheng (νδρας) και dan (γυνακα) χουν απλ μακιγιζ. Λγη ποδρα και ρουζ στο πρσωπο εναι αρκετ. Πιο ντονο εναι το βψιμο των χειλιν και γρω απ τα μτια των dan. Το βαμμνο πρσωπο (jing) εξελχτηκε απ τις μσκες, οι οποες σμερα εναι σπνιες. Τις φορνε μνο οι ηθοποιο που παριστνουν μη ανθρπινα πρσωπα, πως εναι ο θες του πλοτου και διφορα ζα. Η τχνη του βαψματος του προσπου εναι ιδιατερα ανεπτυγμνη, και κθε χρμα χει τη δικ του σημασα. Το ντονο κκκινο δεχνει κουργιο, πστη και ντομπροσνη. Το μαρο δεχνει παρορμητικτητα, και το μπλε σκληρτητα. Το σπρο δηλνει αναξιπιστο πρσωπο λωποδτη. Το πρσινο εναι το χρμα των διαβλων και των δαιμνων.

    Σημασα δεν χει μνο το χρμα, αλλ και το σχδιο. Γενικ το σχδιο υπερτονζει εκφρσεις του προσπου δηλωτικς του χαρακτρα. Οι καλο χαρακτρες εναι βαμμνοι με σχετικ απλς γραμμς. Οι ηγτες του εχθρο, οι ληστς, οι σκληραγωγημνοι στρατιτες κι οι επανασττες χουν πιο περπλοκα σχδια στο πρσωπ τους.

    Ανλογα ισχουν και για τον κλουν. Η βαμμνη επιφνεια του προσπου του μπορε να εναι μακρουλ, καλπτοντας μνο τη μτη και αφνοντας τα μγουλα, τετργωνη, τριγωνικ πολυγωνικ, καλπτοντας λγο τα μγουλα το μτωπο. Και εδ οι διαφορς εναι αποκαλυπτικς του χαρακτρα. Πολλ πρσωπα δηλνονται μεσα με το ιδιατερο μακιγιζ τους, πως ο βασιλις των πιθκων στο "Ταξδι Προς Τη Δση", με σχματα που δηλνουν πθηκο, ο Cao Cao του κρτους Wei στην "Ιστορα Των Τριν Βασιλεων".[4] Ο θεατρφιλος, γνωρζοντας τα πρσωπα και ξροντας την ιστορα, επικεντρνει την προσοχ του στην αισθητικ της παρστασης κι χι στην εξλιξη της πλοκς.

    Ο ρωας στην περα του Πεκνου, πως και στην αρχαα τραγωδα, πρπει να δεχνει εντυπωσιακς. Οι ηθοποιο συχν φορνε κτω απ τον χιτνα τους μια χοντρ ζακτα παραγεμισμνη με μπαμπκι, που λγεται pang ao, και που τους κνει να φανονται πιο σωματδεις. Επσης, πως οι αρχαοι υποκριτς φοροσαν τους κοθρνους, οι κινζοι ηθοποιο φορνε κτι ψηλ μαρα παποτσια με σπρες σλες πχους 5-8 πντους, μαλακς και ευλγιστες, για να διευκολνουν τις κινσεις. Μνο ταν παριστνουν τον απλ λα δεν φορον αυτ τα παποτσια.

     Ο καλς ηθοποις πρπει να εναι κτοχος του shou-yan-zhi-fa-bu, δηλαδ της συνδυασμνης τχνης (fa) του χεριο (shou), του ματιο (yan), των δακτλων (zhi) και του ποδιο (bu). Η κφραση αυτ δεχνει τη σημασα που χει η κνηση στην περα του Πεκνου.[5] Οι κινσεις κι οι χειρονομες εν' εξαιρετικ στυλιζαρισμνες. Ιδιατερη σημασα χουν οι μιμικς κινσεις, ο τρπος βαδσματος και τα ακροβατικ.

    Μια γυνακα περνει την κλωστ στη βελνα, ρβει και μετ κβει την κλωστ, χωρς στην πραγματικτητα να κρατει οτε βελνα οτε κλωστ. Ακμη, μπορε να ταζει τα κοτοπουλκια της ρχνοντς τους σπρους και δεν υπρχουν οτε κοτοπουλκια οτε σπροι. Οι νδρες βαδζουν με μεγλα, αποφασιστικ βματα, εν οι γυνακες περπατον πιο αργ κι ευγενικ. Η qing yi κνει γργορα και μικρ βματα, εν η huadan περπατει με ακμη πιο γργορα και αποφασιστικ βματα.

    Υπρχουν αββαια βματα, βματα που γλιστρον, βματα που ανεβανουν κατεβανουν, βματα στο πλι, βματα φαντσματος, κ.λπ., στα οποα θα πρπει να εξασκηθον οι ηθοποιο σε βαθμ τελειτητας. Τα ακροβατικ εναι η τρτη μεγλη κατηγορα κινσεων στην περα του Πεκνου και συναρπζουν ιδιατερα το κοιν. Αποτελον συνθως το φινλε μιας βραδις με αποσπσματα. Συνιστον αναπσπαστο μρος στα πολεμικ ργα με σκηνς μχης (da). Το στυλιζρισμα εναι τσο ντονο, στε θεωρεται ως μορφ χορο.

    Κθε ηθοποις κατχει να μεγαλτερο μικρτερο αριθμ tao, δηλαδ μικρν καθορισμνων κινσεων. Υπρχουν tao για μχη με τα χρια, για μχη με τηλμαχα πλα ενντια σε τηλμαχα πλα, αγχμαχα πλα ενντια σε γυμν χρια, τηλμαχα ενντια σε αγχμαχα πλα, κ.λπ. Τ' λματα εν' απ τις πιο εντυπωσιακς ακροβατικς κινσεις. Ο ηθοποις πηδ στον αρα, κνοντας στροφς, ετε μπροστ ετε πσω και προσγεινεται με χρη.

    Η κορφωση μιας σειρς κινσεων εναι το liangxiang, μια σντομη παση κθε κνησης και μια στιγμ συγκεντρωμνης ντασης. Με το τελευταο κτπημα των κρουστν παγνει ο ηθοποις σε μια πλεονεκτικ στση, που κρατει το πολ δυο δευτερλεπτα, καθς η ορχστρα αρχζει να παζει ξαν. (Michael Gissenwehrer, 1985, σελ. 231-232). Βλπουμε εδ τι το liangxiang εναι μοιο με το mie, που εδαμε στο επσης λακ θατρο Kabuki της Ιαπωνας. λες οι σειρς κινσεων στην περα του Πεκνου αποτελονται απ ττοιες πασεις, μικρτερης μεγαλτερης διρκειας, που συνδονται με συνδετικς κινσεις που ονομζονται guocheng. Οι πασεις liangxiang και zaoxing θεωρεται τι ακτινοβολον ζω, εκφρζοντας την παρουσα του Yang.

    Η σημασα των ακροβατικν κινσεων αυξθηκε το δετερο μισ του 19ου αινα, ταν, μετ την ττα απ τις ευρωπακς δυνμεις, επιδιχθηκε η αναβωση του ηρωικο παρελθντος στη σκην με πολεμικ ργα, που εχε επσης ως αποτλεσμα την ανδειξη των ανδρικν ρλων, ιδιατερα του βαμμνου προσπου, και τον μερικ παραμερισμ των γυναικεων, που κυριαρχοσαν το πρτο μισ του 19ου αινα. Μετ τη δεκαετα του '70, ικανο ηθοποιο, με πρτο και καλτερο τον Mei Qiaoling (1842-1881) παππο του Mei Lanfang, ρχισαν να αναδεχνουν πλι τους γυναικεους ρλους.

    χουμε ακμη απλς κινσεις πως κθομαι, σηκνομαι, τργω, πνω, μπανω σε να χρο βγανω απ' αυτν, κ.λ.π. Πιο περπλοκες σειρς κινσεων τονζουν το κεμενο εκφρζουν αισθματα του προσπου, πως κι ο χορς. Στις κινσεις του χεριο με τα μακρι μανκια χουμε δη αναφερθε. Υπρχει ακμη η κνηση της κλειστς γροθις στην πλη, στην αποδοκιμασα, στην υποχρηση. Επσης χουμε ειδικς κινσεις για το κολμπι, για να δεχνει κανες να αντικεμενο, κ.., που εκτελονται με διαφορετικ τρπο ανλογα με την περπτωση, στε να εκφρζουν οργ, μσος, φιλα, κ.λ.π. Υπρχει επσης νας πλοτος κινσεων με την βεντλια. χουμε ακμη περπλοκες κινσεις που πρπει να κατχει ο ηθοποις, που χουν να κνουν με τα φτερ του φασιανο που φορον στο κεφλι τους οι στρατιωτικο, με τις οποες εκφρζεται οργ, αποφασιστικτητα λλα αισθματα. Συνολικ υπρχουν 107 κινσεις του χεριο.

    Υπρχουν ακμη οι κινσεις της μσης, αρκετ πλοσιες και περπλοκες, στε να εκφρζουν μια σειρ αισθματα. Υπρχουν τλος εκοσι εδη γλιου και χαμγελου. Το ανβασμα σ' ν' λογο και το κατβασμα απ' αυτ γνεται με περισσ χρη απ τον ηθοποι, παρνοντας να μαστγιο απ ναν ακλουθο δνοντς του το. Ακμη, κθε πρσωπο ανεβανει κατεβανει με διαφορετικ τρπο. Η wudan ιππεει, μως οι λλες γυνακες πηγανουν με μαξα.

    Πρα απ την μιμικ των κινσεων και την εκφραστικ τους, υπρχει κι ο συμβολισμς τους. Για παρδειγμα, κποιος που χει ξεφγει απ τους εχθρος του διασχζει τρχοντας τη σκην, σηκνει ψηλ τα πδια του και κουλουριζεται σε μια καρκλα κρβοντας το πρσωπ του με τα χρια του. Αυτ σημανει τι χει βρει καταφγιο κπου ψηλ. Τσσερις στρατιτες που παρελανουν πνω κτω στη σκην σημανουν ολκληρο τον στρατ του αυτοκρτορα.

    Μερικς κινσεις προρχονται απ την αυτοκρατορικ αυλ, πως το να πνεις κρασ κρβοντας το πρσωπο με το μανκι του λλου χεριο, πως απαιτε η ευγνεια. Το διο πρπει να κνει και η γυνακα για να κρψει το γλιο της. Η σμβαση επσης απαιτε να χει η γυνακα κρυμμνο τον αντχειρ της, σε αντθεση με το βαμμνο πρσωπο, που τον χρησιμοποιε πρα πολ συχν στις κινσεις του. Ορισμνες κινσεις δεν επιτρπονται. Για παρδειγμα δεν κοιμται ποτ κανες στη σκην. Αν θλει κποιος να δεξει τι αναπαεται, ακουμπει το κεφλι του πνω στο χρι του, χωρς να ξαπλσει κτω στο δαφος, να καθσει σε καρκλα ν' ακουμπσει σε τραπζι. Ο μεγλος αριθμς κινσεων νομζω πως κνει φανερ γιατ νας ηθοποις εξειδικεεται μνο σ' να ρλο κι αυτν παζει σ' λη του τη ζω.[6]

                                       Η Mουσικ

    Οι μουσικς μελωδες εναι πως επαμε δο ειδν, xipi και erhuang. H μουσικ xipi εναι πιο ανλαφρη, γργορη και ζωηρ, εν η erhuang εναι αργ, ρεμη, συχν λυπητερ, κατλληλη για σοβαρς περιστσεις. Εκτς ββαια απ τις μελωδες xipi και erhuang υπρχουν και λλες μελωδες, προερχμενες κυρως απ το ντο, καθς και μελωδες kunqu.

    Η ορχστρα εναι μικρ. Απ τα πιο σημαντικ ργανα εναι το μικρ τμπανο, το danpi, που δνει το ρυθμ στα λλα ργανα, πως κνει ο διευθυντς ορχστρας. να λλο ργανο που χρησιμοποιεται επσης για να κρατει το ρυθμ εναι το ban, που αποτελεται απ δυο ξλα που κτυπιονται το να πνω στο λλο.

    Το yun lo εναι να σμπλεγμα απ δκα γκνγκ, που κρμονται απ να ξλινο πλασιο. Η εσοδος της dan ανακοιννεται με τα καθαρ κτυπματα του μικρο γκονγκ, του xiao lo. Tο μεγλο γκονγκ, το da lo, χρησιμοποιεται σε ζωηρ επεισδια και σε σκηνς μχης, συχν με τη συνοδεα του suona (βλπε παρακτω). Μικρ κμβαλα, τα bo, που κτυπιονται το να πνω στο λλο, χρησιμοποιονται για την εσοδο του αυτοκρτορα, και σε σκηνς επισημτητας. Τα κρουστ χρησιμοποιονται για τις εισδους σημαντικν προσπων. Γενικ λες οι εσοδοι και ξοδοι των ηθοποιν συνοδεονται μουσικ. Τα κρουστ στις σκηνς μχης παζουν με θρυβο, χωρς μελωδα τραγοδι, για να υποδηλσουν την οχλαγο της μχης, και γενικ εναι εκενα που κυριαρχονε στα πολεμικ ργα, εν στα πολιτικ κυριαρχον τα γχορδα και τα πνευστ.

    Το πιο σημαντικ μως ργανο εναι το huqin, κτι σαν δχορδη λρα. χουμε δο εδη huqin, το μικρ που λγεται jinghu, με οξ και γριο χο, και το μεγλο που λγεται jingerhu, με πιο μαλακ χο. Συνοδεουν τον ηθοποι στο τραγοδι του, και γι αυτ πολλο ηθοποιο χουν τους δικος τους λυρρηδες.

     'Αλλα ργανα, εν' η τρχορδη κιθρα sanxian με μελαγχολικ ηχχρωμα κι η στρογγυλσχημη, φεγγαρσια κιθρα yueqin, που μαζ με το pipa συνοδεουν το λυρικ τραγοδι. Το pipa, το κινζικο λαοτο, εναι γνωστ απ τον κτο αινα, και το παιζαν κυρως γυνακες. ταν να απαρατητο αξεσουρ για τις κυρες της αυλς.

    Τα πιο σημαντικ πνευστ ταν το xiao, φλογρα απ μπαμπο με πντε τρπες, και το dizi, κι αυτ φλογρα απ μπαμπο αλλ μακρ, 26 δκτυλα και με 8 10 τρπες. Ακμη εναι το sheng, απ μπαμπο καλμι, που κρατιται στο χρι. Τλος εναι το suona, φτιαγμνο απ ξλο και μπροτζο, που μοιζει με μποε αλλ εναι πιο μικρ και βγζει πιο οξ χο.

    Η ορχστρα σμερα διευρνεται λο και περισστερο, περιλαμβνοντας μλιστα και δυτικ ργανα πως το βιολεντσλο, και δεν κθεται πια πνω στη σκην, αλλ στα πλγια. Τλος, δεν παζει ποτ με παρτιτορα.

    Καννα απ τα κρια πρσωπα δεν μιλει με τη φυσικ του φων, εκτς απ τον κλουν. Ακμη, μνο ο κλουν μιλει την διλεκτο του Πεκνου. λα τα λλα πρσωπα χρησιμοποιον την yunbai, μια ομοιοκατληκτη, αυστηρ χωρισμνη ρυθμικ, λογοτεχνικ απαιτητικ καλλιτεχνικ γλσσα, που δνει την εντπωση απαγγελας. (Michael Gissenwehrer, 1985, σελ. 230).

    Το ψος και ο ρυθμς εξαρτνται απ τον ρλο και την κατσταση. Ο μονοσλλαβος χαρακτρας της κινζικης γλσσας με τους τσσερις τνους απαιτε απ τους ηθοποιος τρομερ εξσκηση, για να μπορσουν να διευρνουν την εκφραστικ τους γκμα.

    Συνθως ο ηθοποις κνει την εσοδ του μ' να bai, μια τραγουδιστ εισαγωγ, με την οποα μιλει για τον εαυτ του, την κατστασ του και σως για την οικογνει του. Το bai χρησιμοποιεται και σε λλα σημεα της πλοκς για να δσει διευκρινσεις στο κοιν. χει την δια λειτουργα που εχε ο χορς στην αρχαα τραγωδα και ο πρλογος στη ρωμακ και ελισαβετιαν δραματουργα και στα ργα της Κρητικς Αναγννησης.

    χει επισημανθε η ανεπιτυχς μετφραση του jin ju ως «περα του Πεκνου», αφο το μνο κοιν στοιχεο με τη δυτικ περα εναι το τραγοδι.[7] Τα τραγοδια εναι λακ στηρζονται σε λακ μοτβα, και χουν υποστε μακρχρονη επεξεργασα απ τους εκστοτε εκτελεστς. Ακμη κατχουν μικρτερο μρος απ' τι στη δυτικ περα. Επσης δε τραγουδον οι τραγουδιστς ταυτχρονα, οτε καν στο ντουτο, αλλ καθνας με τη σειρ του, σ' να αντιστικτικ κι χι πολυφωνικ εφ.

                                          Η Εξλιξη

    πως επαμε, η περα του Πεκνου ταν λακ θαμα και μνο σταδιακ κατκτησε τ' αντερα στρματα. Σ' αυτ συνετλεσαν εξχοντες laosheng, πως ο Cheng Changgeng (1811-1880) που θεωρθηκε ως ο πατρας της περας του Πεκνου. Μαζ με τον Yu Sansheng (1802-1866) ενοποησαν τα διαφορετικ στυλ erhuang και xipi που επικρατοσαν στις επαρχες Anhui και Hubei, απ’ που κατγονταν αντστοιχα. 'Αλλοι εξχοντες ηθοποιο της περιδου σαν οι dan Shi Xiaofu (1846-1900), Yu Ziyun (1855-1899) κι ο Xu Xiaoxiang (1832-περπου 1882).
    Κατ τα μσα του 19ου αινα η περα του Πεκνου εχε πια κατακτσει τα αντερα στρματα. τσι το 1860 τ' ανκτορα αποφσισαν να καλσουν ηθοποιος της περας του Πεκνου απ την πρωτεουσα να δσουν παραστσεις μσα στην αυλ. Η πρτη παρσταση γινε για τον εορτασμ των γενεθλων του αυτοκρτορα Xianfeng (1851-1861). μως λγο μετ, στρατεματα Αγγλας και Γαλλας κατλαβαν το Πεκνο κι η αυλ κατφυγε στην θεριν κατοικα στο Jehol (σημεριν Chengde) στα βορειοανατολικ της πρωτεουσας. ταν τλειωσε η κρση ο αυτοκρτορας ταν δη νεκρς κι οι συντηρητικς δυνμεις που υπερσχυσαν δεν δωσαν συνχεια στην αυτοκρατορικ πρωτοβουλα. Αυτ που επανφερε την περα του Πεκνου στα ανκτορα ταν η βασιλομτωρ Cixi Taihou (1835-1908) μια ραδιοργα και σκληρ γυνακα, η οποα μλιστα λγεται τι φρντισε να πεθνει ο γιος της, μεταδδοντς του τφο. Πολ θασοι προσκλθηκαν στα ανκτορα κι δωσαν παραστσεις. Στο καινοριο θεριν ανκτορο κτισε δυο μεγλες σκηνς και μσα στο ανκτορο κτισε μια μικρ σκην στα δικ της διαμερσματα.

    πως και στις μεγλες γιαπωνζικες πλεις, υπρχε και στο Πεκνο μια περιοχ ντια του Qianmen, στο ντιο κρο των ανακτρων, που ταν συγκεντρωμνη η θεατρικ δραστηριτητα. Ιδιατερα ο δρμος Dashala ταν γεμτος θατρο. Με την εξγερση των Boxers μως το 1900 και την επμβαση των οκτ δυνμεων, λα τα θατρα του Πεκνου καταστρφηκαν.

     Το 1853 εγκατλειψε ο πρτος θασος jingju, δηλαδ περας του Πεκνου, την πρωτεουσα και φερε τη θεατρικ της τχνη στο Tianjin. Την δεκαετα του '60 πγαν οι πρτοι θασοι και στη Σαγκη, απ' που διαδθηκε η τχνη χι μνο σε πολλ λλα μρη της Κνας, αλλ και στο εξωτερικ. Χαρακτηριστικ των θισων της Σαγκης ταν η πειραματικ τους διθεση, σ' αντθεση με τον συντηρητισμ των θισων του Πεκνου.

    Τον εφοδιασμ της περας του Πεκνου με νους καλλιτχνες εξασφλιζε να σστημα δουλεμπορου μικρν παιδιν, 7-12 χρονν, που ρχονταν απ τις ντιες επαρχες. μως με την επανσταση Taiping (1851-1864) οι επαρχες αυτς αποκπηκαν κι τσι παψε αυτ η πηγ ανεφοδιασμο. μως καθς οι οικονομικς συνθκες χειροτρευαν, βρσκονταν λο και περισστεροι γονες, ακμη και μσα στο Πεκνο, που, μη μπορντας να θρψουν τα παιδι τους, τα παρδιδαν στους ηθοποιος της περας του Πεκνου να τα εκπαιδεσουν, ναντι πενιχρς αμοιβς.[8]

     Τα παιδι αυτ εκπαιδεονταν κτω απ πολ σκληρς συνθκες, με πολωρη εκπαδευση, σωματικς τιμωρες με το παραμικρ, και χωρς καθλου ελεθερο χρνο. ταν περπατοσαν στο δρμο δεν τους επιτρεπταν να πισουν κουβντα με καννα. Ακμη, καθς το 19ο αινα απαγορετηκε στους κυβερνητικος αξιωματοχους να επισκπτονται πρνες, αναγκζονταν να γνουν ερωμνοι τους. Αρκετο ττοιοι αξιωματοχοι γραψαν γι αυτ ερωτικ ποιματα, αννυμα ββαια.

    Μετ τη μαθητεα δπλα στον ηθοποι, λθε η μαθητεα στα keban. Τα keban ταν θεατρικς σχολς, με ναν επιχειρηματα μιλο επιχειρηματιν που νοκιαζε να κτριο και προσλμβανε ηθοποιος για την εκπαδευση των παιδιν. Κι εδ οι συνθκες σαν παρμοιες για τα παιδι. Σκληρ εκπαδευση, αργες δε γνριζαν, οτε διδσκονταν μαθματα γενικς παιδεας. Μετ απ 3 χρνια αναγκζονταν να δνουν καθημεριν παραστσεις, μχρι τον 7ο χρνο που ληγε το συμβλαιο. Μχρι ττε ο επιχειρηματας βγαζε στο πολλαπλσιο τα λεφτ που εχε πληρσει γι' αυτ.

    Παρ' λ' αυτ η αγλη για τους ταλαντοχους μαθητς ταν μεγλη, γι' αυτ πολλο ηθοποιο παρδιδαν στα keban τα παιδι τους για εκπαδευση. Στο keban Fuliangcheng (Ευτυχα & Χαρ) που ιδρθηκε το 1904 και λειτοργησε μχρι το 1945, εκπαιδετηκαν χιλιδες ηθοποιο, πολλο απ τους οποους αναδεχτηκαν σ' αστρες πρτου μεγθους.

    Η σκληρ εκπαδευση στα keban κριτικαρστηκε αρκετ, καθς κι η μη παροχ γενικς παιδεας στους νεαρος εκπαιδευμενους. τσι ιδρθηκε το 1930/31 η πρτη σχολ περας του Πεκνου, η Beiping Zhonghua xiqu xuexiao (Κινζικη θεατρικ Σχολ Beiping), που πρσφερε στους νεαρος σπουδαστς, αγρια και κορτσια, μαθματα γενικς παιδεας, ρθμιζε τον ελεθερο χρνο τους και παρεχε ιατρικς υπηρεσες. Με αυτ τη σχολ σαν πρτυπο ιδρθηκαν αργτερα και λλες σχολς.

    Μια λλη θεατρικ σχολ ταν το Θεατρικ Τμμα της Ακαδημας Τεχνν Lu Xun που δρυσε το Κομουνιστικ Κμμα στο Yan an, στα βρεια της επαρχας Shaanxi, τον Οκτβριο του 1938, που εχε το στρατηγεο του το διστημα 1936-1947. Η θση του κμματος σε σχση με την 'Οπερα του Πεκνου ταν υπρ της παρδοσης, χι μως μ' ρωες τους διεφθαρμνους εκπροσπους της φεουδαρχας, αλλ τις μζες. Επαινονταν ργα που δειχναν λακς εξεγρσεις, χι μως ργα που πρβαλαν φεουδαρχικς αξες. Γι αυτ το Κομουνιστικ Κμμα ενθρρυνε την συγγραφ Νων Ιστορικν ργων (xinbian lishi ju), που βλεπαν δηλαδ την ιστορα κτω απ το πρσμα των νων αξιν, καθς και Σγχρονα ργα (xiandai xi), με σγχρονη θεματικ.  

    Ο θασος hechun διαλθηκε γρω στο 1850, μως οι λλοι 3 Anhui θασοι διατηρθηκαν μχρι το τλος του αινα, αν και τις δυο τελευταες δεκαετες γνρισε πτση η δημοτικτητ τους. Ττε διαμορφθηκε μια καινορια τση, να συνεργζονται δισημοι ηθοποιο στη δημιουργα βραχβιων σχημτων. Η περοδος 1870-1910 ταν η χρυσ περοδος της περας του Πεκνου, που παγιθηκαν τα χαρακτηριστικ της.

    Με την πτση του kunqu και την νοδο της περας του Πεκνου εχε συντελεστε ο θραμβος του ηθοποιο πνω στον δραματουργ. Παλι τα ργα δεν τυπνονταν, και τα χειργραφ τους ταν ιδιοκτησα των θισων. Οι ηθοποιο ανκαν στο καττατο κοινωνικ στρμα, οι γυνακες ηθοποιο εθεωροντο πρνες και δεν τους επιτρεπταν να λβουν μρος στις κρατικς εξετσεις. Μνο μετ την θεμελωση της δημοκρατας το 1912 καλυτρευσε η κοινωνικ θση του ηθοποιο, και ρχισε να θεωρεται ως καλλιτχνης, κυρως χρη στην αγλη που προσδωσε ο Mei Lanfang στην περα του Πεκνου στη Δση.

    Αναδεχθηκαν ττε μεγλοι καλλιτχνες που διπρεψαν σε παραδοσιακ ργα. Εκτς απ τον Mei Lanfang (1894-1961) χουμε λλους τρεις εξαρετους ηθοποιος σε γυναικεους ρλους, τον Shang Xiaoyun (1900-1976), τον Cheng Yanqiu (1904-1958) και τον Xun Huisheng (1899-1968). Ακμη χουμε τον wusheng Yang Xiaolou (1877-1938) και τους  laosheng Ma Lianliang (1902-1967), Zhou Xinfang (1895-1975) και Yu Shuyan (1890-1943).

    Κατ την περοδο της δημοκρατας (1911-1949) δημιουργθηκαν τα λεγμενα xinxi, τα να ργα, που μως στη πραγματικτητα δεν σαν παρ επανεπεξεργασα ργων kunqu, διασκευς μυθιστορημτων και δραματικ επεξεργασα ιστορικν θεμτων. Ο Mei Lanfang που δοκμασε να δσει ργα με σγχρονη θεματικ δεν συνντησε την υποδοχ που περμενε κι τσι επστρεψε στις παλις δοκιμασμνες θεματικς.

    Οι λογοτχνες, μπροστ στην αγλη που γνωρζει η περα του Πεκνου, αρχζουν να καταπινονται μ' αυτ, γρφοντας ργα για τους ηθοποιος που θαυμζουν. Για τον Mei Lanfang ο Qi Jushan, ανμεσα στο 1915 και 1928, γραψε 30 κι επεξεργστηκε λλα 10 ργα. Τον ακολοθησαν κι λλοι, πως οι, Qing Yi, Chen Moxiang και Lo Yingkung.

    O Mei Lanfang κανε αρκετς περιοδεες στο εξωτερικ. Το 1919 και το 1924 πγε στην Ιαπωνα (και ξαν το 1956). Περιδευσε το 1930 τις ΗΠΑ και τον γμισαν με τιμς. να μλιστα πανεπιστμιο τον ανακρυξε επτιμο διδκτορα. Το 1935 πγε στην Ευρπη. Τις παραστσεις που δωσε στη Μσχα τις παρακολοθησαν ανμεσα σε λλους οι, Στανισλβσκι, Μγιερχολντ[9] και Μπρεχτ, ο οποος επηρεστηκε απ' αυτς, στη θεωρα του για την αποστασιοποηση. Ακμη βοθησε στην προθηση γυναικν στην περα του Πεκνου, παρ τη σμβαση τους γυναικεους ρλους να τους παζουν ντρες και δχτηκε ως μαθτρι του την Xue Yanqin (1906-1986), που αναδεχτηκε ως η πρτη μεγλη γυνακα ηθοποις.

    Κατ τη διρκεια του σινο-ιαπωνικο πολμου (1937-1945) καταλφθηκαν απ τους γιαπωνζους οι σημαντικτερες πλεις δρες της περας του Πεκνου, Πεκνο, Σαγκη και Nanjing, που σταμτησε σχεδν κθε θεατρικ δραστηριτητα.[10] Το διο συνβη και στις μη ελεγχμενες απ τους γιαπωνζους, ελεθερες περιοχς. Μνο μετ την απελευθρωση ρχισε να αναπτσσεται πλι μια θεατρικ δραστηριτητα.

    Το κομμουνιστικ κμμα, ταν κατλαβε την εξουσα, ακολοθησε την δια πολιτικ που εχε και παλι, σον αφορ την περα του Πεκνου. Το 1958, με το Μεγλο 'Αλμα προς τα μπρος, μιαν ανεπιτυχ αππειρα ταχτατης οικονομικς ανπτυξης, το ΚΚΚ υιοθτησε το σλγκαν βδισμα στα δυο πδια, που για το θατρο σμαινε «διατηρομε την παρδοση αλλ υιοθετομε και το καινοριο». μως το κοιν εχε διαφορετικν αντληψη. Τη σγχρονη θεματικ, σκηνικ και κοστομια τα θεωροσαν ως διαστροφ της παρδοσης, εν ο παραδοσιακς τρπος εκτλεσης ργων με σγχρονη θεματικ τους φαινταν γελοος.[11]

    Το 1963 η γυνακα του Μο Τσε Τουνγκ, η Jiang Qing, κυκλοφρησε να υπμνημα στο οποο κανε επθεση στα «ργα με φαντσματα» πως τα λεγε, δηλαδ τα παραδοσιακ ργα κι απαιτοσε να εξαφανιστον απ τη σκην. Πολλο απ τους υποστηριχτς της παρδοσης, ανμεσ τους και ο Deng Xiaoping, γενικς γραμματας του κμματος ττε, διαμαρτυρθηκαν ντονα.

    Τον επμενο χρνο η Jiang Qing κι οι υποστηριχτς της οργνωσαν να φεστιβλ περας του Πεκνου μ' επαναστατικ και σγχρονα θματα, προπαγανδζοντας την απομκρυνση των παραδοσιακν ργων απ τη σκην. μως η Jiang Qing και πλι δεν μεινε ευχαριστημνη, βρσκοντας τι τα xiandai xi, τα σγχρονα ργα, εξακολουθοσαν να χουν πολλ παραδοσιακ στοιχεα κι αντ να προβλλουν τις επαναστατικς ιδες εχαν γνει θατρο απλαυσης.

    Τα πργματα γιναν χειρτερα με την Πολιτιστικ Επανσταση που εξαπλυσε ο Μο Τσε Τουνγκ το 1966, επιστρατεοντας τη νεολαα. Τα παραδοσιακ ργα παψαν να παζονται, ακμη και τα xiandai xi. Μνο ορισμνα ριζοσπαστικ xiandai xi, τα yangban xi (ργα με καθημεριν ροχα, με φρμες), ανβαιναν πια στη σκην. Ακμη θεατρικο θασοι περιδευσαν την επαρχα για να διαδσουν τα οκτ πρτυπα ργα, τα οποα θα 'πρεπε ν' ακολουθσει στο εξς η κινζικη τχνη. Αυτ ταν μα συμφωνα, 2 μπαλτα και 5 επαναστατικ σγχρονα ργα jinju (geming xiandai jingju), με θματα απ τον πλεμο με τους ιπωνες, τον πλεμο στην Κορα, και την εκκαθριση αντεπαναστατν. Ελχιστες μουσικς φρμες και κινσεις απ την παραδοσιακ περα του Πεκνου διατηρθηκαν στα ργα αυτ, εν πολυριθμες καινοτομες εισχθηκαν σον αφορ την ορχστρα, τα κοστομια, το φωτισμ, τη διακσμηση και τα σκηνικ αντικεμενα. Κθε ξνη επιρρο αναθεματστηκε, πως η εισαγωγ δυτικν οργνων στην ορχστρα.

    μως μνο η απαγρευση της παρστασης παραδοσιακν ργων δεν ταν αρκετ. Πολλο μουσικο δσκοι και βιβλα πνω στην περα του Πεκνου καταστρφηκαν κι λοι σχεδν οι ηθοποιο διχθηκαν. Μλις μετ το 1972 επιχειρθηκε μια δειλ επιστροφ στην παρδοση, μετ απ ενδεξεις μιας ορισμνης ανοχς της εξουσας.

    Η πολιτιστικ επανσταση ληξε με τον θνατο του Μο, στις 9 Σεπτεμβρου 1977. Στις 6 Οκτωβρου πεσε κι η συμμορα των 4, η ομδα ακραων ριζοσπαστν που 'χε στην ουσα την εξουσα, στην οποα ανκε κι η Jiang Qing. Με την πτση τους αναθεματστηκαν και τα ριζοσπαστικ πειρματ τους. Ο Deng Xiaoping που ανλαβε την εξουσα αποκατστησε την περα του Πεκνου, η οποα γνρισε μια μεγλη νθιση. Πολλ xinbian lishi ju (να ιστορικ ργα) γρφηκαν αυτ την περοδο.

    Η νθιση αυτ δεν επρκειτο να κρατσει. Αυτ τη φορ χι για πολιτικος λγους, αλλ, πως συνβη και με το γιαπωνζικο θατρο, εξαιτας της αδιαφορας των νων. Τα γεγοντα της πλατεας Tien-Αn-Μen τις 4 Ιουνου 1989, με την συντριβ του φοιτητικο κινματος, δεν βοθησαν τα πργματα. Οι καλλιτχνες γιναν επιφυλακτικο, φοβομενοι τη λογοκρισα των αρχν. Οι φβοι τους μως δεν κρτησαν πολ, μετ το 1992 νιωθαν και πλι ελεθεροι να εκφραστον πως αυτο θελαν.

    Στην τελευταα αυτ δεκαετα της χιλιετηρδας το Πεκνο, πως και παλι, ταν συντηρητικ, προσπαθντας να διατηρσει την παρδοση του θετρου του, σ' αντθεση μ' λλα κντρα, πως Σαγκη, Nanjing και Wuhan, πρωτεουσα του Hubei στην κεντρικ Κνα, που επιδδονταν σε πειραματισμος κι ανανεσεις. Στην Tianjin, σ' να φεστιβλ το 1995, παχτηκε μια σκην βασανιστηρων απ το ργο "Ο Διδοχος Ανταλλαγμνος Με Μια Λεοπρδαλη" χι με παραδοσιακ στυλιζαρισμνο τρπο, αλλ ιδιατερα ρεαλιστικ.

     Στο Θατρο του Αχλαδκηπου (liyuan juchang) που δημιουργθηκε το 1990 δνονται καθημεριν παραστσεις, που τις παρακολουθον μως κυρως τουρστες, με εισιτριο αρκετ υψηλ για τα κινζικα δεδομνα. Οι παραστσεις αυτς εν' σο γνεται πιο πιστς στην παρδοση της περας του Πεκνου.

    Οι νοι, πως επαμε, δεν δεχνουν μεγλο ενδιαφρον για την περα του Πεκνου. μως φανεται πως με τη προδο της ηλικας και κυρως μετ τα 40, αρχζουν να εκτιμον το παραδοσιακ τους θατρο. Στις μεγλες ηλικες βρσκει κανες φανατικος οπαδος της περας του Πεκνου, πολλο απ τους οποους οργαννονται σ' ερασιτεχνικς ομδες και δνουν συχνς παραστσεις μεταξ τους. Η Tianjin χει κπου 150 ττοιες ομδες, και το Πεκνο 100.

    Στις προσπθειες αναβωσης της περας του Πεκνου πρπει να εντξουμε και τα διφορα φεστιβλ, που γνονται την τελευταα δεκαετα σε διφορες πλεις. Το 2000 οργανθηκε και το δετερο φεστιβλ περας του Πεκνου απ ερασιτχνες.

    Αξζει να αναφρουμε τι στην Ταβν ανεβστηκαν το 1982 οι "Καρκλες" του Ιονσκο σε στυλ περας, για την οποα ο διος ο Ιονσκο που την παρακολοθησε επε πως ο συμβολισμς κι η στυλιζαρισμνη κνηση εξφραζαν θαυμσια το πνεμα του ργου.[12]

     Ο Colin Mackerras, ξεχωριστς μελετητς της περας του Πεκνου, θεωρε ζοφερ το μλλον της, παρ' λες τις προσπθειες που γνονται για την συντρησ της. σως εναι ιδιατερα απαισιδοξος. Μπορε οι αντιρρσεις του κοινο για τον εκμοντερνισμ της, τις οποες αναφραμε πιο πριν, να εναι βσιμες, μως αυτ δεν προδιαγρφει αυτματα την καταδκη της. Ας σκεφτομε τη δυτικ περα. Εναι μια μορφ τχνης του περασμνου κυρως αινα. Τον εικοστ αινα γρφηκαν λγες περες, με ακμη λιγτερη επιτυχα. Παρολαυτ οι λυρικς σκηνς σφζουν απ ζω. ταν οι Κινζοι θα μπορσουν ν' αντισταθον στον πολιτιστικ ιμπεριαλισμ της Δσης και συνειδητοποισουν, πργμα που αρχζουν δη να κνουν, τη σημασα της πολιτιστικς τους παρδοσης, ττε μπορομε να περιμνουμε πως η περα του Πεκνου θα γνωρσει καινοριαν νθιση.

-----------------------------------------------------------
[1]  Ο Shu-chu Wei, που προβλλει τη παραπνω ποψη, υποστηρζει πως παρμοιες θεατρικς συνθκες πρπει να υπρχαν και στα θατρα της αναγεννησιακς Αγγλας (θορυβδες κι ετερκλητο κοιν), που υπαγρευαν ανλογες θεατρικς συμβσεις, πως το στυλιζρισμα στο παξιμο και την λλειψη σκηνικν. Βλπε Shu-chu Wei, "English Renaissance Acting: With Reference To Peking Opera" στο Yun - Tong Luk (ed), "Studies in Chinese-Western Comparative Drama"¸ Hong Kong, 1990, The Chinese University Press, σελ. 116-131.
 [2]  Ο Τ. Μουζενδης αναφρεται αναλυτικ στη χρση ντεκα σκηνικν αντικειμνων (Τ. Μουζενδης, 1962, σελ. 80-83).
 [3]  Rewi Alley, 1957, σελ. 22.
 [4]  Η διαμχη ανμεσα στα τρα βασλεια των Wei, Wu και Shu, με το τλος της περιδου Han (220 μ.Χ.), κρτησε περπου 300 χρνια, πριν ενοποιηθε ξαν η Κνα. Αρκετ επεισδια απ' αυτ πρασαν χι μνο στη λακ παρδοση αλλ και στην κινζικη δραματουργα. Αυτ εναι το θμα που πραγματεεται ο Μπορς Ρφτιν στο ργο του "Ιστορικ Εποποια & Λακ Παρδοση Στη Κνα" (Riftin, 1970, στο κεφλαιο "Λακ Βιβλο & Δρμα", σελ. 174-178).
 [5]  H αντληψη για το fa, τη συνδυασμνη τχνη, δεχνει πως δεν πιστεουν τι μια καλ εκτλεση εν' απλ ζτημα τεχνικς. Γι' αυτ συχν λνε για ναν ηθοποι τι you jishu meiyou yishu, χει τεχνικ αλλ' χι τχνη.
 [6]  Για ναν εκτεν κατλογο θεατρικν συμβσεων και συμβλων βλπε Τ. Μουζενδη, 1962, σελ. 44-48.
 [7]  Βλπε Sergei Obrazov, 1963, σελ. 99-104.
 [8]  H Jo Riley (1997, σελ. 37) παραθτει να συμβλαιο του γονιο με τον δσκαλο. Ουσιαστικ πρκειται για δουλεμπριο, αφο ο μαθητς δεν αμεβεται καθλου κι αν το σκσει, ο γονις πρπει να επιστρψει στο δσκαλο τα χρματα. Μνο αρρστια κι αυτοκτονα απαλλσσουν το γονι απ' αυτ την υποχρωση.
 [9]  Στην επδραση του ασιατικο θετρου πνω στους, Στανισλβσκι, Μγιερχολντ και Τροφ αναφρεται διεξοδικ η S. A. Cerova στο ργο της "Θεατρικ Κουλτορα Του Αργυρο Αινα Στη Ρωσα & Οι Καλλιτεχνικς Παραδσεις Της Ανατολς" (S. A. Cerova, 1999).
[10]  O Mei Lanfang αρνθηκε να παξει για τους κατακτητς, παρ τις πισεις που δχτηκε. φησε μλιστα μουστκι. Πλοσια στοιχεα για τη ζω και την τχνη του, υπρχουν στο βιβλο των Wu Zugang, Huang Zuolin και Mei Shaowu "Peking Οpera & Mei Lanfang", Beijing, 1981 New World Press.
[11]  Εναι προς τιμ του Τκη Μουζενδη που επεσμανε τις ακρτητες αυτς (Μουζενδης, 1962, σελ. 132-146), που, δυστυχς πραν αργτερα, μεγαλτερην κταση.
[12]  Michael Gissenwehrer, 1985, σελ. 211.
----------------------------------------------------------------

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: Το σγχρονο θατρο.

Το θατρο πρζας προπολεμικ

    Στους ασιατικος λαος εναι τσο ριζωμνη η αισθητικ συνεδηση του μουσικοχορευτικο δρματος, στε το ρεαλιστικ θατρο πρζας της Δσης ργησε να εμφανιστε. Στη Κνα αυτ που οδγησε στην εισαγωγ και παγωσ του, ταν η κινζικη επανσταση ενντια στην κυριαρχα της μαντζουριανς δυναστεας των Qing στις αρχς του αινα, που το χρησιμοποησε σα μσο προπαγνδας για τον προσεταιρισμ και τη κινητοποηση των μαζν.

    Το πρτο θατρο πρζας δημιουργθηκε στην Ιαπωνα απ κινζους φοιτητς, με κριο εμψυχωτ τον Tian Han. Οι φοιτητς αυτο δρυσαν την Θεατρικ Εταιρα Chun Yang (Ανοιξιτικη Ιτι), που 'χε μεγλην απχηση. Στη κνησ τους αυτ εμπνεστηκαν απ το θατρο Shimpa, το πρτο γιαπωνζικο θατρο πρζας. Σε μορφ Shimpa ανβασαν το 1907 στο Τκιο μια πρξη απ την "Κυρα Με Τις Καμλιες" και μια διασκευ της "Καλβας Του Μπρμπα-Θωμ". Μετ τη θεμελωση της δημοκρατας το 1912 η εταιρα μετφερε την δρα της στη Σαγκη.

    Τα ργα που ανεβζανε, τα πολιτισμνα δρματα (wen ming xi), διαπνονταν απ ντονο εθνικιστικ πνεμα ηρωισμο, πως τα Jiu Qin και Huang Hua Kang, που αναφερντανε σ' ρωες της επανστασης και που παιχτκανε και σ' λλες πλεις. Οι ηθοποιο αυτοσχεδιζανε πνω σε δοσμνη υπθεση χωρς κεμενο και χωρς να 'χουνε προηγηθε πρβες. Παρ το πρωτοποριακ χαρακτρα τους, δεν εχανε ξεπερσει ακμη τη παραδοσιακ σμβαση, τους γυναικεους ρλους να τους παζουν ντρες.

    Οι διανοομενοι θεωροσαν αυτ τα ργα χυδαα λγω της γλσσας, που 'ταν η καθομιλουμνη. Μια ομδα μως διανοουμνων υπ την καθοδγηση του Hu Shi, του δικο τους Ψυχρη, προπαγνδιζε τη χρση της γλσσας του λαο στη λογοτεχνα. Το γλωσσικ πρβλημα λθηκε νωρς στους κινζους, μετ το μεγαλειδες φοιτητικ κνημα της 4ης Μαου του 1917, στερ' απ το οποο ρχισε λογοτεχνικ αναγννηση στη Κνα.

    Με τη στροφ των διανοουμνων στη γλσσα του λαο μπρεσε ν' αναπτυχθε το σγχρονο δρμα. Κτω απ τη παρτρυνση του Hu Shi μεταφρστηκαν η "Ναν" του Ζολ κι "Ο Εχθρς Του Λαο" του ψεν, δημοσιευτκανε στο περιοδικ «Καινορια Νεολαα» κι ανεβαστκανε στο Tienqin και το Πεκνο. Στη συνχεια μεταφραστκανε και παιχτκανε πολλ δυτικ ργα, του John Galsworthy, του George Bernard Shaw, κι λλων. Τα ργα που αρσανε και ξεχρισαν εκενη τη περοδο ταν "Η Κυρα Με Τις Καμλιες" του Αλξ. Δουμ, "Η Βεντλια Της Λαδης Ουντερμιρ"[1] του σκαρ Ουιλντ και η "Νρα" "Το Κουκλσπιτο" του ψεν. Ο διος ο Hu Shi γραψε το μονπρακτο "Το Σπουδαιτερο Πργμα Στη Ζω" (1919), ντονα επηρεασμνος απ το "Κουκλσπιτο" του ψεν, για να παροτρνει νους ταλαντοχους δραματουργος να γρψουν στη λακ γλσσα κι αναφρεται στο πρβλημα του γμου. Στο ργο αυτ, η ηρωδα το σκει απ το σπτι γιατ οι γονες της δε την αφνουν να παντρευτε το νο που αγαπ. ργο καττερο απ 'κενο του ψεν, δεν αναφρεται σε πρσωπα, αλλ σε συγκρουμενες ιδεολογες, που φορες των εν' οι χαρακτρες.[2]

    Το ργο του Νορβηγο δραματουργο σκησε ττοια επιρρο στους κινζους συγγραφες, στε ο Gilbert C. Fong μιλ για "σνδρομο Νρας" που 'γινε κυραρχο θμα χι μνο στη δραματουργα αλλ και σ' λες τις μορφς της λογοτεχνας.[3]

    Δραματουργο που γρψανε πνω στα προβλματα του κινζικου λαο υπρξαν αρκετο. Ο Wang Yujian αναφρεται στο πρβλημα της εγκατλειψης της συζγου στο ργο του "Επιστροφ Απ Το Εξωτερικ". Ο Xiong Foxi με τα ργα, "Πατριωτισμς" κι "Η Ηρωικ Εταρα Sai Qin Hua" επιτθεται στο κινζικο εθνικισμ. Οι Hong Sheng[4] και Tian Han,[5] που θεωρονται ως οι πρτοι επαγγελματες δραματουργο της Κνας, επιτθενται στις κομφουκιανς αρχς κι υποστηρζουν την ελεθερη εκλογ συντρφου και τη χειραφτηση της γυνακας. Στα ργα του Chen Tapei, "Ο ρως & Η Ωραα", "Ο Ψηλς & Δυνατς Πατρας Μου" κι "Η Συνεδηση" απεικονζεται η κοινωνικ κατσταση της εποχς. Ο Chen Tapei ταν ιδρυτς της Δραματικς νωσης της Κινζικης Δημοκρατας.

    Ο Wang Yujian κι ο Tian Han ιδρσανε στη Σαγκη το 1921 την Εταιρα Δημιουργας, που στο πρτο τεχος του εντπου της «Τριμηνιαα Δημιουργα» δημοσευσε το "Μια Νχτα Στο Καφενεο", του Tian Han, που προκλεσε μεγλην ασθηση. Η Εταιρα διαλθηκε το 1923 με κυβερνητικ εντολ. Αν κι τανε σντομη η παρξ της, εισγαγεν αρκετ θεατρφιλο κοιν στο σγχρονο θατρο.

    Μετ τη διλυση της Εταιρας, την δια χρονι, ο Tian Han δρυσε μαζ με τη γυνακα του την Εταιρα Ντιας Κνας, ναν απ τους πρτους κινζικους θισους αφιερωμνους στη μελτη, συγγραφ και παραγωγη σγχρονου δρματος.

    Η κατληψη της Μαντζουρας απ τους γιαπωνζους το 1931 ναψε τα πατριωτικ αισθματα των κινζων. Στα σχολεα και τα κολγια δημιουργηθκανε πολλς θεατρικς ομδες, που προπαγανδζανε την αντσταση ενντια στους γιαπωνζους. Απ τα ργα που ξεχρισαν εκενη την εποχ εναι "Ο Τεχνικς Αγνας Του Ma Yenxiang & Ο Σκληρς Αγνας Του Wang Pingling".

    Το Κομμουνιστικ Κμμα Κνας, που ιδρθηκε το 1921, ανακρυξε το 1931 τη Κινζικη Σοβιετικ Δημοκρατα, με πρωτεουσα την Ruijin. Οι ηθοποιο που στρατολογοντανε κι εκπαιδεονταν εκε, σχηματζανε στη συνχεια θισους που προσκολλοντανε στις στρατιωτικς μονδες και πηγανανε στην επαρχα και στο μτωπο. Η προσπθεια αυτ κορυφθηκε με τη δημιουργα της Εταιρεας Θετρου Εργατν κι Αγροτν.

    Η εθνικιστικ κυβρνηση προθησεν επσης τη θεατρικ παιδεα για τους δικος της προπαγανδιστικος στχους. Ψυχ των δικν της προσπαθειν ταν ο Xiong Foxi (1900-1965), θεατρικς συγγραφας, δσκαλος και παραγωγς που 'χε σπουδσει θατρο στην ΗΠΑ (Μ. Α. στο Πανεπιστμιο Κολομπια), που προσκλθηκεν ειδικ γι' αυτ τον οργανωτικ ρλο το 1932.[6]

    Το 1931 δημιουργθηκε Συνασπισμς Αριστερν Δραματουργν, με συμμετοχ των Tian Han και Hong Shen. H επθεση των γιαπωνζων κατ της Σαγκης το 1932 κανε πιο ντονες τις διαμαρτυρες των ανθρπων του θετρου, στις οποες η εθνικιστικ κυβρνηση του Guomintang απντησε με μια σειρ κατασταλτικ μτρα. Ο Tian Han κι λλα μλη του συνασπισμο συνελφθησαν.

    Η θεατρικ κνηση προωθθηκε περισστερο με τη δημιουργα δο νων θεατρικν σχολν: τον Περιοδεοντα Θασο στη Σαγκη, το 1934 και την Εθνικ Ακαδημα Θετρου στη Nanjing, το 1935. Απ την Εθνικ Ακαδημα Θετρου ανεβστηκαν αρκετ ξνα ργα, πως "Ο Εχθρς Του Λαο" του ψεν, "Η Απεργα" του John Galsworthy κι "Ο μπορος Της Βενετας" του Σαξπηρ. Ο Περιοδεων Θασος ανβασε μερικ απ τα πιο σημαντικ ργα της ντπιας δραματουργας, πως "Η Καταιγδα" κι "Η Ανατολ", που θα μιλσουμε πιο κτω και το, "Η Mu Lan Πηγανει Στον Πλεμο". Παιχτκανε στο Πεκνο, το Tianjing κι λλες πλεις του βορρ.

    Οι δο αυτο θεατρικο οργανισμο βοηθσανε σημαντικ στην εξπλωση της μοντρνας δραματουργας στη Κνα. Προσφρανε ψυχαγωγα και προβλανε ιδες ελευθερας και πατριωτισμο. Αυτ εχε σαν αποτλεσμα να παραμεριστονε τα πολιτισμνα δρματα (wen ming xi), που 'τανε χωρς κεμενο και να πσουνε σ' ολοκληρωτικ λθη.

    Να θηση στη μοντρνα δραματουργα δωσεν ο πλεμος με την Ιαπωνα, που ξσπασε το 1937. To Δεκμβριο της διας χρονις συναντηθκανε στη Hankou κορυφαοι θεατρνθρωποι, ανμεσα τους τανε κι ο Tian Han, για να οργανσουνε την Εθνικ Δραματικ νωση της Αντστασης κατ του Εχθρο. Αποτλεσμα ταν η δημιουργα πολυριθμων θισων που κτω απ σκληρς συνθκες περιοδεανε τη χρα, ξεσηκνοντας το λα στον αγνα ενντια στους γιαπωνζους. Για πρτη φορ εθνικιστς και κομμουνιστς βρθηκαν ενωμνοι στο κοιν αντιστασιακ αγνα κατ των γιαπωνζων.

    Τα περισστερα ργα που παιχτκανε ττε, τανε μονπρακτα και μερικ απ' αυτ γναν αργτερα απ τα πιο δημοφιλ «ργα του δρμου», πως "Το Μαγαζ Του Chang", "Η Κραυγ Των Φυγδων" και το, "'Ασε Κτω Το Μαστγιο".

    Στο τελευταο, που το 'γραψε ο Xia Yan για τον οποο μιλμε πιο κτω, νας θαυματοποις μαστιγνει με το μαστγι του το κορτσι που τονε βοηθει στα τρυκ του γιατ κανε κποια λθη. νας απ τους θεατς αγανακτισμνος φωνζει: -'Ασε κτω το μαστγιο. Ο θαυματοποις συμβολζει τους γιαπωνζους και το κορτσι τη Κνα.

    Τα ργα αυτ διηγερανε τσο το κοιν στε στο ργο "Η Γιαπωνζα Κατσκοπος" η ηθοποις που 'παιζε τον ομνυμο ρλο, ξυλοκοπθηκε κποτε γρια απ το κοιν και μλις τη τελευταα στιγμ κατφερε να τη σσει ο θιασρχης, θυμζοντας τι δεν εναι γιαπωνζα κατσκοπος αλλ ηθοποις. Κατ το 1941 υπρχαν δη κπου 100 ττοια ργα στο ρεπερτριο. Πολλ απ' αυτ δημοσιευτκανε σε φυλλδια.

    Με τη προθηση των γιαπωνζων εκκενθηκαν οι μεγλες πλεις της Κνας, Πεκνο, Σαγκη, Tianjing & Hanzhou κι η πρωτεουσα μεταφρθηκε στο Chongjing, που 'γινε κντρο πολιτιστικς δραστηριτητας εκενη την εποχ, γιατ να σωρ καλλιτχνες κι νθρωποι των γραμμτων ακολουθσανε τη κυβρνηση. σοι μενανε στις κατεχμενες περιοχς αρνηθκανε συνεργασα με τους γιαπωνζους και τους συνεργτες τους κι απεχαν απ κθε πολιτιστικ δραστηριτητα. Ο Mei Lanfang φησε μοσι, για να μη μπορε να παζει τους γυναικεους ρλους του.

       Η Εθνικ Ακαδημα Θετρου που μεταφρθηκε επσης απ τη Nanjing στη Chongjing, ανπτυξε ντονη δραστηριτητα κι απ τους κλπους της αναδειχτκανε στη συνχεια σημαντικο νθρωποι του θετρου. Στα κατεχμενα εδφη, η θεατρικ δραστηριτητα ταν επσης ντονη. Στη Σαγκη μνον υπρχανε περισστεροι απ 12 θασοι. Η αντιγιαπωνζικη προπαγνδα περνοσε μ' μμεσο τρπο, κυρως μ' ιστορικ δρματα που πρωταγωνιστονε θιαστες της ελευθερας. Το ργο π.χ. "Wen Tien Xiang" αναφρεται σ' να πατριτη της εποχς της δυναστεας Song, που συνθεσε το περφημο τραγοδι του αινιου μσους ενντια στους Μογγλους κατακτητς. Αφο υπστη πολλς διξεις πθανε στη φυλακ. Ανμεσα στους δραματουργος της εποχς, ξεχωριστ θση κατχουν ο Cao Yu, o Xia Yan κι η Li Mangui.

    O Xia Yan στα ργα του πραγματεεται την απογοτευση των διανοουμνων και την αδιαφορα του λαο. Νατουραλιστς πως κι ο Τσχωφ, αν και δεν υπρχουν στα ργα του κορυφσεις στη δρση, διαθτουν μως ισχυρ δραματικ δναμη. Εκτς απ το "'Ασε Κτω Το Μαστγιο", επιτυχαν εχε και το ργο, "Η Πλη Των Θλψεων", που σατιρζεται η ζω στις κατεχμενες απ τους γιαπωνζους, περιοχς.

    Ο Cao Yu χει ονομασθε ως ο ψεν της Κνας. Θαμαζε ιδιατερα τους λληνες τραγικος, τον Ευγνιο Ο' Νηλ και τον 'Αντον Τσχωφ. Ανμεσα 1934 & 1937 γραψε 3 απ τα καλτερ του δρματα.

     "Η Καταιγδα" αναφρεται στις αθλητες αιμομικτικς σχσεις 7 ατμων, που οδηγονται στο θνατο, την αυτοκτονα και τη παρνοια. Η επιρρο απ την ελληνικ τραγωδα κι ιδιατερα τον "Οιδποδα Τραννο" εν' ολοφνερη. Το ργο αυτ, που ανεβστηκε απ τον Περιοδεοντα Θασο, σπασ' λα τα ταμεα.

     "Η Ανατολ" αναφρεται στη σχση ενς αχρεου καιροσκπου και μιας εργτριας που ξεπφτει σε πρνη. Το τλος θυμζει τους "Βρυκλακες" του ψεν και περισστερο σως το "Ξημερνει" (εδ παρατηρομε ομοιτητα και στο ττλο) του Νκου Καζαντζκη. Η ηρωδα παρνει υπερβολικ δση υπνωτικο για ν' αυτοκτονσει. Ο αγαπημνος της ρχεται και της μιλ για την ομορφι της ανατολς και της επερχμενης νοιξης, χωρς να ξρει τι χει κνει. Τη καλε επσης ν' αγωνιστε μαζ του ενντια στην αδικα. Το ργο τελεινει με τη κραυγ του κκορα που αναγγλλει τη να μρα.

    Το τρτο ργο, "Ο Αγριτοπος", δεχνει την απογοτευση του συγγραφα για την απνθρωπη συμπεριφορ των ανθρπων και το πθος του για κοινωνικ δικαιοσνη. Ο ρωας, ερωτικ απογοητευμνος, ζητε εκδκηση. Αφο σκοτσει κμποσους ανθρπους αυτοκτονε κι ο διος στο τλος.

     "Ο 'Ανθρωπος Του Πεκνου" κι "Η Μεταμρφωση" τιμθηκαν ως τα καλτερα ργα της εποχς του πολμου. Το πρτο δεχνει τη σχση ενς ανθρπου με μια συντηρητικ οικογνεια στο Πεκνο που τονε φιλοξενε. Το δετερο αναφρεται στον γιατρ Ting, που περιθαλψε πμπολλους πληγωμνους τραυματες στη διρκεια του πολμου. Μετ την διασκευ του δισημου μυθιστορματος του Ba Jin "Οικογνεια" το 1941, ο Cao Yu δεν γραψε τποτα λλο.

    Ο Xiong Foxi, απογοητευμνος απ τη κυβερνητικ λογοκρισα, εγκατλειψε τη θση του ως διευθυντς στο Επαρχιακ Κολγιο Δραματικν Τεχνν του Sichuan, αποτραβχτηκε στο Guilin, νοτιοδυτικ της Κνας κι ασχολθηκε με συγγραφικς κι εκδοτικς δραστηριτητες μχρι το 1945.

    Η Li Mangui σποδασε στις ΗΠΑ. Το 1936 γραψε στ' αγγλικ το "The Grand Garden", χοντας ως πρτυπο το Hong Lou Meng (Το νειρο Του Κκκινου Δωματου), του Cao Xue Qin, δισημο ργο του 18ου αινα. Για το ργο αυτ πρε το βραβεο Hopwood. Η αντθεση του παλιο κσμου που φεγει με τον νο που 'ρχεται δεχνει τη πνευματικ συγγνεια του ργου με το "Βυσσινκηπο" του Τσχωφ, που φανετ' εξλλου και στο ττλο. "Ο Ουρανς Προκαλε", ργο που το 'γραψε το 1943, τιμθηκε το 1945 απ το Υπουργεο Παιδεας ως ν' απ τα καλτερα ργα εκενης της χρονις. Το 1960 επιστρφει μετ απ μακρ παραμον στην Ευρπη και τις ΗΠΑ, στη Ταβν κι ιδρει τη Μικρ Θεατρικ Κνηση. Το τελευταο της ργο, "Το νειρο Του Βλτου", που ανεβστηκε στις αρχς του 1975, λγους μνες πριν το θνατ της, γνρισε μεγλη επιτυχα. Παρλληλα με τη παραδοσιακ κινζικη μουσικ, χορ και τραγοδι χρησιμοποησε σγχρονα φωτιστικ κι ηχητικ εφφ. Γενικ η θεατρικ κνηση στη Ταβν υπρξε πολ πλοσια στη περοδο μετ την επικρτηση του ΚΚΚ στην ηπειρωτικ Κνα κι επηρεστηκε απ τις τεχνολογικς καινοτομες της Δσης, καθς κι απ τους δυτικος πειραματισμος.[7]

Το Θατρο Πρζας Μεταπολεμικ

    Μετ το πλεμο, το μοντρνο θατρο, το hua ju, πρασε κρση, καθς εχε ν' ανταγωνιστε την περα και το κινηματογρφο. γινε ττε προσπθεια ανανωσς του εννοντς το με την περα, σ' ν' εδος ανλογο με το αμερικνικο μιοζικαλ. "Η Επανσταση Του Taiping" ταν απ τα πιο πετυχημνα ργα. μως η προσπθεια δε γνρισε συνχεια, καθς φανεται πως δεν ικανοποιοσε ιδιατερα το κοιν. Η Εθνικ Ακαδημα Θετρου που επστρεψε στη Nanjing κι η Κρατικ Σχολ Θετρου στη Σαγκη, διατηρσανε το hua-ju στη ζω. Χωρς να 'χουνε δικ τους σκην, δνανε παραστσεις τις Κυριακς το πρω, που μποροσανε να βρονε μια σκην ελεθερη.

    To 1946 o Xiong Foxi γιν' επικεφαλς της Δημοτικς Πειραματικς Σχολς Θετρου της Σαγκης, που δδαξαν ο Tian Han, ο Cao Yu κι ο Hong Shen. Μετ την ττα μως των εθνικιστν δεν τους ακολουθσανε στη Ταβν, αλλ προτμησαν να μενουνε και να εργαστονε στην ηπειρωτικ Κνα. σο για τους, Xia Yen και Wang Yujian, αυτο εγκαταλεψανε τη δραματουργα και στραφκανε στο κινηματογρφο.

    Με τη νκη του ΚΚΚ και την δρυση της Λαοκρατικς Δημοκρατας της Κνας, το σγχρονο θατρο, το hua-ju, γνρισε μεγλη ανπτυξη. Στο Πεκνο ιδρθηκε το Κεντρικ Ινστιτοτο Θετρου που εκπαδευε ηθοποιος, σκηνοθτες και σχεδιαστς για το νο αυτ εδος θετρου. Τα ργα που γρφονται αυτ τη περοδο δεχνουνε τη τρχουσα κοινωνικ κατσταση και τα να προβλματα που αντιμετωπζει ο λας. Απ τα πιο πετυχημνα ργα της περιδου εναι τα παρακτω:

     "Η Αντιπρσωπος Των Γυναικν" του Su Yu ανεβστηκε με μεγλη επιτυχα το 1952 κι απ ττε παχτηκε σε πνω απ 30 επαρχες και μεταφρστηκε σε πολλς τοπικς διαλκτους. Αναφρεται στη γυνακα ενς αγρτη που εξελγη βουλευτς και ξφυγε απ τη καταπεση του ντρα της μσω της οικονομικς της ανεξαρτησας. Οι γυνακες που 'δανε το ργο αρχσανε να προβληματζονται για τη θση της γυνακας στο σπτι και να ενδιαφρονται για τα προβλματα του γυναικεου κινματος.

    Στο "Κανλι" (1951) ο πιο δισημος κινζος πεζογρφος και δραματουργς, ο Lao She, περιγρφει τα καττερα κοινωνικ στρματα του Πεκνου, τις απογοητεσεις και τις ελπδες τους με το νο καθεστς. Γνρισε πολλς παραστσεις κι αποτλεσε τη βση για τη παραπρα δημιουργικ εργασα του Λακο Θετρου του Πεκνου.

    Η σατιρικ κωμωδα "Ο Στρατιτης Κτω Απ Τα Φτα Νον" (1962) του Shen Mienhao αναφρεται στις περιπτειες ενς χωρικο στρατιτη που 'ναι μαγεμνος απ τη ζω στη πλη, αντιμετωπζει μως προβλματα για τα οποα δεν τανε προετοιμασμνος.

     "Ο Γενναος" (1963) του Hu Shenjin αναφρεται σ' εργτη κλωστοφαντουργας που 'ρχετ' αντιμτωπος με τον εγωιστ διευθυντ και τη κλκα του και παρ τις αντιρρσεις τους, επιχειρε μ' επιτυχα την επιδιρθωση του κλβανου του εργοστασου, στε να συνεχιστε η παραγωγ.

     Με την Πολιτιστικ Επανσταση πως επαμε μιλντας για την περα του Πεκνου, ανατραπκανε τα πντα. Οι δραματουργο πρεπε να συμμορφνονται με τα 8 πρτυπα ργα της Jiang Qing. Το hua-ju εχε καταδικαστε ως «νεκρ». Πολλο νθρωποι του θετρου βρεθκανε σε στρατπεδα συγκντρωσης να κνουνε καταναγκαστικ εργασα, αρκετο απ τους οποους πθαναν.

    μως με το θνατο του Μο το 1966 και το τλος της κυριαρχας της «συμμορας των 4», πως τους αποκλεσε κποτε, πριν αναρριχηθονε στην εξουσα, ο Μο Τσε Τουνγκ, χουμε πλι ντονη θεατρικ δραστηριτητα, που ονομστηκε «θεατρικ αναγννηση».

    Στη 2ετα που ακολοθησε, η θεατρικ δραστηριτητα χει ως χαρακτηριστικ την αντδραση στη 10ετα καταπεσης που 'χε προηγηθε. Εδ διακρνουμε 2 ομδες ργων. ργα γραμμνα πριν τη δεκαετα, που τα περισστερα εχαν απαγορευθε απ τη «συμμορα των 4» και καινορια ργα, που καταδικζουνε τη περοδο της Πολιτιστικς Επανστασης κι εξαρουνε τη να περοδο αλλαγς. Ανμεσα στα παλι ργα που ανεβαστκανε μ' επιτυχα 'κενη την εποχ, εναι "Το Τεοπωλεο" του Lao She, "Η Καταιγδα" κι "Η Ανατολ" του Cao Yu (που, μετ απ μακρ περοδο σιωπς, γραψε μαζ με τον Chen Bo Yu, "Το Τραγοδι Της Θελλας"), "Η Αδελφ Jiang", "Ο Στρατιτης Κτω Απ Τα Φτα Νον", κ. .

    O Su Shuyang στο, "ντιμη Καρδι" εμπνεται απ τους 4 εκσυγχρονισμος (Οικονομα, Γεωργα, Επιστμη & Κουλτορα) του Τσου Εν Λι. Στο ργο, ταν ακοστηκε η μαγνητοφωνημνη φων του, τρχανε δκρυα απ τα μτια των θεατν.

     "Τα 'Ανθη Της 'Ανοιξης" του Cui Dezhi αναφρεται σε μιαν εργτρια που αν κι οι γονες της σαν αντιδραστικο, εκλχτηκε σα πρτυπο εργτριας. Στο τλος ερωτεεται ναν εργτη που 'χε φυλακιστε τη περοδο της κυριαρχας των 4.

    Το "Σστε Τη" αναφρεται σε μια φοιττρια που κυνηγθηκε τη προηγομενη περοδο και σθηκε απ καθηγητ της, που τη περιβαλε με στοργ σπου μπρεσε να σταθε στα πδια της.

    Ακμη χουμε το "Απ Τα Βθη Της Σιωπς" του Zong Fuxian, το "Δμαρχο Chenyi" του Sha Yexin, το "Η Δναμη Ενντια Στο Νμο" του Xing Yixun (1940- ), καταγγελα των προνομων των αξιωματοχων του κμματος και των οικογενειν τους. Το "Ο Chenyi Κατεβανει Απ Το Βουν" του Ding Yishan, π' αναφρεται στη ζω του Chenyi, στρατρχη που διχθηκε απ τη «συμμορα των 4», "Η Αυγ" του Zhao Huan π' αναφρεται στο στρατρχη He Long, που διχθηκε επσης, κ.λπ. Ο Μο Τσε Τουνγκ κι ο Τσου Εν Λι υπρξαν επσης ρωες ργων hua-ju.
     Το 1981, με την 70 επτειο της ανατροπς της τελευταας δυναστεας και την εγκαθδρυση της δημοκρατας, γρφηκαν αρκετ ργα για τον ηγτη του αστικο επαναστατικο κινματος Σον Γιατ Σεν. Στα ργα αυτ ξεχωριστ ρλο χει κι η γυνακα του, που πθανε το 1981. ν' απ' αυτ εναι, "Ο Σουν Γιατ Σεν Αντιμετωπζει Τον Κνδυνο Στο Λονδνο" του Li Peijian, η υπθεση διαδραματζεται στο Λονδνο κι αναφρεται στη σλληψη του Σουν Γιατ Σεν απ τη κινζικη διπλωματικ αποστολ και την απελευθρωσ του απ τους εγγλζους, με τη μεσολβηση του δασκλου του.

  Απ το ξνο ρεπερτριο, μεγλη επιτυχα γνωρζουν εκενη την εποχ το "Πολς Θρυβος Για Το Τποτα" του Σαξπηρ, ο "Φιλργυρος" του Μολιρου κι ο "Γαλιλαος" (1979) του Μπρτολντ Μπρεχτ. Ο Μπρεχτ εχε γνει γνωστς στο κινζικο θεατρικ κοιν δη απ τα τλη της δεκαετας του 50, αφενς γιατ τανε μαρξιστς κι αφετρου γιατ εχεν επηρεαστε πολ απ το παραδοσιακ κινζικο θατρο.

    Αντ ν' ανακαλονε μνμες του παρελθντος, τα ργα που γρφονται μετ απ' αυτ τη 2ετα αναφρονται στο παρν και στη σχση του με το παρν και το μλλον. ργα πως "Υπρχει Μια Μικρ Σνθεση" του Li Longyun, που ανεβστηκε στο Πεκνο, "Ο Γιος Του Διοικητ Πυροβολικο" του Zhou Weipo κι λλων, που ανεβαστκανε στη Σαγκη, "νας Πεισματρης Διευθυντς Παραγωγς" του Li Min, που ανεβστηκε στην Anhui και "Θα Το Εξετσουμε" του Xue Zheng, που ανεβστηκε στη Hubei, θγουνε θματα πως η κοινωνικ ανιστητα κι η κυβερνητικ γραφειοκρατα, προκαλσανε πολλς συζητσεις.

    Μεγλην απχηση εχε και το μονπρακτο "Αν μουν Αληθινς" του Sha Yexin. ργο μ' ντονες μπρεχτικς επιδρσεις, γρφτηκε το 1979 και παχτηκε αργτερα στη Σαγκη. χει θμα παρμοιο με τον "Επιθεωρητ" του Γκγκολ, μνο που αναφρεται σε πραγματικ γεγονς. νας νεαρς παριστνει το γιο αντατου αξιωματοχου και πετυχανει διφορα προνμια. Στο τλος μως ανακαλπτεται και καταδικζεται σε φυλκιση.

    Το 1979 το περιοδικ Δρμα (Jüben) που 'χεν απαγορευθε κατ τη διρκεια της Πολιτιστικς Επανστασης ξανακυκλοφορε κι αποτελε το πιο σημαντικ βμα για τις ντονες συζητσεις και προβληματισμος που απασχολονε τους ανθρπους του θετρου. Η παλι συμμαχα ενντια στο καθεστς των 4, διαρρηγνεται. Μια απ τις ομδες που προκπτουν εναι κι η λεγμενη «Σχολ του κριτικο ρεαλισμο».

    Παρ τις διαφορς των εκπροσπων της, συμμεριζντανε την ποψη πως οι καθημερινς εμπειρες των εργαζομνων και τα ηθικ τους αισθματα ταν η πηγ της δημιουργικς δραστηριτητας των δραματουργν κι τι η σκηση κοινωνικς και πολιτιστικς κριτικς μ' αποτελεσματικ τρπο, ταν η ουσιαστικ λειτουργα του θετρου.[8] Απ τα πιο αντιπροσωπευτικ ργα της σχολς εναι το "Η Αλα Της Μικρς Βρσης" του Li Longyun, ργο που δημοσιετηκε το 1981, ανεβστηκε το 1983 σε 3 μνο παραστσεις και προκαλντας ντονες αντιδρσεις δωσε την ευκαιρα στη σχολ να εκφρσει τις απψεις της.

    Το ργο αναφρεται στους κατοκους μιας γειτονις, που αφο περσανε πολλς ταλαιπωρες με τη κυβρνηση του Guomintang αγκαλισανε την επανσταση. Το 1958 θυσιαστκανε για το «Μεγλο 'Αλμα Μπροστ» κι αντιτιθμενοι στους αριστεριστς της Πολιτιστικς Επανστασης βισανε το τλος της, σα μια να απελευθρωση. μως, αντθετα απ το 1949, τρα, το 1979, παρνουνε πρωτοβουλες, εκλγουνε την επιτροπ της γειτονις τους κι οργαννουνε τη κοιντητ τους και την ηγεσα της. Με 30 πρσωπα διαφορετικς κοινωνικς προλευσης, αντιλψεων κι ιδιοσυγκρασας, ο δραματουργς απεικονζει τη ζω της εργατικς τξης του Πεκνου σε μια περοδο 4 10ετιν.

    Μι' λλη ομδα στις αρχς του 1980 χρησιμοποιε το ιστορικ δρμα μ' ν' αλληγορικ τρπο. ν' απ τα ργα της που 'χε πολ μεγλη απχηση εναι το "Li Shimin, Ο Πργκιπας Του Qin" της Yan Haping. Αναφρεται στον ομνυμο αυτοκρτορα της δυναστεας Tang (627-650), που στριξε την εξουσα του στο λα κι χι στους ευγενες, σζοντας τη χρα απ τορκικη εισβολ. O αυτοκρτορας αυτς εναι γνωστς επσης με τ' νομα Tang Taizong. Αυτς εναι κι ο ττλος μιας περας του Πεκνου με το διο θμα, που συνθεσε τη περοδο αυτ ο Li Lun. Το διο θμα χει και το ργο του Sun Yuexia Εt Αl, "Ζωγραφζοντας Δρκους Και Προσθτοντας Τα Μτια", που παχτηκε μετ τα γεγοντα του 1989.

    Η αντληψη πως η εξουσα δε πρπει ν' αποκβεται απ το λα ενυπρχει και στα ργα "Το Τραγοδι Του Ανμου" του Chen Baichen, "Ο Μεγλος Αυτοκρτορας Της Δυναστεας Tang" των Lu Jianzhi και Fang Jiaji, σε στυλ kunqu, και "Δκρια Χυμνα Στο Περπτερο Xin", του Zhen Huaxi, σε στυλ μουσικο δρματος puxian.

    To 1978 στο περιοδικ «Παγκσμια Λογοτεχνα» δημοσιεεται μια μετφραση του "Πρτι Γενεθλων" του Χρολντ Πντερ, μαζ μ' ρθρο του Chu Hong με ττλο «Μια κριτικ εισαγωγ στο θατρο του παραλγου». Θ' ακολουθσουν κι λλες ττοιες μεταφρσεις, εν το 1983 θα γραφε το πρτο κινζικο θατρο του παραλγου, "Η Στση Λεωφορεου", μια λυρικ κωμωδα της ζως πως την αποκαλε ο συγγραφας της Gao Xingjian (1940-), που δημοσιετηκε στο περιοδικ Οκτβρης. Μπεκετικς σλληψης, παραπμπει στο "Περιμνοντας Τον Godot". Μια ομδα 7 ανθρπων περιμνει το λεωφορεο διαπληκτιζμενη εκφρζοντας αναμνσεις, ελπδες κι απογοητεσεις. Περννε διφορα λεωφορεα για 10 χρνια, μως καννα δε σταματ. νας απ' αυτος, ο σιωπηλς νδρας, χωρς να τον αντιληφθε κανες, σηκνεται ξαφνικ και φεγει. Ο σιωπηλς νδρας εναι χαρακτρας δανεισμνος απ το μονπρακτο του Lu Xun, "O Περαστικς" (1925) κι η επανεμφνισ του το 1983 συμβολζει το μοτβο πως η αναζτηση εν' αδικοπη πορεα, που εξισνεται αλληγορικ με το ταξδι και τον αγνα του Κινζικου λαο για να πιο ελπιδοφρο, αν κι αββαιο, μλλον.[9]

    Πολλο εδανε στο ργο το μνυμα, πως αντ της παθητικς αναμονς πρπει να παρνει κανες αποφσεις και πρωτοβουλες. 'Αλλοι το θερησαν ως ελιτστικα ατομικιστικ, με το σιωπηλ νδρα να ξεχωρζει απ τη μζα. Ο ανθρωπιστικς ατομισμς, που φανεται να φρει ως μνυμα, προβλθηκε απ τους υποστηριχτς της θεωρας της «σοσιαλιστικς αλλοτρωσης». Σμφωνα μ' αυτν, η σοσιαλιστικ προσπθεια εχεν αλλοτριωθε απ τον εαυτ της, επιτρποντας σε μια ομδα ακροαριστερν να επινοονε ταξικος αγνες σε μια σοσιαλιστικ κοινωνα για να δικαιολογσουνε τις βιαιτητς τους, εν μοναδικς τους στχος δεν τανε παρ η διατρηση της εξουσας. Σ' ενσχυση της θεωρας τους ξεθψανε το νεαρ Μαρξ.

    Το ργο, πολυσημικ σο κι ο ττλος, μπορε να πρει κι λλα νοματα. Η πλη, ως χρος που επιδικουν να πν' οι εργαζμενοι, κυρως για να μορφσουνε καλτερα τα παιδι τους, πως αναφρεται σ' υποσημεωση του ργου, θα μποροσε να θεωρηθε ως σμβολο της ουτοπας της πραγμτωσης των ονερων. τσι ως μνυμα του ργου μπορε να 'ναι πως δε πρπει να μνουμε σ' απραγματοποητα νειρα, αλλ να εγκαταλεπουμε νωρς, πως ο σιωπηλς νθρωπος κι χι μετ απ 10 χρνια, πως τα υπλοιπα πρσωπα. Μλλον ο συγγραφας εννοε και την εγκατλειψη της σοσιαλιστικς ουτοπας.

    Με την αποπομπ και την αυτοκριτικ των υποστηριχτν της αντληψης για τη «σοσιαλιστικ αλλοτρωση» σταματσανε κι οι παραστσεις της "Στσης Λεωφορεου", καθς το ργο κρθηκε «πολ ελαττωματικ». Θα επιτραπε η παραγωγ του ξαν το 1985.

    Το "Προειδοποιητικ Σμα" αναφρεται στην εφηβικ εγκληματικτητα και την ανεργα. νας νεαρς σκοπεει να συμμετσχει σε μια ληστεα τρανου, για να μαζψει τα λεφτ που του χρειζονται για να παντρευτε. Στο τλος καταλγει να σκοτσει το συνταιρ του. Εν' νας αντιρωας, μοναδικς για τη Κνα του 1982. "Ο Αγρινθρωπος" εναι το 3ο απ τα ργα του που γνρισε μεγλη επιτυχα.

    Το μοντρνο θατρο γνρισε κορφωση στη μση της δεκαετας του '80, μ' ργα δραματουργν που κινονταν απ το παρλογο μχρι το σουρεαλισμ. Απ τα ργα που ξεχρισαν ταν "Οι Κκκινες Φοστες Εναι Στη Μδα" των Jia Hongyuan και Ma Zhongjun κι "Η Επσκεψη Ενς Νεκρο" του Liu Shugang (1941-). Στο πρτο ργο βλπουμε μιαν εργτρια να αποξεννεται απ τους συναδλφους της, με το να προβλλει τον εαυτ της ως υπδειγμα ηθικς χωρς να 'ναι. Στο δετερο ργο, ντιμος και θαρραλος εν' ο απλς εργτης, που σζει κποιο περαστικ απ ναν εγκληματα με τμημα τη ζω του κι χι η φιλενδα του, σχεδιστρια μδας με δικ της επιχερηση, που προπαγανδζει την ατομικ ιδιοκτησα.

    To "15 Περιπτσεις Διαζυγου" επσης του Liu Shugang ερευν τις αιτες διαζυγου στη σγχρονη Κνα. Δυο ηθοποιο παζουν και τα 15 ζευγρια.

    To "νας Φλος ρχεται Σε ρα Στρες" (1983) της φεμινστριας δραματουργο Bai Fengxi (1934-) αναφρεται σε μια μαθηματικ, που πιζεται απ τη μητρα της να μη διεκδικσει μιαν υποτροφα για τη Δ. Γερμανα για χρη του νδρα της, πργμα το οποο αρνεται, πιστεοντας στην ιστητα των δο φλων σ' λα τα επαγγλματα.

    Το 1985 η απαγρευση ενς λλου ργου, του "Εμες" (WM[10]) του Wang Peigong, που φιλοδξησε ν' ανεβσει η ομδα θετρου της Αεροπορας[11] κι δωσε μνο δυο πρβες με πλρη ενδυμασα αλλ μπροστ σε πολυριθμο κοιν, ξεσκωσε επσης θελλα διαμαρτυριν. Η Εταιρα Δραματουργικς Λογοτεχνας μζεψε δωρες για να χρηματοδοτσει το ανβασμ του. Απ τις ομδες που συνεισφραν ταν κι η Κινεζικ Εταιρα Αναπρων, που πρεδρος ταν ο μεγαλτερος γιος του Deng Xiaoping, που 'χε μενει ανπηρος απ τα βασανιστρια κατ τη διρκεια της Πολιτιστικς Επανστασης, αρνομενος ν' απαρνηθε το πατρα του που ττε ταν υπ διωγμν. Αφο μαζευτκανε τα χρματα, προσκλθηκαν ηθοποιο απ διφορους θισους για τη παρσταση. Την δια εποχ ανβασε το ργο κι ο Θασος Λακο Θετρου της Σαγκης. Κι οι δυο παραγωγς γνωρσανε τερστιαν επιτυχα.

    Το ργο αναφρεται σε 7 πρσωπα που συναντνται σ' να εστιατριο και θυμονται τις ευτυχισμνες μρες της νιτης τους, ττε που ζοσανε σε μια κομμονα τη περοδο της Πολιτιστικς Επανστασης. Απεικονζει τη μορφωμνη νεολαα, που στις μεταβαλλμενες σγχρονες συνθκες προσπαθε να βρει νημα στη ζω. Διαθτει αρκετ μοντερνιστικ στοιχεα, πως παρλληλους αλληλοεπικαλυπτμενους μονολγους.

    Η δυτικοποηση της κοινωνας ("Το δυτικ εναι το καλτερο" εναι περπου το σλγκαν της εποχς), η αποκολλεκτιβοποηση της αγροτικς οικονομας, η σοσιαλιστικ οικονομα της αγορς που κνει την εμφνισ της κι νας αρχμενος καταναλωτισμς, δνουνε το στγμα της εποχς.

    Ο μοντερνισμς αρθρνεται τρα πιο ολοκληρωμνα και πιο ξεκθαρα. Η αποξνωση απ τη κοινωνα κι η εξγερση ενντια στο κρτος, χαρακτηριστικ του δυτικο μοντερνισμο, μεταφυτεονται και στη Κνα, εν τις μοντερνιστικς τεχνικς τις υιοθετον κι οι κριτικο ρεαλιστς, πως την επεισοδιακτητα στη πλοκ και τη θραση της ευθγραμμης αφγησης. Ο εικονιστικς συμβολισμς κι η θεαματικτητα που παρνει το δυτικ θατρο απ το μουσικ δρμα της Ασας, επανοικειοποιεται απ τους μοντερνιστς. Στις συζητσεις γνεται συχν αναφορ στο πως ο Μπρεχτ επηρεστηκε στη θεωρα του της αποστασιοποησης, απ την περα του Πεκνου. πως εδαμε και στην Ιαπωνα αρκετο σγχρονοι σκηνοθτες, πως ο Tadashi Suzuki, υιοθετονε στοιχεα του παραδοσιακο θετρου τους ταν βλπουνε πως το αξιοποησε το δυτικ θατρο.

    Χαρακτηριστικ δεγμα της νας αυτς τσης εναι το "Pan Jinlian: Η Ιστορα Της Πτσης Μιας Γυνακας", σε στυλ περας του Si Chuan. Ο Wei Minglun, ο δραματουργς του, χαρακτρισε το ργο ως chuanju του παραλγου.[12] Στο ργο, παρλληλα με τη ζω της ηρωδας παρατθεται η ζω διαφρων γυναικν, ιστορικν και μυθιστορηματικν, πως η Jia Baoyü, η ηρωδα του μυθιστορματος του 18ου αινα "νειρο Του Κκκινου Δωματου", η Wu Zetian, γυνακα αυτοκρτειρα της δυναστεας Tang, η "'Αννα Καρνινα", μια σγχρονη δικηγορνα, κ.λ.π. Το ργο, ντονα φεμινιστικ, καταφρεται ενντια στη καταπεση της γυνακας, τσο ντονα ριζωμνη στη κινζικη κοινωνα.
     Ο ρος «σεξουαλικ απελευθρωση» χρησιμοποιθηκε συχν στις ντονες συζητσεις που προκλεσε, που γργορα καταλξανε στο συμπρασμα πως πρκειται για ν' αριστοργημα, που κριτικρει τους φεουδαρχικος ηθικος κδικες και την «ακροαριστερ ορθοδοξα», σον αφορ στην ανθρπινη και πιο ειδικ στη γυναικεα, σεξουαλικτητα.

    Απ τη ξνη δραματουργα θα ξεχωρσουν "Ο Θνατος Του Εμπορκου" του 'Αρθουρ Μλερ, που ανεβστηκε με ξεχωριστ επιτυχα απ το Λακ Θατρο Τχνης του Πεκνου το 1983 και ο "Amadeus" του Peter Shaffer με τον ττλο "Ο Ευλογημνος Γιος Του Θεο" το 1986. Τλος το 1986 γιν' να μεγλο φεστιβλ για τον Σαξπηρ στο Πεκνο και σε μερικς λλες πλεις. Στη Σαγκη ανεβαστκανε πολλς φορς ργα του Σαξπηρ, κινεζοποιημνα, τη δεκαετα του 80.

    Στο τλος της δεκαετας του '80 το hua ju αντιμετωπζει ντονα προβλματα. Κινηματογρφος και τηλεραση χουν αποσπσει σημαντικ μερδα τσο του κοινο, σο και των καλλιτεχνν. Ο «σοσιαλιστικς νεοφιλελευθερισμς» εφαρμζει νο εργασιακ σμφωνο στους θισους, περικπτοντας την ιατρικ περθαλψη κι λλες παροχς. Το περιοδικ Juben (Δρμα) παψε να επιχορηγεται και σθηκε μσω μια καμπνιας για οικονομικ ενσχυση, εν η επιχοργηση του Xijubao (Για το θατρο) περικπηκε δραστικ, αναγκζοντς το να εκλακεσει την λη του, για ν' αυξσει τη κυκλοφορα και τα σοδ του. Πολλο ταν οι θασοι που διαλθηκαν εκενη την εποχ.

    Ταυτχρονα κορυφνεται κι η πολεμικ των δυο παλιν συμμχων, των μοντερνιστν και των ιστορικν ρεαλιστν. Ο κριτικς ρεαλισμς, με τη δηλωμνη ενασχλησ του στις κοινωνικς, πολιτικς, πολιτιστικς και συναισθηματικς συνθκες του θνους, θεωρθηκε σα μι' λλη παραλλαγ της «ιδεολογικς ορθοδοξας», απγονος της «φεουδαρχας» και της σγχρονης ενσρκωσς της, του «ακροαριστερισμο», ξεπερασμνος, αποστεωμνος και καταδικασμνος να παραμεριστε απ «να κματα της παγκσμιας ιστορας».[13] σο για τους μοντερνιστς, αυτο θεωρονταν ως ρηχο μιμητς του δυτικο μοντερνισμο. τανε φανερ πως κι οι δυο σχολς εχανε χσει την αρχικ δυναμικ τους.

    Οι παραπνω συνθκες απομκρυναν το κοιν απ τις θεατρικς αθουσες. Τα ργα που γνρισαν επιτυχα ταν ελχιστα. Ανμεσ τους ξεχρισανε "Τα Χρονικ Του Sangshuping", που ανεβστηκε απ τη Κεντρικ Ακαδημα Δρματος του Πεκνου το 1988. Η δρση του ργου τοποθετεται σ' να φτωχ χωρι της Βρειας Κνας τα τελευταα χρνια της Πολιτιστικς Επανστασης και δεχνει πσο λγη σχση χει η ακροαριστερστικη ρητορικ με τους εξαθλιωμνους χωρικος. Τα προβλματα εδ δε προρχονται απ τη κατχρηση εξουσας και τους ελαττωματικος θεσμος, αλλ' απ την αμθεια και την εξαθλωση. Η επιτυχα του ργου οφειλτανε κυρως στην αισθητικ παρμετρο. Ενσωματνοντας στοιχεα του παραδοσιακο κινζικου μουσικο δρματος και τεχνικς του δυτικο μοντερνιστικο θετρου μ' ανανεωτικ, πρωττυπο και συνεκτικ στυλ εκτλεσης, το ργο τανε γεμτο εικνες ποιητικο πλοτου κι αλληγορικν υπαινιγμν, ρευστν χωρικν κατασκευν και χρονικν μετατοπσεων, καθς κι εκφραστικν αναπαραστσεων των συναισθημτων των χαρακτρων και των συνθηκν ζως τους.[14]

    Με τα γεγοντα του '89, τις φοιτητικς διαδηλσεις στη πλατεα Tien-An-Men, η μεταρρθμιση προς την οικονομα της αγορς σταμτησε προσωριν και για τα επμενα 2 χρνια το hua-ju γνρισε προσωριν νθιση μ' ργα που επανεπιβεβαωνανε το σοσιαλιστικ πνεμα και τη σοσιαλιστικ ηθικ. Με την επιτχυνση μως των μεταρρυθμσεων μετ το 14ο συνδριο του ΚΚΚ το 1992, το hua-ju πεσε πλι σε κρση. Αρκετο ταν εκενοι που υποστηρξανε ττε πως αυτ που θα το 'βγαζε απ τη κρση, ταν η ανπτυξη μιας μεσαας τξης που θ' αποτελοσε το κοιν του, την ανπτυξη της οποας μως δεν τη βλπανε να συντελεται πριν τον 21ο αινα. Εν τω μεταξ οι δραματουργο σταματσαν να γρφουν στραφκανε στη τηλεραση. Αρκετο επσης ασχοληθκαν μ' επιχειρσεις.

    Παρ τη κρση υπρξανε κι αξιλογες προσπθειες. Πολλς θαυμσιες παραστσεις γιναν με χρηματοδτηση των διων των καλλιτεχνν. Η «Μικρ Θεατρικ Κνηση» του Nanjing στηρχθηκε στην οικονομικ ενσχυση των μελν της. Ακμη εκπονθηκαν διφορα προγρμματα επιχοργησης για τ' ανβασμα θεατρικν ργων. Στη Σαγκη οργαννονταν αναγνσεις μη εμπορικν θεατρικν ργων και κποια απ' αυτ κατφεραν να ανεβονε στη σκην. Οι πειραματιστς μοντερνιστς φησαν τα χνη τους σ' αυτς τις παραστσεις.

    Βλπουμε επσης επιστροφ του κριτικο ρεαλισμο μ' ργα πως "Το Κaraoke Του Πνω Πατματος", που παρουσιζεται η ζω μιας νεαρς ρεσεψιονστριας, που εκδδεται για να συντηρσει τη φτωχ οικογνει της. Το "Οι 'Ανθρωποι-Πουλι" εναι περισστερο αλληγορικ και δραματοποιε την νταση απ τη συνντηση μιας ομδας κατοκων του Πεκνου που αγαπονε την περα του Πεκνου και την ανατροφ πουλιν, με κινζους του εξωτερικο κι λλους ανθρπους απ τη Δση.

    Επσης ανεβζονται ιστορικ δρματα μ' αλληγορικ σημασα. "Η Παλρροια Του 1911" δραματοποιε την υπερσπιση της κατασκευς των κινζικων σιδηροδρμων απ τους σφετεριστς των ιμπεριαλιστικν δυνμεων της Δσης, που 'χε συμμαχσει η μαντζουριαν δυναστεα των Qing. Το "Shangyang" αναφρεται σ' να δισημο υπουργ του κρατιδου Qin (17-11 π.X.) που επβαλε μεν τις νομικς μεταρρυθμσεις που οδηγσανε στην ισχυροποηση του Qin, μως θανατθηκε απ τους ευγενες.

    Δπλα στο hua-ju αναπτχθηκαν το ge-ju, τραγουδιστ δρμα και το wu-ju, χορευτικ δρμα. Το μουσικ δρμα δεν εναι παρ η περα που διαμορφθηκε κτω απ την επδραση του ΚΚΚ κι αποτελε συνδυασμ κινζικων και δυτικν στοιχεων. Η ορχστρα εναι μγμα δυτικν και κινζικων οργνων. Οι μελωδες εναι κινζικες στο χρμα, μως ισχυρ επηρεασμνες απ δυτικς μουσικς αρχς δομς κι αρμονας.
     Το πρτο σημαντικ ge-ju ταν το "Ασπρμαλλο Κορτσι". Αναφρεται σε μια κοπλα που βιστηκε απ 'να γαιοκτμονα, το 'σκασε στα βουν κι απ τις κακουχες ασπρσανε τα μαλλι της. Την σωσε ο κκκινος στρατς, που εκτλεσε δημσια τον γαιοκτμονα. Το δετερο σημαντικ ργο ταν "Οι Ερυθροφρουρο Στη Κκκινη Λμνη", που αναφρεται στον αγνα των κομμουνιστν εναντων των εθνικιστν το 1930.

    Το ge-ju απαγορετηκε τη περοδο της Πολιτιστικς Επανστασης, οπτε το "Ασπρμαλλο Κορτσι" διασκευστηκε σε μπαλτο, αποτελντας να απ τα 8 πρτυπα. Στη συνχεια αναβωσε, αλλ δεν εχεν ιδιατερη απχηση κι η δραματουργα του εδους εναι περιορισμνη.

    Το wu-ju εναι σγχρονη μορφ θετρου που ενσωματνει κινζικους λακος χορος και τεχνικς δυτικο μπαλτου. πως και στο ge-ju, η ορχστρα χει κινζικα και δυτικ ργανα  κι εν η μουσικ χει κινζικο χρμα, οι αρμονικς δομς ακολουθονε τους δυτικος καννες. Απ τα ργα που ξεχρισαν εναι "Η Λμπα Του Πολτιμου Λωτο" (Baolian Deng), που αναφρεται σε μια θε που 'ρθε στη γη κι ερωτετηκε θνητ.

    Γνρισε την δια μορα με το ge-ju κατ τη Πολιτιστικ Επανσταση, αλλ επανλθε δριμτερο με τα "Παραμθια Του Δρμου Του Μεταξιο" το 1977. Αναφρεται σε μια σκλβα χορετρια την εποχ της δυναστεας Tang, που νας πλοσιος πρσης μπορος τη πηγανει στην πατρδα του, για να την γλιτσει απ 'να διεφθαρμνον αξιωματοχο. Στο τλος ο αξιωματοχος τιμωρεται και συσφγγονται οι σχσεις Κνας και Περσας. Οι χορευτικς κινσεις στηριχτκανε σε τοιχογραφες της περιδου, που βρεθκανε στις σπηλις Dunhuang στην επαρχα Gansu.

    Αξιοσημεωτην επιτυχα γνωρσανε και διασκευς του περφημου μυθιστορματος "Το 'Ονειρο Του Κκκινου Σπιτιο" (Honglou Μeng), καθς και μια διασκευ του "Περιπτρου Με Τις Παιωνες" του Tang Xianzu, ργα που αναφερθκαμε πιο πριν.

    Το θατρο στην Ασα, τσο το παραδοσιακ σο και το μοντρνο, παρλο που φανεται να περνει μια κρση, δεν χει καταδικαστε. Με την ανπτυξη της τηλερασης λοι προφητψανε το θνατο του κινηματογρφου και παρ' λ' αυτ τον εδαμε να επανακμπτει τα τελευταα χρνια. Η δια ανκαμψη θα υπρξει και στο θατρο, χι ββαια επειδ θα ισχυροποιηθε η μεσαα τξη, το κοιν του, αλλ γιατ οι κοινωνες θα 'χουνε πντα προβλματα κι ιστορικ, η πιο αποτελεσματικ τχνη που τα εξφραζε εν' αυτ του θετρου. Εναι χαρακτηριστικ πως παρ τη μεωση του κοινο, αυξνει ο αριθμς των ερασιτεχνν. Υπρχουν πολυριθμοι ερασιτεχνικο θασοι λων των ειδν θετρου.
     Το 2000 γινε φεστιβλ ερασιτεχνικν θισων περας του Πεκνου και kun-qu. Το κουκλοθατρο και το θατρο σκιν εξακολουθον να επιβινουνε. Κι εναι επσης αξιοσημεωτη η επιβωση των παραμυθδων και των αφηγητν, που σε μερικ μρη της Κνας στεγζονται σ' ειδικ θατρα.[15] Για το πσο ισχυρ φανεται να 'ν' η παρδοση αυτο του εδους, αναφρω μνο ως παρδειγμα μια κινζικη ταινα που παχτηκε πρσφατα στη τηλεραση, "Ο Θαυμαστς Καινοριος Κσμος" (Meili Shin Shijie), που υπρχει εγκιβωτζουσα αφγηση, με τον αφηγητ να συνοδεεται μουσικ, εν το κυρως ργο εναι μια οιονε «δραματοποηση» αυτς της αφγησης, η οποα κατ διαστματα διακπτει τη ρο του.[16] Παρ τη καταλυτικ επδραση της τηλερασης και του σινεμ, οι παραδοσιακς παραστατικς τχνες διαθτουν ακμη αρκετς δυνμεις αντστασης χι μνο στη Κνα, αλλ και σ' λες της χρες της Ανατολς.

    Κλενοντας το κεφλαιο για την Κνα θα πρπει να κνουμε αναφορ και για το θατρο που γρφεται απ τους huaqiao, τους κινζους του εξωτερικο. Ο Dave Williams κνει μιαν ανθολογα θεατρικν ργων κινεζοαμερικανν συγγραφων που γρψανε στ' αγγλικ, ανμεσα στα χρνια 1850-1925, που 'χει ττλο "The Chinese Οther".[17] Ο πιο γνωστς μως παγκσμια κινεζοαμερικανς θεατρικς συγγραφας εναι ο David Henry Hwang (γεν. 1957), που το θαυμσιο ργο του "Μαντμ Μπατερφλ" γνηκ' επσης θαυμσια κινηματογραφικ ταινα απ τον David Kronenberg (1993), με τους Jeremy Irons και Barbara Sukowa στους κριους ρλους. μως λ' αυτο ανκουνε περισστερο στο αμερικανικ θατρο, παρ τις ανατολτικες καταβολς τους και στα πλασια του αμερικνικου θετρου εναι που πρπει να μελετηθονε.

---------------------------------------------------
[1]  Προσαρμοσμνο για το κινζικο κοιν απ τον Hong Shen, με πρσωπα του ργου Kινζους και με την υπθεση να διαδραματζεται στη Σαγκη το ργο γνρισε τρομερ επιτυχα, σ' αντθεση με "Το Επγγελμα Της Κας Warren" του Bernard Shaw, που απτυχε γιατ δεν αρσανε στο κοιν οι ξνες επινοσεις κι οι ξνοι τρποι κφρασης.
 [2]  Gilbert C. Fong, "Western Influences & The Rise Of Modern Chinese Drama"στο Yun-Tong Luk (ed), "Studies In Chinese-Western Comparative Drama", Hong Kong, 1990, The Chinese University Press, σελ. 7.
 [3]  Gilbert C. Fong, ο.α, σελ. 18-19.
 [4]  Στο ργο του Hong Sheng "Yama Chao" (1922) και στον "Αυτοκρτορα Jones" του Ευγνιου Ο' Νηλ ο Gilbert C. Fong κνει μια διεξοδικ συγκριτολογικ προσγγιση (ο.α, σελ. 7-13).
 [5]  Ο Tien Han χει επσης ιψενικς επιρρος. Τον εαυτ του τον αποκαλοσε ως τον "εκκολαπτμενο ψεν της Κνας". Στο ργο του "Επιστροφ Στο Ντο" εν' επηρεασμνος απ το ργο του ψεν "Η κυρ της θλασσας" (Βλπε Toshihiko Sato, "Ibsen's: The Lady From The Sea, Tian Han's: Return To The South& Satô Kôroku's: The Disabled Horse: A Comparative Study" in Yun-Tong Luk (ed), 1990, σελ.47-59.
 [6]  Ο Willliam Hui-Zhu Sun υποστηρζει πως η προσπθεια του Xiong Foxi, στα πλασια του Κινζικου Εθνικο Σνδεσμου Μαζικς Εκπαδευσης ταν ανεξρτητη απ κομμουνιστς κι εθνικιστς. Αναφρει μως τι το σχδιο χρηματοδοτθηκε απ' το δρυμα Rockefeller κι λλα αμερικανικ ιδρματα, καθς και το ρεφορμιστικ περιεχμενο των ργων, που στην υπθεση αποφεγονταν οι επαναστατικς ριζοσπαστικς λσεις, για να μη ξεσηκωθον οι αγρτες. Οι παραστσεις εχανε τα χαρακτηριστικ του «φτωχο θετρου»: 1. Σνδεση σκηνς κι ακροατηρου: περπτημα πνω-κτω, συζτηση ανμεσα σ' ηθοποιος και κοιν. 2. Το ακροατριο περιβλλει τους ηθοποιος: σκην σα τσρκο στο εππεδο του εδφους. 3. Οι ηθοποιο περιβλλουνε το κοιν: το παρασρουνε σε θεατρικ δρση χρησιμοποιονε ταυτχρονα τη σκην στην λλη κρη του ανοιχτο θετρου. 4. Κινομενο θατρο θατρο δρμου, θατρο μαξας, κ.λπ. Βλπε Willliam Hui-Ζhu Sun, «Blurring Line Βetween Stage & life: "Poor Theatre" in China» στο Yun-Tong Luk (ed), Studies In Chinese-Western Comparative Drama Hong Kong, 1990, The Chinese University Press, σελ. 157. Στις επμενες σελδες συγκρνει αυτ τη προσπθεια με πειραματισμος τπου «φτωχο θετρου» που λβανε χρα στη δεκαετα του ’80.
 [7]  Βλπε και Sheng-Chuan Lai, «The structuring of spontaneity: An assessment and documentation of improvisational creative methods in the modern Taiwan theatre» στο Yun-Tong Luk (ed), Studies In Chinese-Western Comparative Drama¸ Hong Kong, 1990, The Chinese University Press, σελ. 135-152.
 [8]  Haiping Yan, 1998, σελ. xiii.
 [9]  Βλπε Kwok-Kan Tam, «Drama Of Dilemma: Waiting As Form & Motif», στο Yun-Tong Luk (ed), Studies in Chinese-Western Comparative Drama¸ Hong Kong, 1990, The Chinese University Press, σελ. 38.
[10]  Ο ττλος εναι πολυσημικς, πως το "Μν" του Μμη Ανδρουλκη. WM εναι τα αρχικ του women, που σημανει εμες. Δπλα στο WM παρατθενται τα κινζικα ιδεογρμματα. Τα γρμματα WM ως ιδεογραφματα, με το 'να να 'ναι η αντεστραμμνη εκδοχ του λλου, παριστνουν τα σκαμπανεβσματα στη ζω των 7 προσπων του ργου. Τλος αποτελον τα αρχικ του Men και Women, νδρες και γυνακες.
[11]  πως και στη Ταβν, οι στρατιωτικς μονδες συνηθζουν να 'χουνε δικ τους θεατρικ ομδα.
[12]  Chuanju, συντομογραφα του Si Chuan Ge Ju, περα Si Chuan. Στις συντομογραφες παρνεται η δετερη συλλαβ. Για παρδειγμα η πλρης ονομασα της περας του Πεκνου, Jingju, εναι Beijing Geju (Ge=τραγοδι, ju=ργο).
[13]  Haiping Yan, 1998, σελ. xxxii.
[14]  Στο διο, σελ. xxxvi.
[15]  Βλπε ομτιτλο κεφλαιο στο Τ. Μουζενδη, 1962, σελ. 75-79.
[16]  Για ττοιου εδους αφηγσεις βλπε και Σεργκι μπραζοφ, 1963, σελ. 56.
[17]  Williams, Dave, 1997.

                                                                 ΤΕΛΟΣ
Του Ιδου:

Το Θατρο Στην Ιαπωνα
           ---> 

νας Σγχρονος Λγιος
             --->  


        

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers