————————————————-Πρόλογος
—–Της έκλεψε τη νεότητά της, το σώμα της, τα παιδιά της και μετά είπε σ’ όλο τον κόσμο ότι το πρόβλημα ήταν σ’ αυτή. Την εγκατέλειψε μετά από 10 εγκυμοσύνες και 2 αποβολές σε 15 χρόνια. Την αποκάλεσε νοητικά ελλιπή σ’ εθνικές εφημερίδες. Κράτησε τα 9 από τα 10 παιδιά. Η ίδια της η αδελφή έμεινε μαζί του. Αυτό δεν είναι υποσημείωση στην ιστορία της λογοτεχνίας. Αυτό είναι η καταπιεσμένη ζωή της Catherine Hogarth, της γυναίκας που σβήστηκε για να μείνει ο Charles Dickens ηθικός ήρωας της Αγγλίας. Η Catherine ήτανε 19 όταν γνώρισε τον Charles. Εκείνος 23 -ζωντανός, φιλόδοξος, γεμάτος ενέργεια; νέος δημοσιογράφος στην εφημερίδα του πατέρα της, Evening Chronicle. Κατακτούσε κοινό, έγραφε ασταμάτητα, πεπεισμένος για τη μεγαλοσύνη του. Η Catherine ήταν ευγενική, φιλόμουση, δημιουργική. Τραγουδούσε, ζωγράφιζε, από σεβαστή οικογένεια από το Εδιμβούργο. Σύμφωνα με βικτωριανά πρότυπα, ιδανική σύζυγος. Παντρεύτηκαν το 1836, όταν η καρριέρα του εκτοξεύτηκε με το Κλαμπ Πίκγουικ. Σχεδόν αμέσως έγκυος. Μετά πάλι. Και πάλι. 10 παιδιά, ένα σώμα, καμμιά διέξοδος.
—–Σε 15 χρόνια η Catherine γέννησε 10 παιδιά. 10 εγκυμοσύνες, 10 τοκετούς, 10 αναρρώσεις, σ’ εποχές χωρίς αντισύλληψη, αναισθησία ή κατανόηση της μεταγεννητικής κατάθλιψης. Ο Charles γινότανε διάσημος, η Catherine εξαντλημένη. Το σώμα άλλαζε, οι δυνάμεις εξασθενούσαν, η ζωή στένευε σε γεννήσεις, θηλασμό κι ανάρρωση. Ενώ ο Charles ταξίδευε, εμφανιζόταν, επεξεργαζόταν κι έχτιζε αυτοκρατορία, κείνη έμενε σπίτι, με σπίτι που ποτέ δεν κοιμόταν. Όταν μια γυναίκα σπάει, ο άντρας χάνει την υπομονή του. Στα 1850 ο Dickens ήταν ο πιο διάσημος συγγραφέας του αγγλόφωνου κόσμου. Η Catherine ήτανε καταθλιπτική, υπερφορτωμένη, γερνώντας. Ο Charles άρχισε να ξαναγράφει την ιστορία. Σε γράμματα σε φίλους την αποκαλούσε ανίκανη, τεμπέλα, ανίκανη να διαχειριστεί το νοικοκυριό με 10 παιδιά κι επισκέπτες. Μετακόμισε σε ξεχωριστό υπνοδωμάτιο.
—–Το 1857 γνώρισε την Ellen Ternan 18 ετών, εκείνος 45. Παντρεμένος, διάσημος, άθικτος. Ενθουσιάστηκε μαζί της. Σύστημα δημιουργημένο εναντίον των γυναικών. Η Catherine ήξερε. Οι σύζυγοι πάντα ξέρουν. Αλλά η βικτωριανή Αγγλία δεν άφηνε επιλογές. Το διαζύγιο απαιτούσε πράξη κοινοβουλίου, απόδειξη μοιχείας συν άλλο έγκλημα. Μια γυναίκα που άφηνε τον άνδρα έχανε παιδιά, εισόδημα, φήμη. Η Catherine άντεξε μέχρι το 1858, όταν ο Charles την είδε ως άβολη. Τέλειο έγκλημα: δολοφονία φήμης. Δεν μπορούσε να χωρίσει -η μοιχεία θα κατέστρεφε την εικόνα του. Οπότε έκανε χειρότερο. Αναγκαστικός χωρισμός. Κατέστρεψε τη φήμη της. Την έδιωξε από το οικογενειακό σπίτι. Κράτησε 9 παιδιά. Της επέτρεψε να κρατήσει μόνο ένα -τον μεγαλύτερο γιο Charlie, που επέλεξε να ζήσει μαζί της. Ακόμα κι η αδελφή της Georgina Hogarth έμεινε με τον Charles, ανατρέφοντας τα παιδιά της Catherine και διευθύνοντας το σπίτι. Κάποιες προδοσίες πονάν ιδιαίτερα.
—–Ο Charles έκανε το αδιανόητο. Δημοσίευσε δήλωση στο The Times. Δημόσια ισχυρίστηκε ότι η Catherine ήτανε ψυχικά ασταθής, κακή μητέρα, αυτός το θύμα. Η κοινωνία το πίστεψε. Γιατί όχι; Ήταν ο συγγραφέας που έκανε την Αγγλία να κλαίει για τον Μικρό Τιμ, η “ηθική συνείδηση” του έθνους. Η Catherine δεν είχε φωνή -οι γυναίκες δεν μπορούσαν να απαντήσουν σε άνδρες σε εφημερίδες. Αναγκάστηκε σε σιωπή. 21 χρόνια σε εξορία. Η Catherine έζησε άλλα 21 χρόνια σε σιωπή. Σπάνια έβλεπε τα παιδιά. Οι περισσότεροι στάθηκαν με τον πατέρα από πίστη, φόβο ή κληρονομιά. Ποτέ δεν ξαναπαντρεύτηκε, δεν υπερασπίστηκε τον εαυτό της δημόσια. Μέχρι που μια κόρη μίλησε κι είπε την αλήθεια. Μετά τον θάνατο των γονιών, η Kate Perugini έσπασε τη σιωπή. Είπε ότι η μητέρα αντιμετωπίστηκε σκληρά, ο πατέρας άδικος, τη κατηγορούσε για τη δική του ανησυχία. Πριν πεθάνει το 1879, η Catherine έδωσε στην Kate ένα δεμάτι γράμματα. Ερωτικά γράμματα. Γράμματα όπου ο Charles την αποκαλούσε “αγαπημένο μου Ποντικάκι” και “αγαπημένο Γουρουνάκι”. Τελευταίο αίτημα: “Δώστα στο Βρεττανικό Μουσείο, ώστε ο κόσμος να ξέρει πως κάποτε με αγαπούσε“. Χωρίς θυμό. Μόνο αλήθεια. Αλλ’ αυτό η ιστορία το έμαθε αργά.
—–Σήμερα ξέρουμε: Ο Dickens κράτησε την Ellen ως ερωμένη 13 χρόνια. Παρείχε στέγαση. Πιθανώς παιδί μαζί της. Δημόσια -ηθικός κήρυκας, ιδιωτικά -καταστροφέας της ζωής της συζύγου του. Η Catherine άντεξε σιωπηλά. Ο νόμος τη παγίδευε. Η κοινωνία κατηγορούσε. Η ιστορία ξέχασε. Μέχρι τα γράμματα. Είναι στο Βρεττανικό Μουσείο. Απόδειξη ότι η ιστορία που πούλησε ο Dickens ήταν ατελής. Σκληρή ειρωνεία. Ο Charles έγραφε για αδικία. Για γυναίκες σπασμένες από συστήματα χωρίς έξοδο. Κι ακριβώς αυτό έκανε στη σύζυγό του. Η Catherine γέννησε 10 παιδιά. Έχασε σπίτι. Έχασε φήμη. Έχασε τα περισσότερα από την οικογένεια. Το τελευταίο της μήνυμα στον κόσμο: “Πες τους ότι κάποτε με αγαπούσε“. Δεν ζήτησε οίκτο. Ζήτησε μόνο αλήθεια. Και τελικά η ιστορία την άκουσε.
—————————————————Εισαγωγή
—–Ένας άντρας παραγγέλνει ένα βραχιόλι για την ερωμένη του. Στέλνεται κατά λάθος στο σπίτι του που το ανακαλύπτει η γυναίκα του. Ακούγεται σα ρομαντικό μυθιστόρημα, έτσι δεν είναι; Ωστόσο, συνέβη πραγματικά στον Ντίκενς και τη σύζυγό του Kαθριν. Ο Ντίκενς, νέος κι αδέσμευτος, εργαζόταν επίσης στη Morning Chronicle. Η 1η του ρομαντική σχέση, με τη Maria Beadnell, είχε τελειώσει άσχημα. Ωστόσο, είχε αναρρώσει αρκετά και το πήρανε γρήγορα με τη Κάθριν. Γνωρίστηκαν το 1834, αρραβωνιάστηκαν το 1835 και παντρεύτηκαν τον Απρίλη του 1836. Γενάρη του 1837 γεννήθηκε το 1ο από τα 10 παιδιά τους. Τα πρώτα χρόνια του γάμου τους ήταν προφανώς αρκετά ευτυχισμένα. Ήταν ερωτευμένος με τη νεαρή σύζυγό του και κείνη ήτανε πολύ περήφανη για το διάσημο σύζυγό της. Το 1841 το ζευγάρι ταξίδεψε στη Σκωτία. Το 1842 ταξίδεψαν μαζί στην Αμερική. Ήτανε δυσαρεστημένος με τη Κάθριν και το γάμο του. Αγανακτούσε με το γεγονός ότι είχε τόσα πολλά παιδιά να στηρίξει. Κατά κάποιο τρόπο το είδε αυτό ως λάθος της. Δεν ενέκρινε την έλλειψη ενέργειάς της. Άρχισε να δείχνει ότι δεν ήταν ούτε ήτανε ποτέ διανοητικά ίση με αυτόν. Το 1855 η δυσαρέσκειά του τον οδήγησε να δεχτεί πρόσκληση να συναντηθεί με την πρώην φίλη του, Maria Beadnell. Η Μαρία είχε παντρευτεί κι είχε γίνει κυρία Χένρι Γουίντερ. Η κυρία δεν ανταποκρίθηκε στις ρομαντικές αναμνήσεις του και τίποτα δεν προέκυψε ποτέ από την επανένωση.
—–Το 1857 ο Ντίκενς γνώρισε τη γυναίκα που επρόκειτο να είναι σύντροφός του μέχρι το θάνατό του, την Έλεν Τίρναν. Η Έλεν, η μητέρα της κι η αδερφή της προσλήφθηκαν για να παίξουν σε φιλανθρωπική παρουσίαση του The Frozen Deep. Χορηγός της εκδήλωσης ήταν ο Ντίκενς, που επίσης συμπρωταγωνίστησε στην εκδήλωση. Η ζωή του Ντίκενς με τη Κάθριν φαινόταν ακόμα πιο ανυπόφορη μετά τη γνωριμία του με την Έλεν. Έγραψε στον φίλο του Τζον Φόρστερ: «Η καημένη η Κάθριν κι εγώ δεν είμαστε φτιαγμένοι ο ένας για τον άλλον και δεν υπάρχει καμμία βοήθεια γι’ αυτό. Δεν είναι μόνο ότι με κάνει να νιώθω άβολα και δυστυχισμένος, αλλά κι ότι τη κάνω κι εκείνη -και πολύ περισσότερο». Το 1857 πήρανε ξεχωριστά υπνοδωμάτια. Τον Ιούνιο του 1858 η Κάθριν κι ο Κάρολος χωρίστηκαν νόμιμα. Μέρες αργότερα δημοσίευσε ανακοίνωση στους Times του Λονδίνου και στο Household Words που προσπαθούσε να εξηγήσει τον χωρισμό στο κοινό:
—«Κάποιο οικιακό μου πρόβλημα, μακροχρόνιο, για το οποίο δεν θα κάνω άλλη παρατήρηση εκτός από το ότι ισχυρίζεται ότι είναι σεβαστό, ως ιερά ιδιωτικής φύσης, έχει πρόσφατα διευθετηθεί, η οποία δεν περιλαμβάνει θυμό ή κακή θέληση οποιουδήποτε είδους, και η όλη προέλευση, η πρόοδος και οι συνθήκες που περιβάλλουν ήταν, καθ’ όλη τη διάρκεια, εν γνώσει των παιδιών μου. Έχει συντεθεί φιλικά και οι λεπτομέρειες του πρέπει τώρα να ξεχαστούν από όσους ασχολούνται με αυτό».
—————————————————–Το Ζεύγος
—–Ενώ ανακοίνωση αυτού του είδους φαίνεται ακραία, παρακινήθηκε να το κάνει από ορισμένες από τις φήμες που κυκλοφορούσανε για το χωρισμό. Υπήρχανε κάποια κουτσομπολιά για μια ηθοποιό και κάποιες ιστορίες λέγαν ακόμη κι ότι είχε σχέση με τη κουνιάδα του, Τζορτζίνα. Αυτή ήταν ιδιαίτερα ενοχλητική γιατί κείνη την εποχή τέτοια σχέση θα θεωρούνταν αιμομικτική. Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι τα πράγματα ήτανε φιλικά συγκροτημένα, ο Ντίκενς κι η Κάθριν δεν είχαν ποτέ ξανά ευχάριστες σχέσεις. Σε κείνη δόθηκε ένα σπίτι. Ο μεγαλύτερος γιος τους, ο Τσάρλι, μετακόμισε μαζί της. Ο Ντίκενς διατήρησε την επιμέλεια των υπόλοιπων παιδιών. Ενώ δεν απαγορευότανε στα παιδιά να επισκέπτονται τη μητέρα τους, δεν ενθαρρύνονταν να το κάνουν. Η Κάθριν έζησε άλλα 20 χρόνια μετά το χωρισμό, πέθανε το 1879. Στερημένη από το ρόλο της συζύγου και της μητέρας, δεν φάνηκε ποτέ να συνέρχεται από τη διάλυση του γάμου της.
—–Σκηνές οικογενειακής αρμονίας και ζεστών τζακιών σε πολλά από τα διηγήματα του Ντίκενς έρχονται σε έντονη αντίθεση με τη δική του οικογενειακή ζωή. Μεγαλώνοντας, η οικογενειακή κατάσταση ήταν συχνά επισφαλής λόγω του προβλήματος του πατέρα του με τα χρέη, που τον οδήγησε στη φυλακή χρεών το 1824, όταν ο Κάρολος ήταν 12 ετών. Αργότερα, η ίδια η οικογένεια του Ντίκενς σημαδεύτηκε από διαμάχες καθώς η σχέση του με τη σύζυγό του επιδεινώθηκε κι οι γιοι του φαινόταν να έχουνε κληρονομήσει το πρόβλημα του παππού τους από την πλευρά του πατέρα τους που χειριζόταν τα οικονομικά. Ο Ντίκενς κάποτε θρήνησε ότι είχε μεγαλώσει τη μεγαλύτερη οικογένεια με τη μικρότερη διάθεση να κάνει οτιδήποτε για τον εαυτό του. Η συνεχής επιβάρυνση των οικονομικών του από την εκτεταμένη οικογένειά του, μαζί με το έμφυτο άγχος του για τα χρήματα που προκλήθηκε από την παιδική του ηλικία, είχε αποτέλεσμα να μην αισθάνεται ποτέ αρκετά άνετα με την οικονομική του κατάσταση.
—–Ο κύκλος των φίλων του Ντίκενς αποτελούνταν από άτομα εξέχοντα στις τέχνες, τη δημοσιογραφία, τις εκδόσεις, την πολιτική και τη δημόσια ζωή. Ένας πιστός φίλος που απαιτούσε πίστη σε αντάλλαγμα, χαράχτηκαν όρια στη διάρκεια του πολύ δημόσιου χωρισμού του Ντίκενς από τη Κάθριν. Όσοι δεν συμπαθούσανε τη πλευρά του Ντίκενς σύντομα ένιωσαν την οργή του, σε ορισμένες περιπτώσεις, για πάντα.
———————————————ΙΙστορία & Βίος
—–Η Κάθριν Τόμσον “Κέιτ” Ντίκενς (Catherine Hogarth Dickens) ήτο Βρεττανίδα συγγραφέας και φερόμενη ως δημοφιλής μαγείρισσα και συγγραφέας ενός βικτοριανού βιβλίου μαγειρικής What Shall We have For Dinner? με το ψευδώνυμο Lady Maria Clutterbuck. Για περίπου 20 χρόνια, ήτανε παντρεμένη με τον μυθιστοριογράφο Κάρολο Ντίκενς, που στη διάρκεια των μεγάλο σπίτι και μεγάλωσε 10 παιδιά. Μετά τον εξαιρετικά δημόσιο και πολύ αμφιλεγόμενο χωρισμό τους το 1858, η Κάθριν υποβλήθηκε σ’ ευρύτερο έλεγχο στον Τύπο και δυσφημίστηκε όλο και πιότερο, πολλοί χαρακτηρισμοί διαμορφώθηκαν μέσω της δημόσιας συκοφαντίας του συζύγου της. Πρόσφατες επιστημονικές αξιολογήσεις προσπάθησαν ν’ αποκαταστήσουνε τη φωνή και τη δράση της, ν’ αναγνωρίσουνε τη συμβολή της στη βικτωριανή οικιακή κουλτούρα και να επανεξετάσουνε τη δυναμική του φύλου του γάμου της.
—–Η Κάθριν Χόγκαρθ γεννήθηκε στο Εδιμβούργο της Σκωτίας στις 19 Μάη 1815, το μεγαλύτερο από τα 10 παιδιά των γονιών της, Τζορτζ Χόγκαρθ και Τζορτζίνα Τόμσον. Το 1824, η οικογένεια μετακόμισε στην Αγγλία και τελικά εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο. Ήταν από οικογένεια με γνώσεις στα μέσα ενημέρωσης. Ο πατέρας της, ήταν αξιοσέβαστος δημοσιογράφος, κριτικός μουσικής και πρώην δικηγόρος που ‘γραφε για εκδόσεις όπως το Edinburgh Courant κι αργότερα το Morning Chronicle. Μες από το έργο του στη δημοσιογραφία και τις τέχνες, η Catherine βυθίστηκε από μικρή ηλικία σε ζωντανό πνευματικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Η πρώιμη ζωή της διαμορφώθηκε από την έκθεση σε λογοτεχνικούς, μουσικούς και θεατρικούς κύκλους, που πιθανότατα ενέπνευσαν τις μετέπειτα αναζητήσεις της στη λογοτεχνία και τη συγγραφή.
—–Η εκπαίδευση που της δόθηκε ήταν μεσοαστική και τυπική για τις κόρες επαγγελματιών ανδρών στις αρχές του 19ου αι. στη Βρεττανία. Τα αρχεία της σχολικής της εκπαίδευσης, ωστόσο, παραμένουνε δυσεύρετα. Το ίδιο το περιβάλλον που την έκανε πολιτισμικά άπταιστη συνέβαλε λογικά στην ανάπτυξή της: ατμόσφαιρα όπου εκτιμήθηκε ο αλφαβητισμός κι η τέχνη. Ο πατέρας της ήταν ο Τζορτζ Χόγκαρθ, δημοσιογράφος και κριτικός μουσικής που ήταν επίσης δικηγόρος. Η οικογένεια του Χόγκαρθ διασκέδαζε λογοτεχνικούς και καλλιτεχνικούς συλλόγους στο Εδιμβούργο και το Λονδίνο.
—–Η Catherine δημοσίευσε το What Shall We Have for Dinner? με ψευδώνυμοLady Maria Clutterbuck το 1851. Είναι οικιακό εγχειρίδιο, με σχέδια για γεύματα και πληροφορίες για τη διαχείριση του σπιτιού, που προορίζεται για γυναίκες της μεσαίας τάξης που επιθυμούσαν να συμβαδίσουν με τις οικιακές προσδοκίες στη βικτωριανή εποχή. Συχνά απορρίφθηκε ως απλό βιβλίο μαγειρικής, αλλά σήμερα οι μελετητές έχουν αναδείξει το προφίλ αυτού του έργου όχι μόνο ως ψυχαγωγικό αλλά και ως κοινωνικά ευαισθητοποιημένο κι ως προώθηση της απόδοσης της οικιακής θηλυκότητας, ενώ ταυτόχρονα αντιπροσωπεύει μικρή υπονόμευση αυτής της κατασκευής. Το ίδιο το ψευδώνυμο υποδηλώνει ίσως αυτοσυνείδητο προβληματισμό σχετικά με τα λογοτεχνικά πρόσωπα και τα έμφυλα όρια της συγγραφικής ταυτότητας. Το βιβλίο είχε μέτρια επιτυχία, πηγαίνοντας σε πολλές εκδόσεις. Εκτός απ’ αυτό, μεταφέρει την ασυνήθιστη οπτική γωνία πραγματικής γυναίκας μ’ εμπειρία από πρώτο χέρι στην επαγγελματική ζωή, τις κοινωνικές προσδοκίες και το χιούμορ της βικτωριανής γυναικείας φύσης.
—–Ο Ντίκενς συμπάθησε αμέσως τη 19χρονη Κάθριν και τη κάλεσε στο πάρτι των 23ων γενεθλίων του. Ήταν ελκυστική, έξυπνη, ευγενική και ταλαντούχα μουσικός. Η Κάθριν κι ο Ντίκενς αρραβωνιάστηκαν το 1835 και ζωγράφισε το ομοίωμά του σε ελεφαντόδοντο από τη Ρόουζ Έμμα Ντράμοντ ως δώρο αρραβώνων. Παντρευτήκανε στις 2 Απρίλη 1836 στην εκκλησία του Αγίου Λουκά, στο Τσέλσι, πηγαίνοντας το μήνα του μέλιτος στο Chalk, κοντά στο Chatham, στο Κεντ και στήνοντας σπιτικό στο Bloomsbury. Έμεινε έγκυος σχεδόν αμέσως και το ζευγάρι απέκτησε 10 παιδιά τα επόμενα 15 χρόνια και τουλάχιστον 2 αποβολές. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Κάρλ έγραψε ότι ακόμα κι αν γινόταν πλούσιος και διάσημος, δεν θα ήτανε ποτέ τόσο ευτυχισμένος όσο ήταν σε κείνο το μικρό διαμέρισμα με τη Κάθυ.
—–Η αδερφή της Κάθριν, Μαίρη Χόγκαρθ, μπήκε στο σπίτι του Ντίκενς στην οδό Ντάουτι για να προσφέρει υποστήριξη στη νιόπαντρη αδερφή και τον κουνιάδο της. Ήτανε σύνηθες για ανύπαντρη αδερφή συζύγου να ζει και να βοηθά νιόπαντρο ζευγάρι. Ο Ντίκενς δέθηκε πολύ με τη Μαίρη, με τους ιστορικούς να συζητάνε τη φύση της σχέσης και πέθανε στην αγκαλιά του μετά από σύντομη ασθένεια το 1837. Έγινε χαρακτήρας σε πολλά από τα βιβλία του κι ο θάνατός της είναι φαίνεται και στο θάνατο της Μικρής Νελ. Η μικρότερη αδερφή της Κάθριν, Τζορτζίνα Χόγκαρθ, εντάχθηκε στο νοικοκυριό της οικογένειας Ντίκενς το 1842 όταν ο Ντίκενς κι η Κάθριν έπλευσαν στις ΗΠΑ, φροντίζοντας τη νεαρή οικογένεια που είχαν αφήσει πίσω. Στη διάρκεια του ταξιδιού τους, ο Ντίκενς έγραψε γράμμα σε φίλο ότι η Κάθυ δεν ένιωσε ποτέ μελαγχολία ή έχασε το θάρρος της σε όλο το μακρύ ταξίδι τους με το πλοίο και «προσαρμόστηκε σε οποιεσδήποτε περιστάσεις χωρίς παράπονο. Το 1845, ο Ντίκενς παρήγαγε το ερασιτεχνικό θεατρικό Every Man in his Humour προς όφελος του Leigh Hunt. Σ’ επόμενη παράσταση, η Catherine, που είχε δευτερεύοντα ρόλο, έπεσε από καταπακτή.
—–Το 1851, ως Lady Maria Clutterbuck, δημοσίευσε βιβλίο μαγειρικής, What Shall we Have for Dinner? που απαντούσε ικανοποιητικά για φάση από 2 μέχρι 18 άτομα. Περιείχε πολλά προτεινόμενα μενού για γεύματα διαφορετικής πολυπλοκότητας μαζί με μερικές συνταγές. Πέρασε από πολλές εκδόσεις μέχρι το 1860. Επίσης το 1851, φέρεται να έπαθε νευρικό κλονισμό μετά το θάνατο της κόρης της, Ντόρα Άννι Ντίκενς, ηλικίας 7 μηνών. Τα επόμενα χρόνια, ο Ντίκενς ισχυρίστηκε ότι η Κάθριν γινόταν ολοένα και πιο ανίκανη μητέρα κι οικονόμος. Τη κατηγόρησε επίσης για τη γέννηση των 10 παιδιών τους, κάτι που του προκάλεσε οικονομικές ανησυχίες. Ήλπιζε να μην έχει άλλα μετά τη γέννηση του 4ου παιδιού τους Γουόλτερ κι ισχυρίστηκε πως το γεγονός ότι προερχόταν από μεγάλη οικογένεια είχε προκαλέσει τη γέννηση τόσων πολλών παιδιών. Για να διασφαλίσει ότι δεν θα μπορούσαν να γεννηθούν άλλα παιδιά, διέταξε να χωρίσουν το κρεβάτι τους και να βάλουνε ράφι ανάμεσά τους, στη συνέχεια ν’ απομακρυνθούν εντελώς από τη κρεβατοκάμαρά τους και να κλείσουν την ενδιάμεση πόρτα. Προσπάθησε να τη διαγνώσει ως ψυχικά άρρωστη, ώστε να κλειστεί σε άσυλο. Τον Μάη του 1858, ο Κάρολος κι η Κάθριν Ντίκενς χώρισαν κι εκείνη μετακόμισε στο ακίνητο στο Gloucester Crescent στο Camden Town. Κανόνισαν τους όρους του χωρισμού τους με πράξη αντί για ακροαματική διαδικασία. Δεν είχε δικαιώματα επιμέλειας στα παιδιά της σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο, αλλά της υποσχέθηκαν «ελεύθερη πρόσβαση σ’ όλα ή σε οποιοδήποτε από τα παιδιά της σε όλα τα μέρη στη πράξη.
—–Η αιτία του χωρισμού είναι άγνωστη, αν κι η προσοχή κείνη την εποχή κι έκτοτε επικεντρώθηκε στις φήμες για σχέση μεταξύ του Ντίκενς και της Έλεν Τίρναν ή/και της αδερφής της Κάθριν, Τζορτζίνα Χόγκαρθ. Βραχιόλι που προοριζόταν για την Έλεν υποτίθεται πως είχε παραδοθεί στο σπίτι του Ντίκενς μερικούς μήνες νωρίτερα, οδηγώντας σε κατηγορίες κι άρνηση. Ο φίλος William Makepeace Thackeray, είπε ότι ο χωρισμός του από τη Κάθριν οφειλότανε στη σχέση με τη Τίρναν κι όχι με τη Τζορτζίνα όπως του είχε τεθεί. Αυτή η παρατήρηση έπεσε στη προσοχή του Ντίκενς κι ήτανε τόσο εξοργισμένος που σχεδόν έβαλε τέλος στη φιλία Ντίκενς-Θάκερεϊ.
—–Πολλοί άλλοι φίλοι, συγγενείς και προσωπικότητες της κοινωνίας σχολίασαν το χωρισμό, με τους περισσότερους να υποστηρίζουν τη Κάθριν και να συσπειρώνονται για την υπεράσπισή της. Η Elizabeth Barrett Browning χαρακτήρισε τη μεταχείριση της συζύγου του από τον Ντίκενς εγκληματική κι η συνομήλικη και φιλάνθρωπος Angela Burdett Coutts, παλιά φίλη του Ντίκενς, διέκοψε τελικά τη φιλία τους λόγω του χωρισμού. Οι σύγχρονοι επαίνεσαν επίσης τη Κάθριν για τη γυναικεία σιωπή και την αξιοπρέπειά της, καθώς δεν είπε ούτε μια σκληρή λέξη δημόσια για τη μεταχείριση του συζύγου της. Η Τζορτζίνα, ο Τσαρλς κι όλα τα παιδιά εκτός από τον Τσαρλς Ντίκενς Τζούνιορ, παρέμειναν στο σπίτι τους στο Tavistock House, ενώ η Κάθριν κι ο Τσαρλς Τζούνιορ μετακόμισαν. Η Τζορτζίνα Χόγκαρθ διηύθυνε το νοικοκυριό του Ντίκενς. Στις 12 Ιουνίου 1858, ο Ντίκενς δημοσίευσε άρθρο στο περιοδικό του, Household Words, αρνούμενος τις φήμες για τον χωρισμό, ενώ ούτε τις διατύπωσε ούτε διευκρίνισε τη κατάσταση:
–“Κάποιο οικιακό μου πρόβλημα, μακροχρόνιο, για το οποίο δεν θα κάνω άλλη παρατήρηση εκτός από το ότι ισχυρίζεται ότι είναι σεβαστό, ως ιερά ιδιωτικής φύσης, έχει πρόσφατα διευθετηθεί, η οποία δεν περιλαμβάνει θυμό ή κακή θέληση κανενός είδους, και η όλη προέλευση, η πρόοδος και οι συνθήκες που περιβάλλουν ήταν, καθ’ όλη τη διάρκεια, εν γνώσει των παιδιών μου. Έχει συντεθεί φιλικά και οι λεπτομέρειες του πρέπει τώρα να ξεχαστούν από όσους ενδιαφέρονται για αυτό… Με κάποιο τρόπο, που προέκυψε από κακία, ή από ανοησία, ή από ασύλληπτη άγρια τύχη, ή και από τα τρία, αυτό το πρόβλημα ήταν η αφορμή για παραποιήσεις, ως επί το πλείστον χονδροειδώς ψευδείς, πιο τερατώδεις και πιο σκληρές – που εμπλέκουν, όχι μόνο εμένα, αλλά και αθώα άτομα αγαπητά στην καρδιά μου… Δηλώνω λοιπόν με τον πιο επίσημο τρόπο – και αυτό το κάνω τόσο στο όνομά μου όσο και στο όνομα της γυναίκας μου – ότι όλες οι τελευταίες ψιθυριστές φήμες σχετικά με το πρόβλημα, στις οποίες έριξα μια ματιά, είναι αποτρόπαια ψεύτικες. Και όποιος επαναλάβει ένα από αυτά μετά από αυτή την άρνηση, θα πει ψέμματα όσο εσκεμμένα και βρώμικα είναι δυνατόν να πει ψέματα οποιοσδήποτε ψευδομάρτυρας, ενώπιον ουρανού και γης“.
—–Έστειλε αυτή τη δήλωση στις εφημερίδες, συμπεριλαμβανομένων των Times και πολλές την ανατύπωσαν. Ήρθε σε ρήξη με τους Μπράντμπερι κι Έβανς, τους εκδότες του, επειδή αρνήθηκαν να δημοσιεύσουν τη δήλωσή του στο Punch καθώς τη θεωρούσαν ακατάλληλη για χιουμοριστικό περιοδικό. Άλλη δημόσια δήλωση εμφανίστηκε στη New York Tribune, που μετά βρήκε το δρόμο της σε πολλές βρεττανικές εφημερίδες. Σ’ αυτή τη δήλωση, ο Ντίκενς δήλωσε ότι μόνον η Τζορτζίνα Χόγκαρθ είχε κρατήσει την οικογένεια ενωμένη για κάποιο χρονικό διάστημα:
–“… Θα παρατηρήσω απλώς τη σύζυγό μου ότι κάποια ιδιαιτερότητα του χαρακτήρα της έχει ρίξει όλα τα παιδιά σε κάποιον άλλο. Δεν ξέρω -δεν μπορώ να φανταστώ- τι θα είχαν απογίνει αν δεν υπήρχε αυτή η θεία, που μεγάλωσε μαζί τους, που της είναι αφοσιωμένοι και που θυσίασε το καλύτερο μέρος της νιότης και της ζωής της σ’ αυτούς. Έχει διαμαρτυρηθεί, συλλογιστεί, υποφέρει και μοχθήσει, ξανά και ξανά, για να αποτρέψει το χωρισμό μεταξύ της κυρίας Ντίκενς και μένα. Η κυρία Ντίκενς έχει εκφράσει συχνά την αίσθηση της στοργικής φροντίδας κι αφοσίωσης στο σπίτι της -ποτέ πιο έντονα απ’ τους τελευταίους 12 μήνες“.
—–Ο χωρισμός κι η επανεγγραφή του από τον Ντίκενς κι ο γάμος του ζευγαριού, θα διαμόρφωναν τον τρόπο με τον οποίο θα έβλεπαν τη Κάθριν μέχρι το θάνατό της το 1879 και τις επόμενες 10ετίες. Είχαν ελάχιστη αλληλογραφία μετά το χωρισμό τους, επικοινωνούσαν μ’ επιστολή μόνο 3 φορές και συναντήθηκαν μόνο μία φορά, τυχαία, έξω από θέατρο. Το 1864, ο γιος τους Walter Landor Dickens πέθανε στη Καλκούτα της Ινδίας κι η Angela Burdett Coutts ενθάρρυνε τον Ντίκενς να γράψει στη Κάθριν μετά το θάνατό του. Δεν το έκανε κι έγραψε στη Coutts ότι, η σελίδα στη ζωή του που κάποτε είχε γραφή πάνω της, έχει γίνει εντελώς κενή και δεν είναι στη δύναμή του να προσποιηθεί πως έχει μοναδική λέξη πάνω της.
—–Για να προσθέσει προσβολή στον τραυματισμό, ο Ντίκενς επίσης δεν τίμησε τη ρήτρα στη πράξη χωρισμού τους σχετικά με το να επιτρέψουνε στη Κάθριν να ‘χει πρόσβαση στα παιδιά της. Η κόρη τους Κέιτ περιέγραψε μετά πώς ο Ντίκενς την επέπληττε επειδή επισκεπτότανε τη μητέρα της. Ο Ντίκενς κανόνισε οι γιοι τους να αναλάβουν δουλειές στις βρεττανικές αποικίες χωρίς να συμβουλευτούν τη μητέρα τους κι η Κάθριν ήτανε βαθιά αναστατωμένη από την αναχώρησή τους από την Αγγλία. Ο γιος τους Sydney Smith Haldimand Dickens, ανθυπολοχαγός στο Βασιλικό Ναυτικό, επέλεξε ωστόσο να ζήσει με τη μητέρα του κατά τις περιόδους της άδειας του.
—–Ενώ βρισκότανε στο νεκροκρέβατό της το 1879, η Κάθριν έδωσε τη συλλογή της από γράμματα του Ντίκενς στη κόρη της Κέιτ, λέγοντάς της: «Δώσε τα στο Βρεττανικό Μουσείο -για να μάθει ο κόσμος ότι ο Κάρολος με αγάπησε κάποτε». Η Σίρλεϊ Μπρουκς σε σκέψεις στο ημερολόγιό της έγραψε πως η Κάθριν «ήταν αποφασισμένη να μην επιτρέψει σε οποιονδήποτε βιογράφο να ισχυριστεί ότι δεν έκανε τον Dickens ευτυχισμένο σύζυγο». Πέθανε 22 Νοέμβρη 1879 από καρκίνο και θάφτηκε στο νεκροταφείο Highgate στο Λονδίνο με τη κόρη της Ντόρα, που ‘χε πεθάνει το 1851, σε ηλικία 7 μηνών. Ο τάφος της απέχει πολύ από τον τάφο του ίδιου του Ντίκενς στο Αβαείο του Γουέστμινστερ.
—–Η Κάθριν Ντίκενς ήτανε το θέμα του ωριαίου ντοκυμανταίρ του BBC Two Mrs Dickens’ Family Christmas, που μεταδόθηκε στις 30 Δεκέμβρη 2011 κι ερμηνεύτηκε και παρουσιάστηκε από τη Sue Perkins και που εξέταζε το γάμο του Ντίκενς μέσα από τα μάτια της Κάθριν.
Η τηλεοπτική σειρά του 1976 Dickens of London, που υποδύθηκε η Adrienne Burgess.
Η ταινία του 2013 The Invisible Woman, που την υποδύθηκε η Joanna Scanlan.
Η ταινία του 2017 The Man Who Invented Christmas, την υποδύθηκε η Morfydd Clark.
