-

Dali &

-


-








.

--.


.

./.

 
 

 

: ': ( 20 .)

                                            Πρλογος

     Και να που φτσαμε αισως στο 14ο ρθρο με το γενικ ττλο αυτ και δεν υστερε στο ελχιστο με τα προηγομενα, αν και μικρτερο σε μγεθος. Κμποσες ακμα σημαντικς αστρονμοι στα τλη του 19ου αι.,  κατπιν να ολκερο...  Χαρμι. και 2 σπνιες και ξεχωριστς γυνακες, επσης αστρονμοι, λγο πριν τα μσα του 20ου αι. λγω ιδιατερων συνθηκν. Επσης τλος, ανμεσ τους κι η 1η γυνακα γενετστρα.
     ταν τα διαβσετε λα τοτα θα καταλβετε τι εννο. Γι' αυτ ας μη πω λλα κι ας σας αφσω στη μαγεα της ξενγησης... Καλν ανγνωση κι ελπζω απλαυση!  
Π. Χ. 
___________________________

Η Σρα Φρνσις Γουιτινγκ (Sarah Frances Whiting / 23 Αυγοστου 1847 - 12 Σεπτμβρη 1927), ταν Αμερικανδα φυσικς κι αστρονμος, που αποφοτησε απ το πανεπιστμιο Ingham το 1865 κι ταν επσης εκπαιδετρια πολλν αστρονμων, συμπεριλαμβανομνης και της Annie Jump Cannon (βλ. παρακτω).



    Γεννθηκε 23 Αυγοστου 1847, στο Γουαμινγκ στη Πολιτεα της Νας Υρκης κι τανε κρη του Joel Whiting, επσης καθηγητς φυσικς, και της Elizabeth Comstock. Δεν πρε μνο τη λατρεα για την επιστμη απ τον πατρα της, αλλ και τη καλ του εκπαδευση σε μια ποικιλα επιστημονικν μαθημτων, διαδικασιν και πειραμτων, στα μαθηματικ, αλλ και στα κλασσικ, συμπεριλαμβανομνων των λατινικν και των ελληνικν.Αποφοτησε στα 18 της απ το ΑΒ Ingham το 1865 (που βρσκεται στο Le Roy της Ν. Υρκης, κι ταν το πρτο γυναικεο πανεπιστμιο στις ΗΠΑ, το οποο ιδρθηκε ως γυμνσιο θηλων Le Roy το 1835 κι αναβαθμστηκε το 1857 σε πανεπιστμιο, αλλ λγω οικονομικν δυσχερειν κλεισε το 1892 και το ακνητο πωλθηκε σε δημοπρασα το 1895). Στη συνχεια δδαξε μαθματα εκε κι αργτερα στο Μπροκλιν, Ν.Υ., που ρχισε να παρακολουθε κι επιστημονικς διαλξεις.
     Διορστηκε απ τον πρεδρο του Wellesley College, Henry Fowle Durant, να χρνο μετ το νοιγμα του Κολλεγου το 1875, να νο δρυμα τριτοβθμιας εκπαδευσης για γυνακες, ως πρτη καθηγτρια φυσικς. Για να μθει για τη να μθοδο εργαστηριακς φυσικς, στην οποα οι μαθητς πρεπε να χρησιμοποιον εργαστηριακ ργανα για να κνουν μετρσεις, γινε επισκπτης στις τξεις φυσικς του Edward Pickering στο Ινστιτοτο Τεχνολογας της Μασαχουστης. δρυσε το τμμα φυσικς και το προπτυχιακ εργαστρι πειραματικς φυσικς στο Wellesley τανε το πρτο για τις γυνακες και μλις το δετερο στις ΗΠΑ. λες αυτς οι τξεις δεν ταν ανοιχτς για τις γυνακες. Αφο μετακμισε στο Χρβαρντ, ο Pickering πρσφερε σε αρκετς γυνακες την ευκαιρα να εργαστον γι' 'αυτν, συμπεριλαμβανομνης της διας αλλ και μιας σπουδστρις της στο Wellesley, της Annie Jump Cannon.



     Κατπιν αιτματος του Durant, παρακολοθησε και τις διαλξεις στο MIT που δωσε ο Ρickering. Κλεσε τη Σρα να παρατηρσει μερικς απ τις νες τεχνικς που εφαρμζονται στην αστρονομα, πως η φασματοσκοπα. Το 1880 ρχισε να διδσκει να μθημα για τη πρακτικ αστρονομα στο Wellesley. Μια απ τις πρτες και πιο δισημες μαθτρις της ταν η επσης Αμερικαν μετπειτα αστρονμος Annie Jump Cannon.



    Το 1895, πως επε ο βιογρφος της, Annie Jump Cannon, πραγματοποησε τις πρτες ακτινογραφας στις ΗΠΑ:

   "Μια ιδιατερα συναρπαστικ στιγμ ταν ταν τα πρωινς εφημερδες της Βοστνης ανφεραν την ανακλυψη των ακτνων Rontgen X το 1895. Οι προηγμνοι φοιτητς στη φυσικ εκενων των ημερν θα θυμονται πντα τον ζλο με τον οποο η Miss Whiting στησεν αμσως ναν παλι σωλνα Crookes και κνοντας το περαμα, την απλαυση που δειξε ταν λαβε πραγματικ μερικς απ τις πρτες ακτινογραφες που ελφθησαν στη χρα αυτ μερικν νομισμτων μσα σε να πορτοφλι και τα κκκαλα στη σρκα".

    Μεταξ του 1896 και του 1900, η Σρα βοθησε τη χορηγ του Wellesley College, Sarah Elizabeth Whitin, να ιδρσει το Παρατηρητριο Whitin, του οποου η γινε η πρτη διευθντρια. Το Tufts College της δωσε τιμητικ διδακτορικ δπλωμα το 1905. ταν επσης γνωστ για την υποστριξ της στη ποτοαπαγρευση. Το παρατηρητριο περιεχε να τηλεσκπιο διαθλσεως 12 ιντσν (30 cm) που αγορστηκε απ την οικογνεια κατασκευαστν τηλεσκοπων Clark, καθς κι να τηλεσκπιο διλευσης και διφορα φασματοσκπια. (Η φασματοσκοπα ταν ιδιατερο ενδιαφρον της.) Το 1912 αποσρθηκε απ το τμμα φυσικς και το 1916 αποσρθηκε απ τη διεθυνση του Παρατηρητηρου Whitin κι ταν επτιμη καθηγτρια μχρι το θνατ της.



     Πθανε 12 Σεπτμβρη 1927, στο Wilbraham της Μασαχουστης, στα 80 της χρνια λγες μρες μετ τα γενθλι της. Εναι θαμμνη στο νεκροταφεο Machpelah στο Le Roy της Νας Υρκης, κοντ στο σχολεο που παρακολοθησε.
    γραψε σχολικ εγχειρδια, σσκσεις ημερσιας και βραδινς αστρονομας, για σχολεα και κολγια. Επσης γραψε πολλ ρθρα στη δημοφιλ αστρονομα, πως:

Use of Graphs in Teaching Astronomy
Use of Drawings in Orthographic Projection & of Globes in Teaching Astronomy
Spectroscopic Work for Classes in Astronomy
The Use of Photographs in Teaching Astronomy
Partial Solar Eclipse, June 28, 1908
Solar Halos
A Pedagogical Suggestion for Teachers of Astronomy
Priceless Accessions to Whitin Observatory Wellesley College
The Tulse Hill observatory diaries (περληψη)
The Tulse Hill observatory diaries
Lady Huggins, νεκρολογα για τη Μαρη Χγκινς
The experiences of a woman physicisτ Περιγρφει την εμπειρα της σα γυνακα-φυσικς σε ρθρο του Wellesley College News

Τιμητικς διακρσεις:

1865 αποφοτησε απ το AB Ingham University
1883 Μλος της Αμερικανικς νωσης για τη Προθηση της Επιστμης (AAAS)
1905 Επτιμη διδκτωρ στο κολλγιο Tufts

Εργασα και θσεις:

1876-1912 Professor of Physics, Wellesley College
1900-1916 Director, Whitin Observatory, Wellesley College
1916-1927 Professor Emeritus, Wellesley College
_______________________________________

Η Γουιλιαμνα Πτον Στβενς Φλμινγκ (Williamina Paton Stevens Fleming / 4 Ιουλου 1857 - 1911), ταν Αμερικανδα αστρονμος γεννημνη στη Σκωτα. Στη διρκεια της καριρας της βοθησε στην ανπτυξη ενς κοινο συστματος καθορισμο για τα αστρια και τη καταλογογρφηση χιλιδων αστεριν κι λλων αστρονομικν φαινομνων. Μεταξ αρκετν επιτευγμτων της σταδιοδρομας της σημεινεται για την ανακλυψ του Νεφελματος της Αλογοκεφαλς (Horsehead Nebula) ντια της ζνης του αστερισμο του Ωρωνα.
      Η Γουιλιαμνα Στβενς γεννθηκε στις 15 Μη 1857 στο Νταντ. στη Σκωτα κρη της Mary Paton και του Robert Stevens, κπτης και χαρκτης της πλης. Εκε το 1877 παντρετηκε τον James Orr Fleming, λογιστ και χρο. Εργστηκε σα δασκλα λγο πριν απ τη μετανστευση του ζευγαριο στη Βοστνη, Μασαχουστη, ΗΠΑ, ταν ταν 21 ετν. Μετ την εγκατλειψ της ετοιμγεννη απ το Fleming, εργστηκε σαν υπηρτρια στο σπτι του καθηγητ Edward Charles Pickering, διευθυντ του Παρατηρητηρου του Κολλεγου του Χρβαρντ.




     Τρα η ιστορα λεγε τι ο Pickering τανε συχν απογοητευμνος με την απδοση των βοηθν υπολογιστν του στο παρατηρητριο και, σμφωνα με πληροφορες, θα παραπονεθε και δυνατ: "Η κοπλα μου απ τη Σκοτα θα μποροσε να κνει καλλτερα!" Η σζυγος του Pickering δε, της συνστησε να χει ταλντα και πρα ​​απ τα οικιακ και τα μητρικ. Λγο μετ τις δωρες της Draper, μια απ τους υπρχοντες υπολογιστς, η Nettie Farrar, τα παρτησε. Ο Pickering επλεξε τη Φλμινγκ να την αντικαταστσει και μλιστα τα πγε τσο καλ στε την κανε κρια υπεθυνη στις υπλοιπες 14 υπρχουσες θηλυκις υπολογστριες. Το 1881 μλιστα τη προσλαβε για να συμμετσχει στο HCO και τη δδξε πς να αναλει τα αστρικ φσματα. ταν η πρτη απ μια γυναικεα ομδα ανθρπων "υπολογιστν" που δημιουργθηκε απ τον Pickering στο HCO (Παρατηρητριο Αστρονομας του Χρβαρντ).


       To Xαρμι Του Πκερινγκ εν δρσει, διακρνονται 4 κοριτσα που υπρχουνε
στο παρν ρθρο: Henrietta Leavitt, Annie Cannon, Williamina Fleming &Antonia Maury.

     Ο Pickering πρτα αμφισβτησε τη Fleming για να βελτισει μια προπρχουσα ταξινμηση των αστεριν. Οι εικνες του Παρατηρητηρου του Χρβαρντ περιεχανε φωτογραφικ φσματα απ αστρια που φθασαν στην υπεριδη ακτινοβολα, γεγονς που επτρεψε πολ πιο ακριβες ταξινομσεις των αστεριν που πρεπε να εκτελεστονε σε σγκριση με τα φσματα εγγραφς με το χρι μσω ενς οργνου το βρδυ. Ως αποτλεσμα των εργασιν των γυναικεων "υπολογιστν", ο Pickering δημοσευσε το 1890 τον 1ο κατλογο Henry Draper Catalog, ναν κατλογο με περισστερα απ 10.000 αστρια ταξινομημνα σμφωνα με το φσμα τους. Οι περισστερες απ αυτς τις ταξινομσεις γιναν απ τ Fleming. κανε επσης δυναττητα το να επιστρψει και να συγκρνει καταγεγγραμμνες πλκες, οργαννοντας χιλιδες φωτογραφες με τηλεσκπιο μαζ με λλους παργοντες προσδιορισμο.
      Σντομα σχεδασε να σστημα ταξινμησης των αστεριν σμφωνα με τη σχετικ ποστητα υδρογνου που παρατηρθηκε στα φσματ τους. (Τα αστρια που δεχνουνε το υδρογνο ως το πιο φθονο στοιχεο ταξινομονται Α, κι εκενα του υδρογνου ως το 2ο σε αφθονα στοιχεο Β κι οτω καθεξς) Αργτερα, η Annie Jump Cannon ανπτυξε να βελτιωμνο σστημα ταξινμησης βασισμνο στη θερμοκρασα της επιφνειας των αστεριν. Η Fleming συνβαλε στη καταλογογρφηση των αστεριν που αργτερα δημοσιετηκαν ως κατλογος Henry Draper. Σε μια προσπθεια 9 ετν περιγραψε περισστερα απ 10.000 αστρια. Κατ τη διρκεια της καρριρας της ανακλυψε 59 αρια νεφελματα, πνω απ 310 μεταβλητ αστρια και 10 novae. Το 1907 δημοσευσε μια λστα με 222 μεταβλητ αστρια που εχε ανακαλψει.
     Το 1888, ανακλυψε το νεφλωμα της Horsehead σε μια πλκα τηλεσκοπου-φωτομετρας που κατασκευστηκε απ τον αστρονμο W. H. Pickering, αδελφ του E.C. Pickering. περιγραψε το φωτειν νεφλωμα (αργτερα γνωστ ως IC 434) ως "με ημικυκλικ δικενο 5 λεπτν σε διμετρο 30 λεπτ ντια του ζοντος Ωρωνα". Οι επακλουθες επαγγελματικς δημοσιεσεις παραμελθηκαν για να πιστσουνε την ανακλυψη της Fleming στον Pickering. ο 1ος κατλογος Draper παρλειψε το νομα της Fleming απ τον κατλογο συνεισφερντων που ανακλυψαν πειτα αντικεμενα του ουρανο στο Χρβαρντ, αποδδοντας ολκληρη την εργασα απλς στον "Pickering". Αλλ απ την εποχ του 2ου κατλογου του Draper, το 1908, h Fleming κι οι συνεργτες του στο HCO ταν επαρκς γνωστο για να λβουνe τη κατλληλη πστωση για τις ανακαλψεις τους. Πντως, η 1η παρατρησ της σχετικ με το νεφλωμα της Horsehead τανe τυπικ απροσδιριστη.

     Το 1886 h Φλμινγκ ταν υπεθυνη για τις δεκδες γυνακες που προσλφθηκαν για να υπολογσουν τις μαθηματικς ταξινομσεις και να επεξεργαστον τις δημοσιεσεις του παρατηρητηρου. Απηθυνε ανοιχτ πρταση και για τις λλες γυνακες στις λοιπς επιστμες στη διλεξ της "Πεδο για την εργασα της γυνακας στην αστρονομα" στην Παγκσμια κθεση του 1893 στο Σικγο, που προθησε ανοιχτ τη πρσληψη βοηθν γυναικν στην αστρονομα. Η ομιλα της πρτεινε να συμφωνσει με την επικρατοσα ιδα τι οι γυνακες τανε καττερες, αλλ θεωροσε πως αν τους δοθον μεγαλτερες ευκαιρες, θα μποροσαν να γνουν σες. με λλα λγια, οι διαφορς φλου απ αυτ την ποψη ταν περισστερο πολιτιστικ κατασκευασμνες απ τις βιολογικ τεκμηριωμνες.
     Το 1899 γινε επιμελητς αστρονομικν φωτογραφιν στο Χρβαρντ και το 1906 γινε επτιμο μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Εταιρεας του Λονδνου, η 1η αμερικανδα γυνακα που τιμθηκε. Λγο αργτερα διορστηκε επτιμος συνεργτης στην αστρονομα του Wellesley College. Λγο πριν το θνατ της, η Αστρονομικ Εταιρεα του Μξικο της απνειμε το μετλλιο Guadalupe Almendaro για την ανακλυψη νων αστεριν. Δημοσευσε μια φωτογραφικ μελτη των Μεταβλητν Αστρων (1907). Πιστνεται επσης με την ανακλυψη του 1ου λευκο ννου.
     Οι "υπολογιστς" των γυναικν του Harvard ταν δισημοι κατ τη διρκεια της ζως τους, αλλ σε μεγλο βαθμ ξεχασμνες στον επμενο αινα. Το 2015 ο Lindsay Smith Zrull, επιμελητς της συλλογς Plate Stacks του Χρβαρντ, προσπθησε να καταγρψει, να ψηφιοποισει και να αποδσει τα αστρονομικ πιτα για την DASCH, που βρθηκαν γρω στα 118 συνολικ κιβτια, που περιχουν 20 ως 30 σημειωματρια, απ υπολογιστς γυνακες και πριμους αστρονμους του Χρβαρντ. Συνειδητοποιντας τι οι 2.500+ τμοι ταν εκτς του πλαισου της δουλεις της με τη DASCH, αλλ επιθυμοσαν να δουν το υλικ χει διατηρηθε κι εναι προσβσιμο, η Lindsay φθασε σε βιβλιοθηκονμους στο Κντρο Χρβαρντ-Σμινσνιαν για την Αστροφυσικ. Ξεκινντας απ να κατλογο που δημιοργησε ο Joe Timko στη δεκαετα του 1970, η βιβλιοθκη Wolbach ξεκνησε το Project PHaEDRA (Διατρηση των πρτων δεδομνων του Χρβαρντ και ρευνα στην αστρονομα). Απ τον Αγουστο του 2017 περπου 200 απ τους τμους εχαν μεταγραφε. 2 απ τα σημειωματρια των γυναικν του υπολογιστ (τα οποα δεν συμπεριλμβαναν ακμη τη Fleming) καταχωρθηκαν μσω της ιστοσελδας Smithsonian Digital Volunteers στο Web, η οποα ζτησε απ τους εθελοντς να τις μεταγρψουν, να ργο που αναμνεται να διαρκσει χρνια για λα τα σημειωματρια. Η Daina Bouquin, διευθντρια της βιβλιοθηκης του Wolbach, δλωσε τι ο στχος εναι να καταστε δυνατ η αναζτηση πλρους κειμνου της ρευνας: "Αν ψχνετε για τη Williamina Fleming, δεν πρκειται απλς να τη βρετε σε μια δημοσευση που δεν ταν η συγγραφας της δουλεις της, θα βρετε το ργο της". Τον Ιολιο του 2017, η Βιβλιοθκη Wolbach του Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics αποκλυψε μια κθεση που παρουσιζει το ργο της, συμπεριλαμβανομνου του ημερολογου που περιχει την ανακλυψη του νεφελματος Horsehead. Η βιβλιοθκη χει δεκδες τμους του ργου της Fleming στη συλλογ του PHaEDRA.

   "Το πρτο τομο που γνριζε την παρξη λευκν ννων ταν η κ. Fleming. τα επμενα δο, μια ρα δο αργτερα, ο Καθηγητς E.C. Pickering και εγ. Με χαρακτηριστικ γενναιοδωρα, ο Pickering εχε προσφερθε εθελοντικ να χει τα φσματα των αστεριν που εχα παρατηρσει για τη παρλλαξη που κοιτχτηκε πνω στις πλκες του Χρβαρντ. λοι σοι εχαν ελαφρ απλυτο μγεθος αποδεχτηκαν να εναι της κατηγορας G καττεροι. Κινομενο με περιργεια, τον ρτησα για τον σντροφο των 40 Eridani. Χαρακτηριστικ, και πλι τηλεφνησε στην κα Φλμινγκ, η οποα ανφερε μσα σε περπου μα ρα τι ταν της κλσης Α".  Henry Norris Russell Astronomical Journal, τμος 51, σελ. 13 (1944)

      Δημοσευσε την ανακλυψη των λευκν ννων (1910). Επσης δημοσευσε φσματα Spectra and Photographic Magnitudes of Stars στις Τυπικς Περιφρειες (1911).

     Πθανε στη Βοστνη στις 21 Μαου 1911

 * Ο σεληνιακς κρατρας Fleming ονομστηκε απ κοινο και χι (στεν συγγενς) Αλξανδρος Φλμινγκ.
 * Το 1906 γινε επτιμο μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Εταιρεας του Λονδνου, της πρτης αμερικανικς γυνακας που εκλχτηκε τσι.
________________________

Η Νττι Μαρα Στβενς (Nettie Maria Stevens / 7 Ιουλου 1861 - 4 Μη 1912) ταν η πρτη γυνακα γενετστρια παγκοσμως κι Αμερικανδα. Αυτ κι ο ντμουντ Μπτσερ Γουλσον (1856–1939) ταν οι πρτοι ερευνητς που περιγραψαν τη χρωμοσωμικ βση του φλου, αλλ διεξγαγαν τις ρευνς τους, ανεξρτητα ο νας απ τον λλο. Παιδ εργαζμενων γονων, μεγλωσε σε μια εποχ, που ταν περιορισμνες οι δυναττητες εκπαδευσης των γυναικν. Εκενη την περοδο η εκπαδευση δεν τανε συνηθισμνη για τις γυνακες, αλλ εκενη εχε τη τχη να παρακολουθσει μαθματα στην ακαδημα Westford, η οποα ταν ανοικτ σε μαθητς λων των εθνικοττων και των 2 φλων. Αυτ φανεται πως επηρασε σε μεγλο βαθμ το επαγγελματικ της μλλον.



     Γεννθηκε στις 7 Ιουλου 1861 στο Κβεντις του Βερμντ απ τη Τζολια (το γνος νταμς) και τον Εφραμ Στβενς. Η οικογνει της ταν μεσοαστο και εχαν ζσει στην Αγγλα για πντε γενις. Ο πατρας της ταν μαραγκς και πολυτεχντης. Η δουλει του πγαινε αρκετ καλ και κατφερε να κνει αρκετ περιουσα στο Westford, στε να στελει τα παιδι του στο σχολεο. Μετ το θνατο της μητρας της, ο πατρας της Στβενς ξαναπαντρετηκε και η οικογνεια μετακμισε στο Γουστφορντ της Μασαχουστης. Αποφοτησε απ την Ακαδημα Γουστφορντ το 1880 στα 19 της χρνια μλις και μλιστα με τη μεγαλτερη βαθμολογα, πως ββαια συνβαινε και σε κθε προηγομενη σχολικ χρονι. Αφο δδαξε 3 περιδους, συνχισε τις σπουδς της στο Κανονικ Σχολεο Γουστφιλντ (Μασαχουσστη) (τρα πολιτειακ Πανεπιστμιο Γουστφιλντ) ολοκληρνοντας τη 4ετ φοτηση μσα σε 2 μνο χρνια και αποφοτησε με την υψηλτερη βαθμολογα στη τξη το 1903. Αποφσισε να πει στο κολλγιο των εκπαιδευτικν στη Μασαχουστη και στη συνχεια εργστηκε ως δασκλα για κποιο διστημα, αρκετ για να εξοικονομσει κποια χρματα για την περαιτρω εκπαδευση της και με σκοπ να παρακολουθσει να πανεπιστμιο στη Καλιφρνια.
     Η Στβενς ως δασκλα δδασκε λατινικ, ελληνικ, μαθηματικ, αγγλικ, καθς και φυσιολογα και ζωολογα στο γυμνσιο του Λβανου, στο Χμσαρ, κι εχε μεγλο ζλο για μθηση, τον οποο προσπθησε να μεταδσει στους μαθητς και στους συναδλφους της. Αργτερα, εργστηκε κι ως βιβλιοθηκριος, ωστσο υπρχουνε κεν στην ιστορα της που αγνοονται απ αυτ τη περοδο ως του γρφτηκε στο Πανεπιστμιο του Στνφορντ το 1896 σε ηλικα 35 χρνων..Το ενδιαφρον της στη ζωολογα μπορε να επηρεστηκε απ θεριν μαθματα που παρακολοθησε κοντ στο Martha's Vineyard τη 10ετα του 1890. Αφο εχε αποφοιτσει 1η στη τξη της, μπρεσε και μπκε στο Στνφορντ, που λαβε Β.Α. (μπτσελορ) το 1899 και Μ.Α. (μστερ) το 1900. Ολοκλρωσε, επσης, 1 τος των μεταπτυχιακν εργασιν στη φυσιολογα, υπ τον καθηγητ Τζνκινς κι ιστολογα/κυτταρολογα, υπ τον καθηγητ ΜακΦρλαντ. Πρασε τα καλοκαρια της μελετντας στο εργαστριο Hopkins Seaside, στη Καλιφρνια, εκδηλνοντας τσι την αγπη της για τη μθηση και την επιστμη της βιολογας. Κατ τη διρκεια αυτς της περιδου, αποφσισε ν' αλλξει καρριρα και να επικεντρωθε στην ρευνα αντ για τη διδασκαλα. Αφο απκτησε το μεταπτυχιακ της πνω στη βιολογα -εξαιρετικ ασυνθιστο επτευγμα για μια γυνακα κενη την εποχ-, γρφτηκε στο κολλγιο του Bryn Mawr στην Πενσιλβνια, ως απφοιτη βιολογας. ταν τσο καλ φοιττρια, στε της χορηγθηκε υποτροφα που της δινε τη δυναττητα να σπουδσει στο Ζωολογικ Σταθμ στη Νπολη της Ιταλας και στη συνχεια στο Ζωολογικ Ινστιτοτο του Theodor Boveri στο Wurzburg της Γερμανας. Ο Boveri την περοδο εκενη δολευε πνω στο πρβλημα του ρλου των χρωμοσωμτων στη κληρονομικτητα. Η Stevens πιθανς εκδλωσε το ενδιαφρον της για το θμα αυτ κατ τη διρκεια της επσκεψης της εκε. Επιστρφοντας στο Bryn Mawr, απκτησε το διδακτορικ της το 1903 κι απ τη στιγμ εκενη, γινε ερευντρια στη βιολογα στο Bryn Mawr. Απ το 1903 ως το 1905, η ρευνα της χρηματοδοτεται απ το δρυμα Carnegie.



     Η Στβενς συνχισε τις σπουδς της στη κυτταρολογα στο Bryn Mawr, που εχε επηρεαστε απ το ργο του προηγομενου επικεφαλς του τμματος βιολογας, Εντμουντ Μπτσερ Γουλσον κι απ τον διδοχ του, Τμας Χαντ Μργκαν. Στη 1η της χρονι εκε λαβε υποτροφα για το μεταπτυχιακ στη βιολογα. Το επμενο τος, της απονεμθηκε ο ττλος του Προδρου της Ευρωπακς Συναδλφου, και σποδασε στο Πανεπιστμιο του Βρτσμπουργκ στη Γερμανα. Μελτησε, επσης, τους θαλσσιους οργανισμος στο Χλγολαντ και το Ζωολογικ Σταθμ της Νπολι. Μετ την απονομ του Διδακτορικο της διπλματος απ το Bryn Mawr, λαβε θση βοηθο στο Ινστιτοτο Κρνεγκι της Ουσινγκτον τος 1904-5. Το αποτλεσμα αυτς της ερευνητικς θσης ταν αρκετς μεταγενστερες μελτες στα γεννητικ κτταρα των αφιδν. Μα εργασα της (1905) κρδισε βραβεο $1.000 για το καλλτερο επιστημονικ ρθρο που γρφτηκε απ γυνακα. να λλο ργο, Σπουδς Στη Σπερματογνεση, τνισε την νταξ της στις λο και πιο υποσχμενες μελτες του προσδιορισμο του φλου και τη χρωμοσωμικ κληρονομικτητα. Στο Ινστιτοτο Κρνεγκι δημοσευσε τις μελτες της για τον καθορισμ του φλου το 1905. Στο Bryn Mawr, επικεντρθηκε σε θματα πως η αναγννηση στους πρωτγονους πολυκυτταρικος οργανισμος, η δομ των μονοκτταρων οργανισμν, η ανπτυξη του σπρματος και των αυγν, τα γεννητικ κτταρα των εντμων και την κυτταρικ διαρεση στους αχινος και τα σκουλκια.
    Η Στβενς ταν απ τις 1ες αμερικανδες γυνακες που αναγνωριστκανε για τη συνεισφορ τους στην επιστμη. Οι ρευνς της γνανε στο Κολλγιο Bryn Mawr. Η υψηλτερη βαθμδα που κατλαβε ταν επκουρος στη πειραματικ μορφολογα (1905-12). Ανακλυψε τι σε μερικ εδη τα χρωμοσματα εναι διαφορετικ μεταξ των 2 φλων, χρησιμοποιντας τις παρατηρσεις που 'κανε σε χρωμοσματα εντμων. Η ανακλυψη τανε που 1η φορ παρατηρσιμες διαφορς των χρωμοσωμτων μπορε να συνδονταν με παρατηρσιμες διαφορς σε φυσικς ιδιτητες (δηλαδ, αν να τομο εναι αρσενικ θηλυκ). Αυτ η ρευνα γινε το 1905. Στα πειρματα που γνανε για να προσδιοριστε αυτ, χρησιμοποιθηκαν μια σειρ απ ντομα. Αναγνρισε το χρωμσωμα Υ σε σκουλκια Tenebrio. Συμπρανε τι η χρωμοσωμικ βση του φλου εξαρτται απ τη παρουσα την απουσα του Υ χρωμοσματος. Δεν εχε ξεκινσει την ρευν της μχρι τα 30 κι ολοκλρωσε το διδακτορικ της το 1903. Επκτεινε με επιτυχα τα πεδα της εμβρυολογας και κυτταρογενετικς. Το 1905 προχθη σε συνεργτιδα στη πειραματικ μορφολογα, θση που κατεχε ως το θνατ της. Την δια χρονι δθηκε στη δημοσιτητα το ργο της σχετικ με τη διαπστωση του φλου και το ρλο των χρωμοσωμτων. 

     Απτυχε να κερδσει πλρη θση στο πανεπιστμιο. Ωστσο, πτυχε μιαν ερευνητικ καριρα σε κορυφαους θαλσσιους σταθμος κι εργαστρια. Το ρεκρ των 38 δημοσιεσεων περιλαμβνει αρκετς σημαντικς συνεισφορς που συνεχσανε την ανδειξη των ιδεν της χρωμοσωμικς κληρονομικτητας. Ως αποτλεσμα της ρευνας, παρεχε κρσιμες παρατηρσεις για τις χρωμοσωμικς θεωρες του Μντελ σχετικ με τη κληρονομικτητα. Η Στβενς εργστηκε σκληρ για να 'ναι σε θση να γνει πλρης ερευντρια στο Bryn Mawr. Ωστσο, προτο να αναλβει την ρευνα σε θση καθηγητ που της προσφρθηκε και που εχε δημιουργηθε γι' αυτν, πθανε στις 4 Μη 1912, απ καρκνο του μαστο στο νοσοκομεο Τζονς Χπκινς, στη Βαλτιμρη. Μετ το θνατ της, ο Τμας Χαντ Μργκαν γραψε μια εκτεν νεκρολογα για το περιοδικ Science. Σε προηγομενη συστατικ επιστολ, εχε γρψει, "απ τους μεταπτυχιακος φοιτητς που εχα, κατ τα τελευταα δδεκα χρνια δεν εχα κανναν που να εναι τσο ικανς και ανεξρτητος στην ρευνα σο η δεσποινς Στβενς".



    ταν η 1η που διαπστωσε τι τα θηλυκ χουν 2 μεγλα χρωμοσματα φλου. Ο Γουλσον δεν το εχε δει αυτ, διτι διεξγαγε τεστ μνο στους ρχεις, καθς τα ωρια εναι πολ λιπαρ κι ακατλληλα για τις παλαις μεθδους χρσης. Ο Γουλσον, στη συνχεια, επανκδοσε την αρχικ του εργασα κι ευχαρστησε τη Ντι Στβενς για την ανακλυψη αυτ. Η ανακλυψη αυτ ταν αυτ που επτρεψε αργτερα στον Γουλσον να συνδυσει την ιδα του περ ιδιοχρωμοσωμτων με τη δικ της περ ετεροχρωμοσωμτων. Αυτ αποδεικνει πως η Στβενς εχε μεγλη επιρρο σε αυτ τη διαδικασα. Τα περισστερα βιβλα βιολογας αποδδουν στον Μργκαν τη χαρτογρφηση των 1ων γονιδιακν περιοχν στα χρωμοσματα της Δροσφιλας melanogaster, αλλ συχν παραγνωρζεται τι ταν η Στβενς αυτ που φερε της μγες του γνους Δροσφιλα στο εργαστριο του Μργκαν. Παρλο που η Stevens συνεργστηκε με τον Hunt Morgan, το μεγαλτερο μρος της εργασας το εκτλεσε ως ανεξρτητη ερευντρια. Ορισμνοι πιστεουν πως η θση της στον τομα της γενετικς εχε σε μεγλο βαθμ αγνοηθε, διτι τα εσημα για την ανακλυψη των Χ και Υ χρωμοσωμτων και του ρλου τους στον καθορισμ του φλου εχανε δοθε στον Wilson και στον Morgan, που μοιραστκαν και το Νμπελ γι' αυτ την ανακλυψη. Ο Wilson μλιστα εχε διαβσει χειργραφα της Stevens για τα χρωμοσωμικ μοντλα πριν απ τη δημοσευση της δικς του εργασας.
     Εχε κπως αμφιλεγμενο χαρακτρα. Μετ το θνατο της, ο Hunt Morgan γραψε μια εκτεταμνη, αν και απορριπτικ νεκρολογα, υπονοντας τι ταν περισστερο μια τεχνικς παρ μια επιστημνισσα. Αυτ η μεταγενστερη εκτμηση ρχεται σε αντθεση με προηγομενη δλωση του, που αναφρθηκε παραπνω/ Η Ντι Μαρα Στβενς που δδαξε σ' ολκληρη τη σχετικ σντομη διρκεια της ζως της, εμπνοντας πολλος φοιτητς που θλουν να σταδιοδρομσουν στον τομα της επιστμης, που χει δημοσιεσει πνω απ 38 εργασες απ το 1901 μχρι το θνατ της πνω στη κυτταρολογα και τη πειραματικ φυσιολογα, βρσκεται θαμμνη στο κοιμητρι του Γουστφιλντ στη Μασσαχουστη, δπλα στους τφους του πατρα της Εφραμ και της αδερφς της μμα.

Παραρτηματικ

    Για περισστερα απ 2000 τη, οι νθρωποι προσπαθοσαν, με υποθσεις και πειρματα, να δσουν απντηση στο ερτημα: "Τι καθορζει το φλο των ζωντανν οργανισμν; To αν, δηλαδ, θα εναι αρσενικο θηλυκο";. Ωστσο, μλις στις αρχς του 20ο αι. γινε φανερ τι το φλο καθορζεται τη στιγμ της γονιμοποησης κι εξαρτται απ τα χρωμοσματα του ωαρου και του σπερματοζωαρου κι χι πχ, απ λλους εξωτερικος παργοντες κατ τα στδια της πριμης ανπτυξης του εμβρου, πως εικζανε πολλο βιολγοι κι ερευνητς ως ττε. Τη πειραματικ πιστοποηση της χρωμοσωμικς βσης των φλων, για 1η φορ στην ιστορα της γενετικς, πραγματοποησε η Nettie Maria Stevens.
      Η Nettie Maria Stevens, που επστρεψε στο Bryn Mawr για να εργαστε πνω στο ερτημα του καθορισμο του φλου των οργανισμν, αρχικ μελτησε τα χρωμοσματα (νηματοειδ σωμτια που βρσκονται στον πυρνα των κυττρων και φρουν γενετικς πληροφορες) αρκετν εντμων και τα συνκρινε με το φλο των απογνων τους. Η επιτυχα της ρθε το 1904, κατ τη μελτη του mealworm (εδος σκουληκιο που εξελσσεται σε σκαθρι) Tenebrio Monitor. Ανακλυψε, δηλαδ, τι τα σπερματοζωρια του συγκεκριμνου εδους μπορον να χουν 2 μορφς. Ετε θα διαθτουν στον πυρνα τους 10 μεγλα χρωμοσματα (Χ), ετε 9 μεγλα (Χ) κι 1 μικρ (Υ). Απ την λλη, στον πυρνα τους τα ωρια διαθτουνε πντα 10 μεγλα χρωμοσματα (Χ). σον αφορ στους απογνους, τα σωματικ κτταρα των θηλυκν απογνων χουν εκοσι μεγλα χρωμοσματα (Χ), εν των αρσενικν δεκαεννι μεγλα (Χ) κι να μικρ (Υ). Η Στβενς κατληξε τι η 1η περπτωση, που δνει θηλυκ απγονο, προκπτει απ την νωση ΧΧ χρωμοσωμτων, εν η 2η που δνει αρσενικ, απ την νωση ΧΥ χρωμοσωμτων. Μελτες κι ορισμνων λλων ειδν δωσαν παρμοια αποτελσματα.



     Επομνως, χρη σε κενη γινε φανερ τι το φλο καθορζεται τη στιγμ της γονιμοποησης ωαρου απ σπερματοζωριο. Το αν το μβρυο θα 'ναι θηλυκ αρσενικ εναι θμα τχης, που εξαρτται απ τα χρωμοσματα του σπρματος του πατρα, καθς λα τα ωρια φρουνε το χρωμσωμα Χ, εν μνο μερικ σπερματοζωρια φρουνε το χρωμσωμα Υ. Αν το ωριο γονιμοποιηθε απ σπερματοζωριο Χ, το μβρυο θα γνει θηλυκ (ΧΧ). Αν γονιμοποιηθε απ σπερματοζωριο Υ, θα γνει αρσενικ (ΧΥ). Τα ζεγη χρωμοσωμτων (ΧΧ) (ΧΥ) ονομζονται χρωμοσματα του φλου κι εναι τα μνα που διαφρουν ανμεσα σε τομα διαφορετικο φλου. Τα υπλοιπα ζεγη χρωμοσωμτων των εμβρων εναι και στα δο φλα κοιν.
     Το ργο της Stevens σχετικ με τη χρωμοσωμικ βση των φλων δθηκε στη δημοσιτητα το 1905 ως κθεση του Ινστιτοτου Carnegie, το οποο και χρηματοδοτοσε απ το 1903 την ρευνα και τα πειρματ της. Ββαια, η θεωρα της δεν γινε δεκτ απ' λους τους επιστμονες εκενη τη χρονικ στιγμ. Παρλα αυτ, τανε πολ σημαντικ για την εξλιξη του τομα της γενετικς.
Πρα των σων αναφρθηκαν, η Stevens υπρξε και μια δημιουργικτατη συγγραφας. Δημοσευσε περπου 38 εργασες σε 11 χρνια. Μλιστα για την εργασα της "Μελτη των γεννητικν κυττρων των Aphis of rosae κι Aphis of oenotherae", της απονεμθηκε το 1905 το βραβεο ρευνας της Ellen Richards. Με αυτν τον τρπο αναγνωριζταν η προσφορ της στη προθηση της επιστημονικς ρευνας απ γυνακες.
     Τλος, ασχολθηκε μ' επιτυχα και με τους κλδους της εμβρυολογας, κυτταρογενετικς και της ιστολογας. "φερε να δεδομνα κι εισγαγε νες θεωρες", γραψε η Marilyn Bailey Ogilvie στο Γυνακες & Επιστμη. Ωστσο, ο πριμος θνατς της το Μη του 1912 την ανκοψε απ τη συνχιση του σπουδαου ερευνητικο της ργου.
________________

Η ννυ Τζαμπ Κννον (Annie Jump Cannon / 11 Δεκμβρη 1863 - 13 Απρλη 1941), ταν Αμερικανδα αστρονμος του οποου η καταλογογραφικ εργασα τανε καθοριστικ για την ανπτυξη της σγχρονης αστρικς ταξινμησης. Με τον Edward C. Pickering πιστνεται με τη δημιουργα του προγρμματος ταξινμησης του Χρβαρντ, που ταν η 1η σοβαρ προσπθεια να οργανωθονε και να ταξινομηθονε τ' αστρια με βση τις θερμοκρασες και τους φασματικος τους τπους. τανε σχεδν κωφ σ' λη τη διρκεια της καρριρας της. ταν επσης και μια σουφραζστα και μλος του Εθνικο Κμματος των Γυναικν. Το 1935, δημιοργησε το βραβεο Annie J. Cannon για "τη γυνακα οποιασδποτε χρας, της οποας οι συνεισφορς στην επιστμη της αστρονομας εναι οι πιο διακεκριμνες".


Οι γυνακες του αστεροσκοπεου του Χρβαρντ με τον Frank Hinkely (μηχανικς και κτηματας του 19ου αι.) και τον καθηγητ Edward King. 10η απ αριστερ εναι η Cannon (1918)

     Γεννθηκε στις 11 Δεκμβρη 1863 στο Dover του Delaware. ταν η μεγαλτερη απ τις 3 κρες του Wilson Cannon, ναυπηγο και γερουσιαστ του Delaware και της 2ης συζγου του, Mary Elizabeth Jump. Εχε τσσερα μεγαλτερα αδρφια απ τον πρτο γμο του πατρα της. Η μητρα της τς μετδωσε το ενδιαφρον της για τα αστρια και την αστρονομα. Η δια δεν παντρετηκε ποτ και δεν κανε παιδι. Η μητρα της ταν η πρτη που της δδαξε τους αστερισμος και την ενθρρυνε να ακολουθσει τα δικ της ενδιαφροντα, υποδεικνοντας να συνεχσει τις σπουδς της στα μαθηματικ, τη χημεα και τη βιολογα στο Wellesley College. Η Cannon κι η μητρα της χρησιμοποησαν να παλι βιβλο αστρονομας για να αναγνωρσουν τα αστρια που βλπανν απ τη σοφτα τους. Η μητρα της διδσκει επσης οικονομα που αργτερα θα χρησιμοποισει για να οργανσει την ρευν της. κουσε τις συμβουλς της μητρας της και συνχισε τις σπουδς και το πθος της για την αστρονομα.



    Το 1880, στλθηκε για σπουδς στο Wellesley College της Μασαχουστης, μα απ τις κορυφαες ακαδημακς σχολς για γυνακες στις ΗΠΑ. Ωστσο, το ψυχρ χειμωνιτικο κλμα πληττε την περιοχ με ποικλες λοιμξεις, σε μα απ τις οποες αρρστησε απ οστρακι (μια μεταδοτικ εξανθηματικ ασθνεια με πυρετ). Ως αποτλεσμα μεινε σχεδν εντελς κωφ. Αποφοτησε το 1884 με πτυχο στη Φυσικ κι επστρεψε στο σπτι της. Απογοητευμνη απ τις περιορισμνες προοπτικς καρριρας, ειδικ για τις γυνακες εκενης της εποχς κι αντιμετωπζοντας δυσκολες στη κοινωνικοποησ της, λγω της απλειας ακος, ταξδεψε στην Ευρπη το 1892 για να φωτογραφσει την κλειψη ηλου, αλλ γρισε με τη κατστασ της βελτιωμνη ελχιστα.


Το εργαστριο της καθηγτριας φυσικς κι αστρονομας του Wellesley, Sarah Frances Whiting. ταν  απ τα καλτερα εξοπλισμνα εργαστρια φυσικς της χρας στη 10ετα του 1870. 3η απ αριστερ βρσκεται η Annie (ακαδημακ τος 1895-1896)

     Το 1894 η μητρα της πθανε και η κατσταση στο σπτι γινε ακμη πιο δσκολη. Η Annie ττε γραψε στην καθηγτρια Φυσικς και Αστρονομας Sarah Frances Whiting ζητντας θση εργασας. Η Whiting την προσλαβε ως βοηθ της. Αυτ της δωσε την ευκαιρα να λβει μεταπτυχιακ μαθματα στο κολγιο. Επιπλον, η καθηγτρια Whiting την ενπνευσε να ασχοληθε με τη φασματοσκοπα, τη μελτη της αλληλεπδρασης μεταξ ακτινοβολας κι λης ως συνρτηση του μκους κματος. Στο διο χρονικ διστημα, ανπτυξε τις ικαντητς της και στη τχνη της φωτογραφας. Την δια χρονι επστρεψε στο Wellesley για μεταπτυχιακς σπουδς στη φυσικ και την αστρονομα.


         Ο Pickering με τις γυνακες βοηθος του, μεταξ τους κι η Annie (Μης 1913)

     Προκειμνου να αποκτσει πρσβαση σε καλλτερο τηλεσκπιο, εγγρφηκε στο Radcliffe Women’s College στο Χρβαρντ, το οποο εχε πρσβαση στο Harvard College Observatory. Το 1896 προσλφθηκε ως βοηθς του Edward C.Pickering, Αμερικανο αστρονμου και φυσικο, στο αστεροσκοπεο του Χρβαρντ. γινε λοιπν μλος του Χαρεμιο του Pickering (Pickering’ s women) που εχαν ως σκοπ τη συμπλρωση του Henry Draper Catalog, ενς αστρονομικο καταλγου αστρων που δινε τις φασματοσκοπικς ταξινομσεις 225,300 στρων, (ο Henry Draper τανε γιατρς κι ερασιτχνης αστρονμος), και τον καθορισμ λων των αστρων του ουρανο με φωτογραφικ μγεθος περπου 9.


                Η Annie στο γραφεο της στο Harvard College Observatory

     Λγο μετ την ναρξη των εργασιν πνω στον κατλογο Henry Draper, παρατηρθηκε μα διαφωνα μεταξ της ανιψις του Draper (Antonia Maury) και της γυνακας που εχε την επβλεψη της εργασας (Williamina Fleming) ως προς τον τρπο κατταξης των αστεριν. Η Cannon διαπραγματετηκε ναν συμβιβασμ. Η κατταξη των στρων που ανπτυξε βασιζτανε κυρως στη θερμοκρασα τους. Τα αστρια ως λαμπερ αρια ουρνια σματα χουν να ιδιατερο χαρακτηριστικ, εκολα ορατ: το χρμα τους, που σχετζεται μεσα με τη θερμοκρασα που επικρατε στην επιφνει τους. Με βση, λοιπν, το χρμα τους, του ορατο τους φσματος, κατατσσονται σε διαφορετικος τπους, τους φασματικος. Με το γρμμα Ο η Annie απεικνιζε τα αστρια με γαλζιο χρμα, που παρλληλα τανε και τα θερμτερα, εν το γρμμα Μ δινταν και δνεται στα αστρια με κκκινο χρμα και τη πιο χαμηλ θερμοκρασα στην επιφνει τους. Σε υπλοιπους τπους αστεριν δνονταν τα γρμματα Β (αστρας τπου Β αστρας στοιχεου ηλου), Α (αστρας τπου Α αστρας υδρογνου), F (αστρας τπου F ιονισμνου ασβεστου), G (αστρας τπου G ηλιακς αστρας), Κ (αστρας τπου Κ ηλιακν κηλδων). Με αυτ τον τρπο διαμορφνεται η φρση OBAFGKM απ την οποα προκυψε ο μνημοτεχνικς καννας Oh!Be A Fine Girl-Kiss Me, που χρησιμοποιεται απ φοιτητς κι αστρονμους για την ευκολτερη συγκρτηση της φασματικς ταξινμησης των στρων της Annie Jump Cannon. Καθνας απ τους παραπνω τπους, μλιστα, διακρνεται σε 10 επιμρους αριθμητικς υποκατηγορες, πως αστρες Α0, Β3, Ο6, G9, K4.


Η Annie παρατηρε με τηλεσκπιο που χρησιμοποιοταν ως το 1900 (1895 Wellesley College).

     Το σστημ της αυτ, που χρησιμοποιεται μχρι και σμερα, αποτλεσε επτευγμα για την εποχ εκενη. Εντυπωσιακ εναι επσης η ταχτητα με την οποα ταξινομοσε στις παραπνω κατηγορες τα αστρια. Για παρδειγμα, απ τη παρακτω φωτογραφικ πλκα που απεικονζει αστρικ φσματα, μποροσε να κατηγοριοποισει κατ μσο ρο 3 αστρια το λεπτ. Ο κατλογος Henry Draper στον οποο η Cannon συνβαλλε σημαντικ περιελμβανε 230.000 αστρια. Δημοσιοποησε μλιστα και μα μελτη για τα φωτειν αστρια του ντιου ημισφαιρου του ουρανο, καθς κι λλους καταλγους στρων.


            Φωτογραφικ πλκα που απεικονζει αστρικ φσματα.

* Η Annie Cannon λαβε διδακτορικ δπλωμα απ το πανεπιστμιο του Delaware (1918).
* Της δθηκε διδακτορικ δπλωμα απ το πανεπιστμιο της Οξφρδης στην Αγγλα. ταν η πρτη γυνακα που τιμθηκε ποτ με αυτν τον τρπο (1925).
* λαβε διδακτορικ δπλαμα απ το Wellesley College (1925).
* Το 1929 η Εθνικ νωση Γυναικν Ψηφοφρων (National League of Women Voters) την κατταξε ως μα απ τις δδεκα σημαντικτερες εν ζω Αμερικανδες.
* Το 1931 της απονεμθηκε το Βραβεο / Μετλλιο Henry Draper απ την Εθνικ Ακαδημα Επιστημν (ιδρθηκε απ τη χρα του Henry Draper και απονμεται απ την αμερικανικ Ακαδημα Επιστημν για τη συμβολ επιστημνων στην αστροφυσικ).
* Το 1932 της απονεμθηκε το βραβεο Ellen Richards.
* λαβε διδακτορικ δπλωμα απ το πανεπιστμιο Oglethorpe (1935) και απ το Mount Holyoke College (1937).
* ταν η πρτη γυνακα που εξελγη αξιωματικς της Αμερικανικς Αστρονομικς Εταιρεας.
* Κρατρας στη σελνη χει πρει το νομ της (ο κρατρας Cannon).
______________________________

H Φιαμτα Γουρθινγκτον-Γουλσον (Fiammetta Wilson Worthington / 19 Ιουλου 1864 - 21 Ιουλου 1920), ταν Αγγλδα αστρονμος τις παρακολοθησε πνω απ 10.000 μετεωρτες κι ανακλυψε την επιστροφ το 1913 του κομτη του Westphal. Γεννθηκε το 1864 στο Lowestoft του Suffolk, πθανε το 1920, κρη της Helen Till Worthington και F.S. Worthington (ιατρς); εκπαιδευμνη απ γκουβερνντα, σποδασε γλσσες σε κολλγιο στη Λωζνη, στην Ελβετα (4 τη) και στη Γερμανας(1 τος). Σποδασε μουσικ στην Ιταλα κι απ' σο ξρουμε δεν λαβε καμμαν επσημη εκπαδευση στην αστρονομα. Παντρεμμνη με τον  S.A. Wilson. Γνηκε μλος της R.A.A. to 1914 και της R.A.S. το 1916. Δημοσευσεν επσης αρκετα ρθρα σε εφημερδες και περιοδικ αφορντα αστρονομικ θματα, το πιο αξιοσημεωτο εναι το Meteoric Shower of January σε μηνιαες ανακοινσεις της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας (Γενρης 1918, σελ. 198-199).



       Γεννθηκε στο Lowestoft στη περιοχ Waveney, του Suffolk, στην Αγγλα, στις 19 Ιουλου 1864. Οι γονες της, Helen Till Worthington (1839-1922) και Dr. Francis Samuel Η Worthington (1837-1912), εχανε εγκατασταθε εκε απ το 1820 κι η Φιαμτα τανε το μεγαλτερ τους παιδ. Εκε, ο πατρας της πρε τη θση του δικο του πατρα σαν ιατρς και χειρουργς και το 1862 νυμφετηκε την Helen Felicite Till, κρη του κ. Bichard Till, απ το Clapham. Η Φιαμτα λαβε λη τη βασικ εκπαδευση στο σπτι υπ τη φροντδα γκουβερνντας, αλλ ο πατρας της μπορε να ταν η μεγαλτερη εκπαιδευτικ της επιρρο. Ο Δρ Worthington εκτς απ γιατρς χειρουργς τανε κι νας αχρταγα ενθουσιδης χομπστας φυσικς επιστμονας που πρασε στη συνταξιοδτηση κι απ κει και πρα ξεκνησε να κνει μικροσκοπικς μελτες. Αν κι η κρη του ταν εξαιρετικ προικισμνη στις γλσσες και τη μουσικ, τη παρτρυνε και την ενθρρυνε μλιστα να μελετσει και να μθει καλ τη φση κι λα σα τη διπουνε.
     Η Fiammetta παρακολοθησε ιδιωτικ σχολεα στη Λωζνη της Ελβετας 4 τη και στη Γερμανα 1 τος, για την εκμθηση γλωσσν και μιλοσε θαυμσια γαλλικ, γερμανικ κι ιταλικ. Στη συνχεια πγε στην Ιταλα για να σπουδσει μουσικ για 1 τος κι επστρεψε στο Λονδνο, για να ξεκινσει μια καρριρα ως δασκλα στη Σχολ Μουσικς Guildhall, εκε που επσης διηθυνε και την ορχστρα. Διακρθηκε μλιστα διοργαννοντς τη περφημα, ειδικ στα γχορδα κι γραψε κι η δια μερικ κομμτια. Δθηκε και στη μουσικ με πθος, πως κανε συνθως με κθε τι που της ρεσε, ολκληρη τη ζω της. Πριν στραφε στην Αστρονομα συνθεσε μιιαν εξαιρετικ συμφωνα.
     Της ρεσε πολ ο χορς και λτρευε τα ζα, πντα ταν κυκλοφοροσε εχεν να σκλο στο πλι της για συντροφι, επσης ταν εξαρετη ιππας, παιζε καλ τννις και της ρεσε να μαθανει ξνες γλσσες πως ιταλικ, γαλλικ και γερμανικ κι απολμβανε τα ταξδια. Μετ την Ιταλα και τις σπουδς στη μουσικ, επισκφθηκε τον Καναδ και τις ΗΠΑ. γραφε κιλας, χει δημοσιεσει κμποσα διηγματ της σε διφορα περιοδικ και με επιτυχα. Τλος, εχε μεγλη ευχρεια στο να κνει φιλες κι χι μνον αυτ, κανε πολ καλ συντροφι κι εχε και το ταλντο να 'ναι διασκεδαστικτατη. 
     χι πολ αργτερα απ ττε, παντρετηκε τον S. A. Wilson κι απ κει και πρα ρχισε να στρφει το ενδιαφρον της προς την επιστμη, αλλ χωρς ακμα ξεκθαρο στχο, που μως δεν ργησε να ρθει. ταν παρακολοθησε μια σειρ 6 διαλξεων του αστροφυσικο Alfred Fowler το 1910, ρχισε να ενδιαφρεται ζωηρ για την αστρονομα. Στην ουσα, ξετρελλθηκε τσο με το νο της χμπυ, που λα τ' λλα εχανε τελεισει, παρτησε τη μουσικ και σχεδν ολκερη τη κοινωνικ της ζω, αλλ το αδμαστο πνεμα κι η ενργει της την καναν περιστασιακ απρσεκτη με τον εαυτ της, πργμα που την κανε κμποσες φορς να υποφρει. Ζητοσε πντα ειλικριν κι αυστηρ κριτικ κι ας την υποτιμοσαν ακμα, αν ταν απαρατητο, αλλ ο συγγραφας ο οποος λαβε λα της τα ργα επε πως για το μνο που χρειστηκε κι αναγκστηκε να πει ταν παινος!!! ταν επσης εκτς της ακρβεις της και γργορη. να παρδειγμα μπορε να αρκε ως απδειξη. Στις 14 Δεκμβρη 1914 εδε να φωτειν μετεωρτη στις 6.25 μ.μ., κι αμσως απστειλε τις λεπτομρειες με τηλεγρφημα. Ο παραλπτης εχε δει το διο αντικεμενο κι τσι η πραγματικ πορεα του θα μποροσε να υπολογιστε μσα σε περπου δο ρες απ το αναβσβσιμ του στον ουραν, κι αυτ αποτελε να ρεκρ τσο για την αποστολ σο και για την εμπειρα της.
    Στη περπτωση του ακτινοβολομενου σημεου των Lyrids, χρειστηκαν πολ περισστερα στοιχεα για την εμφαν του κνηση και στις 26 Απρλη του 1916, 6 νχτες μετ το peak τους, παρατηρθηκε νας λαμπερς μετεωρτης στο Μπρστολ. αλλ χρειστηκε μια 2η ματι για να πακτωθε το ερημα. Λγες μρες αργτερα η Wilson στειλε στοιχεα για το διο αντικεμενο, το οποο εχε συλλβει ανμεσα στα σννεφα κι τσι το ακτινοβολον σημεο βρθηκε με ακρβεια στις 278o + 350, κι η κνηση του χαρχτηκε με ακρβεια καθς προστθηκεν ο κρκος αλυσδας των στοιχεων που ελειπε.
   
γινε μλος της Βρεττανικς Αστρονομικς νωσης κι ειδικετηκε σε αστρονομικς παρατηρσεις μετεωριτν. Ως μλος, παρατρησε και δημοσευσε στοιχεα για τις ακτνες, το ζωδιακ φως, τους κομτες και τους μετεωρτες. Για να προωθσει την ρευν της και να βεβαιωθε πως οι πληροφορες της ταν ακριβες, χτστηκε μια ξλινη πλατφρμα (την αποκαλοσε perch=κορνια) στον κπο της, τσι στε να μπορε να παρατηρε στο χρο χωρς να την εμποδζουνε τα δντρα. Σε λη της την αστρνομικ καρριρα, υπρξεν εργατικτατη, υπομονετικ κι επμονη. Μποροσε να κθεται με τις ρες και να παρατηρε -πολλκις κι 6 ρες- ακμα και με χι καλν οραττητα σε μουντ καιρ, μνο και μνο να πετχει μια καλ παρατρηση ενς μετεωρτη.
     Φυσικ κι αντιμετπισε δυσκολες ποικλλες, ετε λγω της φσης της εργασας της, ετε απ λλους παργοντες, πως εκενη τη φορ που κντεψε να συλληφθε σα Γερμαν κατσκοπος, ταν νας αστυνομικς που εντπισε στη νχτα το φακ της και θλησε να τη συλλβει. Συνχιζε μλιστα τη παρατρησ της ακμα κι ταν τα ζππελιν βομβαρδζανε και τα θρασματα των σρπνελς σκγανε δπλα της επικνδυνα. Μιαν λλη φορ, παρατηροσε στο Looe, στην ακτ του Cornish και ξαφνικ ξεσπ μια τρομερ θελλα, απ την οποα φυσικ σθηκε μα εχε γνει μοσκεμα. λλες πλι φορς παρατηροσε απ τη ταρτσα του σπιτιο ενς φλου στο Χροντ και κμποσες φορς πεσε απ σκλα. Κι λ' αυτ τα θεωροσε εμπειρες, πορεα προς το θελκτικ γνωστο, πργμα που δινε την ασθηση συναρπαστικς περιπτειας στο αγαπημνο της χμπυ, παρ κτι που θα την αποθρρυνε θα τη τρμαζε κι λα τοτα πντα με τρομερ μανα για την απλυτη ακρβεια! Ββαια, αυτ στη παρατρηση μετεωριτν λλων ουρανων σωμτων συμβντων, εναι τρομερτατα δσκολο... Μπορε κανες μνο να προσεγγσει το ιδανικ κι απλ σο πιο καλ μπορε. Ωστσο εκενη πντα προσπαθοσε...
     Ο Α' Παγκ. Πλ. τη βρκε διευθνει (μαζ με την A. Grace Cook) του Μετεωρολογικο Τμματος της Βρεττανικς Αστρονομικς Κοιντητας. Απ το 1910 ως το 1920, παρατρησε πνω απ 10.000 μετεωρτες εκ των οποων, με τη μανα της για την ακρβεια, εχε διπλογρψει τους 650, με τις υπολογισμνες επακριβς τροχις τους και παρδωσε στοιχεα εκενη την εποχ για περπου τα 3/4 των ουρανων σωμτων που παρατηροσε. γινε επσης εμπειρογνμον σε κομτες, ζωδιακ φως, και το aurora borealis. Το 1913 ανακλυψε κατ την επιστροφ του τον κομτη του Westphal με τηλεσκπιο Zeiss, ισχος 8, αλλ την εχε προλβει ο Delavan λγες μρες. Μετ τη δημοσευση αρκετν ρθρων για τους μετεωρτες, εξελγη μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας στις 14 Γενρη του 1916, στο English Mechanic, στη γαλλκ Société astronomique de France και στην επσης γαλλικ Société d'astronomie d' Anvers.
     Τον Νομβρη του 1916 γραψε να θαυμσιο ρθρο για το περιοδικ του ΒΑΚ, το Clusters & Hebulæ visible with Small Optical Means, κι λλα δυο ρθρα αργτερρα: το να περιγραφε λες τις παρατηρσεις της στους μετεωρτες, το 1914 και το λλο, Meteoric Shower of January (Γενρης 1918, σελ. 198-199). Τλη Ιουλου του 1920, το Παρατηρητριο του Χρβαρντ της προσφερε την υποτροφα E.C. Pickering. Ωστσο, εχεν δη πεθνει 21 Ιουλου 1920, 2 μρες αφο εχε γιορτσει τα 56α γενθλι της, τσι δεν πρφτασε να μθει για τη τιμ που της γινε. Εχε πολ μεγλο κκλο φλων καθς τανε χαρισματικς νθρωπος κι ευχριστος, υποστηρικτικς καθς παρτρυνε θετικ και τους δπλα τους να συνεχζουνε τις προσπθειες και να μη τα παρατνε. Η ακρβεια των στοιχεων της δε, δεν αμφισβητθηκε ποτ και πολλκις για να βοηθηθονε διφοροι μετπειτα επιστμονες, ανατρξανε στα αρχεα των παρατηρσεν της. Θεωρθηκε δκαια ως το λαμπρτερο στολδι κι η πιο συναρπαστικ παρουσα στη μικρ κοιντητα των αστρονομικν παρατηρητν. χι μνο χθηκε ο ενθουσιασμς κι η σπινθηροβλα μπνευση μζι με το κουργιο της, αλλ κι οι ακριβες και πολυριθμες αστρονομικς παρατηρσεις της, φησε να δυσαναπλρωτο κεν φεγοντας η Φιαμτα, να κεν που δεν μπορε να γεμσει.
     Τελεινοντας να πω, πως λο τοτο το βιογραφικ οφελεται κυρως στην αδελφ της Φιαμτα, τη κυρα Jervase-Hatt.
_____________________

Η λις βερετ (Alice Everett  / 15 May 1865 - 29 July 1949), τανε Βρεττανν αστρονμος που μεγλωσε στην Ιρλανδα. Συνβαλε επσης στους τομες της οπτικς και της πριμης τηλερασης. Πιθανν εναι πιο γνωστ για το γεγονς τι ταν η 1η γυνακα που πρεπε να πληρωθε για την εργασα της στο Βασιλικ Παρατηρητριο Γκρνουιτς, ταν ξεκνησεν εκε το Γενρη του 1890.
     Γεννθηκε στη Γλασκβη 15 Μη 1865 και μετακμισε στο Μπλφαστ ταν ταν 2 ετν, ταν ο πατρας της, Joseph David Everett,, διορστηκε καθηγητς Φυσικς Φιλοσοφας στο Queen's University στο Μπλφαστ. Θα παραμενει στη θση μχρι την αποχρησ του 30 χρνια αργτερα. Η λις φοτησε στο Methodist College Belfast, που τανε μλιστα βραβευμνη μαθτρια.
    Εκενη την εποχ το μοναδικ μσο πρσβασης σε πανεπιστημιακ εκπαδευση στην Ιρλανδα για γυνακες ταν μσω του Βασιλικο Πανεπιστημου της Ιρλανδας, το οποο δινε πτυχα μνο με εξετσεις. Το 1882 το Queen's College, στο Μπλφαστ ρχισε να δχεται φοιττριες, επιτρποντς τους να παρακολουθσουνε διαλξεις για τη προετοιμασα των εξετσεων του Βασιλικο Πανεπιστημου. Η Everett υπβαλε ατηση για αυτ την επιλογ και το 1884 λαβε τη 1η θση στις επιστημονικς εξετσεις, αλλ το κολλγιο αρνθηκε να χορηγσει την υποτροφα σε μια γυνακα. Το 1886 μετακμισε στο κολεγιακ κολγιο Girton College του Cambridge. Το 1887 κατφερε και πρασε με τιμ του Βασιλικο Πανεπιστημου στα μαθηματικ και τη μαθηματικ φυσικ και θα της απονεμηθε το Master of Arts απ το διο σμα δο χρνια αργτερα το 1889. Επσης, το 1889, πρασε το Μαθηματικ Τρποδο στο Πανεπιστμιο του Cambridge. Οι γυνακες εχανε δυναττητα να παρακολουθσουνε τις εξετσεις, αλλ το πανεπιστμιο δεν θα χορηγοσε πτυχα σ' αυτς μχρι το 1928. Το 1889 σημδεψε το τλος της πανεπιστημιακς εκπαδευσς της και την ναρξη μιας πρωτοποριακς σταδιοδρομας στην αστρονομα.
    Οι καννες δημσιας διοκησης του Ηνωμνου Βασιλεου που εφαρμστηκαν στο Βασιλικ Παρατηρητριο του Greenwich καταστσανε πολ δσκολη την απασχληση των γυναικν. Ωστσο, το 1890 ο Βασιλικς Αστρονμος William Christie ενδιαφρθηκε να απασχολσει τις γυνακες με υψηλ μορφωτικ εππεδο που ρχισαν να αποφοιτον απ τα αγγλικ πανεπιστμια και πληρνοντας τις γυνακες ως υπερριθμους ηλεκτρονικος υπολογιστς και δεν τους βαλε στη μνιμη μισθοδοσα. Απασχλησε 4 γυνακες, χι ως υπερριθμους υπολογιστς αλλ ως δευτερεοντες βοηθος, οι οποοι ανλαβαν και τις δο παρατηρσεις και τον υπολογισμ. Μεταξ λλων προσλαβε την Everett, που γινε η 1η γυνακα που εργστηκε για το Βασιλικ Παρατηρητριο Greenwich το Γενρη του 1890. Εκε της ανατθηκε να εργαστε στο Αστρογραφικ Τμμα συμβλλοντας στο διεθνς ργο Carte du Ciel. Εκτς απ την εργασα της ως ηλεκτρονικο υπολογιστ, εκπαιδετηκε να χρησιμοποισει το νο αστρογραφικ τηλεσκπιο του Παρατηρητηρου (που εγκαταστθηκε το 1890) για να τραβξει φωτογραφες. Η εργασα της αφοροσε επσης τη μτρηση των πλακν, τον υπολογισμ των συντεταγμνων των αστεριν και τη μεωση των δεδομνων του καταλγου. Κατ τη διρκεια αυτς της περιδου, κανε επσης παρατηρσεις και σε λλα τμματα εργασιν.
     Το 1891, πεισε τη φλη της Annie Russell (παρακτω) να υποβλλει ατηση για εργασα στο Βασιλικ Παρατηρητριο και τον Σεπτμβρη ρχισε κι εκενη.  Εχανε παρακολουθσει το Girton College παρα κι οι δυο εχανε περσει τη δσκολη εξταση Tripos (παρακτω) μαζ. Το 1892 οι Everett, Russell και Elizabeth Brown προσπθησαν να εκλεγον για υποτροφα στην Royal Astronomical Society. Καμα απ τις γυνακες δεν γινε δεκτ, διτι δεν συγκεντρσαν λες τις απαιτομενες ψφους. Ομοως, ο διορισμς της Isis Pogson εχε απορριφθε το 1886. τσι αντ' αυτο εντχθηκαν και συνβαλαν ενεργ στην ερασιτεχνικ βρεττανικ αστρονομικ νωση (BAA). Η Everett θα δημοσιεσει το ργο της στο περιοδικ BAA, το Παρατηρητριο, και θα δημοσιεσει επσης τις μηνιαες ειδοποισεις της Βασιλικς Αστρονομικς Εταιρεας κι αλλο.



     Μετ απ 5 χρνια στο Greenwich, βαρθηκε να δουλεει τσο σκληρ και να αμεβεται τσο λγο κι ρχισε να ψχνει για εργασα αλλο. Δεν κατφερε να πρει θση στο Παρατηρητριο του Dunsink στο Δουβλνο κι λαβε 3ετ προσωριν θση στο Astrophysical Observatory του Πτσνταμ, που εναι το κορυφαο δρυμα της Ευρπης για αστροφυσικς ρευνες. ρχισε να εργζεται στο παρατηρητριο ως επιστημονικς βοηθς τον Οκτβρη του 1895 και συνχισε να εργζεται για το ργο Carte du Ciel. Κατ τη διρκεια του χρνου της στο Πτσνταμ μτρησε αστρια σε φωτογραφικς πινακδες. φυγε απ το Πτσνταμ τον Ιολιο του 1899, μετακμισε να χρνο μετ στο παρατηρητριο του κολλεγου Vassar στις Ηνωμνες Πολιτεες. Ο James Keeler, διευθυντς του Παρατηρητηρου Lick, λπιζε να τη προσλβει για το φασματοσκοπικ πργραμμα στο παρατηρητριο, αλλ δεν μπρεσε να λβει κεφλαια. Αντ' αυτο, θα επστρεφε στο Λονδνο το 1900 που στρεψε το ενδιαφρον της στην οπτικ.
    Το ενδιαφρον του Everett για την οπτικ εχε πυροδοτσει ταν βοθησε τον συνταξιοχο πατρα του να μεταφρσει να ρθρο στα γερμανικ σε οπτικ γυαλ Jena. Θα βοηθοσε τον πατρα της με την ρευν της και τα πειρματα στην οπτικ μχρι το θνατ του το 1904. Ωστσο, οι ευκαιρες για τις γυνακες σε αυτν τον τομα της επιστμης ( ντως οποιοδποτε πεδο της επιστμης) ταν ελχιστες. Ως αποτλεσμα, ο Everett δεν θα ταν σε θση να βρει τακτικ αμειβμενη εργασα μχρι τον Πρτο Παγκσμιο Πλεμο, η οποα δωσε πολλς γυνακες στην ευκαιρα να εισλθουν στο εργατικ δυναμικ. Το 1917 και στην ηλικα των 52 ετν, ο Everett εντχθηκε στο προσωπικ του Εθνικο Φυσικο Εργαστηρου. Ο Everett εργστηκε στο τμμα οπτικς μχρι να φτσει στην ηλικα συνταξιοδτησης το 1925.
     Η συνταξιοδτηση θα σηματοδοτσει τη 3η πτυχ της τεχνικς καρριρας, τη τεχνολογα. Τλη της 10ετας του 1920 θα περσει τις εξετσεις στην ασρματη κι ηλεκτροτεχνικ. Ανπτυξε επσης ενδιαφρον για το νο πεδο της τηλερασης και μπορε να ταν μα απ τις δο γυνακες που εμφανστηκαν στην επδειξη της 1ης τηλεοπτικς εικνας του John Logie Baird το Γενρη του 1926. Ως αποτλεσμα, ο Everett θα γνει να απ τα ιδρυτικ μλη και μλος της νεοσυσταθεσας τηλεοπτικς κοιντητας (σμερα Royal Television Society) τον Σεπτμβρη του 1927. Στα τλη της 10ετας του 1920 και στις αρχς της 10ετας του 1930, θα ασχοληθε με την εταιρεα τηλερασης Baird και τη τηλεοπτικ κοιντητα και το 1933 οι δο θα υποβλουν ατηση για κοιν δπλωμα ευρεσιτεχνας σχετικ με τη τηλεραση και την οπτικ. Η Everett θα συνεχσει να συμβλλει στον τομα της τηλερασης για το υπλοιπο της ζως του. Αναγνωρζοντας τη συμβολ της στον τομα της φυσικς, της χορηγθηκε συνταξιοδοτικ εισφορ ψους £ 100 το 1938.
     Στις 29 Ιουλου 1949, πθανε στο Λονδνο σε ηλικα 84 ετν και θα αφσει τη βιβλιοθκη της στην επιστημονικ βιβλιοθκη της κοιντητας.

______________

Η
Αντνια Μρι (Antonia Maury / 21 Μρτη 1866 - 8 Γενρη 1952), ταν Αμερικανδα αστρονμος που δημοσευσε να σημαντικ αρχικ κατλογο αστρικν φασμτων. Σποδασε στο κολλγιο Vassar, αποφοτησε το 1887 με διακρσεις στη φυσικ, την αστρονομα και τη φιλοσοφα. Εκε σποδασε υπ την επβλεψη της φημισμνης αστρονμου Μαρας Μτσελ. Αφο ολοκλρωσε το προπτυχιακ της ργο,  πγε να εργαστε στο Παρατηρητριο του Κολλεγου του Χρβαρντ ως μια απ τις λεγμενες Harvard Computers, γυνακες υψηλς ειδκευσης που επεξεργστηκαν αστρονομικ δεδομνα. Το πιο δισημο ργο της υπρξε η φασματοσκοπικ ανλυση του δυαδικο στρου Beta Lyrae , που δημοσιεθηκε το 1933. Tης απονεμθηκε το βραβεο Annie Jump Cannon στην Αστρονομα το 1943.



    Η Antonia Caetana de Paiva Η Pereira Maury γεννθηκε στο Cold Spring της Ν. Υρκης στις 21 Μρτη 1866. Ονομστηκε τσι προς τιμν της μητρας, της γιαγις, Αντνια Γκαετνα ντε Πβα Περιρα Γκρντντερ Ντρηπερ, που ανκε σε αριστοκρατικ οικογνεια ευγενν που εγκατλειψε τη Πορτογαλα για τη Βραζιλα εξαιτας των πολμων του Ναπολοντα. Ο πατρας της ταν ο Αιδεσιμτατος Mytton Maury, νας μεσος απγονος του Αιδεσιμτατου James Maury κι ενς απ τους γιους της Sarah Mytton Maury. Η μητρα της ταν η Virginia Draper, κρη της Antonia Caetana de Paiva Pereira Gardner και του Δρ John William Draper. Αξζει να προσθσω, πως η μικρ της αδελφ Carlotta Joaquina Maury (6 Γενρη 1874 - 3 Γενρη 1938), διπρεψε αργτερα στη παλαιοντολογα. Hταν επσης εγγον του John William Draper κι ανεψι του Henry Draper κι οι 2 πρωτοπρoi αστρονμοι. τσι, η νεαρ Αντνα και τα δο αδλφια της γνρισαν την επιστμη πολ νωρς. Παρακολοθησε το κολλγιο Vassar, αποφοτησε το 1887 με διακρσεις στη φυσικ, την αστρονομα και τη φιλοσοφα. Εκε σποδασε υπ την καθοδγηση της δισημης αστρονμου Μαρας Μτσελ.
    Μετ την ολοκλρωση του μεταπτυχιακο της ργου, εργστηκε στο Παρατηρητριο του Κολλγου του Χρβαρντ ως μια απ τις λεγμενες Harvard Computers, γυνακες υψηλς ειδκευσης που επεξεργστηκαν αστρονομικ δεδομνα. Ο μισθς της ταν 25 σεντς την ρα, το μισυ του ποσο που καταβλλεται στους νδρες εκενη την εποχ. Δεν χει λβει πντα την αναγνριση για τις ανακαλψεις της. Για παρδειγμα, σε μια συνντηση το 1890 για τις ανακαλψεις του παρατηρητηρου, ο Edward Charles Pickering καταγρφηκε λγοντας: "μια προσεκτικ μελτη των αποτελεσμτων γινε απ τη κυρα Mρι, ανεψι του Dr. Draper" πριν συνεχσει τη συζτηση σχετικ με την ρευνα, η οποα δημοσιεθηκε με το νομα του.



     Με αυτ την ιδιτητα, παρατρησε αστρικ φσματα και δημοσευσε να σημαντικ κατλογο ταξινομσεων των το 1897. Στο πλασιο αυτς της εργασας, παρατρησε τον περιοδικ διπλασιασμ ορισμνων γραμμν στο φσμα του Ursae Majoris (Mizar Α) που οδγησε στη δημοσευση του 1ου πλαντη με φασματοσκοπικ δυαδικ τροχι. Ο Pickering, διευθυντς του παρατηρητηρου, διαφνησε με το σστημα ταξινμησης της Maury και την εξγηση διαφορετικν διαβαθμσεων γραμμν. Σε απντηση αυτς της αρνητικς αντδρασης στο ργο της, αποφσισε να εγκαταλεψει το παρατηρητριο. Ωστσο, ο Δανς αστρονμος Ejnar Hertzsprung συνειδητοποησε την αξα των ταξινομσεν της και τις χρησιμοποησε στο σστημα εντοπισμο των γιγντων και ννων αστρων. Το 1922 η IAU τροποποησε το σστημα ταξινμησης με βση τις εργασες του Maury και του Hertzsprung.
     Το 1891 ο Μουρι φυγε απ το παρατηρητριο κι ρχισε να διδσκει στο Gilman στο Cambridge της Μασαχουστης. Ο Pickering της ζτησε να επιστρψει και να ολοκληρσει τη παρατρησ της κι απντησε πως ταν βολα να ολοκληρσει την ρευν της αν η δουλει της δεν αναγνωρζεται. Επιστρφει για να χρνο το 1893 και το 1985 κι η δουλει της δημοσιεθηκε το 1897. Ο κατλογος της τανε 1ο θμα που φερε νομα γυναικν στον ττλο, με την αναγνριση να εμφανζεται ως "Συζητθηκε απ την Antonia C. Maury υπ την καθοδγηση του Edward Charles Pickering ". Μεταξ των 1896-1918 διδσκει φυσικ και χημεα στο σχολεο του Κστρου (προαστιακ σχολεο κοριτσιν της Miss. E. Mason στο Tarrytown της Νας Υρκης). Δδαξε επσης μαθματα αστρονομας στο Cornell. Το 1918 επστρεψε στο Χρβαρντ ως βοηθς καθηγητς. Εργστηκε καλλτερα με τον διδοχο του Pickering, Harlow Shapley και παρμεινε στο παρατηρητριο μχρι την αποχρησ της το 1948. Το πιο δισημο ργο της υπρξε η φασματοσκοπικ ανλυση του δυαδικο στρου Beta Lyrae, που δημοσιεθηκε το 1933.



      Μετ τη συνταξιοδτηση, στρεψε το ενδιαφρον στη φση και τη διατρησ της. Απολμβανε τη παρακολοθηση των πτηνν κι αγωνστηκε για να σσει τα δντρα της Sequoia απ το να κοπονε κατ τη διρκεια του πολμου. Για 3 χρνια, χρημτησεν επσης ως επιμελητς στο John Draper House στο Hastings-on-Hudson της Ν. Υρκης, που ο παππος κι ο θεος της εχαν κατασκευσει παρατηρητρια κι που λφθηκαν οι 1ες φωτογραφες του φεγγαριο, πως αυτς φανονται μσα απ να τηλεσκπιο.
     Η Μρι πθανε στις 8 Γενρη 1952 στο Dobbs Ferry της Νας Υρκης, σε ηλικα 86 ετν.
______________

Η Ερριτα Σουν Λβιτ (Henrietta Swan Leavitt / 4 Ιουλου 1868 - 12 Δεκμβρη 1921), ταν Αμερικανδα αστρονμος. Αποφοτησε απ το Κολλγιο Χρβαρντ (Harvard College),  Επλεξε πρτη φορ μθημα αστρονομας στο 4ο τος των σπουδν της και βαθμολογθηκε σε αυτ με Α-. ρχισε να εργζεται το 1893 στο Αστεροσκοπεο του Κολλεγου Χρβαρντ (Harvard College Observatory) ως κατ μα ννοια "ηλεκτρονικς υπολογιστς", εξετζοντας φωτογραφικς πλκες για να μετρσει και να ταξινομσει τη φωτειντητα των αστρων. Η Λβιτ διατπωσε μα σχση που συνδει την λαμπρτητα με τη περοδο των μεταβλητν αστρων Κηφεδων. Παρτι της αποδθηκε ελχιστη αναγνριση σο ζοσε, η ανακλυψη της σχσης αυτ επτρεψε στους αστρονμους να μετρσουνε για 1η φορ την απσταση μακρινν γαλαξιν απ τη Γη. Μετ το θνατο της Λβιτ, ο ντγουιν Χαμπλ χρησιμοποησε τη σχση περιδου-λαμπρτητας για τους Κηφεδες για να καταλξει στο συμπρασμα τι το σμπαν διαστλλεται (νμος του Χαμπλ).



   
 Γεννθηκε στις 4 Ιουλου 1868 στο Λνκαστερ της Μασαχουστης κι τανε κρη του εκκλησιαστικο λειτουργο George Roswell Leavitt και της συζγου του Henrietta Swan (Kendrick). Το οικογενειακ επθετο συναντται ως Levett σε παλαιτερα γγραφα της Μασαχουστης κι ταν απγονος του διακνου Τζων Λβιτ, ενς γγλου πουριτανο ρφτη, ο οποος εγκαταστθηκε στην αποικα Μπι (Bay Colony) στις αρχς του 17ου αινα. Tη 10ετα του 1880 ο πατρας της τανε πστορας στην Ενοριακ Εκκλησα του Pilgrim στο Κμπριτζ της Μασαχουστης. Η Henrietta ταν η μεγαλτερη απ τα 7 παιδι της οικογνειας. Τουλχιστον 2 απ τα νετερα αδλφια της θα πεθνουν σε νεαρ ηλικα. Οι Leavitts ταν σχετικ εποροι και μορφωμνοι.
     ταν η οικογνει της μετακινθηκε στο Κλβελαντ το 1885, γρφτηκε στο Oberlin College και συμπλρωσε 2 χρνια προπτυχιακς εκπαδευσης εκε. Επστρεψε στο Κμπριτζ το 1888 και γρφτηκε στη Κοιντητα Ακαδημακς Διδασκαλας Γυναικν (αργτερα Radcliffe College), απ' που αποφοτησε το 1892 στα 24. Το πτυχο της τανε πιστοποιητικ που δλωνε τι αν ταν ντρας θα της εχε απονεμηθε πανεπιστημιακ πτυχο απ το Harvard. Δεν επικεντρωντανε στην επιστμη, αλλ τα μαθματ της περιελμβαναν φυσικ ιστορα, αναλυτικ γεωμετρα και διαφορικ λογισμ. Τον τελευταο χρνο πρε να μθημα στην αστρονομα κι τσι φανεται πως γεννθηκε το ενδιαφρον της γι' αυτ την επιστμη. Μετ την αποφοτησ της κανε πολλ μαθματα πνω σε αυτ το αντικεμενο, μως υπστη μια σοβαρ ασθνεια κι μεινε σχεδν κωφ.
     Το 1895 γινε εθελντρια παρατηρτρια στο Παρατηρητριο του Κολλεγου Harvard. 7 χρνια μετ, το 1902, ο Pickering (γνωστς αστρονμος που ταν επικεφαλς του παρατηρητηρου Harvard College) τη προσλαβε στο μνιμο προσωπικ σαν να εδος προσωπικο υπολογιστ καθς στις αρχς του 20ου αι. δεν επιτρεπτανε στις γυνακες η χρση των τηλεσκοπων κι παιρνε μισθ 30 cents την ρα. Επειδ εχε δικ της σοδα, αρχικ δε χρειαζταν να τη πληρνει. Ανκε σε μαν ομδα γυναικν που εργαζτανε στο αστεροσκοπεο, γνωστ και με το νομα "Χαρμι του Pickering". χει ειπωθε τι ο Pickering προσλμβανε γυνακες προκειμνου να εξοικονομσει χρματα, γιατ θα πρεπε να πληρσει νδρες με την δια εκπαδευση με μεγαλτερους μισθος. Παρλαυτ, απ' λες τις ενδεξεις, οι γυνακες τανε γενικ χαρομενες στις δουλεις τους, αν και θα θελαν να πληρνονταν καλλτερα. Ο Pickering τις αντιμετπιζε με σεβασμ και προσπαθοσε να κνει τις εργασες τους ενδιαφρουσες. σο για τη Leavitt, γργορα γινε επικεφαλς στο τμμα της φωτογραφικς φωτομετρας. Αυτ το τμμα μελετοσε τις φωτογραφες των αστρων, με στχο τον καθορισμ του μεγθους τους.


Μεγλο & Μικρ Νφλωμα Μαγγελνου (αριστ.). Μικρ Νφ. Μαγγ. (μση). Μεγλο Νφ. Μαγγ. (δεξι)

    Ο Πκερινγκ ανθεσε στη Λβιτ να μελετσει μεταβλητος αστρες των οποων η λαμπρτητα μεταβλλεται με το χρνο. Σμφωνα με τον συγγραφα Jeremy Bernstein, "οι μεταβλητο αστρες ταν αντικεμενο ενδιαφροντος για χρνια αλλ ταν ο Πκερινγκ ξεκνησε να μελετ τις φωτογραφικς πλκες, αμφιβλλω αν θεωροσε τι θα οδηγονταν σε μια σημαντικ ανακλυψη - ττοια που βαθμιαα θα λλαζε την αστρονομα". Η Λβιτ παρατρησε χιλιδες μεταβλητος αστρες σε εικνες που προρχονταν απ τα Μαγγελανικ Νφη και το 1908 δημοσευσε τα αποτελσματ της στο Annuals of the Astronomical Observatory of Harvard College, σημεινοντας τι μερικο μεταβλητο αστρες παρουσαζαν να μοτβο: οι φωτειντεροι δειχναν να χουν μεγαλτερες περιδους. Μετ απ περαιτρω μελτη, επιβεβαωσε το 1912 τι οι μεταβλητο αστρες της κατηγορας των Κηφεδων με μεγαλτερη απλυτη λαμπρτητα εχαν μεγαλτερες περιδους, και μλιστα η σχση ανμεσα στη λαμπρτητα και στη περοδο ταν αρκετ στεν και προβλψιμη. Η Λβιτ κανε την απλοποιημνη υπθεση τι λοι οι Κηφεδες που περιχονταν σε να Μαγγελανικ Νφος απεχαν περπου το διο απ τη Γη, στε η απλυτη λαμπρτητα θα μποροσε να εξαχθε απ τη φαινμενη λαμπρτητα (η οποα εχε μετρηθε στις φωτογραφικς πλκες) κι απ την απσταση καθενς απ τα νφη.


Διγραμμα περιδου - φωτειντητας για τους Κηφεδες. Αυτ το διγραμμα δεχνει το γρφημα δεδομνων της Henrietta Leavitt για το Μικρ Νφος του Μαγγελνου. Δεχνει τη σχση ανμεσα στη περοδο ενς μεταβλητο Κηφα και τη μση φωτειντητ του. Αριστερ: το m αναφρεται στο μσο φαινομενικ μγεθος του μεταβλητο αστεριο πως αυτ παρατηρεται. Δεξι: το M αναφρεται στο απλυτο μγεθος των μεταβλητν αστεριν (αριστερ εικνα). Η σχση περιδου - μεγθους για 25 Κηφεδες στο Μικρ Νφος του Μαγγελνου (δεξι).

     "Εφσον οι μεταβλητο αστρες απχουν περπου το διο απ τη Γη, οι περοδο τους σχετζονται προφανς με το πραγματικ ποσ φωτς που εκπμπουν πως αυτ καθορζεται απ τη μζα, την πυκντητα και την επιφανειακ τους λαμπρτητα". Η ανακλυψ της γινε γνωστ ως "σχση περιδου-λαμπρτητας": Ο λογριθμος της περιδου σχετζεται γραμμικ με τη μση απλυτη λαμπρτητα των αστρων (η οποα ορζεται ως ο λογριθμος του ποσο της ενργειας που ακτινοβολε νας αστρας στο ορατ φσμα). Σμφωνα με τα λγια της Λβιτ, πως προκυψαν απ τη μελτη που κανε σε 1.777 μεταβλητος αστρες που εχαν αποτυπωθε στις φωτογραφικς πλκες του Χρβαρντ, "μα ευθεα γραμμ μπορε εκολα να σχεδιαστε μεταξ των δο ειδν σημεων που αντιστοιχον στο ελχιστο και το μγιστο, καταδεικνοντας τσι εκολα τι υπρχει μα απλ σχση ανμεσα στη φωτειντητα των Κηφεδων και στην περοδ τους".
      Η σχση ανμεσα στη περοδο και τη φωτειντητα των Κηφεδων τους καθιστ τα πρτα standard candle σματα, δηλαδ σματα με γνωστ λαμπρτητα που χρησιμοποιονται στην αστρονομα κι επιτρπουνε στους επιστμονες να υπολογζουν αποστσεις γαλαξιν που απχουνε πολ για να υπολογιστον με τη μθοδο της παρλλαξης. να χρνο αφτου η Λβιτ ανακονωσε τα αποτελσματ της, ο Ejnar Hertzsprung υπολγισε την απσταση ορισμνων Κηφεδων του γαλαξα μας (Milky Way). Χρησιμοποιντας τη σχση αυτ, μπορε να υπολογιστε με ακρβεια η απσταση οποιουδποτε Κηφεδα. Οι Κηφεδες σντομα εντοπστηκαν και σε λλους γαλαξες, πως της Ανδρομδας (παρατηρθηκε απ τον Edwin Hubble το 1923–24) κι αποτλεσαν σημαντικ κομμτι της ανακλυψης πως κποια σπειροειδ νφη εναι στη πραγματικτητα ξνοι γαλαξες που βρσκονται μακρι απ το δικ μας. τσι, η ανακλυψη της Λβιτ θα λλαζε για πντα την ποψη μας για το σμπαν, μιας κι ανγκασε τον Χρλοου Σπλε να διξει τον λιο απ το κντρο του γαλαξα στο Great Debate και τον ντγουιν Χαμπλ να δεχτε τι ο γαλαξας μας δεν βρσκεται στο κντρο του σμπαντος. Τ' αποτελσματα του Αμερικανο αστρονμου Χαμπλ, ο οποος απδειξε τι το σμπαν διαστλλεται, βασιστκανε και στη πρωτοποριακ ρευνα της Λβιτ. "Η Ενριττα Λβιτ μας δωσε το κλειδ για την κατανηση του μεγθους του σμπαντος, και μετ με τη σειρ του ο Edwin Powell Hubble το βαλε στη κλειδαρι και κνοντας τις δικς του παρατηρσεις το γρισε στη πρτα", γρφουν οι David H. και Matthew D.H. Clark στο βιβλο τους Measuring the Cosmos. Προς τιμν του, ο διος ο Hubble συχν ανφερε τι η Λβιτ ξιζε το Βραβεο Νμπελ.



     κανε σημαντικς ανακαλψεις, η πιο σημαντικ εκ των οποων αφοροσε την αυστηρ μαθηματικ σχση μεταξ της πραγματικς φωτειντητας ενς Κηφως και τη περοδο μεταβολς της φαινμενης λαμπρτητας. Δεν της επετρπη να μελετσει δικ της θματα λγω του φλου της, αλλ ερευνοσε αυτ που της προσδιριζε το Παρατηρητριο στο οποο εργαζταν. Εξαιτας της προκατληψης απναντ της, λγω του τι τανε γυνακα, δεν αναδεχθηκε στον τομα της σο μποροσε και δεν δειξε λες τις δυναττητς της. Ωστσο, θεωρθηκε απ να συνδελφ της ως το καλτερο μυαλ του Παρατηρητηρου, εν νας λλος αστρονμος την αποκλεσε το φωτειν αστρι του Harvard. Δολεψε στο Παρατηρητριο του Harvard μχρι τον θνατ της το 1921 σε ηλικα 53 ετν. Εκενη τη χρονι, ταν ο Harlow Shapley ανλαβε τη θση του διευθυντ του παρατηρητηρου, η Leavitt γινε επικεφαλς της αστρικς φωτομετρας.
    Η εργασα της Λβιτ στο Harvard συχν συνοδευταν απ προβλματα υγεας κι οικογενειακς υποχρεσεις. Μα ασθνεια που την πληξε μετ την αποφοτησ της απ το Κολλγιο Ρντκλιφ τη κατστησε προοδευτικ λο και περισστερο κωφ. Στο τλος του διου τους, στις 12 Δεκμβρη, υπκυψε στον καρκνο και θφτηκε στον οικογενειακ τφο των Λβιτ στο Κοιμητρι του Κμπριτζ στο Κμπριτζ της Μασαχουστης. "Καθισμνη στη κορφ ενς μικρο λφου," γρφει ο Τζρτζ Τζνσον στη βιογραφα της, "το σημεο διακρνεται λγω ενς ψηλο εξγωνου μνημεο, στην κορυφ του οποου (στηριγμνη σε να μαρμρινο βθρο) βρσκεται μια υδργειος σφαρα. Ο θεος της Erasmus Darwin Leavitt και η οικογνει του βρσκονται επσης θαμμνοι εκε, μαζ με λλα μλη της οικογνειας Λβιτ. Μα πλκα εις μνμη της Ενριττα και των δυο αδερφν της που πθαναν τσο νοι, Μρα και Ρσγουελ, υψνεται απευθεας κτω απ την πειρο της Αυστραλας. Λγο παραπρα βρσκονται οι τφοι των Henry και William James που δχονται αρκετς επισκψεις".
     ταν επσης μλος πολλν οργανσεων κι υπρμαχος της ενασχλησης των γυναικν με την αστρονομα. ταν μλος της Phi Beta Kappa, της Αμερικανικς νωσης των Γυναικν Πανεπιστημου, της Αμερικανικς Αστροφυσικς κι Αστρονομικς Κοιντητας, της Αμερικανικς νωσης για τη Προδο της Επιστμης κι επτιμο μλος της Αμερικνικης Κοιντητας Παρατηρητν Μεταβλητν Αστρων. Ο πρωρος θνατς της εκλφθη ως τραγωδα απ τους συναδλφους της για λγους που ξεπερνοσανε τα επιστημονικ της επιτεγματα. Σε μια νεκρολογα της ο συνδελφς της, Solon I. Bailey, τνισε τι "Πρε τη ζω σοβαρ. Τη διακατεχαν η ασθηση του καθκοντος και της δικαιοσνης. Η ψυχαγωγα την ενδιφερε ελχιστα. ταν αφοσιωμνη στην οικογνεια της, δθηκε ανιδιοτελς στις φιλες της, τανε σταθερ πιστ στις αρχς της, βαθι ευσυνεδητη κι ειλικριν προσηλωμνη στη θρησκεα της και στην εκκλησα. Εχε την ευτυχ ικαντητα να εκτιμ τι αξζει κι εναι αξιαγπητο στους λλους και κατεχταν απ μια φση τσο γεμτη λιακδα που, γι' αυτν, λη η ζω γινταν μορφη και γεμτη νημα".
      Το 1925, νας καθηγητς της Σουηδικς Ακαδημας Επιστημν και Σουηδς μαθηματικς, ο Gösta Mittag-Leffler, εντυπωσιστηκε απ την ευφυα και τις ανακαλψεις της κι ρχισε να ετοιμζει τα απαρατητα γγραφα για την υποψηφιτητ της για το Βραβεο Νμπελ Φυσικν Επιστημν του επμενου τους (1926). Μλιστα, γραψε στο Shapley ζητντας περισστερες πληροφορες για το ργο της πνω στους μεταβλητος Κηφεδες. Ο Shapley απντησε, γνωστοποησε στο Mittag-Leffler τι εχε πεθνει εδ και 4 τη κι υπονησε τι η πραγματικ αξα βρισκταν στη δικ του (του Shapley) ερμηνεα του ργου της. Δεν τανε ποτ υποψφια, καθς το Βραβεο Νμπελ δεν απονμεται μετ θνατο.



     Η Henrietta Leavitt κανε σημαντικς ανακαλψεις στην αστρονομα, οι οποες βοθησαν την περαιτρω ρευνα σε ορισμνα ζητματα. Ανακλυψε περισστερα απ 2.400 μεταβλητ αστρια, περπου τα μισ απ σα γνωρζουμε σμερα. Τα μεταβλητ αστρια εναι αστρια που αλλζουν τη φωτειντητ τους ως του γνουν αμυδρ και μετ η φωτειντητα αυξνεται με αρκετ κανονικτητα. Μελετντας τους φωτεινος αστρες προχρησε στη πιο σημαντικ ανακλυψη της καριρας της. Η ανακλυψ της αφοροσε τη σχση μεταξ της φωτειντητας των Κηφειδν με τη περοδο μεταβολς της. Ανακλυψε μια αυστηρ μαθηματικ σχση μεταξ της πραγματικς φωτειντητας ενς Κηφεδη και τη περοδο της φαινομενικς λαμπρτητας: σο μεγαλτερη η φωτειντητα του Κηφεδη, τσο μεγαλτερη η περοδος ανμεσα στις κορυφς της λαμπρτητας. Μετ απ αυτν την ανακλυψη το 1912 οι Κηφεδες μποροσαν πλον να χρησιμοποιηθον ως καννας μτρησης για το Σμπαν. ταν πλον δυνατ η σγκριση μεταξ οποιωνδποτε δο Κηφειδν στον ουραν κι ο υπολογισμς των σχετικν αποστσεων τους απ τη Γη. σο φωτειντερο εναι να αστρι, τσο σε γενικς γραμμς εναι μεγαλτερη η περοδος της φωτειντητας. Επειδ οι Κηφεδες στα Νφη του Μαγγελνου βρσκονται στην δια απσταση απ τη Γη, συμπρανε τι η περοδος που χρειζεται για να συμπληρωθε νας κκλος απ την αμυδρτητα ως τη φωτειντητα του αστεριο σχετζεται με το μγεθος του αστεριο και χι με την απσταση. Ακολοθως, απ το διο το μγεθος μπορομε να υπολογσουμε την απσταση του αστεριο.
     Η Leavitt δημοσευσε τα ευρματ της το 1912 με να χρτη των 25 περιδων των Κηφειδν και της φαινμενης λαμπρτητας τους. Ως ττε, οι μθοδοι για τη μτρηση των αποστσεων στο διστημα δολευαν μνο για αποστσεις εντς 100 ετν φωτς περπου. Με τα ευρματα της, οι αποστσεις των Κηφειδν θα μποροσαν να καθορσουν ως και 10 εκατομμρια τη φωτς! Γνωρζοντας τη σχση αυτ βοθησε λλους αστρονμους, πως εναι ο Edwin Powel Hubble, να κνουν τις δικς τους σημαντικς ανακαλψεις και να αλλξουν την ψη που εχαμε για τους γαλαξες και το σμπαν. Οι αστρονμοι σαν τον Hubble χρησιμοποιον τα οπτικ τηλεσκπια για να βρουν να αμυδρ αστρι της τξης των Κηφειδν σε ναν απμακρο γαλαξα. Συγκρνοντας στερα τη φωτειντητα του αστεριο που βλπουν με την πραγματικ φωτειντητα που υπολογζουν, με τη βοθεια του ρυθμο που αυξομεινεται το φως του, εναι δυνατ να υπολογιστε η απστασ του.



     Η Leavitt ανπτυξε επσης να πρτυπο φωτογραφικν μετρσεων που το αποδχθηκε η Διεθνς Επιτροπ πνω στα Φωτογραφικ Μεγθη το 1913 και που ονομστηκε Harvard Standard. Για να το καταφρει χρησιμοποησε 299 πλκες απ 13 τηλεσκπια και χρησιμοποησε λογαριθμικς εξισσεις για να ταξινομσει τα στρα πνω απ 17 μεγεθν φωτειντητας. Για την υπλοιπη ζω της εργαζτανε πνω σε αυτ το αντικεμενο βελτινοντς το.



     Ο αστεροειδς 5383 Leavitt κι o κρατρας Leavitt στη Σελνη ονομαστκανε προς τιμ της.
______________________________

Η ννι Ρσσελ Μντερ (Annie Scott Dill Russell Maunder / 14 Απρλη 1868 - 15 Σεπτεμβρη 1947), ταν Ιρλανδ αστρονμος και μαθηματικς. Μερικς φορς περιγρφεται ως "η γυνακα που ξεχστηκε απ την επιστμη", θα θυμηθε σε μια σειρ απ γεγοντα για την επτειο της γννησς της. πως αναφρει το BBC Βρειας Ιρλανδας (ιρλ.: BBC Thuaisceart Éireann), η ιστορα της θα ειπωθε στη γεντειρα πλη της Strabane, County Tyrone (ιρλ.: Srath Bán, Contae Thír Eoghainas) στο βρειο τμμα της Ιρλανδας.
      Κρη ενς αξιωματοχου της Πρεσβυτεριανς Εκκλησας στο Strabane, η Annie Scott Dill Russell κρδισε υποτροφα στο Πανεπιστμιο Cambridge του Girton College και το 1889 πρασε τις εξετσεις πτυχου με τιμητικ δικριση, ως η κορυφαα μαθηματικς της χρονις στο Girton. Πρε μλιστα και μρος στο Μathematical Tripos (Το Mathematical Tripos εναι η δυσκολτερη και παλιτερη σειρ εξετσεων στα μαθηματικ στο Πανεπιστμιο του Καμπρτζ κι η 2η λξη βγανει απ το αρχαο ελληνικ τρποδα), σ' εποχ που οι γυνακες δεν μποροσαν να λβουνε κι υπρξαν ακμη και διαμαρτυρες στο Cambridge ενντια σε λη την ιδα της απονομς τους σε γυνακες, στω καιι στη συμμετοχ.



      Η Annie Scott Dill Russell γεννθηκε 14 Απρλη 1868 στο The Manse, Strabane, County Tyrone, στην Ιρλανδα, απ τον William Andrew Russell και τη Hessy Nesbitt Russell (née Dill). Ο πατρας της ταν αξιωματοχος της Πρεσβυτεριανς Εκκλησας στο Strabane μχρι το 1882. λαβε τη δευτεροβθμια εκπαδευση της στο Collegiate School Ladies στο Μπλφαστ, το οποο αργτερα γινε το κολλγιο Victoria. Κερδζοντας να βραβεο σε μια ενδιμεση σχολικ εξταση του 1886, τανε σε θση να λβει μρος στην εξταση υποτροφιν ανοιχτς εισδου στο Girton κι λαβε 3ετ υποτροφα. Σποδασε στο Πανεπιστμιο του Cambridge (Girton College) και το 1889 πρασε τις εξετσεις πτυχου με τιμητικ δικριση, ως κορυφαα μαθηματικς της χρονις στο Girton και κατετγει ως Senior Optime (ισοδναμο με 2η βαθμδα σε λλα πανεπιστμια) στον κατλογο αποτελεσμτων των πανεπιστημων. Ωστσο, οι περιορισμο του φλου της κενη την εποχ δεν της επτρεψαν να λβει το B.A. βαθμ (1η βαθμδα) που αλλις τον εχε κερδσει.
      Το 1891 ρχισε να εργζεται στο Βασιλικ Παρατηρητριο του Greenwich, που της ανατθηκε η παρατρηση του ηλιακο συστματος. Υπηρετε εκε σα μια "κυρα υπολογστρια" που της ανατθηκε το ηλιακ τμμα με μισθ 4 λιρν αν μνα. Αυτ ταν να ειδικ τμμα που δημιουργθηκε το 1873 για να φωτογραφσει τον λιο. Βοηθντας τον Walter Maunder, πρασε πολ καιρ φωτογραφζοντς τον. Το ηλιακ μγιστο του 1894 εχε ως αποτλεσμα να μεγλο αριθμ ηλιακν κηλδων, τις κινσεις των οποων παρακολουθοσε επσης. Ο Walter κι η Annie
παντρετηκαν το 1895, ο 2ος γμος του Walter, κι η Annie πρεπε να παραιτηθε απ τη δουλει της λγω περιορισμν στις γγαμες γυνακες που εργζονται στη δημσια υπηρεσα. Ωστσο, οι 2 τους συνχισαν να συνεργζονται, εν η Annie συνδευε τον Walter σε εκρξεις κλειψης ηλιακς ακτινοβολας. Το 1897 η Annie λαβε επιχοργηση απ το Girton College για να αποκτσει μια φωτογραφικ μηχαν σντομης εστασης με φακ 1,5 ιντσν που πρε στις αποστολς. Κι οι 2 ταξιδψανε σε αποστολς που εχεν κλειψη ηλιακς ακτινοβολας και παρνανε λεπτομερες φωτογραφες του λιου και του γαλαξα. Χρησιμοποησε αυτ τη φωτογραφικ μηχαν για να φωτογραφσει την εξωτερικ ηλιακ κορνα απ την Ινδα το 1898.



      Το 1900 η Russell, μαζ με λλα μλη της Βρετανικς Αστρονομικς Κοιντητας, ταξδεψε στο Αλγρι για να παρατηρσει τη συνολικ κλειψη του λιου στις 28 Μη κενου του τους. Μεταξ των μελν της νωσης που τη συνοδεε ταν η Mary Acworth Evershed, ο Lilian Martin-Leake κι ο C. O. Stevens. Δημοσευσε το The Heavens and their Story το 1908, με το σζυγ της Walter ως συν-συγγραφα.  Το βιβλο περιχει τις φωτογραφες απ τον λιο και το Γαλαξα. Εκλχτηκε ως συνδελφος της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας τον Νομβρη του 1916, 10 μνες μετ την ρση του φραγμο των γυναικν-μελν. Εχε αρχικ υποδειχθε για εκλογ 24 χρνια νωρτερα. Νωρτερα εχε γνει μλος του Βρετανικο Αστρονομικο Συλλγου, το οποο ο σζυγς της εχε βοηθσει να βρεθε το 1890. Αν κι ταν μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Εταιρεας απ το 1875, ο Maunder θελε μια νωση αστρονμων ανοιχτ σε κθε ενδιαφερμενο αστρονμο, κθε κοινωνικς τξης και φλου κι ειδικ για τις γυνακες. Επστρεψε στο Παρατηρητριο Γκρνουιτς ως εθελντρια στη διρκεια του Α' 'Παγκ. Πολ., κι εργστηκε εκε απ το 1915 ως το 1920. Πολλς απ τις παρατηρσεις της δημοσιεθηκαν σε δημοφιλ περιοδικ κτω απ το νομα του συζγου της προτο ονομαστε μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας.
    Οι ρευνες των Maunders δεξανε συσχτιση μεταξ της διακμανσης των αριθμν των ηλιακν κηλδων και του κλματος της Γης, οδηγντας στην ανακλυψη τι η περοδος μειωμνης ηλιακς δραστηριτητας ισχει στη διρκεια του Minimum Maunder*. Η Annie θεωρθηκε ειδικς στη φωτογραφα κλειψης και κλθηκε να αναλβει τη φωτογραφα της εκστρατεας της καναδικς κυβρνησης στο Λαμπραντρ τον Αγουστο του 1905. Αυτ ταν η μνη φορ που τα ξοδα της πληρωθκανε για επιστημονικ εκστρατεα. ο καιρς κατληξε να εναι συννεφι και δεν ελφθησαν καθλου παρατηρσεις κλειψης.
________________________
 * Το Maunder Minimum, γνωστ κι ως "παρατεταμνο ελχιστο ηλιακ σημεο", εναι το νομα που χρησιμοποιεται για τη περοδο γρω στο 1645 ως 1715, που στη διρκει της οι ηλιακς κηλδες γιναν εξαιρετικ σπνιες, πως παρατηρονταν απ τους ηλιακος παρατηρητς.
Ο ρος εισχθη αφο ο John A. Eddy δημοσευσε να ρθρο το 1976 στο Science. Οι αστρονμοι πριν απ τον Eddy εχαν επσης ονομσει τη περοδο μετ απ τους ηλιακος αστρονμους Annie Russell και τον σζυγ της, τον Maunder, οι οποοι μελετσανε πως τα γεωγραφικ πλτη των ηλιακν κηλδων λλαζαν με το χρνο. Η περοδος που εξτασαν οι συζγοι περιελμβανε το 2ο 1/2 του 17ου αι..



     2 γγραφα δημοσιεθηκαν στο νομα του Edward Maunder το 1890 και το 1894 κι ανφερε παλαιτερα γγραφα που γραψε ο Gustav Spörer. Επειδ η Annie Maunder δεν εχε λβει πανεπιστημιακ δπλωμα, οι περιορισμο εκενη την εποχ δεν επτρεψαν τη δημσια αναγνρισ της. Ο Spörer σημεωσε τι κατ τη διρκεια μιας περιδου 28 ετν (1672-99) στο Maunder Minimum, οι παρατηρσεις αποκλυψαν λιγτερες απ 50 ηλιακς κηλδες. Αυτ ρχεται σε αντθεση με τις τυπικ 40000-50000 ηλιακς κηλδες που παρατηρονται στη σγχρονη εποχ (σε παρμοια δειγματοληψα 25 ετν). πως το ελχιστο Homeric, το ελχιστο Dalton και το ελχιστο Spörer, το ελχιστο Maunder συνπεσε με μια περοδο χαμηλτερων απ τις μσες ευρωπακς θερμοκρασες.
_____________________________

      Ο Walter κι η Annie δεν εχανε παιδι μαζ, αν κι ο Walter εχε 5 παιδι απ τον προηγομενο γμο. Ο Walter πθανε το 1928 στα 76 κι η Annie πθανε σχεδν 20 τη μετ, στα 79 της, στο Wandsworth του Λονδνου 15 Σεπτμβρη 1947. Τον Ιονιο του 2018 ανακοινθηκε τι το Βασιλικ Παρατηρητριο Greenwich εγκατστησε να νο τηλεσκπιο στο περπτερο του Altazimuth Pavilion, το αστρογραφικ τηλεσκπιο Annie Maunder (AMAT), ως μρος μιας αναζωπρωσης της τηλεσκοπας στο Λονδνο, χρη στον καθαρτερο αρα και τη προηγμνη τεχνολογα. Υπρχει επσης μια κθεση σχετικ με την ιστορα της Maunder, στο ισγειο του κτιρου. Τλος, ο κρατρας Maunder στη Σελνη ονομστηκε τιμς νεκεν απ κοινο για τους Walter & Annie Maunder.



    Εναι σημαντικ να θυμμαστε τα ξεχασμνα επιτεγματα της Annie Maunder. Ιδιατερα πως κατ τα προηγομενα χρνια της δουλεις της, πως κι λλες γυνακες στον τομα της, πρεπε να αντιμετωπσει τις διακρσεις. Αυτ η γυναικεα επιστμονας με τις μεγλες δεξιτητες κι εμπειρα, αλλ κι λλες σαν κι αυτ, παρεμποδστηκαν εξαιτας του φλου τους μχρι τις 10ετες  '20 και  '30. Το 1892, τα ονματα της Russell και της συνδελφου αστρονμου στο Greenwich, Alice Everett υποβλθηκαν για υποτροφα στην ανδροκρατομενη Βασιλικ Αστρονομικ Κοιντητα. Ωστσο, απτυχαν να κερδσουν τη ψφο σε μυστικ ψηφοφορα κι απορρφθηκαν. Αντ' αυτο, κι οι 2 εντχθηκαν στην ερασιτεχνικ ττε BAA. Η Annie Maunder τελικ γινε συνδελφος της Βασιλικς Κοιντητας το 1916, 24 χρνια μετ τη 1η ατησ της. Τα πρωτοποριακ επιτεγματ της στο κλδο της αστρονομας, ιδιατερα της ηλιακς παρατρησης, ταν αξιοθαμαστα για την εποχ. Μαζ με τον σζυγ της εναι επσης γνωστο για το διγραμμα πεταλοδας, το οποο δεχνει πως ο αριθμς των ηλιακν κηλδων ποικλλει με το χρνο, και το Maunder Minimum, μια περοδο του 17ου αι., ταν οι ηλιακς κηλδες εξαφανστηκαν. Πολλ απ τα ργα τους εξακολουθον να ισχουνε σμερα. Στην απομακρυσμνη πλευρ της Σελνης υπρχει επσης νας κρατρας σε σεληνιακ κροση, ονομζεται κρατρας Maunder, που ονομστηκε απ την Annie και το σζυγ της.



     Κι αν ξεχστηκε με το καιρ, η γεντειρ της δεν τη ξεχν. Κθε χρονια στα γενθλια στην επτειο του θαντου της γνονται εκδηλσεις, διαλξεις κι ομιλες στη βιβλιοθκη της πολης σε συνεργασα με τα τοπικ σχολεα, το πλανητριο και το παρατηρητριο Armagh και μια μεγλη πλκα που φρει το νομ της χει αναρτηθε εκε.
__________________

Η λις Γκρης Κουκ (Alice Grace Cook / 18 Φλεβρη 1877 - 27 Mη 1958), τανε Βρετταν αστρονμος. Εντχθηκε στη Βρεττανικ Αστρονομικ Κοιντητα το 1911 κι εξελγη μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας το 1916, μρος της πρτης ομδας γυναικν που εξελγη με υποτρφια για εκε. τανε δισημη για το ργο της που παρατηρντας ανακλυψε πμπολλους μετεωρτες κι επσης παρατηροσε φαινμενα με γυμν μτι, συμπεριλαμβανομνου του ζωδιακο φωτς και των ωρρας (φυσικ ηλεκτρικ φαινμενο που χαρακτηρζεται απ την εμφνιση κινομενου κκκινου πρασινωπο φωτς στον ουραν, συνθως κοντ στο βρειο ντιο μαγνητικ πλο). Κατ τη διρκεια του Α' Παγκ. Πολ. η Cook, με τη Fiammetta Wilson, ηγεται του Μετεωρολογικο Τμματος της Βρεττανικς Αστρονομικς Κοιντητας. Η Cook παρακολοθησε τους κομτες και το Milky Way novae κι ταν μεταξ αυτν που ανακαλψανε την V603 Aquilae, μια να νβα που λαβε χρα το 1918. Αυτ η εργασα της πρσφερε την υποτροφα Edward C. Pickering απ τη Κοιντητα Μαρα Μτσελ το 1920-21. Απ το 1921 ως το 1923 η Cook ταν μοναδικ διευθντρια του Μετεωρολογικο Τμματος της British Astronomical Association. Με τον Joseph Alfred Hardcastle, προσπθησαν να εντοπσουνε και να περιγρψουνε 785 να Γενικο Καταλγου ουρνια σματα σε μια σειρ φωτογραφικν πλακν που λαβε ο John Franklin-Adams.



      Η Κουκ -γνωστ και σκτα Γκρης Κουκ Α. Γκρης Κουκ- γεννθηκε 18 Φλεβρη 1877 στο Stowmarket, στο Suffolk κι ζησε κυρως εκε. Παρακολοθησε το φθινπωρο του 1909 6 διαλξεις του Joseph Alfred Hardcastle στο Stowmarket που της προκαλσανε τρομερ το ενδιαφρον για την αστρονομα. Το 1911 εισχθη στο British Astronomical Association (Β.Α.Α.). Εκε εργστηκε κυρως στη παρατρηση μετεωριτν μαζ με τον William Frederick Denning και την Fiammetta Wilson. Απ το 1911 ως το 1921 ο Μρτιν Ντιβιντσον (1880-1968) ταν επικεφαλς του Τμματος Μετεωρολογας του Β.Α.Α. ταν πρεπε να εγκαταλεψει το τμμα το 1916 για να υπηρετσει ως λοχαγς του στρατο στον Πλεμο, τον αντικατστησαν ως προσωρινο διευθυντς οι Cook & Wilson μχρι την επιστροφ του το 1919. Αργτερα διηθυνε ξαν, εκτς απ το τμμα μετεωριτν, του Κρνου, του πολικο αστρα και φωτς, και του ζωδιακο λαμπερο νεφελματος.
    Στις 14 Γενρη 1916 ταν μαζ με την Ella K. Church, τη Mary Adela Blagg και τη Fiammetta Wilson ως μα απ τις τσσερις πρτες γυνακες της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας, εν λλες ξι γυνακες ακολουθσανε την δια χρονι. Το 1920, λαβε την υποτροφα Edward C. Pickering για να συνεχσει τη παρατρηση των μετεωριτν, στο παρατηρητριο του Κολλεγου του Χρβαρντ. Επιπλον, υπρξεν ιδρυτικ μλος του τμματος του Ipswich της Χαλδακς Κοιντητας που ιδρθηκε το 1921, κι δρυσε το 1950 και το Ipswich & District Astronomical Society.
    Η Κουκ ταν μια απ κενους που ανακαλψανε τη nova Aquilae 1918 (V603 Aquilae), που πρωτοπαρατηρθηκε και παρουσιστηκε απ τον Zygmunt Laskowski (1841-1928) κι επιβεβαιθηκε απ κενη κι επσης ταυτοποησε και ταξινμησε μαζ με τον Hardcastle τα "αντικεμενα" 785 NGC / IC. χει επσης δημοσιεσει ρθρα σχετικ με την αστρονομα υπ το ψευδνυμο Mary Star στους Times του Λονδνου.

Mια μικρολα τση δα ιστορα "Κοιτζοντας Τους Ουρανος: Γυνακες Στην Αστρονομα": Καθς οι βμβες πεφταν στο Λονδνο κατ τη διρκεια του Μεγλου Πολμου, δο γυνακες συνχιζαν να παρατηρονε  τον νυχτεριν ουραν. Απ διαφορετικ σημεα και για διαφορετικος λγους εκστη. Η Fiammetta Wilson κι η Grace Cook παρατηροσανε τους μετεωρτες και τα διαστημικ πτρινα θρασματ τους που αναφλγονταν στον ουραν, καθς κατληγαν στη γη, συνεπεα τριβς. Εξακολοθησαν να παρατηρονε και να καταγρφουνε τους μετεωρτες μπανοντας κρυφ στην ανδροκρατομενη επιστμη της Αστρονομας. Κι μως, το 1916, το ζευγρι τανε μεταξ των πρτων τεσσρων γυναικν που λαβαν υποτροφα της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας -να σπουδαιτατο ορσημο στην αποδοχ των γυναικν στη RAS αλλ και γενικτερα στην επιστμη. Αν και τα ονματ τους χουνε σε μεγλο βαθμ ξεχαστε, οι πρτες γυνακες της κοινωνας θυμονται 100 χρνια αργτερα, το 2016.
      Η Δρ Mandy Bailey εναι αστρονμος στο Ανοικτ Πανεπιστμιο και μλος του Συμβουλου της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας και λει τι η Fiammetta Wilson κι η Grace Cook εξασφαλσανε τη συνχιση των επιστημονικν εργασιν σχετικ με τις παρατηρσεις των μετεωριτν, εν οι νδρες συνδελφο τους αγωνζονταν στα πεδα των μαχν του Α' Παγκ. Πολ.

   "Στα χρνια μεταξ του 1910 και του 1920 η Wilson παρατρησε κπου στη περιοχ 10.000 μετεωρτες κι υπολογζει με ακρβεια τη πορεα των 650 απ αυτος -χι και μικρ επτευγμα!" μας παραδχεται..

    πως γραψε η Cook σχετικ με τη φλη της το 1921, "το αχαλνωτο πνεμα της της επτρεπε συχν να πετυχανει εκε που λλοι θα αποτγχαναν. Παρακολουθοσε μερικς φορς τον ουραν για πντε ξι ρες, ταν μνο μερικ αστρια ταν ορατ μσα στα σννεφα και με κακν οραττητα κι η επιμον της ανταμοιβτανε συχν με την ανχνευση διαφρων μετεωριτν κτι λλο". Η ολψυχη επιστημονικ αναζτηση της απ τη Wilson κατ τη διρκεια του πολμου οδγησε σε καταγγελες για κατασκοπεα. "Κατ τη διρκεια του πολμου, οι ειδικο αστυνομικο εντοπσανε το φακ που χρησιμοποιοσε για τη καταγραφ μετεωριτν και την απειλσανε σοβαρ με σλληψη σα Γερμαν πρκτορα", γρφει η Cook μετ το θνατ της."Παρ τα ζππελιν που ρχνανε βμβες στη γειτονι, η Wilson πολλκις συνχιζεν ρεμα την ολονυχτα της και τη παρατρηση. Οι πτσεις των θραυσμτων απ τα σρπνελς μερικς φορς κνανε τα πργματα πολ επικνδυνα, αλλ εκενη κατρθωνε να πρει καλ αρχεα". Γουλσον και Κουκ ανοξανε τη πρτα σε γυνακες απ λα τα κοινωνικ στρματα για να  χουνε τη δυναττητα να γνουν αστρονμοι.
    Το 19ο αινα, η RAS εχε χορηγσει τιμητικ υποτροφα σε 2 δισημες επιστημνισσες  τις Caroline Herschel & Mary Somerville. Αλλ τους αρνθηκε να επιτρψει να γνουνε πλρη μλη επειδ τανε γυνακες, υποστηρζοντας τι οι υπτροφοι περιγρφηκαν στον βασιλικ τους Χρτη μνον ως HE. Η αστροφυσικς Annie Maunder προτθηκε για υποτροφα στο RAS το 1892 αλλ απορρφθηκεν επσης. Η ευκαιρα δθηκε κει στον Α' Παγκ. Πολ. και τα κορτσια την ρπαξαν απ τα μαλλι. Μπκανε μεν αλλ δεν μποροσανε να πισουνε με τα χρια τους τηλεσκπιο, δεν μποροσανε να μπον επαγγελματικ στις διφορες επιστημονικς κοιντητες, πολλς οτε καν αμοβονταν αμοβονταν επιεικς σαν χαμαλκια και τλος δεν μποροσανε να υπογρψουν την εργασα τους και να την υποβλλουν.
     Η Κουκ εμπνεστηκε να στραφε με πθος στην Αστρονομα, ακογοντας μια σειρ διαλξεων απ τον εγγον του αδελφο της Χρσελ, Joseph Hardcastle. Αυτς πειτα της χρισε να τηλεσκπιο κι αργτερα επστρεψε την ενοια, βοηθντας τον να σχεδισει τα ευρματ της σε να χρτη αστρων κι αστερισμν. Σε μια επιστολ,της η Cook υπενθμισε μια αξχαστη νχτα που παρατηροσε τον ουραν, του 1918.

   "ταν μια απ τις σημαντικτερες στιγμς των νυχτερινν μου παρατηρσεων ταν στις 8 Ιουνου 1918, που βγκα για να παρατηρσω για αστρες βραδες αργος φωτεινος μετεωρτες, σχεδν αμσως βρκα να περεργο αστρι, να ξεπροβλλει απτομα αλλζοντας γργορα χρματα, κι μουν η  πρτη αστρονμος στην Αγγλα που κανα αυτ τη παρατρηση-ανακλυψη της Nova Aquilae".

     Κι τσι μπκαμε γερ στον αινα που αλλξανε σημαντικ, πολλ πργματα και το κυριτερο, ο αριθμς πλον των γυναικν στην Αστρονομα και γενικ στις επιστμες, χει αυξηθε σημαντικ, αν κι χι στο επιθυμητ και λογικ αξιοκρατικ πλασιο. Σμφωνα με τα τελευταα στοιχεα του RAS, 7% των καθηγητν αστρονομας και 28% των λεκτρων εναι γυνακες. "Τα θηλυκ εξακολουθον να υποεκπροσωπονται, ειδικ σε αντερα εππεδα, αλλ εμφανζονται λο κι ισχυρτερα κθε χρνο", λει η Clare McLoughlin, αντερη αξιωματοχος Εκπαδευσης και Διαφορετικτητας στο RAS. Τονζει επσης πως "υπρχει μεγλη θηση στε να ενθαρρυνθον οι νες γυνακες να μελετσουνε τη φυσικ στο αντερο εππεδο, ιδιατερα δεχνοντς τους θετικ πρτυπα των γυναικν στην επιστμη του παρελθντος. Αλλ εκενες οι τερστιες γυνακες του 1916 -που θα μποροσαν να χουν αποτελσει σπουδαα πρτυπα στην εποχ τους και τη δικ μας- δυστυχς χουνε ξεχαστε σε μεγλο βαθμ. ταν γνωσττατες στους αστρονομικος κκλους αλλ δεν νομζω να τις εχεν ακουστ το ευρ κοιν", συνεχζει η κ. McLoughlin, κι ολοκληρνει:

    "Αυτς οι γυνακες συνχισαν να πιζουνε με τον τρπο τους, δεν σταμτησαν να προσπαθον ακατβλητα κι ακατπαυστα και λγο-λγο να κερδζουνε τη θση τους βμα-βμα, στλα τη στλα, επειδ αξζανε πολ αλλ και για τον σημαντικτερο λγο:
   Δεν τα παρατσανε ποτ"!!!

     Η Κουκ πθανε 27 Μη 1958 στα 81 της χρνια και τιμθηκε απ φλους και συναδλφους ως εξαιρετικ ειδικευμνη, επμονη κι αφοσιωμνη αστρονμος.
Μια δουλεια κι απ τις 2 φλες και συνεργτιδες Κουκ & Γουλσον: Meteoric Astronomy e-book in english  ΕΔΩ!
_______________________________________

                                  Το Χαρμι Του Πκερινγκ

      Το Χαρμι Του Πκερινγκ: (Pickering's Harem), Edward Charles Pickering, (Harvard College Observatory), ονομζεται χαρακτηριστικ η ομδα των γυναικν υπολογιστριν στο Harvard College Observatory, οι οποες εργστηκαν για τον αστρονμο Edward Charles Pickering. Η ομδα περιελμβανε τις υπολογστριες κι αστρονμους του Χρβαρντ Henrietta Swan Leavitt, την Annie Jump Cannon, τη Williamina Fleming και την Antonia Maury. Πολλς επσης αννυμες γυνακες εργαστκανε σε αστεροσκοπεα και πανεπιστμια, αλλ καρπωθκανε τις ανακαλψεις και τους υπολογισμος τους οι επικεφαλες αστρονμοι καθηγητς.



     ν Απροσδκητα Σπουδαο Γεγονς: Το 1916 ταν να τος ορσημο για την εξλιξη της φυσικς επιστμης. Δεν ταν μως μνον η ασλληπτη θεωρα του Ανστιν που το σημδεψε. να αινα μετ, το επιστημονικ δυναμικ δεχνει πιο δυνατ απ ποτ. Σε αυτ δεν βοθησε η θρυλικ Γενικ Θεωρα της Σχετικτητας αλλ κποιες πολ... μικρτερες ανακαλψεις που προλθαν απ τη προσπθεια των Fiammetta Wilson και Grace Cook, δο γυναικν που αλλξανε τις ισορροπες των δο φλων στην επιστμη. Ο Μεγλος Πλεμος ταν στα μσα του, οι βμβες πεφταν καθημεριν στους δρμους του Λονδνου. Οι κτοικοι της αγγλικς πρωτεουσας στρεφαν τα βλμματα τους στον ουραν, κθε φορ που να αεροπλνο εμφανιζταν στον ορζοντα.
    Οι δο Αγγλδες, κοιτζανε τον ουραν για εντελς διαφορετικ λγο απ τους υπλοιπους. Παρατηροσανε καθημεριν αστρια και κομτες, επ πολλς ρες, με στχο να πετχουνε το ακατρθωτο για την εποχ. Να μπονε στο αυστηρ κλειστ, ανδρικ κλαμπ αστρονμων της εποχς. Η Βασιλικ Αστρονομικ Κοιντητα (RAS) τανε πρωτοπρος στις αστρονομικς ανακαλψεις, μως ως το 1916 τα μλη της ταν αποκλειστικ νδρες. Οι γυνακες δεν επιτρπονταν σε καμα περπτωση να γνουν μλη. Μλιστα, μια λλη (πιο δισημη) αστρονμος εχεν απορριφθε απ τον βρεττανικ οργανισμ, λγω φλου. Μχρι και το 1916, οι γυνακες αστρονμοι θεωρονταν ερασιτχνες, χωρς τη δυναττητα να συμμετχουνε σε κποια επαγγελματικ ερευνητικ ομδα αλλ οτε και να δημοσιεσουνε κποιαν επσημη εργασα.
    Εκενη τη χρονι, στα μσα του Α' Παγκοσμου Πολμου, οι Wilson και Cook λλαξαν μια και καλ τα δεδομνα. Λγα χρνια μετ, η RAS προχρησε σε μια πρωτοφαν κνηση για τα ως ττε δεδομνα της. Αναγνωρζοντας το ργο των δο γυναικν, που ανακαλψανε πρτες τον αστρα Nova Aquilae, τις κανε επσημα μλη της κοιντητας. Τα δο πρτα γυναικεα μλη της RAS, σηματοδοτοσαν μια να εποχ. Την εποχ της φυλετικς ιστητας στο χρο της επιστμης και κυρως στον χρο της αστρονομας, που ως ττε θεωροταν καθαρ ανδρικ επγγελμα. Απ το 1910 μχρι και το 1920 η Wilson παρατρησε πνω απ 10.000 μετεωρτες, εν κατφερε να μελετσει και να προβλψει ακριβς τη τροχι για περισστερους απ 650. ταν να μεγλο κατρθωμα για την εποχ. Οι δο επιστμονες ανοξανε το δρμο για τις υπλοιπες γυνακες, στε να ασχοληθον ενεργ με την επιστμη.
      Με αυτ τον τρπο, το επιστημονικ δυναμικ παγκοσμως αυξθηκε σημαντικ, τσο σε ποστητα, σο και σε εππεδο. να αινα μετ, τα ποσοστ των γυναικν στον χρο της αστρονομας αποδεικνουνε τη τερστια σημασα της βρβευσης των Cook και Wilson το 1916. Παρλληλα μως, υπενθυμζουνε πως υπρχει πολς ακμα δρμος στε να ρθει μια σχετικ ισορροπα μεταξ ανδρν και γυναικν. Σμφωνα με στοιχεα της RAS, το 7% των καθηγητν αστρονομας εναι γυνακες, εν το αντστοιχο ποσοστ στους λκτορες εναι 28%. "Οι γυνακες υποεκπροσωπονται, ειδικ στα υψηλτερα εππεδα, μως η δυναμικ τους αυξνεται κθε χρνο". παραδχεται η Clare McLoughlin, μλος της Βασιλικς Αστρονομικς Κοιντητας. "Εναι λυπηρ που αυτς οι δο γυνακες, που αλλξανε τα δεδομνα, δεν εναι γνωστς πραν πολ συγκεκριμνων επιστημονικν κκλων" τονζει, ελπζοντας πως κθε χρνο η φυλετικ ιστητα στην επιστμη θα πηγανει κι να βμα μπροστ.
      Η Αστρονομα κι η συγγενς της Φυσικ εναι οι Επιστμες που ακμα και σμερα ανδροκρατονται. Μερικ στοιχεα ενδεικτικ: Μνο το 15% των ασχολουμνων με την Αστρονομα εναι γυνακες στο κσμο. Μερικς χρες δεν διαθτουν οτε μια γυνακα Αστρονμο. Απ τα 440 Nobel για την επιστμη (Φυσικ, Χημεα κι Ιατρικ) χουνε δοθε μχρι το σμερα μνο 10 σε γυνακες! Δο μνο απ αυτ τανε Φυσικς. Το πρτο το 1903 το πρε η Μαρα Σκλοντβσκα Κιουρ (1867-1934).που τανε Γαλλδα, πολωνικς καταγωγς. Το δετερο το πρε το 1963 η Αμερικανδα φυσικς, πολωνικς καταγωγς Μαρα Γκπερτ-Μγιερ (1906-1972). λλο στοιχεο ανιστητας φανεται στα ποσοστ κατ φλο των πτυχων και το των μεταπτυχιακν Φυσικς κι Αστρονομας στις Η.Π.Α. Το 1991 οι γυνακες εκε αντιπροσπευαν μνο το 15% των πτυχιοχων στη φυσικ και την αστρονομα εν στα 1992 στις γυνακες αναλογοσε το 11% των διδακτορικν στη φυσικ και την αστρονομα.
      Στα αντστοιχα τμματα Αστροφυσικς στην Ελλδα η κατσταση δεν εναι καλλτερη, το 2004 απ πλευρς συμμετοχς των γυναικν στο διδακτικ προσωπικ των τμημτων Αστροφυσικς. Παρνοντας στοιχεα απ τους επσημους δικτυακος τπους των Ελληνικν Πανεπιστημων διαπιστνεται τι το 2004 υπρχουν αυτοτελ τμματα Αστροφυσικς σε τρα Πανεπιστμια, στο Καποδιστριακ των Αθηνν, στο Αριστοτλειο της Θεσσαλονκης και στο Πανεπιστμιο Κρτης. Στα 30 τομα που αποτελον το διδακτικ προσωπικ του τμματος Αστροφυσικς του Πανεπιστημου Αθηνν μνο 6 εναι γυνακες (ποσοστ 20%), Στα 16 τομα που αποτελον το διδακτικ προσωπικ του τμματος Αστροφυσικς του Πανεπιστημου Θεσσαλονκης καμι γυνακα δεν υπρχει (ποσοστ 0%). Τλος στα 10 τομα που αποτελον το διδακτικ προσωπικ του τμματος Αστροφυσικς του Πανεπιστημου Κρτης μνο μα εναι γυνακα (ποσοστ 10%).
      Σ' να λλο εππεδο που γνεται εμφανς η δικριση μεταξ των φλων εναι στη στελχωση των πτσεων στο διστημα. Εξετζοντας την ιστορα των διαστημικν πτσεων με πλρωμα διαπιστνουμε τα παρακτω. Η πρτη διαστημικ πτση με νθρωπο γινε με απ τη ττε Σοβιετικ νωση. Ο Yuri Gagarin ταν ο πρτος νθρωπος που βρθηκε στο Διστημα. Η Σοβιετικ νωση, που τανε πιο διακριτικ σε θματα ιστητας των δο φλων στειλε τη πρτη κοσμονατισσα, τη Valentina Tereschkova, σε ανλογη αποστολ στο διστημα το 1963. Στην λλη μεγλη διαστημικ δναμη τις ΗΠΑ, τα πργματα δεν ταν ακριβς τσι. Υπρξε μια απαγρευση στις γυνακες να συμμετσχουνε σ' αυτς τις πτσεις, να χαρακτηριστικ γεγονς που το αποδεικνει εναι το παρακτω.


       Η Ρωσδα αστρονατις Βαλεντνα Τερσκοβα η 1η γυνακα στο διστημα

      Η NASA το 1959 εχε διαλξει δο ομδες, μια ανδρν και μια γυναικν, για να τις προετοιμσει να στελεχσουνε τις διαστημικς της αποστολς. Τα μλη και των δο ομδων εχανε περσει τις διες αυστηρς ιατρικς εξετσεις κι εχανε πολλς χιλιδες ρες πτσεις με αεροπλνα. Στην ομδα των γυναικν ανκε κι η Jerrie Cobb, που γργορα ξεχρισε απ τους συναδλφους και τις συναδλφους της κι ταν τοιμη για τη στελχωση κποιων απ τις πρτες Διαστημικς πτσεις. Δδεκα ακμα γυνακες εχανε τα προσντα για το διο πργμα. Προς το τλος της εκπαδευσης, το 1962, με αυθαρετο τρπο η NASA απκλεισε λες τις γυνακες απ τις πτσεις, γιατ βαλε σαν επιπλον ρο για συμμετοχ σ' αυτς, τη προπηρεσα σε στρατιωτικ αεροπλνα. Φυσικ καμι γυνακα δεν εχε αυτ την εμπειρα γιατ απλς την εποχ εκενη δεν προσλαμβνανε γυνακες αεροπρους στο στρατ.
      Η Jerrie Cobb πρα απ τι ξεχρισε σε λα τα τεστ, εχε 10000 ρες πτσεων με αεροπλνα εν ο πρτος Αμερικανς αστρονατης Scott Carpenter μλις 2.900 ρες κι ο γνωστς John Glenn 5.000 ρες. Σγουρα στη NASA ττε θα ξραν τι σε λγους μνες οι Σοβιετικο θα στλναν αστρονατισσα στο Διστημα κι τι οι γυνακες τανε πιο κατλληλες για ανλογες πτσεις σα λιγτερο επφοβες για καρδιακ επεισδια, λιγτερο τρωτς στη μοναξι, στο κρο, στη ζστη, στο πνο και στο θρυβο. Οι γυνακες επιπλον χουν μικρτερο σωματικ βρος κι γκο και γι' αυτ επιβαρνουν οικονομικ πολ λιγτερο τις πτσεις. Στις ΗΠΑ τελικ μλις το 1983 η Sally Ride γινε η πρτη Αμερικανδα, που συμμετεχε στο πλρωμα του διαστημικο λεωφορεου Challenger και μλις το 1999 η Eileen Collins, γινε η πρτη Αμερικανδα, αρχηγς διαστημικς αποστολς, στο διαστημικ λεωφορεο Columbia.

                                              Η Κατακλεδα

     Τρα που φτνω στο τρμα αυτο του υπροχου ταξιδιο αν τους αινες, μπορ να προσθσω μερικ συμπερσματα πνω σε λα τοτα που παρελσανε μπροστ στα μτια μας. Ο χρος της Φυσικς και της Αστρονομας εναι βαθι ανδροκρατομενος απ παρδοση αλλ κι απ την ανπτυξη μηχανισμν που διατηρον αυτ τη κατσταση. Εναι εντελς λθος οι αντιλψεις τι οι νδρες εναι πιο ξυπνοι, μπορον να μεταφρουν πιο εκολα τηλεσκπια ,αντχουνε περισστερο στο κρο . Οι σες ευκαιρες στην εκπαδευση, οι παρεμβσεις για αλλαγ των αντιλψεων για το ρλο των γυναικν στην επιστμη της Φυσικς και της Αστρονομας κι η θεσμοθτηση διαδικασιν που θα ρουν τις ανιστητες κατ των γυναικν στο χρο, εναι αναγκαες για την ρση της διαφορς. Εναι αναμφισβτητο το γεγονς τι οι γυνακες παιξαν ουσιαστικ ρλο στη πορεα της ανπτυξης κι εξλιξης της επιστμης. Η ιστορα της επιστμης δεν εναι ιστορα λγων ανδρν, πως λοι νομζουμε αλλ ιστορα χιλιδων ανθρπων, μεταξ αυτν και γυνακες που συνεισφεραν με τις ιδες και τις εργασες τους. Χωρς επσης να εμαι επιστμονας, μπορ να πω και κτι τελευταο, ως ξεκθαρη προσωπικ γνμη: Η επιστημονικ αξιοκρατικ παροσια μιας γυνακας σε να χρο τομα, αφου τεκμηριωθε, εναι πολ καλλτερο να συμμετσχει, παρ να παραγκωνιστει, γιατ εκτς απ ανθεκτικτερες σε πολλ, πως ειπθηκε παραπνω, εναι μια υπροχη παρουσα, που "τακτοποιε" το περιβλλον της (δεν εννο νοικορωσνη), ομορφανει το περιβλλον της και το κνει πιο βισιμο, κνει τους ντρες "δυναττερους" κι ανταγωνιστικτερους, ευγενικτερους και γενικ η φυσικ παρουσα της αλλζει προς τα θετικ, τα πντα. Ξρω πως μπορετε να πετε περ σεξπαρενχλησης και φυσικ θα υπρξουνε και ττοια, αλλ ττοιου εδους κνδυνοι πντα θα υπρχουνε -κακς- και σε καθνα τομα και σε καθνα περιβλλον. Η γυνακα εναι να νθος που αν το περιποιηθες θα σου δσει πειρες ομορφις, σε πειρους τομες!

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers