-


Dali &









/




 
 

 

Ruisdael



     "O Ruisdael δεν πρπει να υποτιμηθε.
τανε θαμα που πρπει να κατατξουμε στον αριθμ 8 9 στη κλμακα Mozart".
Waldemar Januszczak  κριτικς τχνης στον Guardian

Ruisdael Jacob Isaackszon Van (1628-9/1682) Baroque

                               Βιογραφικ

      Ο Γικομπ Ιζακζοον φαν Ρουσντελ (πλρες νομα ολλανδικ: Jacob Isaackszoon* van Ruisdael) τανε ζωγρφος, χαρκτης και σχεδιαστς. Υπρξεν ο μεγαλτερος Ολλανδς τοπιογρφος του 17ου αι., λγω της μοναδικς δναμης και της ασγκριτης ποικιλας των τοπων του. Δεν ασχολθηκε μνο μ' ν εδος τοπου, πως λλοι του εδους, μα κλυψε με δεξιοτεχνα λες τις εκδοχς: Δση, θαλασσογραφες, χειμερινς σκηνς καθς και μεγλες απψεις της ολλανδικς εξοχς, που κεντρικ θση χουν οι εντυπωσιακο συννεφιασμνοι ουρανο της. Τ
αξδεψεν ελχιστα κι μως απεικνισε με μεγλες δσεις δημιουργικς φαντασας, τις υπροχες τοποθεσες της Βρειας Ευρπης. Εν γνει θεωρεται ως ο διαπρεπστερος τοπιογρφος της ζωγραφικς στη Χρυσ ολλανδικ εποχ, περοδο μεγλου πλοτου και πολιτιστικν επιτευγμτων, κατ την οποα η ολλανδικ ζωγραφικ γινεν ιδιατερα δημοφιλς. Παραγωγικς κι ευλικτος, απεικνισε μεγλη ποικιλα σκηνν. Απ το 1646 ζωγρφιζε την ολλανδικ εξοχ, με εξαιρετικ ποιτητα για νεαρ καλλιτχνη. στερα απ να ταξδι στη Γερμανα το 1650, τα τοπα του λβανε πιο ηρωικ χαρακτρα. Στα τελευταα του ργα, σο ζοσε κι εργαζταν στο μστερνταμ, πρσθεσε κι αστικ πανορματα και θαλασσογραφες στη συνηθισμνη του θεματολογα. Σ' αυτ ο ουρανς καταλμβανε περπου τα 2/3 του καμβ. Συνολικ φτιαξε περισστερα απ 150 σκανδιναβικ τοπα, στα οποα απεικνιζε καταρρκτες.

 * Σημανει, ο γιος του Ιζακ και μπανει μετ το μικρ νομα. Παλι συνθεια της εποχς που ωρισμνως διατηρεται και σμερα.

     Μοναδικς καταγεγραμμνος μαθητς του υπρξεν ο Μιντερτ Χομπμα (Meindert Hobbema), νας απ τους καλλιτχνες που πρσθετε ανθρπινες μορφς στα τοπα του. Το ργο του Χομπμα ορισμνες φορς συγχεται με του Ρουσντελ (σημ δκ μου: για τη προφορ χω ενστσεις καθς το γρμα u προφρεται με φθγγο που δεν υπρχει κι ακογεται σα κτι μεταξ α, ε, ο κι ου ταυτχρονα και σε αυτς τις περιπτσεις εκ περας το λω πιτερο, ακογεται σαν ν ακαθριστον ΟΥ και το ι διαβζεται Ι παχ και μακρν. ρα λοιπν εναι σωσττερα να πει κανες -κπως ακαθριστα προφορικς- ρΟΥΙ-Ισντα-αλ -με δυο ιι το γρφω για να προσδσω το βθος και το κεφαλαο ου για το πχος και το τραβηγμνο. Με τποτα πντως Ρουσντελ που γρφουν αυτο. Ιδο η απδειξη του συλλαβισμο προφορς: R œ y z d a ːlΠ. Χ.). Υπρχει δυσκολα στην απδοση ργων σε αυτν, κτι που ενισχει το γεγονς τι 3 μλη της οικογενεας του ταν επσης τοπιογρφοι, αν και μερικο γρφανε το οικογενειακ νομα ως "Ruysdael": Ο πατρας του σαακ φαν Ρουσντελ (Isaack van Ruisdael) το γραφε πως αυτς, ο γνωστς θεος του Σλομον φαν Ρουσντελ το γραφε "Salomon van Ruysdael", πως κι ο ξδελφς του, ο οποος ταν συνονματς του: "Jacob Salomonsz van Ruysdael"
     Τα ργα του εχανε ζτηση στην Ολλανδικ Δημοκρατα σε λη τη διρκεια του βου του. Σμερα εναι διασπαρμνα σε ιδιωτικς και δημσιες συλλογς σε λο τον κσμο: Εθνικ Πινακοθκη Λονδνου, Ρικσμουζεουμ (μστερνταμ), Μουσεο Ερμιτζ (Αγα Πετροπολη) χουν τις μεγαλτερες συλλογς ργων του. Ο Ρουσντελ χρησιμοποησε στοιχεα τοπιογραφας απ σχολς αν τον κσμο: απ τον Ρομαντισμ ως τη Σχολ της Μπαρμπιζν της Γαλλας, τη Σχολ του ποταμο Χντσον των ΗΠΑ κι επηρασε γενες Ολλανδν τοπιογρφων. Διαθτουμεν ελχιστα στοιχεα για τη ζω του και δεν χει αποδειχτε πως τανε και γιατρς, καθς επσης καταρρφθηκεν η θεωρα πως πθανε πμπτωχος, γιατ φανεται πως πρλαβε να γευτε, στω κι αργ στη ζω του, σημαντικ μρος της επιτυχας.

     Γεννιται 1628 29, στο Χαρλεμ της Ολλανδας, απ οικογνεια καλλιτεχνικ. Ο πατρας του Ιζακ, τανε μλλον ζωγρφος, ποιητς, κορνιζοποις κι μπορος τχνης κι ο αδερφς του Σλομον, επσης γνωστς ζωγρφος. Ο αριθμς ζωγρφων (λοι τους τοπιογρφοι) στην οικογνεια κι οι πολλαπλς ορθογραφες του ονματος παρεμποδσανε τις προσπθειες να στοιχειοθετηθε ο βος του και να του αποδοθονε πνακες. Τ' νομα συνδεται με κστρο, που σμερα δεν υπρχει, στο χωρι Μπλρικουμ (Blaricum) της Βρειας Ολλανδας. ταν η πατρδα του παππο του καλλιτχνη, επιπλοποιο Γικομπ ντε Χγιερ (Jacob de Goyer). ταν αυτς μετακμισε στο Ναρντεν, 3 απ τους γιους του λλαξαν το επνυμ τους σε "Ruysdael" "Ruisdael", πιθανν για να καταδεξουνε τη καταγωγ τους. Οι 2 απ τους γιους του ντε Χγιερ γιναν ζωγρφοι: Ο πατρας του Γικομπ, σαακ φαν Ρουσντελ κι ο γνωσττερος θεος του Σλομον φαν Ρουσντελ (γραφταν Salomon van Ruysdael). Ο διος ο καλλιτχνης γραφε το νομ του με "i", εν ο ξδελφς του, γιος του Σλομον Γικομπ Σλομονς φαν Ρουσντελ, επσης τοπιογρφος, το γραφε με "y" (Jacob Salomonsz van Ruysdael). Ο πρτος βιογρφος του Γικομπ, ο ρνολντ Χαουμπρκεν, τον ανγραψε ως "Jakob Ruisdaal" κι ισχυρστηκε τι το νομ του προερχταν απ την εξειδκευσ του στην απεικνιση καταρρακτν, δηλαδ απ τις λξεις "ruis" (εκφρζει τον χο του νερο που τρχει, κελρυσμα) και "daal" (κοιλδα, λαγκδι), που κυλ αφρζοντας σε μια μικρ λμνη πλαττερο ποτμι.
     Δεν εναι γνωστ αν μνα του ταν η 1η σζυγος του σαακ, τ' νομα της οποας παραμνει γνωστο, η 2η, Μικεν Κορνελισντχτερ (Maycken Cornelisdochter), που παντρευτκανε στις 12 Νομβρη 1628. γνωστος επσης παραμνει ο δσκαλος του Γικομπ. Συχν προτενεται τι σποδασε ζωγραφικ με τον πατρα και το θεο του, αλλ δεν υπρχει αρχειακ τεκμηρωση για κτι ττοιο. Φανεται πντως τι επηρεστηκε ισχυρ απ λλους σγχρονους τοπιογρφους του Χαρλεμ, περισστερο απ τους Κορνλις Φρομ (Cornelis Vroom) κι λλερτ φαν φερντινγκεν (Allaert van Everdingen). Εκενη την εποχ η τοπιογραφα τανε τσο δημοφιλς σο κι οι πνακες με ιστορικ θματα στα ολλανδικ νοικοκυρι, αν και την εποχ της γννησς του οι πνακες με ιστορικ θματα εμφανζονταν πολ περισστερο συχν. Η αξηση της δημοτικτητας της τοπιογραφας συνεχστηκε κατ τη διρκεια της σταδιοδρομας του. Η 1η χρονολγηση που εμφανζεται σε πνακες και χαρακτικ του εναι το 1646, πργμα που του επιτρπει 2 χρνια μετ, να γνει μλος στη Συντεχνα Καλλιτεχνν του Αγου Λουκ στο Χαρλεμ.
     Υπρχει κι η εικασα πως ταν επσης και γιατρς. Το 1718 ο βιογρφος του, Χαουμπρκεν, αναφρει τι σποδασε ιατρικ κι εκτελοσε εγχειρσεις στο μστερνταμ. Στις αρχειακς καταγραφς του 17ου αι. εμφανζεται το νομα "Jacobus Ruijsdael" σε κατλογο των γιατρν του μστερνταμ, αν και διαγραμμνο, αναγρφει επσης τι λαβε το πτυχο της ιατρικς στη Καν της Β. Γαλλας στις 15 Οκτβρη 1676. Πολλο ιστορικο τχνης εικζουν τι πρκειται περ εσφαλμνης απδοσης ταυττητας. Ο συγγραφας Πτερ Σελτμα (Pieter Scheltema, 1812-1885) λει πως στα αρχεα εμφανζεται εναι ο ξδελφς του. Ο ειδικς στον Ρουσντελ, Σιμουρ Σλιβ (Seymour Slive) υποστηρζει τι η γραφ "uij" δεν εναι συνεπς με τον τρπο που ο διος γραφε το νομ του, "Ruisdael", τι η ασυνθιστη παραγωγικτητ του υποδηλνει πως εχε ελχιστο χρνο για να σπουδσει ιατρικ κι τι δεν υπρχει καμα νδειξη πως, υπ οιαδποτε ιδιτητα, εχεν επισκεφθε τη Γαλλα. Εντοτοις, εναι πρθυμος ν' αποδεχτε πως σως να να 'τανε γιατρς. Το 2013 ο καθηγητς του Πανεπιστημου Λιντεν Γιαν Πουλ Χνριχς (Jan Paul Hinrichs) συμφνησε τι με τα υπρχοντα στοιχεα δεν συνγεται ασφαλς συμπρασμα.
     Ο Ρουσντελ δεν ταν Εβραος. Ο Σλιβ αναφρει τι, λγω της απεικνισης ενς εβρακο κοιμητηρου σε πνακ του και των βιβλικν ονομτων των μελν της οικογνεις του, κουσε συχν εικασες τι ταν ασφαλς Εβραος. Οι αποδεξεις, μως, συντενουν περ του αντιθτου: Ζτησε να βαπτισθε στην Αναμορφωμνη Καλβινικ Εκκλησα του μστερνταμ και τφηκε στη Μεγλη εκκλησα (Grote Kerk) του Αγου Μπβο στο Χαρλεμ, η οποα ττε τανε προτεσταντικ. Ο θεος του Σλομον ανκε στην υποομδα των "Νων Φλαμανδν" των Μεννονιτν, μιας απ τις πολλς μορφς Αναβαπτιστν του Χαρλεμ και πιθανν κι ο πατρας του ταν επσης μλος εκε. Ο ξδελφς του Γικομπ ταν καταγεγραμμνο μλος των Μεννονιτν στο μστερνταμ.
     Ο Ρουσντελ δεν νυμφετηκε ποτ. Σμφωνα με το Χαουμπρκεν αυτ γινε για να χει χρνο να εξυπηρετε το γρο πατρα του. Δεν εναι γνωστ η μορφ του, καθς καννα πορτρατο αυτοπροσωπογραφα του δεν υπρχει. Η εταιρεα εμπορας καφ και τσαγιο De Zuid-Hollandsche Koffie- en Theehandel εξδωσε, κατ τη 10ετα του 1920, εικονογραφημνα βιβλα με πορτρατα διασμων απ την ολλανδικ ιστορα και στην κδοση του 1926 εμφνισε να πορτρατο του "Jacob Isaaksz. Ruisdael", χωρς να εναι γνωστ απ πο πρε την εικνα αυτ η εταιρεα. 2 γλυπτ, να στον εξωτερικ τοχο της "Kunsthalle" του Αμβοργου, κατασκευασμνο το 1863 κι να στο εσωτερικ του Λοβρου, κατασκευασμνο απ τον Λου-Ντεν Καιλουτ (Louis-Denis Caillouette) το 1822 δεν εναι ανιχνεσιμα ως προς τη πηγ τους.
     Φανεται τι, ασυνθιστα για τοπιογρφο, ταξδεψε σχετικ λγο: στο Μπλρικουμ, στο γκμοντ ααν Ζι και στο Ρνεν στη 10ετα 1640, με τον Νικολες Μπρχεμ (Nicolaes Berchem) στο Μπεντχιμ στα σνορα Γερμανας-Ολλανδας και στο Στινφουρτ της Βρειας Ρηνανας-Βεστφαλας, κοντ στα ολλανδικ-γερμανικ σνορα το 1650 και πιθανν με τον τον Χομπμα κατ μκος των γερμανικν συνρων το 1661, μσω του δσους του Φελοβε (Veluwe), του Ντεφντερ και του Οοτμρσουμ. Παρ τα πολυριθμα νορβηγικ τοπα του, δεν υπρχει καμμα νδειξη τι ταξδεψε ποτ στη Σκανδιναβα. Το 1650 στη Γερμανα, με το φλο και συνδελφο Νκολας Μπρχεμ απεικονζει σε πολλος πνακες το Κστρο Μπντχαμ, στη Βεστφαλα. Γρω στο 1657 μετακμισε στο μστερνταμ, που ττε τανε πλοσια πολιτεα, η οποα πιθανν προσφερε μεγαλτερη αγορ για τα ργα του. Ο συνδελφς του λλερτ φαν φερντινγκεν εχεν δη μετακομσει εκε και βρκε καλ αγορ. Ο Ρουσντελ ζησε κι εργστηκε στο μστερνταμ για το υπλοιπο του βου του.
     Ο ιστορικς τχνης Χντρικ Φρντερικ Βινμαν (Hendrik Frederik Wijnman) αντρεψε τον μθο τι πθανε φτωχς, στο πτωχοκομεο του Χαρλεμ. Ο Βινμαν κατδειξε τι το τομο που πθανε κε τανε στη πραγματικτητα ο ξδελφος του καλλιτχνη Γικομπ Σλομονσοον. Αν και δεν υπρχουν αποδεξεις τι κατεχε γαες μετοχς, φανεται τι εχε οικονομικ νεση, ακμη και μετ το Rampjaar (τσι αποκαλεται το τος 1672 λγω της γαλλικς εισβολς στην Ολλανδα). Οι πνακς του κοστολογονταν αρκετ υψηλ. Σε μεγλο δεγμα απογραφν μεταξ 1650 και 1679 η μση τιμ για να Ρουσντελ τανε περπου 40 γκλντερς, σε σγκριση με τα 19 γκλντερς των αποδιδμενων σε αυτν πινκων. Σε κατταξη ανλογα με τις τιμς ργων σε αυτς τις απογραφς, ο Ρουσντελ καταλαμβνει την 7η θση, με τη 1η θση να καταλαμβνεται απ το Ρμπραντ.
     Το 1668 το νομ του εμφανζεται ως μρτυρα στον γμο του Μιντερτ Χομπμα (Meindert Hobbema), του μοναδικο καταγεγραμμνου μαθητ του, του οποου τα ργα συχν συγχονται με αυτ του Ρουσντελ. 
Το 1663 εγκαθσταται στο 'Αμστερνταμ και 2 χρνια μετ, βαφτζεται στην Ολλανδικ Προτεσταντικ Εκκλησα, γνεται δε επσημα δημτης την επμενη 2ετα. Το 1667 προσβλλεται απ σοβαρ νσο, σε σημεο να κνει 2 φορς τη διαθκη του, ωστσο τελικ γλυτνει κι τσι την επμενη χρονι γνεται μρτυρας στο γμο του μαθητ του Μντερτ Χομπμα. Το 1670 μετακομζει σ' να διαμρισμα στο Ντμ, κεντρικ πλατεα του 'Αμστερνταμ.
     Ο Ρουσντελ πθανε στο μστερνταμ στις 10 Μρτη 1682 και θφτηκε στην εκκλησα του Αγου Μπβο στο Χαρλεμ, σ' ηλικα περπου 54 ετν.
     Το ργο του απ το1646 ως τις αρχς της 10ετας 1650, σον ακμη ζοσε στο Χαρλεμ, χαρακτηρζεται απ απλ μοτβα και προσεκτικ, σο κι εππονη, μελτη της φσης: Αμμλοφοι, δση κι ατμοσφαιρικ εφφ. Χρησιμοποιντας παχτερο στρμα χρματος σε σχση με τους προκατχους του, δινε στα φυλλματ του υψηλ ποιτητα, με την ασθηση μιας αρας να πλανται ανμεσα στα κλαρι και στα φλλα. Η ακριβς αποτπωση των δνδρων τανε χωρς προηγομενο στην εποχ του: Τα εδη των δνδρων που αποτπωσε εναι τα 1α αναμφισβτητα αναγνωρσιμα σε πνακες απ τους σγχρονους βοτανολγους. Στα 1α του σχεδισματα εισγει μοτβα που θα τονε συνοδεουν σ’ λο του το κατοπιν ργο: Ασθηση ευρυχωρας και φωτειντητας κι ευερη ατμσφαιρα, που τη πετχαινε με κιμωλα, τεχνικ παρμοια με του πουαντιγισμο. Τα περισστερα απ τα περπου 30 σχδι του με μαρη κιμωλα που διασζονται προρχονται απ αυτ τη περοδο. Υπδειγμα του πριμου φους του Ρουσντελ αποτελε το Τοπο ΜεΑμμλοφους, απ τα 1α ργα του, χρονολογομενο απ το 1646. Συγκροεται με τη κλασικ ολλανδικ παρδοση απεικνισης αμμολφων που περιλαμβνουνε σπτια και δνδρα, περιβαλλμενα απ μακρινς απψεις. Αντθετα  ζωγραφζει αμμλοφους καλυμμνους με δνδρα στο κντρο της εικνας, με ουραν συννεφιασμνο που συγκεντρνει το ισχυρτερο φως του σε να αμμδες μονοπτι.Το τελικ αποτλεσμα ενισχεται απ το μεγλο μγεθος του καμβ, το τσο αναπντεχο για ργο ενς πειρου καλλιτχνη, σμφωνα με την Ιρνα Σοκολβα, φορο του Μουσεου Ερμιτζ. Ο ιστορικς τχνης Κορνλις Χφστεντε ντε Χροτ (Cornelis Hofstede de Groot) επε, σχετικ με το Τοπο Με Αμμλοφους: «Δσκολα γνεται πιστευτ τι αυτ εναι ργο ενς 17χρονου αγοριο».
     Το 1ο πανοραμικ τοπο του ταν η ποψη Του Ναρντεν μ την Εκκλησα στο Μουντερμπερχ στο βθος, χρονολογομενο απ το 1647. Το θμα ενς υπερβολικ μεγλου ουρανο με τη μακριν ποψη της πλης, στη περπτωση αυτ της γεντειρας του πατρα του, εναι αυτ που θα επιστρψει στα κατοπιν χρνια. Για γνωστους λγους σταμτησε να χρονολογε τα ργα του απ το 1653. Μνο 5 ργα 10ετας 1660 χουν μερικ επισκιασμνη χρονολγηση, με το τος πλι στην υπογραφ του, καννα των 10ετιν 1670 & 1680 δεν χει χρονολογα. Η χρονολγηση αυτν των ργων βασζεται σε ερευνητικς εργασες και σε εικασες.
     Τα 13 γνωστ χαρακτικ του δημιουργηθκανε κατ τη πριμη αυτ περοδο, με το 1ο να χρονολογεται στο 1646. Εναι γνωστο ποιος του δδαξε τη τχνη της χαρακτικς. Δεν υπρχουν χαρακτικ υπογεγραμμνα απ τον πατρα, τον θεο τον συνδελφ του τοπιογρφο απ το Χαρλεμ, Κορνλις Φρομ, που επηρασε το υπλοιπο ργο του. Τα χαρακτικ του δεχνουν επιρρο απ το Ρμπραντ, τσο στο φος σο και στη τεχνικ. Διασζονται λγες πρωττυπες εκτυπσεις, 5 χαρακτικ διασζονται σε μια μνον εκτπωση. Η σπανιτητα των εκτυπσεων υποδηλνει τι ο Ρουσντελ τις θεωροσε μλλον ως δοκμια, που δεν ξιζαν μεγαλτερη διδοση. Ο ειδικς στη χαρακτικ Ζωρζ Ντυπλεσσ (Georges Duplessis) ξεχρισε απ αυτ το Σταροχραφο Στην κρηΤου Δσους και τους Ταξιδιτες ως χαρακτηριστικ δεγματα της μεγαλοφυας του.
     Μετ το ταξδι του στη Γερμανα, τα τοπα του αρχζουν να παρνουν ναν πιο ηρωικ χαρακτρα, με τις φρμες να γνονται μεγαλτερες και περισστερο διακεκριμνες. Η ποψηΤτου Κστρου Μπντχαμ ( Πινακοθκη Δουβλνου), χρονολογομενη απ το 1653, εναι μια απ τις 12 περπου απεικονσεις του συγκεκριμνου κστρου στη Γερμανα και σχεδν λες προβλλουνε τη θση του στη κορφ του λφου. Ο καλλιτχνης κανε σημαντικς αλλαγς στη διταξη του κστρου (βρσκεται σε μλλον χαμηλ λφο) με αποκορφωμα τη τοποθτησ του, το 1653, σε δασωμνο βουν. Οι παραλλαγς αυτς θεωρονται απ τους ιστορικος τχνης ως απδειξη των συνθετικν ικανοττων του Ρουσντελ. Στο ταξδι του στη Γερμανα συνντησε νερμυλους, τους οποους μεττρεψε σε κριο θμα της ζωγραφικς του, ντας 1ος καλλιτχνης που το πραξε. Το ργο Δο Νερμυλοι Με Ανοικτν Υδατοφρκτη του 1653 εναι παρδειγμα. Τα ερεπια του κστρου γκμοντ κοντ στο λκμααρ αποτελσανε κι λλο αγαπημνο του θμα και το εμφανζει χαρακτηριστικ στο Εβρακ Νεκροταφεο, για το οποο φτιαξε 2 παραλλαγς.  Σε αυτς αντιτσσει τον φυσικ κσμο απναντι στο τεχνητ περιβλλον, που χει κατακλυστε απ δνδρα και θμνους που περιβλλουν το νεκροταφεο.
     Οι 1οι "σκανδιναβικο" πνακς του περιχουν μεγλα λατα, τραχι βουν, μεγλους βρχους κι ορμητικος καταρρκτες. Μολοντι εναι ρεαλιστικ πειστικο, βασζονται σε παλαιτερα ργα κι χι στην μεση εμπειρα. Δεν υπρχει μαρτυρα τι ταξδεψε ποτ εκε, αν κι ο συνδελφς του απ το Χαρλεμ, φαν φερντινγκεν ταξδεψε το 1664 κι κανε αυτ το υποεδος τοπιογραφας δημιοφιλς. Το ργο του Ρουσντελ σντομα ξεπρασε και τις καλτερες προσπθειες του φαν φερντινγκεν. Συνολικ δημιοργησε περισστερους απ 150 ττοιους πνακες, στους οποους περιλμβανε καταρρκτες, απ τους οποους ο ΚαταρρκτηςΣε ΟρεινΤτοπο Με Ερειπωμνο Κστρο θεωρεται απ τον Σλιβ ως ο καλλτερς του.
     Οι 1οι "σκανδιναβικο" πνακς του περιχουν μεγλα λατα, τραχι βουν, μεγλους βρχους κι ορμητικος καταρρκτες. Μολοντι εναι ρεαλιστικ πειστικο, βασζονται σε παλαιτερα ργα κι χι στην μεση εμπειρα. Δεν υπρχει μαρτυρα τι ταξδεψε ποτ εκε, αν κι ο συνδελφς του απ το Χαρλεμ, φαν φερντινγκεν ταξδεψε το 1664 κι κανε αυτ το υποεδος τοπιογραφας δημιοφιλς. Το ργο του Ρουσντελ σντομα ξεπρασε και τις καλτερες προσπθειες του φαν φερντινγκεν. Συνολικ δημιοργησε περισστερους απ 150 ττοιους πνακες, στους οποους περιλμβανε καταρρκτες, απ τους οποους ο ΚαταρρκτηςΣε ΟρεινΤτοπο Με Ερειπωμνο Κστρο θεωρεται απ τον Σλιβ ως ο καλλτερς του.
     Κενη τη περοδο ξεκνησε να ζωγραφζει παρκτιες σκηνς και θαλασσογραφες, επηρεασμνος απ τους Σμον ντε Φλχερ (Simon de Vlieger) και Γιαν Πορσλις (Jan Porcellis]). Ανμεσα στους πλον δραματικος εναι η Ταραγμνη θλασσα Στη Προβλτα, με περιορισμνη παλτα αποτελομενη μνον απ μαρο, λευκ, μπλε και λγες γινες καφ αποχρσεις. Εντοτοις, οι σκηνς στα δση παρμειναν το αγαπημνο του θμα, πως ο βρισκμενος στο Ερμιτζ πλον δισημος πνακς του Ο Δασωμνος Βλτος, του 1665, που απεικονζει μια πρωτγονη σκην με σπασμνες σημδες και βαλανιδις και κλαδι να προσπαθον να φθσουν στον ουραν ανμεσα σε μια κατφυτη λιμνολα.
     Στη περοδο αυτν ρχισε να απεικονζει ορεινς σκηνς, πως στον πνακα Ορειν Τοπο Με Νερμυλο Στο Ποτμι, χρονολογομενο στα τλη της 10ετας 1670. Σ’ αυτος απεικονζει τραχι βουν με τη ψηλτερη κορφ χαμνη στα σννεφα. Η θεματολογα του γνεται ασυνθιστα ποικλη: Ο ιστορικς τχνης Βλφγκανγκ Στχοβ (Wolfgang Stechow) αναγνρισε 13 σχματα στη τοπιογραφα της Χρυσς ολλανδικς εποχς και το ργο του Ρουσντελ τα περιλαμβνει λα εκτς απ 2, με υπρτερα τα δση, τους ποταμος, τους αμμλοφους και τους αγροτικος δρμους, τα πανορματα, τα φανταστικ τοπα, τους σκανδιναβικος καταρρκτες, τα αγκυροβλια, τις παραλες, τις χειμερινς σκηνς, τις απψεις κωμοπλεων και τις νυχτερινς σκηνς. Μνο τα ιταλικο τπου και τα τοπα απ ξνες χρες (εξαιρουμνων των σκανδιναβικν) λεπουν απ το ργο του.
     Ο Σλιβ βρσκει φυσιολογικ ο ανεμμυλος να αποτελε το θμα ενς απ τα πλον δισημα ργα του Ρουσντελ: Ο ανεμμυλος στο Βικ μπι Ντοουρστντε, του 1670, απεικονζει το Βικ μπι Ντοουρστντε (Wijk bij Duurstede), παραποτμια κωμπολη περπου 20 χλμ. απ την Ουτρχτη, με κυλινδρικο σχματος ανεμμυλο να δεσπζει. Στη σνθεση αυτ συνεννει τυπικ ολλανδικ στοιχεα των κτω απ την επιφνεια της θλασσας εδαφν, νερν κι εκτεταμνον ουραν, τσι στε να ταιριζουν με τον εξ σου χαρακτηριστικ, ολλανδικ ανεμμυλο. Η διαρκοσα δημοφιλα του πνακα αποκαλπτεται απ τις καρτ ποστλ που πωλονται στο Ρικσμουζεουμ: ρχεται 3ος μετ τη Νυχτεριν Περπολο του Ρμπραντ και την ποψη του Ντελφτ του Γιοχνες Βερμερ. Οι ανεμμυλοι εναι χαρακτηριστικο σε ολκληρο το ργο του καλλιτχνη.
     Πολλς πανοραμικς απψεις της γραμμς του ορζοντα του Χαρλεμ και τους αγρος που το περιβαλλαν εμφανζονται στο στδιο αυτ, να ιδιατερο υποεδος της τοπιογραφας που αποκλθηκε Haerlempjes, με τα σννεφα να δημιουργον ποικλες αποχρσεις καθς εναλλσσονται φωτεινς και σκοτεινς ζνες προς τον ορζοντα. Στους πνακες συχν δεσπζει η εκκλησα του Αγου Μπβο, στην οποα επρκειτο να ταφε. Παρτι απεικονζεται και το μστερνταμ στους πνακς του, αυτ γνεται σπνια αν ληφθε υπψιν τι ο Ρουσντελ ζησε εκε για περισστερα απ 25 χρνια. Απεικονζεται στο μνο γνωστ αρχιτεκτονικ θμα, την απεικνιση της Παλαις Εκκλησας (Oude Kerk) της πλης καθς κι ποψη του Νταμ (Dam=φργμα) στον πνακα Πανοραμικ ποψη Του μστελ Με Θα Το μστερνταμ, ναν απ τους τελευταους πνακς του.
     Οι ανθρπινες μορφς χρησιμοποιονται φειδωλ στις συνθσεις του και σπνια, στη περοδο αυτ, απ το δικ του χρι,αλλ εκτελονταν απ λλους καλλιτχνες, πως ο μαθητς του Μιντερτ Χομπμα, ο Νικολες Μπρχεμ, ο ντριεν φαν ντε Φλντε, ο Φλιπς Βουβερμαν, ο Γιαν Φονκ, ο Τμας ντε Κιζερ, ο Χρρικ Μπττεμ κι ο Γιοχννες Λνγκελμπαχ.
     Στον αιτιολογημνο κατλογ του (catalogue raisonné) ο Σλιβ αποδδει στον Ρουσντελ 694 πνακες κι απαριθμε λλους 163 με αμφβολη , πως πιστεει, εσφαλμνη απδοση. Υπρχουν 3 βασικο λγοι για την αβεβαιτητα περ του ποιος ζωγρφισε αυτος τους σε απομμησ του: 1ον, 4 μλη της οικογνειας τανε τοπιογρφοι με παρμοιες υπογραφς, μερικο απ τους οποους τις λλαξαν, δολως, σ’ αυτ του Γικομπ. Τη κατσταση περιπλκει το γεγονς τι ο διος χρησιμοποησε παραλλαγς της υπογραφς του. Σε αυτν τυπικ διαβζουμε "JvRuisdael" το λογτυπο JVR, μερικς φορς με χρση ενς s σε πλγια γραφ κι λλες με γοτθικ μακρ s, πως στο Τοπο Με Καταρρκτη. 2ον, πολλο πνακες με τοπα του 17ου αι. εναι ανυπγραφοι κι σως χουνε γνει απ μαθητς των καλλιτεχνν αντιγραφες. Τλος, οι πλαστογρφοι τον μιμθηκαν για οικονομικ φελος, με τη 1η περπτωση να αναφρεται απ τον Χαουμπρκεν δη απ το 1718: Κποιος Γιαν Χρφφιερ ο πρεσβτερος μποροσε να μιμηθε το φος του τσο καλ, που συχν πωλοσε ργα του ως γνσια, ειδικ αν περιεχαν μικροσκοπικς μορφς στο φος που τις φτιαχνε ο Βουβερμαν. 4ον, δεν υπρχει μεγλης κλμακας συστηματικ προσγγιση στην επιβεβαωση ργων που αποδδονται σ’ αυτν, σε αντθεση με την ιατροδικαστικ επιστμη που χρησιμοποιθηκε για την επιβεβαωση ργων του Ρμπραντ, πως γινε στο "Πργραμμα ρευνας για τον Ρμπραντ".
     Ο Ρουσντελ μορφοποησε τοπιογραφικς παραδσεις απ τον αγγλικ ρομαντισμ ως τη Σχολ Μπαρμπιζν της Γαλλας και τη Σχολ Ποταμο Χντσον των ΗΠΑ, καθς και γενεν Ολλανδν τοπιογρφων. Μεταξ των γγλων καλλιτεχνν που επηρεστηκαν απ’ αυτν ταν οι: Τμας Γκανσμπορω, Ουλλιαμ Τρνερ & Τζον Κνσταμπλ. Ο Γκανσμπορω σχεδασε, με μαρη κιμωλα και λευκ χρμα, να αντγραφο του Ρουσντελ στα 1749 - κι οι δο εικνες σμερα βρσκονται στο Μουσεο του Λοβρου. Ο Τρνερ φτιαξε πολλ αντγραφα ργων του Ρουσντελ κι επιπλον ζωγρφισε φανταστικς απψεις ενς λιμανιο που αποκλεσε Port Ruysdael. Ο Κνσταμπλ επσης φτιαξε πολλ αντγραφα σχεδων, χαρακτικν και πινκων του Ρουσντελ κι ταν νθερμος θαυμαστς του απ μικρ ηλικα. "Στοιχεινει το μυαλ μου και προσκολλται στη καρδι μου" γραψε ταν πρωτοεδε πνακα του. Εντοτοις, πστευε τι το Εβρακ Νεκροταφεο ταν αποτυχα, καθς θεωροσε τι προσπαθοσε να περσει κτι εκτς των ορων της τχνης.
     Το 19ο αι., ο Βνσεντ βαν Γκογκ αναγνρισε ως μεγλη την επδραση που του σκησε ο Ρουσντελ, τον αποκλεσε μεγαλειδη και ταυτχρονα επε τι θα τανε λθος να προσπαθσει να τον αντιγρψει. Διθετε 2 χαρακτικ του, τους Αμμλοφους Κοντ Στο Χαρλεμ ( Ο Θμνος) κι να Haerlempje (τοπο του Χαρλεμ) στον τοχο του και πστευε πως οι Ρουσντελ του Λοβρου τανε θαυμσιοι, ειδικ Ο Θμνος, η Καταιγδα Στην Ακροθαλασσι κι η Ακτνα Φωτς. Η εμπειρα του απ τη γαλλικ εξοχ ενημερωνταν απ την ανμνηση της τχνης του. Ο σγχρονος του βαν Γκογκ, Κλωντ Μον λγεται τι φειλε να χρος σ’ αυτν. Ακμη κι ο μινιμαλισμς του Πητ Μοντριν μπορε ν' αναχθε στα πανορματα του Ρουσντελ.
     
Μεταξ των ιστορικν τχνης και των τεχνοκριτικν, η φμη του εχε τα σκαμπανεβσματ της αν τους αινες. 1ος απολογισμς γινε απ τον ρνολντ Χαουμπρκεν, που γνεται λυρικς αναφορικ με τη τεχνικ μαεστρα που του επτρεπε ν’ απεικονζει τσο ρεαλιστικ το νερ στους καταρρκτες και στη θλασσα. Το 1781 ο σερ Τζσουα Ρινολντς, ιδρυτς της Βασιλικς Ακαδημας, θαμαζε τη φρεσκδα και τη δναμη των τοπων του Ρουσντελ. 20 τη μετ λλοι γγλοι κριτικο εμφανστηκαν λιγτερο εντυπωσιασμνοι. Το 1801 ο Χνρι Φουζλι, καθηγητς στη Βασιλικ Ακαδημα, εξφρασε τη περιφρνησ του για ολκληρη την ολλανδικ σχολ τοπιογραφας, αποκαλντας την σαν μια μεταγραφ της στιγμς, απλ απαρθμηση λφων και κοιλδων και συστδων απ δνδρα. Αξιοσημεωτο εναι τι νας απ τους μαθητς του Φουζλι ταν ο Κνσταμπλ, του οποου ο θαυμασμς για το Ρουσντελ παρμεινε ανεπηραστος. Την δια περπου εποχ στη Γερμανα ο συγγραφας, πολιτικς κι επιστμονας Γιχαν Βλφγκανγκ φον Γκατε τον εξυμνοσε σα σκεπτμενο καλλιτχνη, ακμη κι ως ποιητ, λγοντας "δεχνει αξιοσημεωτη ικαντητα στον εντοπισμ του ακριβος σημεου που η δημιουργικ σχολ ρχεται σε επαφ με ναν διαυγ νου". Ωστσο, ο Τζων Ρσκιν, στα 1860, μαινταν εναντον του κι λλων τοπιογρφων της Χρυσς ολλανδικς εποχς, αποκαλντας τα τοπα τους "μρη που χι μνο χνουμε λη μας τη πστη στη θρησκεα, αλλ ακμη και την ποια ανμνησ της". Το 1915, ο Ολλανδς ιστορικς τχνης μπραχαμ Μπρντιους αποκλεσε τον συμπατριτη του "χι τσο ζωγρφο σο ποιητ".
     Οι πιο σγχρονοι ιστορικο τχνης τονε κατατσσουνε ψηλ. Ο Κνεθ Κλαρκ τον περιγρφει ως "τον μεγαλτερο δσκαλο της απεικνισης της φσης πριν τον Κνσταμπλ". Ο Βλντεμαρ Γινουστσακ (Waldemar Januszczak) τον αποκαλε "θαυμσιο αφηγητ". Δεν τον θεωρε ως τον μεγαλτερο τοπιογρφο λων των εποχν, αλλ εντυπωσιζεται απ το ργο του ταν ταν νεαρς: "να θαμα το οποο θα πρπει να κατατσσεται στο νομερο 8 9 στην κλμακα του Μτσαρτ". Ο Σλιβ γρφει τι ο Ρουσντελ αναγνωρζεται "απ το γενικ ασθημα, ως ο προεξχων τοπιογρφος της Χρυσς ολλανδικς εποχς".
     Ο Ρουσντελ σμερα θεωρεται ως ο κορυφαος καλλιτχνης της κλασσικς φσης στην ολλανδικ τοπιογραφα, η οποα στηρχτηκε στο ρεαλισμ της προηγομενης τονικς φσης. Η τονικ φση πρτεινε την ατμοσφαιρικτητα μσω της χρσης της τονικτητας, εν η κλασσικ προσπαθοσε για να πιο μεγαλειδες αποτλεσμα, με τους πνακες να δημιουργονται μσω μιας σειρς απ ρωμαλες αντιθσεις (κοντρστ) μιας μονχρωμης μορφς ενντια στον ουραν και του φωτς απναντι στη σκι, μ’ να δντρο, ζο, ανεμμυλο συχν να ξεχωρζουν.
     Αν και πολλ απ τα ργα του εκτεθκανε στην Art Treasures Exhibition του Μντσεστερ το 1857 (μσα Βικτωριανς εποχς) κι λλες μεγλες γενικς εκθσεις κτοτε, χρειστηκε να φθσει το 1981 για να οργανωθε κθεση αποκλειστικ μ’ ργα του. Περπου 50 πνακες και 35 σχδια και χαρακτικ του αποτελοσαν την κθεση που γινε πρτα στο Mauritshuis της Χγης και στη συνχεια, το 1982, στο Μουσεο Φογκ του Κιμπριτζ της Μασαχουστης. Το 2006 η Βασιλικ Ακαδημα του Λονδνου φιλοξνησε την κθεση Ruisdael, Master of Landscape, παρουσιζοντας ργα απ περισστερες απ 50 συλλογς.
     Δεν υπρχουν τεκμρια του 17ου αι. που να καταδεικνουν, ετε απ 1ο ετε απ 2ο χρι, ποιο ακριβς μνυμα προσπαθοσε να μεταφρει μσω της τχνης του. Εν το Εβρακ Νεκροταφεο γνεται καθολικ αποδεκτ ως αλληγορα του εθραυστου της ζως, πς θα πρπει να ερμηνευτον λλα του ργα εναι αντικεμενο διαμχης. Στο να κρο του φσματος βρσκεται ο Χνρι Φουζλι, ο οποος αναφρει τι δεν χουν καμα ερμηνεα κι εναι απλ μια απεικνιση της φσης. Στο λλο κρο βρσκεται ο ιστορικς τχνης Φραντς Τοντορ Κογκλερ (Franz Theodor Kugler), που βλπει κποιες ννοιες σχεδν στα πντα: "λα παρουσιζουν τη σιωπηλ δναμη της Φσης, που αντιτσσει το ισχυρ χρι της στη μικροπρεπ ανθρπινη δραστηριτητα και με σοβαρς προειδοποισεις απωθε τις καταπατσεις του". Στη μση του φσματος βρσκονται λγιοι πως ο Τζων Γουλφορντ (E. John Walford), που βλπει τα ργα του "χι τσο ως φορες αφηγηματικν εμβληματικν εννοιν αλλ μλλον ως να ανακλον το γεγονς τι ο ορατς κσμος γνεται ουσιαστικ αντιληπτς σαν να εκδηλνει μφυτη πνευματικ σημαντικτητα". Ο Γουλφορντ υποστηρζει την εγκατλειψη της ννοιας του "συγκεκαλυμμνου συμβολισμο". Ολκληρο το ργο του Ρουσντελ μπορε να ερμηνευτε σμφωνα με την ποψη του θρησκευτικο κσμου της εποχς του: Η Φση χρησιμεει ως το 1ο βιβλο του Θεο, τσο λγω της εγγενος θεκς ιδιτητας σο και λγω του προφανος ενδιαφροντος του Θεο για τον νθρωπο και τον κσμο. Η πρθεση εναι πνευματικ, χι ηθικ.
     Ο ντριου Γκρχαμ-Ντξον (Andrew Graham-Dixon) ισχυρζεται τι λοι οι τοπιογρφοι της Χρυσς ολλανδικς εποχς δεν εχαν λλη επιλογ απ το να αναζητον παντο τις ννοιες. Σχετικ με τον Ανεμμυλο Στο Βικ Μπι Ντοουρστεντε αναγρφει τι συμβολζει τη συνεχ σκληρ εργασα που χρειζεται για να κρατηθε η Ολλανδα πνω απ τα νερ και να διασφαλσει το μλλον των παιδιν του θνους. Οι συμμετρες στα τοπα εναι "υπενθυμσεις στους συμπολτες να παραμνουν πντα στον σιο αλλ στεν δρμο". Ο Σλιβ εναι λιγτερο πρθυμος να διαβσει πολλ μηνματα στα ργα του καλλιτχνη, αλλ τοποθετε τον Ανεμμυλο στο σγχρονο θρησκευτικ πλασιο της εξρτησης του ανθρπου απ "το πνεμα του Θεο για τη ζω". σον αφορ στην ερμηνεα των "σκανδιναβικν" πινκων του, αναφρει: "Η ποψ μου εναι τι εντενει την ευπιστα στο οριακ σημεο να προτενει τι ο διος συνλαβε λες τις απεικονσεις καταρρακτν, χειμρρων κι ορμητικν ρευμτων και νεκρν δντρων ως οπτικς νουθεσες για τα θματα της παροδικτητας της ζως και της ματαιοδοξας".
     Οι πνακες του Ρουσντελ εναι διεσπαρμνοι σε συλλογς σε ολκληρο τον κσμο, σε συλλογς δημσιες και ιδιωτικς. Οι πλον αξιοσημεωτες συλλογς του βρσκονται στην Εθνικ Πινακοθκη Λονδνου, διαθτει 20 πνακς του, στο Ρικσμουζεουμ του μστερνταμ που διαθτει 16 πνακες και στο Μουσεο Ερμιτζ στην Αγα Πετροπολη, το οποο διαθτει 9. Στις ΗΠΑ το Μητροπολιτικ Μουσεο Τχνης στη Ν. Υρκη χει 5 πνακς του και το Μουσεο Γκεττ του Λος ντζελες χει 3. Σε ορισμνες περιπτσεις ργα του αλλζουν ιδιοκττη: Το 2014 ο Οκος Κρστι δημοπρτησε τον πνακα Αμμλοφοι Στη Παραλα στη Ν. Υρκη, επιτυγχνοντας τιμ 1.805.000 δολαρων. Απ τα διασωζμεν σχδι του, 140 εν συνλω, το Ρικσμουζεουμ, το Μουσεο Τιλερς του Χαρλεμ, η Kupferstich-Kabinett της Δρσδης και το Ερμιτζ εναι τα μουσεα με τις σημαντικτερες συλλογς. Τα σπνια χαρακτικ του εναι διεσπαρμνα ανμεσα σε ιδρματα: Καννα δε διαθτει αντυπο απ τα 13 χαρακτικ του. Απ τα 5 μοναδικ αντυπα (prints) το Βρετανικ Μουσεο διαθτει 2, σα κι η Αλμπερτνα στη Βιννη, εν το λλο βρσκεται στο μστερνταμ.
     Ο Ρουσντελ και το ργο του δεν θα πρπει να εξετζονται ξεχωριστ απ το γενικ πλασιο του πλοτου και των σημαντικν αλλαγν που γνανε κατ τη διρκεια της "Χρυσς ολλανδικς εποχς". Στη μελτη του περ της ολλανδικς τχνης και κουλτορας του 17ου αι. ο Βρεττανς ιστορικς Σιμον Σμα (Simon Schama) παρατηρε τι "ποτ δεν μπορε να υπερτονζεται τι η περοδος μεταξ 1550-1650, ταν ταν να καθοριστε η πολιτικ ταυττητα ενς ανεξρτητου ολλανδικο θνους, ταν επσης εποχ δραματικς φυσικς αλλοωσης του τοπου της". Η απεικνιση της Φσης απ τον Ρουσντελ κι η αναδυμενη ολλανδικ τεχνολογα χουνε περιληφθε σε αυτν. Ο καθηγητς του τμματος Ολλανδικν στο Πανεπιστμιο Χνκουκ Ξνων Σπουδν (Hankuk University of Foreign Studies) της Σεολ, Κρστοφερ Τζμπυ (Christopher Joby) τονε τοποθετε στο θρησκευτικ πλασιο του Καλβινισμο της Ολλανδικς Δημοκρατας. Αναφρει τι η τοπιογραφα συμμορφνεται με την απατηση του Καλβνου τι μνον ,τι εναι ορατ πρπει να απεικονζεται στη τχνη κι τι οι τοπιογραφες, πως αυτς του Ρουσντελ, χουν επιστημονολογικν αξα, που προσδδει περαιτρω υποστριξη για χρση στις Αναμορφωμνες Εκκλησες.
     Ο ιστορικς τχνης Γιορι Κουζνετσφ (Yuri Kuznetsov) τοποθετε τη τχνη του Ρουσντελ στο πλασιο του 80ετος πολμου. Οι Ολλανδο τοπιογρφοι "κλθηκαν να κνουν να πορτρατο της πατρδας τους, που κερδθηκε 2 φορς απ τον ολλανδικ λα, μια απναντι στη θλασσα κι αργτερα απ τους ξνους εισβολες". Ο Τζναθαν σραελ στη μελτη του για την Ολλανδικ Δημοκρατα αποκαλε τη περοδο μεταξ 1647-1672 ως τη 3η φση της ζωγραφικς της "Χρυσς ολλανδικς εποχς", που οι πλοσιοι μποροι θελαν μεγλους, πλοσιους κι εκλεπτυσμνους πνακες κι οι πολιτικο ηγτες γεμζανε τα δημαρχεα τους με μεγλα ργα που περιεχανε δημοκρατικ μηνματα. Επσης κι οι καθημερινο απλο νθρωποι της μεσαας ολλανδικς τξης αρχσανε 1η φορ, ν’ αγορζουν αντικεμενα τχνης, δημιουργντας κατ' αυτ τον τρπο μεγλη ζτηση για πνακες λων των ειδν. Στη ζτηση ανταποκρθηκαν οι τερστιες συντεχνες ζωγρφων.
     Οι "δσκαλοι" της ζωγραφικς στηναν εργαστρια για να παρξουνε γργορα μεγλους αριθμος πινκων. Υπ την καθηδγηση του "δασκλου", τα μλη του εργαστηρου ειδικεονταν σε τμματα ενς πνακα, πως οι ανθρπινες μορφς στα τοπα, τα κοστομια στα πορτρατα και τους ιστορικος πνακες. Οι δσκαλοι μερικς φορς πρσθεταν μερικς πινελις για να πιστοποιεται η αυθεντικτητα ενς ργου, που κατ το μεγαλτερο μρος του εχε δημιουργηθε απ μαθητς, στε να μεγιστοποιεται τσο η ταχτητα σο κι η τιμ του. Πολλο μποροι ργων τχνης οργνωναν παραγγελες εξ ονματος πατρνων, αλλ κι αγορζανε πνακες που εχανε δημιουργηθε χωρς παραγγελα, στε να διαθτουν απθεμα. Οι τοπιογρφοι δε στηρζονταν σε παραγγελες, πως γινταν με τους ζωγρφους λλων μορφν τχνης και μποροσαν τσι να δημιουργσουν απθεμα. Στη περπτωση του Ρουσντελ δεν εναι γνωστ αν δημιουργοσε απθεμα προς μεση πληση σε πελτες πωλοσε τα ργα του μσω εμπρων και τα δο. Οι ιστορικο τχνης γνωρζουν μια μνο παραγγελα, να ργο του πλοσιου κυβερντη (δημρχου) του μστερνταμ Κορνλις ντε Χρφ (Cornelis de Graeff), ζωγραφισμνο μαζ με τον Τμας ντε Κιζερ.
     Μχρις εδ ακοστηκαν σο πιο σφαιρικ γινταν, λες οι επσημες απψεις αν τους αινες και μλιστα απ ετικττες, χι ευκαταφρνητες, σον αφορ στη διαπιστευμνη τους ιδιτητα. Κριτικο τχνης ιστορικο τχνης, μελετητς τχνης και τα λοιπ. Καιρς να μιλσει και λγο νας σχετος σχετικ, αλλ διαθτων μια λογικ και που στηρζεται σε ,τι βλπει και νιθει. Ξεκιν με μια φρση που θα εκνευρσει μρος των αναγνωστν και ζητ συγγνμη. Αν πρω στη τχη ναν νθρωπο, που δεν χει ασχοληθε ποτ με σπορ και τονε βλω σε μια σχολ, να του διδξω απ τους καλλτερους ενς σπορ, μνο τη θεωρα, χωρς μως να τους επιτρψω να ασχοληθονε με το διο το σπορ, πιστεετε ποτ τι μπορονε να γνουν αυθεντες τσο στο διο το σπορ σο και σε τυχν κριτικ του; Εγ λω ξεκθαρα χι, χωρς μως ν' αποκλεω τη περπτωση κποιου στω κποιων, που να μπορονε να το καταφρουνε ντως. Στατιστικ μως εναι αμελητο και χριν της κουβντας μας δε θα το λβω υπψιν, κρατντας τη συντριπτικ πλειοψηφα. Τ θλω να πω μ' αυτ τη παραβολ; Μα εναι φυσικ, αν δεν πονσεις στο γρασδι, αν δεν ιδρσεις, αν δεν αγωνιστες, δεν μπορες να πισεις το σωστ ρυθμ ενς που το κνει και φυσικ μη χοντας αυτ την ανωτρω εμπειρα, δεν μπορες να μπεις στο μυαλ του και να πισεις το τι σκφτεται δημιουργντας παζοντας.
     Γνμη μου λοιπν εναι, στηριγμνος σε ,τι εδα -κι εδα πιστψτε με σε εξαιρετικν ανλυση- στους πνακες η εξς απλ: Παρατηρντας τα στοιχεα που μου εμφανζουν αυτο, διακρνω τη μανα στη λεπτομρεια, το ερος των τοπων, τη ποικιλα αυτν, την παντελ απουσα "κρυφν συμβολισμν", -τσι πως το εννοον οι κουλτουριρηδες, τουλχιστον- τη παρουσα προσπων σε πολλος, πρα πολλος απ' αυτος, πργμα ασυνθιστο για τοπιογρφους, αλλ λα τοτα σε δυσανλογη εμφνιση μεγθους σε σχση με τα "σταθερ" στοιχεα, βουν, ουρανς, δση, χω να σκεφτ την εξγηση αυτ. Ο νθρωπος που ζωγρφισε αυτος τους πνακες, τανε μεγαλωμνος σε σπτι με πολλ τομα, μεγλην οικογνεια, αλλ κι αντζηλα στη τχνη του. πρεπε λοιπν να τραβηχτε λιγκι μσα του, αλλ και παρλληλα να δσει ν εντοντερο στγμα στο χρο, απ τους λοιπος συγγενες. Βγκε ξω λοιπν τηρντας τη παρδοση τοπιογραφας, κλεστηκε στον εαυτ του παρατηρντας κι αυτ τον κανε να πρει αποστσεις απ να κσμο, που προφανς δεν του ρεσε. Θλησε λοιπν να δεξει αυτ την απσταση, αλλ με τρπο ντονο, ποικλλο, λεπτομερ, μορφα δομημνο -για να μην χουνε να λνε- κι λα αυτ σε κορυφαο βαθμ -για να βγω πνω στους συγγενες μου. Τυπικ λοιπν απομκρυνε τι τονε ξνιζε και περιγραψε να σωρ λλα μορφα πργματα σε τοτο τον κσμο. Ε λοιπν κνοντας αυτ, τσο καλ, τσο εμπνευσμνα και τσο πρωτοπρα, αυτομτως γνεσαι κποιος σπουδαος. Απλ δεν τανε;
     Αν προσξετε τις λεπτομρειες στις συνθσεις, την ομορφι των δασν, των ανεμμυλων, των καταρρακτν, των κστρων, των βουνν, των σχημτων του ουρανο, τα χρματα κι ο πντα λιγκι διαφορετικς τρπος του να τα αναμξει και θε θα υμνσετε και καλλιτχνη και τις επιλογς των. Οι νθρωποι μες στους πνακες εναι τσο μικρο κι απμακροι, παρλο που θεωρομε πως εναι η πιο τλεια δημιουργα του Θεο, που καθστανται, μηδαμινο, μπρος στα μεγαλεα της Φσης, της Ποησης των Εικνων, τον οργασμ των Χρωμτων, -της διας της Φσης, του διου του Θεο- αλλ και των ευρηματικν συνθσεων σε κθε ναν απ' αυτος!
     Σας ευχαριστ που με ανεχθκατε και την υπομον σας. Τελεωσα, με λνε Πτροκλο Χατζηαλεξνδρου και λατρεω τον Ρουσντααλ!

==================================


                                           Δοκμιο









































































































                                                  Ανεμμυλος












                                Θα Του 'Αμστερνταμ



                                                     
Αγρο



                                       
Εβρακ Κοιμητρι



                                         
Η Μεγλη Βαλανιδι



                                         
Ηλιλουστο Τοπο



                                                
Κυνγι



                           
Κστρο Του Μπεντχμ



                                      
Κστρο Μπεντχμ



         
Καταρρκτης Με Κστρο Χτισμνο Στο Βρχο



                                              
Μεγλο Δσος



                                 
'Αμστερνταμ: Πλατεα Νταμ



                                    
Τοπο Με Θα Το Χαρλεμ



                                 
Τοπο Με Κστρο & Να



                                                   
Γκρουβ



                                        
Τοπο Με Ποτμι



                                      
Χειμωνιτικο Τοπο



                                  
Χωρι Το Χειμνα



 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers