-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

:

Η μορα φροντζει
                  για μας περισστερο
                                απ' ,τι εμες
                                           για τον εαυτ μας.

-δεῖ δὲ χρηµτων, καὶ ἄνευ τοτων οὐδὲν ἔστι γενσθαι τῶν δεντων.-

Δημοσθνης (384-322 π.Χ.)



                                               Βογραφικ

      Ο Δημοσθνης ταν λληνας πολιτικς και ρτορας της αρχαας Αθνας. Οι λγοι του αποτελονε σημαντικn κφραση της αθηνακς πνευματικς ικαντητας και παρχουν μα εικνα για τη πολιτικ και τον πολιτισμ της Αρχαας Ελλδας κατ τον 4ο αι. π.Χ.
Θεωρεται ο σημαντικτερος ρτορας της αρχαιτητας κι λων των εποχν, μαθητς του Ισοκρτη και του Ισαου.
      Γεννθηκε στην Αθνα στο δμο Παιανας, απ ευκατστατη οικογνεια, το 384 π.Χ.. Τον πατρα του, που ταν οπλουργς στο επγγελμα, τονε λγαν επσης Δημοσθνη και τη μητρα του Κλεβουλη κι η οικογνει της καταγταν απ Ελληνες της Σκυθας, γεγονς που επτρεψε αργτερα στον σπονδο εχθρ του Δημοσθνη, ρτορα Αισχνη να τον αποκαλε χλευαστικ Σκθη. Το πλρες νομ του λοιπν τανε Δημοσθνης Δημοσθνους Παιανιες. Απ μικρς δοκμασε τη πκρα της ζως, γιατ, χνοντας τον πατρα του στα 7 του, οι 3 κηδεμνες που εχαν οριστε για τη περιουσα του θανντος, καταχραστκανε τη πατρικ του περιουσα (νας απ αυτος ταν ο Δημοφν). Αυτο εχαν αναλβει επσης την υποχρση να φροντσουν στε ο μικρς να λβει σωστ εκπαδευση, διαπαιδαγση αλλ κι επιβωση, αλλ και τη μητρα. Αυτο μως χι μνο παραμελσανε λ' αυτ, αλλ καταχραστκανε και μεγλο μρος της περιουσας, στε ταν ενηλικιθηκε ο Δημοσθνης να βρει ψχουλα της μνον. Το αποτλεσμα ταν τι ο φηβος Δημοσθνης, χωρς την κατλληλη φυσικ αγωγ, απκτησε μλλον καχεκτικ σωματικ διπλαση. Επιπλον ταν βραδγλωσσος. Ωστσο τανε προικισμνος με ευφυα και μεγλη ψυχικ δναμη. Οταν συνειδητοποησε πσο τον εχαν βλψει οι κηδεμνες του, αποφσισε να ασχοληθε με τη ρητορικ για να μπορσει μια μρα να τους οδηγσει ενπιον της δικαιοσνης. ταν μεγλωσε, μαθτευσε στο πλευρ του Ισαου κι μαθε τη τχνη του λγου για να τους εκδικηθε.



      Στα 18 του χρνια πρε δικαιωματικ τα απομεινρια της πατρικς περιουσας και παρ τη βραδυγλωσσα του αποφσισε να υπερασπιστε ο διος την υπθεσ του στο δικαστριο εναντον των κηδεμνων του. Με θαυμαστ θληση και μθοδο κατρθωσε να κατανικσει τη βραδυγλωσσα του και να δυναμσει τη φων του, στε να μπορε να αγορεει μπροστ στο πολυπληθς και θορυβδες κοιν της Εκκλησας του Δμου. Συνταξε λγους και τους στειλε σε δκη, την οποα κρδισε δχως μως να καταφρει να πρει πσω την περιουσα του κι αναγκστηκε, για να ζσει, να γρφει λγους και να πληρνεται. Η συγγραφ λγων του απφερε καλ χρματα, αλλ δεν του αρκοσε αυτ. Επιθυμοσε να ρητορεει στην εκκλησα του Δμου.  Στην εκκλησα του δμου που προσπθησε δις να μιλσει δεν τα κατφερε, γιατ τον εμπδιζαν η νευρικτητ του κι η δυσκολα να προφρει το λ και το ρ. Τονε πλγωσε αυτ η ταπενωση, τσο, που αποφσισε να λυτρωθε απ τα ελαττματ του. Ο βταλος (τσεβδς) πως τον λεγε η παραμνα του, με τη πστη και την επιμον του, πτε ανεβανοντας στο Λυκαβηττ και πτε κατεβανοντας στο Φληρο, με την απαγγελα που κανε σε διφορους λγους, μπρεσε να νικσει τις δυσκολες στην ρθρωση, την κποια του δειλα και να πετχει τη κυριαρχα στις κινσεις του. τανε πια σε θση να παρουσιαστε στην εκκλησα του δμου και να μιλσει.
      Οπως μας πληροφορε ο Πλοταρχος, πγαινε καθημεριν στη παραλα και γεμζοντας το στμα του χαλκια στεκτανε μπροστ στη θλασσα κι επαναλμβανε απ στθους λγους που εχε ακοσει στη Βουλ, προσπαθντας με την νταση της φωνς του να ξεπερσει τον πταγο που κνανε τα κματα, καθς ξεσποσαν με δναμη πνω στην ακτ. Παρλληλα μαθτευσε κοντ στον δικανικ ρτορα Ισαο εν μελετοσε μνος του το ργο του Θουκυδδη. Οι πρτοι λγοι που εκφνησε ο Δημοσθνης, πως προεπα, στρφονταν κατ των κηδεμνων του. Κρδισε τη δκη και την αρχ μιας λαμπρς σταδιοδρομας. Γργορα διακρθηκε ως λογογρφος, απκτησε φμη και χρματα κι ταν στα 30 του χρνια θλησε να αφιερωθε στη πολιτικ, τανε πλον αρκετ επορος. H 1η εμφνισ του στον πολιτικ στβο της Βουλς και της Εκκλησας του Δμου γινε το 354 π.X. με το λγο Περ συμμοριν που αφοροσε στην υποχρωση των ευπρων πολιτν να δσουνε χρματα για τη συγκρτηση στλου εν ψει των φημν για να περσικ απειλ.
      Λγον αργτερα κατλαβε πως η πραγματικ απειλ για την ελευθερα της Αθνας αλλ κι λης της Ελλδας δεν προερχταν απ τους Πρσες αλλ απ τους Μακεδνες του Φιλππου. Προσπθησε με τους 4 Φιλιππικος λγους του (η γνησιτητα του 4ου αμφισβητεται) και με τους 3 Ολυνθιακος του, καθς και με τους λγους Περ ειρνης και Περ των εν Χερρονσω να πεσει τους συμπατριτες του να οργανωθονε για να αντιμετωπσουεν τον απ Βορρ κνδυνο. Ωστσο η φιλομακεδονικ παρταξη εχεν αρκετος οπαδος. Αρχηγς της ταν ο ρτορας Αισχνης, τον οποον ο Δημοσθνης κατηγρησε στον Περ παραπρεσβεας λγο του για δωροληψα (απ το Φλιππο) κατ τη σναψη της Φιλοκρατεου ειρνης ανμεσα στους Μακεδνες και στους Αθηναους το 346 π.X. Με τον Γ' Φιλιππικ του πεισε τελικ τους Αθηναους να συμμαχσουν με τους Θηβαους για να αντισταθον εναντον του Φιλππου. Αλλ στη μχη της Χαιρνειας οι σμμαχοι ηττθηκαν. Ο Φλιππος, δεχνοντας επιεκεια προς την Αθνα, κατλαβε μνο τη Θβα. Στη μχη εχε λβει μρος κι ο Δημοσθνης ως απλς στρατιτης, αλλ ο Αισχνης τονε κατηγρησε τι εχε δειλισει κι εχε φγει ρψας τα πλα. Ωστσο παρ την ττα στη Χαιρνεια και τις κατηγορες του Αισχνη η επιρρο του Δημοσθνη χι μνο δεν μειθηκε αλλ αυξθηκε κιλας.



      Οι 4 φιλιππικο λγοι του κι οι 3 ολυνθιακο τονε καταξισανε στους Αθηναους και τον καναν αθνατο ρτορα.Τους φλογερος του λγους τους δολευε κοπιαστικ ως τη παραμικρ τους λεπτομρεια. Για την επιμλει του αυτ ο ρητοροδιδσκαλος Κυντιλιανς θα πει: "Τση δναμη υπρχει σ' αυτν, τσο πυκν εναι λα, τσο γεμτα απ εσωτερικ νταση, τσο φροντισμνα, ττοια πειθαρχα υπρχει στο λγο, που δεν μπορες ν' ανακαλψεις κτι που να λεπει, που να εναι περιττ". Με τους απαρμιλλους λγους του κατρθωσε να παρασρει τους Αθηναους να πολεμσουν εναντον του Φιλππου, βασιλι της Μακεδονας, αν και στον πλεμο αυτ πολμησε κι ο διος στη Χαιρνεια ως απλς στρατιτης. πειτα απ το θνατο του Φιλππου, ο Δημοσθνης εξακολοθησε τον αγνα του κι εναντον του Αλεξνδρου, χωρς μως να πετχει τποτα.
      Οταν ο Φλιππος δολοφονθηκε το 336 π.X. και τον διαδχθηκε ο γιος του Αλξανδρος, πολλο Ελληνες πστεψαν τι εχανε πλον απαλλαγε απ τη μακεδονικ απειλ. Μεταξ αυτν ταν κι ο Δημοσθνης, ο οποος πεισε του Αθηναους να βοηθσουνε τους Θηβαους να εξεγερθον. Ο Αλξανδρος μως απδειξε τι ταν πολ πιο επφοβος απ τον πατρα του. H εξγερση των Θηβαων κατεστλη με τον αγριτερο τρπο κι η Θβα καταστρφηκε ολοσχερς με διαταγ του Αλξανδρου (335 π.X.). Επιπλον ο Αλξανδρος, οργισμνος με την αντιμακεδονικ πολιτικ του Δημοσθνη, απατησε απ τους Αθηναους να του τον παραδσουν μαζ με λλους 7 ρτορες, οι οποοι εχαν επιτεθε με τους λγους τους εναντον του πατρα του και του ιδου. Επενβησαν μως μερικο της φιλομακεδονικς παρταξης και πεσανε τον Αλξανδρο να ανακαλσει την αξωσ του.
      Λγο αργτερα ο Αλξανδρος ξεκνησε να κατακτσει την Ασα αφνοντας συχη την Αθνα. Ττε ο Δημοσθνης, ο οποος συνχιζε την αντιμακεδονικ πολιτικ του, βαλε στχο να κατατροπσει τον αρχηγ της φιλομακεδονικς παρταξης κι σπονδο αντπαλ του Αισχνη. Τελικ τα κατφερε το 330 π.X. με τον περφημο λγο του Περ του στεφνου,υποστηρζοντας τι η φιλομακεδονικ πολιτικ του Αισχνη τανε προδοτικ. Στο λγο αυτ, που θεωρεται πραγματικ αριστοργημα ρητορικς τχνης, κατηγρησε τον Αισχνη τι με την πολιτικ του ενσχυσε τον εχθρ εν ο Δημοσθνης με τη δικ του εξυπηρτησε μνο τα συμφροντα της Αθνας. τανε τσο πειστικς στα επιχειρματ του, στε η ετυμηγορα τανε καταδικαστικ για τον Αισχνη, ο οποος αναγκστηκε να εγκαταλεψει την Αθνα.
      Ωστσο και η τχη του Δημοσθνη δεν ταν καλλτερη. 6 τη μετ κατηγορθηκε τι εχε καταχραστε 20 τλαντα απ τα χρματα που εχε φρει μαζ του ο θησαυροφλακας του Μ. Αλεξνδρου, Αρπαλος, ταν κατφυγε στην Αθνα το 324 π.X. Το οικονομικ σκνδαλο που ξσπασε το 324 π.Χ. ενοχοποιοσε τον Δημοσθνη, ο οποος παρ τη ρητορικ του δειντητα δεν κατφερε να πεσει για την αθωτητα του. λα ξεκνησαν, ταν ο ρπαλος του Μαχτα, ο μπιστος διαχειριστς των θησαυρν του Αλξανδρου, ρπαξε να μεγλο χρηματικ ποσ απ τους Μακεδνες και κατφυγε στην Ασα. Δημιοργησε δικ του μισθοφορικ στρατ και κατευθνθηκε προς την Αθνα. Οι Αθηναοι, και κυρως ο Δημοσθνης, δεν εδαν με καλ μτι την λευση του στη πλη. Τελικ γινε δεκτς σαν ικτης αλλ ταν ο στρατηγς των Μακεδνων Αντπατρος πληροφορθηκε τι ο ρπαλος βρισκταν στην Αθνα, ζτησε να τον παραδσουν. Οι Αθηναοι, με προτροπ του Δημοσθνη, προτμησαν να τονε φυλακσουνε και να καταθσουνε τα χρματ του στην Ακρπολη. Ο ρπαλος μως κατφερε να δραπετεσει και ττε διαπιστθηκε τι το ποσ των χρημτων τανε λιγτερο απ' αυτο που πρεπε. Ο Δημοσθνης καταδικστηκε σε πρστιμο 50 ταλντων κι επειδ δεν τα εχε, κλεστηκε στη φυλακ απ' που δραπτευσε και κατφυγε στην Τροιζνα. Επσης λγεται πως αντ φυλακς απλ εξορστηκε με ειδικ διταγμα και κατφυγε τελικ στη Τροιζνα.


      Ο Νας του Ποσειδνα στον Προ, που αυτοκτνησε ο Δημοσθνης με κνειο
___________________________
 * Πιθαν χρονολογα τλος του 6ου – αρχς του 5ου αι. π.Χ. Εναι κτισμνος σε υψμετρο 190 μ. και βρσκεται κοντ στην αρχαα πλη της Καλαβρας, σημεριν θση Παλτια Πρου. Το 1765 ο γγλος Richard Chandler επισκφτηκε τη περιοχ και περιγραψε πως λιθοξοι κβανε κομμτια των αρχαων λθων για να τα μεταφρουν με υποζγια στην δρα. Σμφωνα με ρευνα που διενεργθηκε σημαντικ πρσωπα εχανε συμμετοχ στην ατιμα αυτ.
--------------------------------
      Μετ το θνατο του Μ. Αλεξνδρου, οι Αθηναοι με νο ειδικ ψφισμ τους τον ανακαλσανε πανηγυρικ απ την εξορα, ο Δημοσθνης νμισε πως εχε γλυτσει επιτλους απ τους Μακεδνες, η ελευθερα του μως αυτ δεν κρτησε για πολ. Μετ την ττα των Ελλνων στον Λαμιακ Πλεμο ο Μακεδνας αντιβασιλας Αντπατρος καταδκασε σε θνατο τους πρωταιτους και φυσικ και το Δημοσθνη. Για να αποφγει τη σλληψη, ο Δημοσθνης κατφυγε στον να του Ποσειδνος στην Καλαρεια (το πσω ορειν τμμα του σημερινο Προτ) αλλ οι δικτες του τον ανακλυψαν κι αυτς, αντ να παραδοθε, προτμησε να αυτοκτονσει πνοντας κνειο, στις 12 Οκτβρη 322 π.Χ. στα 62 του χρνια. στερα απ 42 χρνια καθς λει ο Πλοταρχος, ο δμος των Αθηναων, (η Αθηνακ Δημοκρατα), θυμθηκε να τονε τιμσει πως του ξιζε, στνοντας χλκινο ανδριντα -ργο του γλπτη Πολυεκτου- και ψηφζοντας να τρφεται στο πρυτανεο κθε φορ ο μεγαλτερος εν ζω των απογνων του. Στη βση του ανδριντα του χαρχτηκε το περφημο επγραμμα:

εἴπερ ἴσην γνμῃ ῥμην Δημσθενες ἔσχες, οὔποτ' ἂν Ἑλλνων ἦρξεν Ἄρης Μακεδν.

ση την ρμη με τη γνμη εν, ω Δημοσθνη, εχες, δε θα επτ' εις Ελλδα ρης ποτ Μακεδν

(σε μετφραση του Αλεξνδρου Ρζου-Ραγκαβ κι απδοση στα να ελληνικ)



     Τα τεχνικ μτρα που εφρμοσε ο Δημοσθνης εναι δια με του Ισοκρτη, το αποτλεσμα μως που γρευε ταν αντθετο απ εκενου. ταν τονε ρωτοσανε ποι εναι στη ρητορικ το πρτο, το δετερο, το τρτο, απαντοσε πντα τσι: η ηθοποια. γραψε περπου 60 λγους, 42 δικανικος, 17 πολιτικος, να πανηγυρικ, καθς και διφορες επιστολς. Σωθκανε 56 προομια λγων κι 9 λγοι χαθκανε. Τα ργα του κυκλοφορσανε σε πολλς εκδσεις και σε διφορες χρες. Τα ργα του εναι:

 * Ο 1ος λγος του Κατὰ Ἀνδροτωνος Παρανμων, γρφτηκε το 355 π.Χ. Στο λγο αυτ κατηγορεται ο Ανδροτων γιατ εισγαγε ψφισμα να στεφανωθε η βουλ των 500, εν αυτ δεν εχε συμμορφωθε με το νμο που την υποχρωνε να κατασκευσει ορισμνο αριθμ πλοων.

 * Ο 2ος λγος του Περὶ τῆς Ἀτελεας πρὸς Λεπτνην, γρφτηκε το 354 π.Χ. Ο Λεπτνης εχε εισαγγει νμο με τον οποο πρτεινε να μειωθον οι τιμς προς τους ευεργτες (ατλεια λειτουργιν) και να χουν αυτς τις ευεργετικς ατλειες οι απγονοι του Αρμοδου, του Αριστογετονος και των 9 αρχντων. Ο Δημοσθνης σε λγο του, που αποτελε δευτερολογα, αποφανεται τι το κρτος πρπει να διατηρσει τις ατλειες σε μεγαλτερο αριθμ πολιτν για να τους παρακινε σε ργα πατριωτικ.

 * Ο λγος Κατὰ Τιμοκρτους, που γρφηκε εξαιτας νμου του Τιμοκρτους ο οποος υποστριζε τι οι οφειλτες του δημοσου πρπει να απαλλσσονται απ το δεσμν, αν φρουν εγγυητς τι θα εξοφλσουνε σε ορισμνη προθεσμα το χρος τους. Αυτς ο νμος δεν γινε για το γενικ καλ αλλ για να ωφεληθονε 3 πλοσιοι που καταχρστηκαν αρκετ χρματα του δημοσου. Ο Δημοσθνης καυτηριζει τον νμο αυτ και κηρσσεται εναντον της ειδικς μεταχερισης των πλουσων.

 * Ο λγος Κατὰ ριστοκρτους, που γρφηκε απ το Δημοσθνη το 352 π.Χ. κι απαγγλθηκε απ τον Ευθυκλα ο οποος κατηγορε τον Αριστοκρτη για αντιπατριωτικ ενργεια επειδ γραψε ψφισμα που ευνοε το βασιλι της Θρκης Κερσοβλπτη και το γαμπρ του Χαρδημο. Κι οι 4 αυτο  1οι λγοι εχανε σκοπ τη πταξη της διαφθορς που τανε χαρακτηριστικ γνρισμα της Αθηνακς Δημοκρατας.

 * Ο λγος Ὑπὲρ Μεγαλοπολιτῶν γρφτηκε το 352 π.Χ. και σε αυτν γνεται μια ιστορικ αναδρομ κι υποδεικνεται η εξωτερικ πολιτικ που πρπει να ακολουθσουν οι Αθηναοι στις σχσεις τους με τη Σπρτη και τη Θβα.

 * Ο λγος του Ὑπὲρ τῆς Ῥοδων Ἐλευθερας. Σε αυτν ο Δημοσθνης συνιστ να ενισχσουν οι Αθηναοι τους εκ Ρδου δημοκρατικος, που φυγαν απ την πατρδα τους επειδ ο Μασωλος υποδολωσε την πλη στους ολιγαρχικος. Με το λγο του αυτ αποδεικνεται νθερμος υποστηρικτς των δημοκρατικν θεσμν.

 * Οι 4 Φιλιππικο λγοι του απαγγλθηκαν με προφαν σκοπ να συνεγερουν τους λληνες των πλεων κρατν της ντιας Ελλδας εναντον του Φιλππου. Ο 1ος γρφηκε το 351 π.Χ. (κατ' λλους το 349 π.Χ.), ο 2ος το 344 π.Χ., ο 3ος το 341 π.Χ., εν αμφισβητεται η γνησιτητα του 4ου και τελευταου λγου, ο οποος θεωρεται κακτεχνη συρραφ αποσπασμτων του Δημοσθνη. Απ τους 4, ο 3ος θεωρεται ο πιο ριστος, "η μεγστη των κατ Φιλππου δημηγοριν" πως γραψε ο Διονσιος ο Αλικαρνασες. Στο Φιλιππικ αυτ υπογραμμζει τον κνδυνο απ την επιδρομ του Φιλππου κι επιδικει να εξεγερει το λα κατ του κινδνου που διρχεται η ντια Ελλδα. Στον σφοδρ αυτν αγνα, που τον ενπνεε μια τρικυμισμνη φιλοπατρα, ο Δημοσθνης περιπεσε τσο σε ακρτητες σο και σε απρεπες χαρακτηρισμος, καθς αποκλεσε τον Φλιππο βρβαρο και τους λλους προδτες, αλλ αυτ δεν αμαυρνουν τη δξα του, διτι κανε ναν αγνα υπρ των λων.

 * Οι 3 Ολυνθιακοὶ (θα δομε παρακτω τον 1ο). Ο Δημοσθνης δεν εισακοεται κι ο Φλιππος προχωρε ακθεκτος στην πραγματοποηση των σχεδων του. Το 349 π.Χ. κηρσσει πλεμο κατ των Ολυνθων. Η λυνθος ταν μα απ' τις αξιλογες πλεις της αρχαιτητας. Βρισκτανε στη βδ πλευρ του Τορωναου κλπου. ταν ο Φλιππος μαχτανε κατ των Αθηναων, οι Ολνθιοι ταν σμμαχο του. Ο Φλιππος για αντλλαγμα τους παραχρησε δυο πλεις, την Ποτδαια και τον Ανθεμοντα, ταν μως υπταξε τη Θεσσαλα, προχρησε προς τη Θρκη και νκησε τους Φωκες, οι Ολνθιοι αντελφθησαν τι δεν εναι ασφαλες και το 352 π.Χ. ζτησαν ειρνη με τους Αθηναους. ταν το 349 π.Χ. επιτθηκε ο Φλιππος, χρησιμοποιντας ως πρφαση το γεγονς τι οι Ολνθιοι αρνθηκαν να του παραδσουν τον αδελφ του Αρριδαο που εχε καταφγει στην πλη τους, εκενοι ζτησαν βοθεια με πρσβεις τους απ τους Αθηναους. Οι οποοι συγκαλσανε συνλευση που μιλσανε πολλο ρτορες, ανμεσ τους κι ο Δημοσθνης, που υπδειξε στους Αθηναους τι πρεπε να κνουν. 3 Ολυνθιακο εκφωνηθκανε, δεν εναι μως γνωστ με ποια σειρ. Η λυνθος καταστρφηκε κι ο Φλιππος βρθηκε στη Χαιρνεια, το 338 π.Χ., που συντριψε τους Θηβαους και τους Αθηναους. Ο επικδειος λγος περ των πεσντων Αθηναων (1.000 νεκρο περπου) εκφωνθηκε απ το Δημοσθνη (και γρφτηκε απ το Λυσα), γεγονς που δεχνει τη μεγλη εκτμηση των Αθηναων προς αυτν. Ο Δημοσθνης κι στερα απ τη μχη της Χαιρωνεας δεν παψε να εμπνεται απ αντιμακεδονικ αισθματα.

Σημαντικο εναι κι οι λγοι του

 * Περὶ τῆς Εἰρνης

 * Περὶ τῆς Παραπρεσβεας

 * Τλος, ιδιατερα γνωστς εναι ο Ὑπὲρ Κτησιφῶντος περὶ τοῦ στεφνου, που γρφτηκε το 330 π.Χ. κι αποτελε πρτυπο φους, υπδειγμα φιλοπατρας και μνημεο ρητορικς δειντητας. Ο ρτορας επιχειρε απολογισμ της πολιτικς του και, συγκρνοντας το βο του Αισχνη με το δικ του, επιτθεται με δριμτητα στον αντπαλο του.

Ρητ του:

 * Δει δη χρημτων.

 * Το να θυμζεις σε ναν νθρωπο τα καλ που του χεις κνει εναι σα να τον κατακρνεις.

 * Δεν μπορε καννας ν' αποκτσει δναμη κι εξουσα σταθερ, με αδικες, επιορκες και ψευτις.

 * Δεν το ξρουμε τι σο ζομε εμαστε λγο πολ εκτεθειμνοι στις προσβολς της ζλιας, αλλ μετ απ' το θνατ μας οι εχθρο μας μνοι τους παουν να μας μισον;

 * Δεν υπρχει ευκολτερο πργμα απ το να ξεγελει κανες τον εαυτ του. Γιατ ,τι επιθυμομε, πρθυμα και το πιστεουμε. Η πραγματικτητα, μως, πολλς φορς εναι διαφορετικ.

 * Εναι μορφο να κληρονομες τη δξα και την υπληψη του πατρα.


 * Εναι σ' λους φυσικ διθεση ν' ακον με ευχαρστηση να κατηγορον τον πλησον τους, καθς και μ' λλο τσο ενδιαφρον ν' ακον εκενους που τους επαινον.


 * Εκολα γνονται πιστευτο οι λγοι που παρουσιζουν την ελπδα για την απκτηση ενς πργματος που επιθυμομε. Γιατ ο απλς πθος, ενισχοντας την επιθυμα, τοννει την ελπδα.


 * Η επιτυχα πολλς φορς κρβει και σκεπζει τις κακς πρξεις των ανθρπων.


 * Η μορα φροντζει για μας περισστερο απ' ,τι εμες για τον εαυτ μας.


 * Μεγλες κι απροσδκητες επιτυχες, πολλς φορς οδηγον σε ανητες πρξεις.


 * Μνει μια πολ γλυκει παρηγορι στους δυστυχισμνου, κι αυτ εναι τι χουν εκπληρσει το καθκον τους.


 * ,τι η ψυχ επιθυμε, αυτ και πιστεει.


 * σο πιο ικανς εναι νας νθρωπος, τσο περισστερο εναι επικνδυνος στη κοινωνα, αν κνει κακ χρση της ικαντητς του.


 * σοι ευτυχον πρπει πντοτε πρθυμα να βοηθον τους δυστυχες, γιατ καννας δεν μπορε να ξρει τι του επιφυλσσει το μλλον.


 * Το να βρσκει και να λει κανες τα σφλματα των λλων εναι σως εκολο και δυνατ στον καθνα, το να υποδεξει μως τη σωστ σε κθε περσταση λση, τοτο εναι ργο μνο σοφο συμβολου.


 * Πιο δσκολα να κρατσεις απ το να αποκτσεις.


 * Πλεμος νδοξος, ειρνης αισχρς προτιμτερος.


 * λα γνονται, αν δεν αποφεγει κανες να κοπισει.

 * Εναι επιβεβλημνο οι ελεθεροι να χουν συνασθηση ευθνης για τα πολιτικ πργματα.

 * Η επιτυχα χωρς αξα, εναι αιτα για τους ανητους να κνουν κακς σκψεις.


 * Οι νθρωποι στον πλεμο πρπει να εμπνουν φβο, αλλ στα δικαστρια να εναι συμπονετικο.


 * Την ελευθερα των λαν προφυλσσει η μιλλα μεταξ τμιων αντρν.


 * Αυτο που κνουν σωστ πλεμο δεν πρπει να ακολουθον τις καταστσεις αλλ να εναι μπροστ απ τις καταστσεις.


 * Αυτς που κνει μια χρη πρπει να την ξεχνει αμσως· αυτς που τη δχεται πρπει να τη θυμται για πντα.


 * γινε μγας απ μικρς και ταπεινς.

 * Το μλλον εναι γνωστο για λους τους ανθρπους και μικρ περιστατικ γνονται τα ατια για μεγλα πργματα.


 * Καλλτερα να θεωρεσαι αφελς παρ να εσαι παλινθρωπος.


 * Οι περιστσεις δεν περιμνουν τη δικ μας βραδτητα κι ειρωνικ αντιμετπιση.


 * Ο λας εναι το πιο αστθμητο και αλλοπρσαλλο πργμα.


 * λα τα λγια ταν δεν συνοδεονται απ πρξεις φανονται μταια και κεν.


 * Καννας νθρωπος που δεν εναι πρθυμος να βοηθσει τον εαυτ του δεν θα πρπει να παρακαλει για βοθεια τους φλους του τους θεος.


==========================

                                      Οι 3 Ολυνθιακο Λγοι

1ος Ολυνθιακς λγος:

       Νοµζω, νδρες Αθηναοι, τι σεις θα προτιµοσατε να εγνετο φανερν εκενο, το οποον θα το ωφλιµον εις την πλιν µας, περ του ζητµατος αυτο, περ του οποου την στιγµν αυτν σκπτεσθε και θα το προτιµοσατε εµαι ββαιος περισστερον απ πολλ χρµατα. Αφο λοιπν το πργµα εναι τσι, πρπει να θλετε µε προθυµα να ακοσετε πντα, στις θα παρουσιζετο, δι να σας το φανρωση· κι χι µνον τοτο, αφο το ακοσετε, να το παραδεχθτε, -εκενο δηλαδ το οποον ρχεται κανες επτηδες να σας ειπ τι εναι χρσιµον, αφο προηγουμνως το σκφτηκε -αλλ φρον- επειδ εσθε τυχερο νθρωποι, -τι πολλα γνμαι συμφρουσαι μπορον να λθουν ξαφνα σε μερικος απρομελτητα δια να σας επουν, στε απ' λας τας γνμας να επιλξετε ευκλως εκενην η οποα θα εναι περισστερο συμφρουσα στη πλη μας.
      Η παροσα λοιπν περσταση κι ευκαιρα, νδρες Αθηναοι, µνον που δεν το λγει -και το λγει βγζουσα φωνν- τι χι µε µισθωτος ανθρπους, αλλ σεις οι διοι πρπει να πρετε στα χρια σας τας υποθσεις των Ολυνθων, -αν ββαια ενδιαφρεσθε δι την δικν σας σωτηραν- την σωτηραν της πλεως· ηµες µως δεν γνωρζω ποαν σκψιν και διθεσιν χοµεν δι τας υποθσεις αυτς -διατ εµεθα τσον τολµοι! Η δικ µου µως γνµη καθαρ εναι η ξς· να αποφασσετε τρα πλον να βοηθσετε τους Ολυνθους και να προετοιµασθτε σον ηµπορετε γρηγορτερα και να τρξετε εις βοθειαν οι διοι σεις κι χι µε µισθοφρους, δι να µη πθετε τα δια, τα οποα επθατε πρωττερα· και να στελετε ακµη απεσταλµνους, οι οποοι να αναγγελουν τας αποφσεις σας αυτς και να παρακολουθον απ πλησον, να παρακολουθον µε προσοχ την εξλιξιν των πραγµτων των Ολυνθων.
      Διτι υπρχει προ πντων αυτς ο φβος µπως -επειδ ο Φλιππος εναι νθρωπος, που µπορε να κµνη τα πντα- νθρωπος πονηρς κι εναι φοβερς να µεταχειρζεται τας περιστσεις, λλοτε µεν υποχωρν -ταν η περσταση το καλε, λλοτε δε απειλν- κι ευλγως θα εφανετο τι εναι ξιος να πραγµατοποιση τας απειλς του, λλοτε δε συκοφαντν ηµς προς τους Ολυνθους τι δεν ετρξαµεν προς βοθειαν των, µπως µετατρψη τα πργµατα και συµπαρασρη µε το µρος του καννα σπουδαον ωφληµα εκ της λης υποθσεως των Ολυνθων.
      Αλλ χι, µη φοβσθε, ω νδρες Αθηναοι! Διτι εκενα τα οποα εναι και το δυσκολτα το να καταπολµηση κανες εκ των προσντων του Φιλππου -την δραστηριτητα του και την πανουργαν του- ακριβς αυτ εναι και πρα πολ ωφλιµα και συµφροντα δι σας. Κι ιδο πς. Διτι εναι τη αληθεα µγα πλεονκτηµα, βοηθε πολ την ταχυτραν και επικαιροτραν ενργειαν και εκτλεσιν των πολεµικν επιχειρσεων το να εναι εκενος, νας µνος, κριος και εκενων, τα οποα λγονται και σα δεν λγονται, και να εναι συγχρνως και στρατηγς κι απλυτος κριος και ταµας και να εναι πανταχο παρν εις το στρτευµα· αλλ τοτο πλιν εναι εναντον, κµνει σχεδν αδνατον πσα κερδοσκοπικ συµφωνα κι ανταλλαγ του Φιλππου µε τους Ολυνθους -πργµατα τα οποα εκενος µε πολλν ευχαρστησιν και ευκολαν θα καµνεν, αν ηµποροσε...
      Διτι εναι πλον ολοφνερον εις τους Ολυνθους, τι τρα δεν διατρχουν τον κνδυνον να χσουν την δξαν των, οτε να µρος της χρας των εναι πολ φοβερτερος ο κνδυνος -πρκειται να αναστατωθ η πατρς των και οι κτοικοι της να πωληθον ως δολοι! Και µλιστα, αφο ηξερουν καλ τ καµε, ποαν διαγωγν δειξεν ο Φλιππος εις τους Αµφιπολτας εκενους, οι ποιοι του παρδωκαν την πλιν των κι εις σους Πυδναους τρεξαν να τον υποδεχθον· κι εναι, καθς νοµζω, ο τραννος εις τα δηµοκρατικ πολιτεµατα πργµα το οποον δεν πρπει καθλου να εµπιστεεται κανες, και µλιστα αν χωσι χραν γειτονικν.
      Τατα λοιπν επειδ απ καιρν πολν χετε εννοσει, νδρες Αθηναοι, κι αφο λβετε υπ' ψιν σας λα τα λλα, σα αρµζει -τη δξα των προγνων µας, την αξαν της πλεως, τας αδικας του Φιλππου και του κινδνου το µγεθος-, εµαι της γνµης τι πρπει πρτον να αποφασσετε να στελετε βοθειαν, και δετερον να εξαφθτε προς εκδκησιν κι απκρουσιν των αδικιν του Φιλππου και τρτον να προσχετε εις τον πλεµον -και να προσχετε τρα περισστερον απ κθε λλην περστασιν- προθµως συνεισφροντες χρµατα κι εκστρατεοντες σεις οι διοι και µη παραλεποντες τποτε προς επιτυχαν της εκστρατεας, -διτι λλως δεν σας υπολεπεται τρα πλον, χι µνον αιτα πραγµατικ, αλλ' οτε και πρφασις απλ δι πσαν ρνησν σας να πρξετε ,τι πρπει- ,τι το καθκον σας επιβλλει...
      Ναι δεν υπρχει αιτα, οτε και πρφασις, Αθηναοι, διτι τρα δα χει ελθε, χει γνει µνον του εκενο το οποον πντες προ ολγου επεθµουν και εψιθριζον- τι δηλαδ πρπει να κινσετε εις πλεµον τους Ολυνθους προς τον Φλιππον-και χει γνει µλιστα κατ τον συµφερτατον δι σας τρπον. Διτι, εν µεν πεισθντες απ σας παιρναν επνω τους τον πλεµον, ντες -καθς εναι- σµµαχοι στατοι, σως θα εχαν αποφασσει να πολεµσι τον Φλιππον και να εναι σµµαχοι σας- αλλ θα .χ. εχαν αποφασσει µχρις ενς ορου και χι εις πσαν περπτωσιν αλλ τρα- τρα, που οι Ολνθιοι µισοσι τον Φλιππον, δι τας αδικας τας οποας χει κµει προς αυτος, εναι φυσικν-
πολ φυσικν να διατηρσι την εναντον του χθραν σταθερν και εξ αιτας εκενων τα οποα φοβονται και εξ αιτας εκενων τα οποα χουν πθει απ' αυτν.
      Δεν πρπει λοιπν, νδρες Αθηναοι, µαν τοιατην ευκαιραν- ευκαιραν, η οποα τυχαως και ανελπστως σας λθε -να την αφσετε, οτε πρπει να πθετε το διον πθηµα, το οποον πρωττερα πολλς φορς ως τρα χετε πθει. Διτι, εν ηµες -ταν εγυρσαµεν εις τας Αθνας, αφο εβοηθσαµεν τους Ευβοες, και παρουσισθησαν εις τοτο εδ το βµα οι Αµφιπολται Ιραξ και Στρατοκλς και προτρεπον ηµς να πλεσωµεν και να παραλβωµεν την πλιν των -εν ττε δεχναµε δι τον εαυτν µας, δι το συµφρον µας την ιδαν προθυµαν, την οποαν ακριβς εδεξαµεν δι την σωτηραν των Ευβοων, θα εχετε ττε την Αµφπολιν και θα σθε απηλλαγµνοι λων των κατπιν και των σηµερινν φροντδων και περιπλοκν...
      Αλλ και πλιν, ταν η Πδνα κι η Ποτεδαια, η Μεθνη κι αι Παγασα και τα λλα µρη -παραλεπω τα ονµατα των, να µη χρονοτριβ αναφρων αυτ εν προς εν -ανηγγλλετο εις ηµς τι πολιορκονται, εν, λγω ττε- προθµως και πως πρεπε-ηµες οι διοι και χι µε µισθοφρους εβοηθοσα-µεν εν εξ αυτν των µερν- το πρτον τυχν, αδιφορον ποον-, τρα ασθενστερον και πολ ταπειντερον θα µετεχειριζµεθα τον Φλιππον. Τρα µως- διτι παραµελοµεν την εκστοτε παρουσιαζοµνην ευκαιραν, τα δε µλλοντα διτι νοµζοµεν τι µνα των θα πνε καλ-ηµες αυτο εκµαµε µεγλον τον Φλιππον, νδρες Αθηναοι- και τον εκµαµε τσον µεγλον, σος δεν γινε κανες ως τρα βασιλες εν Μακεδονα. Αλλ να! Τρα που παρουσιζεται εις την πλιν µας µα σπουδαα ευκαιρα -και παρουσιζεται µονχη της! Δεν την ξερετε; Να αυτ των Ολυνθων! Ευκαιρα, η οποα εναι µεγαλτερα απ λας τας λλας, τας πρωτυτερινς εκενας ευκαιρας, τας οποας αδκως - ναι αδκως αφσαµεν να χαθον...
      Και νοµζω, εγ τουλχιστον, νδρες Αθηναοι, τι, εν κανες θελε γνει δκαιος κριτς εκενων σα οι θεο µας χουν κµει- αν και πολλ δεν ευρσκονται- το οµολογ- εις την κατστασιν, εις την οποαν πρεπε να ευρσκωνται-, εν τοτοις πρπει να τους χρεωστ κανες και δι' αυτ ακµη µεγλην χριν- και ευλγως! Διτι ναι µεν εχσαµε πολλ εις τον πλεµον της Αµφιπλεως, αλλ' αυτ θα ηµποροσε κανες - και δικαως- να το θεωρση ως αποτλεσµα της ιδικς µας µλλον αµελεας, το δε να µη χωµεν πθει το πθηµα αυτ προ πολλο, µτε να µας χη ξεφυτρσει καµµα συµµαχα, αντιστθµισµα των ζηµιν αυτν- αν θλωµεν να κµωµεν καλ χρσιν και της συµµαχας αυτς- αι αυτ, αν µε ερωτοσαν, εγ τουλχιστον θα το εθεωροσα -και δεν θα µην υπερβολικς -ως ευεργεσαν, την οποαν µας χρισεν η ενοια του θεο!....
      Αλλ' αυτ, θαρρ, τι εναι σχεδν µοιον µ' εκενο το οποο συµβανει και περ της αποκτσεως χρηµτων αν δηλαδ κανες χι µνον λβη απ την τχην, αλλ και διατηρσει σα λβη απ' αυτν, της χρεωστε µεγλην χριν, αν µως τα εξοδιση -και τα εξοδιση χωρς να το καταλβη, τα εξοδιση ασκπτως και ττε εξοδεει συνθως µαζ µε τα χρµατα και την ανµνησιν της χριτος-ξεχνει τη χριν! Το διον συµβανει και µε τας πολιτικς υποθσεις, σοι δεν µετεχειρσθησαν ορθς τας περιστσεις, χι µνο δεν ευγνωµονον, αλλ' οτε θυµονται, τι εκ µρους του θεο τους συνβη κτι τι καλν διτι το τελευταον συµβν χρησιµεει ως πχυς, µε τον οποον οι νθρωποι συγκρνουν και µετρον εκενα τα οποα γιναν πρωττερα- τα περασµνα.
      Δι τον λγον αυτν πρπει -και πρπει πρα πολ, νδρες Αθηναοι, να φροντσωµεν περ των υποθσεων της Ολνθου να, αφο επανορθσωµεν αυτς, αποπλνωµεν την κακοφηµαν µας δι' σα χοµεν πρξει ως τρα. Αν δε εγκαταλεψωµεν και τους ανθρπους τοτους εδ- τους Ολυνθους κι στερον εκενος υποτξη την λυνθον, ττε ας µου επη καθνας καθαρ, ποον θα εναι το εµπδιον, το οποον θα εµποδζη πλον τον Φλιππον να βαδση που θλει; ρα γε συλλογζεται κανες απ σας, νδρες Αθηναοι, και εξετζει τον τρπον, µε τον οποον ο Φλιππος χει γνει µεγλος, αν και το αδνατος κατ' αρχς; Την πρτην φορν κατλαβε την Αµφπολιν, κατπιν την Πδναν, πλιν την Ποτεδαιαν, στερον πλιν την Μεθνην, πειτα βαλε το πδι του εις την Θεσσαλαν· στερ' απ' αυτ- αφο ετακτοποησεν πως θελε τας Φερς, τας Παγασς και την Μαγνησαν -ανεχρησε διευθυνµενος εις Θρκην πειτα δε εκε-αφο λλους µεν εκ των βασιλων εξεθρνισεν, λλους δε ανβασεν εις τον θρνον- ησθνησε· καλλιτερεσας δε πλιν δεν κλινεν εις τεµπελιν, αλλ' αµσως βαλε χρι κατ των Ολυνθων -παραλεπω δε και τας εκστρατεας αυτο εναντον των Ιλλυριν, εναντον των Παινων και εναντον του ηγεµνος των Μολοσσν Αρρβα, και που αλλο ηµπορε κανες να επη τι εξεστρτευσεν.
      Αλλ' ηµπορε να µου επη κανες απ σας: και τ µας τα λγεις αυτ τρα; Να, διατ σας τα λγω· σας τα λγω, δι να γνωρσετε, νδρες Αθηναοι κι εννοσετε τα δο αυτ πργµατα: πρτον πσον εναι ανωφελς και επιζµιον να παραµελµεν τας περιστσεις, που παρουσιζονται κθε φορν, να πολεµσωµεν τον Φλιππον επιτυχς και δετερον να παραµελµεν την πολυ πραγµοσνην, την οποαν µεταχειρζεται και την οποαν χει αχριστον σντροφον ο Φλιππος, και νεκα της οποας εναι αδνατον να ησυχση, αρκεσθες εις σα χει κµει. Κυττξατε δε καλ να ιδτε εις ποον σηµεον υπρχει ελπς να φθση η κατστασις αυτ, εν εκενος µεν εναι αποφασισµνος να προσπαθ να κατορθνη πντοτε κτι τι αντερον εκενων, τα οποα χει κατορθσει, σες δε πλι εσθε αποφασισµνοι να µη αναλαµβνετε καµµαν υπθεσιν µε δναµιν, µε σθνος! Πο θα φθση;
      Δι το νοµα των θεν! ποις απ σας εναι τσον αφελς και απονρευτος, στε να αγνο, τι, αν φανµεν αµελες, ο εν τη Ολνθω πλεµος θα φθση απ εκε εδ-εις την Αττικν; Αλλ' µως, αν αµελσωµεν και τσι φθση εδ ο πλεµος φοβοµαι, νδρες Αθηναοι, µπως το πθωµεν απαρλλαχτα καθς οι δανειζµενοι απερισκπτως µε τους γνωστος µεγλους τκους, οι οποοι, αφο επ' ολγον χρνον χουν φθονα τα µσα, πειτα κνουν και τα κεφλαια των! τσι και ηµες-αν προς µεγλην µας ζηµαν φανµεν αµελες χριν της ησυχας µας και επειδ τα ζητοµεν λα προς ευχαρστησιν -φοβοµαι µπως στερα λθωµεν εις την ανγκην να κµνωµεν πολλ και βαρα- βαρτερα εκενων τα οποα δεν ηθλαµεν και µπως κινδυνεσωµεν ακµη περ των πραγµτων της χρας αυτς- περ της Αττικς!
      Αλλ' σως µου επη πλιν κανες απ σας, τι το να επιτιµ κανες εναι εκολον πργµα και ηµπορε να το κµνη καθνας, το ργον µως του δηµοσου συµβολου εναι λλο· το ργον του συµβολου εναι τοτο-να δδη δηλαδ γνµην τ πρπει να πρττωµεν περ των εκστοτε παρουσιαζοµνων ζητηµτων. Εγ δε, νδρες Αθηναοι, αν και ηξερω καλς το εξς, τι δηλαδ σεις πολλκις, εν καµµα υπθεσις λβη κβασιν κακν, δεν οργζε-σθε εναντον των αιτων, αλλ εναντον εκενων, οι οποοι ωµλησαν τελευταοι περ της υποθσεως εκενης, εν τοτοις µως φρον, τι δεν πρπει, φροντζων περ της ατοµικς µου ασφαλεας, να µαζεσω την γλσσαν µου και να κρψω εκ φβου την γνµην µου περ των ζητηµτων εκενων, τα οποα νοµζω τι εναι συµφροντα εις σας.
      Υποστηρζω λοιπν τι κατ δο τρπους πρπει να βοηθσετε την Ολυνθιακν υπθεσιν, αφ' ενς µεν προσπαθοντες να διαφυλξετε τας πλεις της Χαλκιδικς χερσονσου -και να τας διαφυλξετε χριν των Ολυνθων, µε τους οποους εναι σµµαχοι- στλλοντες προς τον σκοπν αυτν τους απαιτουµνους στρατιτας, πως κµωσι το ργον τοτο· αφ' ετρου δε κακοποιοντες την χραν του Φιλππου και δι πολεµικν πλοων και δι' λλων στρατιωτν-διαφορετικν απ τους πρτους· εν µως παραµελσετε εν εκ των δο τοτων, φοβοµαι µπως η εκστρατεα σας γνη αδκως, αποβ µαταα. Και ιδο διατ· διτι, εν µνον σεις αρκεσθτε να κακοποισετε την χραν του, αυτς, εν υποµενη τοτο, θα κατορθση να λβη µε το µρος του την λυνθον και πειτα, αφο λθη εις την ιδικν του χραν, ευκλως θα σας αποκροση· εν πλιν σεις τρξετε εις βοθειαν της Ολνθου µνον, ττε ο Φλιππος, επειδ θα βλπη τι τα πργµατα της πατρδος του δεν διατρχουσι καννα κνδυνον, θα επιµενη εις την πολιορκαν της Ολνθου και θα κθεται πλησον της παραφυλττων µχρις του µε τον καιρν υπερισχση των πολιορκουµνων και καταβλη αυτος.
      Δι' λα λοιπν αυτ πρπει η βοθεια, η οποα θα σταλ εις τους Ολυνθους, να εναι και πολλ και διπλ.. Και σον µεν αφορ την βοθειαν, αυτν την γνµην χω - την οποαν σας εξθεσα· σον δε αφορ δι την εξερεσιν των απαιτουµνων χρηµτων, χετε σεις, νδρες Αθηναοι, χρµατα στρατιωτικ-, κι χετε τσα, σα δεν χει καµµα λλη πλις· τα χρµατα δε αυτ σεις τα παρνετε τσι- πως θλετε. Εν λοιπν τα χρµατα αυτ τα δσετε πλιν εις τους εκστρατεοντας- εις τους οποους ανκον απ αρχααν εποχν -, δεν χετε ανγκην πλον λλων χρηµτων, εν µως δεν τα δσετε, ττε χετε ανγκην χρηµτων καλτερα σας λεπει ολκληρον το ποσν, το οποον θα χρειασθ δι την εκστρατεαν. -Τ µας λγεις λοιπν;- θα ηµποροσε κανες να µου επη, Συ προτενεις τα θεωρικ να γνουν στρατιωτικ;;  Εις τον θεν µου χι! δεν προτενω ττοιο πργµα. Ναι, εγ δεν προτενω, αλλ φρον τι πρπει να κµετε στρατιτας και τα χρµατα αυτ να εναι στρατιωτικ και να ορισθσι τοιουτοτρπως τα πργµατα δι νµου, στε σοι λαµβνουν χρµατα να κµνουν ,τι πρπει να κµνουν- το καθκν των σες δε τ φρονετε; φρονετε τι πρπει να παρνετε τα χρµατα- τα στρατιωτικ, τσι χωρς ργα-στα τυφλ, δι να τα εξοδεετε εις τας εορτς;
      Ττε λοιπν νοµζω τι δεν υπολεπεται λλο τι παρ να συνεισφρετε λοι εξ διων το ανλογον σας- και να συνεισφρετε πολλ, αν χρειασθον πολλ ολγα, αν χρειασθον ολγα. Δεν ηξερω τ θα αποφασσετε, νδρες Αθηναοι- να συνεισφρετε σεις, να µετατρψετε τα θεωρικ εις στρατιωτικ, αλλ' τι δποτε και αν αποφασσετε, τοτο µνον ηξερω, τι χοµεν ανγκην χρηµτων κι χωρς χρµατα δεν εναι δυνατν να γνη τποτε απ σα χρειζονται. λλοι προτενουν και λλα µσα ευρσεως χρηµτων· αυτ µου εναι αδιφορον! Σεις εκλξατε εκενο το µσον, το οποον φανεται τι σας συµφρει καλτερον και φροντσατε περ των πραγµτων της Ολνθου και των Αθηνν συγχρνως, εφ' σον υπρχει καιρς. Αλλ' αξζει τον κπον να βλετε εις τον νουν σας και να κρνετε εις ποαν κατστασιν ευρσκονται την στιγµν αυτν αι υποθσεις του Φιλππου. Αι υποθσεις αυτα µη νοµσετε τι ευρσκονται σµερον εις τσον καλν κατστασιν, δεν εναι τσον συγυρισµναι -σον θα ενµιζε κανες και σον θα λεγεν, εν δεν τας εξταζε µε ακρβειαν- αλλ' οτε και εις καλλστην κατστασιν ευρσκονται· και οτε θα επεχερει ποτ τον εναντον της Ολνθου πλεµον ο Φλιππος, εν ενµιζεν τι θα ευρσκετο εις την ανγκην να πολεµση, αλλ' λπιζεν ο νθρωπος ττε τι µε πρτην φοδον θα την σηκση απ τη µση- θα γνη εντελς κριος της Ολνθου!
     Αλλ' ατυχς εβγκεν πειτα γελασµνος!
Αυτ λοιπν εναι η πρτη αιτα, η οποα τον ταρσσει-και τον ταρσσει, διτι γινε το εναντον απ ,τι θελε- και του φρει πολλν λπην και στενοχωραν, η δε δευτρα αιτα εναι οι Θεσσαλο! Διτι τους ανθρπους αυτος δεν ηµπορε κανες- πως λλως τε εναι πασγνωστον -να τους εµπιστευθ, να τους δση πστι  κι εναι τοιοτοι εκ φσεως και πντοτε και εις λους τους ανθρπους· πολ δε περισστερον -πως και σαν τσι- θα εναι τρα εις αυτν εδ τον Φλιππον. Διτι και τας Παγασς χουν αποφασσει να ζητσουν πλιν απ αυτν και την Μαγνησαν χουν εµποδσει απ του να περιτειχζη· εγ µλιστα κουσα απ µερικος να λγουν, τι δεν θα επιτρψουν πλον να εξακολουθση να καρποται τα εισοδµατα οτε των λιµνων οτε των αγορν αλλ' τι πρεπε να χρησιµεσουν τα χρµατα αυτ εις ξοδα της διοικσεως του συνδσµου των Θεσσαλικν πλεων, και χι να τα παρνη ο Φλιππος. Εαν δε οτος στερηθ τα χρµατα αυτ, θα ευρεθ εις πολ στενχωρον θσιν, θα δυσχολευθ µεγλως να συντηρση τα µισθοφορικ του στρατεµατα.
      Αλλ' προς τοτοις κι οι Παονες κι οι Ιλλυριο και εν γνει λοι οι υπκοοι του Φιλππου- Θρκες, Ηπειρται και λλοι, δεν πρπει να νοµζη κανες τι ευχαρισττερον θα θελον να ζουν µε τους νµους των και να µη υπακοουν εις καννα, παρ να εναι σκλβοι, αφο λλως και ασυνθιστοι εναι να υπακοουν δουλικς εις καννα· ο νθρωπος αυτς εναι -καθς λγουν- αυθδης και υπερφανος. Και µα τον θεν δεν εναι διλου απστευτον να εναι ττοιος· διτι το να ευτυχ κανες -χωρς να το αξζη- γνεται εις τους ανοτους ανθρπους αφορµ να σκπτωνται χι λογικ και µτρια, αλλ να παρνουν τα µυαλ των αρα· και δι' αυτ ακριβς πολλς φορς φανεται τι εναι δυσκολτερον πργµα να διαφυλξη κανες τα αγαθ παρ να αποκτση να.
      Πρπει λοιπν σεις, Αθηναοι, την κακν περστασιν εκενου να την θεωρσετε ευκαιραν ιδικν σας και να αναλβετε το βρος του πολµου µαζ µε τους Ολυνθους και να στελετε πρσβεις εις σα µρη πρπει και να εκστρατεσετε σεις οι διοι- και χι µε ξνους µισθοφρους-και να παρακινσετε λους τους λλους ανεξαιρτως, χι µνον Θεσσαλος, Παονας, Ιλλυριος, αλλ και λους τους λληνας· και λβετε υπ' ψιν τι, αν ο Φλιππος θελεν επιτχει τοιατην ευκαιραν εναντον µας, οποαν χετε σεις τρα εναντον εκενου, και εγνετο πλεµος εις την Αττικν, µε πσην, ω µε πσην προθυµαν θα ρχετο αυτς εναντον σας! Ποις ηµπορε να το φαντασθ!.Κι αφο εναι τσι δεν εντρπεσθε, αν, εν χετε καιρν, δεν θα χετε την τλµην- χι µεγαλτερα, αλλ τουλχιστον µτε αυτ να κµετε, τα οποα ηθλατε πθει, αν θα µποροσε εκενος;
      Αλλ' ακµη µτε τοτο, νδρες Αθηναοι, ας µη σας διαφεγη, τι δηλαδ σεις τρα πρκειται να εκλξητε εν εκ των δο: σεις να πολεµσετε εκε επνω, εκενος να πολεµση πλησον της ιδικς σας χρας. Διτι, εν µεν αντχουν οι Ολνθιοι, σεις θα πολεµσετε εκε και θα βλψετε την χραν του, αφβως καρποµενοι τας κτσεις σας και την πατρικν τατην χραν σας· αν µως ο Φλιππος καταλβη την λυνθον, ποος θα τον εµποδση εν θα βαδζη προς τα εδ; Οι Θηβαοι θα τον εµποδσουν; φοβοµαι µπως εναι πολ πικρν να επω, τι χι µνον δεν θα τον εµποδσουν, αλλ και προθµως θα εισβλωσι µαζ του εις την χραν µας! Αλλ οι Φωκες θα τον εµποδσουν; οι οποοι χωρς την ιδικν σας βοθειαν οτε την πατρδα των δεν εναι ικανο να φυλξουν; κανες λλος; Αλλ, φλε µου, δεν θα θελση ο Φλιππος να βαδση προς τα εδ. Διτι θα το εν απ τα παραλογτερα πργµατα, αν ηµποροσε να κατορθση σα τρα διατυµπανζει και φλυαρε, αν και µε αυτ που λγει κατακρνεται ως ανητος κι αλαζν.
      Αλλ' µως πση εναι η διαφορ του εσωτερικο απ τον εξωτερικν πλεµον, εναι τσον το πργµα φανερν, στε νοµζω τι οτε λξις δεν χρειζεται να προστεθ. Διτι, αν παραστ ανγκη σεις οι διοι θα µεναιτε στρατοπεδεοντες ξω απ την πλιν, χι πολλς, αλλ τρικοντα µνας ηµρας, και να λαµβνετε εκ των προντων της χρας σα χρειζονται, ζντες ως στρατιται, χωρς δηλαδ να εναι εντς της χρας κανες εχθρς, εγ νοµζω τι οι γεωργο και οι κτηµαται θα ζηµιωθον περισστερα απ σα χετε εξοδεσει εις λον τον µχρι της εποχς αυτς χρνον, Αν δε λθη δα και κανες πλεµος, πσα σας περν ιδα τι θα ζηµιωθτε; Αλλ µπως θα εναι µνη η ζηµα που θα προστεθ η περιφρνησις των εχθρν, αλλ' ακµη κι η ντροπ δι τας πρξεις µας -ζηµα µεγαλυτρα απ κθε λλην, τουλχιστον δι τους φρονµους ανθρπους;
      λα λοιπν αυτ, σα απ' αρχς επα, αφο λοι σας λβετε υπ' ψιν, τρξατε προς βοθειαν της Ολνθου και αποµακρνατε τον πλεµον εις την Μακεδοναν και τη Χαλκιδικν- οι µεν πλοσιοι, να χριν των πολλν χρηµτων, τα οποα χουν -και καλ κνουν και τχουν!-, ολγα εξοδεοντες εξακολουθσουν να καρπονται αφβως τα υπλοιπα· οι δε χοντες ηλικαν δι να υπηρετσωσιν ως στρατιται, να, αφο αποκτσουν την περαν του πολµου εκε εις την χραν του Φιλππου, γνουν πειτα φοβερο φρουρο της πατρδος των, η οποα ττε δεν θα χη πθη καµµαν ζηµαν απ εισβολν εχθρικν, οι δε ρτορες -οι σµβουλο σας, να ηµπορον ευκλως να δσουν λγον δι τας προτσεις και τας συµβουλς των, διτι οποιανδποτε κβασιν λβουν αι υποθσεις σας, ττοιοι κριτα θα εσθε και σεις δι τας πρξεις των- και θα εσθε επιεικες, αν γνουν καλ, θα εσθε δε αυστηρο, αν γνουν σχηµα. Εν τοτοις εγ εχοµαι να λβουν αισαν κβασιν δι το καλν λων µας!


                                       Τ   Ε   Λ   Ο   Σ

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers