-

Dali &

-


-








.

--.


.

./.


 
 

 

James Henry:

 Βιογραφικ

     Ο Henry James OM* (Χνρυ Τζημς) ταν Αμερικανο-Βρεττανς συγγραφας με αρκετ πολυσλιδα μυθιστορματα, που μερικ απ' αυτ θεωρονται (κι εναι) αριστουργηματικ, τανε σπουδαος στυλστας, οξυδερκς και βαθι ατμοσφαιρικς δημιουργς, που ξεκνησε σα ρεαλιστς για να ωριμσει και να εξελιχθε σε συγγραφα υπαινικτικ που δνει μφαση στη λεπτομρεια ανατμνοντας τα βθη της ανθρπινης ψυχς. Το ργο του χαρακτηρστηκε απ ντονο κοσμοπολιτισμ, λατρεα προς την Ευρπη κι ειδικτερα τη Βρεττανα. Οι οξυδερκες περιγραφς των Αμερικανν στην Ευρπη, των αστικν σαλονιν, των αφελν συμπατριωτν μπρος στους πιο προηγμνους πνευματικ Ευρωπαους, οι διαφορς των 2 ηπερων -η αποξνωση των ανθρπων, τα βσανα των ανεξρτητων γυναικν, ο γμος κι οι επιπτσεις του, η καλυμμνη ομοφυλοφιλα, οι Βικτωριανο κδικες, η υποκρισα της αστικς τξης, κυριαρχονε στα ργα του που σε συνδυασμ με τη λεπττητα και το απαρμιλλο φος του λγου του, τα καθιστον ακαταμχητα. Θεωρεται βασικ μεταβατικ φιγορα μεταξ λογοτεχνικο ρεαλισμο και λογοτεχνικο μοντερνισμο και θεωρεται απ πολλος απ' τους μεγαλτερους μυθιστοριογρφους στην αγγλικ γλσσα. τανε γιος του Henry James του πρεσβτερου κι αδελφς του φιλσοφου και ψυχολγου William James και της ημερολογιογρφου Alice James.
___________________
* ΟΜ=Το Τγμα της Αξας εναι να παρσημο αξας για τα βασλεια της Κοινοπολιτεας, που αναγνωρζει τη διακεκριμνη υπηρεσα στις νοπλες δυνμεις, την επιστμη, τη τχνη, τη λογοτεχνα τη προθηση του πολιτισμο. Ιδρθηκε το 1902 απ τον Εδουρδο Ζ', η εσοδος στο τγμα παραμνει το προσωπικ δρο του Κυραρχου του -προς το παρν του δισγγονου του Εδουρδου Ζ', Κρολο Γ'- και περιορζεται σε 24 ζωντανος παραλπτες απ τα βασλεια της Κοινοπολιτεας, συν να περιορισμνο αριθμ των επτιμων μελν. Εν λα τα μλη χουν το δικαωμα να χρησιμοποιον τα μεταγενστερα γρμματα OM και να φορνε το σμα του τγματος, η προτεραιτητα του Τγματος Αξας μεταξ λλων τιμν διαφρει μεταξ των χωρν.
------------------------------
     Εναι περισστερο γνωστς για τα μυθιστορματ του που ασχολονται με την κοινωνικ και συζυγικ αλληλεπδραση μεταξ των εμιγκρδων Αμερικανν, των γγλων και των ηπειρωτικν Ευρωπαων, πως Το Πορτρατο Μιας Κυρας. Τα μεταγενστερα ργα του, πως Οι Πρεσβευτς, Τα Φτερ Του Περιστεριο και Το Χρυσ Μπωλ, ταν λο και πιο πειραματικ. Περιγρφοντας εσωτερικς καταστσεις του νου και τη κοινωνικ δυναμικ των χαρακτρων του, συχν γραφε με φος που διφορομενα αντιφατικ κνητρα κι εντυπσεις επικαλπτονταν αντιπαραβλλονταν στη συζτηση της ψυχς ενς χαρακτρα. Για τη μοναδικ αμφισημα τους, καθς και για λλες πτυχς της σνθεσς τους, τα τελευταα ργα του χουνε συγκριθε με την ιμπρεσιονιστικ ζωγραφικ. 
Η νουβλα του The Turn of the Screw (Το Στρψιμο Της Βδας) χει κερδσει τη φμη ως η πιο αναλυμνη και διφορομενη ιστορα φαντασμτων στην αγγλικ γλσσα και παραμνει το πιο ευρως προσαρμοσμνο ργο του μεταξ λλων. γραψε κι λλες αξιλογες ιστορες φαντασμτων πως το The Jolly Corner (Η χαρομενη γωνι). Δημοσευσε βιβλα κριτικς κι ρθρα ταξιδιν, βιογραφας, αυτοβιογραφας και θεατρικν ργων.
     Γεννθηκε στο 21 Washington Place (απναντι απ τη Washington Square) στη Να Υρκη στις 15 Απρλη 1843, μα ζησε κυρως στην Ευρπη ως νεαρς και τελικ εγκαταστθηκε στην Αγγλα, γινε Βρεττανς το 1915, ν τος πριν το θνατ του. Προτθηκε για το Βραβεο Νμπελ Λογοτεχνας το 1911, το 1912 και το 1916. Ο Μπρχες επε: "χω διαβσει μερικς λογοτεχνες της Ανατολς και της Δσης. χω συντξει μια εγκυκλοπαιδικ συλλογ φανταστικς λογοτεχνας. χω μεταφρσει Κφκα, Μλβιλ και Μπλι. Δεν ξρω πιο ξνο ργο απ' αυτ του Χνρυ Τζημς". Κι πως γραψε ο T.S.Eliot, "Το επκεντρο στα ργα του Τζημς, δεν εναι κποιος χαρακτρας στω ομδα χαρακτρων μσα σε μια πλοκ (...). Εναι πντα μια κατσταση, μια σχση, μια ατμσφαιρα, που συνεισφρουνφ τα πρσωπα μνον σο τους επιτρπει ο συγγραφας".


                                  Με τον πατρα του στα 11

     Οι γονες του ταν η Mary Walsh κι ο Henry James ο πρεσβτερος. Ο πατρας ταν ξυπνος και συμπαθητικς, λκτορας, θεολγος και φιλσοφος κι ταν νας απ τους σημαντικτερους λγιους στην Αμερικ του 19ου αι. που 'χε κληρονομσει τον πατρα του, τραπεζτη κι επενδυτ του Albany. Η Μαρη προερχταν απ πλοσια οικογνεια που 'χε εγκατασταθε καιρ πριν στη Να Υρκη. Η αδελφ της Katherine ζησε με την οικογνει τους μεγλο χρονικ διστημα. Ο Henry Jr. ταν να απ τα 3 αγρια, τ' λλα ταν ο William, που ταν 1 χρνο μεγαλτερς του και τα μικρτερα Wilkinson (Wilkie) και Robertson. Η μικρτερη αδελφ του ταν η Alice κι οι 2 γονες ταν ιρλανδικς και σκωτσζικης καταγωγς. Πριν γνει ενς τους, ο πατρας του πολησε το σπτι στο Washington Place και πρε την οικογνεια στην Ευρπη, που ζησαν για να διστημα σε εξοχικ στο Windsor Great Park στην Αγγλα. Επστρεψαν στη Να Υρκη το 1845 κι ο Henry πρασε μεγλο μρος της παιδικς του ηλικας ζντας μεταξ του σπιτιο της γιαγις του πατρα του στο Albany κι ενς σπιτιο, στο 58 West Fourteenth Street, του Μανχταν. νας πνακας μιας ποψης της Φλωρεντας απ τον Thomas Cole τανε κρεμασμνος μπρος στο σαλνι αυτο του σπιτιο στο West Teenteenth. Η εκπαδευσ του υπολογστηκε απ τον πατρα του για να τον εκθσει σε πολλς επιρρος, κυρως επιστημονικς και φιλοσοφικς. Περιγρφηκε απ τον Percy Lubbock, συντκτη των επιλεγμνων επιστολν του, ως εξαιρετικ τυχαα κι ασδοτη. Κποτε, νας ξδερφος της οικογνειας James πγε στο σπτι κι να βρδυ στη διρκεια της παραμονς του, διβασε δυνατ να βιβλο (David Copperfield) στους πρεσβτερους της οικογνειας: Ο Henry εχε κρυφτε στη κρεβατοκμαρα ν' ακοσει κρυφ την ανγνωση, μχρι που μια σκην που αφοροσε τους Murdstones τον κανε να κλψει με δυνατος λυγμος, οπτε ανακαλφθηκε και στλθηκε πσω στο κρεβτι.
     Ταξδεψε στην Ευρπη σε πολ μικρ ηλικα και μαθτευσε πλι σε φημισμνους εκπαιδευτικος της εποχς. Στα 19 του γρφτηκε στη Νομικ Σχολ Χρβαρντ, αλλ προτμησε λογοτεχνα απ το νμο. Το 1864 δημοσευσε το 1ο του διγημα, A Tragedy of Error κι απ τη στιγμ εκενη αφοσιθηκε στη συγγραφ διηγημτων. Μεταξ 1855-60, η οικογνεια ταξδεψε στο Λονδνο, το Παρσι, τη Γενεη, τη Βουλνη-συρ-Μερ, τη Βννη και το Νιοπορτ του Ρουντ ιλαντ, σμφωνα με τα τρχοντα ενδιαφροντα και τις εκδοτικς επιχειρσεις του πατρα, υποχωρντας στις ΗΠΑ ταν τα κεφλαια τανε χαμηλ. φτασε στο Παρσι Ιολιο του 1855 κι πιασε σε ξενοδοχεο στη Rue de la Paix. Κποια στιγμ μεταξ 1856-57, ταν ο William τανε 14 κι ο Henry 13, οι 2 αδελφο επισκφθηκαν το Λοβρο και το παλτι του Λουξεμβοργου. Ο Χνρυ σποδασε κυρως με δασκλους και παρακολοθησε σντομα σχολεα εν η οικογνεια ταξδεψε στην Ευρπη. νας δσκαλς του στο Παρσι, ο M. Lerambert, εχε γρψει 1 τμο στχων που 'χε αξιολογηθε καλ απ τον Sainte-Beuve. Οι μεγαλτερες διαμονς τους τανε στη Γαλλα, που ρχισε να αισθνεται σαν στο σπτι του κι μαθε πταιστα γαλλικ. Εχε τραλισμα, που φανεται να εκδηλθηκε μνον ταν μιλοσε αγγλικ, στα γαλλικ δεν τραλισε.
     Το καλοκαρι του 1857, η οικογνεια πγε στη Boulougne-sur-Mer, τισε σπτι στον αριθμ 20 της Rue Neuve Chaussée κι ο Henry τανε τακτικς πελτης σε μια αγγλικ δανειστικ βιβλιοθκη. Το φθινπωρο κενου του τους, ο πατρας γραψε απ' τη Βουλνη σε φλο τι "ο Henry δεν εναι τσο λτρης της σωστ αποκαλομενης μελτης, σο της ανγνωσης... Εναι νας καταβροχθιστς βιβλιοθηκν κι νας τερστιος συγγραφας μυθιστορημτων και δραμτων. χει σημαντικ ταλντο ως συγγραφας, αλλ αδυνατ να ξρω αν θα καταφρει ποτ πολλ". Ο William γραψε σ' επιστολ προς τους γονες τους στο Παρσι, εν τα αγρια μνανε στη Βννη, τι "ο Henry κι ο Garth Wilkinson θα παλψουν ταν η μελτη τους χει κνει να θολσουνε και να νυστξουνε". Το 1860, επιστρψανε στο Newport. Εκε, ο Ερρκος γινε φλος με το Τμας Σρτζεντ Πρι, που επρκειτο να γνει δισημος λογοτεχνικς ακαδημακς και τον ζωγρφο Τζον ΛαΦρζ που τον εισγαγε στη γαλλικ λογοτεχνα κι ιδιατερα στον Μπαλζκ, -αργτερα τον αποκλεσε "τον μεγαλτερο δσκαλ του" κι επε τι εχε μθει περισστερα για τη τχνη της μυθοπλασας απ' αυτν παρ απ οποιονδποτε λλο.



     Τον Ιολιο του 1861, ο Χνρυ κι ο Πρι επισκφθηκαν να στρατπεδο τραυματιν κι αναπρων στρατιωτν της νωσης στην ακτ του Ρουντ ιλαντ, στο Πρτσμουθ Γκρουβ. κανε περιπτους κι εχε συνομιλες με πολλος στρατιτες και τα επμενα χρνια συνκρινε αυτ την εμπειρα με κενη του Walt Whitman ως εθελοντ νοσοκμου. Φθινπωρο του 1861, τραυματστηκε, πιθανς στη πλτη, εν πλευε με πυρκαγι. Αυτς ο τραυματισμς, που επανεμφανστηκε κατ καιρος σ' λη τη διρκεια της ζως του, τονε κατστησε ακατλληλο για στρατιωτικ θητεα στον Αμερικανικ Εμφλιο Πλεμο. Οι νετεροι αδελφο του Garth Wilkinson και Robertson, ωστσο, υπηρτησαν κι οι δο, με τον Wilkinson να υπηρετε ως αξιωματικς στη 54η Μεραρχα Μασαχουστης. Το 1ο του μυθιστρημα Watch & Ward 1871 γρφτηκε μεταξ Βενετας & Παρισιο.
     Το 1864, η οικογνεια μετακμισε στη Βοστνη για να 'ναι κοντ στον William, που 'χε εγγραφε πρτα στην Επιστημονικ Σχολ Lawrence στο Χρβαρντ και στη συνχεια στην ιατρικ σχολ. Το 1862, παρακολοθησε τη Νομικ Σχολ Χρβαρντ, αλλ συνειδητοποησε τι δεν ενδιαφερταν να σπουδσει νομικ. Συνχισε το ενδιαφρον του για τη λογοτεχνα και συνεργστηκε με τους συγγραφες και κριτικος William Dean Howells και Charles Eliot Norton στη Βοστνη και το Cambridge και δημιοργησε δια βου φιλες με τον Oliver Wendell Holmes Jr., τον μελλοντικ δικαστ του Αντατου Δικαστηρου, και με τους James T. Fields κι Annie Adams Fields, τους 1ους επαγγελματες μντορς του. Το 1865, η Louisa May Alcott επισκφθηκε τη Βοστνη και δεπνησε με την οικογνεια James. μελλε να γρψει στα ημερολγι της τι "ο Χνρυ Τζονιορ... ταν πολ φιλικς. ντας νεαρς λογοτχνης, μου δωσε συμβουλς, σαν να ταν 80 κι εγ κορτσι".
     Το 1ο δημοσιευμνο ργο του τανε κριτικ μιας θεατρικς παρστασης, Miss Maggie Mitchell in Fanchon the Cricket, που δημοσιεθηκε το 1863. Περπου ν τος μετ, το Μια τραγωδα λθους, το 1ο του διγημα, δημοσιεθηκε αννυμα. Η 1η λογοτεχνικ πληρωμ του τανε για την εκτμηση των μυθιστορημτων του Sir Walter Scott, γραμμνα για το North American Review. γραψε μυθιστορματα και nonfictions για το The Nation και το Atlantic Monthly, που ο Fields τανε συντκτης. Το 1865, ο Ernest Lawrence Godkin, ο ιδρυτς του The Nation, επισκφθηκε την οικογνεια James στη κατοικα της στη Βοστνη στο Ashburton Place. Σκοπς της επσκεψς του ταν να ζητσει συνεισφορς απ τους Henry Senior και Junior για το εναρκτριο τεχος του περιοδικο.  Ο Henry Junior αργτερα περιγραψε τη φιλα του με τον Godkin ως "μα απ τις μεγαλτερες και πιο ευτυχισμνες της ζως μου". Το 1871, δημοσευσε το 1ο του μυθιστρημα, Watch & Ward, σε σειριακ μορφ στο Atlantic Monthly. Το μυθιστρημα δημοσιεθηκε αργτερα σε μορφ βιβλου το 1878.
     Στη διρκεια ενς 14μηνου ταξιδιο στην Ευρπη το 1869-70, γνρισε τον John Ruskin, τον Charles Dickens, τον Matthew Arnold, τον William Morris και τον George Eliot. Η Ρμη τον εντυπωσασε βαθι. "Εδ εμαι ττε στην Αινια Πλη", γραψε στον αδελφ του Γουλιαμ. "Επιτλους -για πρτη φορ- ζω"! Προσπθησε να υποστηρξει τον εαυτ του ως ανεξρτητος συγγραφας στη Ρμη και στη συνχεια εξασφλισε θση ως ανταποκριτς στο Παρσι για τη New York Tribune μσω της επιρρος του εκδτη της, John Hay. ταν αυτς οι προσπθειες απτυχαν, επστρεψε στη Να Υρκη. Στη διρκεια του 1874-5, δημοσευσε τα Transatlantic Sketches, A Passion Pilgrim και Roderick Hudson. Το 1875, γραφε για το The Nation κθε βδομδα. λαβε απ $ 3 ως $ 10 για σντομες παραγρφους, $ 12 ως $ 25 για κριτικς βιβλων κι $ 25 ως $ 40 για ταξιδιωτικ ρθρα και μακροσκελ κεμενα. Στη διρκεια αυτς της πριμης περιδου της καρριρας του, επηρεστηκε απ τον Nathaniel Hawthorne.
     Φθινπωρο 1875, μετακμισε στο Καρτι Λατν του Παρισιο. Εκτς απ 2 ταξδια στην Αμερικ, πρασε τις επμενες 3 10ετες -το υπλοιπο της ζως του- στην Ευρπη. Στο Παρσι συναντθηκε με τους Zola, Daudet, Maupassant, Turgenev κι λλους. μεινε στο Παρσι μνον ν τος πριν εγκατασταθε στο Λονδνο, καθιρωσε σχσεις με τον Macmillan κι λλους εκδτες, που πληρσανε για σειριακς εκδσεις που δημοσιεσανε σε μορφ βιβλου. Το κοιν γι' αυτ τα μυθιστορματα σε συνχειες αποτελονταν σε μεγλο βαθμ απ γυνακες της μεσαας τξης κι ο Τζημς αγωνστηκε να διαμορφσει σοβαρ λογοτεχνικ ργο μες στους περιορισμος που επβαλαν οι αντιλψεις των εκδοτν για το τι τανε κατλληλο για να διαβσουν οι νεαρς γυνακες. Ζοσε σε νοικιαζμενα δωμτια, αλλ τανε σε θση να ενταχθε σε λσχες κυρων που εχανε βιβλιοθκες και που μποροσε να διασκεδσει με φλους. Εισχθη στην αγγλικ κοινωνα απ τους Henry Adams και Charles Milnes Gaskell, ο τελευταος τον εισγαγε στις Λσχες Ταξιδιωτν & Μεταρρυθμιστν. ταν επσης επτιμο μλος του Savile Club, του St James's Club και το 1882, του Athenaeum Club.



     Στην Αγγλα γνρισε τις ηγετικς προσωπικτητες της πολιτικς και του πολιτισμο. Συνχισε να 'ναι παραγωγικς συγγραφας, παργοντας το The American (1877), The Europeans (1878), μια αναθερηση του Watch & Ward (1878), French Poets & Novelists (1878), Hawthorne (1879) κι αρκετ μικρτερα ργα μυθοπλασας. Το 1878 η Daisy Miller καθιρωσε τη φμη του και στις 2 πλευρς του Ατλαντικο. Τρβηξε τη προσοχ σως κυρως επειδ απεικνιζε γυνακα που η συμπεριφορ εναι εκτς των κοινωνικν καννων της Ευρπης. Ξεκνησε επσης το 1ο του αριστοργημα, Το πορτρατο μιας κυρας, που εμφανστηκε το 1881. Το 1877, επισκφθηκε 1η φορ το Wenlock Abbey στο Shropshire, σπτι του φλου του Charles Milnes Gaskell, που τον εχε γνωρσει μσω του Henry Adams. Εμπνεστηκε πολ απ το σκοτειν ρομαντικ αββαεο και τη γρω παιθρο, που εμφανζονται στο δοκμι του Abbeys & Castles. Συγκεκριμνα, οι ζοφερς μοναστικς λμνες ψαριν πσω απ το αβαεο λγεται τι ενπνευσαν τη λμνη στο The Turn of the Screw.
     Εν ζοσε στο Λονδνο, συνχισε ν' ακολουθε τη σταδιοδρομα των Γλλων ρεαλιστν, ιδιατερα του Zola. Οι στυλιστικς τους μθοδοι επηρασαν το δικ του ργο τα επμενα τη. Η επιρρο του Χθορν πνω του ξεθριασε στη διρκεια αυτς της περιδου, αντικαταστθηκε απ τους λιοτ και Τουργκνιεφ. Η περοδος 1878-81 εχε τη δημοσευση των The Europeans, Washington Square, Confidence και The Portrait of a Lady. Η περοδος 1882-3 χαρακτηρστηκε απ αρκετς απλειες. Η μητρα του πθανε Γενρη του 1882, εν βρισκτανε στην Ουσινγκτον, σ' εκτεταμνη επσκεψη στις ΗΠΑ. Επστρεψε στο σπτι των γονιν του στο Cambridge, που ταν μαζ και με τα 4 αδλφια για 1η φορ σε 15 τη. Επστρεψε στην Ευρπη μσα του 1882, αλλ γρισε στις ΗΠΑ μχρι το τλος του τους μετ το θνατο του πατρα. Ο Emerson, νας παλις οικογενειακς φλος, πθανε το 1882. Ο αδελφς του Wilkie κι ο φλος του Turgenev πεθνανε κι οι δο το 1883.
     Το 1884, ο James κανε λλη μια επσκεψη στο Παρσι, που συναντθηκε ξαν με τον Zola, τον Daudet και τον Goncourt. Παρακολουθοσε τις σταδιοδρομες των Γλλων ρεαλιστν φυσιοδιφν συγγραφων κι επηρεαζταν λο και πιτερο απ' αυτος. Το 1886, δημοσευσε τους Βοστονζους και τη Πριγκπισσα Casamassima και τα 2 επηρεασμναι απ' τους Γλλους συγγραφες που 'χε μελετσει επιμελς. Η κριτικ αντδραση κι οι πωλσεις τανε φτωχς. γραψε στον Howells τι τα βιβλα εχανε βλψει τη καρριρα του αντ να βοηθσουν επειδ εχαν μεισει την επιθυμα και τη ζτηση για τις παραγωγς μου στο μηδν. Στη διρκεια αυτς της περιδου, γινε φλος με τους Robert Louis Stevenson, John Singer Sargent, Edmund Gosse, George du Maurier, Paul Bourget και Constance Fenimore Woolson. Το 3ο του μυθιστρημα απ' τη 10ετα του 1880 ταν Η τραγικ μοσα. Αν κι ακολουθοσε τα διδγματα του Ζολ στα μυθιστορματ του της 10ετας του '80, ο τνος κι η στση τους εναι πιο κοντ στη μυθοπλασα του Alphonse Daudet. Η λλειψη κριτικς κι οικονομικς επιτυχας για τα μυθιστορματ του στη διρκεια αυτς της περιδου τον οδγησε να δοκιμσει να γρψει για το θατρο. Τα δραματικ του ργα κι οι εμπειρες με το θατρο αναλονται παρακτω.
     Το τελευταο 3μηνο του 1889, για καθαρ κι φθονο κρδος, ρχισε να μεταφρζει το Port Tarascon, τον 3ο τμο των περιπετειν του Daudet του Tartarin de Tarascon. Δημοσιετηκε σε συνχειες στο Harper's Monthly απ τον Ιονιο του 1890, αυτ η μετφραση -που παινθηκε ως ξυπνη απ το The Spectator- δημοσιεθηκε το Γενρη του 1891 απ τους Sampson Low, Marston, Searle &; Rivington. Μετ τη σκηνικ αποτυχα του Guy Domville το 1895, ο James τανε κοντ στην απελπισα κι οι σκψεις του θαντου τονε βασνιζαν. Η κατθλιψ του επιδεινθηκε απ τους θαντους των πιο κοντινν του ανθρπων, συμπεριλαμβανομνης της αδελφς του Αλκης το 1892. ο φλος του Wolcott Balestier το 1891 και Stevenson και Fenimore Woolson το 1894. Ο ξαφνικς θνατος της Woolson Γενρη του 1894 κι οι εικασες αυτοκτονας γρω απ' το θνατ της, ταν ιδιατερα οδυνηρς γι' αυτν. Ο Leon Edel γραψε τι ο απηχος απ' το θνατο της Woolson τανε ττοιος που μπορομε να διαβσουμε να ισχυρ στοιχεο ενοχς και σγχυσης στις επιστολς του κι ακμη πιτερο, σε κενες τις εξαιρετικς ιστορες των επμενων ξι ετν, Ο βωμς των νεκρν και Το θηρο στη ζογκλα.



     Τα τη που δαπανηθκανε σε δραματικ ργα δεν ταν εντελς χαμνα. Καθς προχωροσε στη τελευταα φση της καρριρας του, βρκε τρπους να προσαρμσει δραματικς τεχνικς στη μυθιστορηματικ φρμα. Στα τλη της 10ετας του 1880 και καθ' λη τη 10ετα του 1890, κανε πολλ ταξδια στην Ευρπη. Πρασε μακρ παραμον στην Ιταλα το 1887. Κενη τη χρονι, δημοσευσε τα σντομο μυθιστορματα The Aspern Papers και The Reverberator. 1897-8, μετακμισε στο Rye του Sussex κι γραψε το The Turn of the Screw. Το 1899-00 εχε την κδοση του The Awkward Age και του The Sacred Fount. 1902-4, γραψε τα Φτερ του Περιστεριο, Οι Πρεσβευτς και Το Χρυσ Μπολ.
Το 1904, επισκφθηκε ξαν τις ΗΠΑ κι δωσε διαλξεις για τον Μπαλζκ. Το 1906-10, δημοσευσε το The American Scene κι επιμελθηκε την New York Edition, συλλογ 24 τμων των ργων του. Το 1910, ο αδελφς του William πθανε. Ο Χνρυ εχε μλις ενωθε με τον Γουλιαμ απ μια ανεπιτυχ αναζτηση ανακοφισης στην Ευρπη, σ' αυτ που αποδεχθηκε τι ταν η τελευταα επσκεψ του στις ΗΠΑ (καλοκαρι 1910- Ιολιος 1911) κι ταν κοντ του ταν πθανε.
     Το 1913, γραψε τις αυτοβιογραφες του, A Small Boy & Others, και Notes of a Son & Brother. Μετ το ξσπασμα του Α' Παγκ. Πολ. το 1914, κανε πολεμικ ργο. Το 1915, γινε Βρεττανς πολτης και του απονεμθηκε το Τγμα της Αξας (ΟΜ) το επμενο τος. Πθανε στις 28 Φλεβρη 1916, στο Τσλσι του Λονδνου κι αποτεφρθηκε στο κρεματριο Golders Green. να μνημεο χτστηκε γι 'αυτν στη παλι εκκλησα του Τσλσι. Εχε ζητσει να ταφον οι στχτες του στο νεκροταφεο του Cambridge στη Μασαχουστη. Αυτ δεν ταν νομικ δυνατ, αλλ η σζυγος του William μετφερε λαθραα τις στχτες του σε πλοο και τις πρασε κρυφ απ το τελωνεο, επιτρποντς της να τονε θψει στο οικογενειακ τους τφο.
     Ο Χνρυ απρριπτε τακτικ προτσεις τι θα 'πρεπε να παντρευτε κι αφο εγκαταστθηκε στο Λονδνο, αυτοανακηρχθηκε εργνης. Ο F. W. Dupee, σε αρκετος τμους για την οικογνεια, εχε θεωρα πως ταν ερωτευμνος με τη ξαδλφη του, Mary "Minnie" Temple, αλλ τι νας νευρωτικς φβος για το σεξ τον εμπδιζε να παραδεχτε ττοιες αγπες: "Ο αναπηρισμς του ταν το διο το σμπτωμα κποιου φβου ενδοιασμο ενντια στη σεξουαλικ αγπη απ τη πλευρ του». Ο Dupee χρησιμοποησε να επεισδιο απ τα απομνημονεματα του James, A Small Boy & Others, που εξιστορε νειρο μιας ναπολεντειας εικνας στο Λοβρο, για να παραδειγματσει τον ρομαντισμ του για την Ευρπη, μια ναπολεντεια φαντασωση στην οποα κατφυγε.
     Μεταξ 1953-72, ο Leon Edel γραψε μια σημαντικ 5τομη βιογραφα του, που χρησιμοποησε αδημοσευτες επιστολς κι γγραφα αφο ο Edel πρε την δεια της οικογνειας του. Η απεικνισ του  απ τον ντελ περιελμβανε τη πρταση τι ταν ανραστος ποψη που προτθηκε για 1η φορ απ τον κριτικ Saul Rosenzweig το 1943. Το 1996, ο Sheldon M. Novick δημοσευσε το Henry James: The Young Master, ακολουθομενο απ το Henry James: The Mature Master (2007). Το 1ο προκλεσε ανασττωση καθς αμφισβτησε τη προηγομενη αποδεκτ ννοια της αγαμας, να κποτε γνωστ παρδειγμα στις βιογραφες των ομοφυλοφλων ταν οι μεσες αποδεξεις ταν ανπαρκτες. Ο Νβικ επκρινε επσης τον ντελ τι ακολοθησε την υποτιμημνη φροδικ ερμηνεα της ομοφυλοφιλας ως εδος αποτυχας. Η διαφορ απψεων ξσπασε σε μια σειρ ανταλλαγν μεταξ του Edel (κι αργτερα του Fred Kaplan που συμπλρωσε τον Edel) και του Novick, που δημοσιεθηκαν απ το ηλεκτρονικ περιοδικ Slate, με τον Novick να υποστηρζει τι ακμη κι η πρταση της αγαμας πγε ενντια.

     Μια επιστολ που γραψε ο Τζημς σε μεγλη ηλικα στον Χιου Γουλπολ χει αναφερθε ως ρητ δλωση αυτο. Ο Γουλπολ του ομολγησε τι επιδδεται σε ψηλ τζινκ και ο Τζημς απντησε επιδοκιμζοντς τη: "Πρπει να γνωρζουμε, σο το δυνατν περισστερο, στην μορφη τχνη μας, τη δικ σου και τη δικ μου, για τι πργμα μιλμε -κι ο μνος τρπος για να το ξρεις εναι να 'χεις ζσει & αγαπσει & καταραστε & παραπατσει & απολασει & υποφρει- δεν νομζω τι μετανινω για οτε μα υπερβολ της ευασθητης νιτης μου". Η ερμηνεα του ως ζντας μια λιγτερο αυστηρ συναισθηματικ ζω χει διερευνηθε στη συνχεια κι απ λλους μελετητς. Η συχν ντονη πολιτικ της υποτροφας χει επσης αποτελσει αντικεμενο μελετν. Ο συγγραφας Colm Tóibín χει πει τι η Επιστημολογα της Ντουλπας της Eve Kosofsky Sedgwick κανε σημαντικ διαφορ στην υποτροφα υποστηρζοντας τι πρπει να διαβαστε ως ομοφυλφιλος συγγραφας που η επιθυμα να κρατσει τη σεξουαλικτητ του μυστικ διαμρφωσε το πολυεππεδο στυλ και τη δραματικ τχνη του. Σμφωνα με τον Tóibín, "ττοια ανγνωση απομκρυνε τον James απ τη σφαρα των νεκρν λευκν ανδρν που γραψαν για σικ ανθρπους. γινε σγχρονς μας".
     Οι επιστολς του προς τον ομογεν Αμερικαν γλπτη Hendrik Christian Andersen χουνε προσελκσει πολλ προσοχ. Συνντησε τον 27χρονο ντερσεν στη Ρμη το 1899, ταν τανε 56 ετν και του 'γραψε γρμματα που ταν ντονα συναισθηματικ: "Σε κρατ, αγαπημνο μου αγρι, στην ενδμυχη αγπη μου και βασζομαι στο να με νιθεις -σε κθε παλμ της ψυχς σου". Σ' επιστολ της 6ης Μη 1904, προς τον αδελφ του Γουλιαμ, αναφερτανε στον εαυτ του ως "πντα απελπιστικ γαμος, παρ' λο που ο Χνρυ εναι του σεξογενριου". Το πσο ακριβς θα μποροσε να 'ταν αυτ η περιγραφ εναι αντικεμενο διαμχης μεταξ των βιογρφων του, αλλ οι επιστολς προς τον ντερσεν τανε περιστασιακ οιονε ερωτικς: "Βζω, αγαπητ μου αγρι, το χρι μου γρω σου και νιθω τον παλμ, τσι, σαν να λγαμε, του εξαιρετικο μας μλλοντος και της αξιοθαμαστης προικοδτησς σου".
     Οι πολυριθμες επιστολς του προς τους πολλος νεαρος ομοφυλφιλους νδρες μεταξ των στενν ανδρν φλων του εναι πιο ανοιχτς. Στον ομοφυλφιλο φλο του Howard Sturgis, μποροσε να γρψει: "Επαναλαμβνω, σχεδν αδιακρτως, τι θα μποροσα να ζσω μαζ σου. Εν τω μεταξ, μπορ μνο να προσπαθσω να ζσω χωρς εσνα". Σ' λλη επιστολ του, μετ απ μακρ επσκεψη, αναφρει χαριτολογντας στο "ευτυχισμνο μικρ συνδριο των δο". Σ' επιστολς προς τον Hugh Walpole, επιδικει περπλοκα αστεα και λογοπαγνια για τη σχση τους, αναφερμενος στον εαυτ του ως ελφαντα που "σε πατ τσο καλοπροαρετα" και τυλγει στον Walpole τον "καλοπροαρετο γρικο κορμ του". Οι επιστολς του προς τον Walter Berry που τυπθηκαν απ το Black Sun Press χουν απ καιρ τιμηθε για τον ελαφρς καλυμμνο ερωτισμ τους. Ωστσο, αλληλογραφοσε σ' εξσου υπερβολικ γλσσα με τις πολλς φλες του, γρφοντας, για παρδειγμα, στη συνδελφ του μυθιστοριογρφο Λοσι Κλφορντ: "Αγαπημνη Λοσι! Τι να πω; ταν σε αγαπ τσο πολ, πρα πολ και σε βλπω 9 φορς για μια φορ που βλπω λλους! Επομνως, νομζω τι -αν θλετε να γνει σαφς στη πιο κακ νοημοσνη- σας αγαπ περισστερο απ , τι αγαπ τους λλους". Προς τη φλη του απ τη Να Υρκη Mary Cadwalader Rawle Jones: "Αγαπητ Mary Cadwalader. Σε λαχταρ, αλλ μταια λαχταρ. & η μακρ σιωπ σας ραγζει πραγματικ τη καρδι μου, μυσταγωγε, καταθλβει, σχεδν με ανησυχε, σε σημεο ακμη και να με κνει να αναρωτιμαι αν ο φτωχς ανασθητος και διακεκομμνος γρος Célimare [το κατοικδιο νομα της Jones για τον James] χει κνει κτι, σε κποια σκοτειν υπνοβασα του πνεματος, που χει... σας δωσε μια κακ στιγμ, μια λανθασμνη εντπωση, να χρωματιστ πρσχημα ... πως κι αν εναι αυτ, σε αγαπ τσο τρυφερ σο ποτ. τποτα, μχρι το τλος του χρνου, δεν θα τον αποσπσει ποτ απ σνα, και θυμται κενες τις 11ες ρες του Αγου Ματθαου, κενες τις τηλεφωνικς ματις, ως τις πιο ρομαντικς της ζως του...". Η μακρ φιλα του με την Αμερικανδα μυθιστοριογρφο Constance Fenimore Woolson, που στο σπτι της ζησε αρκετς εβδομδες στην Ιταλα το 1887 και το σοκ κι η θλψη του για την αυτοκτονα της το 1894, συζητονται λεπτομερς στη βιογραφα του Edel και διαδραματζουν κεντρικ ρλο σε μια μελτη του Lyndall Gordon. Ο ντελ υπθεσε τι η Γολσον ταν ερωτευμνη με τον Τζημς κι αυτοκτνησε εν μρει λγω της ψυχρτητς του, αλλ οι βιογρφοι της Γολσον χουν αντιταχθε στον ντελ.

     Ο James εναι μα απ τις σημαντικτερες μορφς της υπερατλαντικς λογοτεχνας. Τα ργα του συχν αντιπαραθτουν χαρακτρες απ τον Παλαι Κσμο (Ευρπη), ενσαρκνοντας ναν φεουδαρχικ πολιτισμ που εναι μορφος, συχν διεφθαρμνος και σαγηνευτικς και απ τον Νο Κσμο (ΗΠΑ), που οι νθρωποι εναι συχν θρασες, ανοιχτο και διεκδικητικο κι ενσωματνουνε τις αρετς της νας αμερικανικς κοινωνας -ιδιατερα τη προσωπικ ελευθερα κι να πιο απαιτητικ ηθικ χαρακτρα. Διερευν αυτ τη σγκρουση προσωπικοττων και πολιτισμν, σε ιστορες προσωπικν σχσεων που η εξουσα ασκεται καλ σχημα. Οι πρωταγωνστρις του τανε συχν νεαρς Αμερικανδες που αντιμετωπζανε καταπεση κακοποηση, πως παρατρησε η γραμματας του Theodora Bosanquet στη μονογραφα της Henry James at Work:

   "ταν βγκε απ το καταφγιο της μελτης του και μπκε στον κσμο και κοταξε γρω του, εδε ναν τπο μαρτυρου, που αρπακτικ πλσματα βυθζανε συνεχς τα νχια τους στη τρεμμενη σρκα καταδικασμνων, ανυπερσπιστων παιδιν του φωτς ... Τα μυθιστορματ του εναι επαναλαμβανμενη κθεση αυτς της κακας, επαναλαμβανμενη και παθιασμνη κκληση για πληρστερη ελευθερα ανπτυξης, χωρς κνδυνο απ απερσκεπτη και βρβαρη ηλιθιτητα".

     Ο Philip Guedalla περιγραψε αστειευμενος 3 φσεις στην ανπτυξη της πεζογραφας του. Xνρυ Α', Χνρυ Β' και Ο Γρος Διεκδικητς κι οι παρατηρητς συχν ομαδοποιον τα ργα μυθοπλασας του σε 3 περιδους. Στα τη μαθητεας του, με αποκορφωμα το αριστοργημα Το πορτρατο μιας κυρας, το φος του ταν απλ κι μεσο (για τα πρτυπα της βικτωριανς γραφς περιοδικν) και πειραματστηκε ευρως με μορφς και μεθδους, γενικ αφηγομενος απ μια συμβατικ παντογνστη ποψη. Οι πλοκς αφορονε γενικ το ρομαντισμ, εκτς απ τα 3 μεγλα μυθιστορματα κοινωνικο σχολιασμο που ολοκληρνουν αυτ τη περοδο. Στη 2η, πως προαναφρθηκε, εγκατλειψε το μυθιστρημα σε συνχειες κι απ' το 1890-7, γραψε διηγματα και θεατρικ. Τλος, στη 3η και τελευταα επστρεψε στο μακροσκελς μυθιστρημα σε συνχειες.
     Ξεκινντας απ τη 2η, αλλ πιο αισθητ στη 3η, εγκατλειπε λο και πιτερο την μεση δλωση υπρ των συχνν διπλν αρνητικν και των πολπλοκων περιγραφικν εικνων. Μεμονωμνες παργραφοι ρχισαν να τρχουνε μα σελδα μετ την λλη, που αρχικ ουσιαστικ θα διαδεχταν αντωνυμες που περιβλλονταν απ σννεφα επιθτων και προθετικν προτσεων, μακρυ απ τις αρχικς αναφορς τους και τα ρματα θ' αναβλλονταν και στη συνχεια θα προηγετο σειρ επιρρημτων. Το συνολικ αποτλεσμα θα μποροσε να 'ναι ζωνταν αναφορ σε σκην πως γνεται αντιληπτ απ ναν ευασθητο παρατηρητ. χει συζητηθε αν αυτ η αλλαγ φους προκλθηκε απ τη μετβασ του απ τη γραφ στην υπαγρευση σε δακτυλογρφο, αλλαγ που 'γινε στη διρκεια της σνθεσης του What Maisie Knew.

     Εστιζοντας ντονα στη συνεδηση των κριων χαρακτρων του, το μεταγενστερο ργο του προμηνει εκτεταμνες εξελξεις στη μυθοπλασα του 20ο αι.. Πργματι, μπορε να επηρασε συγγραφες πως η Βιρτζνια Γουλφ, που χι μνο διβασε μερικ απ τα μυθιστορματ του, αλλ γραψε και δοκμια γι' αυτ. Οι παλιο κι οι σγχρονοι αναγνστες χουνε βρει το στερο φος δσκολο και περιττ. Η φλη του Edith Wharton, που τονε θαμαζε πολ, επε πως ορισμνα αποσπσματα στο ργο του τανε σχεδν ακατανητα. Ο James απεικονστηκε σκληρ απ τον H. G. Wells ως ιπποπταμος που προσπαθοσε με κπο να πρει να μπιζλι που εχε μπει σε μια γωνα του κλουβιο του. Το στυλ του αεμνηστου Τζημς διακωμωδθηκε επιδξια απ τον Μαξ Μπερμπομ στο The Mote in the Middle Distance.


                                    Με τον αδερφ του Γουιλκι

     Πιο σημαντικ για το ργο του συνολικ μπορε να ταν η θση του ως ομογενς και με λλους τρπους ως ξνος, που ζοσε στην Ευρπη. Εν προερχταν απ μεσοαστικς κι επαρχιακς αρχς (ιδωμνες απ την οπτικ γωνα της ευρωπακς ευγενικς κοινωνας), εργστηκε πολ σκληρ για να αποκτσει πρσβαση σε λα τα εππεδα της κοινωνας και τα σκηνικ της μυθοπλασας του κυμανονται απ την εργατικ τξη ως τα αριστοκρατικ και συχν περιγρφουν τις προσπθειες των Αμερικανν της μεσαας τξης να βρονε το δρμο τους στις ευρωπακς πρωτεουσες. Ομολγησε τι πρε μερικς απ τις καλτερες ιδες του απ κουτσομπολι στο τραπζι στα σαββατοκριακα του εξοχικο σπιτιο. Ωστσο, εργστηκε για τα προς το ζην και του λειπαν οι εμπειρες των επιλεγμνων σχολεων, του πανεπιστημου και της στρατιωτικς θητεας, των κοινν δεσμν της αρσενικς κοινωνας. Επιπλον, ταν νδρας που τα γοστα και τα ενδιαφροντα τανε, σμφωνα με τα επικρατοντα πρτυπα της αγγλοαμερικανικς κουλτορας της βικτωριανς εποχς, μλλον θηλυκ και που σκιαζταν απ το σννεφο της προκατληψης που συνδευε ττε κι αργτερα τις υποψες για την ομοφυλοφιλα του. Ο ντμουντ Γουλσον συνκρινε την αντικειμενικτητ του με του Σαξπηρ:

     "Θα ταν κανες σε θση να εκτιμσει καλτερα τον Τζημς αν τον συνκρινε με τους δραματουργος του 17ου αι. -τον Ρασν και τον Μολιρο, που τους μοιζει τσο στη μορφ σο και στην ποψη, ακμη και στον Σαξπηρ, ταν λαμβνονται υπψη οι πιο ακραες διαφορς στο θμα και τη μορφ. Αυτο οι ποιητς δεν εναι, πως ο Ντκενς κι ο Χρντι, συγγραφες μελοδρματος- ετε χιουμοριστικο ετε απαισιδοξοι, οτε γραμματες της κοινωνας πως ο Μπαλζκ, οτε προφτες πως ο Τολστι: ασχολονται απλς με τη παρουσαση συγκροσεων ηθικο χαρακτρα, που δεν ενδιαφρονται να μαλακσουν να αποτρψουνε. Δεν κατηγορονε τη κοινωνα γι' αυτς τις καταστσεις: τις θεωρονε καθολικς κι αναπφευκτες. Δεν κατηγορονε καν το Θε που τους επιτρπει: τους αποδχονται ως συνθκες ζως".

     Πολλς απ τις ιστορες του μπορον επσης να θεωρηθον ως ψυχολογικ πειρματα σκψης σχετικ με την επιλογ. Στον πρλογ του στην κδοση του The American στη Να Υρκη, περιγρφει την εξλιξη της ιστορας στο μυαλ του ως ακριβς ττοια: τη κατσταση ενς Αμερικανο, κποιου ρωμαλου αλλ πουλα σαγηνευμνου και προδομνου, κποιου σκληρ αδικημνου, συμπατριτη, μ' επκεντρο την αντδραση αυτο του αδικημνου νδρα. Το Πορτρατο μιας Κυρας μπορε να 'ναι περαμα για να δομε τι συμβανει ταν μια ιδεαλστρια νεαρ γυνακα γνεται ξαφνικ πολ πλοσια. Σε πολλς απ τις ιστορες του, οι χαρακτρες φανεται να αποτελονε παρδειγμα εναλλακτικν μελλοντικν και δυνατοττων, πως πιο αξιοσημεωτα στο The Jolly Corner, που ο πρωταγωνιστς κι νας σωσας-φντασμα ζουν εναλλακτικς αμερικανικς κι ευρωπακς ζως. Και σε λλες, πως οι Πρεσβευτς, νας μεγαλτερος Τζημς φανεται να θεωρε στοργικ τον δικ του νετερο εαυτ που αντιμετωπζει μια κρσιμη στιγμ.
     Η πρτη περοδος της μυθοπλασας του, που συνθως θεωρεται τι κορυφθηκε με το Πορτρατο μιας Κυρας, επικεντρθηκε στην αντθεση μεταξ Ευρπης κι ΗΠΑ. Το φος αυτν των μυθιστορημτων εναι γενικ απλ κι αν και προσωπικ χαρακτηριστικ, εντς των καννων της μυθοπλασας του 19ου αι.. Ο Roderick Hudson (1875) εναι νας Künstlerroman που παρακολουθε την ανπτυξη του χαρακτρα του ττλου, ενς εξαιρετικ ταλαντοχου γλπτη. Αν και το βιβλο δεχνει κποια σημδια ανωριμτητας -αυτ ταν η 1η σοβαρ προσπθει του σε  μυθιστρημα μεγλου μκους- χει προσελκσει ευνοκ σχλια λγω της ζωντανς συνειδητοποησης των 3 κριων χαρακτρων: Roderick Hudson, εξαιρετικ προικισμνος αλλ' ασταθς κι αναξιπιστος. Rowland Mallet, ο περιορισμνος αλλ πολ πιο ριμος φλος και προσττης του Roderick κι η Christina Light, μα απ τις πιο γοητευτικς και τρελλς femmes fatales του James. Το ζευγρι των Hudson και Mallet θεωρεται πως αντιπροσωπεει τις 2 πλευρς της φσης του: τον εξωφρενικ ευφνταστο καλλιτχνη και τον μελαγχολικ ευσυνεδητο μντορα.



     Στο The Portrait of a Lady (1881), ολοκλρωσε τη 1η φση της καρριρας του με μυθιστρημα που παραμνει το πιο δημοφιλς κομμτι μακρς μυθοπλασας του. Η ιστορα εναι μιας πνευματδους νεαρς Αμερικανδας, της Isabel Archer, που προσβλλει το πεπρωμνο της και το βρσκει συντριπτικ. Κληρονομε να μεγλο χρηματικ ποσ και στη συνχεια πφτει θμα μακιαβελικν δολοπλοκιν απ 2 Αμερικανος. Η αφγηση διαδραματζεται κυρως στην Ευρπη, ειδικ στην Αγγλα και την Ιταλα. Γενικ θεωρεται ως το αριστοργημα της πριμης φσης του, Το πορτρατο μιας κυρας περιγρφεται ως να ψυχολογικ μυθιστρημα, που εξερευν το μυαλ των χαρακτρων του, και σχεδν ργο κοινωνικν επιστημν, εξερευνντας τις διαφορς μεταξ Ευρωπαων κι Αμερικανν, τον παλι και τον νο κσμο.
     Η 2η περοδος που εκτενεται απ τη δημοσευση του The Portrait of a Lady μχρι τα τλη του 19ου αι., περιλαμβνει λιγτερο δημοφιλ μυθιστορματα, συμπεριλαμβανομνου του The Princess Casamassima, που δημοσιεθηκε σειριακ στο The Atlantic Monthly το 1885-6, και The Bostonians, που δημοσιεθηκε σειριακ στο The Century την δια περοδο. Αυτ η περοδος χαρακτρισε επσης τη περφημη γοτθικ νουβλα του, The Turn of the Screw (1898).
     Η 3η περοδος φτασε στο σημαντικτερο επτευγμ της σε 3 μυθιστορματα που δημοσιεθηκαν μλις στις αρχς του 20ο αι.: The Wings of the Dove (1902), The Ambassadors (1903) και The Golden Bowl (1904). Ο κριτικς F.O. Matthiessen αποκλεσε αυτ τη 3λογα τη μεγλη φση του James κι αυτ τα μυθιστορματα χουνε σγουρα λβει ντονη κριτικ μελτη. Το 2ο απ τα βιβλα, Τα φτερ του περιστεριο, τανε το 1ο που εκδθηκε επειδ δεν τανε σε συνχειες. Αυτ το μυθιστρημα αφηγεται την ιστορα της Milly Theale, μιας Αμερικανδας κληρονμου που χτυπθηκε απ μια σοβαρ ασθνεια και τον αντκτυπ της στους ανθρπους γρω της. Μερικο απ' αυτος γνονται φλοι με τη Milly με ντιμα κνητρα, εν λλοι εναι πιο ιδιοτελες. Ο James δλωσε στα αυτοβιογραφικ βιβλα του πως η Milly βασστηκε στη Minny Temple, την αγαπημνη του ξαδλφη, που πθανε σε νεαρ ηλικα απ φυματωση. Επε τι προσπθησε στο μυθιστρημα να τυλξει τη μνμη της στην ομορφι και την αξιοπρπεια της τχνης.
     Σε αρκετ σημεα της καρριρας του, γραψε θεατρικ ργα, ξεκινντας με μονπρακτα που γρφτηκαν για περιοδικ το 1869 και το 1871 και μια δραματοποηση της δημοφιλος νουβλας του Daisy Miller το 1882. Απ το 1890 ως το 1892, χοντας λβει να κληροδτημα που τον απελευθρωσε απ την κδοση περιοδικν, κανε μια εππονη προσπθεια να πετχει στη σκην του Λονδνου, γρφοντας μισ ντουζνα ργα, απ τα οποα μνο να, μια δραματοποηση του μυθιστορματς του The American, παρχθηκε. Αυτ το ργο παχτηκε αρκετ χρνια απ περιοδεοντα θασο ρεπερτορου κι εχε αξιοσβαστη πορεα στο Λονδνο, αλλ δεν κρδισε πολλ χρματα. Τ' λλα ργα που γρφτηκαν εκενη την εποχ δεν εχαν επιτυχα.
     Το 1893, ωστσο, ανταποκρθηκε σε ατημα του ηθοποιο-μνατζερ Τζορτζ Αλεξντερ για να σοβαρ ργο για τα εγκανια του ανακαινισμνου θετρου του Αγου Ιακβου κι γραψε να μεγλο δρμα, το Guy Domville, που παργαγε ο Αλξανδρος. Μια θορυβδης αναταραχ προκυψε τη νχτα των εγκαινων, στις 5 Γενρη 1895, με σφριγμα απ το θεωρεο, ταν κανε την υπκλισ του μετ τη τελικ αυλαα κι ο συγγραφας ταν αναστατωμνος. Το ργο λαβε μτρια καλς κριτικς κι εχε μτρια πορεα 4 εβδομδων πριν αποσυρθε για να ανοξει ο δρμος για το The Importance of Being Earnest του Oscar Wilde, ποο ο Alexander πστευε τι θα 'χε καλτερες προοπτικς για την επμενη σεζν.
     Μετ το γχος και την απογοτευση αυτν των προσπαθειν, ο Τζημς επμεινε τι δεν θα γραφε λλα για το θατρο, αλλ μσα σε λγες εβδομδες συμφνησε να γρψει θεατρικ για την λεν Τρι. Αυτ γινε το μονπρακτο Summersoft, που αργτερα ξαναγραψε σε διγημα, Covering End και στη συνχεια επεκτθηκε σε πλρες ργο, The High Bid, που 'χε σντομη προβολ στο Λονδνο το 1907, ταν ο James κανε μια λλη συντονισμνη προσπθεια να γρψει για τη σκην. γραψε 3 να θεατρικ, που 2 απ' αυτ τανε σε παραγωγ ταν ο θνατος του Εδουρδου Ζ ́ στις 6 Μη 1910 βθισε το Λονδνο στο πνθος και τα θατρα κλεσαν. Αποθαρρυμνος απ τη κλονισμνη υγεα και το γχος της θεατρικς εργασας, ο Τζημς δεν ανανωσε τις προσπθεις του στο θατρο, αλλ ανακκλωσε τα ργα του ως επιτυχημνα μυθιστορματα. Η Κατακραυγ ταν μπεστ σλερ στις ΗΠΑ ταν εκδθηκε το 1911. Στη περοδο 1890-3, ταν ασχολθηκε περισστερο με το θατρο, γραψε πολλς θεατρικς κριτικς και βοθησε την Ελζαμπεθ Ρμπινς κι λλους να μεταφρσουνε και να παργουνε τον ψεν για 1η φορ στο Λονδνο.



     Ο Leon Edel υποστριξε στη ψυχαναλυτικ βιογραφα του πως ο James τανε τραυματισμνος απ το σλο που 'κανε ο Guy Domville κι τι το βθισε σε παρατεταμνη κατθλιψη. Τα επιτυχημνα μεταγενστερα μυθιστορματα, κατ την ποψη του Edel, τανε το αποτλεσμα ενς εδους αυτοανλυσης, που εκφρστηκε στη μυθοπλασα, που τον απελευθρωσε εν μρει απ τους φβους του. λλοι βιογρφοι και μελετητς δεν χουν αποδεχθε αυτ την αφγηση, με πιο κοιν ποψη να 'ναι αυτ του F.O. Matthiessen, που γραψε: "Αντ να συνθλιβε απ τη κατρρευση των ελπδων του [για το θατρο]... νιωσε μιαν αναζωπρωση νας ενργειας".
     Πρα απ τη μυθοπλασα του, ταν απ' τους σημαντικτερους κριτικος λογοτεχνας στην ιστορα του μυθιστορματος. Στο κλασσικ δοκμι του The Art of Fiction (1884), επιχειρηματολγησε κατ των καμπτων συνταγν σχετικ με την επιλογ του θματος και της μεθδου θεραπεας απ τον μυθιστοριογρφο, υποστριξε πως η ευρτερη δυνατ ελευθερα στο περιεχμενο κι η προσγγιση θα βοηθοσε στη διασφλιση της συνεχιζμενης ζωτικτητας της αφηγηματικς μυθοπλασας. γραψε πολλ κριτικ ρθρα γι' λλους μυθιστοριογρφους. Χαρακτηριστικ εναι η μελτη του για τον Nathaniel Hawthorne, που 'χει γνει αντικεμενο κριτικς συζτησης. Ο Richard Brodhead πρτεινε τι η μελτη ταν εμβληματικ του αγνα του James με την επιρρο του Hawthorne κι τανε προσπθεια να τεθε ο γηραιτερος συγγραφας σε μειονεκτικ θση. Ο Γκρντον Φριζερ, εντωμεταξ, πρτεινε τι η μελτη ταν μρος μιας πιο εμπορικς προσπθειας του Τζημς να συστσει τον εαυτ του στους Βρεττανος αναγνστες ως φυσικ διδοχο του Χθορν. ταν ο Τζημς συγκντρωσε την κδοση της μυθοπλασας του στη Να Υρκη στα τελευταα του χρνια, γραψε μια σειρ προλγων που υπβαλαν το δικ του ργο σε αναζτηση, περιστασιακ σκληρ κριτικ. Στα 22 του, γραψε το The Noble School of Fiction για το 1ο τεχος του The Nation το 1865. γραψε, συνολικ, πνω απ 200 δοκμια και κριτικς βιβλων, τχνης και θετρου για το περιοδικ.
     Για το μεγαλτερο μρος της ζως του, τρεφε φιλοδοξες για επιτυχα ως θεατρικς συγγραφας. Μεττρεψε το μυθιστρημ του Ο Αμερικανς σ' να θεατρικ που γνρισε μτριες αποδσεις στις αρχς της 10ετας του 1890. Συνολικ, γραψε 12 θεατρικ, που τα περισστερα δεν καναν επιτυχα. Το δρμα κοστουμιν του Guy Domville απτυχε καταστροφικ τη νχτα των εγκαινων το 1895. Στη συνχεια, εγκατλειψε σε μεγλο βαθμ τις προσπθεις του να κατακτσει τη σκην κι επστρεψε στη μυθοπλασα. Στα Τετρδι του, υποστριξε τι το θεατρικ του περαμα ωφλησε τα μυθιστορματα και τα παραμθια, βοηθντας τον να δραματοποισει τις σκψεις και τα συναισθματα των χαρακτρων του. Παργαγε μια μικρ ποστητα θεατρικς κριτικς, συμπεριλαμβανομνων των εκτιμσεων του ψεν. Με τα ποικλα καλλιτεχνικ ενδιαφροντ του, γραψε περιστασιακ για τις εικαστικς τχνες. γραψε ευνοκ αξιολγηση του John Singer Sargent, ενς ζωγρφου που η κριτικ θση χει βελτιωθε σημαντικ απ τα μσα του 20ο αι.. γραψε επσης μερικς φορς γοητευτικ, μερικς φορς μελαγχολικ ρθρα για διφορα μρη που 'ζησε   επισκφθηκε. Τα ταξιδιωτικ του βιβλα περιλαμβνουνε τις Ιταλικς ρες (παρδειγμα της γοητευτικς προσγγισης) και την Αμερικανικ Σκην (απ τη πλευρ της μελαγχολας).



     Ο Χνρυ ταν απ τους μεγλους επιστολογρφους οποιασδποτε εποχς. Σζονται περισστερες απ 10.000 προσωπικς επιστολς και πνω απ 3.000 χουν εκδοθε σε μεγλο αριθμ συλλογν. Μια πλρης κδοση των επιστολν του ρχισε να δημοσιεεται το 2006, σ' επιμλεια των Pierre Walker και Greg Zacharias. Απ το 2014, χουν εκδοθε 8 τμοι, που καλπτουνε τη περοδο 1855-80. Οι ανταποκριτς του περιελμβαναν σγχρονους πως ο Robert Louis Stevenson, η Edith Wharton κι ο Joseph Conrad, μαζ με πολλος λλους στον ευρ κκλο φλων και γνωστν του. Το περιεχμενο των επιστολν κυμανεται απ ασμαντα ως σοβαρς συζητσεις για καλλιτεχνικ, κοινωνικ και προσωπικ θματα. Πολ αργ στη ζω του, ξεκνησε σειρ αυτοβιογραφικν ργων: A Small Boy & Others, Notes of a Son & Brother και το ημιτελς The Middle Years. Αυτ απεικονζουνε την ανπτυξη κλασσικο παρατηρητ που ενδιαφερταν με πθος για την καλλιτεχνικ δημιουργα, αλλ τανε κπως επιφυλακτικς στο να συμμετχει πλρως στη ζω γρω του.
     Το ργο του παρμεινε σταθερ δημοφιλς στο περιορισμνο ακροατριο των μορφωμνων αναγνωστν που τους μλησε στη διρκεια της ζως του και παρμεινε σταθερ στον καννα, αλλ μετ το θνατ του, ορισμνοι Αμερικανο κριτικο, πως ο Van Wyck Brooks, εκφρσαν εχθρτητα για τον μακροχρνιο εκπατρισμ του και τη τελικ πολιτογρφησ του ως Βρετταν. λλοι κριτικο, πως ο Ε. Μ. Φρστερ, παραπονεθκανε γι' αυτ που εδαν ως τσιγκουνι του στην αντιμετπιση του σεξ κι λλου πιθανς αμφιλεγμενου υλικο, απρριψαν το στερο φος του ως δσκολο και σκοτειν, βασιζμενοι σε μεγλο βαθμ σ' εξαιρετικ μεγλες προτσεις κι υπερβολικ λατινικ γλσσα. "Ακμη και στη διρκεια της ζως του", εξηγε ο μελετητς Χιζελ Χτσινσον, "ο Τζημς εχε τη φμη ενς δσκολου συγγραφα για ξυπνους αναγνστες". Ο σκαρ Ουιλντ τον επκρινε επειδ γραψε μυθοπλασα σαν να ταν να οδυνηρ καθκον.Ο Vernon Parrington, συνθτοντας καννα της αμερικανικς λογοτεχνας, τονε καταδκασε γιατ εχε αποκοπε απ την Αμερικ. Ο Μπρχες γραψε γι' αυτν: "Παρ τους ενδοιασμος και τις λεπτς πολυπλοκτητες του Τζημς, το ργο του πσχει απ 'να σημαντικ ελττωμα: την απουσα ζως" κι η Γουλφ, γρφοντας στον Lytton Strachey, ρτησε: "Παρακαλ πετε μου τι βρσκετε στον Henry James ... χω τα ργα του εδ και διαβζω, και δεν μπορ να βρω τποτα λλο παρ ελαφρς χρωματισμνο ροδνερο, αστικ και κομψ, αλλ χυδαο και χλωμ πως ο Walter Lamb. Υπρχει πραγματικ κποιο νημα σε αυτ";
     Ο μυθιστοριογρφος W. Somerset Maugham γραψε, "Δεν γνριζε τους γγλους πως νας γγλος τους γνωρζει ενστικτωδς κι τσι οι αγγλικο χαρακτρες του δεν ακογονται ποτ αληθινο" κι υποστριξε, "Οι μεγλοι μυθιστοριογρφοι, ακμη και στην απομνωση, χουνε ζσει τη ζω με πθος. Ο Τζημς αρκστηκε να το παρατηρσει απ να παρθυρο". Ο Maugham γραψε, ωστσο, "Το γεγονς παραμνει τι αυτ τα τελευταα μυθιστορματ του, παρ την εξωπραγματικτητ τους, κνουν λα τ' λλα μυθιστορματα, εκτς απ τα καλτερα, δυσανγνωστα". Ο Colm Tóibín παρατρησε τι ο James "ποτ δεν γραψε πραγματικ για τους γγλους πολ καλ. Οι αγγλικο χαρακτρες του δεν δουλεουν για μνα".



     Παρ τις επικρσεις αυτς, εκτιμται τρα για το ψυχολογικ κι ηθικ ρεαλισμ του, την αριστοτεχνικ δημιουργα του χαρακτρα του, το χαμηλν τνων αλλ παιχνιδιρικο χιομορ και τη σιγουρι στη γνση της γλσσας. Στο βιβλο του 1983, The Novels of Henry James, ο Edward Wagenknecht προσφρει μια εκτμηση που απηχε αυτ της Theodora Bosanquet: "Για να 'ναι εντελς σπουδαο", γραψε ο Χνρυ σε πριμη κριτικ, "να ργο τχνης πρπει ν' ανυψσει τη καρδι", και τα δικ του μυθιστορματα το κνουν αυτ εξαιρετικ. Περισστερα απ 60 τη μετ το θνατ του, ο μεγλος μυθιστοριογρφος που μερικς φορς δλωνε τι δεν εχε απψεις στκεται τετραγωνικς στη μεγλη χριστιανικ ανθρωπιστικ και δημοκρατικ παρδοση. Οι νδρες κι οι γυνακες που, στο αποκορφωμα του Β' Παγκ. Πολ., εισβαλαν στα καταστματα μεταχειρισμνων για τα εξαντλημνα βιβλα του ξρανε περ τνος πρκειται. Γιατ κανες συγγραφας δεν ψωσε ποτ μια πιο γενναα σημαα που λοι σοι αγαπον την ελευθερα θα μποροσαν να προσκολληθον.
     Ο William Dean Howells εδε τον James σαν εκπρσωπο νας ρεαλιστικς σχολς λογοτεχνικς τχνης, που σπασε την αγγλικ ρομαντικ παρδοση που συνοψζεται στα ργα των Dickens και William Thackeray. Ο Χουελς γραψε πως ο ρεαλισμς βρκε "το κριο παρδειγμ του στον κ. Τζημς. Μυθιστοριογρφος δεν εναι, σμφωνα με τη παλι μδα, με οποιαδποτε λλη μδα εκτς απ τη δικ του". Ο F.R. Leavis υπερασπστηκε τον James ως μυθιστοριογρφο καθιερωμνης υπεροχς στο The Great Tradition (1948), υποστηρζοντας τι Το Πορτρατο μιας Κυρας κι Οι Βοστονζοι ταν τα 2 πιο λαμπρ μυθιστορματα στη γλσσα. Εκτιμται τρα ως δεξιοτχνης της ποψης που προθησε τη λογοτεχνικ μυθοπλασα επιμνοντας να δεχνει, χι να λει, τις ιστορες του στον αναγνστη.
     
Κποιοι ρωτες δεν εναι παρ απλρωτα γραμμτια στους αινες. Κανες ποτ και πουθεν στην ιστορα του ανθρπινου εδους, παρ' λ' αυτ, δε γλτωσε απ τους τοκιστς της καρδις. Μπορες να τρξεις, αν το θες. Τρξε μλια μακρι, εκε που νομζεις πως οι σκις τους οτε σε αφορον, οτε σ’ αγγζουνε πια, μα δεν μπορες σε καμμα περπτωση να παραμενεις επ' πειρον κρυμμνος. Οι αναμνσεις, να ξρεις, θα σε βρουν, και μια ωραα πρωα οι συνπειες των πρξεν σου θα σου χτυπσουνε τη πρτα υπενθυμζοντας κθε εκκρεμ συναισθηματικ οφειλ σου. Τρξε ξαν. Προς τα πσω αυτν τη φορ. Μια αντερη δναμη σε θλγει. Μια ατλεια γεμτη τελειτητες, η αγπη και μνο αυτ, εναι ες αε σε θση να απομαγνητοφωνσει τις επιλογς σου. Να σπσει σε χλια κομμτια το εγ σου και να σε οδηγσει στην αλθεια που τσο φοβσαι να αντικρσεις.
     Φλωρεντα, 5 Απρλη 1874, νας γγλος επιστρφει μετ απ 25 τη στη πλη που 'ζησε το σφοδρτερο απ τα πθη του. Κενο που ναυγησε στα νερ της σιωπς, της ασυνεννοησας, της απομκρυνσης και μιας σειρς χαμνων ευκαιριν. Η γυνακα που αγπησε ενντια σ' λα τα πρπει του νου, δεν ζει πια. Μα ακμα κι τσι κλονζει συθμελα τη ψυχικ του ηρεμα, τη κατασταλαγμνη σνεση των 50 ετν του, τη σιγουρι πως η ευτυχα τις περισστερες φορς εναι γριο αποδημητικ πουλ. Αυτ κανε πντα η κμισσα Σλβι. πιανε στη φκα της ομορφις της τη λογικ, τη ψυχ, το εναι του. Μεττρεπε με μια φλογερ ματι της να κτι με γωνες σε λεο στρογγυλ τποτα κι ο ρωτς της μοιαζε με εκστρατεα βασισμνη στη παραπλνηση. Ωστσο, σο ταν ικαν να κλεσει το διβολο σ' να μπουκλι και να τονε παρακολουθε με εκνευριστικ ηδυπθεια να παθανει ασφυξα, λλο τσο ξερε ν' αγαπ αδυσπητα κι ολοκληρωτικ τον γγλο στρατιωτικ. Μα με τρπο που ανκαθεν το δημιουργοσε αμφιβολες και πανικ σε κθε αντκρυσμα, χδι και φιλ. Με τρπο που θυμζει σ' σους το ξεχνον, τι η βαθει ματι των γυναικν εκφρζει σα αποσιωπον οι καμπλες κι τι να κλειδωμνο συρτρι με μυστικ και ντοκουμντα λαγοκοιμται στο δεξ ημισφαριο του στθους τους.
     Τον διο τρπο κληροδτησε στην κρη της, τη μοιραα κμισσα Σκαραμπλι και τρα στη θση του γγλου στρατιωτικο κι αφηγητ αυτς της συναρπαστικς ιστορας του Χνρυ Τζημς, βρσκεται νας λλος νεαρς που λυνει σιωπηρ απ πθο. Ο αφηγητς νιθει την ανγκη να τονε καθοδηγσει, παρ τις αντιστσεις του κι απ τις δικς του ερωτικς θεομηνεες να τονε διδξει λα σα αγνοε. μως εναι γεγονς πως πντοτε δυσκολεομαστε να πιστψουμε αυτ που αν τα πιστψουμε θα μας τσακσουνε τα φτερ. πως επσης ισχει και το τι εναι πιο εκολο να εξαπατσεις τους ανθρπους, παρ να τους πεσεις πως χουν εξαπατηθε. Στο "Ημερολγιο ενς πενηντρη", ο Τζημς καταγρφει ναυγια αγπης που οι διοι οι καπετνιοι τους οδηγσανε σ' υφλους κυνισμο. Μελετ το παρελθν στε να εξηγσει το παρν και να ορσει το μλλον κι πως ο Ουγκ, βλπει στο βλμμα των νων φλγα και στων γρων το φως. Μσα απ ημερολογιακς σημεισεις του αφηγητ του, ο Αμερικανς μυθιστοριογρφος κι νας εκ των βασικν εκφραστν του λογοτεχνικο ρεαλισμο, συνθτει να διαχρονικ μυθοπλαστικ σμπαν, ποιο λοι χουν ενοτε φιλοξενηθε.



     Ο Χνρυ που γνφει απ' τη περοπτη θση του στην ελτ των δημιουργν του 19ου αι., γρφει επσης για σα τον απασχολονε πνω στην ανγνωση και τη συγγραφ. Στο δοκμι του Η Τχνη της Μυθοπλασας θα εξερευνσει με συνπεια κι ακπαστη περιργεια λα σα συνιστονε τον μαγικ κσμο του μυθιστορματος. Για 'κενον μυθιστρημα εναι η προσωπικ κι μεση εντπωση της ζως κι η αξα του γκειται στην νταση της συγκεκριμνης εντπωσης. Ο Αμερικανς που 'ζησε 53 τη στην Αγγλα, τονζει πως το διβασμα εναι η γυμναστικ του νου, πως η καλ αφηγηματικ δουλει δε σταματ στη δικ μας ανγνωση, μα και σε μια υποτυπδη αση των τραυματισμνων μας εσωψχων. Επιμνει πως πρπει κανες πντα να γρφει στηριζμενος λιγτερο σε καννες και πιτερο στις δικς του εμπειρες. Δηλαδ ποιος επιχειρε να βγλει να βιβλο, πρπει να 'ναι ο διος βιβλο κι εντς του να σκζουνε διαρκς πυροτεχνματα ανεπωτων ιστοριν κι επεισοδων. Μνον τσι θα προκπτουν νθρωποι στο κσμο που θα ονειρεονται για τον εαυτ τους το ανπαρκτο επγγελμα του μανιδους αναγνστη.
     Ο Τζημς που λκεται στα δικ του αφηγηματικ δατα απ γοητευτικος μα σκοτεινος Ευρωπαους χαρακτρες, αλλ κι απ διαφανες και συντηρητικος Αμερικανος, εντοπζει ομοιτητες ανμεσα στην εικαστικ και τη συγγραφ. λλωστε η διαγεια των ιδεν τους αποτελε κι απδειξη της ωριμτητς τους, πως αναφρει. Δε διαβζει απλς τους συναδλφους, αλλ τους αναλει, διαχωρζει τη μυθιστορα απ' αυτ που λοι αποκαλομε μυθιστρημα. Αλθεια, γνωρζατε τι η αληθοφνεια ελλεπει απ' τη 1η κι επιδικεται στο 2ο; Γνωρζατε πως η ιστορα εναι το παν; Πως δεν χει σημασα τποτε λλο εκτς απ μεγλα επεισδια κι ικανος ρωες να τα διαχειριστον; Λει κι επαναλαμβνει στο δοκμι του τι εκδδονται διαρκς να βιβλα που εμποδζουνε τον αναγνστη να ασχοληθε με τα παλι, πως σε κποια το μεζον πρβλημα εναι η μεγλη απσταση του εξωφλλου απ το οπισθφυλλο και πως αν εναι να γρψεις, πρπει να ξρεις και να ελσσεσαι με μαεστρα στο ψμμα. Για τον ντρα που λτρεψε την ιμπρεσιονιστικ ζωγραφικ, γι' αυτ τον αληθιν πολτη του κσμου, η λογοτεχνα εναι μνον αυτ: να γρφεις επειδ χεις κτι να πεις. Και να διαβζεις επειδ αυτ εναι το μεγαλτερο χρισμα. Μ' λλα λγια, η Λογοτεχνα μας ανκει με τον ναν με τον λλο τρπο. 
     Η περπτωση Τζημς εναι η περπτωση κενου του δημιουργο που ακροβατε ανμεσα στην μπνευση και τον αγνα για προσωπικ καταξωση μες απ την επιβεβαωση πως παρ την αριστοκρατικ του καταγωγ χει τις ανησυχες του λογοτχνη και πασχζει στην υπηρεσα αυτο του ρλου. Θα μποροσε να αποκαλεται μεγμα αρσενικς Τζιν στεν κι Αγκθα Κρστι. Δεν ταν μως τποτε απ τα δο, ο διος δεν ταυτστηκε με κανναν. Εχε πολλς προσλαμβνουσες και κανες θα 'βρισκε στη γραφ του επιρρος απ τον μεγλο Ντκενς. Πολιτογραφημνος Βρεττανς αν και γεννημνος στις ΗΠΑ, που εγκατλειψε, κατγραψε πολλς φορς με γερ δση ειρωνεας τη ζω στην Βρεττανα των αρχν του 20ου αι. μες απ σκηνς εκκεντρικς, μυστηριδεις κι αλλοπρσαλλες. Η εικνα στο χαλ, ργο σαφς αμφιλεγμενο και περπλοκο ως προς τη σλληψ του μας αφνει με σωρ ρωτματα να αιωρονται για τους λγους που τον οδγησαν να γρψει κτι ττοιο. Αυτ πως κι η Δετερη ευκαιρα, διγημα λιγτερο γνωστ, εναι αποτελσματα των προβληματισμν που 'νιωθε απναντι στον διο του τον εαυτ, αυτ την αναη πλη με τα γραπτ του. Δχθηκε πολλς κριτικς απ κριτικος λογοτεχνας και πρτα απ' λα αμφισβτησε ο διος τον εαυτ του γιατ η ιδιοσυγκρασα του ως ανθρπου τανε ττοια που ασφυκτιοσε στο διο του το εγ, νιωθε -για να χρησιμοποισω και τον ττλο ενς απ τα πιο δημοφιλ του ργα- Θηρο στη ζογκλα.

     Οι ιστορες του εναι καταγραφ ηθογραφικ του καιρο του και μωσακ ανλυσης χαρακτρων και προσπων. Τα πρσωπα που πρωταγωνιστον στις ιστορες που υφανει με περπλοκους κμπους και περτεχνο δσιμο εναι νθρωποι απ τις αντερες τξεις της αγγλικς κοινωνας που εμμσως πλην σαφς κατακρνει για τις ανφελες κι ανοσιες πολλς φορς δραστηριτητες κι ενασχολσεις. ντριγκες, αντιπαλτητες, ρωτες φλογερο, πολιτικς αντιπαραθσεις, ντονος ανταγωνισμς σ' λα τα εππεδα, συζητσεις επ συζητσεων σε σαλνια αριστοκρατικ που ο διος παρευρισκταν, αν και δεν τανε φανατικς τους. λ' αυτ χουνε τη περοπτη θση τους στον κσμο του. Αυτς ο αρχοντικς κριος με τη κομψ ενδυμασα, εχε μσα του το δαιμνιο του ανθρπου που θτει εαυτν ενπιον της ανκρισης του κοινο σως με μα διθεση να εξιλεωθε για τα δικ του σφλματα. Ο ζρα Πουντ γραψε το εξς: "Η δουλει του καλλιτχνη εναι να κνει την ανθρωπτητα να συνειδητοποιε τον εαυτ της". Στη περπτωσ του αυτ γινε κι αυτ η φρση ταιριζει απλυτα στο ργο του, που μεταξ πονηρν κυριν κι αξιτιμων προσωπικοττων γρφει αυτ τα ανορθδοξα βιβλα. Μπως τελικ η πορεα του δημιουργο για πραγμτωση στχων δεν περν μες απ ναν ανφορο δσβατο γεμτο εμπδια; Εξλλου, τι αξα θα 'χε η αποστολ του αν ο δρμος τανε στρωμνος σα χαλ; Τα δσκολα εναι τα ωραα!
     O Χνρυ συγκαταλγεται χωρς αμφιβολα στους εξχοντες αφηγητς κι αναλυτς της κοινωνας του 19ου αι. μ' αυτ τη πολ ιδιατερη ματι που προσεγγζει το θμα νθρωπος και τη ψυχολογα του. Με βιβλα πως το Θηρο στη ζογκλα, οι Ευρωπαοι, οι Βοστονζες κι ο Αμερικανς, φησε το μοναδικ στγμα του και μεταλαμπδευσε αυτ στις επμενες γενις συγγραφων του 20ου αι. Συγγραφας βαθι μοναχικς αλλ κι επιλεκτικ κοινωνικς, περιγραψε τις προσωπικς του ανησυχες εγεροντας θματα καλλιτεχνικς φσης και ρλου του δημιουργο στην δια τη κοινωνα που ντλησε στοιχεα για να τη ψυχογραφσει.



     Ο διος μοιζει να βρσκεται πσω απ τον πρωταγωνιστ του, κριτικ λογοτεχνας, που στο στμα του βζει λ' αυτ τα λγια, που ο διος επιθυμε να εκστομσει με στχο τη κακοπροαρετη κι επιτηδευμνη κριτικ λογοτεχνας. Ποις ο ρλος του κριτικο και ποια τα περιθρια κριτικς του σ' ργο που δεν εναι δικ του αλλ επιθυμε να το αναλσει; Πσο σγουρος εναι ο διος για το ργο του και πσο γνωρζει τελικ το διο του το μυστικ που τελικ μπορε να τον οδηγσει στην απλυτη αναγνριση, εφ' σον αυτ υπρχει στα αλθεια; Εναι πολ καυστικς κι αιχμηρς ταν τοποθετε τον περφανο κριτικ να κυνηγ σκις και φαντσματα, μυστικ και κρυμμνους θησαυρος, εικνες και λξεις χωρς κανν αποτλεσμα. Πρκειται στη πραγματικτητα για ουτοπικ παιχνδι, για χαμνη μχη κι λη η αφγηση εκε επικεντρνεται με δεξιοτεχνα, φαντασα αλλ και σαρκαστικ διθεση προς τον νθρωπο που θεωρε πως μπορε να δοκιμσει τη τχη του στη προσπθεια ν' ανακαλψει τον τροχ που κινε το νου του συγγραφα. Πολλς φορς οτε ο διος ο συγγραφας δεν εναι σε θση να κατανοσει τον διο του τον εαυτ και τα γραπτ του, πς εναι δυνατν να μπορσει ο κριτικς να μεταφρσει, να ερμηνεσει και ν' αποδσει τις σκψεις του συγγραφα με απλυτη επιτυχα; ρα στο μνο που μπορε να ελπζει ο κριτικς και μες απ' τα δια τα λεγμεν του, εναι να 'ρθει σο πιο κοντ γνεται στο δημιουργ, ν' αντλσει στοιχεα για τον διο, να δσει κποια οπτικ γωνα, μα πτυχ, δεγμα και ψγμα της μπνευσς του. Το εγχερημα του κριτικο απαιτε τλμη και θρρος, χι θραστητα κι αφλεια. Ττε ο κριτικς οφελει ν' αποχωρε ικανοποιημνος απ το δικ του ργο που με ποια μσα μποροσε, επιτλεσε. Κενος δεν θα 'ναι παρ νας μικρς συγγραφας μπρος στον μεγλο, απλς εργτης, χαρομενος που εργστηκε με τιμιτητα και ζλο. Η τχνη εναι πνω απ τον ρωτα κι απ τον κθε λογς πειρασμ μπως το πεπρωμνο του συναισθματος φυγεν αδνατον; Η καλλιτεχνικ δημιουργα και το ργο οφελει να διαγρφει και να χαρσσει δικ της δρμο μακρυ απ παρεισδοντα εμπδια κι ανακλσεις ο δρμος του πθους και της ανγκης του καλλιτχνη για ερωτικ διγερση μπορε και πρπει να επηρεζει τις προσλαμβνουσες της μπνευσης για να προσδσει καλτερα αποτελσματα στην αποστολ του; Ερωτματα κι απορες που τθενται επ τπητος απ τον James, τον ποιητ του λγου, που αφιρωσε τη ζω του στη τχνη του και δεν αποπροσανατολστηκε απ την οδ που ο διος εχε ορσει. Παλεει ανμεσα στην ελευθερα της κνησης αλλ και των αποφσεν του και μας θτει ενπιον διλημμτων καλντας μας εμμσως πλην σαφς, να αποκομσουμε τα συμπερσματα μας.
     
Ο Τζημς πειραματστηκε με το αφηγηματικ φος του μυθιστορματος και διεσδυσε σε θματα που χουν να κνουν με τη συνεδηση και την αντληψη του ατμου. Οι χαρακτρες των μυθιστορημτων του εξωτερικεονται και παραθτουν τη δικ τους εκδοχ για τη σειρ των πραγμτων. ταν επσης απ τους θεμελιωτς της κριτικς των λογοτεχνικν ργων και παρτρυνε τους υπλοιπους συγγραφες, να παρουσιζουνε την ποψ τους για το κσμο μες απ' τα ργα τους. ζησε 40 τη στην Αγγλα και τα μυθιστορματ του αναφρονται συχν σε Αμερικανος και στις σχσεις τους με την Ευρπη και τους Ευρωπαους.



     Ο Τζημς εναι απ τις σημαντικτερες μορφς της διατλαντικς λογοτεχνας. Στα ργα του συχν αντιπαραβλει χαρακτρες απ τον Παλαι Κσμο (Ευρπη), που εναι γοητευτικς, αλλ και διεφθαρμνος κι απ τον Νο Κσμο (ΗΠΑ) που 'ναι μεν πιο ανμελος, αλλ συνμα και πιο συντηρητικς. Με αυτ τον τρπο εξερευν τη διαφορ ανμεσα σε προσωπικτητες και πολιτισμος. Ηρωδες του τανε συχν νεαρς Αμερικανς γυνακες που 'χανε πσει θματα καταπεσης κακοποησης. Προς το τλος της 2ης περιδου, εγκατλειψε τις μεση εξιστρηση των γεγοντων κι ρχισε να περιγρφει με λεπτομερ τρπο τον τπο και το χρο, δνοντας τσι στον αναγνστη σειρ απ εικνες. Μεγλες αλλαγς παρατηρονται τσο στη μορφ του κειμνου σο και στη σνταξη των προτσεων. Εστιζοντας με το ργο του, τη προσοχ του αναγνστη στην συνεδηση και τις σκψεις των σημαντικτερν του χαρακτρων, προμηνει την εξλιξη της μυθοπλασας στη διρκεια του 20ου αι. Ββαια το φος των ργων του τη 3η περοδο εναι δυσκολτερο.
     Το Ρντερικ Χντσον (Roderick Hudson, 1875), πραγματεεται τη ζω και τη καλλιτεχνικ εξλιξη ενς γλπτη, εν το μυθιστρημα του 1877 Ο Αμερικανς, διηγεται τις περιπτειες ενς Αμερικανο επιχειρηματα στο 1ο του ταξδι στην Ευρπη. Στη Πλατεα Ουσινγκτον, 1880, μας περιγρφει τη σχση μεταξ μιας γλυκεις, στοργικς αλλ χαζς κρης με τον αυταρχικ της πατρα, σχση που πρκειται να υποστε μεγλο πλγμα, αφ' του η κρη πσει στα δχτυα ενς προικοθρα. Αυτ το ργο του συγγραφα παρομοιστηκε με κενα της Τζην στεν, λγω του τρπου που περιγραψε τις σχσεις μεταξ των μελν μιας οικογνειας. Δεν εχε καμμι συμπθεια στο ργο της στεν κι η σγκριση τον εκνερισε. Το Πορτρατο μιας κυρας εναι το πιο δημοφιλς του μυθιστρημα και το 'γραψε στο τλος της 1ης περιδου. Μια Αμερικανδα που κληρονομε μια τερστια περιουσα ταξιδεει στην Ευρπη για να βρει τη τχη της, εκε πφτει στη παγδα που της στνουνε δυο δολοπλκοι Αμερικανο. Το μυθιστρημα Οι Βοστονζοι, 1886, πραγματεεται την ιστορα ενς συντηρητικο Αμερικανο πολιτικο απ το Μισσισσιππ.
     1ο μυθιστρημα της 2ης περιδου εναι το Πριγκπισσα Καζαμσιμα, 1886, που νας φτωχς νος γνωρζει μια κακομαθημνη αριστοκρτισσα και την αφνει να τον παρασρει σ' ναν κσμο χλιδς κι ομορφις. Τα Φτερ της Περιστρας  1902, εναι το 1ο μυθιστρημα της 3ης περιδου κι εξιστορε την επιρρο που 'χει στη ζω μιας πλοσιας Αμερικανδας κληρονμου μια σοβαρ ασθνεια. πειτα γραψε το μυθιστρημα κωμικο φους Οι Πρεσβευτς, που νας Αμερικανς ταξιδεει στην Ευρπη για να συναντσει το δστροπο γιο της μνηστς του και στη συνχεια γραψε το πιο ριμ του μυθιστρημα Το Χρυσ Κπελλο που εναι πολπλοκη και βαθει μελτη στο θμα του γμου και της απιστας.

     Τα γνωσττερα διηγματα του Χνρυ Τζημς εναι η Ντιζυ Μλλερ, 1878 και Το στρψιμο της βδας, 1898. Το να αφηγεται την ιστορα μιας Αμερικανδας που απορρπτει το φλερτ ενς πονηρο νδρα και το λλο εναι ιστορα φαντασμτων με αμφιλεγμενο χαρακτρα κι ιδιατερη δυναμικ στην αφγηση, που 'χει να κνει με τη γκουβερνντα δυο ανλικων ορφανν που αρχζει να χει ορματα που δεν εναι σγουρο αν εναι αληθιν προντα της φαντασας της.Ο Χνρυ ενδιαφερταν ιδιατερα γι' αυτ που αποκαλοσε: μορφη και πιο ευτυχισμνη νουβλα, τη μεγαλτερη μορφ σντομης αφγησης. Πα' ρλ' αυτ, παργαγε σειρ απ πολ σντομα διηγματα που πτυχε αξιοσημεωτη συμπεση μερικς φορς πολπλοκων θεμτων. Οι αφηγσεις εναι αντιπροσωπευτικς του επιτεγματς του στις μικρτερες μορφς μυθοπλασας.



ΕΡΓΑ: 

Watch and Ward (Κηδεμνας και κηδεμονευμενη) (1871)
νας παθιασμνος προσκυνητς (1871), νουβλα
Madame de Mauves (1874), νουβλα
Roderick Hudson (Ρντερικ Χτσον) (1875)

Daisy Miller (1878), νουβλα
The American (Ο Αμερικανς) (1877)
The Europeans (Οι Ευρωπαοι) (1878),
να διεθνς επεισδιο (1878)
Confidence (Εμπιστοσνη, 1879)
Washington Square (Πλατεα Ουσινγκτον) (1880)
The Portrait of a Lady (Το πορτρατο μιας κυρας) (1881)
The Bostonians (Οι Βοστωνζοι) (1886)
The Princess Casamassima (Πριγκπισσα Καζαμσιμα) (1886)

The Aspern Papers (1888), νουβλα
Το μθημα του Δασκλου (1888), νουβλα
The Reverberator (Ο ανακλαστρας, 1888)
The Tragic Muse (Η Τραγικ Μοσα) (1890)

Ο μαθητς (1891), διγημα
Η φιγορα στο χαλ (1896), διγημαThe Other House (Το λλο σπτι, 1896)
The Spoils of Poynton (Τα Λφυρα του Πιντον) (1897)
What Maisie Knew (Τ ξερε η Μιζι) (1897)
The Awkward Age (Η χαρη Ηλικα) (1899)
The Sacred Fount (1901)
The Wings of the Dove (Τα Φτερ της Περιστρας) (1902)
The Ambassadors (Οι Πρεσβευτς) (1903)

Το θηρο στη ζογκλα (1903), νουβλα
The Golden Bowl (Το Χρυσ Κπελλο) (1904)
The Whole Family (μπνευση και δημιουργα) (συνεργασα με λλους 11 συγγραφες, 1908)
The Outcry (1911)
The Ivory Tower (Ο πργος απ ελεφαντδοντο, ημιτελς, δημοσιετηκε μετ το θνατ του το 1917)
The Sense of the Past (Η ασθηση του παρελθντος, ημιτελς, δημοσιετηκε μετ το θνατ του το 1917)


Εικνα & κεμενο
Τσσερις συναντσεις (1885)
Μια ζω στο Λονδνο κι λλες ιστορες (1889)
Τα λφυρα του Poynton (1896)
Αμηχανες (1896)
Οι δο μαγικς: Το γρισμα της βδας, που καλπτει το τλος (1898)
Στο κλουβ (1898), νουβλα
νας μικρς γρος της Γαλλας (1900)
Η ιερ πηγ (1901)
Η γεντειρα (1903)
Θα και κριτικς (1908)
Ο λεπττερος κκκος (1910)
Η κατακραυγ (1911)
Lady Barbarina: Η πολιορκα του Λονδνου, να διεθνς επεισδιο κι λλες ιστορες (1922)

διηγματα
A Tragedy of Error (να τραγικ λθος) (1864)
The Story of a Year (Η ιστορα ενς χρνου) (1865)
A Landscape Painter (νας τοπιογρφος) (1866)
A Day of Days (Μια μεγλη μρα)
My Friend Bingham (Ο φιλος μου Μπνγκαμ)
Poor Richard
The Story of a Masterpiece (Ιστορα ενς αριστουργματος), (1866)
A Most Extraordinary Case
A Problem
De Grey: A Romance
Osborne's Revenge, (1866)
The Romance of Certain Old Clothes (Η γοητεα ορισμνων παλιν ροχων) (1868)
A Light Man
Gabrielle de Bergerac
Travelling Companions
A Passionate Pilgrim (1871)
At Isella
Master Eustace
Guest's Confession
The Madonna of the Future
The Sweetheart of M. Briseux
The Last of the Valerii
Madame de Mauves (1874)
Adina
Professor Fargo
Eugene Pickering
Benvolio
Crawford's Consistency (Η συνπεια του Κρφορντ)
The Ghostly Rental
Rose-Agathe
Daisy Miller (Ντιζι Μλερ) (1878)
Longstaff's Marriage
An International Episode
The Pension Beaurepas
A Diary of a Man of Fifty (Το ημερολγιο ενς πενηντρη), 
Four Meetings (Τσσερεις συναντσεις) (1879)
A Bundle of Letters (Μια δσμη επιστολν) (1879)
The Point of View
The Siege of London
Impressions of a Cousin (Εντυπσεις ενς εξαδλφου)
Lady Barbarina
Pandora
The Author of Beltraffio (1884)
Georgina's Reasons
A New England Winter
The Path of Duty
Mrs. Temperly
Louisa Pallant
The Aspern Papers (Τα χαρτι του σπερν) (1888)
The Liar
A Modern Warning
A London Life (1888)
The Pupil (Ο μαθητς) (1891)
Brooksmith (Μπροκσμιθ) (1891)
The Marriages
The Chaperon
Sir Edmund Orme (Σερ ντμουντ Ορμ) (1879)
The Solution
The Lesson of the Master (Το μθημα του δασκλου) (1892)
Nona Vincent
The Real Thing (Το αυθεντικ) (1892)
The Private Life (Η ιδιωτικ ζω) (1893)
Lord Beaupré
The Visits (Οι επισκπτες)
Sir Dominick Ferrand
Greville Fane
Collaboration
Owen Wingrave
The Wheel of Time (Ο τροχς του χρνου) (1893
The Middle Years (Η μση ηλικα) (1893)
The Death of the Lion (1894)
The Coxon Fund (1894)
The Next Time (1895)
The Altar of the Dead (Ο βωμς των νεκρν) (1895)
The Friends of the Friends (Οι φλοι των φλων) (1896)
Glasses by Henry James (1896)
The Figure in the Carpet (Η εικνα στο χαλ) (1896)
The Way It Came
The Turn of the Screw (Το στρψιμο της βδας) (1898
Covering End
In the Cage (1898)
John Delavoy
The Given Case
Europe (1899)
The Great Condition
The Real Right Thing
Paste (1899)
The Great Good Place (1900)
Maud-Evelyn (Μοντ βελιν) (1900), (1879)
Miss Gunton of Poughkeepsie
The Tree of Knowledge
The Abasement of the Northmores
The Third Person
The Special Type (Μια εξαιρετικ περπτωση)
The Tone of Time
Broken Wings
The Two Faces
Mrs. Medwin (1900)
The Beldonald Holbein
The Story in It
Flickerbridge
The Birthplace (1903)
The Beast in the Jungle (Το θηρο στη ζογκλα) (1903)
The Papers
Fordham Castle
Julia Bride (Τζολια Μπριντ) (1909)
The Jolly Corner (1908)
The Velvet Glove
Mora Montravers
Crapy Cornelia (Κρπι Κορνλια)
The Bench of Desolation
A Round of Visits (Σειρ επισκψεων) (1910)


ΡΗΤΑ:

* Αντιλαμβανμουν μλιστα ποια απλεια με στενοχωροσε πιο πολ. Εχα αγαπσει τον νθρωπο περισστερο απ τα βιβλα.
* Η βαθει εμπειρα δεν εναι ποτ ειρηνικ.
* Πντα με ενδιφεραν οι νθρωποι, αλλ ποτ δεν μου ρεσαν.
* Μακροπρθεσμα μια γνμη συχν δανεζεται πστωση απ την ανοχ των προστατν της.
* Εναι καιρς να αρχσετε να ζετε τη ζω που χετε ονειρευτε.
* Θεωρ επαρκς δικαιολογημνο κθε συγγραφα που εναι ο διος ερωτευμνος με το θμα του.
* Αν και υπρχουν μερικ δυσρεστα πργματα στη Βενετα, δεν υπρχει τποτα τσο δυσρεστο σο οι επισκπτες.
* Υπρχουν δο εδη γοστου στην εκτμηση της ευφνταστης λογοτεχνας: η γεση για τα συναισθματα της κπληξης και η γεση για τα συναισθματα της αναγνρισης.
* Μια παρδοση διατηρεται ζωνταν μνο αν προστεθε κτι σε αυτν.
* Εν ο καλλιτχνης εναι αναγκαστικ ευασθητος, αυτ η ευαισθησα σχηματζει στην ουσα της μια κατσταση διαρκς ικαν να σκιζεται στο νοσηρ; Αυτ η ευθνη, εξλλου, αυξνεται αναλογικ καθς η προσπθεια εναι μεγλη και η φιλοδοξα ντονη;
* Το να πρεις ,τι υπρχει και να το χρησιμοποισεις, χωρς να περιμνεις μταια για πντα το προκαθορισμνο - να σκψεις βαθι στο πραγματικ και να βγλεις κτι απ αυτ - αυτς εναι αναμφβολα ο σωστς τρπος ζως.
* Η υπεροχ της γνμης ενς ντρα ναντι του λλου δεν εναι ποτ τσο μεγλη σο ταν η γνμη αφορ μια γυνακα.
* Η πρακτικ της αναθερησης… γενικ δεν χει τποτα κοιν με την τχνη της κριτικς.
* Η κριτικ ασθηση δεν εναι τσο συχν που εναι απολτως σπνια, και η κατοχ του συνλου των ιδιοττων που της υπηρετον εναι μια απ τις υψηλτερες διακρσεις... Υπ αυτ το πρσμα βλπει κανες τον κριτικ ως τον πραγματικ βοηθ του καλλιτχνη, νας λαμπαδηδρμος, ο διερμηνας, ο αδερφς... Ακριβς σε αναλογα πως εναι αισθανμενος και ανσυχος, ακριβς σε αναλογα πως αντιδρ και ανταποδδει και διεισδει, εναι ο κριτικς να πολτιμο ργανο.
* σο κι αν εναι καθκον των περισστερων απ εμς να κνουμε το καθκον μας, δεν υπρχει, παρ τους χλιους στενος δογματισμος, τποτα στον κσμο που να χει την ελχιστη υποχρωση να αρσει σε κανναν -οτε καν (προστατεει τον εαυτ του να ρισκρει τη δλωση ) να συγκεκριμνο εδος γραφς.
* Δουλεουμε στο σκοτδι -κνουμε ,τι μπορομε -δνουμε ,τι χουμε. Η αμφιβολα μας εναι το πθος μας και το πθος μας εναι το καθκον μας. Τα υπλοιπα εναι η τρλα της τχνης.
* Δεν χω να πλσμα για να μιλσω... Πς στη Βοστνη, ταν φτνει το βρδυ, και χω κουραστε να διαβζω και ξρω τι θα ταν καλτερα να κνω κτι λλο, μπορ να πω στο θατρο; Το χω δοκιμσει, ad nauseam. Ομοως καλντας. Σε ποιον;
* Μη δνεις σημασα σε οτιδποτε σου λει οποιοσδποτε για οποιονδποτε. Να τους κρνεις λους και λα μνος σου.
* Γτες και πθηκοι -πθηκοι και γτες- λη η ανθρπινη ζω εναι εκε!
* Απαιτθηκε υπερβολικ μεγλο κομμτι της ζως του για να δημιουργσει υπερβολικ μικρ κομμτι της τχνης του.
* Τα πντα στη Φλωρεντα φανεται να εναι χρωματισμνα με μια πια βιολτα, πως το αραιωμνο κρασ.
* Η ζω του δημιουργο εναι η τχνη του.
* Οι δυνατς εμπειρες δεν εναι ποτ γαλνιες.
* Η επιλογ μου εναι ο παλις κσμος -η επιλογ μου, η ανγκη μου, η ζω μου.
* Το πρσωπο της φσης και του πολιτισμο σε αυτ τη χρα μας εναι σε κποιο σημεο να πολ επαρκς λογοτεχνικ πεδο. Αλλ θα αποκαλψει τα μυστικ του μνο σε μια πραγματικ συναρπαστικ φαντασα... Για να γρψει κανες καλ και επξια για τα αμερικανικ πργματα χρειζεται ακμη περισστερο απ οπουδποτε αλλο να εναι κριος.
* Χρειζεται μια τερστια ποστητα Ιστορας για να δημιουργηθε στω και μια μικρ ποστητα Παρδοσης.
* Εχε να απαρμιλλο χρισμα, ειδικ το στυλ στο χρι, να συμπιζει μεγλα λθη σε μικρς ευκαιρες.
* Η μνη επιτυχα που ξιζε το σκνη κποιου ταν η επιτυχα στη γραμμ της ιδιοσυγκρασας του. Η συνπεια ταν απ μνη της δικριση, και τι ταν το ταλντο εκτς απ την τχνη του να εσαι εντελς ,τι κι αν ταν;
* Η διαχρονικ σλτσα ψωμιο του happy end.
* Το μυστικ του Βρεκερ, αγαπητ μου -η γενικ πρθεση των βιβλων του: η χορδ πνω στην οποα ταν κορδνια τα μαργαριτρια, ο θαμμνος θησαυρς, η φιγορα στο χαλ.
* Εναι ξω απ τα πντα, και εξωγινος παντο. Εναι νας αισθητικ μοναχικς. Η μορφη, ανλαφρη φαντασα του εναι το φτερ που το φθινοπωριν βρδυ απλς βουρτσζει το σκοτειν παρθυρο.
* Χαρομαι που σου αρσουν τα επιρρματα -τα λατρεω. Εναι τα μνα προσντα που σβομαι πολ.
* Πρπει να ξρουμε, σο το δυνατν περισστερο, στην μορφη τχνη μας...τι μιλμε -και ο μνος τρπος να μθουμε εναι να χουμε ζσει και να χουμε αγαπσει και να καταριμαστε και να χουμε παραπαει και να απολαμβνουμε και να υποφρουμε. Νομζω τι δεν μετανινω οτε μια «υπερβολ» της ανταποκρινμενης νιτης μου -μετανινω μνο, στη ψυχρ μου ηλικα, για ορισμνες περιπτσεις και δυναττητες που δεν αγκλιασα.
* Εξακολουθ, παρουσα ζως... χω αντιδρσεις -σο το δυνατν περισστερες... Εναι, υποθτω, γιατ εμαι εκενο το queer τρας, ο καλλιτχνης, μια επμονη οριστικτητα, μια ανεξντλητη ευαισθησα. Εξ ου και οι αντιδρσεις -εμφανσεις, αναμνσεις, πολλ πργματα, συνεχζουν να το παζουν με συνπειες που σημεινω και «απολαμβνω» (ζοφερ λξη!) να σημεινω. λα χρειζονται δουλει -και το κνω. Πιστεω τι θα το ξανακνω -εναι ακμα μια πρξη ζως.
* Το αποτλεσμα, αν χι το πρωταρχικ αξωμα, της κριτικς εναι να κνει την απορρφηση και την απλαυση των πραγμτων που τρφουν το μυαλ σο το δυνατν περισστερο, αφο αυτ η επγνωση επιταχνει τη διανοητικ απατηση, η οποα με τη σειρ της περιπλανται λο και περισστερο για βοσκ. Αυτ η ενργεια απ την πλευρ του νου πρακτικ ισοδυναμε με μια προσγγιση για τους λγους του ενδιαφροντς του, καθς μνο με τη διαπστωσ τους μπορε το ενδιαφρον να μεγαλσει περισστερο. Αυτ εναι η δια η εκπαδευση της ευφνταστης ζως μας.
* Εναι η τχνη που φτιχνει τη ζω, προκαλε ενδιαφρον, δνει σημασα για την εξταση και την εφαρμογ αυτν των πραγμτων, και δεν γνωρζω καννα υποκατστατο για τη δναμη και την ομορφι της διαδικασας της.
* Η γεμτη, η τερατδης επδειξη τι ο Tennyson δεν ταν Tennysonian.
* Μρα με τη μρα η περιργει μου χι μνο δεν αμβλνθηκε αλλ γινε γνριμο μαρτριο που στοχειωνε τις μρες και τις νχτες μου.
* Το χρμα εναι κτι αποτρπαιο να το κυνηγς, αλλ κτι ευχριστο να το συναντς.
* Εναι μια περπλοκη μορα, ντας Αμερικανς, και μα απ τις ευθνες που συνεπγεται εναι η καταπολμηση μιας δεισιδαιμονικς αποτμησης της Ευρπης.
* Στη τχνη, η οικονομα εναι πντα ομορφι.


===========================


                                                        Σαν Πρλογος

   Το Πορτρατο Μιας Κυρας πως κι ο Γλπτης (Ρντεριχ Χντσον), ρχισε να συγγρφεται στη Φλωρεντα στη διρκεια των 3 μηνν που πρασα κε, την νοιξη του 1879. πως κι ο Γλπτης, αλλ κι ο Αμερικανς προοριζταν να δημοσιευτε στο The Atlantic Monthly, που ρχισε πργματι να εμφανζεται το 1880. Ωστσο διφερε απ τα 2 προηγομενα ργα στο τι βρκε επσης ανοιχτ δρμο δημοσευσς του, σε μηνιαες συνχειες, στο Macmillan's Magazine”, γεγονς που αποτελοσε για μνα μια απ τις τελευταες ευκαιρες ταυτχρονης δημοσευσης σε συνχειες στις 2 χρες, που (ευκαιρες) οι μεταβαλλμενες συνθκες της λογοτεχνικς αλληλεπδρασης ανμεσα στην Αγγλα και τις ΗΠΑ εχαν ως ττε αφσει ανεπηραστες. Εναι να πολυσλιδο μυθιστρημα και χρειστηκα πολ χρνο να το γρψω, θυμμαι τι καταπιστηκα εκ νου μ' αυτ και το επμενο τος, στη διρκεια διαμονς μου αρκετν εβδομδων στη Βενετα, εχα νοικισει να διαμρισμα, στο τελευταο πτωμα ενς σπιτιο στην χθη Σκιαβνι, κοντ στο πρασμα του Αγου Ζαχαρα, η ζω κοντ στα νερ, η θαυμσια λιμνοθλασσα που απλωνταν μπρος μου, ο παυτος αχς των ομιλιν της Βενετας, φταναν ως στο παρθυρ μου, που κοντ του παρασυρμουνα διαρκς στις στιγμς που μοιαζε καρπη η νευρικτητα της σνθεσης, θαρρες με την ελπδα να δω, εκε στο γαλζιο κανλι, να ξεπροβλει το πλεομενο κποιας σωστς νξης, κποιας καλτερης φρσης, της επμενης πετυχημνης τροπς της πλοκς μου, της επμενης αληθινς πινελις για τον καμβ μου. Θυμμαι μολοντοτο, πολ ζωνταν, τι η απκριση που αποκμιζα γενικ απ κενες τις εναγνιες εκκλσεις ταν η μλλον αποτρεπτικ παρανεση τι οι ειδυλλιακς κι ιστορικς τοποθεσες, πως αυτς που αφθνως διαθτει η Ιταλα, δεν προσφρουνε παρ μιαν αμφισβητομενη βοθεια στη συγκντρωση του καλλιτχνη, ταν δεν αποτελον οι διες το καθαυτ θμα της σνθεσς του.
     Παραεναι πλοσιες απ την δια τους τη ζω και παραεναι κυριευμνες απ τις διες τους τις σημασες στε να μπορον να τον βοηθσουν ταν βρσκεται αντιμτωπος με μιαν ανεπαρκ φρση· τον απομακρνουν απ το μικρ του ζτημα στα δικ τους εξχως μεγ αλειδη και σημαντικ κι τσι, στερα απ λγο, κενος νιθει, εν στρφεται με λαχτρα προς αυτ μες στη δυσκολα του, σαν να ζητ απ μια στρατι νδοξων βετερνων να τον βοηθσουν να συλλβει να γυρολγο που απλς του 'δωσε λθος ρστα. Υπρχουν σ' αυτ το βιβλο σελδες που καθς τις ξαναδιαβζω, αισθνομαι σαν να εναι καμωμνες να με κνουν να δω και πλι τη κατμεστη καμπλη της πλατεις χθης, τις μεγλες χρωματιστς κηλδες των σπιτιν με τα μπαλκνια, και τον επαναλαμβανμενο κυματισμ των μικρν κυρτν γεφυριν, που χαρακτηρζονται απ την εμφνιση και κατπιν το χσιμο στον ορζοντ τους, μαζ με το κμα, των σμικρογ ραφημνων περαστικν και του χου των βημτων τους. Ο χος των βημτων και ο χος των φωνν στη Βενετα -κθε λαλι εκε, ποτε εκφρεται, μοιζει με κλεσμα ανμεσα στα νερ- φτνουν ακμη μια φορ στο παραθρι μου, αναγ εννντας την παλαι εντπωση των γοητευμνων αισθσεων και του διασπασμνου, ταραγμνου απ τη ματαωση, μυαλο. Πς γνεται αυτ τα μρη που γενικ μιλνε τσο στη φαντασα, να μη της προσφρουν αυτ που ειδικ ζητει εκενη τη δεδομνη στιγμ; Αναθυμμαι, ξαν και ξαν, μορφα μρη και βυθζομαι σ' αυτ την απορα. Η πραγματικ αλθεια εναι, θαρρ, τι τα μρη αυτ εκφρζουν, μσα σ''αυτ την επκληση, υπερβολικ πολλ -πολ περισστερα απ ,τι στη δεδομνη περπτωση χεις ανγκη, τσι στε φτνεις να εργζεσαι λιγτερο συνεκτικ, λιγτερο σε συμφωνα, τελικ, με τη περιβλλουσα εικνα παρ αν βρισκσουνα σε μτριο κι ουδτερο περιβλλον, στο οποο μπορες να προσδσεις κτι απ το φως του ορματς μας. να μρος σαν τη Βενετα εναι υπερβολικ περφανο για ττοιες φιλανθρωπες. η Βενετα δεν παρνει, μονχα δνει θαυμαστ και μεγαλπρεπα. Επωφελομαστε αφνταστα, αλλ για να συμβε αυτ θα πρπει ετε να βρισκμαστε σε μιαν εργασιακ ανπαυλα ετε να 'μαστε στην υπηρεσα της και μνον. Ττοιες και τσο αξιολπητες εναι οι ενθυμσεις αυτς· αν και, το δχως λλο, το βιβλο μας, ο ευρτερος λογοτεχνικς μχθος μας, θα πρπει να 'ναι ,τι καλτερο γι' αυτς. Πσο παρξενα γνιμη αποδεικνεται συχν, μες στη διαδρομ του χρνου, μια χαμνη προσπθεια συγκντρωσης. Τα πντα εξαρτνται απ το πς χει παραπλανηθε, απ το πς χει διασκορπιστε και κατασπαταληθε η προσοχ.
     Υπρχουν αυθαρετες, θραστατες καταδολιεσεις κι υπρχουν λλες που 'ναι πουλες, αθρυβες, κρυφς κι υπρχει πντα, φοβομαι, απ μερις ακμη και του πιο επιφυλακτικο και πανοργου καλλιτχνη, αρκετ μυαλη καλ πστη, πντα αρκετ εναγ νια επιθυμα, στε να ξεχαστε και να χαλαρσει τις προφυλξεις του απναντι σ’ αυτς τις καταδολιεσεις. Επιχειρντας ν' ανακτσω εδ, ν' αναγνωριστε, το σπρο της ιδας μου, αντιλαμβνομαι τι δεν θα πρπει διλου να χει συσταθε απ οποιαδποτε επηρμνη σλληψη κι επεξεργασα κποιας πλοκς (πλοκ: τι νομο νομα!), απ καμι αναλαμπ της φαντασας πνω σ' να σνολο σχσεων, απ οποιαδποτε των καταστσεων εκενων που, με μια δικ τους λογικ, τθενται πραυτα σε κνηση, βηματζουν ορμον για χρη του μυθογρφου· αλλ χει συσταθε ολωσδιλου απ 'να μοναδικ χαρακτρα, το χαρακτρα και την ψη μιας συγκεκριμνης θελκτικς νεαρς γυνακας κι πειτα χρειστηκε να προστεθον λα τα συνθη στοιχεα ενς θματος κι οπωσδποτε ενς σκηνικο διακσμου. Εξσου ενδιαφρουσα με αυτ τη νεαρ γυνακα, στις καλτερες στιγμς της, βρσκω, και το επαναλαμβνω, αυτ τη προβολ της μνμης στο λο ζτημα της ανπτυξης, μες στη φαντασα μας, ττοιας απολογας σχετικ με το κνητρο. Αυτς εναι οι συναρπαγς της τχνης του μυθογρφου, αυτς οι ελλοχεουσες δυνμεις της επεξεργασας και της επκτασης, αυτς οι αναγκαιτητες του ξεπετγματος στο σπρο, αυτς οι μορφες αποφασιστικτητες, απ' τη μερι της ιδας που καλλιεργεται, για να μεγαλσει και να ψηλσει σο γνεται πιο πολ, να βρεθε στο φως και στον αρα και στο πυκν φλλωμα και στα λουλοδια και το διο ισχει γι' αυτς τις ξοχες δυναττητες ανκτησης, απ κποια καλ οπτικ γωνα του κερδισμνου εδφους, της εστερης ιστορας του ργου -το να επανανιχνεσεις και ν' αναδομσεις τα βματα και τις σταδιακς του φσεις. Πντα θυμμαι τρυφερ μια παρατρηση που κουσα εδ και πολλ τη απ' το στμα του Ιβν Τουργκνιεφ ως προς τη δικ του εμπειρα σχετικ με τη συνθη απαρχ της μυθοπλασιακς εικνας. Γι’ αυτν ρχιζε σχεδν πντα με το ραμα κποιου ανθρπου κποιων ανθρπων που μετεωρζονταν ενπιν του, πλησιζοντας κι εκλιπαρντας τον, ως ενεργητικ παθητικ μορφ, κινντας το ενδιαφρον του κι επικαλομενοι αυτ τον διο ως εχανε και μ' ,τι ταν. Τους βλεπε, μ' αυτν τον τρπο, ως διαθσιμους τους βλεπε να υπκεινται στις περιστσεις, στις περιπλοκς της παρξης και τους βλεπε ζωνταν, αλλ κατπιν φειλε να ανακαλψει γι' αυτος τις σωστς σχσεις, εκενες που θα τους αναδεκνυαν περισστερο, φειλε να φανταστε, να επινοσει, να επιλξει και να συναρμσει  καταστσεις που θα 'τανε πιο χρσιμες και πιο ευνοκς στην ασθηση και στην ννοια εκενων των πλασμτων, τις περιπλοκς που θα μποροσανε πιθαντερα
να επιφρουνε και να νισουνε...

                                         Το Πορτρατο Μιας Κυρας
   (απσπ.)
     Σε ορισμνες περιστσεις, υπρχουν λγες ρες στη ζω περισστερο ευφρσυνες απ την ρα κενη την αφιερωμνη στη τελετουργα τη γνωστ ως απογευματινν τιον. Υπρχουνε περιστσεις στις οποες, ετε συμμετχεις στο τιον ετε χι -ορισμνοι νθρωποι, φυσικ, δεν συμμετχουνε ποτ- η κατσταση εναι απ μνη της θαυμαστ θελκτικ. Εκενοι που χω κατ νου καθς αρχζω να εκπτυχνω αυτ την απλ ιστορα προσφεραν ναν θεσπσιο δικοσμο σε μιαν δολη διασκδαση. Τα σκεη της μικρς ευωχας εχαν διευθετηθε στην πελοζα μιας παλαις εγγλζικης αγροικας, σ’ αυτ που κλλιστα θα αποκαλοσα απλυτο μσον ενς εξασιου καλοκαιρινο απογεματος. Μρος του απογεματος ταν στη χση του, αλλ πολ παρμενε ακμη κι αυτ που εχε απομενει εχε μιαν απστευτα μορφη και σπνια ποιτητα. Το αληθιν σορουπο εχε ακμη κμποσες ρες σπου να φτσει· αλλ η πλημμυρδα του θερινο ηλιφωτου εχε αρχσει ν' αποτραβιται, η ατμσφαιρα εχε γλυκνει, οι σκις ταν μεγλες πνω στην απαλ και πυκν χλη. Μεγλωναν αργ, ωστσο κι η σκην ανδινε κενη την ασθηση ανπαυλας κι αργας που μελλε να ρθει, και που εναι, σως, η πιο σημαντικ πηγ της αναψυχς μας σ’ ναν ττοιο δικοσμο, σ’ να ττοιο περιβλλον, σε μια ττοια ρα.
     Απ τις πντε ως τις οκτ, απλνεται, σε ορισμνες περιστσεις, μια αιωνιτητα τρψης. Οι νθρωποι για τους οποους μιλ την απολμβαναν αργ και γαλνια, και δεν ανκαν στο φλο που εθισται να προμηθεει τους τακτικος θιαστες της τελετουργας που χω μνημονεσει. Οι σκις στην τλεια πελοζα ταν σιες και γωνιδεις· ταν οι σκις ενς γηραιο νδρα που καθταν σε νετη ψθινη πολυθρνα, κοντ στο τραπεζκι που εχε σερβιριστε το τσι και δο νεαρτερων ανδρν που αργοβδιζαν πνω-κτω, φλυαρντας ευχριστα, μπροστ του. Ο γηραις νδρας κρατοσε την κοπα στο χρι του· ταν μια ασυνθιστα μεγλη κοπα, με διαφορετικ σχδιο απ τις υπλοιπες και χρωματισμνη λαμπρ. Εκενος απολμβανε το περιεχμεν της με φροντδα και προσοχ, κρατντας την για ρα πολλ κοντ στο πιγονι του, με το πρσωπ του στραμμνο προς το σπτι. Οι συνοδο του, ετε εχαν τελεισει το τσι τους ετε αδιαφοροσαν γι' αυτ που τους εχε δοθε· κπνιζαν τσιγρα καθς συνχιζαν να βαδζουν. Κθε τσο, ο νας απ αυτος, καθς προσπερνοσε, κοιτοσε με κποια προσοχ τον γηραι νδρα που, δχως να νιθει τι τον παρατηροσαν, στλωνε το βλμμα του στην πλοσια κκκινη πρσοψη του ενδιαιτματς του. Το σπτι που υψωνταν πρα απ τη πελοζα ταν να οικοδμημα που αντμειβε αυτ την προσοχ, και ταν το πιο χαρακτηριστικ αντικεμενο της ντονα εγγλζικης εικνας που χω  επιχειρσει να ιχνογραφσω.
     Βρισκτανε σ' ναν χαμηλ λοφσκο, πνω απ το ποτμι -που ταν ο Τμεσης, 40 μλια απ' το Λονδνο. Μια επιμκης πρσοψη, κοσμημνη με αετματα και κκκινο τοβλο, με μια χροι που ο χρνος κι ο καιρς εχαν αλλοισει με κθε λογς εικονογραφικ τεχνσματα, αν και για να την κνουν τελικ ακμη πιο ωραα, ακμη πιο εκλεπτυσμνη, δειχνε προς την πελοζα τα κομμτια του κισσο της, τις συστδες των καμινδων της, τα παρθυρ της που ταν πνιγμνα στ’ αναρριχητικ. Το σπτι εχε φμη και ιστορα· ο γηραις κριος που απολμβανε το τσι του θα χαιρταν να σας τα διηγηθε αυτ· πως το οκημα εχε χτιστε επ Εδουρδου του ΣΤ', εχε προσφρει φιλξενη νχτα στη Μεγλη Ελισβετ (που το σεβσμιο πρσωπο εχε αναπαυτε σ' να θερατο, θαυμσιο κι εξαιρετικ γωνιδες κρεβτι που ακμη αποτελοσε την υπρτατη τιμ του τομα των υπνοδωματων), πως εχε για τα καλ χτυπηθε και παραμορφωθε στη διρκεια των πολμων του Κρμβελ, μετ στη Παλιννρθωση, επισκευστηκε κι επεκτθηκε· και, τλος, πως, αφο αναδιαμορφθηκε και παραμορφθηκε στο 18ο αι., εχε πια περσει στη γεμτη φροντδα κατοχ ενς δαιμνιου και διορατικο αμερικανο τραπεζτη, που το 'χε αρχικ αγορσει επειδ (χρη σε περιστσεις υπερβολικ περπλοκες για να εκτεθον εδ) προσφερταν σε τιμ μεγλης ευκαιρας· το αγρασε, λοιπν, μεμψιμοιρντας ντονα για την ασχμια του, την παλαιτητ του, την λλειψη ανσεων, αλλ τρα εχε κυριευτε απ να αληθιν αισθητικ πθος γι' αυτ κι ξερε πια λα του τα σημεα και θα μποροσε να σας πει πο να σταθετε για να απολασετε τους συνδυασμος τους κι ακριβς ποια ρα της ημρας στε οι σκις των διφορων προεξοχν -που απλνονταν απαλ στη ζεστ, καταπονημνη πλινθοδομ- να εναι στο μγεθος που πρπει. Κι εκτς απ αυτ, πως χω δη πει, θα μποροσε να απαριθμσει τους περισστερους απ τους διαδοχικος ιδιοκττες και κατχους του, αρκετο εκ των οποων ταν φημισμνοι· το κανε αυτ, ωστσο, με μιαν ελχιστα επιδεικτικ πεποθηση τι η τελευταα φση εκενου του οικματος δεν ταν και η λιγτερο τιμημνη. Η πρσοψη του σπιτιο που βλεπε εκενο το μρος τς πελοζας στο οποο αναφερμαστε δεν ταν η κυρα του εσοδος· αυτ βρισκτανε σε μιαν εντελς λλη πλευρ. Εδ δσποζε απλυτα η εθελοσια απομνωση κι ο πλατς τπητας της χλης, που κλυπτε την ομαλ κορυφ του λοφσκου, μλις που μοιαζε να εναι η προκταση ενς πολυτελος εσωτερικο χρου. Οι μεγλες ασλευτες βελανιδις κι οξις πλωναν μια σκι πυκν ωσν απ βελοδινες κουρτνες· και ο χρος ταν επιπλωμνος, σαν να ταν δωμτιο, με καρκλες που 'χαν μαξιλαρκια, με κιλμια ποικιλχρωμα, με βιβλα και εφημερδες πνω στη χλη. Ο ποταμς ταν κπως μακρι· εκε που ρχιζε η πλαγι, η πελοζα σταματοσε για να εμαστε ακριβες. Αλλ, πως και να ’χει, ταν θελκτικς ο περπατος σαμε τα νερ.
    Ο ηλικιωμνος κριος πλι στο τραπεζκι με το τσι, που εχε ρθει απ την Αμερικ πριν απ τριντα χρνια, εχε φρει μαζ του, ωσν αποκορφωμα των αποσκευν του, την αμερικανικ ιδιοσυστασα του· και χι μνο την εχε φρει μαζ του, αλλ και τη διατηροσε σε πλρη ακεραιτητα και τξη, οτως στε, εν το θελε η ανγκη, θα μποροσε κλλιστα να την ξαναπρει στη πατρδα του με πλρη αυτεπγνωση. Προς το παρν μως ταν φανερ τι δεν υπρχε πιθαντητα να μετακινηθε· τα ταξδια του εχαν τελεισει, κι αυτς απολμβανε τρα την ανπαυση που προηγεται απ τη μεγλη ανπαυση. Εχε να λεπτ, πντα φρεσκοξυρισμνο, πρσωπο, με χαρακτηριστικ που ταν ομαλ κατανεμημνα, και μιαν ψη γαλνιας οξυδρκειας. ταν εμφανς να πρσωπο που η γκμα της κφρασης δεν ταν μεγλη, τσι που νας αρας ικανοποιημνης διορατικτητας και διαπεραστικς ευφυας αξζει ακμη περισστερο να μνημονευτε. μοιαζε να λει τι εχε πετχει στη ζω του, και μολοντοτο μοιαζε να λει επσης τι η επιτυχα του δεν ταν αποκλειστικ και προσβλητικ, αλλ εχε και πολλ απ την δολη μη προσβλητικτητα της αποτυχας.
     Εκενος ξερε, το δχως λλο, πολ καλ τους ανθρπους, ταν πεπειραμνος γνστης τους, αλλ υπρχε, θαρρες και μια σχεδν αφελς κι απριττη απλτητα στο αμυδρ μειδαμ του που τρεμπαιζε στα ισχν του, μγουλα και φτιζε τα καλοδιθετα μτια του, καθς επιτλους, φηνε προσεκτικ τη μεγλη του κοπα το τσαγιο στο τραπεζκι. ταν κομψ ντυμνος, με επιμελς βουρτσισμνα μαρα ροχα, κι να σλι ταν πτυχωμνο στα γνατ του, εν τα πδια του ταν φωλιασμνα σε χοντρς, κεντητς παντφλες. νας μορφος σκλος, να κλε, τανε ξαπλωμνο στη χλη κοντ στην καρκλα του και παρακολουθοσε το πρσωπο του κυρου του σχεδν σο τρυφερ ο κρις του κοιτοσε την ακμη πιο αρχοντικ και επιβλητικ φυσιογνωμα του σπιτιο· κι να μικρ, αεικνητο και θορυβδες τερι υπβαλλε σε μια διλου συστηματικ παρακολοθηση τους λλους κυρους.
    Ο νας απ αυτος ταν αξιοσημεωτα καλοκαμωμνος, τριανταπεντρης, με πρσωπο τσο εγγλζικο σο δεν ταν αυτ του γηραιο κυρου που χω περιγρψει· επρκειτο για να αξιοπρσεκτα ωραο πρσωπο, ροδαλ, καθαρ και δολο, με αδρ χαρακτηριστικ, ζωηρ γκρζα μτια και πλοσια κοσμημνο με καφεκστανα γνια. Ο νθρωπος αυτς εχεν ευοωνη, λαμπρ, εξαιρετικ ψη -τον αρα μιας ευτυχισμνης ιδιοσυγκρασας γονιμοποιημνης απ μιαν υψηλ καλλιργεια- που θα εχε κνει σχεδν κθε παρατηρητ του να τον ζηλψει στα τυφλ. Φοροσε μπτες και σπιρονια, θαρρες και εχε μλις ξεπεζψει στερα απ πολωρη ιππασα· φοροσε σπρο καπλο, που του ταν μλλον μεγλο· εχε τα χρια πσω απ την πλτη του, και στο να -μια μεγλη, καλοσχηματισμνη γροθι- σφιγγε να ζευγρι λεκιασμνα γντια απ μαλακ δρμα.
     Ο συνοδς του, που μετροσε το μκος της πελοζας πλι του, ταν νθρωπος εντελς διαφορετικς που, μολοντι μποροσε να εχε εξψει την δια ντονη περιργεια, δεν θα σου εχε προκαλσει, πως ο λλος, τη σχεδν τυφλ επιθυμα να εσαι στη θση του. Ψηλς, λιπσαρκος, χαλαρ και τονα καμωμνος, εχε σχημο, καχεκτικ, πνευματδες, γοητευτικ πρσωπο, εφοδιασμνο, αλλ σε καμα περπτωση κοσμημνο, με αραι μουστκι και φαβορτες. μοιαζε ευφυς και ασθενικς -διλου επιτυχς συνδυασμς και φοροσε να καφ βελοδινο σακκι. Εχε τα χρια του στις τσπες και κτι στον τρπο του θαρρες πως λεγε τι αυτ η συνθεια ταν ανεκρζωτη. Η περπατησι του ταν κπως ακαννιστη και συρτ, δεν εχε πολ σταθερ πδια. πως χω πει, κθε που περνοσε μπροστ απ τον γηραι κριο στην καρκλα, στλωνε πνω του το βλμμα του· κι εκενη τη στιγμ, με τα πρσωπ τους να σχετζονται, εκολα μποροσες να διακρνεις τι επρκειτο για πατρα και γιο...
   (τλος αποσπ.)

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers