-


Dali &









/




 
 

 

)

                                Πρλογος

     Εδ επα να φιλοξενσω λες τις Τεχνοτροπες απ καταβολν, εκτς μιας που φιλοξενεται χρια κι αυτ εναι η Βικτωριαν Τχνη. Ο λγος εναι πως εναι τερστιο ρθρο κι εναι κρμα να το πισει κανες απαλ. Εκε λοιπν εξηγ κι λλα πργματα, οπτε σας παραπμπω εκε για τα λοιπ.

                              Τεχνοτροπες

  
Μεσαωνας:
H χρονικ περοδος της ανθρπινης ιστορας που διαδχεται την περοδο της Αρχαιτητας και τελεινει με τη περοδο της Αναγννησης. Διρκεσε περπου 1000 χρνια, απ τη κατλυση του Δυτικο Ρωμακο κρτους (476 μ.Χ.) και το θνατο του Ιουστινιανο (565 μ.Χ.), του τελευταου βυζαντινο αυτοκρτορα που διαπνεταν απ το ραμα της αναβωσης της παλαις Ρωμακς Αυτοκρατορας και της παγκσμιας κυριαρχας της, ως και την εποχ της πτσης της Κωνσταντινοπολης στους Τορκους (1453 μ.Χ.) και την ανακλυψη της Αμερικς(1492 μ.Χ.) απ τον Κολμβο.

     Ο Μεσαωνας μεινε γνωστς ως οι Σκοτεινο Αινες (Dark Ages). ταν μα περοδος οπισθοδρμησης, σκοταδισμο και θρησκευτικο φανατισμο, αλλ και ζυμσεων για τη δημιουργα νων εθνν και νων ιδεν. Τα γεγοντα που σημδεψαν αυτν τη περοδο ταν η νοδος της δναμης της παπικς εκκλησας στη δυτικ Ευρπη,η νοδος κι η κυριαρχα του Ισλμ στον χρο της Μσης Ανατολς, η δημιουργα των προγνων των σημερινν κρατν, καθς κι οι Σταυροφορες, η σφοδρ πλη μεταξ Ανατολς και Δσης.

 

   Γοτθικ Στυλ: Τον ρο -πολ αργτερα απ τα δια τα ργα κι ταν πια εχεν εκλεψει το στυλ αυτ- τον δωσε πρτος, ο μαθητς του Μιχαλ 'Αγγελου, ο Βαζρι, που γρφοντας το 16ο αινα για τις καλς τχνες, ονμασε περιφρονητικ, γοτθικ τα δημιουργματα του μεσαωνα. Δηλαδ, της πιο βρβαρης κι απολτιστης γερμανικς φυλς, που για πολλ χρνια, ερμωσεν ολκερη την Ευρπη.

     Η τση αυτ. περιφρονιταν απ τους μαθητς της ιταλικς αναγνησης, γιατ τανε χωρς προοπτικ, μονοδιστατη και βαρυφορτωμνη, καταστλιστη, σ' αντθεση με τη λιτ, απλ κι εκλεπτυσμνη μορφ και γραμμ, της αρχαιοελληνικς τχνης που 'χε σα πρτυπο της η αναγνηση.

     Κυριρχησε πλρως απ το 12ο μχρι το 14ο αινα, που αντικαταστθηκε απ την Αναγεννησιακ Τχνη.

 

   Αναγεννησιακ Τχνη: Με τον ρο αυτ, αναφερμαστε στη καλλιτεχνικ παραγωγ κατ την ιστορικ περοδο της Αναγννησης. να απ τα κρια χαρακτηριστικ της ταν η ανανωση των θεμτων και της αισθητικς στην Ευρπη. Η καλλιτεχνικ παραγωγ τη περοδο αυτ εναι δσκολο να οριοθετηθε χρονικ, ωστσο θεωρομε πως ξεκνησε στην Ιταλα, τον 15ο αινα και διαδθηκε στην υπλοιπη Ευρπη, με διαφορετικος μως ρυθμος και σε διαφορετικ βαθμ ανλογα με τη γεωγραφικ περιοχ. Τον 16ο αινα φθασε σε πολλς χρες στο απγει της.

     Δε χαρακτηρστηκε απ επιστροφ στο παρελθν, αντθετα, οι νες τεχνικς σε συνδυασμ με το νο πολιτικ, κοινωνικ κι επιστημονικ πλασιο που διαμορφθηκε κενη την εποχ, επτρεψαν στους καλλιτχνες να καινοτομσουν. Επιπλον, για πρτη φορ, η τχνη γινε ιδιωτικ, με την ννοια πως δε διαμορφωνταν απ τη θρησκευτικ πολιτικ εξουσα, αλλ' αποτελοσε προν αποκλειστικ των διων των καλλιτεχνν.

     Σ' αντθεση με τη περοδο του Μεσαωνα που η καλλιτεχνικ δημιουργα ταν πρωτστως στραμμνη σε θρησκευτικ θματα, η Αναγννηση χρησιμοποησε ανθρωπιστικ και μυθολογικ θματα. Η ανανωση της φιλοσοφικς σκψης παρχει στους καλλιτχνες νες ιδες κι ειδικτερα ο νεοπλατωνισμς θτει τον νθρωπο στο κντρο του κσμου. Η μελτη των αρχαων κειμνων κι η αναγννηση της φιλολογας, επτρεψε ακμα στους αρχιτκτονες να εγκαταλεψουν τις γοτθικο τπου φρμες.

     Τα μεγλα επιτεγματα στη τυπογραφα δημιοργησαν τις συνθκες γι' αναβωση της αρχαιτητας μσω των ελληνικν κειμνων κι η Αναγννηση χαρακτηρστηκε απ ντονη πολιτισμικ συνοχ με τον Αρχαο κσμο. Στο χρο της τχνης επιχειρθηκε η ανδειξη των αρχαων μθων, οι οποοι με τη σειρ τους εμπλοτισαν σημαντικ τη θεματολογα της αναγεννησιακς τχνης. Παρλληλα, αρχαιολογικς ανακαλψεις ενπνευσαν αρχιτκτονες και γλπτες της εποχς.

     Η Αναγεννησιακ Τχνη ωφελθηκε σημαντικ απ την ανπτυξη των επιστημν. Η εμφνιση νων τεχνικν, πως για παρδειγμα η χρση του λαδιο στην ζωγραφικ, διευρνει τις δυναττητες των καλλιτεχνν. Η περφημη Μνα Λζα του Ντα Βντσι εναι αποτλεσμα της τεχνικς του sfumato (βλ. ΤΕΧΝΙΚΕΣ). Επιπλον η τυπογραφα στα μσα του 15ου αι. καθς επσης κι οι νες τεχνικς χραξης πως η ξυλογραφα (βλ. επσης ΤΕΧΝΙΚΕΣ) επιτρπουνε την αναπαραγωγ κι εξπλωση των καλλιτεχνικν ργων σ' λη την Ευρπη. Οι επιστμονες κι οι γιατρο διερυναν σημαντικ τη γνση γρω απ την ανθρπινη ανατομα. Η γνση αυτ μεταφρθηκε και στο σχδιο, τη ζωγραφικ και τη γλυπτικ, πως πιστοποιον με τον καλτερο τρπο ο "'Ανθρωπος Του Βιτροβιου" του Ντα Βντσι τα περφημα χαρακτικ του Ντρερ. Καθορζεται να σστημα ιδανικν αναλογιν κι χουμε πιστς αναπαραστσεις του ανθρπινου σματος.

     Η αρχιτεκτονικ της Αναγννησης χαρακτηρζεται απ' αναβωση Ρωμακν προτπων με κρια στοιχεα τις μαθηματικς αναλογες και την "καθαρτητα" στις γεωμετρικς μορφς. Οι σημαντικς αλλαγς στο αρχιτεκτονικ σχδιο σημειθηκαν αρχικ στη Φλωρεντα και γενικτερα στη κεντρικ Ιταλα, στις αρχς του 15ου αινα. Σημαντικς μορφς στην αρχιτεκτονικ της εποχς αποτελον οι Leon Battista Alberti, Donato Angelo Bramante, Filippo Brunelleschi, Leonardo Da Vinci κι Andrea Palladio. Αξιοσημεωτο εναι το γεγονς πως οι αρχιτκτονες της Aναγννησης συνδονται με τις δημιουργες τους σ' αντθεση με τη μεσαιωνικ περοδο, που οι αρχιτκτονες εναι τις περισστερες φορς γνωστοι.

     Η αρχιτεκτονικ γοτθικο ρυθμο του μεσαωνα ευνοοσε περισστερο κθετες γραμμς κι αυστηρς κατασκευς. Στην Αναγννηση, η αρχιτεκτονικ δνει μφαση στις οριζντιες γραμμς κι επιδικει την αρμονα στη τελικ σνθεση. Επιπλον υπρχει ντονο το στοιχεο της διακσμησης, με θματα δανεισμνα απ την αρχαιτητα, που διανθζουν τις προσψεις και το εσωτερικ. σως η πιο αξιοπρσεκτη αρχιτεκτονικ πρακτικ εναι οι θλοι των κτιρων, εμπνευσμνοι πιθαν απ το ρωμακ Πνθεον. Σημαντικ δεγματα αρχιτεκτονικς - κυρως θρησκευτικν ναν - εντοπζονται ως επ το πλεστον στην Ιταλα (για παρδειγμα ο γιος Πτρος στη Ρμη) και λιγτερο στο υπλοιπο της Ευρπης.

     Η ζωγραφικ γνρισε ναν μεγλο αριθμ τεχνικν καινοτομιν κατ τη διρκεια της Αναγννησης, πως η τεχνικ του sfumato, η προοπτικ στην οπτικ γωνα, η διακσμηση και ζωγραφικ των θλων των κτιρων. Παρλληλα γινε για πρτη φορ εφικτ η ζωγραφικ με λδι, μσω της ανμιξης του λαδιο με κποια χρωστικ ουσα, που επτρεψε μια λαμπρτητα κι να μεγαλτερο βθος στην απεικνιση, ειδικτερα στη δημιουργα σκιν. Επιπλον, κυρως χρη στις ρευνες του Ντα Βντσι, η ζωγραφικ στο φασμα αντικατστησε τη ζωγραφικ στο ξλο.

     Εν κατ τη διρκεια του Μεσαωνα, η γλυπτικ περιορστηκε στα θρησκευτικ θματα, η περοδος της Αναγννησης παρουσασεν ανανωση των θεμτων κι εκε. Κριως στχος εναι πλον ο ρεαλισμς κι η πιστ αναπαρσταση της πραγματικτητας. Τα ανγλυφα υοθετον τα θματα της ελληνικς και ρωμακς μυθολογας. Τα αγλματα αποδδονται τις περισστερες φορς με πραγματικς ανθρπινες αναλογες και με μεγαλτερα μεγθη, πως το περφημο ργο "Δαβδ" του Μιχαλ γγελου. Οι καλλιτχνες προσπαθον να μιμηθον τα αρχαα πρτυπα, κυρως σ' τι αφορ την αναπαρσταση της κνησης. Επιπλον τα χλκινα γλυπτ γνωρζουν νθηση. Τα γλυπτ ργα της εποχς δεν εξυπηρετον αποκλειστικ διακοσμητικος σκοπος αλλ' αποκτον τα δια, καλλιτεχνικ ονττητα. Τλος, οι αναπαραστσεις του γυμνο ανθρπινου σματος δεν αποτελον πλον ταμπο πως γινταν στο Μεσαωνα*.

 

   Μανιερισμς: Ο ρος προρχεται απ το ιταλικ mano=χρι κι εν προκειμνω αφορ σ' αυλικ τχνη του 16ου αινα. Χαρακτηρζεται ως ανκλαση της περιδου απογοτευσης που επικρτησε σ' λη την Ευρπη, απ τις λεηλασες της Ρμης, απ Γερμανος μισθοφρους, μχρι το τλος της Συνδου του Τριδντο (Trento) το 1563.

     Η τση αυτ χαρακτηρζεται απ "χειρισμ" των εκστοτε καλλιτεχνν, των μορφν της τχνης τους, μιας και πλθανε με το νου τους εικνες, παρ τις παρναν απ την μεση παρατρηση, με φυσικ συνπεια, αφσικες αναλογες και γενικ ... τραβηγμνες μορφς στο πακρο, με απτερο σκοπ να αποδσουνε καλτερα, αυτ που θλανε να πονε!

     Πρτος τη διατπωσε ο Λουτζι Λντσι (1732-1810) απ τη παργωγη λξη maniera=τεχνοτροπα -κυριολεκτικ-, προκειμνου να χαρακτηρσει καλλιτεχνικς τσεις που μετ το 1550, ακολουθσανε το παρδειγμα των μεγλων της Αναγννησης.

     Πρτον μως χαρακτηρισμ επιχερησε ο Τζιρτζιο Βαζρι (1511-1574) στο τρτο μρος του βιβλου του με ττλο "Οι Βοι Των Επιφανστερων Ιταλν Ζωγρφων Απ Τον Τσιμαμποε Ως & Σμερα". Εκε λοιπν υποστριξε, πως αυτ η τεχνοτροπα δεν πρεπε να περιορζεται στην απλ αναπαραγωγ της φυσικς ομορφις, αλλ φειλε ν' αντλε μπνευση απ τους 3 μεγλους της Αναγννησης: Ντα Βντσι, Ραφαλ και -κυρως- Μιχαλ 'Αγγελο, που αφο κατακτσανε τη τλεια απδοση των φυσικν λεπτομερειν, κνανε την υπρβασ τους, αγγζοντας τη τελειτητα της ιδανικς ομορφις.

     Αυτ λοιπν το στυλ αναπτχθηκε γρω στο 1520 απ τη Σχολ του Ραφαλ στη Ρμη. Το βιβλο του Βαζρι εκδθηκε πρτη φορ το 1550 κι αργτερα, αναθεωρημνο, επανεκδθηκε το 1568. Η διδοση του μανιερισμο, επιταχνθηκε με τη κατκτηση της Ρμης, απ τα στρατεματα του Καρλου Ε' το 1527, ταν οι καλλιτχνες την εγκαταλεψαν σταδιακ. Η διασπορ τοτη, οδγησε σε μεγλες αλλαγς στις διφορες πλεις που καταφγανε, γιατ οι φυγδες που μως τανε στεν συνδεδεμνοι με τις παραδσεις του τπου τους, αρχσαν να ενσωματνουνε το νο στυλ, σ' ργα διαφορετικ, αλλ ομοιογεν, σον αφορ σε μερικ χαρακτηριστικ, πως οι υπερβολικ περπλοκες φρμες κι ντονη πνευματικτητα.

     Καλλιτεχνικ ρεμα που αναπτχθηκε κατ την τελευταα περοδο της Αναγννησης κι ειδικτερα το χρονικ διστημα 1520-1600. Εχε ως καταγωγ την Ιταλα, με κντρα τη Ρμη και τη Φλωρεντα κι αποτλεσε κατ κποιο τρπο μαν αντδραση στην αισθητικ της ριμης Αναγννησης, σηματοδοτντας παρλληλα την μετβαση στη μπαρκ εποχ. Ο ρος προρχεται απ το λατινικ manierus (=τρπος) κι η χρση του επικρτησε κατ την περοδο του Α' Παγκ. Πολ. προκειμνου να περιγραφε η τχνη του 16ου αινα που δεν ανκε απλυτα οτε στα αναγεννησιακ πρτυπα αλλ οτε και στο μεταγενστερο μπαρκ.

     Ανμεσα στα κυριτερα χαρακτηριστικ γνωρσματα του στη ζωγραφικ εν' η πολυπλοκτητα στη σνθεση, η επιτδευση στην απδοση της ανθρπινης κφρασης καθς κι η κατργηση των αρμονικν αναλογιν της Αναγννησης, πολλς φορς μσω της επιμκυνσης των ανθρπινων χαρακτηριστικν με τη χρση εξεζητημνων στσεων. Σ' αντθεση με τα αναγενννησιακ ιδεδη, που αναζητοσαν τη ρεαλιστικ απεικνιση των φυσικν αναλογιν, οι εκφραστς του μανιερισμο απεικονζουν υπερβολικ παραμορφωμνες φιγορες προκειμνου να καλλιεργηθε συναισθηματικ νταση. Επιπλον, οι "καθαρς" φρμες της Αναγννησης εγκαταλεπονται, καθς συχν το κυρως θμα προβλλεται σε δετερο πλνο μετατοπζοντας τη δρση αλλο και δημιουργντας την ασθηση της σγχυσης. Στην αρχιτεκτονικ, επσης η αισθητικ παρεκλνει απ τα αναγεννησιακ πρτυπα ενσωματνοντας διαφορετικ λιθοδομ και συνθως βαρες αρμος ανμεσα στις πτρες των κτισμτων. Χαρακτηριστικ δεγμα μανιεριστικς αρχιτεκτονικς αποτελε η Villa Farnese στην περιοχ Carparola, κοντ στη πλη της Ρμης.

     Κυριτεροι εκπρσωποι εναι οι Ιταλο ζωγρφοι Παρμιτζιαννο (1503-1540), Ικωβος Ποντρμο (1494-1557), Τζολιο Ρομνο (1492-1546) καθς κι οι γλπτες Μπενβενοτο Τσελνι (1500-1571) και Τζιοβνι Μπολνια. Παρλληλα με τη ζωγραφικ και τη γλυπτικ, αποτυπνεται και στην αρχιτεκτονικ, χοντας ως κυριτερο εκφραστ τον Τζιρτζιο Βαζρι (1511-1574). Στους καλλιτχνες του ρεματος κατατσσεται απ πολλος και ο Δομνικος Θεοτοκπουλος καθς στοιχεα μανιερισμο εν' εμφαν σ' ορισμνα ργα του, κυρως θρησκευτικο περιεχομνου.

 

   Μπαρκ: Καλλιτεχνικ τση -με πρτο εμπνευστ κι εκφραστ τον Μιχαλ 'Αγγελο- που προσδδει ποικιλα και κνηση. σβησε τον 18ο αινα, που κι αντικαταστθηκε απ το Ροκοκ. Κρια χαρακτηριστικ εναι, ποικιλα, η τση προς το παρδοξο κι ασυνθιστο, μακρι απ τα καθιερωμνα και φανονται δη τα πρτα στοιχεα του νατουραλισμο.

     Αναφερμαστε ετε στην ιστορικ περοδο 1600-1750 που ακολοθησε την Αναγννηση (ειδικτερα τον Μανιερισμ), ετε στο συγκεκριμνο καλλιτεχνικ φος που διαμορφθηκε την περοδο αυτ. Το φος του Μπαρκ αποτλεσε νο τρπο κφρασης που γεννθηκε στη Ρμη της Ιταλας, απ' που εξαπλθηκε σχεδν σ' ολκληρη την Ευρπη. Χαρακτηρστηκε απ ντονο δραματικ και συναισθηματικ στοιχεο, εν εφαρμστηκε κυρως στην αρχιτεκτονικ, τη γλυπτικ και τη μουσικ, αλλ συναντται παρλληλα και στη λογοτεχνα τη ζωγραφικ.

     Ο ρος προρχεται πιθαντατα απ την πορτογαλικ λξη barocco, που σημανει το ακαννιστο μαργαριτρι κι ως επθετο δηλνει γενικ την ννοια του ασυνθιστου παρδοξου. Η επιτυχα του οφελεται σε μεγλο βαθμ και στη στριξη της Καθολικς εκκλησας, που χρησιμοποησε τη τεχνοτροπα και το δραματικ του φος για την αναπαρσταση πολλν θρησκευτικν θεμτων που προκαλοσαν την συναισθηματικ συμμετοχ του θεατ. Επιπλον, η αριστοκρατα της εποχς κι η βασιλικ εξουσα ευνοθηκε απ το επιβλητικ φος του για τη κατασκευ ανλογων κτιρων παλατιν που ενσχυαν το κρος της. Σε χρες μ' ντονη παρουσα του προτεσταντικο κινματος, πως η Ολλανδα η Αγγλα, το μπαρκ δε κατφερε να επικρατσει.

     Σ' αντθεση με το αναγεννησιακ φος που βασστηκε κυρως στη λογικ, το φος του απευθνεται περισστερο στο συνασθημα. Παρλληλα χαρακτηρζεται σχεδν σ' λες τις καλλιτεχνικς εκφνσεις του απ ασθημα δους και μεγαλεου καθς κι υπερβολ στη διακσμηση και τη πολυτλεια που αναδεικνουν επιβλητικ και πομπδες φος. Τα κυριτερα μσα που χρησιμοποησε στις εικαστικς τχνες εναι οι καμπλες γραμμς, οι πολπλοκοι διαπλεκμενοι γκοι, η αυστηρ ιερρχηση των χρων, η απδοση της κνησης, η εκμετλλευση του φωτς κι η δημιουργα ντονων αντιθσεων, ετε με τη μορφ εσοχν στην αρχιτεκτονικ, ετε μσω ντονων φωτοσκισεων στη ζωγραφικ.

     Σκοπς του εναι πρωτστως να εντυπωσισει καθς και να εξυψσει τον νθρωπο μσα απ τα πθη και τα συναισθματα του. Σ' αντθεση με τις ιδεολογικς αρχς του ρομαντισμο, ο νθρωπος δεν εκλαμβνεται ως μονδα αλλ ως μρος ενς συνλου. Στο μπαρκ φος, σε συμφωνα με το φιλοσοφικ ρεμα της εποχς, υπρχουν ντονα στοιχεα ορθολογισμο χωρς μως ν' αποκλεονται κι οι συμβολισμο.

     Η να μπαρκ αρχιτεκτονικ κανε την εμφνιση της στην Ιταλα κι οι ιστορικο προσδιορζουν ως αφετηρα της το ργο του Κρλο Μαντρνο (1556-1603) στη Ρμη κι ειδικτερα στους ναος Αγας Σουζνας κι Αγου Πτρου. Πρδρομοι της μπορον να θεωρηθον επσης τα τελευταα αρχιτεκτονικ ργα του Μιχαλ 'Αγγελου, πως για παρδειγμα η Βασιλικ του Αγου Πτρου. Με επκεντρο την Ιταλα, εξαπλθηκε στην υπλοιπη Ευρπη καθς και στη Λατινικ Αμερικ, κυρως μσω των Ιησουιτν. Οι ναο, τα δημσια ιδιωτικ κτρια, οι εσωτερικο δικοσμοι αλλ κι οι δημσιοι χροι εν γνει, αποπνουν την ασθηση του εξωπραγματικο, πρα απ τις ανθρπινες διαστσεις και κατ' επκταση την παντοδυναμα του θεκο αλλ και της εκκλησιαστικς (παπικς) εξουσας.

     Ως τυπικ χαρακτηριστικ της μπαρκ αρχιτεκτονικς μπορομε να αναφρουμε:

 *δραματικ χρση του φωτισμο με ντονες αντιθσεις

 *υπερβολικ χρση διακοσμητικν στοιχεων συμπεριλαμβανομνων και μεμονωμνων γλυπτν στο εξωτερικ

 *μεγλης κλμακας διακοσμητικς αναπαραστσεις στις οροφς των κτιρων

 *ντονη σνδεση της αρχιτεκτονικς με τη ζωγραφικ

 *χρση τεχνικν οπτικς "απτης" (trompe l' oeil)

     Το βασικ αρχιτεκτονικ μπαρκ σχμα προβλπει την παρξη ενς κεντρικο και κυραρχου οικοδομματος στο οποο προστθενται δο πλγιες πτρυγες και παρλληλα εμπλουτζεται απ να χαμηλτερο προεξχον κτσμα. Η μπαρκ αρχιτεκτονικ συνδεται ουσιαστικ με μα βαθτερη αλλαγ στην αντληψη γρω απ το ρλο των δημσιων κτιρων. Για τις πλεις του 17ου αινα, το κτριο εκλαμβνεται ως μρος ενς ευρτερου συστματος και χι ως να απλ ανεξρτητο οικοδομικ σνολο. Κατ συνπεια, οι δημσιοι ελεθεροι χροι μεταξ των κτισμτων οφελουν επσης να σχεδιαστον επιμελς. Διαμορφθηκαν τσι δο νοι τποι πλατεας, η κυκλικ και η τετραγωνικ. Επιπλον οι δρμοι οργαννονται πιο διεξοδικ και συχν αποτελον επσης αντικεμενα διακσμησης. Ο Claude Mignot σε κατλογο κθεσης για την Μπαρκ αρχιτεκτονικ αναφρει χαρακτηριστικ:

    «Χροι δοξαστικο, χροι θασης και χροι για τον ελεθερο χρνο δημιουργον σημεα απ τα οποα εξακτιννονται οι αρτηρες και τα οποα αναδομον την πλη η οποα αποκαλεται "μπαρκ". Αναμνσεις των εφμερων αψδων των βασιλικν εισδων, οι πλες της πλης προσλαμβνουν τη μορφ μνιμων αψδων θριμβου (οι πλες του Σεν Ντεν και του Σεν Μαρτν στο Παρσι, η πλη ντι Περο στο Μονπελι), οι κρνες καθστανται μνημεα (η φοντνα ντι Τρβι στη Ρμη), οι πλατεες εξισορροπον τον χρο για τη θαση των ψεων των μεγρων και των ναν, οι περπατοι οργαννονται στη θση των οχυρσεων και οι γφυρες προβλλονται ως εξστες στους ποταμος· τλος, τα θατρα, σημεο συνντησης της πολεοδομας του πρσκαιρου εξωρασμο και της νας πολεοδομας του ελευθρου χρνου, ανεγερονται στις δημσιες πλατεες (Νπολι)».

     Σημαντικ δεγματα μπαρκ αρχιτεκτονικς χουμε εκτς απ την Ιταλα, σε χρες πως, Γαλλα, Ισπανα, Αυστρα, κεντρικ Γερμανα και Ρωσα. Ανμεσα στους σημαντικος αρχιτκτονες της εποχς μπορομε ν' αναφρουμε τους: Francesco Borromini (1599-1667) Calo Maderno (1556-1629) Gian Lorenzo Bernini (1598-1680)

     Το μπαρκ φος δεν επηρασε μνο τις εικαστικς τχνες αλλ επηρασε σε μγιστο βαθμ και τη μουσικ. Οι μεγαλτερες κατακτσεις της Μπαρκ μουσικς περιλαμβνουν την ανπτυξη του λυρικο θετρου, του μουσικο εδους της περας και του ορατριου.

     Βασικ χαρακτηριστικ της εναι:

 *οι μεζονες και ελσσονες κλμακες που αντικαθιστον τους εκκλησιαστικος τρπους

 *η σταδιακ μετβαση απ την πολυφωνα του μεσαωνα και της Αναγννησης στην ομοφωνικ γραφ, η οποα ολοκληρνεται την εποχ του κλασικισμο

 *η εμφνιση νων μουσικν μορφν, πως η περα και το ορατριο, η μπαρκ σουτα, η τριο-σοντα και τα κοντσρτα γκρσο σλο (concerto grosso, concerto solo)

 *η εξλιξη αρκετν μουσικν οργνων και η εγκατλειψη λλων

το basso continuo (συνεχς μπσο βσιμο)

     Η μπαρκ μουσικ εν' ντονα συνδεδεμνη και με το χορ. Ειδικτερα, ως τμματα της μπαρκ σουτας, εντσσονται πολλο χορο πως η γκαβτ (gavotte) η μπουρ (bure). Σημαντικο συνθτες θεωρονται οι: Γιχαν Σεμπστιαν Μπαχ (1685-1750) (ο θνατος του σηματοδοτε και το τλος της μπαρκ περιδου), Γκεργκ Φρντριχ Χντελ (1685-1759) Archangelo Corelli (1653-1713) Alessandro Scarlatti (1660-1725) Jean Baptiste Lulli (1632-1687) Francois Couperin (1668-1733) Jean Phιlippe Rameau (1683-1764) Henry Purcell (1659-1695).

     Ρωπογραφα: Με τον ρο αυτ* (<αρχ.‘ρῶπος = ευτελς, ασμαντο) περιγρφεται στις τχνες η αναπαρσταση σκηνν της καθημεριντητας με ρεαλιστικ τρπο. Στη διεθν ορολογα χει επικρατσει με τον γαλλικ ρο genre που 1ος χρησιμοποησε ο Ντεν Ντιντερ τον 18ο αι. Ο ρος χρησιμοποιθηκε στη Γαλλα του 18ου αι. για να περιγρψει ζωγρφους που ειδικεονταν σε καθημεριν και συνθη θματα. Η σημεριν χρση του καθιερθηκε στα τλη του 18ου αι.
     Στοιχεα της τεχνοτροπας αυτς τανε γνωστ σε μερικος ιταλικος πνακες του 14ου και 15ου αι. και στη συνχεια γινε γνωστ με τον Καραβτζο και τους οπαδος του. Γνρισε μεγλη νθιση στη Φλνδρα και στην Ολλανδα δη κατ τον 17o αι., με χαρακτηριστικος εκπροσπους πως ο Γιν Στυν, ο ντριεν Μπρουβερ, ο Ντβιντ Τνιερς ο νετερος, οι σαακ κι ντριεν φαν Οστντε κι ο Γιοχνες Βερμερ. Κυριτεροι εκπρσωποι στην Ιταλα ταν οι: Κρσπι και Λνγκι, εν στη Γαλλα οι: Ζαν Σιμεν Σαρντν και Γκρζ.
     Η ρωπογραφα θεματολογικ διαχωρζεται απ το πορτρτο, τα ιστορικ θρησκευτικ ργα και τη τοπιογραφα. Χαρακτηρζεται για τη προτμηση σε «ευτελ» «καττερα» θματα, (π.χ. η αγροτικ ζω, εσωτερικο χροι, γμοι και γιορτς, κ..) και την μφαση στη λεπτομρεια, σε βαθμ που το θμα να αποδδεται ρεαλιστικ σε βρος της φαντασας του καλλιτχνη. Συχν οι ρωπογραφες περιχουν συγχρνως συμβολισμος, μσα απ τους οποους παρχονται ηθικ πρτυπα.
     Καθημερινς σκηνς συναντνται δη σε αναπαραστσεις κι ργα της αρχαιτητας. Δεγματα διακοσμσεων στην Αρχαα Αγυπτο απεικονζουνε δεξισεις, ψυχαγωγα αγροτικς σκηνς. Σμφωνα με τον Πλνιο, ο Πειρακς (4ος αι. π.Χ.) ζωγρφιζε επσης σκηνς χειρωνακτικν επαγγελμτων, πως το μαγαζ του κουρα, το εργαστρι του τσαγκρη και νεκρς φσεις, γι’ αυτ και τον αποκαλοσανε ρυπαρογρφο, λαμβνοντας μλιστα για τα ργα του υψηλς αμοιβς.
     * Σημ: Το βζω εδ χρονικ "λογικ" παρλο που απ αρχαιοττων χρνων συνηθιζτανε, για να κτσει βολικ στη παροσα λευση των τεχνοτροπιν... Πτροκλος Χατζηαλεξνδρου 

 

   Ροκοκ: Εναι συνχεια του Μπαρκ αλλ' αποκτ αυτοτλεια κι οργανικτητα. Δεν υπρχει σ' ργα που 'χουνε χαρακτηριστικ τη σοβαρτητα την απλτητα. Αυτ δε η τση, χαρακτηρζεται απ τ' ανοιχτ, ζωηρ χρματα και το χαρομενο, σνθετο στυλ. Eμφανστηκε στη Γαλλα γρω στα 1715 σ' αντδραση προς το βαρετ στιλ των διακοσμσεων του παλατιο των Βερσαλλιν. Διρκεσε μνο λγες 10ετες. Εναι στιλ κυρως εσωτερικς διακσμησης σε τοχους, ταβνια, πιπλα μ' ανγλυφα φυτικ μοτβα, κλωνρια, φλλα, νθη σε σχηματισμος C κι S, ανλαφρο, χαριτωμνο, εθυμο, χαρομενο, ευφνταστο, κομψ. Σ' αντθεση προς το βαρ Μπαρκ, τα χρματα του εναι πολ φωτειν, διφανα, δχως βαθεις φωτοσκισεις.

     Στη ζωγραφικ παρατηρεται προτμηση σε θματα με κομψς φιγορες σ' ειδυλλιακ περιβλλον, σε δση, κπους, να περπατον, να διασκεδζουν, να παζουν μουσικ ργανα κτλ, λ' αυτ σ' ανμελην ατμσφαιρα που θυμζει υποβλλει θατρο, αφο οι νθρωποι στις εικνες κινονται και συμπεριφρονται σα μαριοντες ηθοποιο σε σκην. Ποτ δε κατρθωσε να δσει ργα μνημειακο χαρακτρα και πνευματικς ξαρσης βαθεις ψυχολογικς διεσδυσης. Μνει μνο πνω στην επιφνεια της ζως, στο εππεδο του συναισθηματισμο και του εφμερου, του πρσκαιρου, του περιστασιακο.

     Κριοι εκπρσωποι στη ζωγραφικ εναι οι Γλλοι, Βατ, που στα ργα του διακρνουμε μελαγχολικ διθεση, Μπουσ, που διακρνεται για τον ερωτισμ του, ο Ζαν Νατι (1685-1766) για τη κολακεα του, ο Φραγκονρ για το συναισθηματισμ του. Στη γλυπτικ, σημαντικ εν' η εμφνιση της πορσελνης με συμπλγματα συνθως δο φιγορων (νδρας-γυνακα) και μα μνο φιγορα, με κριους εκπρσωπους στη Γαλλα τους, Λεμου και Βουσαντν και στη Γερμανα, τον Γκντερ. Στην αρχιτεκτονικ, βαρτητα δνεται στο αστικ σπτι, μικρ σε διαστσεις, διακοσμημνο εσωτερικ με καθρφτες, τζκια, ανγλυφες διακοσμσεις με επιχρυσσεις και προτμηση στ' σπρα χρματα, μ' πιπλα σ' αυτ το στιλ. Διαδθηκε εκτς απ τη Γαλλα, σε πολλς χρες της Ευρπης, κυρως στη Βαυαρα. Επικρτησε μχρι το 1770 περπου.

 

   Νεοκλασσικισμς: (1760-1840) εμφανστηκε ως αντδραση στην αυλικ ζωγραφικ με τη διακοσμητικ κι ελαφρ διθεση (π.χ. Watteau, Boucher). ταν μια προσπθεια να ανυψωθε η παιδεα του κοινο και ν' αναδειχθον αρετς, πως της φιλοπατρας, της ενεργο συμμετοχς στη πολιτικ ζω, η αφοσωση στην οικογνεια κλπ. Τα ργα χαρακτηρζονται για τη ισρροπη και συχν γεωμετρικ δομ των θεμτων τους, για το ευδικριτο και ρωμαλο σχδιο, για την ευδικριτη τομ των κθετων και των οριζντιων αξνων, για την αποφυγ των βαιων χρωματικν αντιθσεων.

     Γεννθηκε στη Ρμη, ρζωσε στη Γαλλα και διαδθηκε στην Ευρπη. Ο πρτος εκπρσωπος του νεοκλασικισμο στη Γαλλα εναι ο Vien. Μαθητς του και καλλιτχνης που σφραγζει με το ργο του το ρεμα αυτ εν' ο David, ζωγρφος και βουλευτς της Convention, εν' αυτς που ανλαβε το 1793 να διαλσει και να επανιδρσει την Ακαδημα των Καλν Τεχνν της Γαλλικς Δημοκρατας (ιδρθηκε απ τον Mazarin το 1648). Στενς φλος του Robespierre και Πρτος Καλλιτχνης του Ναπολοντα, αναγκστηκε να εγκαταλεψει τη Γαλλα μετ την Παλινρθωση και την αναρρχηση του Λουδοβκου 18ου στο θρνο, το 1815. ζησε ως το 1825 αυτεξριστος στις Βρυξλλες. Εκε συνχισε να ζωγραφζει και να διδσκει. Μαθητς του David εν' οι ζωγρφοι Girodet, Gerard, Gros κι Ingres. Απ αυτος μνον ο Ingres μεινε πιστς στα διδγματα και στις αισθητικς αρχς του νεοκλασικισμο. Ο Gros, για παρδειγμα, εν εχε την δια αγπη για τα θματα της ναπολεντειας περιδου με το δσκαλ του τον David, εντοτοις εκφραζταν στη ζωγραφικ του με τσο λυρισμ και πθος, που φανεται να προαναγγλλει και να συναντ τον Gericault και τον Delacroix.

 

   Ρομαντισμς: Εν' η αισθητικ αντληψη, που διπεται απ το συνασθημα. Σμφωνα μ' αυτ τη καλλιτεχνικ τση, η τχνη πρπει ν' απομακρνεται απ τα κλασσικ πρτυπα και ν' ασχολεται κυρως με το ασθημα και τη ποηση περασμνων εποχν. Κριο χαρακτηριστικ του ρομαντισμο αποτελε η μφαση στη πρκληση ισχυρς συγκνησης μσω της τχνης καθς κι η μεγαλτερη ελευθερα στη φρμα, σε σχση με τις περισστερο κλασσικς αντιλψεις (βλ. Κλασσικισμς). Στον ρομαντισμ, κυραρχο στοιχεο εναι το συνασθημα αντ της λογικς. Στη ζωγραφικ κριοι εκπρσωπο του, υπρξαν οι Ζερικ και Ντελακρου.

     Εμφανστηκε στους ελληνιστικος χρνους, διατηρθηκε -κι ενισχθηκε μλιστα- το μεσαωνα, εγκαταλφθηκε κατ την αναγννηση, για να επανλθει το 18ο αινα και ν' ακμσει το 19ο. Αναπτχθηκε αρχικ στη Μεγλη Βρετανα και τη Γερμανα, για να εξαπλωθε αργτερα κυρως στη Γαλλα και την Ισπανα. Καταρχν αποτλεσε λογοτεχνικ ρεμα, ωστσο επεκτθηκε τσο στις εικαστικς τχνες σο και στη μουσικ. Ακολοθησε ιστορικ την περοδο του διαφωτισμο κι αντιτχθηκε στην αριστοκρατα της εποχς. Συνδθηκε μλιστα ισχυρ, με τις ιδες του Ζαν-Ζακ Ρουσσ, που πρτος χρησιμοποησε τον ρο, για να περιγρψει αυτ τη τση. Στο ργο του: "Ονειρογρμματα Ενς Μοναχικο Περιπατητ" αναφρει πως, "ρομαντικ εν' να τοπο, που δε παρουσιζει κτι που να μαρτυρ να δεχνει την παρξη ανθρπου και που η ομορφι του προκαλε ξαρση της λυρικς διθεσης".

 

   Ρεαλισμς: ... πραγματισμς πραγματοκρατα. Ο ρος δθηκε απ τον Ανσλμο της Κανταβρυγας κι απ λλους σχολαστικιστς του μεσαωνα, που υποστηρζανε πως, οι γενικς ννοιες χουνε πραγματικ παρξη και δεν εν' απλ υποκειμενικ πλσματα ονματα.

     Στη γνωσιολογα, ονομζεται Αφελς Ρεαλισμς, θεωρα πς ο εξωτερικς κσμος εν' ακριβς εκενος που δναται να γνει αντιληπτς απ τον νθρωπο, μνον απ τα αισθητρια ργαν του.

     Κριτικς Ρεαλισμς εν' η θεωρα πως τα αισθματ μας απ τον εξωτερικ κσμο, εν' η συνισταμνη των ιδιοττων των αντικειμνων, απ' που ρχεται η εντπωση, και των ιδιοττων του ατμου που τη δχεται.

     Στα εικαστικ και στη λογοτεχνα, ειδικτερα, εναι το αισθητικ δγμα, πως ο εξωτερικς κι εσωτερικς κσμος, πρπει ν' αναπαρστανται πως ακριβς εναι πραγματικ, χωρς καμμιν εξιδανκευση.

     Ο ρεαλισμς αποτλεσε καλλιτεχνικ ρεμα της ζωγραφικς τη περοδο 1850-1880. Στα μσα του 19ου αινα ορισμνοι καλλιτχνες αρχζουν ν' απορρπτουν τον αισθηματισμ του Ρομαντισμο κι επιδικουν ν' απεικονσουν τη ζω με ρεαλιστικ τρπο. Στη Γαλλα ο ζωγρφος Κουρμπ εξφρασε τη βασικ ιδα αυτο του ρεματος, που γινε γνωστ με τον ρο "Ρεαλισμς", μ' αυτ τα λγια:

   "Η ζωγραφικ ... δεν εναι τποτε λλο απ' αναπαρσταση των πραγματικν και συγκεκριμνων πραγμτων". Επσης, πως γρφει σε μια επιστολ του 1854:

  "Ελπζω να κερδζω πντοτε τη ζω μου ασκντας τη τχνη μου, χωρς ν' απομακρυνθ οτε κατ μα τρχα απ τις αρχς μου, χωρς να χρειαστε να πω ψμματα στην δια τη συνεδησ μου, χωρς να χρειαστε να ζωγραφσω οτε μια πιθαμ μνο και μνο για να φαν ευχριστος και ν' αυξσω τις πωλσεις μου". Οι ζωγρφοι κι οι λογοτχνες του ρεαλισμο προσπαθοσαν ν' απεικονσουν τη ζω πως ταν, δεν επιδωκαν να ξεφγουν απ' τη πραγματικτητα.

 

   Κλασσικισμς: Καλλιτεχνικ τση με σαφ ροπ προς το ανυπρβλητο, το τλειο, το πρωταρχικ κι ξιο, το φθαρτο στη καταλυτικ δναμη του πανδαμτορα χρνου. Υποδηλο τη τση προς το αρχαιοελληνικ λατινικ κι χει σχση με την ισορροπα των αισθσεων, τη τελεωση και τη κανονικτητα. Η τση να δημιουργηθε κτι, με πρτυπο αριστουργματα της αρχαιοελληνικς λατινικς τχνης και φυσικ δεν ανκει σε μπαρκ λλου εδους μοντρνα τεχνοτροπα.

     Μορφ της τχνης, που θεωρε ως ιδανικ την ελληνικ ρωμακ αρχαιτητα. Θλει να ξαναγυρσουμε στ' αρχαα πρτυπα κι ιδανικ, τη τελειτητα. Η λογικ κυριαρχε πνω στο συνασθημα και τη φαντασα. Η κφραση χει πντα τη πληρτητα την αρτιτητα, τη κυριολεξα, το φυσικ και το απριττο. Επιδικεται το τλειο, το αρμονικ, το πλαστικ κι η ισορροπα. Ο ρος προρχεται απ τη λατινικ λξη classicus που σημανει αυτς που κατατσσεται σ' εξχουσα τξη (class), ο πλοσιος ρωμαος, ταν κατχει πνω απ 120.000 ασσρια.

     Κλασικ ονομζουμε ν' εξχον ργο, κθε τι που διαθτει ανεξντλητη δναμη αντστασης στη προδο και τη καταλυτικ επδραση του χρνου, που αντχει στη κριτικ λων των ανθρπων κι αναγνωρζεται ως τλειο, ξοχο και πρτυπο, ξιο μεγλης προσοχς και βαθτατου σεβασμο, πως π.χ. ο  Παρθεννας, τα αγλματα του Φειδα, του Πραξιτλη κ.α., αλλ κι η μουσικ του Μπετβεν, τα ργα του Σαξπηρ κ.α. Κλασσικο Γλλοι συγγραφες: Ρονσρ, Λαφονταν, Μολιρος, Ρακνας κ.α.,  Γερμανο: Γκατε, Σλλερ, Λσιγκ κ.α. Ελλδα: Α. Κλβος.

 

   Νατουραλισμς: Ξεκνησε περ τα 1860-1880. Ο ρος προρχεται απ τη λατινικ λξη natura που σημανει η φση, naturalismus = φυσιοκρατα, φυσικτητα. Εναι κτι πιο πνω απ τον ρεαλισμ. Οι νατουραλιστς παρατηρον και περιγρφουν ανθρπους ψυχρ, αμτοχα, πως να αντικεμενο, να ζο μια μηχαν.
     Επηρεασμνοι απ τη δαρβινικ θεωρεα υποβιβζουν τον νθρωπο στην κατσταση του ζου. («Ανθρπινο Κτνος», Ζολ). Επιδικει την μεση και πιστ εφαρμογ της φσης και της πραγματικτητας, σχετα αν τα πργματα χουν ατλειες κι ασχμιες. χει περιγραφικ χαρακτρα, δηλαδ παρατηρε και καταγρφει τα πργματα πως ακριβς εναι κι πως βρσκονται. Απεικονζει φωτογραφικ τα γεγοντα, μελετ την ανθρπινη ψυχ και βρσκει τα κνητρα και τους κσμους της. Προσχει κυρως τις κακς και παθολογικς στιγμς της ζως τις οποες παρακολουθε και καταγρφει. χει λα τα στοιχεα του ρεαλισμο, υπερτονισμνα μως σε σημεο υπερβολς. Η ψη του κσμου που παρουσιζει εναι ζοφερ κι η εικνα του ανθρπου θλιβερ κι απογοητευτικ, καθς αυτς περιγρφεται σωματικ και ψυχικ ατελς κι αδναμος, δημιοργημα της κληρονομικτητας και του περιβλλοντος. Τση που πρεσβεει πως αρχ των πντων εν' η φση κι επιδρ στα πντα, ακμα και στη διαμρφωση χαρακτρα, καθς και στη συλλογικ συμπεριφορ των ανθρπων. τσι, η απδοσ της πρπει να δνεται μ' λη τη πραγματικτητα, σο κι αν αυτ εναι σχημη!

     Στο πλασιο των μεγλων εξελξεων της τεχνολογας, των φυσικν επιστημν και της ιατρικς δημιουργθηκε στα τλη του 19ου αινα στην Ευρπη το ρεμα που στχευε στην ακριβ αναπαρσταση της πραγματικτητας της εποχς εκενης με βση την επιστημονικ μθοδο της παρατρησης, της ακρβειας και της αυστηρς αντικειμενικτητας. Δε προσβλεπε στην ωραιοποηση, αλλ στη λεπτομερ περιγραφ των δυσχερν καταστσεων κυρως των ανθρπων των καττερων κοινωνικν τξεων. τσι δσποζαν θματα, που αντιμετπιζαν οι προλετριοι της εποχς, πως η εργασιακ εκμετλλευση, η φτχεια, τα εγκλματα, ο αλκοολισμς. Στχος των καλλιτεχνν ταν μσω της συμπνιας ν' ανακινσουν συνειδσεις, στε να καλυτερεσει η ζω των ανθρπων. 

     Επηρεασμνος απ το «θετικισμ» του Auguste Comte,  που θετε την εμπειρα σα βση για την ανθρπινη γνση,  ο Hippolyte Taine διατπωσε τη φιλοσοφα της τχνης «Philosophie De L' Art», που ασπστηκαν οι νατουραλιστς. Σμφωνα μ' αυτν ο νθρωπος εξαρτται απ' τη κληρονομικτητα, τον κοινωνικ του περγυρο και την ιστορικ στιγμ. Οι εμπειρες λοιπν του ατμου συσχετζονται μεσα μ' αυτος τους παργοντες (της φσης), οπτε αυτς εναι ανελεθερος, κινεται σμφωνα με το νστικτ του και δε φρει ευθνη για τις πρξεις του. Κι αφο δεν υπρχει ηθικ στη φση, δε θα πρπει να υπρχει οτε στη τχνη. Θα πρπει να παραμνει αντικειμενικ και κθε ργο να 'ναι σαν επιστημονικ περαμα βασισμνο στη παρατρηση της πραγματικτητας.

     Αλλ κι ο Γερμανς Arno Holz προσπθησε να δημιουργσει καννα για τη τχνη με βση την επιστημονικ μθοδο. Αφο κθε πργμα υπκειται σε κποιο καννα, τσι κι η τχνη. Για τον Holz: Τχνη=φση-Χ, που Χ εν' η υποκειμενικτητα του συγγραφα, καθς και το πς ο θεατς/αναγνστης αντιλαμβνεται κι εκλαμβνει τη τχνη. Το σημαντικτερο πρτυπο νατουραλιστικς λογοτεχνας το συναντμε στο ργο του Zola. Ο διος στο «Roman Experimental» γραψε για το μεθοδικ τρπο μσω της παρατρησης που χρειζεται να 'χουν οι συγγραφες, στε να πετχουν να σκιαγραφσουν μ' επιστημονικ ακρβεια την εικνα της εποχς. σο περισστερο παρατηρε τον κοινωνικ περγυρο και γνεται ο εκφραστς του, τσο περισστερο γνετ' ο διος επιστημονικς παρατηρητς και το ργο του περαμα. Παρδειγμα νατουραλιστικο μυθιστορματος αποτελε μα σειρ απ 20 πειραματικ μυθιστορματα του Zola με ττλο "Les Rougon-Mac-Quart". Πρκειται για τη κοινωνικ ιστορα μιας οικογνειας για τσσερις γενες, που προσπθησε να εξηγσει λες τις τροπς και μεταβολς που συνβησαν σ' αυτ με βση τη θεωρα της επιρρος του κοινωνικο περγυρου στον νθρωπο.

     Ο Guy de Maupassant, που 'δειχνε τον νθρωπο ως ενστικτδες ον, ο  Tolstoi κι ο Hauptmann με το κοινωνικ δρμα, ποy πρωταγωνιστε η καττερη κοινωνικ τξη, ο Dostojewski με τη λογοτεχνα του προλεταριτου, o Mπαλζκ κι ο Φλωμπρ και κυρως ο Ibsen με το ρεαλιστικ ψυχολογικ δρμα αποτελον τους σημαντικτερους εκφραστς του ευρωπακο νατουραλισμο.

     Η τχνη που δεν ωραιοποιε, δεν ηρωοποιε, προσπαθε να 'ναι αντικειμενικ στην αναπαραγωγ της πραγματικτητας της ζως θτοντας στο επκεντρο σημαντικ κοινωνικ προβλματα της εποχς. Ανογει τις πρτες στα καττερα κοινωνικ στρματα χωρς να δνει λσεις στα προβλματα, αλλ προσπαθντας με τη προβολ τους να ευαισθητοποισει, να κινσει αλλαγς.

 

   Παρνασσισμς: εναι τεχνοτροπα, που πρωτογεννθηκε στη Γαλλα και σμερα εναι σε παρακμ. Παρνασσιακο ονομστηκαν οι νοι ποιητς που ποιματ τους δημοσιεθηκαν σε μια κοιν συλλογ το 1886 στο Παρσι με τον ττλο «Σγχρονος Παρνασσς». Η τεχνοτροπα αυτ επανφερε στη τχνη τη κλασσικ ισορροπα, τη συμπκνωση των νοημτων, τη γαλνη και την ακρβεια, πως ο κλασικισμς. Θλει την αυστηρ τρηση των στιχουργικν καννων κι αποδδει μεγλη σημασα στην εξωτερικ μρφωση της ποησης. Κυριτεροι αντιπρσωποι  της τεχνοτροπας αυτς υπρξαν οι: Λεκντ Ντελλ, Θεφιλος Γκωτι.

 

   Συμβολισμς: Πρκειται περ της τχνης που εκφρζει τι θλει να δεξει με σμβολα συμβολικς εικνες. Οι συμβολισμο εναι γνωστο εκ των προτρων κι αποτελον να εδος "κδικα". Αποτελε καλλιτεχνικ ρεμα που αναπτχθηκε στα τλη του 19ου αινα, γαλλικς και βελγικς προλευσης. Ο ρος προρχεται απ τη λξη "σμβολο". Αναπτχθηκε κυρως στη ποηση, ωστσο συναντται και στις εικαστικς τχνες.

     Ο γαλλικς συμβολισμς γεννθηκε σε μεγλο βαθμ ως αντδραση απναντι σε Νατουραλισμ και Ρεαλισμ, ρεματα που προηγθηκαν χρονικ και που προσπθησαν να συλλβουν τη πραγματικτητα με πιστ τρπο. Ο συμβολισμς απ την πλευρ του αντιπαρβαλε την πνευματικτητα, τη φαντασα και τ' νειρο ως αναπσπαστο μρος καλλιτεχνικς δημιουργας.

     Το κνημα του συμβολισμο στη λογοτεχνα χει τις ρζες του στα "'Ανθη του Κακο" του Κρολου Μπωντλαρ. Τα αισθητικ του χαρακτηριστικ εξελχθηκαν κι αποσαφηνστηκαν κυρως απ τους Στεφν Μαλαρμ και Πωλ Βερλαν κατ την δεκαετα του 1870. Το 1880 μια σειρ απ μανιφστα των συμβολιστν εμφανστηκαν δημσια κι ενπνευσαν πιτερους καλλιτχνες.

     Στις υπλοιπες μορφς της τχνης, θα λγαμε πως εμφανζεται μ' ελαφρ διαφορετικ μορφ, κυρως ως κνημα που αντιπροσωπεει τη πιο σκοτειν (μεσαιωνικς επδρασης) πλευρ του Ρομαντισμο. Σ' αντθεση μως με τη ρομαντικ τχνη, ταν λιγτερο επαναστατικς. Τα ργα του ντγκαρ 'Αλαν Πε θεωρονται μα απ τις σημαντικτερες επιρρος της συμβολικς τχνης. Πστευαν πως σκοπς της τχνης εναι να συλλβει και να εκφρσει περισστερο απλυτες αλθειες, που μπορε να προσεγγσει μ' μμεσους τρπους. Γι' αυτ το λγο, γραφαν με μεταφορικ τρπο, χρησιμοποιντας εικνες κι αντικεμενα με συμβολικ ννοια. ντονο ταν το μεταφυσικ μυστικιστικ στοιχεο. Ο θνατος, μυθολογικ αλλ και δραματικ στοιχεα, ταν ντονα στη θεματολογα.

     Σημαντικ συνεισφορ στον ιδεολογικ καθορισμ του κινματος του συμβολισμο εχε ο Βερλαν. Το μανιφστο του συμβολισμο εκδθηκε το 1886 απ τον ελληνικς καταγωγς ποιητ Ζαν Μορες. Σμφωνα με τον διο, ο συμβολισμς ταν εχθρικς απναντι στις σαφες διακηρξεις, τις ρητορεες και τον ψετικο συναισθηματισμ, εν στχος του ταν "να ντσει το ιδεατ σ' αντιληπτ μορφ", μσω των συμβλων. Για τους συμβολιστς, καθημεριν θματα φυσικ τοπα αντιμετωπζονται ως επιφανειακς αναπραστσεις αρχγονων και βαθτερων ιδανικν.

     Μπορομε να πομε πως οι φιλοσοφικς ιδες του Σοπενουερ περιχουν κοινς ανησυχες με το κνημα. Εναι χαρακτηριστικ τι κι οι δο πλευρς πστευαν στο ρλο της τχνης ως να καταφγιο απναντι στην σκληρτητα του κσμου. Με βση αυτ την επιθυμα ταν που οι συμβολιστς δανεστηκαν και θματα του μυστικισμο.

     Αποτλεσε κυρως καλλιτεχνικ ρεμα στη ποηση, που ταν ευκολτερο να υοθετηθον τα ιδεολογικ χαρακτηριστικ του. Πρδρομοι του των συμβολικν ποιητν αποτελον οι Μπωντλαρ, Λωτρεαμν & Ζερρ ντε Νερβλ. Βασικτεροι ποιητς, εκπρσωποι του κινματος του συμβολισμο εν' οι Βερλαν, Ρεμπ, Αλμπρ Ζιρ και Μαλλαρμ. Στο μυθιστρημα, ξεχωρζει το ργο του Joris-Karl Huysmans, "A Rebours" (1884), το οποο θεωρεται τι μιμθηκε αργτερα ο σκαρ Ουιλντ στο "Πορτρτο Του Ντριαν Γκρυ". Σημαντικς κι αντιπροσωπευτικς συγγραφας εναι κι ο Πωλ 'Ανταμ, με κυριτερο σως ργο του το "Les Demoiselles Goubert", γραμμνο σε συνεργασα με τον Μορες το 1886.

     Στις εικαστικς τχνες δε χαρακτηρζεται απαρατητα απ' ομοιογενς φος συγκεκριμνες τεχνικς. Υπρξαν αρκετς ομδες συμβολιστικν ζωγρφων και εικαστικν καλλιτεχνν, συχν ετερκλητων, μεταξ των οποων ο Μορ, κι ο Μουνχ. Στη ζωγραφικ εχε μεγαλτερη απχηση κι εξπλωση σ' λλες χρες της Ευρπης, σ' αντθεση με τη ποηση. τσι, χουμε δεγματα συμβολισμο απ Ρσους καλλιτχνες, καθς επσης κι απ μορφς της αμερικανικς τχνης, πως τον Elihu Vedder. Στη γλυπτικ, πολλς φορς ο Ροντν θεωρεται συμβολιστικς.

     Εχε κποια επιρρο στη μουσικ επσης. Πολλο συμβολιστικο συγγραφες και κριτικο ταν ενθουσιδεις για τη μουσικ του Ρχαρντ Βγκνερ. Η αισθητικ του θεωρεται πως σκησε βαθι επδραση στα ργα του Κλντ Ντεμπυσ. να απ τα γνωσττερα ργα του (Prelude a l'apres-midi d'un faune) εναι εμπνευσμνο απ το ομνυμο ποημα του Μαλλαρμ (L'apres-midi d'un faune). Ακμα νας συνθτης, ο Arnold Schoenberg, δανεστηκε στοιχεα απ συμβολικ ποιματα του Ζιρ.

     Εχε σημαντικ επιρρο σε μεταγενστερα καλλιτεχνικ κινματα και τα χνη του εν' εμφαν σε διφορους νεωτεριστικος καλλιτχνες. Στους ποιητς λογοτχνες που επηρεστηκαν, συγκαταλγονται συχν οι Πλ Βαλερ, Μαρσλ Προστ και Γκιγιμ Απολλιναρ (Γαλλα), Τ. Σ. λιοτ, Ουλλιαμ Μπτλερ Γητς και Τζημς Τζυς (αγγλφωνη λογοτεχνα).

     Οι ζωγρφοι ταν επσης σημαντικ επιρρο για το κνημα του Εξπρεσιονισμο αλλ και για τον Υπερρεαλισμ. Ακμα, οι αρλεκνοι, οι ποροι κι οι κλουν της "μπλε περιδου" του Πικσο παρουσιζουν την επιρρο του συμβολισμο. Στον κινηματογρφο, αρκετς ταινες της περιδου του γερμανικο εξπρεσιονισμο στηρχθηκαν σε μεγλο βαθμ στην αισθητικ αυτ.

 

   Μοντρνα Τχνη (Modern Art): Με τον ρον αυτν αναφερμαστε κυρως στη καλλιτεχνικ παραγωγ που παρατηρθηκε απ τα τλη του 19ου αινα ως περπου το 1970. Πολλς φορς χρησιμοποιεται κι ο ρος σγχρονη τχνη, ωστσο δηλνει περισστερο τη πλον πρσφατη καλλιτεχνικ παραγωγ. χαρακτηρζεται απ μια να προσγγιση στις τχνες, ττοια στε πλον να μην χει πρωτεουσα σημασα η ακριβς αναπαρσταση των αντικειμνων (π.χ. στη ζωγραφικ γλυπτικ) σο ο πειραματισμς με νους και πρωττυπους τρπους απεικνισης τους, συχν αποδομντας το αντικεμενο προβλλοντας το αφαιρετικ. Η ννοια της μοντρνας τχνης ταυτζεται συχν και με τον ρο Μοντερνισμς.

     19ος αινας: Η Μοντρνα Τχνη ξεκνησε ως να καλλιτεχνικ κνημα της Δσης, ειδικτερα στο χρο της ζωγραφικς και κατπιν στη γλυπτικ και την αρχιτεκτονικ. Στα τλη του 19ου αινα, αρκετς τσεις στις τχνες ρχισαν να ξεπροβλλουν, πως ο Ιμπρεσιονισμς που αναπτχθηκε στο Παρσι κι ο Εξπρεσιονισμς που γεννθηκε αργτερα στη Γερμανα. Οι επιρρος τους ταν ποικλες και συχν ετερκλητες, απ τις ανατολικς διακοσμητικς τχνες μχρι τις καινοτομες του Τζζεφ Τρνερ και του Ντελακρου. Την εποχ εκενη, η επικρατοσα αντληψη για τη τχνη ταν πως θα 'πρεπε να 'ναι ακριβς στην απεικνιση των αντικειμνων και να στοχεει στην κφραση του ιδανικο. Οι τσεις της δε στχευαν απαρατητα σε κποιου εδους πρωτοπορα προδο της τχνης.

     20ος αινας: Ανμεσα στα κινματα μοντρνας τχνης που νθισαν στις αρχς του 20ου αινα ταν ο Φωβισμς, ο Κυβισμς, ο Εξπρεσιονισμς κι ο Φουτουρισμς. Ο Α' Παγκ. Πλ. θεσε τλος σ' αυτ τα καλλιτεχνικ ρεματα, οδγησεν ωστσο παρλληλα στη δημιουργα αρκετν νετερων κινημτων ( αντικινημτων), πως ο Νταντασμς κι ο Υπερρεαλισμς. 'Αλλα ρεματα πως το Μπαουχους (Bauhaus) το κνημα του Νεοπλαστικισμο (κνημα de Stijl) βοθησαν επσης σημαντικ στον ερχομ νων ιδεν στην τχνη κι ειδικτερα σ' τι αφορ τη σνδεση της με την αρχιτεκτονικ και το σχδιο.

     Η μοντρνα τχνη παρουσιστηκε και στην Αμερικ κατ τη διρκεια του Α' παγκ. πολ., ταν νας σημαντικς αριθμς καλλιτεχνν αναγκστηκε να βρε καταφγιο στις Η.Π.Α. Ο Φρνσις Πικαμπι εχεν ιδιατερα σημαντικ συνεισφορ στην εσοδο της μοντρνας τχνης στη Να Υρκη. Μετ και τον Β' παγκ. πλ. η Αμερικ γινε το επκεντρο της μοντρνας τχνης κι ο τπος που αναπτχθηκαν πολλς νες τσεις, πως χαρακτηριστικ ο Αφηρημνος Εξπρεσιονισμς κι η Ποπ Αρτ (Pop Art) στις δεκαετες 50', 60' αντστοιχα καθς κι ο Φωτορεαλισμς στη δεκαετα του '70. Αυτ η περοδος συνδεται και με την αποκαλομενη μετα-μοντρνα τχνη.

 

   Φουτουρισμς: ταν καλλιτεχνικ κνημα του 20ου αινα. Η ενντια στον ακαδημασμ, καλλιτεχνικ τση, που 'χει σαν αρχ την κφραση του συγχρονισμο των αισθσεων, με τις ιδες που τις προκαλονε. (π.χ. ν' λογο που τρχει, δεν χει πια -οπτικ- τσσερα πδια, αλλ' ...εκοσι)! Θεωρεται κυρως ιταλικ σχολ στο χρο της τχνης που ωστσο υοθετθηκε κι απ καλλιτχνες λλων χωρν, ειδικτερα της Ρωσας. Αναπτχθηκε σχεδν σ' λες τις μορφς τχνης: ζωγραφικ, γλυπτικ, ποηση, μουσικ & θατρο. Τοποθετεται χρονικ την περοδο 1909-1920.
     Βασικ μορφ του φουτουριστικο κινματος αποτλεσε ο Ιταλς ποιητς Φλιππο Τομσο Μαριντι, που 'ναι κι ο δημιουργς του περφημου ιδρυτικο μανιφστο του. Αρχικ δημοσιετηκε στο Μιλνο (1909) αλλ και στη γαλλικ εφημερδα
Le Figaro. Οι Φουτουριστς εισγαγαν κθε νο μσο στη καλλιτεχνικ κφραση και χαιρτησαν τα να τεχνολογικ μσα της εποχς ως να θραμβο του ανθρπου απναντι στη φση. Αντιτχθηκαν στο Ρομαντισμ κι μνησαν την ταχτητα και τις βιομηχανικς πλεις. Πρτειναν ακμα τη χρση ενς εναλλακτικο συντακτικο της γλσσας στη τχνη. πως θα γρψει κι ο διος ο Μαριντι:

   «O Φουτουρισμς βασζεται στη πλρη ανανωση της ανθρπινης ευαισθησας, που προκαλεται απ τις μεγλες επιστημονικς ανακαλψεις. Oι νθρωποι που χρησιμοποιον τον τηλγραφο, το τηλφωνο, το φωνγραφο, το ποδλατο, τη μοτοσικλτα, το αυτοκνητο, το υπερωκενιο, το πηδαλιοχομενο, το αεροπλνο, τον κινηματογρφο, τη μεγλη εφημερδα δεν χουν ανακαλψει ακμη πως αυτ τα μσα επικοινωνας, μεταφορς και πληροφρησης ασκον αποφασιστικ επδραση στην ψυχ τους».

     Ο Μαριντι κατφερε γργορα να εμπνεσει κι λλους καλλιτχνες, κυρως νους ζωγρφους απ το Μιλνο, πως οι Ουμπρτο Μποτσινι, Κρλο Καρ και Τζικομο Μπλα, που βοθησαν σημαντικ στην επκταση του φουτουρισμο στη ζωγραφικ κι εν γνει στις εικαστικς τχνες. Ο Μποτσινι γραψε επσης το μανιφστο των φουτουριστν ζωγρφων το 1910.
     Στις μρες μας, αναγνωρζεται σως ολονα και περισστερο η πολιτικ δισταση του φουτουρισμο, πρα απ τη κλυψη που προσφερε, των ποιων αναγκν καλλιτεχνικς κφρασης. Θεωρεται πως μεταξ των ιδανικν του Μαριντι ταν κι η εσοδος της υποβαθμισμνης κι αρκετ οπισθοδρομικς την εποχ εκενη, Ιταλας, στον 20ο αινα. Στα μελαν σημεα του Φουτουρισμο αναφρεται επσης συχν, η σνδεση του με τον φασισμ.

     Επηρασε σημαντικ πολλ απ τα σγχρονα καλλιτεχνικ ρεματα κι ειδικτερα τον ρσικο Κονστρουκτιβισμ, το Νταντασμ και τον Υπερρεαλισμ. Ως οργανωμνο κνημα σταμτησε να υφσταται περπου το 1920, γεγονς που συνδεται και με τον χαμ πολλν εκφραστν του φουτουρισμο στη διρκεια των δο παγκοσμων πολμων.

 

     Ορφισμς: αποτελε καλλιτεχνικ ρεμα που αναπτχθηκε στο Παρσι τη σντομη περοδο 1912-1914 στη ζωγραφικ. Ο ρος επινοθηκε απ τον Γλλο ποιητ Γκιγιμ Απολλιναρ προκειμνου να περιγρψει το λυρισμ των ργων του ζωγρφου Robert Delaunay κι αποτελε αναφορ στον Ορφα της ελληνικς μυθολογας. Ο Delaunay θεωρεται ο σημαντικτερος εκπρσωπος του μαζ με τους Frank Kupka, αδλφια Ντυσν και Roger de la Fresnaye. Το ρεμα του συνδθηκε με το κνημα του Κυβισμο και μλιστα συχν χρησιμοποιεται κι ο ρος Ορφικς Κυβισμς. Το στοιχεο που διαφοροποιε τα ργα της σχολς του ορφισμο απ τα αντστοιχα κυβιστικ, εν' η χρση ντονων χρωμτων και χρωματικν αντιθσεων. Επιπλον ο ορφισμς δε χαρακτηρζεται απ την αυστηρτητα της κυβιστικς φρμας. Κοιν χαρακτηριστικ τους εναι η αφαιρετικ προσγγιση των θεμτων.

     Το ρεμα του διακπηκε περπου την περοδο του Α' Παγκ. Πολ. αλλ θεωρεται πως παρ τη πολ μικρ διρκεια, πρλαβε να επηρεσει αρκετος καλλιτχνες. Αρκετο απ τους Γερμανος εξπρεσιονιστς ρθαν σε επαφ με τα ργα των ορφιστν και υιοθτησαν στοιχεα του φους τους. Ο διος ο Paul Klee συνντησε τον Delaunay στο Παρσι το 1912.

 

   Suprematism: Αναπτχθηκε απ τον Kazimir Malevich το 1913 κι εισχθη στην κθεση "0.10 The Last Futurist Exhibition", του 1915, στην Αγα Πετροπολη. Μεταξ λλων εργασιν, ο Malevich εξθεσε το δισημο "Μαρο Τετρπλευρο Σε Λευκ Φντο", που συνλαβε κατ τη διρκεια της εργασας του για την περα "Νκη Πρα Απ Τον λιο", 3 τη νωρτερα. γραψε για τη ζωγραφικ και για το Suprematism στη πραγματεα του "Ο Mη Αντικειμενικς Κσμος":

   «ταν, στα 1913, στην απελπισμνη προσπθει μου για την απελευθρωση της τχνης απ το ρμα της αντικειμενικτητας, κατφυγα στη τετραγωνικ φρμα κι εξθεσα μιαν εικνα που απετελετο απ να μαρο τετργωνο σ' να λευκ φντο, κριτικο και κοιν κραγασαν: "λα σα αγαπσαμε χθηκαν! Εμαστε σε μιαν ρημο… Ενπιον μας δεν εναι παρ να μαρο τετργωνο σ' να λευκ φντο!" Ακμη, καταλφθηκα απ να εδος δειλας που συνορεει με τον πανικ ταν νιωσα την απλεια 'του κσμου των Θλω και των Ιδεν' στον οποον εχα ζσει, εχα εργαστε και που στην αληθιν του παρξη κι υπσταση εχα πιστψει. Αλλ μια πανευτυχς συνασθηση της Απελευθερωμνης μου Αναντικειμενικτητας, μ' συρε μπρς στην 'ρημο', που τποτε δεν εναι πραγματικ εκτς απ το Συνασθημα κι τσι, το να Αισθανμαι, γιν' η ουσα της ζως μου. Αυτ που 'χα εκθσει, δεν ταν καννα 'κεν τετργωνο'  αλλ μλλον η Συνειδητοποηση της Αναντικειμενικτητας.

   »Το Suprematism εναι μια αναψηλφηση της καθαρς τχνης που, με τη προδο του χρνου, εχε καλυφθε απ τη συσσρευση 'πραγμτων'. Το τετργωνο λοιπν εκενο, ταν η πρτη μορφ, με την οποα βρκε να εκφραστε η συνειδητοποηση μου, της αναντικειμενικτητας. Τετργωνο=συνασθημα, λευκ φντο=το κεν περ' απ' αυτ το συνασθημα. Ακμη, το ευρ κοιν εδε την αναντικειμενικτητα, σα παρουσαση μετβασης της τχνης κι απτυχε να συλλβει το προφανς γεγονς, τι το συνασθημα κατεχεν εδ το υποτιθμενον εξωτερικ περβλημα. Το τετργωνο Suprematism κι οι μορφς που επιδρον ξω απ' αυτ, μπορον να παρομοιαστον με πρωτγονα σμβολα αυτχθονος ατμου, που αντιπροσωπεανε στον σνολ τους, χι στλισμα, αλλ την ασθηση του ρυθμο.

   »Το Suprematism δεν φερε στην παρξη, να νο κσμο συναισθημτων, αλλ μλλον, μια συνολικ να κι μεση μορφ παρουσασης, του κσμου του Συναισθματος. Η να τχνη που 'χει δημιουργσει νες φρμες και μορφ σχσεων, με προσφορ εξωτερικς κφρασης στο εικονιζμενο συνασθημα, θα γνει μια να αρχιτεκτονικ: θα μεταφρει αυτς τις μορφς απ την επιφνεια του καμβ, στο Διστημα. χει ανοξει νες δυναττητες στη δημιουργικ τχνη, δεδομνου τι, δυνμει της εγκατλειψης της αποκαλομενης 'πρακτικς εκτμησης', το επλαστο συνασθημα που δνεται στον καμβ μπορε να μεταφερθε στο Διστημα. Ο καλλιτχνης δεν εναι πλον 'δεμνος' στον καμβ ('χημα' εικνων) και μπορε να μεταφρει τις συνθσεις του απ τον καμβ στο Διστημα».

     πως μπορομε να δομε, ο Malevich τονζει σχεδν ασταμτητα πως τ' νομα του νου φους αναφρεται στην υπεροχ του καθαρο συναισθματος στη τχνη, πρα απ την αντικειμενικτητα της τχνης. Οι απλοστερες γεωμετρικς μορφς -να τετργωνο, να τργωνο, νας κκλος και τεμνμενες γραμμς- συντιθμενες σε δυναμικς διατξεις, στην εππεδην επιφνεια του καμβ στις χωρικς δομς ("αρχιτεκτονικ"), εναι για να εκφρσουνε την ασθηση της ταχτητας, της πτσης και του ρυθμο. Στη σνθεση του, το 1918, "'Aσπρο Σε Λευκ Φντο", -κνοντας βμα προς τα μπρος απ το "Κτρινο Τετργωνο Σε Λευκ Φντο" που 'χε ζωγραφσει να τος νωρτερα-, ο Malevich προσπθησε ν' αποβλει λα τα περιττ στοιχεα, συμπεριλαμβανομνου και του χρματος, δεδομνου πως ουσιαστικ το 1918 σταμτησε. σως αυτ τα πειρματα τον πεσανε πως εχε πετχει το στχο του και δε θα μποροσε ν' αναπτξει παραπρα τις Suprematism ιδες του.

     Εντοτοις, οι ιδες του Malevich τανε τσο τολμηρς και καινοτμες, που παρ τον αρχικ κλονισμ και το φβο, το Suprematism γινε γργορα κυραρχον φος, που υιοθετθηκε απ το κοιν κι απ λλους καλλιτχνες, τους: Olga Rozanova, Aleksandr Rodchenko, Ivan Kliun, Ivan Puni, El Lissitzky, Liubov Popova, Nikolai Suetin, Ilya Chashnik και Nadezhda Udaltsova. Ακμα κι ταν το 1919, ο "πατρας" του Suprematism, ανγγειλε το ξεπρασμα του κινματος, -το ξεπρασμα της πραγματικτητας και της μη αντικειμενικς φσης του Suprematism- εχαν ασκσει μεγλην επδραση στη πορεα της μοντρνας τχνης.

     Το φος Suprematism στχευε να εξαλεψει λες τις φυσικς μορφς κι ευνησε τα εππεδα γεωμετρικ σχδια που αντιπροσπευαν τις συγκινσεις πιτερο, παρ τ' αντικεμενα κι υποστριξαν τη καθαρν αισθητικ δημιουργικτητα. Η τχνη του Malevich παρχθη με τις καθαρς γεωμετρικς μορφς που τοποθετθηκαν για να "τσιγκλσουν" μνο το αισθητικ συνασθημα και δεν φηνε καμα νξη σε κοινωνικ, πολιτικ λλο τι. Αν και το κνημα περιορστηκε πλρια στη ζωγραφικ, οι Suprematists χρησιμοποησαν τη θεωρα για να δημιουργσουν κλωστοφαντουργικ, τυπογραφικ προντα κι αρχιτεκτονικς δομς, εκτς απ ζωγραφικ και γλυπτικ. Το 1918, το Suprematism αντικαταστθηκε απ τον κονστρουκτιβισμ.

   Νταντασμς: Νταντ (Dada) εν' να καλλιτεχνικ κνημα που αναπτχθηκε μετ τον Α' Παγκ. Πλ. στις εικαστικς τχνες καθς και στη λογοτεχνα (κυρως στη ποηση), το θατρο, τη τχνη και τη γραφιστικ. Μεταξ λλων, το κνημα ταν και διαμαρτυρα ενντια στη βαρβαρτητα του Α' Παγκ. Πολ. κι αυτο που οι Ντανταστς πστευαν τι ταν καταπιεστικ διανοητικ αγκλωση, τσο στη τχνη σο και στην καθημεριντητα. Χαρακτηρζεται απ εσκεμμνο παραλογισμ κι απρριψη των κυραρχων ιδανικν της τχνης. Επηρασε μεταγενστερα κινματα, συμπεριλαμβανομνου του σουρρεαλισμο.

     Στη πραγματικτητα εναι πολ δσκολο να προσδιορσει κανες επακριβς που και πτε ξεκνησε το κνημα. Χαρακτηριστικ, ο Ραολ Χουσμαν, αρχηγς του κινματος στο Βερολνο, επισημανει πως εναι τσο δσκολο, σο ο προσδιορισμς της γεντειρας του Ομρου. Ο διος ο Χουσμαν θεωρε τον εαυτ του ιδρυτ του, στα 1915. Αντθετα, ο Κλντ Ριβιρ, σ' ρθρο του στο περιοδικ τχνης Arts υποστηρζει πως ο γενντορας εν' ο Φρνσις Πικαμπι περ τα 1913. Σμφωνα με τον 'Αλφρεντ Μπρ, πρην διευθυντ του Μουσεου Μοντρνας Τχνης της Νας Υρκης, ξεκνησε το 1916 στη Να Υρκη και στη Ζυρχη.

     Η αλθεια εναι πως ντανταστικ ργα δη απ το 1915 εμφανζονται στη Ρωσα. Φυσικ, ακμα και τα μανιφστα των Ιταλν φουτουριστν που εκδδονται το 1909 μοιζουν υπερβολικ με τα αντστοιχα του Νταντ. Δεν εν' επσης τυχαο πως και ο Αντρ Ζντ χαρακτηρζεται απ αρκετος ως ο πρτος ντανταστς. Αλλ και πς μπορε να χαρακτηρσει κανες τον Γκιγιμ Απολλιναρ τον Αλφρντ Ζαρ και τον Μπρισ. Ακμα κι ο Ηρστρατος της αρχαιτητας που 'βαλε φωτι στο να της Αρτμιδος στην φεσσο απλς για να ξεσηκσει τους συμπολτες του ενδεχομνως να μην εχε τποτα να διδαχτε απ τους Ντανταστς της Ζυρχης του Παρισιο. Ντανταστικς τσεις κι εκδηλσεις (ατομικς ως επ το πλεστον) μπορον εκολα ν' ανακαλυφθον σ' αρκετς περιδους του μακρινο ακμα παρελθντος. Το θμα γκειται λοιπν στο πο μπορομε να χαρξουμε τη διαχωριστικ γραμμ.

     Εναι γεγονς πως μεταξ στην περοδο 1915-1916, εκδηλνονται παρεμφερ καλλιτεχνικ γεγοντα, σε διαφορετικ σημεα αν τον κσμο, τα οποα μπορον να χαρακτηριστον με την γενικ ονομασα Νταντ. Ωστσο, η ουδτερη τη περοδο του Α' Παγκ. Πολ., Ελβετα, φανεται να προσφρει το κατλληλο υπβαθρο για την κυοφορα του Ντανταστικο πνεματος. Το ελβετικ Νταντ ξεκνησε στη Ζυρχη κι ειδικτερα καλλιεργθηκε στο ιστορικ Καμπαρ Βολταρ (Cabaret Voltaire) στις αρχς του 1916. Εκε θα σχηματιστε μια ομδα απ εντελς διαφορετικς προσωπικτητες που αργτερα θα εξελιχθε στο κνημα του Νταντασμο.

     Μχρι σμερα δεν υπρχει βεβαιτητα, ποιος ανακλυψε τη λξη νταντ οτε σχετικ με την ακριβ προλευση του ρου. Πολλο θεωρον τι προρχεται απ τη διπλ ρουμανικ κατφαση (da da) που χρησιμοποιοσαν πολ συχν οι Τριστν Τζαρ και Μαρσλ Γιανκ (ρουμανικς καταγωγς και σημαντικ στελχη του Νταντασμο) στις συνομιλες τους. Ο ντανταστς Χνς Ρχτερ αναφρει τι κι ο διος δε γνριζε τη προλευση της λξης τον εμπνευστ της. Σμφωνα με μια δετερη εκδοχ, η λξη ανακαλφθηκε ανογοντας να λεξικ στη τχη (ο Ρχαρντ Χλζενμπεκ αναφρει σε γρμμα, πως ο διος μαζ με τον Ογκο Μπλ την ανακλυψαν ψχνωντας σε να Γερμανο-Γαλλικ λεξικ, καλλιτεχνικ ψευδνυμο για τη τραγουδστρια του Καμπαρ Βολταρ, Μαντμ Λε Ρου). Στα γαλλικ dada σημανει, "ξλινο παιδικ αλογκι" εν η κφραση "c'est mon dada" (μφ. αυτ εναι το νταντ μου) σημανει αυτ εναι το χμπυ μου. Στα ελληνικ, νταντ εν' η παραμνα. Στα αφρικανικ Κρο νταντ λγετ' η ουρ της ιερς αγελδας.

     Ο Τριστν Τζαρ δωσε τη δικ του εκδοχ λγοντας: "Μα λξη γεννθηκε, κανες δεν ξρει πως". Το μοναδικ γεγονς γρω απ τον ρο Dada εναι πως πρωτοεμφανστηκε τυπωμνος στο Καμπαρ Βολταρ στις 15 Ιουνου 1916. 

    Εξπρεσσιονισμς: Εν' ο ρος που χρησιμοποιεται για να περιγρψει ργα τχνης, στα οποα η πραγματικτητα παραμορφνεται με σκοπ να εκφρσει τα συναισθματα την ιδιατερη εσωτερικ οπτικ του καλλιτχνη. Στη ζωγραφικ ειδικ, χρησιμοποιονται ντονα χρματα και παραμρφωση των μορφν. Ο ρος χρησιμοποιεται τα τελευταα εκατ περπου χρνια.

     Αποτελε καλλιτεχνικ κνημα της μοντρνας τχνης που αναπτχθηκε στις αρχς του 20ου αινα, περπου την περοδο 1905-1940 και κυρως στο χρο της ζωγραφικς. Βασικ χαρακτηριστικ των εξπρεσιονιστν καλλιτεχνν ταν η τση να παραμορφνουν τη πραγματικτητα στα ργα τους, αδιαφορντας απναντι σε μια πιστ κι αντικειμενικ αναπαρσταση της. Συχν διακρνεται και απ μια ντονη συναισθηματικ αγωνα, χαρακτηριστικ μλιστα μπορομε να πομε πως ελχιστα εξπρεσιονιστικ ργα χουν χαρομενη διθεση. Ο ρος Εξπρεσιονισμς (expressionism, απ το αγγλικ -expression δηλαδ -κφραση) αποδδεται στον Τσχο ιστορικ τχνης Antonin Matějček το 1910, που χρησιμοποησε τον ρο αυτ περισστερο για να δηλσει τση αντθετη στον Ιμπρεσιονισμ. Χαρακτηριστικ αναφρει:

  "...νας Εξπρεσιονιστς επιθυμε πνω απ' λα να εκφρσει τον εαυτ του".

     Αυτ η στση του εξπρεσιονισμο ταν ασφαλς αντθεση στις αξες των Ιμπρεσιονιστν, που επεδωκαν μιαν αντικειμενικ αναπαρσταση της πραγματικτητας.

     Το ρεμα αναπτχθηκε κυρως στη Γερμανα. Στη πραγματικτητα δεν υπρξε ποτ κποια ενιαα οργανωμνη ομδα καλλιτεχνν που να αυτοαποκαλονταν Εξπρεσιονιστς αλλ περισστερο μικρς ομδες με κοιν χαρακτηριστικ και κυρως οι ομδες Blaue Reiter και Die Brucke μ' δρα το Μναχο και τη Δρσδη αντστοιχα. Οι εξπρεσιονιστς ζωγρφοι επηρεστηκαν απ διφορους προγενστερους ζωγρφους, μεταξ των οποων ο Βαν Γκγκ κι ο Μουνχ αλλ επσης κι απ ργα της αφρικανικς τχνης. Θεωρεται πως οι Εξπρεσιονιστς ρθαν σ' επαφ με το ργο των Φωβιστν στο Παρσι.

     Τα δυο κινματα διακρνονται κι απ να κοιν χαρακτηριστικ στη τεχνικ τους, συγκεκριμνα τη χρση ντονων χρωμτων κι αντιθσεων. Ωστσο εν οι φωβιστς επεδωκαν μ' αυτ το τρπο να δημιουργσουν μορφες εικνες, οι Εξπρεσιονιστς στχευαν στη πρκληση βαθτερων συναισθημτων. Για τους Εξπρεσιονιστς, το χρμα αποτελοσε να σημαντικ μσο κφρασης απ μνο του, χωρς απαρατητα την ανγκη ενς αντικειμνου. Ο Καντνσκυ ταν απ τις ηγετικς μορφς που στριξαν αυτ τη θση κι οδγησαν σταδιακ στη διαμρφωση της σγχρονης αφηρημνης τχνης.

 

    Ιμπρεσσιονισμς: καλλιτεχνικ ρεμα που αναπτχθηκε στο δετερο μισ του 18ου αινα. Αν και αρχικ καλλιεργθηκε στο χρο της ζωγραφικς, επηρασε τσο τη λογοτεχνα σο και τη μουσικ. Κριο χαρακτηριστικ του ιμπρεσιονισμο στη ζωγραφικ εναι τα ζωνταν χρματα (κυρως με χρση των βασικν χρωμτων), οι συνθσεις σε εξωτερικος χρους, συχν υπ ασυνθιστες οπτικς γωνες και η μφαση στην αναπαρσταση του φωτς. Οι Ιμπρεσιονιστς θλησαν ν' αποτυπσουν την μεση εντπωση (impression) που προκαλε να αντικεμενο μια καθημεριν εικνα.

     Αναπτχθηκε στη Γαλλα κι ειδικτερα στην περοδο της αυτοκρατορας του Ναπολοντα Γ', σε μια εποχ που η Ακαδημα Καλν Τεχνν καθριζε με τρπο απλυτο τα ρια της τχνης. Συγκεκριμνα η Ακαδημα υπαγρευε χι μνο τη θεματολογα (στη ζωγραφικ κυρως ιστορικ, θρησκευτικ θματα και πορτρατα) αλλ και τις τεχνικς που φειλαν να ακολουθον οι ζωγρφοι της εποχς (συντηρητικ χρματα, αφανες πινελις), με απτερο στχο την απομνωση του θματος απ την ιδιατερη προσωπικτητα και ιδιοσυγκρασα του δημιουργο. Θεωρεται πως ξεκνησε ουσιαστικ απ τρεις μαθητς του ζωγρφου Μαρκ Γκλαρ (Mark Gleyre), τους Κλωντ Μον, Πιρ Ογκστ Ρενουρ και 'Αλφρεντ Σσλευ, που συνδονταν μεταξ τους φιλικ. Η μικρ αυτ αρχικ ομδα, επεκτθηκε σταδιακ με την προσθκη και λλων ζωγρφων πως του Εντουρ Μαν και του ντγκαρ Ντεγκ. Ο Πωλ Σεζν εχε επσης επιδρσεις απ τους Ιμπρεσιονιστς κι αργτερα ο διος αποτλεσε τον κορυφαο σως εκπρσωπο της αποκαλομενης και μετα-ιμπρεσιονιστικς περιδου.

     Η ομδα αρνετο τους περιορισμος της Ακαδημας αλλ ταυτχρονα απρριπτε και τον ρομαντισμ, που εσταζε υπερβολικ στο συνασθημα. Η πρτη δημσια κθεση ιμπρεσιονιστικο ργου πρπει ν' αποτλεσε ετσια κθεση της Ακαδημας Καλν Τεχνν. Η Ακαδημα διοργνωνε κθεση ργων με απονομ βραβεων, στην οποα συμμετεχαν μνο ργα που εχαν γνει αποδεκτ απ ειδικ επιτροπ και τα οποα προφανς ακολουθοσαν την επιβαλμενη τεχνοτροπα. Το 1863 η επιτροπ αυτ απριψε τον πνακα "Le Dejeuner Sur L' Herbe" (Γεμα Στη Χλη) του Μαν, με την αιτιολογα τι περιεχε γυμν γυναικεο σμα, κτι που 'ταν αποδεκτ μνο σ' αλληγορες, χι μως σε θματα απ τη καθημεριντητα. Την δια χρονι ωστσο καθιερθηκε παρλληλη κθεση που περιεχε λα τα ργα που εχαν αποριφθε απ την επιτροπ, μ' αποτλεσμα να εκτεθε δημσια και το ργο του Μαν. Το γεγονς αυτ συνβη πειτα απ παρμβαση του διου του Ναπολοντα. Τα αποριφθντα ργα μποροσαν τσι να τεθον στη κρση του κοινο, χωρς ωστσο να μπορον να τιμηθον με κποιο παθλο. Την επμενη χρονι, το 1874 η ομδα, διοργνωσε δικ της κθεση, που αντιμετπισε την αυστηρ και σκωπτικ κριτικ. Ο ζωγρφος και κριτικς Λου Λερου ονμασε την κθεση αυτ "Η κθεση Των Ιμπρεσιονιστν", γεγονς που πιθανν καθιρωσε και τον ρο. Παρ την αρνητικ κριτικ οι νες τεχνικς των ιμπρεσιονιστν εχαν θετικ αντκτυπο σ' λλους καλλιτχνες της εποχς, που ακολοθησαν το κνημα.

     Το 1879 ο Μον, εξθεσε ν' ργο που δημιοργησε μεγλη ανασττωση στη μχρι ττε καθεστηκυα νοοτροπα. νας κριτικς, ο Λου Βοξλ, για να ειρωνευτε την ομδα των ζωγρφων που ανκε, τους ονμασε "Ιμπρεσσιονιστς" απ τον ττλο του πνακα (υπρχει στο Στκι κι εναι το "Εντπωση: Δειλιν" -Impression: Sunrise) κι κτοτε ο ρος μεινε.

     Με τον ρο τοτο, τα στερε αντικεμενα της φυσικς πραγματικτητας, διαλονται και βυθζονται μσα στο φως. Ολκληρος ο κσμος διαλεται σε κομμτια χρματος. Απ κοντ, οι πνακες της ομδας, δε σημανανε τποτε, για το Γαλλικ κοιν. ταν μως ο θεατς στεκταν κι βλεπε απ απσταση μερικν μτρων, ο πνακας παιρνε φωτι και φαιντανε να σκιρτ και να πλλεται, πως το νερ, που καθρεφτζεται ο λιος. Παρατηρντας τις μεταλλαγς του φωτς απ στιγμ σε στιγμ, οι Ιμπρεσσιονιστς, διαλουνε το περγραμμα των αντικειμνων, μχρι το σημεο, να τους αφαιρονε κθε βρος και κθε φυσικν υπσταση. Πρσβευαν για παρδειγμα πως οι νθρωποι στη πραγματικτητα δε παρατηρον τα υλικ αντικεμενα αλλ το φς που ανακλται σ' αυτ. Γι' αυτ το λγο ζωγρφιζαν και σ' ανοιχτος χρους προσπαθντας ν' αποτυπσουν σο το δυνατ καλτερα τα ιδατερα χαρακτηριστικ του φωτς.

 

    Μετα-Ιμπρεσιονισμς: αποτελε καλλιτεχνικ ρεμα που αναπτχθηκε περ τα τλη του 19ου αινα, αμσως μετ το κνημα του Ιμπρεσιονισμο, του οποου αποτλεσε κατ κποιο τρπο προκταση. Οι μετα-ιμπρεσιονιστς ζωγρφοι εξακολουθον να διατηρον τις τεχνικς του Ιμπρεσιονισμο, ωστσο επιδικουν να πρoσδσουν μεγαλτερο συναισθηματισμ στα ργα τους. Αν και πραγματοποιοσαν συλλογικς εκθσεις, ουδποτε αποτλεσαν μια συμπαγ ομδα με κοιν τπο. Οι εξεζητημνες φρμες που υοθτησαν επηρασαν σημαντικ τα μεταγνεστερα ρεματα της τχνης του 20ου αινα, πως το Φωβισμ και τον Κυβισμ. Ο ρος χρησιμοποιθηκε για πρτη φορ απ τον κριτικ τχνης Roger Fry.

   Σουρρεαλισμς (Υπερρεαλισμς): Καλλιτεχνικ κνημα που αναπτχθηκε κυρως στη Γαλλα στις αρχς του 20ου αινα κι ειδικτερα στη περοδο μεταξ του Α' και Β' Παγκ. Πολ. Φιλολογικ, ποιητικ και καλλιτεχνικ κνηση, που ενθαρρνει τον αυτοματισμ -καταγμενη απ τον Νταντασμ-, την υπαγρευση δηλαδ του υποσυνειδτου, γιατ πιστεει πως μνον τσι εναι δυνατ η ανανωση των αξιν ηθικς, φιλοσοφας κι επιστμης. Διακηρσσει τη παντοδυναμα του ονερου, του ενστκτου και στρφεται ενντια σε κθε λογικ, ηθικ και κοινωνικ τξη. Πολλο απ τους πριμους υπερρεαλιστς προλθαν απ το προγενστερο κνημα του Νταντασμο. Στη φση του επαναστατικ κνημα, επιδωξε πολλς ριζοσπαστικς αλλαγς στο χρο της τχνης αλλ και της σκψης γενικτερα. Θεωρεται πως σκησε (κι ασκε ακμη) επδραση σε μεταγενστερα καλλιτεχνικ ρεματα.

     Ο ρος εμφανζεται για πρτη φορ στα 1917 κι ανκει στον περφημο Γλλο ποιητ Γκιγιμ Απολλιναρ. Με τον ρο αυτ χαρακτηρζει το παρδοξο θεατρικ ργο του "Οι Μαστο Του Τειρεσα" (Les Mamelles De Tiresias), ως "υπερρεαλιστικ δρμα" ("drame surrealiste"). Σμφωνα με τον Απολλιναρ, ο ρος αυτς δηλνει τον αναλογικ τρπο που μπορε ν' αποδοθε η πραγματικτητα. ταν λ. χ. ο νθρωπος θλησε να μιμηθε το βδισμα δεν εφηρε μηχανικ πδια αλλ τροχ. μοια συμπεριφρεται κι ο ποιητς: ταν θλει να μεταδσει κποιες ιδες, πρπει να το κνει χι αντιγρφοντας τον κσμο και τις καταστσεις του στατικ και νατουραλιστικ, αλλ δυναμικ, με τρπο αναλογικ και δημιουργικ φαντασα.
     Φυσικ ο Απολλιναρ δε χρησιμοποησε ττε τον ρο χοντας στο μυαλ του μια ολκληρη καλλιτεχνικ σχολ θεωρα και πραγματικ ο σουρρεαλισμς θα 'χε παραμενει πολ ειδικς κι ακαδημακς ρος (πως π.χ ο Γκονγκορισμς ο Ευφυσμς) αν ο Αντρ Μπρετν δεν εχε ενσωματσει μετπειτα στον υπερρεαλισμ λα κενα τα χαρακτηριστικ που θεμελωσαν το υπερρεαλιστικ κνημα (οι θεωρες του Φρυντ για τα νειρα, το ασυνεδητο, ο αυτοματισμς κ.ο.κ).

     Με τον διον ρο, περιγρφεται επσης και κθε καλλιτεχνικ προσπθεια που τενει στην ανατροπ κι οριστικ απαλλαγ, απ κθε αναγνωρισμνη αξα, ετε με το επαναστατικ της περιεχμενο, ετε με τον υποσυνεδητο αυτοματισμ. Ο Αντρ Μπρετν, -ουσιαστικ, τυπικ κι οριστικ δημιουργς του- γραψε:

     "Σουρρεαλισμς = καθαρς ψυχικς αυτοματισμς που εκφρζει προφορικ, γραπτ με κθε λλο τρπο, τις πραγματικς παραστσεις της ψυχς. Πρκειται για υπαγρευση της σκψης, χωρς λεγχο μριμνα λογικς και χωρς καμμιν αισθητικ κι ηθικ κρση".

 

     Συχν ο ρος χρησιμοποιεται με διαφορετικος τρπους για να υποδηλσει κτι φανταστικ, αλλκοτο, παρλογο τρελ. Η απλοκ αυτ χρση του ρου εναι σαφς ανεπαρκς στο χρο της τχνης -χει παρλα αυτ ενσωματωθε στη καθομιλουμνη: (π.χ. "...ταν μια εντελς σουρρεαλιστικ σκην!")

     Γεννθηκε στο Παρσι κι αναπτχθηκε ως επ το πλεστον απ νεαρος ποιητς της εποχς, κυρως την ομδα που διηθυνε το λογοτεχνικ περιοδικ "Litterature" στο διστημα 1919-1924 -τσι ξεκνησε η τση που αργτερα οδγησε στη δημοσευση του Μανιφστου και τη δημιουργα ενς κινματος. Βασικς επιρρος στη πριμη αυτ υπερρεαλιστικ ομδα αποτλεσαν οι Ρεμπ, Λωτρεαμν και Μαλλαρμ, αλλ κι οι σχρονοι της εποχς, Απολλιναρ και Πιρ Ρεβερντ. 'Αλλες σαφες επιρρος προλθαν απ τον γερμανικ Ρομαντισμ αλλ και το αγγλικ γοτθικ μυθιστρημα. Το περιοδικ "Litterature" ταν αρχικ υπ την διεθυνση των Λου Αραγκν, Αντρ Μπρετν και Φιλπ Σουπ (λοι τους ταν ττε ηλικας μεταξ 23-25 ετν) και συνεργστηκε με πρωτοποριακος αλλ και περισστερο παραδοσιακος καλλιτχνες. Ωστσο σε σντομο χρονικ διστημα, και με τον ερχομ στο Παρσι του Τριστν Τζαρ (απ τους πρωτεργτες του κινματος του νταντασμο, το περιοδικ θ' ακολουθσει να δρμο περισστερο επαναστατικ, αντθετα σ' λα τα ρεματα της τχνης που προηγθηκαν και κυρως αντθετα στο κατεστημνο της εποχς και την αδραν αστικ τξη.

     Γεννθηκε μσα απ τις στχτες του νταντασμο, ωστσο οι υπερρεαλιστς, σε αντθεση με τους ντανταστς, δεν ταν τσον ισοπεδωτικο αλλ' αναζητοσαν κοινωνικ ραμα και κατεθυνση κφρασης απαλλαγμνη απ κθε εδους λογικ τεχνσματα. Θα μποροσε να πει κανες τι η δυσπιστα απναντι στον ορθολογισμ και τις τυπικς συμβσεις (καλλιτεχνικς αξες 'ιερς' για την εποχ αλλ και γι' αρκετος απ τους ττε καλλιτχνες της πρωτοπορας) αποτλεσε τη βση του κινματος, μαζ με την εξερενηση του χρου του ασυνεδητου και του ονερου. Κτω απ' αυτς τις επιρρος γεννθηκε κι η μθοδος της αυτματης γραφς, που δωσε το πρτο γνσια υπερρεαλιστικ ργο, "Τα Μαγνητικ Πεδα" (Les Champs Magnetiques) των Αντρ Μπρετν και Φιλπ Σουπ (1920).

     Τον Μρτη του 1922, ο Αντρ Μπρετν μσω της νας σειρς του Litterature (που αποτελοσε πλον χημα του υπερρεαλισμο), ρχεται σ' οριστικ ρξη με τη πρωτοπορα της εποχς πως επσης και με τον νταντασμ που αποκηρσσει δημσια. Κατ τη περοδο αυτ, η ομδα των υπερρεαλιστν εμπλουτζεται με τη συμμετοχ καλλιτεχνν πως ο φωτογρφος Μαν Ραη απ τη Να Υρκη, ο ζωγρφος Φρνσις Πικαμπι (που επιμελεται κι λα τα εξφυλλα της Litterature), ο ποιητς Πωλ Ελυρ, ο Μαρσλ Ντυσν, ο Μξ Ερνστ απ τη Κολωνα κι λλοι, που θ' αποτελσουν τον πρτο πολ ισχυρ πυρνα του. Η "Litterature" αποτυπνει τα ιδεδη του, δημοσιεοντας ποικλα κεμενα (κυρως ποιματα) που αποτελον ως επ το πλεστον προντα αυτματης γραφς. Η ομδα αρχζει παρλληλα να κνει τακτικς συγκεντρσεις σε σπτια μελν αλλ και να εμφανζεται σε ομαδικς εκδηλσεις.

     Τον Ιονιο του 1924 το κνημα περιλαμβνει στους κλπους του, εκτς απ την αρχικ τριανδρα, τους λογοτχνες Πωλ Ελυρ, Μπεντζαμν Περ, Ρομπρ Ντεσνς, Ροζ Βιτρκ, Μξ Μορζ, Ζωρζ Λεμπορ, Ζοζφ Ντελτιγ, Ζκ Μπαρν, Ρεν Κρεβλ και τους ζωγρφους Φρνσις Πικαμπι, Μν Ραη, Μαρσλ Ντυσν και Μξ Ερνστ. Στη πορεα του χρνου θα συμβον κι λλες ανακατατξεις στα πρσωπα. Κεντρικ φυσιογνωμα του κινματος αποτελε πντα ο Αντρ Μπρετν, ο μεγαλτερος θεωρητικς, που δημοσιεει πλθος ργων αναλοντας τις τεχνικς του. Επιπλον μως, εναι κι ηγετικ φυσιογνωμα του λεγμενου 'ορθδοξου υπερρεαλισμο', συγκεντρνοντας πολλς εξουσες -δε διστζει π. χ., να διξει απ το κνημα λλους συγγραφες και καλλιτχνες που, κατ' εκτμησ του, αποκλνουν απ τα υπερρεαλιστικ ιδανικ.

     Η νοδος του ναζισμο και τα γεγοντα της περιδου 1939-1945 επισκασαν κθ' λλη δραστηριτητα. Το 1941 ο Μπρετν επισκπτεται την Αμερικ που δημιουργε το περιοδικ VVV και προωθε τον υπερρεαλισμ, κυρως χρη στη βοθεια του Αμερικανο ποιητ Τσρλς Χνρι Φρντ που κενο τον καιρ εκδδει το περιοδικ View -σ' αυτ θα δημοσιευθον κι εκτεταμνες αναφορς σ' ργα υπερρεαλιστν. Πολλο ιστορικο θεωρον πντως αυτ τη περοδο ως την αρχ της πτσης του. Με τη λξη του πολμου, ο Μπρετν επιστρφει στο Παρσι, που ξεκιν νος κκλος δραστηριοττων. Κριος στχος εναι, ν' αποσυνδεθε απ τον χαρακτρα ενς απλς αισθητικο κινματος και να προβλλει περισστερο, ιδεολογικ περιεχμενο. Συχν επισημανει την ανγκη, να ζε κανες τον υπερρεαλισμ.

     Αν κι εναι δσκολο να μιλσει κανες για τερματισμ του, καθς η επδραση σε μεταγενστερες σχολς και κινματα εναι συνεχς, πολλο ιστορικο θεωρον την περοδο του Β' Παγκ. Πολ. ως την αρχ του τλους για τον υπερρεαλισμ. Ως οργανωμνο κνημα εγκαταλεπεται οριστικ με το θνατο του Αντρ Μπρετν το 1966.

     Ο υπερρεαλιστικς αυτοματισμς αποτελε τη διαδικασα γραφς σχεδασης που ο δημιουργς λειτουργε αυθρμητα, προβλλοντας μ' αυτ τον τρπο το ασυνεδητο, χωρς καννα στοιχεο αυτολογοκρισας θικο κι αισθητικο περιορισμο. Στην Ελλδα, η "Υψικμινος" του Ανδρα Εμπειρκου αποτελε σως το μοναδικ κεμενο αυτματης γραφς. Στο σχδιο, η αυτματη μθοδος συνσταται σ' να εδος τυχαας μετακνησης του πινλου πνω στο χαρτ. Ο Αντρ Μασν φανεται πως ταν απ τους πρτους χρστες της μεθδου, που επεκτθηκε και στη ζωγραφικ με κριους εκφραστς τους Χουν Μιρ και Ζαν Αρπ.

     Ο αυτοματισμς αναπτχθηκε κυρως στη γραφ και τη ζωγραφικ. Η αυτματη γραφ προρχεται απ τον μυστικιστικ αυτοματισμ και ειδικτερα την πρακτικ των μελλοντολγων κατ την οποα, πως ισχυρζονται, καταγρφουν τα μηνματα που λαμβνουν απ πνεματα. Στη περπτωση του υπερρεαλισμο ωστσο, αποτελε απλ μσο κφρασης του ασυνειδτου, μσω της χρσης λξεων με τυχαο κι αυθρμητο τρπο, επιτυγχνοντας τσι τη δημιουργα παρλογων και φανταστικν εικνων, χωρς απαρατητα λογικ σνδεση μεταξ τους.

 

    Muralism Realism: Στο μετα-επαναστατικ Μεξικ της 10ετας του '20 στθηκε σα κατφλι μιας νας εποχς με σχετικ πολιτικ σταθερτητας. Υπ τη προεδρα του Alvaro Obregon (1920-24), η κυβρνηση αποφσισε πως η υπαθρια δημσια τχνη ως οπτικ μσο ιδιατερα προσιτ στο κοιν, θα μποροσε να διαδραματσει σημαντικ ρλο στην εθντητα που ξεπδησε απ τον εμφλιο. Ανθεσε στους Diego Rivera, Jose Clemente Orozco και David Alfaro Siqueiros, να φιλοτεχνσουν σειρ τοιχογραφιν στα δημσια κτρια. Οι εργασες τους επικρωσαν το γηγεν πολιτισμ, προ της κατκτησης, ως επαναστατικ συμβολισμ κι εισγαγαν να οπτικ γλσσα που αντιπροσπευσε τα κοινωνικ κι εθνικ θματα, τα θρησκευτικ μοτβα και μιαν υπρ-ισπανικ παγκσμια ποψη.

     Γενικ, λειτουργον απεικονισμνα κυβερνητικ εθνικιστικ συναισθματα στο μονολιθικ καλλιτεχνικ ρεμα, που 'γινε γνωστ ως μεξικνικη mural αναγννηση, που κατγγειλε την ευρωπακν επιρρο και γιρτασε, αντ' αυτς, τη μεξικνικη κληρονομι απ την πρωτογεν αμερικνικη επιρρο, μσω της επανστασης. Αντστοιχα, οι μεξικνικοι καλλιτχνες ωθθηκαν στο προσκνιο, ζωγραφζοντας για να εκφρσουν τις ιδες τους σε μνημειακς μορφς τοιχογραφιν, προσιτς στις μζες.

     Eναι μια ψευδο-θρησκεα που διαμορφνεται απ μια ομδα φλων, σως και μνο ως αστεο. Εναι κι νας τρπος σνδεσης του ενς με τον λλο, δεδομνου πως δεν αντικαθσταται καννα λλο υπρχον ρεμα κι η μιμητικ που αποτελε το ρεμα τοτο, φανεται κατλληλη, ως χαρακτηρισμς. Μια ελαφρς πι σνθετη προσγγιση εναι, πως καθορζει το φιλοσοφικ υπβαθρο και τις πεποιθσεις, δεδομνου τι τις βλπει κανες πιο συγκεκριμνα και μσα απ κποιο θρησκευτικ πρσμα. Δε λμε πως μπανει και καλ, κποιος, κτω απ οιαδποτε θρησκευτικ τεχνοτροπα, αλλ πντως τσι δημιουργε τον muralism του. Αυτ δε σημανει τι λατρεεται το "εγ", αλλ μλλον το σνολο των θρησκευτικν πεποιθσεων που το αποτελε. Μια ακμα πιο σνθετη προσγγιση εναι κενη που περιγρφει τον muralism, ως τη να παγκσμια τξη, σχδιο πολιτικ κμμα, που χει σαν βασικ του πρθεση να ενσει λο τον κσμο ειρηνικ.

 

   Αφηρημνη Τχνη (Abstract Figurative Art): Καλλιτεχνικ σχολ που πιστεει πως τα σχματα, τα χρματα κι η διταξ τους, χουνε μεγαλτερη σπουδαιτητα κι τι τα στοιχεα αυτ εν' ανεξρτητα απ το θμα του ργου τχνης, αν δηλαδ δεχτομε πως υπρχει καν θμα. Αποκαλεται και μη αντικειμενικ τχνη, γιατ χει δημιουργσει ργα σχετα απ τις φυσικς μορφς. Πολ συχν διαστρεβλνει τις μορφς τις υπεραπλουστεει αλλ και τις αποβλλει. Κυριαρχε απ το 1910 κι εντεθεν, αυτοσια σε παρακλδια πως π.χ. ο κυβισμς. Σγχρονο κνημα στις εικαστικς τχνες σμφωνα με το οποο αποκλεεται οποιαδποτε αναφορ στην εξωτερικ φυσικ πραγματικτητα. Εναλλακτικ, μπορομε να ορσουμε ως αφηρημνη την μη παραστατικ και μη αντικειμενικ τχνη.

     Στις αρχς του 20ου αινα ο ρος χρησιμοποιθηκε κατ κριο λγο ως αναφορ σε ργα του κυβισμο και του φουτουρισμο, που προσπθησαν να περιγρψουν τη πραγματικτητα, χι μως μσω της μμησης της πιστς αναπαρστασης των εξωτερικν χαρακτηριστικν της αλλ μ' αντισυμβατικ κι αφηρημνο τρπο μσω των αμετβλητων εγγενν ιδιοττων της. Ιστορικ, σημαντικ ρλο στη διαμρφωση μιας αφηρημνης αντληψης γρω απ το καλλιτεχνικ ργο, θεωρεται πως διαδραμτισε η ανπτυξη της φωτογραφας, καθς κατστησε σ' να βαθμ περιττ τη πιστ αντιγραφ των αντικειμνων στις υπλοιπες εικαστικς τχνες.

     Σγχρονοι καλλιτχνες, πως ο Βασλι Καντνσκυ υποστριξαν πως σ' αντθεση με τη σγχρονη επιστμη, που αποκαλπτει τον υλικ κσμο και τη δομ του, ο ρλος της τχνης θα πρεπε να εναι η ανδειξη του πνευματικο χαρακτρα της. Ο Καντνσκυ θεωρεται νας απ τους πατρες της αφηρημνης τχνης εν επηρασε σημαντικ και το μεταγενστερο κνημα του Αφηρημνου Εξπρεσιονισμο κατ τη δεκαετα του 1950.

 

    Αρ Νουβ (Art Nouveau) Με τον ρο αυτ αναφερμαστε στο διεθνς καλλιτεχνικ κνημα που αναπτχθηκε στα τλη του 19ου αινα μχρι τις αρχς του 20ου αινα. Ανλογα με τον γεωγραφικο τπο στον οποο εξελχθηκε, λαβε διφορες ονομασες, πως Stile Liberty στην Ιταλα, Μοντρνο Στυλ στην Αμερικ Μοντερνισμς στην Ισπανα, εν στη Γερμανα εμφανστηκε με τον ρο Jugendstil. Ο γαλλικς ρος Αrt Νouveau χρησιμοποιθηκε στη Γαλλα και το Βλγιο κι αποδδεται ως Να Τχνη. Ως κνημα δε διθετε μεγλη ομοιογνεια, εκδηλθηκε κυρως στο χρο της διακσμησης και της αρχιτεκτονικς, αγγζοντας μως κι λους τους τομες της καλλιτεχνικς κφρασης κι επηρασε μεταγενστερες τσεις στη Μοντρνα Τχνη.

     Το φος της θεωρεται πως ρχισε να διαμορφνεται στη δεκαετα του 1880 αλλ η περοδος σημαντικς ακμς του τοποθετεται χρονικ στο διστημα 1892-1902. Μετ το 1905 συναντομε περιορισμνες και μεμονωμνες εκφρσεις του. Αποτλεσε κνημα με διεθν χαρακτηριστικ, καθς αναπτχθηκε σε πολλς διαφορετικς χρες μεταξ των οποων η Αμερικ, η Αγγλα, η Ολλανδα κι η Σκανδιναβα.

     Η ονομασα χρησιμοποιθηκε για πρτη φορ απ σγχρονους κριτικος τχνης στο Βλγιο και αργτερα αποτλεσε την ονομασα της γκαλερ του Παρισιο Maison de l' Art Nouveau, υπ τη διεθυνση του Samuel Bing και που ειδικευταν σε σγχρονα ργα Αρ Νουβ καλλιτεχνν. Εκε εκτθενται ργα καλλιτεχνν, που θεωρονται σμερα ως πατρες του κινματος, πως ο Edvard Munch, o γλπτης Ροντν. Παρ τη καλλιτεχνικ δραστηριτητα της πλης του Παρισιο, φανεται πως εξελχθηκε ακμα περισστερο στη Nancy, τσο στε να δημιουργηθε κι η αντστοιχη Σχολ της. Καταλυτικ μως ρλο στην εξλιξη της θεωρεται πως διαδραμτισε η Διεθνς κθεση του 1900 στο Παρσι, που το πρωτοποριακ νο φος κυριρχησε.

     Βασικ χαρακτηριστικ γνωρσματα του κινματος εναι η επιτδευση της μορφς, κυρως για στοιχεα που αντλονται απ τη φση καθς κι η στεν συσχτιση του με το κνημα του συμβολισμο. Συνδθηκε ακμα με την ιαπωνικ και τη γοτθικ τχνη. Μχρι τα τλη του 19ου αινα οι ιαπωνικς επιρρος εντενονται διαρκς, πως το μαρτυρ δημοσευση του περιοδικο Καλλιτεχνικ Ιαπωνα (1881-1991) απ τον Samuel Bing, καθς κι οι εκθσεις ιαπωνικς τχνης που οργαννονται απ τη Κεντρικ νωση Διακοσμητικν Τεχνν (1893) και Σχολ Καλν Τεχνν (1890). Η ιαπωνικ τχνη προσφερε στην Αρ Νουβ μμηση των φυσικν μορφν αλλ και την αναζτηση περπλοκων διακοσμητικν θεμτων.

     να λλο χαρακτηριστικ της, εν' η διθεση των καλλιτεχνν να καταργσουν τις αποστσεις μεταξ των διαφορετικν μορφν της τχνης, τις οποες και προσπαθον να ενοποισουν. Για το λγο αυτ θεωρεται και συνολικ φος που συνδθηκε με κθε εδους σχδιο, στην αρχιτεκτονικ, στην εσωτερικ διακσμηση, στη γλυπτικ, στην επιπλοποια, στα κοσμματα, στη βιοτεχνα και αλλο. Τα να καλλιτεχνικ χαρακτηριστικ της θεωρεται πως προετομασαν τα μεταγενστερα πρωτοποριακ κινματα του 20ου αινα, πως, εξπρεσιονισμς, κυβισμς κι υπερρεαλισμς.

     'Αλλοι εκφραστς της εναι κι οι Henri de Toulouse-Lautrec, Pierre Bonnard, Gustav Klimt κ. .

 

   Κυβισμς: Τση που αναπτχθηκε απ τους Μπρακ & Πικσο, μετ το 1906 κι υπρξεν η βση λης της μετπειτα λεγμενης αφηρημνης τχνης. Τον ρον επινησεν ο Γλλος κριτικς τχνης, Λου Βοξλ, του Gil Blas εν πιστεεται πως ο Σεζν ταν ο πατρας-εμπνευστς του, μιας κι απ' αυτν αντλσανε την ιδα της εντητας της επιφνειας της εικνας και την ανλυση των διαφρων μορφν, σε σχση της μιας με την λλη, με τελικ σκοπ, να μπορσουνε να συλλβουν νοητικ τη μορφ. Βοθησε κι παιξε ρλο επσης κι η νγρικη τχνη, στις θεληματικς παραμορφσεις και στο ενδιαφρον, για τα πλνα του κυβισμο.

     Καλλιτεχνικ ρεμα της ζωγραφικς και της γλυπτικς, στην Ευρπη του 20ου αινα. Στα ργα τχνης κυβιστν, τα αντικεμενα χωρζονται, αναλονται, και συνθτονται ξαν σε μια αφηρημνη μορφ -αντ οι καλλιτχνες ν' αποδδουν τ' αντικεμενα απ συγκεκριμνη γωνα, τα διαιρον σε πολλαπλς απψεις, βλποντας τσι ταυτχρονα πολλς διαφορετικς διαστσεις ψεις των αντικειμνων. Συχν οι επιφνειες των ψεων, τα πλνα, τμνονται σε γωνες που δεν χουν κποιο αναγνωρσιμο βθος.

     'Αρχισε στα μσα του 1906 με τους Ζωρζ Μπρακ (Georges Braque) και Πμπλο Πικσο, που ζοσαν στη Μονμρτη του Παρισιο. Γνωρστηκαν το 1907 και δολεψαν μαζ στεν μχρι την ναρξη του Α' Παγκ. Πολ. το 1914. Το ρεμα αναπτχθηκε πολ γργορα αφενς χρη στη συγκντρωση πολλν καλλιτεχνν στη Μονμρτη κι αφετρου απ τη προσπθεια προθησης του, απ τον μπορο τχνης Χνρυ Κνβαιλερ (Henry Kahnweiler). δη το 1910 υπρχουν αναφορς για σχολ. Ωστσο θα πρπει να σημειωθε πως πολλο αυτοαποκαλομενοι κυβιστς καλλιτχνες, κινθηκαν σε διαφορετικς κατευθνσεις απ τους εισηγητς, Μπρακ και Πικσο. Επηρασε βαθει τον καλλιτεχνικ κσμο, κυρως στις αρχς του 20ου αινα και αποτλεσε τον πρδρομο μελλοντικν τσεων πως Φουτουρισμς, Κονστρουκτιβισμς κι Εξπρεσιονισμς.

     Οι γκοι, ανγονται σ' απλοποιημνα περιγρμματα και πολ αδρ, παριστνουνε το διο αντικεμενο, λλοτε προφλ κι λλοτε κατ μτωπο. Οι μορφς εν' ολονα και πιο δυσδικριτες κι ο πνακας καταλγει να γνει, νας συνδυασμς γραμμν κι επιπδων. Το χρμα γνεται κι αυτ ολονα και πιο λιτ -παρλο που αρκετο κυβιστς, κρατσανε ζωηρ χρματα και μερικς φορς την κφραση κνησης των μορφν τους- και περιορζεται σ' να συνδυασμ γκρζου και καφ τνων. Το στυλ αυτ επσης, δνει μφαση στη δισδιστατη επιφνεια του πνακα, εγκαταλεπει τις παραδοσιακς τεχνικς της προοπτικς και της φωτοσκασης, απορρπτοντας την επικρατοσα ποψη πως η τχνη φειλε ν' αναπαργει τη πραγματικτητα και παρουσασε, χι τη χρηστικ, ολοκληρωμνη ψη των αντικειμνων με τα οποα καταπιστηκε, μα τα θρασματ τους απο διαφορετικς οπτικς γωνες.

     Ο πνακας-μανιφστο που βαλε τις γερς βσεις του κυβισμο, θεωρεται ο "Οι Δεσποινδες Της Αβινιν" του Πμπλο Πικσο!

 

   Βορτισισμς Βορτικισμς (Vorticism) αποτλεσε καλλιτεχνικ κνημα στις αρχς του 20ου αινα. Αν και διρκησε για να σντομο χρονικ διστημα, περπου τη 3ετα 1912-1915, θεωρεται να απ τα σημαντικτερα οργανωμνα ρεματα αφηρημνης τχνης που αναπτχθηκαν στην Αγγλα και συγγενεει με τα κινματα κυβισμο και φουτουρισμο. Ο ρος αποδδεται στον ποιητ ζρα Πουντ, που τον χρησιμοποησε το 1913. Κυραρχη φυσιογνωμα του κινματος αποτλεσε ο ζωγρφος και λογοτχνης Wyndham Lewis. Ανμεσα στους υπλοιπους εκπροσπους ανκουν οι ζωγρφοι William Roberts, Edward Wadsworth, David Bomberg, Jessica Dismorr, Frederick Etchells, Cuthbert Hamilton, Lawrence Atkinson, CRW Nevinson, οι γλπτες Jacob Epstein και Henri Gaudier-Brzeska καθς κι οι συγγραφες ζρα Πουντ και T. E. Hume.

     Το 1914, τα μλη του δημοσευσαν το πρτο τεχος του περιοδικο BLAST, που αποτυπνονται δεγματα αισθητικς του βορτισισμο εν ακολοθησε και μια τελευταα δετερη κυκλοφορα το 1915. Το κνημα αναπτχθηκε κατ κριο λγο στο χρο της ζωγραφικς και της γλυπτικς -μ' ντονες επιρρος και δνεια απ τα κινματα κυβισμο και φουτουρισμο- καθς επσης και στη λογοτεχνα κυρως λγω της σημαντικς παρουσας τoυ Πουντ. Αξιοσημεωτη εναι κι η επδρασ του στη φωτογραφα, καθς ο βορτισιστς Alvin Langdon Coburn επινησε τη πρτη αμιγς αφηρημνη φωτογραφα το 1917, που ονομστηκε Vortograph. Οι φωτογραφες αυτο του εδους απεικνιζαν ν' αντικεμενο με τη βοθεια καθρεφτν -τριγωνικς συνθως διταξης- κι εχαν τη μορφ καλειδοσκοπου.

     Στην ιστορα του κινματος καταγρφεται μνο μα κθεση, το 1915 στη Γκαλερ Doré. Το επμενο διστημα, κυρως λγω της ναρξης του Α' Παγκ. Πολ. το κνημα διαλθηκε. Τη περοδο του 1920 προσπθειες για την αναβωσ του μσω της καλλιτεχνικς ομδας Group X απτυχαν. Το 1956, η Tate Gallery φιλοξνησεν επσης κθεση για τον βορτισισμ. Αν κι ως καλλιτεχνικ ρεμα δε κατατσσεται στις κυραρχες τσεις της μοντρνας τχνης, θεωρεται πως συνβαλε γενικ στην διαμρφωση μεταγενστερων κινημτων αφηρημνης τχνης.

 

   Φωβισμς (Fauvismus):  Πλι ο Λου Βοξλ ονομτισε πρτος τη τση που, αντθετα με το κυβισμ, τελικ θεωρθηκε οργανωμνο κνημα με σαφς περιορισμνους και καθορισμνους στχους, τοτη γεννθηκε κι νθισε μ' αυτοσχεδιαστικ, παρορμητικ τρπο και κπως συγκυριακ. Σε μιαν κθεση που συμμετεχανε πολλο ..."νοι" υποστηρικτς της νας ζωγραφικς, λοιπν, υπρχεν ανμεσ τους κι νας πνακας του Donatelo. Ο Βοξλ, περνντας και βλποντας τοτο, αναφνησε: -"Τι δουλει χει ο Donatelo, μεταξ τοτων των ...αγριμιν"; (Fauve=αγρμι). τσι οι νοι αυτο δημιουργο καθς κι ζωγραφικ τους, απκτησαν νομα.

     Αντιπροσωπεει τη ζωηρ και χαρομενη κρηξη μιας τχνης συννυμης με τη νετητα, απ καλλιτχνες παθιασμνους για τον κσμο και πρθυμους να μεταφρουνε στο μουσαμ, να ισχυρ φορτο αισθσεων, που υλοποιονται με το χρμα. Μσα στη φρεσκδα, στη τολμηρ σιγουρι που φανεται να θλει ν' αποβλλει λες τις προηγομενες εμπειρες, εδρεει η δναμη της ξφρενης ρξης για την ανανωση της παρρμησης. Χρματα, χρματα και πλι χρματα μσα σε χρματα, τσι που η μορφ πια να μην εναι το ζητομενο αλλ τοτη η χρωματιστ φρμα, σαν πανδαισα!

     Αποτελε καλλιτεχνικ ρεμα της μοντρνας τχνης, στη ζωγραφικ. Τοποθετεται χρονικ την περοδο 1905-1908. Το κνημα του φωβισμο αναπτχθηκε στη Γαλλα κι εν εχε πολ μικρ διρκεια ζως, θεωρεται ν' απ τα πρτα επαναστατικ κινματα στη ζωγραφικ και με σημαντικ αντκτυπο στην εξλιξη της τχνης του 20ου αινα.

     Οι φωβιστς, αποτλεσαν ουσιαστικ μια ομδα Γλλων ζωγρφων, μαθητν του Γκουστβ Μορ στη Σχολ Καλν Τεχνν του Παρισιο, ανμεσα στους οποους ο Ανρ Ματς (ο οποος αναφρεται συχν ως ο ηγτης του φωβισμο), ο Αντρ Ντεραν και ο Ζωρζ Μπρακ, ο οποος λγο νωρτερα αποτλεσε κεντρικ φυσιογνωμα του κινματος του κυβισμο. Ο φωβισμς ως καλλιτεχνικ τση, βασστηκε σε μα χαρακτηριστικ ρση του Πωλ Γκωγκν σμφωνα με την οποα θα 'πρεπε, αν νας καλλιτχνης φαντζεται τα φλλα των δντρων να 'ναι κτρινα, να τα ζωγραφζει κατ' αυτ τον τρπο. Τα ργα που ανκουν στο ρεμα, χαρακτηρζονται απ ντονα χρματα, συχν σκοτειν και μ' ντονες αντιθσεις, μ' μφαση στο κκκινο χρμα και απλς γραμμς, πολλς φορς ελαφρ παραμορφωμνες. Σημαντικ επδραση στην τεχνοτροπα των φοβιστν εχε εκτς απ τον Γκωγκν και ο Βαν Γκγκ.

     Παρουσιστηκαν συνολικ μλις τρεις εκθσεις απ την ομδα. Ο κριος εμπνευστς της, Ματς, μα και μετπειτα λοι οι λλοι που ...ακολουθσανε, μσα στη δισπαρτη ποικιλομορφα, στο τλος του 19ου αινα, καταφρανε να δημιουργσουν ν ιδιμα ουσιαστικς αυτνομο και νο, για να πετχουν τους στχους του. Με τον Ματς λοιπν και τους λλους -που θεωρον δη ξεπερασμνο τον Ιμπρεσσιονισμ (!!!), παρλο που αυτς ακμα αντιμετωπζεται με δυσπιστα, αμηχανα, φιλυποψα και σκεπτικισμ, απο κοιν και κριτικος- γεννιται μια καθαρ ζωγραφικ που αποτελε αυτοσκοπ. Μια ζωγραφικ παρφορη, μες στην ευτυχα της ακαταπεστης παρξς της κι υποκειμενικ μνο, χι στους επιστημονικος αλλ στους ενστικτδεις νμους της αρμονας των χρωμτων, μσα στον πνακα! Δεν εναι τυχαο που τελικ κι ο διος ο Μπρακ, γργορα εντχτηκε σ' αυτ τη τση, εγκαταλεποντας τον Κυβισμ!

 

    Ναφ: Η λεπτομερς περιγραφ ρεαλιστικν στοιχεων, δχως ιδιατερη μφαση στη προοπτικ, κινεται σε δισδιστατους, που μαζ με τις φανταστικς συζυγες αποχρσεις, προσδδει συμβολικ χαρακτρα, στα θματα που καταπινεται. Παρ την ποια ανακολουθα, η περπου παραμυθνια ατμσφαιρα των ργων αυτν, αποπνει να ποιητικ μυστριο, που προετομασε το δαφος στον Σουρρεαλισμ.

     Στιλιζρισμα, λιττητα σνθεσης, σχεδν απλυτη απουσα γκου, πολλκις διαρθρωμνη προοπτικ σε κοντιν μεταξ τους αντιστικτικ εππεδα, αρμονα χρωμτων, αποχρσεων και νοημτων, ποικιλα τνων, μαγικ ατμσφαιρα παρλη την εππεδη σνθεση, αναδεικνουνε τσο τα χρματα, τα νοματα αλλ και τους συμβολισμος των συχνκις ποικιλμορφων στοιχεων, που περικλεονται σε μια ττοια σνθεση.

     Εκλεπτυσμνη στιλιστικ ανκτηση, που μως εναι συχν αποτλεσμα μακρς επεξεργασας, καθς οι λεπτομρειες που μεταφρονται, επιτυγχνονται και περιγρφονται, σε συνδυασμ με την επιλογ της χρωματικς γκμας, μαρτυρονε τη καθλου επιτηδευμνη προοπτικ.

     Κριος εμπνευστς κι εξαιρετικς στο εδος του, θεωρεται ο "Απλυτος Ζωγρφος" Ρουσ.

 

    Κονστρουκτιβισμς: (Constructivism) αποτελε καλλιτεχνικ ρεμα, κυρως στη ζωγραφικ και τη γλυπτικ, που αναπτχθηκε τη περοδο 1913-1930 στη Ρωσα. Θεμελιωτς του κινματος θεωρεται ο Ρσος καλλιτχνης Βλαντιμρ Ττλιν (Vladimir Tatlin). Ως πρδρομοι του Ρωσικο κονστρουκτιβισμο αναφρονται πολλς φορς τα κινματα, Φουτουρισμο και Κυβισμο, που εναι γεγονς πως ρθε σ' επαφ ο Ττλιν στο Παρσι. Το κνημα συνδθηκε μως επσης με τη σχολ του Μπαουχους στη Γερμανα καθς και με τον Νεοπλαστικισμ. Η καλλιτεχνικ πρωτοπορα του Ττλιν νωσε και λλους Ρσους καλλιτχνες, μεταξ των οποων και οι γλπτες Antoine Pevsner και Naum Gabo. Η πρτη αυτ ομδα δημοσευσε και το Μανιφστο της το 1920 ( 1921). Θεωρεται τι μσα απ αυτ το μανιφστο γεννθηκε κι ο ρος -κονστρουκτιβισμς (construct=κατασκευζω) καθς μα απ τις διακηρξεις του κινματος ταν πως η τχνη "κατασκευζεται". να απ τα συνθματα του ταν επσης το "Η Τχνη Στη Ζω".

     Κριο χαρακτηριστικ αποτελον οι απολτως αφηρημνες κατασκευς. Απουσιζουν οι συμβατικς αναπαραστσεις αντικειμνων εν δνετ' μφαση στην απεικνιση γεωμετρικν μορφν. Η απδοση των θεμτων εναι τις περισστερες φορς ακραιφνς μινιμαλιστικ και συχν με διθεση πειραματισμο. Οι κονστρουκτιβιστς θαμαζαν τις μηχανς και τη τεχνολογα της εποχς σε βαθμ που χρησιμοποιοσαν πολλ βιομηχανικ υλικ (πλαστικ, γυαλ σδερο) στη κατασκευ των ργων τους. Συνδθηκε στεν και με την αρχιτεκτονικ.

     Αρχικ το σοβιετικ καθεστς εχε θετικ στση απναντι στο κνημα, ωστσο μετ τη δημοσευση του μανιφστου εναντιθηκε σ' αυτ μ' αποτλεσμα τη σταδιακ φθορ του. Πολλο εκπρσωποι του αναγκστηκαν για αυτ το λγο να εγκαταλεψουν τη Ρωσα. Το κνημα θεωρεται διεθνς, καθς πρα απ τη Ρωσα εξαπλθηκε και σε χρες πως Γερμανα κι Ολλανδα.

 

    Μπαουχους: (Bauhaus "κτιστ κτριο") Με τον ρο αυτ γνεται αναφορ στη καλλιτεχνικ κι αρχιτεκτονικ σχολ που αναπτχθηκε την περοδο 1919-1933 στη Γερμανα. Το φος της σχολς Μπαουχους επδρασε καταλυτικ στην εξλιξη της σγχρονης τχνης.

     Η σχολ λειτοργησε σε τρεις διαφορετικς γερμανικς πλεις (Weimar απ το 1919 ως το 1925, Dessau απ το 1925 ως το 1932 και Βερολνο απ το 1932 ως το 1933) και κτω απ την διεθυνση τριν διαφορετικν αρχιτεκτνων (του Walter Gropius απ το 1919 ως το 1928, του Hannes Meyer απ το 1928 ως το 1930 και του Mies van der Rohe απ το 1930 ως το 1933). Οι αλλαγς της δρας της σχολς αλλ και της ηγεσας της, συνδονταν παρλληλα μ' αλλαγ και στη πολιτικ, τη τεχνικ και το φος του. Χαρακτηριστικ μπορομε ν' αναφρουμε πως κατ τη τελευταα περοδο του, ο Mies van der Rohe το μεττρεψε σ' ιδιωτικ σχολ που απαγρευε σε υποστηρικτς του Meyer να εγγραφον.

     Η σχολ ιδρθηκε απ τον Walter Gropius στη συντηρητικ πλη της Βαμρης το 1919 κι αρχικ αποτλεσε να εδος συγχνευση της σχολς Grand Ducal στις πλαστικς τχνες με την Kunstgewerbeschule. Ο απτερος σκοπς του ταν ν' αποτελσει ενιαα σχολ τσο στην αρχιτεκτονικ σο και στις καλς τχνες. Βασικ αρχ της σχολς ταν το ανοιχτ πνεμα μπροστ στις νες προκλσεις της εποχς αλλ κι ειδικτερα η προσγγισ τους περισστερο απ πρακτικ ποψη και λιγτερο θεωρητικ. Ο Gropius ανθεσε σε ζωγρφους τον ρλο των καθηγητν καθς πστευε τι η ζωγραφικ οριοθετε την αισθητικ του κθε αινα.

     Στη σχολ λειτουργοσαν συνολικ τρα εργαστρια, μσα στα οποα οι σπουδαστς διδσκονταν απ ελεθερο σχδιο κι ιστορα της τχνης μχρι μεταλλοτεχνα, υφαντουργικ και καλλιγραφα. Κθε σπουδαστς εχε την υποχρωση να ολοκληρσει μια σειρ μαθημτων και μετ μποροσε να επιλξει ναν απ τρεις κκλους σπουδν, για σπουδαστς, βοηθος κι αρχιτκτονες αντστοιχα. σοι αποφοιτοσαν δικαιονταν ετε να μενουν στη σχολ και να πειραματιστον περαιτρω με τα μσα που προσφερε η σχολ, ετε να μαθητεσουν ακμα περισστερο δπλα στους καθηγτες. Στη σχολ δδαξαν σημαντικ ονματα της τχνης και της αρχιτεκτονικς, μεταξ των οποων ο σκαρ Σλμερ, ο Βασλι Καντνσκυ, ο Πωλ Κλε κι ο Marcel Breuer.

     Η θση του Gropius ταν πως μια να ιστορικ περοδος ξεκινοσε με το τλος του πολμου και πστευε πως να νο αρχιτεκτονικ φος θα 'πρεπε ν' απεικονσει και να συμβολσει αυτ την να εποχ. Το φος αυτ θα 'πρεπε να 'ναι λειτουργικ, φτην αλλ ταυτχρονα και με καλλιτεχνικς αξισεις. Εκενη την περοδο, το Bauhaus εξδιδε περιοδικ υπ τον ττλο "Bauhaus" καθς και σειρ βιβλων αποκαλομενων "Bauhausbucher". Επικεφαλς για την εκτπωση και σχεδαση του ταν ο Herbert Bayer. Επιχορηγθηκε κατ να μεγλο μρος απ τη Α' Δημοκρατα Βαμρης. Ωστσο μετ απ' αλλαγ στη τοπικ κυβρνηση, η σχολ μεταφρθηκε στο Dessau το 1925, που η ατμσφαιρα ταν περισστερο προοδευτικ και βιομηχανικ. Το 1927, το φος του κι οι διασημτεροι αρχιτκτονς του επηρασαν σημαντικ την κθεση "Die Wohnung" ("Η Κατοικα") που οργανθηκε απ την Deutscher Werkbund στη Στουτγκρδη. να σημαντικ συστατικ της κθεσης αποτλεσε το πργραμμα "Weissenhof Siedlung", να σχδιο ανγερσης κατοικιν.

     Μσα στα επμενα χρνια ο Meyer διαδχτηκε τον Gropius για ν' αφσει με τη σειρ του τη θση του στον Mies van der Rohe. Κτω απ ντονες πολιτικς πισεις, η σχολ οριστικ παψε να λειτουργε μετ απ εντολ του ναζιστικο καθεσττος το 1933. Το ναζιστικ κμμα εχε αντιταχθε στο Bauhaus σ' λη τη διρκεια της δεκαετας του '20. Θεωρθηκε μτωπο κομμουνιστν, ειδικ επειδ πολλο Ρσοι καλλιτχνες αναμχθηκαν με αυτ. Συγγραφες πως ο Wilhelm Frick και ο Alfred Rosenberg χαρακτριζαν το Bauhaus "μη-γερμανικ" κι επκριναν τις νεωτεριστικς τσεις του.

 

   Νεοπλαστικισμς: de Stijl (το φος, το στυλ) εναι καλλιτεχνικ ρεμα που εμφανστηκε περπου τη περοδο 1917-1920 στην Ολλανδα. Πολλς φορς αναφρεται κι ως κνημα. Οι νεοπλαστικιστς επιδωξαν να εκφρσουν να νο ουτοπικ ιδανικ, πνευματικς αρμονας και τξης. Βασικ χαρακτηριστικ του, εν' η αφαρεση, σε βαθμ που χρησιμοποιονται θεμελιδεις φρμες και σχματα, κθετες κι οριζντες γραμμς ταυτχρονα με τη χρση σχεδν αποκλειστικ βασικν χρωμτων (κκκινο, μπλε, κτρινο, λευκ και μαρο).

     Το κνημα θεωρεται πως επηρεστηκε σημαντικ απ τη νεοπλατωνικ φιλοσοφα του μαθηματικο M. H. J. Schoenmaekers, που μλιστα επινησε και τον ρο. Το 1920 ο Πιρ Μοντριν, ηγετικ φυσιογνωμα του κινματος, δημοσευσε το μανιφστο της ομδας υπ τον ττλο "Νεο-πλαστικισμς". δη μως απ το 1917 κι εως το 1928, ο ζωγρφος Theo Van Doesburg εξδιδε το περιοδικ τχνης de Stijl διαδδωντας τη φιλοσοφα και τις τεχνικς των νεοπλαστικιστν.

     Θεωρεται πως επηρασε σημαντικ το αρχιτεκτονικ σχδιο, το σγχρονο design καθς και το φος του μεταγενστερου κινματος Μπαουχους. Συχν, ανμεσα στους καλλιτχνες που υπηρτησαν το κνημα αναφρονται κι οι αρχιτκτονες J. J. P. Oud και Gerrit Rietveld.

     Πρα απ την επδραση του κινματος στις εικαστικς τχνες και το σχδιο, καταγρφεται κι η (ασθενς) επιρρο του στη μουσικ. Ο Δανς συνθτης Jakob van Domselaer (1890-1960) συνδεταν φιλικ με τον Μοντριν και δημιοργησε σειρ μουσικν ργων βασισμνων στις αρχς του νεοπλαστικισμο.

     Θεωρεται πως παψε να υφσταται περπου το 1931.

 

   Αφηρημνος Εξπρεσιονισμς: αποτελε καλλιτεχνικ ρεμα στη ζωγραφικ που αναπτχθηκε με κντρο τη Να Υρκη μεταπολεμικ κι ειδικτερα στα μσα της δεκαετας του '40. Συχν αναφρεται κι ως Σχολ της Νας Υρκης. ταν σως το πρτο σημαντικ κνημα στην τχνη που γεννθηκε στην Αμερικ, δηλνοντας παρλληλα την ανεξαρτησα του απ τα υπλοιπα ευρωπακ ρεματα στη μοντρνα τχνη.

     Ο ρος xρησιμοποιθηκε για πρτη φορ το 1946 απ τον κριτικ τχνης Robert Coates. Η συγκεκριμνη ονομασα εμπεριχει τα κρια τεχνικ κι αισθητικ χαρακτηριστικ του κινματος, καθς συνδαζε σε μεγλο βαθμ τον γερμανικ εξπρεσιονισμ με τις καθαρ αφηρημνες τσεις λλων σγχρονων κινημτων πως του φουτουρισμο του κυβισμο. Απ πολλος θεωρεται πως ο κριος προκτοχς του εναι ο υπερρεαλισμς, λγω της μφασς του στην αυθρμητη, αυτματη υποσυνεδητη κφραση. Θα πρπει να σημειωθε πως ο ρος του αφηρημνου εξπρεσιονισμο χρησιμοποιθηκε συχν και για καλλιτχνες αντιδιαμετρικ αντθετων τεχνοτροπιν που απλ τυχε να αποτελον μρος της καλλιτεχνικς παραγωγς στη Να Υρκη την δια χρονικ περοδο.

     Χαρακτηριστικ, παρ το γεγονς τι ο Τζκσον Πλοκ, ο Βλεμ ντε Κονινγκ κι ο Μαρκ Ρθκο θεωρονται σημαντικς προσωπικτητες του αφηρημνου εξπρεσιονισμο, τα ργα τους δε σχετζονται μεσα μεταξ τους σ' τι αφορ τη τεχνικ ακμα και την αισθητικ τους. Εν οι πνακες του Ρθκο διακρνονται για την απλτητα τους, τα ργα του ντε Κονινγκ χαρακτηρζονται απ ντονη δρση κι εκφραστικτητα. Απ την λλη πλευρ, ο Πλοκ ανπτυξε μια πολ ιδιατερη τεχνικ στη ζωγραφικ th μθοδος dripping (βλ. παρακτω στις ΤΕΧΝΙΚΕΣ). Οι εκπρσωποι του αφηρημνου εξπρεσιονισμο εχαν ασφαλς και κοιν γνωρσματα, πως τον αυτοσχεδιασμ και την χρση ελεθερης φρμας. Η τεχνικ τους πολλς φορς περιγρφεται και με τον ρο action painting, που θα μποροσε να μεταφραστε ως ζωγραφικ της δρσης.

     Ο Καναδς καλλιτχνης, Jean-Paul Riopelle (1923-2002), εισγαγε τον αφηρημνο εξπρεσιονισμ και στο Παρσι τη δεκαετα του '50. Τη περοδο του '60, το κνημα ρχισε να χνει σε μεγλο βαθμ την ακτινοβολα του κι παψε να επηρεζει σημαντικ λλους καλλιτχνες.

     Το κνημα που κατ κποιο τρπο τον διαδχτηκε ταν η Ποπ Αρτ. 

    Ποπ Αρτ: (δημοφιλς τχνη) Ο ρος αναφρεται στο καλλιτεχνικ κνημα που αναπτχθηκε αρχικ στην Αγγλα κι αργτερα στην Αμερικ περ τα τλη της δεκαετας του '50. Γεννθηκε ως μια αντδραση στη σοβαρτητα του κινματος του αφηρημνου εξπρεσιονισμο, προβλλοντας κατ κριο λγο σμβολα του καταναλωτισμο, απλ αντικεμενα που ανγονταν σ' ργα τχνης αλλ και θματα δανεισμνα απ τη κουλτορα των κμιξ. Μια απ τις σημαντικτερες σως επιδρσεις της, ταν το γεγονς πως περιρισε τη δικριση ανμεσα στις ννοιες της εμπορικς κι υψηλς τχνης.

     Γεννθηκε στο Λονδνο τη δεκετα του '50, κυρως χρη στις προσπθειες του Richard Hamilton. Η ονομασα αποδδεται στον Βρεταν κριτικ τχνης Lawrence Alloway, που χρησιμοποησε τον ρο για πρτη φορ το 1958, αλλ καθιερθηκε μερικ χρνια αργτερα και συγκεκριμνα στη δεκαετα του '60, περοδος που η Ποπ Αρτ γνρισε και τη μεγαλτερη απχηση. Μχρι ττε, συχν οι Ποπ Αρτ καλλιτχνες αποκαλονταν και Νεο-Νταντ μ' αναφορ στο κνημα του Νταντασμο. Απ αρκετος, θεωρεται πρδρομος της και σγουρα αποτλεσε ισχυρ επιρρο. Τα δο κινματα συνδονται μεταξ τους, κυρως μσω της κοινς διθεσης να προκαλσουν και να ανυψσουν το καθημεριν και συνηθισμνο στη θση του αντικειμνου της τχνης.

     Στις αρχς της δεκαετας του '60, ρχισε ν' αναπτσσεται κυρως στην Αμερικ. Ως πρτοι Ποπ Αρτ Αμερικανο καλλιτχνες αναγνωρζονται οι Jasper Johns και Robert Rauschenberg, ωστσο η προσωπικτητα του 'Αντυ Γουρχωλ και του Ρι Λχτενσταν εναι που θα δσουν τη μεγαλτερη θηση. Αν κι η Βρετανα αποτελε τον τπο γννησης της, στην Αμερικ γνωρζει πραγματικ ξαρση, γεγονς που ευνοεται κι απ την οικονομικ ευρωστα της.

     Κρια χαρακτηριστικ της αισθητικς της αποτλεσαν ο αυθορμητισμς, η δημιουργικ υπερβολ, η ανλαφρη διθεση, η στιρα, οι ντονες χρωματικς αντιθσεις κι εν γνει η απρριψη του παραδοσιακο. Υπηρτησε την αποκαλομενη μαζικ κουλτορα και συνδθηκε μ' να εδος εμπορικς τχνης που απευθνεται σ' ευρ κοιν. Δεν εναι τυχαο τι την δια περοδο γνωρζει μεγλη ξαρση στη Μεγλη Βρετανα η Ποπ μουσικ, που θεωρεται συχν αισθητικ συγγενς. Σ' αντθεση με πολλ προγενστερα κινματα της μοντρνας τχνης, η Ποπ Αρτ επδειξε αδιαφορα σε δσκολα, δυσνητα περισστερο εγκεφαλικ θματα, που για τους καλλιτχνες του κινματος θεωρονταν προντα μιας διθεσης ελιτισμο. Πνακες με αναπαραστσεις τενεκεδνιων κουτιν γνωστο αναψυκτικο, του λβις Πρσλευ και της Μριλυν Μονρε ακμα θματα δανεισμνα απ τα αμερικανικ κμιξ και τη διαφμιση αποτελον χαρακτηριστικ δεγμα της. 

    Οπ Αρτ: (Op Art) εναι μια μορφ αφηρημνης, γεωμετρικς τχνης που αναπτχθηκε στη δεκαετα του 1960. Σκοπς της εναι κυρως η πρκληση του θεατ μσω φαινομνων οπτικς απτης κι οπτικν ψευδαισθσεων, συχν σε ασπρμαυρες συνθσεις. Ως καλλιτεχνικ ρεμα, θεωρεται σ' να βαθμ συγγενς των κινημτων κονστρουκτιβισμο και νεοπλαστικισμο.

     Ο ρος (απ το Optical Art) χρησιμοποιθηκε για πρτη φορ τον Οκτβρη του 1964, στο περιδικ Time, ωστσο ργα που ανκουν σμερα στο καλλιτεχνικ φος της, εχαν αρχσει να δημιουργονται μερικ χρνια νωρτερα. Ως πρτα πριμα δεγματα του ρεματος, θεωρονται οι πνακες του Victor Vasarely, κατ τη δεκαετα του 1930 και συγκεκριμνα ργα πως η "Ζβρα" (1938), μα ασπρμαυρη σνθεση που δνει την ασθηση μιας τρισδιστατης εικνας.

     Το 1965, μα κθεση, υπ τον γενικ ττλο The Responsive Eye, αποτελομενη αποκλειστικ απ ργα της Οπ Αρτ διοργανθηκε στη πλη της Νας Υρκης, γεγονς που ενσχυσε σημαντικ τη θση της και τη κατστησε αρκετ δημοφιλ. Η Bridget Riley αποτελε σως την σημαντικτερη εκπρσωπο της, μαζ με τους Jesus-Rafael Soto, Cruz Diez, Youri Messen-Jaschin, Julio Leparque και Richard Anuszkiewicz.

 

    Φλοξους: (Fluxus) Με τον ρο αυτ εννοεται το διεθνς καλλιτεχνικ ρεμα που αναπτχθηκε κατ τη 10ετα του '60, που χαρακτηρστηκε απ την ανμιξη πολλν διαφορετικν μορφν της τχνης, απ τις εικαστικς τχνες μχρι τη μουσικ και τη λογοτεχνα. Το κνημα γεννθηκε στη Γερμανα μ' επκεντρο τον Λιθουαν καλλιτχνη Georges Maciunas, που το Σεπτμβρη του 1962 οργνωσε μα συναυλα σγχρονης μουσικς υπ τον γενικ ττλο Fluxus Internationale Festspiele neuester Musik. Το γεγονς αυτ αποτλεσε την αρχ ενς ευρτερου πρωτοποριακο καλλιτεχνικο ρεματος, που αναδεχθηκε μ' λα τα διαθσιμα εκφραστικ μσα. Οι καλλιτχνες της ομδας δεν παρουσιζουν κποια κοιν υφολογικ στοιχεα αν και συνολικ το κνημα θεωρεται πως συγγενεει με τον νταντασμ, κυρως γιατ τα ργα του στοχεουν κατ βση στην πρκληση του θεατ. Σημαντικ επδραση στους εκπροσπους του, σκησεν επσης ο Μαρσλ Ντυσν.

     Οι περισστερο ενεργς περοδοι δρσης του κινματος θεωρονται οι δεκαετες '60 & '70. Σ' αυτ το διστημα, οι καλλιτχνες του Φλοξους παργουν πλθος καινοτμων ργων αλλ κι οργαννουν δημσιες εκδηλσεις (Fluxus Events), σκοπς των οποων εν' η κατργηση της απστασης μεταξ κοινο κι διων. Συχν, ο αντισυμβατικς χαρακτρας του κινματος αποτελσε αντικεμενο αρνητικς κριτικς. Ανμεσα στους εκπροσπους συγκαταλγονται ο Γιζεφ Μπυς καθς κι οι μουσικο Τζον Κιτζ και Γικο νο.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers