-


Dali &









/




 
 

 

:

                Βιογραφικ

                  (απσπασμα απ τον "Ηρωκ Τρπο Ζως")

   "Η ζω εν' νας διαρκς αγν, μα αδικοπος, χωρς τρμα και χωρς σταμτημα, μχη εναντον της φσεως, εναντον των λλων ανθρπων, εναντον του εαυτο μας... Ο ηρωικς 'Ανθρωπος αποτελε ο διος κντρον του εαυτο του, ελεθερος εις την απομνωσν του, αριστοκρατικς με την απστασιν εις την οποαν κρατε τους λλους, απτητος με το θρρος της προσωπικς του γνμης και της προσωπικς του ευθνης, υπερφανος μσα εις το βατον τμενος της μοναξις του. Δι' αυτ δεν καταδχεται να φθονε, μτε να παραβγανει με τους λλους· δεν χρειζεται να βεβαινει εις τον εαυτ του μ’ αυτ το μσον, με την εξωτερικν αναγνρισν του δηλαδ, την υπεροχν του... Γνωρζει, τι σημασαν δεν χει το περιεχμενον των ιδεν ενς ανθρπου, αλλ' η ψυχικ δναμις με την οποαν τας κατκτησε και τας κατχει, χι το τι πιστεεις, αλλ το πς πιστεεις ,τι πιστεεις... Υπερφανος εναι, χι εγωιστς. Δι' αυτ σπαταλ τον εαυτ του. Η ευτυχα του εναι να δαπαν, ακριβστερον ακμη: να δαπανται".         Ιωννης Συκουτρς

     Ο Ιωννης Συκουτρς ταν λληνας φιλλογος που διετλεσε υφηγητς του Πανεπιστημου Αθηνν. Γνσιο τκνο του μεσοπολμου εξφρασε την αγωνα που γννησε ο Α' Παγκ. Πλ. και βωσε την οδνη απ την αποτυχα της μικρασιατικς εκστρατεας. Η απλεια, επσης, της προσφιλος πατρδας του Σμρνης συσσρευσε στη ψυχ του μεγλη πικρα.
     Εναι ιδιατερα γνωστς για το εξαιρετικς ποιτητας ργο του, που δεσπζουν οι εκδσεις κι οι εισαγωγς στη "Ποιητικ" του Αριστοτλη, το "Συμπσιο" του Πλτωνα, αλλ και για την αυτοκτονα του σε νεαρ ηλικα. Πρασε πνω απ μισς αινας απ ττε που δωσε τλος στη ζω του ο μεγλος φιλλογος και δσκαλος, εξακολουθε ωστσο να κατχει περοπτη θση στις συνειδσεις των μυημνων, εν παραμνει παντελς γνωστος στο πλατ κοιν. Υπρξε μγιστος στο χρο του χι μνο στην Ελλδα, αλλ και σ' λη την Ευρπη.
     Βασικ στοιχεο της προσωπικτητας του ταν το πθος του κατ της ανευθυντητας, το διο πθος τον χαρακτριζε στο στβο των ιδεν. Με πθος πολεμοσε ,τι δεν πστευε, ποτ μως δεν καταδκαζε τους εκφραστς αντιθτων απψεων οτε φυσικ τους απκλειε απ τον πνευματικ του κκλο. Λεπτοκαμωμνος, με πρσωπο χλωμ που φωτιζταν απ να θερμ χαμγελο, ανβαινε στην δρα κι ασκοσε τη γοητεα του με το στοχαστικ και συναρπαστικ του λγο. Βασικ στοιχεο της προσωπικτητας του ταν το πθος του κατ της ανευθυντητας, το διο πθος τον χαρακτριζε στο στβο των ιδεν. Το αμφιθατρο, ταν δδασκε, ταν πντα ασφυκτικ γεμτο, κτι που ενοχλοσε , φυσικ, τους συναδλφους του καθηγητς. Η διδασκαλα του συνδαζε την εμβρθεια και την ξαρση. Κατφερνε ακμη και τα πιο ανιαρ κεμενα να τα μεταμορφνει σ' εναργς και συναρπαστικ γεγονς. Μρος του πολυπληθος ακροατηρου του ανκε σε διαφορετικος ιδεολογικος χρους, ωστσο, στο τλος της διλεξης ακολουθοσαν ενθουσιδεις και θερμς εκδηλσεις αποδοχς. Σε κατ' ιδαν συζητσεις υποστριζε τι:

   "Ο δσκαλος οφελει να ζωντανεει το κεμενο, να το ζει και να το δδει πως νας ηθοποις".

     Γεννθηκε 1η Δεκμβρη 1901, στη λακ συνοικα Γιοφρι της Σμρνης, πρωττοκος γιος φτωχς οικογνειας με χιτικη καταγωγ, βιοπαλαιστς. Τα οικονομικ μσα της οικογνεις του τανε περιορισμνα αλλ οι εξαιρετικς σχολικς επιδσεις του, απ το δημοτικ κιλας εξασφλιζαν την οικονομικ υποστριξη της Αρχιεπισκοπς Σμρνης στε να κατορθσει να ολοκληρσει τη φοτησ του στο σχολεο.
     Οι φιλολογικς του επιδσεις φνηκαν δη απ τα κεμενα που γραφε σε σχολικ περιοδικ κι απ την ικαντητα χειρισμο της αρχαας ελληνικς γλσσας. Τον στριξε ο Μητροπολτης Χρυσστομος κι η Ευαγγελικ Σχολ, που τον δχτηκε υπτροφο για λα τα μαθητικ του χρνια. Το 1917 πεθανει ο πατρας του. Το 1918 αποφοτησε απ' την Ευαγγελικ Σχολ της Πλης με ριστα. Αλλ το ριστα του πτυχου του δε καλπτει οτε τις ατλειωτες ρες που πρασε ξεκοκαλζοντας τη πλοσια βιβλιοθκη της Σχολς, οτε τη ρητορικ του δειντητα, οτε την ικαντητ του να συγγρφει στα αρχαα ελληνικ, οτε τη συνεργασα του στο περιοδικ Αμλθεια, που μαθητς ακμα δημοσευε φιλολογικς μελτες με το ψευδνυμο Αντιφν. Τελειφοιτος δρυσε το φιλολογικ σλλογο Επιστημονικ Σμυρναων Σμβασις. Κατπιν διορστηκε δσκαλος στην Αστικ Σχολ, στη κωμπολη (Μουραδι) Γκιαορκιο της Μαγνησας κι εκε οργνωσε τον Εθνικν μιλον, που τα μλη του ορκστηκαν να μη μιλον παρ μνον Ελληνικ.
     Στα χρνια του Α' Παγκ. Πολ. (1914-1919) οι νοι της Σμρνης σαν αποκλεισμνοι χωρς καμι δυναττητα μετακνησης προς την Ελλδα και την υπλοιπη Ευρπη. Ο Συκουτρς κατφερε μως να διαφγει επιβιβαζμενος σε ελληνικ πολεμικ πλοο και να φθσει στην Αθνα ασφαλς το 1919. Γρφτηκε ως 2ετς στη Φιλοσοφικ Σχολ Πανεπιστημου Αθηνν, απ' που αποφοτησε το 1922. Η τση του να ιδρει τυπους «συνδσμους» επαληθετηκε κι εδ. Γοργ συγκντρωσε γρω του ομδα απ Σμυρνιος, φιλλογους, -αλλ χι μνο-, συμφοιτητς και τους πεισε να προυν καστος εν αρχαιοελληνικ νομα: Πθων ταν ο Κ. Θ. Δημαρς, Ευφορων ο Β. Τατκης, Ιοφν ο Α. Καλογερς, Μγνης ο Ι. Τσικνπουλος κ.λπ. Αυτ η ομδα, που αυτονομστηκε Αθνατη Παρα, συνθιζε να κνει μακρινς πεζοπορικς εξορμσεις στους αρχαιολογικος τπους, που ττε ταν οι περισστεροι γνωστοι και δεν τους επισκπτονταν παρ εγγλζοι περιηγητς. Στην τοπογραφικ, αρχαιολογικ και γενικτερα αρχαιογνωστικ ενημρωση ο Συκουτρς πρωταγωνιστοσε, πως αναμφισβτητα πρωταγωνιστοσε και στις πολλς σοβαρς συζητσεις της παρας. Δεν ταν μνον οι απραντες γνσεις του, αλλ κι η ευστροφα κι η επιχειρηματολογικ του δειντητα που τον καθιστοσαν ακαταμχητο, διαλεκτικ αντξιο του σοφιστ Αντιφντα του Ραμνοσιου, που συνχιζε να χρησιμοποιε το νομ του, και ββαια η παρα δε παρλειψε στις εξορμσεις της να επισκεφτε (με τα πδια!) τον Ραμνοντα.
     Τα χρνια των σπουδν του τα οικονομικ προβλματα συνεχζονταν, αλλ κλυπτε τις ανγκες του μ' εργασα ως βοηθς στο Σπουδαστρι της Φιλοσοφικς Σχολς και με τα σοδα απ τις υποτροφες του Σεβαστοπολειου Διαγωνισμο, που συμμετεχε 2 φορς. Τα φοιτητικ του χρνια τα πρασε κοντ σε μια γερντισσα θεα που του πρσφερε στγη σ' να υγρ υπγειο σε μια συνοικα του Πειραι. Τα μεσημρια, μη μπορντας να πει σπτι του, κατφευγε στον Εθνικ Κπο. Εκε κρυφ απ τα αδικριτα βλμματα των περαστικν μελετοσε κι τρωγε σε καθημεριν βση ψωμ κι ελις κυριολεκτικ. 'Αρχιζε ν' αδυνατζει επικνδυνα και σχεδν φτασε στο προφυματικ στδιο. Δο καθηγητς του, που εχαν διαπιστσει τη πενα του, αλλ και την αξα του, του υπδειξαν να πρει μρος σε ναν διαγωνισμ που προκηρυσσταν μεταξ των φοιτητν της Φιλοσοφικς Σχολς. Φυσικ λθε πρτος και το χρηματικ παθλο τον ανακοφισε αρκετ.
     Φυσικ αποφοτησε κι απ κει με το ριστα, τον Ιολιο του 1922 κι ρχισε αμσως να ετοιμζει την επιστροφ στη Σμρνη προκειμνου να προσφρει τις υπηρεσες του σα φιλλογος και στρατιτης, τα γεγοντα μως τον πρλαβαν. Η λωση της Μ. Ασας τανε γεγονς. Ο διος ονμασε την χρονι κενη τος συμφορς. Αυτ η καταστροφ ματαινει τα σχδι του. σο κι αν θελε να συνεχσει αντερες σπουδς, πρεπε μετ το θνατο του πατρα να συντηρσει την οικογνει του. Τα επμενα 2 χρνια μετ την αποφοτησ του εργστηκε ως καθηγητς στο Παγκπριο Ιεροδιδασκαλεο Λρνακας και παρλληλα ασχολθηκε με την μελτη ποικλων εκφνσεων του κυπριακο πολιτισμο και προσπθησε να οργανσει την πνευματικ και επιστημονικ ζω του τπου ιδροντας συλλγους κι εκδδοντας τα Κυπριακ Χρονικ. Απστευτο κι αξζει να σημειωθε λεπτομερστερα, το τι κατρθωσε μσα σε 20 μνες περπου, σο μεινε κει.
     Παρλληλα με τη διδασκαλα, που τον απασχολοσε 32 ρες τη βδομδα και που η επιτυχα της του χρισε την εκτμηση και τη φιλα του Μητροπολτη Κιτου Νικδημου, ο νεοδιριστος φιλλογος ιδρει (τι λλο;) ναν μιλο Νων στη Λρνακα, δνει διαλξεις, συμμετχει ενεργ στην ιδρυτικ κνηση του Συνδσμου Λειτουργν Μσης Εκπαιδεσεως, εκδδει την Επιστημονικ Επετηρδα των καθηγητν κι να περιοδικ δικ του, τα Κυπριακ Χρονικ, που δημοσιεει πλθος λαογραφικς, αρχαιολογικς, παλαιογραφικς, ιστορικς κ.λπ. μελτες σε κυπριακ θματα. Το υλικ τους το συγκεντρνει πεζοπορντας βδομδες ολκερες στα χωρι και τις πολιτεες του νησιο. Ο στχος του, σο ταν στην Κπρο, χει διατυπωθε απ τον διο:

   "Σκπτομαι, μλλον ελπζω να μη μενω κι λλον χρνον, αλλ' ακριβς δι' αυτ θλω ν' αφσω καλν ανμνησιν και προστι, το σπουδαιτερον, ακριβς δι' αυτ δεν θλω να φειδωλευθ τας δυνμεις μου εις το να δσω μαν θησιν εις την Σχολν και τον τπο. Πρπει να δσω απ' τα Κυπριακ Χρονικ κατεθυνσιν στους εδ λογους, να εξακολουθσουν ,τι προσπθησα ν' αρχσω. Η εργασα μου εδ κι η προσπθει μου εναι μλλον να δημιουργσω επιστημονικ ζω παρ να εργασθ επιστημονικ, και πιστεω πως κτι κατρθωσα. Αν θα εξακολουθσει, λλος λγος. Εναι μια αρχ κι εναι η πρτη αππειρα".

     Το 1924 επστρεψε στην Αθνα κι εργζεται σα βοηθς του Φιλοσοφικο Σπουδαστηρου στο Πανεπιστμιο. Το 1925 αναγορετηκε διδκτωρ της Φιλοσοφικς Σχολς Αθηνν, παντρεεται τη Χαρ Πετυχκη (που δικαωνε και τα δυο της ονματα) κι αναχρησε για σπουδς Κλασικς Φιλολογας στη Γερμανα, -με υποτροφα-, που παρμεινε μχρι το 1929.

             
                                                    εδ παρα με φλους στη Κπρο

     Σποδασε στα πανεπιστμια Βερολνου και Λειψας κοντ στους 2 μεγαλτερους φιλολγους της εποχς: U. von Wilamowitz-Μoellendorff και W. Jaeger. Εκενα τα χρνια ταν τα πιο παραγωγικ σε φιλολογικς μελτες τις οποες δημοσευε σε πολλ φιλολογικ περιοδικ και για λγο μετβη στη Γαλλα, που μελτησε κι εκε κποια ελληνικ χειργραφα. Η διδακτορικ του διατριβ εχε θμα τον "Επιτφιο" του Δημοσθνη για τους πεσντες Αθηναους οπλτες της Χαιρνειας, οποος εθεωρετο νθο ργο κι ο Συκουτρς απδειξε τι ταν γνσιο. Ενδεικτικ της φμης που απκτησε εναι το γεγονς τι ο Wilamowitz τον εχε εντξει στο φιλολογικ σλλογο Graeca Wilamowitziana, αποτελομενος απ φιλλογους, που στις συναντσεις τους ερμνευαν κλασικος λληνες συγγραφες. τανε το μνο μλος μη γερμανικς καταγωγς που συμμετεχε στον σλλογο.
     Η μαθητεα του εξελσσεται γργορα σε επιστημονικ θραμβο. Οι εργασες του για το Δημοσθνη, το Σπεσιππο, τους Σωκρατικος, την αρχαα ελληνικ και βυζαντιν Επιστολογραφα κ.λπ. εντυπωσιζουν με την πρωτοτυπα και την ευστοχα τους. Οι σοφο της Δσης δε φεδονται σ' επανους για τον νεαρ λληνα φιλλογο, που τους βζει τα γυαλι, και τα πιο γκριτα περιοδικ (HERMES, ZEIT, BYZANTINISCHE, Αθην) προσφρουν τις σελδες τους για να δημοσιευτον ρθρα και κριτικς του. Ξεχωριστ τιμ: ο δισημος εκδοτικς οκος Τeubner του εμπιστεεται να συνεχσει την κδοση του Δημοσθνη, που εχε διακοπε με το θνατο του Fuhr.

         
                                               εδ με συναδλφους στη Γερμανα

     Μετ την επιστροφ του στην Αθνα ρχισε να διδσκει στο Αρσκειο και παρλληλα διορζεται βιβλιοθηκριος της Ακαδημας Αθηνν. Το 1930 εξελγη παμψηφε υφηγητς στο Πανεπιστμιο Αθηνν. Ο μλις 30χρονος Συκουτρς χει δη να επιδεξει μιαν επιστημονικ προσφορ, που λλοι θα 'τανε περφανοι να την εχαν ως ργον ολκερης ζως και συνεχζει. Συμμετχει ολψυχα στην ακαδημακ και πνευματικ ζω της Αθνας. Οι πανεπιστημιακς αθουσες ταν διδσκει, πλημμυρζουν απ φοιτητς, που στο πρσωπ του βρκανε τον αληθιν δσκαλο. Με τα λγια του Π. Κανελλπουλου:

   "Ο Συκουτρς αγπησε αληθιν και με μια βαθι ιστορικ ευθνη τη γενι που τχθηκε να διαπαιδαγωγσει, δηλαδ τους νους της εποχς του, αλλ και τη νετητα ως μορφ ζως πρ' απ κθε παροδικ σταθμ του χρνου, αγπησε βαθι το ργο του, αγπησε τη μορα της γης του και την πορεα του θνους του".

     Αμσως σχηματζεται γρω του νας κκλος απ αφοσιωμνους μαθητς. Παρλληλα με τη διδασκαλα του δρυσε τον Φιλολογικ Κκλο που λειτοργησε μεταξ στενο κκλου φοιτητν και σχετζονταν με τη νεοελληνικ και ξνη λογοτεχνα και το Επιστημονικ Φροντιστριο για τη κλασικ φιλολογα. Στις διαλξεις του, αληθινς μυσταγωγες, δεν περιορζεται στην αρχαιτητα, αλλ προχωρε να ερμηνψει, πντα με διεισδυτικτητα, ευαισθησα κι εκφραστικ νεση που τον διακρνουν, αριστουργματα της παγκσμιας λογοτεχνας και νεολληνες ποιητς. Το εναρκτριο μθημ του, 2 χρνια αργτερα, εχε το θμα «Φιλολογα Και Ζω» (1931). "Πσον εναι εμορφον να την ζη κανες και να μελετ ταυτοχρνως την ζων" εχε γρψει δη το 1924. Την δια εποχ, σε ιδιωτικ του γρμμα, εχε ξεκαθαρσει και τις απψεις του στο γλωσσικ. Με αφορμ μιαν μμεση επαφ του με τον Εκπαιδευτικ μιλο, γρφει:

   "...τρα, αν εναι οπισθοδρομικτης το να εναι κανες καθαρευουσινος χι, λλο ζτημα, που δεν ημπορ να σου αποδεξω. 'Αλλωστε την καθαρεουσαν δεν χρησιμοποι παρ μνον εις την επιστμην και δεν θλω να χω την ψευδ παρστασιν τι εμαι νεωτεριστς, κπτων τα -ν- και τα αρχικ φωνεντα για να με καταλαβανει ο λας".

     Στθηκε σε απσταση απ την ιδεολογα του δημοτικισμο χωρς, φυσικ, να την αποκλεει. Καθαρευουσινος χι, τανε βαθτατα προοδευτικς, φανατικς βενιζελικς κι εχε κιλας το 1923 στη Κπρο φροντσει να ενημερωθε για το σοσιαλιστικ κνημα, που αναπτυσσταν. Παραγγλλει να του στελουν απ την Αθνα πλθος φιλολογικ βιβλα, αλλ και το "Κεφλαιο" του Μαρξ, το "Σοσιαλισμ" του Richard, το "Η Γυν Κι Ο Κοινωνισμς" του Βebel κι λλα ανλογα:

  "...εμπρς να σε ιδ να μου στελεις ολκληρον βιβλιοθκην σοσιαλιστο".

     Παρλληλα με τις παραδσεις μαθημτων εκε, τις δημοφιλες διαλξεις και τα σεμινρια σε ποικλα θματα, χι μνο κλασικς, αλλ νεοελληνικς και σγχρονης ευρωπακς λογοτεχνας, συνχισε το επιστημονικ του ργο. Δδαξεν επσης στη Πντειο Σχολ Πολιτικν Επιστημν, την Σχολ Κοινωνικς Προνοας και το 1936 στο Ασκραον το οποο ταν μια ανωτρα σχολ λογοτεχνικς μρφωσης με πρεδρο τον Παλαμ κι αντιπροδρους τον Ξενπουλο και Ν. Λοβαρη. Ανλαβε πρωτοβουλα για οργνωση της Ελληνικς Βιβλιοθκης Ακαδημας Αθηνν, που περιλμβανε σχολιασμνες και μεταφρασμνες εκδσεις κειμνων της αρχαας ελληνικς γραμματεας. Το 1933 του προτθηκε η δρα της κλασικς φιλολογας του Πανεπιστημου της Πργας, αλλ δε δχτηκε τη θση, αντθετα, θτει υποψηφιτητα για τη χηρεουσα δρα Γραμματολογας στο Πανεπιστμιο Αθηνν και φυσικ αποτυγχνει. Το 1934 εξδωσε υποδειγματικ τον πρτο τμο της σειρς, το "Συμπσιο" του Πλτωνα, κι ρχισε να προετοιμζει την κδοση της "Ποιητικς" του Αριστοτλη (που εκδθηκε το 1937 μετ τον θνατ του). Τον διο χρνο κυκλοφορε απ τις εκδσεις Τeubner μια σειρ απ ργα του Δημοσθνη, σα εχε προλβει να επεξεργαστε.
     Δημοσευσε πλθος μελετν για ποικλα θματα. Εκτς απ μελτες κι εκδσεις κλασικς φιλολογας, ασχολθηκε ιδιατερα με θματα βυζαντινς φιλολογας. Το διδακτορικ που ολοκλρωσε στο Πανεπιστμιο Αθηνν εχε θμα βυζαντινς φιλολογας (Μιχαλ Ψελλο, "Βος & Πολιτεα Του Οσου Αυξεντου Κατ Πρτον Εκδιδμενος") και μα απ' τις σημαντικτερες μελτες του ταν η ανακονωσ του για τα προβλματα της βυζαντινς επιστολογραφας. Ασχολθηκε ιδιαιτρως και με θματα λογοτεχνας (πως τα ρθρα του "Γραμματολογα" και "Κριτικ", που συνταξε για τη Μεγλη Ελληνικ Εγκυκλοπαδεια) κι ειδικτερα νεοελληνικς φιλολογας, στην οποα η συμβολ του ταν πολ σημαντικ τσο με μελτες, πως η ερμηνεα του "Δωδεκλογου Του Γφτου" του Παλαμ το ρθρο για τις κριτικς εκδσεις νεοελληνικν κειμνων, σο και με θεωρητικ κεμενα για την αναγκαιτητα της διδασκαλας της νεοελληνικς λογοτεχνας, την οποα θεωροσε αναγκαα για την κατανηση της κλασικς γραμματεας. Εχε μλιστα προτενει το 1932 δρυση αυτνομης δρας Νεοελληνικς Φιλολογας (η οποα ως ττε ταν ενιαα με την δρα Μεσαιωνικς Φιλολογας).
     Το 1936 υπβαλε για 2η φορ υποψηφιτητα για την δρα καθηγητ της Αρχαας Ελληνικς Φιλολογας στη Φιλοσοφικ Σχολ. Στθηκε μακρι απ το κατεστημνο του Πανεπιστημου γιατ πστευε ακρδαντα στη σνδεση της φιλολογας με την κοινωνα. Κτι που ο ακαδημακς κκλος αρνιταν πεισματικ. Το συμπλεγματικ, μικρψυχο και ζηλτυπο ακαδημακ περιβλλον δεν τον αποδεχταν. Ο ασμαντος καθηγητκος που 'λυνε κι δενε στη Φιλοσοφικ Σχολ ονματι Εξαρχπουλος δε ντρπηκε να του πει θραστατα και κατμουτρα, ενπιον της συγκλτου:

   "Γνωρζομεν τι εσθε ο κρτιστος των φιλολγων τους οποους παργαγεν η Ελλς μετ τον Κορα, αλλ δε θα γνετε καθηγητς διτι δεν εσθε ιδικς μας"!

     Απ κενη τη χρονι και με αφορμ το κεφλαιο της εισαγωγς του "Συμποσου" που αναφερταν στις γενετσιες σχσεις στην αρχαα Ελλδα κι ειδικτερα στη παιδεραστα, ρχισε να δχεται πολλς επιθσεις απ ακαδημακος κι εξωακαδημακος κκλους, αρχικ απ την εφημερδα Επιστημονικ Ηχ και στη συνχεια απ διφορους συλλγους κι απ την Ιερ Σνοδο. Για το διο θμα κατατθηκαν εναντον του 2 μηνσεις.
     Τσο πλοσια κι αξιοζλευτη επιστημονικ παραγωγ, τση επιτυχα στις ακαδημακς παραδσεις, τση ακτινοβολα στην πνευματικ ζω της Αθνας, τσο φως, δεν μποροσαν παρ να προκαλσουν το φθνο. Φοβισμνοι οι αντιδραστικο πανεπιστημιακο κκλοι, πως θα χσουν οριστικ το παιχνδι, θορυβημνοι οι ανξιοι κι οι υποκριτς, πανικβλητα τα σκοταδιστικ κυκλματα ενθηκαν σε μτωπο και εξαπλυσαν την επθεσ τους. Με αφορμ κποιες προχωρημνες σκψεις του, καταχωρημνες στα προλεγμενα και τα σχλια του "Συμποσου", ακνισαν τη γλσσα και τις πνες τους, κνησαν τον κτρινο τπο, επιστρτεψαν ακμα και το πεζοδρμιο, για να δυσφημσουν ,τι καλτερο εχε τα χρνια εκενα να επιδεξει η ελληνικ διανηση, τον φιλλογο που υποσχταν να φανε αντξιος του Α. Κορα. Ακμη κι η Εκκλησα τον βαλε στο στχαστρο της. Απομνωσε φρσεις απ το κεμεν του παρασιωπντας δολως τα συμφραζμενα και παρερμνευσε (η Εκκλησα) σκπιμα τις προθσεις του συγγραφα στε να τον εκθσει ανεπανρθωτα στο θρησκευμενο(!) κοιν.
      Δεν αξζει οτε τα ονματα οτε τα επιχειρματ τους να μνημονευτον, μιας κι η φση τους, τα κνητρα κι η μθοδς τους εναι γνωστ και δεν ταν ττε η μνη φορ που επιδωξαν και κατφεραν να σκοτσουν μιαν ελληνικ ελπδα. Δεν ταν μεγλος φιλλογος με τα ττε τα τωριν ελληνικ πανεπιστημιακ μτρα. τανε λαμπρς επιστμονας μ' ευρωπακ και κυρως γερμανικ αναγνριση. Ελαμπε -παρ το νεαρ της ηλικας- δπλα στα μεγλα ονματα των Ευρωπαων Ελληνιστν. Το τι στερθηκαν οι κλασικς, βυζαντινς και νεοελληνικς σπουδς με τον πρωρο θνατ του μνο να το εικσουμε μπορομε. Κι αυτ γιατ δεν χουμε μια συνολικ εκτμηση της προσφορς του στα γρμματ μας. Δεν υπρχει καν μια κδοση των "Απντων" του.
     Το καλοκαρι του 1937 ταξιδεει με μιαν ομδα φοιτητν του στη Γερμανα. Γυρζει απογοητευμνος. Τι και πσα εδε στη ναζιστικ Γερμανα μετ την νοδο του Χτλερ στην εξουσα, δεν εναι και τσο ξεκθαρο, πντως εδε με τα μτια του τη κατρρευση του γερμανικο ιδεδους με το οποο εχε γαλουχηθε. Σ' λες αυτς τις απογοητεσεις προστθηκε και μια συναισθηματικ -λα εναι ανθρπινα!- γνωστ στους παροικοντες την Ιερουσαλμ. 'Αλλη μια αιτα λοιδορας απ τους εχθρος του γιατ τυχε να 'ναι... γγαμος. Ο Ιωννης Συκουτρς πρασε σαν αστροβολδα απ τη φιλολογικ επιστμη και την ακαδημακ δρα και χθηκε. Η απλεια ταν τερστια, τσο για τα ελληνικ γρμματα σο και για τη πανεπιστημιακ διδασκαλα, ταν ανβηκε στην Ακροκρινθο να προετοιμαστε κι δωσε τλος στη ζω του.
     Πληγωμνος βαθι και μη μπορντας να καταλβει πς και γιατ ο αγνας του για το Καλ ξεσκωσε γρω του τσο μεγλη κι δικη κατακραυγ, πως η αγπη του προκλεσε το μσος, προτμησε να πεθνει. Αυτοκτνησε 21 Σεπτμβρη 1937, σ' ηλικα 36 μλις ετν. Πραγματοποησε με τον πιο ρωμαλο τρπο την ποψη του τι "η ζω εναι νταση κι χι κταση". Κρμα, γιατ χθηκε νας εκλεκτς νθρωπος, ο πλον ξοχος φιλλογος που, αν ζοσε θα μας παρδιδε μγα και πολτιμο ργο.
     Οι στχοι του Σικελιανο δνουν φων σε κενους που ορφνεψαν με τον θνατ του, που νιωσαν το μγεθος της απλειας, και τον θρνησαν.

Στο μυστικν ανφορο, τον στερο που πρες,
ψηλ στον Ακροκρινθο, να ξστραψαν μπροστ Σου,
ως την κορφ της 'Ασκησης, σα νταν μια, τρεις Μορες;
Α, πως εχτπα δυνατ, την ρ' αυτ, η καρδι Σου!

Κτου στον κμπο, ταπεινς φωνς, πικρς και στερες,
στη χλαλο τους σμιγαν, ανσια, τ' νομ Σου.
Απνω κει, σα ν' νοιγαν οι αινιες του Πηγσου
φτερογες, του νεμου γλυκ πς παιζαν οι λρες!

Κι α, πς θα νταν δυνατ, σα γριζες και πλι
στον χλο, για την νιση που Σε καρτραε πλη,
λο Σου το αμα μονομι ξοπσω να μη φγει,

με την ιερ που στθρεψε πλατωνικ μανα,
βαθι, προς την απκρυφη του Ηρκλειτου Αρμονα
που, πνω κι απ' το θνατο, την αφουγκρνται οι Λγοι;


     Το μεγαλτερο μρος του επιστημονικο του ργου εναι κατεσπαρμνο σ' ελληνικ και ξνα περιοδικ. Το συγγραφικ του ργο υπρξε ογκδες, αν συνυπολογσουμε το γεγονς τι φυγε απ τη ζω μλις 36 ετν. Αυτοτελς εξδωσε:

   Κυπριακ Χρονικ, 1924. Περιοδικ.
   Ασχολθηκε και γραψε πολλς μελτες σχετικ με τον κοινωνικ ρλο της επιστμης γενικ. Προς τοτο μετφρασε (πρτος στην Ελλδα) το κλασσικ ργο του Μax Weber "Η Επιστμη Ως Επγγελμα".
   "Εμες Οι Αρχαοι" 1928 (Μετφρασε το κλασσικ ργο του Ζielinski και το συμπλρωσε με βαθυστχαστα επιλεγμενα, αποδεικνοντας τι η εθνικ συνεδηση των Ελλνων αναπτχθηκε μετ τη δημιουργα του εθνικο κρτους). 
   "Φιλοσοφα & Ζω", 1931. Εναρκτρια ομιλα.
   "Η Διδασκαλα Της Νεοελληνικς Λογοτεχνας" 1932
   "Αρχαος & Νετερος Λυρισμς" 1932,
   "Πλατωνικς Ευαγγελισμς" 1932
   Υπμνημα προς την Φιλοσοφικν Σχολν του Πανεπιστημου Αθηνν: (αντ χειρογρφου), 13 Δεκμβρη 1933 
   "Δημοσθνους Λγοι". Μετφραση στα Γερμανικ.
   "Πλτωνος Συμπσιον" κεμενον, μετφρασις κι ερμηνεα, Ακαδημα Αθηνν, Ελληνικ Βιβλιοθκη, Αθναι 1934
   "Αριστοτλους Περ Ποιητικς". Μετφραση υπ Σμου Μενρδου. Εισαγωγ, κεμενο κι ερμηνεα υπ Ι. Συκουτρ. Ακαδημα Αθηνν, Ελληνικ Βιβλιοθκη, Αθναι 1937.
   (Τα 2 τελευταα εναι τα ργα με τα οποα εγκαινισθηκε η Ελληνικ Βιβλιοθκη της Ακαδημας Αθηνν).
    Το 1956 κυκλοφρησε νας τμος με ελληνγλωσσα κεμεν του, "Μελται & 'Αρθρα" κι επανεκδθηκε το 1982 απ το δρυμα Σχολς Μωρατη. Επσης πρσφατα εκδθηκε απ το Μορφωτικ Ιδρυμα Εθνικς Τρπεζας ο 1ος τμος των γερμανγλωσσων μελετν του, μεταφρασμνες απ τους Δ. Ιακβ κι Α. Ρεγκκο, εν αναμνεται να εκδοθε σντομα κι ο 2ος τμος, σε μετφραση του Η. Τσιριγκκη.

     Σκρπια και δυσερετα κποτε κεμενα, που κανονικ θα 'πρεπε να 'ναι προσιτ στο ευρ αναγνωστικ κοιν. Επιπλον λεπει η κριτικ βιογραφα του ανδρς. Θεωρεται νας απ τους ικαντερους κριτικος κι ερμηνευτς αρχαων φιλολογικν κειμνων. Κριτικ ρευνα κανε και σε βυζαντιν και νετερα φιλολογικ κεμενα. Μσα απ τη διδασκαλα του πρβαλε την πατριδολατρεα, την αγωνιστικτητα και τη πειθαρχημνη ελευθερα ναντι στις υλιστικς θεωρες, τον παθητικ τρπο ζως και την ανευθυντητα. Μες απ τη ζω και το ργο του διαφανεται η πστη του στην αριστοκρατα του πνεματος, στον ελληνισμ, στη προσωπικ τιμ και στον ηρωισμ.
     Οσο ζοσε χι μνο δεν πρασε απαρατρητος, αλλ το αντθετο· εκτιμθηκε ακμη και στον ελληνικ χρο και καταπολεμθηκε λυσσαλα απ το πανεπιστημιακ περιβλλον των Αθηνν. Ο πλεμος εναντον του απ μια ορισμνη ομδα στο πανεπιστμιο κι ξω απ' αυτ ξεπρασε ακμη και τα ρια της βιολογικς του παρουσας. Οι αντθετες απψεις, γιατ εκφρστηκαν και ττοιες, ταν λγες κι αναποτελεσματικς. Πεδο μχης η ερμηνεα του "Συμποσου". Η λιβελογραφα εναντον του ξεκνησε και κρτησε στο τλος απ το περιοδικ Επιστημονικ Ηχ αλλ' ενισχυταν κι απ προφορικ φημολογα. Δεν εναι σγουρο αν τους πολεμους του ενχλησαν τα σχλια στο "Συμπσιο" η υποψηφιτητ του για τη καθηγητικ δρα στο Πανεπιστμιο Αθηνν, που διεκδικοσαν κι λλοι.

--------------------------------------------------------------------

                                  Φιλοσοφα Της Ζως 

     Στο βιβλο αυτ του Ι. Συκουτρ, περι­χονται 3 κεφλαια βασισμνα σ' αντστοιχα μαθματ του προς την Ελευθρα Σχολ Κοινωνικς Προνοας. "Το Νημα Της Ζως", "Περ Του Προβλματος Της Ευτυχας", "Τποι Αντιλψεως Της Ζως". Σ' αυτ το τελευταο, ανα­φρεται σ' ξι περιπτσεις αντιλψεως της ζως, που αντιστοιχον σ' ξι ιδεατος ανθρπινους τπους. τσι, αφο περιγρψει τη θρησκευτικ, τη μηδενιστικ, την ευδαιμονιστικ, την ανθρωπιστικ αντληψη της ζως και την αντληψη του αντικειμενικο ργου, θα καταλξει αναφερμενος στην ηρωικ αντληψη της ζως.
     Αυτ το τελευταο, υπροχο κεμενο παρατθεται εδ.


                            Η Ηρωικ Αντληψις Της Ζως

     Η ηρωικ αντληψις της Ζως αναχωρε απ την αρχν, τι η Ζω εν' νας διαρκς αγν, μα αδικοπος, χωρς τρμα και χωρς σταμτημα, μχη εναντον της φσεως, εναντον των λλων ανθρπων, εναντον του εαυτο μας. Επομνως και ο νθρωπος, κθε γενες, αποτελε μαν συνεχ  μ ε τ β α σ ι ν  προς κτι λλο, προς κτι αντερον. χι προς να διαφορετικν εδος οργανικο ντος (τον υπερνθρωπον π.χ. του Nietzsche), αλλ προς το να γνη φορες μιας ανωτρας, δηλαδ εντονωτρας και πλουσιωτρας μορφς της Ζως. τσι κθε νθρωπος αξιλο­γος εν' νας  πρδρομος,  που αντλε το νημα της υπρ­ξες του χι απ το παρελθν οτ' απ το παρν, αλλ' απ το μλλον και μνον. Το παρελθν ως παρελθν το αγνοε, προς το παρν ευρσκεται εις πλεμον συνεχ. χι μνον προς εκενο το παρν, το οποον δεν εν' εις την ουσαν του παρ επιβωσις του παρελθντος, μλλον διατρησις του σματος αυτο οφειλομν' εις την δειλαν την νωθρτητα των συγχρνων ανθ­ρπων· ο ηρωικς νθρωπος μχεται και προς το γνσιον πα­ρν, το παρν που ζη γρω του και ζη μσα του.
     Και εδ ακριβς κεται η  τ ρ α γ ι κ τ η ς  του ηρωικο ανθρπου. Ριζωμνος εναι βαθτατα εις το παρελθν, το οποου εναι το εκλεκττερον κρπισμα· μσα του συμπυκννει εις μοναδικν βαθμν εντσεως το παρν - και μως αρνεται το παρν και το μχετ' εν ονματι του μλλοντος, το οποον ζη ο διος προληπτικς μνον ως πραγματικτητα μσα του. Και το μχεται με τα πλα και την ρμην της ψυχς του, που εναι του παρντος πλα και ρμη, το οποον κατ' αυτν τον τρπον χρη­σιμοποιε ταυτοχρνως και καταπολεμε. τσι τοποθετε ο διος τον εαυτν του, εκλγων οτως ειπεν το επικινδυντερον σημεον, μσα εις την ορμν και την οργν παντοδαπν συγ­κροσεων. Συγκροσεων προς τος συγχρνους του, οι οποοι τον μισον, διτι μισον το μλλον εις το πρσωπν του. Συγ­κροσεων προς τον διον τον εαυτν του, μιας πλης μεταξ της πραγματικτητς του, που ανκει εις το παρν, και των δυ­νατοττων του, που ανκουν εις το μλλον, που ε ν α ι το μλλον, που θα τας πολεμση και πλιν εν ονματι λλων δυνα­τοττων απ την στιγμν που θα γνουν πραγματικτης.
     Κατ' αυτν τον τρπον ζη  τ α υ τ ο χ ρ ν ω ς  ο ηρωικς νθρωπος τον μεγαλτερν του πνον και την μεγαλυτραν του ελπδα. Ζη την συντριβν και τον πνον του, αλλ ζη μαζ και την ηθικν αναγκαιτητα του πνου και του χαμο του. Κτι περισ­στερον: Ερωτεεται την συντριβν του, την χαρετ' εκ των προτρων, αντλε την ιλαρωτραν του ακριβς παρηγοραν απ την συντριβν του.
     Αισθνεται πως εναι διαλεγμνος απ την Μοραν ως αγωνιστς και ως μρτυς - περισστερον ως μρτυς, αφο την επιτυχαν δεν την μετρε με αποτελσματ' μεσα, με αριθμος και μεγθη, δεν την μετρε καν διλου. Εναι το αλεξικραυνον, που θα συγκεντρση επνω του (θα προσελκση μλλον εθε­λουσως) λας τας καταιγδας και λα τ' στροπελκια, δι να προστατευθον τα κατοικητρια των ειρηνικν ανθρπων. Αλ­λ θα το κνη χι απ πνεμ' αλτρουισμο και εθελοθυσας υπρ των λλων. Εις την ετοιμτητα του κινδνου τον σρει με ακαταμχητον λξιν η  α ι σ θ η τ ι κ ,  θα λεγα, γοητεα του κινδνου, η συνασθησις τ' εναι  π ρ ο ν μ ι ο ν  των εκλε­κτν (χι καθκον πρξις φιλανθρωπας) να συντρβωνται  υ π ρ  των λλων,  υ π   των λλων - το πολυτιμτερον προν­μιον! Ο ηρωικς νθρωπος δεν εναι το νθος, δεν εν' ο καρπς - αυτ αντιπροσωπεουν το παρν και του παρντος την ανεπιφλακτον χαρν. Εναι ο σπρος που θα ταφ και θα σαπση, δι ν' αναφαν το νθισμα και το κρπισμα. Εν' εκενος που θπτεται δι να εορτασθ η  α ν σ τ α σ ι ς,  και ανστασις χωρς ταφν δεν υπρχει.
     Αλλ' ο ηρωικς νθρωπος δεν δεχνεται εις την συντριβν του μνον, και εις την ετοιμτητα στω προς συντριβν. Ειδε­μ, η ηρωικ αντληψις θα το ιδεδες θαντου μνον χι μορφ ζως -και τι ζως! Ο ηρωικς νθρωπος και μνος αυ­τς ζη  ν τ ο να  και  π λ ο σ ι α  ολκληρον την ζων. Αλ­λ το να ζση ντονα δεν σημανει δι' αυτν ,τι συνθως νοο­μεν με την κφρασιν αυτν: να δοκιμζη φθονα και δυνατ τας απολασεις και τας ηδονς της Ζως.
     Δεν τας αγνοε ββαια τας απολασεις της Ζως ο ηρωικς νθρωπος αλλ τας δοκιμζει τσον, σον χρειζεται να τας ξεπερση, τας γνωρζει τσον, στε να εννο, τι κατ β­θος παραλουν μλλον την δναμιν του ανθρπου, και ας το χαρζουν την ψευδαισθησαν της εντατικτητος και της πλησμο­νς. πειτα, τας απολασεις αναζητε εκενος που ζητε να πρη απ την Ζων, χι εκενος που χει να της δση - και σε πλουτζει χι το να παρνης αλλ το να  δ δ η ς.
     Η ντονος αυτ ζω εναι κατ' ανγκην  π ο λ υ μ ε ­ρ ς,  τσον πολυμερς, στε να την ευρσκουν πολυπργμονα σοι μετρον τον πλοτον των εκλεκτν φσεων με την πεναν της ιδικς των, σους δεν αφνει ο φθνος ν' αναγνωρσουν εις να σγχρονν των τον λβον των αγαθν, που δεν χουν εκε­νοι. Ο ηρωικς νθρωπος χαρεται πολλς μορφς ζως συγ­χρνως, και τας χαρεται χι εξωτερικς, σαν αισθητικν θαμα δι να ικανοποιση την περιργειν του.  Μ σ α  τ ο υ  ζη λας αυτς τας μορφς της Ζως, τας αφομοινει μσα του και τας αποδδει με τον  προσωπικν  του τρπον. Η ψυχ του ομοιζει μ' να δαφος λιπαρν και βαθ, εις το οποον κθε σπρος νετα θ' ανθοβολση και θα καρπση. τσι μεταμορφνεται, χωρς να χνη τον εαυτν του. Ζη ταυτοχρνως με πολλος, πως ο τραγικς ποιητς ο μεγαλοφυς, που ζη μσ' απ' λα του τα πρσωπα, και μως παραμνει ο διος και ως παρξις και ως δινοια. Και δεν ζη μνον πολλς μορφς Ζως· συγκλονισμος συγκλονζεται πολλος, συντριμμος συντρβε­ται πολλος, μυρους θαντους αποθνσκει.
     Αλλ' η πολυμρεια αυτ δεν σημανει και  δ ι σ π α σ ι ν,  απλειαν ρματος ατομικο, διχυσιν και θλωμα του πυρνας της προσωπικτητας - αυτ συμβανει στους πολλος, ταν ποτ θελσουν να εναι πολυμερες. Δι τον ηρωικν νθρωπον η πολυμρεια δεν αρει τη συγκντρωση· τη καθιστ ισχυρο­τρα, την  α π ο δ ε ι κ ν ε ι  ισχυροτραν. Δεν θα τον ηρωικς νθρωπος, αν δεν το μα δυνατ προσωπικτης, και δυνατ προσωπικτης σημανει ισχυρν κεντρικν εγ, που να συγκρατ τας ψυχικς περιπετεας και τα εξωτερικ περι­στατικ, τα πετγματα και τα ενδιαφροντα εις μαν σφικτο­δεμνην εντητα χι μνον χρονικς διαδοχς, αλλ συνο­χς λογικς, αναγκαιτητος ηθικς.
     Η πολυμρεια του ηρωικο ανθρπου παρχει πολλκις την εντπωσιν  αντιφατικτητος.  Εναι τσον πλουσα η προσωπικτης του, στε το καθνα της μρος, η καθεμα της πλευρ, θα ημποροσε ν' αποτελ (και αποτελε δι τους πολ­λος) ναν αυτνομον κσμον, διαφορετικν απ τον κσμον που θα ημποροσε ν' αποδση μα λλη πλευρ του. Εναι λοι­πν ν' πορς πς οι πολλο τας ευρσκουν ασυμβιβστους; Αλλ' ο ηρωικς νθρωπος δεν ομοιζει με τους καλος και φρονμους αμαξδες, οι οποοι οδηγον το αμαξκι των «βραδως αλλ' ασφαλς» απ τους δρμους τους στρωτος και τους σχους προς το τρμα, που λλοι καθρισαν. Με τον ηνοχον ομοιζει, που κυβερν τσσαρα, οκτ σως θυμοειδ λογα - και το καθνα των σπεδει ασυγκρτητον προς αυτοβολους κατευθνσεις. Τα κυβερν με δυνατ χρι, χωρς μως και να εξουδετερνη εκενων την ορμητικτητα και την επαναστατι­κτητα. Ειδεμ, τ θλγητρον θα εχε δι' αυτν η ηνιοχεα; Το «βραδως αλλ' ασφαλς» δεν το ξρει· λογαριζει και τας πτ­σεις, διτι μνον που υπρχουν πτσεις δδετ' ευκαιρα και ανυψσεων.
     Πργματι ο  π λ ε μ ο ς  κι ο  κ ν δ υ ν ο ς  εναι το στοιχεον του, η απαρατητος τροφ του. Ο πλεμος λγω και η νκη, χ' η  ε π ι τ υ χ α.  Η επιτυχα δεν εναι πντοτε νκη· εναι νκη εξωτερικ, εξωτερικς πλουτισμς εις επιτεγματα και κρδη - να σαν τα ρεκρ συγχρνου αθλητο, που μετρονται με δευτερλεπτα και υφεκατοστμετρα. Αλλ' ο ηρωικς ζητε την νκην εκενου που χαρεται το τι επολμησε, το τι εκινδνευσε, το τι αντστη την νκην ως ευκαιραν μνον να ζση ντνους και αγωνιδεις στιγμς. Και παρομοα νκη συνυπρχει κλλιστα με την αποτυχαν εις τους αντικειμενικος σκοπος, καθς η αποτυχα των τριακοσων εις τας Θερμοπλας...
     'Αλλωστε γενικς η επιτυχα εναι δι τον ηρωικν νθρω­πον μα λξις, μα πραγματικτης σως -χι  α ξ α.  Δεν την ξρει, οτε τον ξρει εκενη. Αν επστευεν ολιγτερον εις τον εαυτν του, θα το δι' αυτ απογοητευμνος. Αν επστευεν ολι­γτερον εις της Μορας την σοφαν, θα το απαισιδοξος. Αλλ' επιτυχα σημανει πραγματοποησις σκοπο, που ευρσκετ' ξω μας, κι εκενος χει  μ σ α  τ ο υ  τον σκοπν και το νημα της υπρξες του. Απναντι αυτο τποτε δεν μετρε, οτ' ζω του οτ' η ευτυχα του. Και τ μεγαλτερον θα ημποροσεν η επιτυχα να το προσφρη;
     πειτα η επιτυχα σημανει φρνησιν, και η φρνησις εναι προσαρμογ της ψυχς προς τα πργματα,  κ α τ α β ι­ β α σ μ  ς  δηλαδ και ολιγρκει της, δι να συμμορφωθ προς την καθημεριντητα του εξωτερικο κσμου. Εν η σοφα και η αποστολ του ηρωικο εναι ν'  α ν α β ι β σ η  τα πργματα προς την ψυχν του, να τα γεμση με νημα τσον, στε να γνουν αντξι του. Δι' αυτ παρχει την εντπωσιν φρονος κι  ε ν α ι  φρων. χει την αφροσνην του παιδιο, που στερεται την πολυμνητον αυτν περαν της πραγματικτητας, η οποα εναι κατ βθος κνος και ολιγοπιστα. Εν το παιδ εναι παιδ, ακριβς διτι πιστεει, διτ' ημπορε ακμη να πιστεη, ανεπιφλακτα. Ο ηρωικς νθρω­πος εν' ο αιωνως νος - τι να την κνη την φρνησιν; Εναι δι τους πεζος και τους νοικοκυραους, που βαδζουν συ­χα και ομαλ τον δρμον της ζως των. Εκενος μως δεν βα­δζει· χορεει.
     Αυτς εν' ο λγος που θεωρεται και εναι νθρωπος  α β ο θ η τ ο ς  εις την συνθη πρακτικν ζων. Και νας λλος λγος: δεν χει τη φρνησιν να  δ υ σ π ι σ τ   προς τους γ­ρω του. Να δυσπιστ προς τ; Δι ν' αποφγη κινδνους; Μα αυτος εναι ακριβς, που αναζητε η ψυχ του. Τος αναλαμβνει χι απ επαγγελματικν συνθειαν η απ βιοπορι­στικν καταναγκασμν -οι ακροβται και οι θηριοδαμαστα θα σαν ττε οι ηρωικτεροι των ανθρπων- αλλ' ως εσωτερικν προσταγν της μορας του, ως το ιερτερον δικαωμα που το δημιουργε η υπεροχ του. Οι πολλο καμαρνουν δι' σους κινδνους απφυγαν, χι δι' σους υπεβλθησαν· περιγρφουν τας επιτυχας, που επραγματοποησαν, και υπερηφανεονται δι την εξυπνδα των. Αλλ δι τον ηρωικν νθρωπον, το ε­δαμεν: η επιτυχα δεν αποτελε οτε κριτριον οτε ιδεδες· ιδεδες του και κριτριον: να ζση δυνατς και ωραος. Και εναι γενναιτερον και ωραιτερον ν' αδικηθς παρ ν' αδικσης, να εξαπατηθς παρ να εξαπατσης.
     'Αλλωστε προς τ να εξαπατση; Εξαπατον οι ετεροκεν­τρικο, αυτο που ασχολονται διαρκς με τους λλους, δι να τος αντιγρφουν να τος φθονον και τα δο μαζ. Απασχολονται κατ' ανγκην, αφο δεν εναι τσον πλοσιον το εγ των, στε να τος απασχολ εκενο ντονα και ικανοποιητι­κ. Ο ηρωικς μως αποτελε ο διος  κ ν τ ρ ο ν  τ ο υ  ε α υ ­τ ο   τ ο υ,  ελεθερος εις την απομνωσν του, αριστοκρατικς με την απστασιν εις την οποαν κρατε τος λλους, απτητος με το θρρος της προσωπικς του γνμης και της προσωπικς του ευθνης, υπερφανος μσα εις το βατον τμενος της μο­ναξις του. Δι' αυτ δεν καταδχεται να φθον, μτε να παρα­βγανη με τος λλους· δεν χρειζεται να βεβαινη εις τον εαυτν του μ' αυτ το μσον, με την εξωτερικν αναγνρισν του δηλαδ, την υπεροχν του.
     Πουθεν δεν φανεται περισστερον η  υ π ε ρ η φ ν ­ε ι α  του ηρωικο ανθρπου, παρ εις τον τρπον που δι­εξγει τους λεγομνους αγνας ιδεν. Δεν αποβλπει ποτ εις το να νικση. Τι θα ειπ να νικση; Να δεχθον τας απψεις του; Συμφορ! Ο διος ξρει τι το εστοχισεν ως που να κατα­λξη εις αυτς, τι  τ λ μ η  εχρεισθη - sapere aude, λγει ο αρχαος ποιητς - τι εσωτερικν  ω ρ μ α ν σ ι ν  προποθτει. τσι, ανησυχε μλλον παρ ποθε εκενον, που θα τας δεχθ κατ' επιταγν ως προν μιας συντμου συζητσεως.
     Δι ν' αποκτση μπως  ο π α δ ο ς;  Εν' αληθς, τι πολλο αισθνονται την ανγκην να κνουν προπαγνδαν δι τας ιδας των, σαν να φοβονται, τι δεν θα εναι ορθα, αν δεν τας ανεγνριζαν και λλοι, κατ το δυνατν πολυαριθμτεροι. Αλλ' εκενος γνωρζει, τι σημασαν δεν χει το περιεχμε­νον των ιδεν ενς ανθρπου, αλλ' η ψυχικ δναμις με την οποαν τας κατκτησε και τας κατχει. χι το  τ ι  πιστεεις, αλλ το  π ς  πιστεεις ,τι πιστεεις. τι τας θεμελιδεις, τας ζωτικς πεποιθσεις σο ρυθμζει κατ βθος η μορα σου, χι τανπαλιν. Και η μορα σου εναι κτι απολτως προσωπι­κν· δεν ημπορες μτε να το δανεισθς, μτε να το δανεσης. πειτα τι σημανει δι τον ηρωικν νθρωπον ο αριθμς; Εκενος θλει, και ως πνευματικς νθρωπος ακμη, να εργζεται, χι να συνεργζεται· εναι ανδρικτερον...
     τσι κι ταν υπερασπζη τας απψεις του, δεν το κνει δι να τας επιβλη· αλλ δι να μενη οποος εναι. Και ακρι­βς το να εναι οποος εναι, αποτελε εις τα μτια των λλων πολλκις, αυτ και μνον, πολεμικν. Η παρξς του και μνη εξεγερει το μσος· αρκε να περιγρφη απλς πς εναι, και προκαλε αντιπθειαν· τσον μεγλον μρος απ το μλλον αντιπροσωπεει! Διτι το μλλον εναι σκοτεινν, και εν' ολγοι που δεν φοβονται το σκοτδι, οι πολλο το φοβονται, και ο φβος των παρνει πολλκις την μορφν αντιπαθεας.
     Κι μως σπερει φθονα τα γεννματα του νου του. Τα σπερει, διτι δεν ημπορε να κνη διαφορετικ· πως το δν­τρον που τινζει τος καρπος του σαν ωριμσουν, ετ' ευρ­σκοντ' αποκτω ετε χι αυτο που θα τος εναι χρσιμοι. ­τσι κι ο ηρωικς νθρωπος: διδσκει, παρασυρμενος απ την πστιν του· ομιλε περ αυτς, υποκπτων εις την εσωτερικν ορμν ν' ανακοινση -χι ν' ανακοινση·  ν α  τ ρ α γ ο υ δ σ η  μλλον, την χαρν του και τους θησαυρος του- να φωνξη την αγπην του, και διαβεβαινει κθε φορν το αγαπημνον του πρσωπον πσον τ' αγαπ, χι δι να το πεση οτε διτι φαν­τζεται πως αμφιβλλει, αλλ μνον διτι ευχαριστεται ο διος κθε φορν να τ' ακοη. τσι και ο ηρωικς νθρωπος: ετε προφορικς αναπτσσει προς να κοινν, ετε γρφει, κατ βθος εν' ο διος ακροατς και αναγνστης του εαυτο του. Ομιλε ενπιον των λλων, δι ν' ακοση ο διος την φωνν του δυναττερα, διαυγστερα, συνειδηττερα.
     Υπερφανος εναι, χι εγωιστς. Δι' αυτ σπαταλ τον εαυτν του. Η ευτυχα του εναι  ν α   δ α π α ν ,  ακριβστε­ρον ακμη:  ν α   δ α π α ν τ α ι.  Ανεξντλητος πως εναι, δεν ξρει αριθμητικν. Εναι τσον πλοσιος, στε θ' αναπλη­ρση εκολα (το ξρει) κθε ζημαν· προς τι λοιπν να την υπο­λογζη; Υπολογζει ο πτωχς· ο πλοσιος κλενει τα μτια, απλνει το χρι, και σκορπ... σα και να σκορπση, πντοτ' εκ του περισσεματος θα εναι.
     Εκ του περισσεματος αντλε κι η μεγαλοδωρα του ηρωικο ανθρπου. Αφρντιστα και αδστακτα σπαταλ τα πλοτη του, την δραστηριτητ του, την υγεαν του, την ρωμαλετητα της ψυχς και του νου του. Σκορπ την αγπην του χωρς ανταλλγματα, τοιμος να πληρση εκενους που θα θελσουν να την δεχθον. Σκορπ τας συγκινσεις, τους ενθουσιασμος και την φλγα, τα κλλη και τα ργη της ψυχς του και εναι τσον πολλ τα πολτιμ' αυτ πετρδια, στε ο πτωχς και ο κακς υποπτεουν πως θα πρπει κβδηλα να εναι· ειδεμ, θα τα εμοραζεν τσι, τσον αμριμνα, τσον αλπητα; Σκορπ του νου του τα γεννματα, που εναι δι' αυτν βιματα ψυχς, χωρς να κατοχυρνη συγγραφικς την πατρτητ των, να τσι σαν τον λιον που ακτινοβολε παντο το φως του. Κι ο λιος δεν χει μετρητν του φωτς· χουν αι ηλεκτρικα εταιρεαι μνον.
     Και εν' η χαρ του να σκορπ: λα τ' αγαθ της γης τα εκτιμ χι ως  κ τ μ α τ α,  αλλ' ως  χ ρ μ α τ α  (με την αρχααν σημασαν της λξεως εκ του χρμαι), ως δαπανματα δηλαδ. μλλον πιστεει πως αγαθ δεν εναι·  γ ν ο ν τ α ι  αγαθ, αφ' ης στιγμς και εφ' σον δαπαννται.
     Εις την εργασαν καθυποβλλεται με ανεπιφλακτον προ­θυμαν. Την δχεται αυτονητα και χαρωπ, αφο εναι κτι βαρ και δσκολον, αφο ζω σημανει δι' αυτν δρσις και κ­ματος. Εργζεται απ την επιθυμαν να χρησιμοποι τας δυν­μεις του σματος και της ψυχς εις ργα δσκολα, εργζετ' αισθητικς, καθς νας αθλητς.
     Το διον και εις την πνευματικν του εργασαν: Δεν μελετ δι να γρψη να βιβλον - η σκψις εναι δι' αυτν κτι που το ζη, χι κτι που το γρφει - δι να επιτχη εν αξωμα. Μσα του θλει να πλουτση, να πλουτση ακμη με την χαρν που δ­δει να δσκολον ζτημα. Προχερως τσι σκορπ να πλθος προσωπικν στοχασμν (προσωπικν και ταν χη απ' λλους λβει την αφετηραν της σκψεως), που νας λλος θα επροφ­λασσε ζηλοτπως. Μα ο ηρωικς νθρωπος αγνοε την ζηλοτυ­παν.
     Κι εναι φυσικν· αφο διατηρε ζωνταν και καθαρ τα χαρσματα του γνησου αριστοκρτου: την μοναξι του, το ασθημα της ανεπιμειξας, το θρρος και την ικαντητα προς πε­ριφρνησιν, τας μακροχρονους αφοσισεις, την αρχοντικν μεγαλοδωραν. Προ παντς το ασθημα της προσωπικς τιμς, ενπιον της οποας λα τ' λλα, πλοτος και μρφωσις, εξουσα και υγεα, εν' να μηδν.
     Η ζω ενς ανθρπου, καθς αυτο που περιγραψα, δεν ημπορε παρ να εναι  σντομος. Σντομος χι πντοτε με την κοινν σημασαν· ημπορε κποτε να ζση και πολλ χρ­νια, αλλ πντα θα εν' ολγα, σχετικς με την πλησμονν της ζωτικτητς του. λλωστ' η ηλικα εναι κτι σχετικν· δεν μετρεται πντως με την διρκειαν, με το περιεχμενν της μετρεται. Εν' ννοια ηθικ, χι αστρονομικ.
     Συνθως μως εναι σντομος και υπ την συνθη χρσιν της λξεως. Σντομος, διτι ο ηρωικς νθρωπος περν ολκληρον την ζων του εις το πολυκνδυνον μτωπον του πολμου. Σντομος διτι πντοτε εναι, απ την μοραν του και μνην οδηγομενος, ε ρ α σ ι θ ν α τ ο ς.
     Βαδζει προς τον θνατον χι δι ν' αναπαυθ, χι διτι εβαρθηκε την ζων, χι διτι εδειλασεν ενπιον αυτς, χι απ μαρασμν και εξντλησιν των δυνμεν του. Ο ηρωικς νθρωπος δεν  υ φ σ τ α τ α ι  τον θνατον. Δι' αυτν και ο θνατος ακμη δεν εναι  π σ χ ε ι ν,  εναι  π ρ τ τ ε ι ν.  Εναι η τελευταα πρξις, με την οποαν επισφραγζει λας του τας λλας πρξεις. Τος δδει αυτ το νημα· διτι και η Ζω λη εναι μα διαρκς αρχ, και η αρχ το νημ της αντλε απ το τλος, του οποου εν' η αρχ. Και εναι το τλος ο θνατος, αλλ και η τελεωσις.
     Αλλ' ο πληθωρισμς της ζως εναι τσος μσα του, στε και ο θνατς του δεν εν' εκμηδνισις πλον. Μεστνει απ περιεχμενον, απ ηθικν αναγκαιτητα, πλημμυρζει απ την χαρν και την ωραιτητα μιας τελευταας νκης - παρμοια με τον λιον, ο οποος, κλνων προς την δσιν, ενδεται την πορ­φυρν του μεγαλοπρπειαν.
     Αν θα εν' εκοσιος ο θνατος ακοσιος, δεν χει σημα­σαν. Δι τον ηρωικν νθρωπον ο θνατος εναι πντοτ'  ε ­κ ο σ ι ο ς,  αφο ο δρμος, που συνειδητ εδιλεξε και βαδ­ζει, μοιραως και αναγκαως οδηγε προς τα εκε. λλωστε δια­λγει συνθως ο διος τον θνατν του και την ραν του, με την εσψυχον πστιν τι δικαωμ του απλυτον εναι: Αν θλης να γεννηθς και πτε θλεις να γεννηθς, δεν εξαρττ' απ την συγκατθεσν σου· το να φγης μως απ την Ζων και πτε να φγης, αυτ αφκεν ο Θες εις την ιδικν σου, την υπεθυνον διαγνμην. Και εναι βαρεα και δσκολος αυτ η ευθνη - δι τοτο και η ορμ προς αυτοσυντηρησαν εναι τσον ισχυρ.
     Αλλ' εκοσιος ακοσιος ο θνατος του ρωος, εναι πντοτε μα κρηξις ηφαιστεου. Να τσι εξαφνικ σπα το δο­χεον της ζως του, συντρβεται και συντρβει λα γρω του, φλγεται και φλγει, φωτζεται και φωτζει - και τρομζουν οι δειλο και ταπεινο και φθονερο. Οργ Κυρου...

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers