-


Dali &









/




 
 

 

Vasari

 

Vasari Giorgio (1511-1574) mannerism     

                                              Βιογραφικ

     Ιταλς ζωγρφος, αρχιτκτονας και (κυρως) βιογρφος. Γεννθηκε 30 Ιουλου 1511, στο Αρτζο της Τοσκνης, (Arezzo, Tuskany), γιος του αγγειοπλστη Αντνιο Βαζρι και της Μαντελνα Ττσι. Οι πληροφορες που διαθτουμε για την εκπαδευσ του προρχονται σχεδν αποκλειστικ απ την αυτοβιογραφα του  και μεγλωσε υπ τη κηδεμονα του ξαδρφου του Luca Signorelli. Τη περοδο 1520-1524 μαθτευσε κοντ στους Αντνιο ντα Σακνε και Τζοβνι Πολστρα (1465-1540), αποκτντας γνσεις λατινικν. Στα πρτα χρνια της ζως του εστλη να σπουδσει τχνη, στον Guglielmo Da Marsiglia, εξαρετο και ταλαντοχο καλλιτχνη των βιτρ.
     Στα 16 του, ο καρδινλιος της Κορτνα, Silvio Passerini (1470-1529) τονε στλνει στη Φλωρεντα και στον Πιριο Βαλερινο (1477-1558), που ταν επσης δσκαλος στην αυλ των Μεδκων κι απ κει να συνεχσει τις σπουδς του στον κκλο του Andrea Del Sarto και των μαθητν του, Rosso Fiorentino, Μπτσιο Μπαντινλλι Pontormo Jacopo. Εκε δεν περν απαρατρητο το ταλντο του και καταφρνει να συναντσει και να γνωριστε με το εδωλ του,  Michelangelo. To 1529 μαθτευσε στο εργαστριο του Ραφαλλο ντα Μπρσια, εν παρλληλα ξεκνησε να ασχολεται με τη χρυσοτεχνα, κτω απ την επβλεψη του Βιττριο Γκιμπρτι. Eπσης επισκπτεται τη Ρμη και μελετ τα ργα του Raphael κι λλων ιταλν καλλιτεχνν της στερης Αναγννησης. Πρασε τη πολυσχολη και παραγωγικ ζω του ως ζωγρφος μεταξ Φλωρεντας,  Ρμης, Αρτζο, Νπολη, αλλ κι λλων μεγλων πλεων. 
     Απ το καλοκαρι του 1532, πρσφερε τις υπηρεσες του ως ζωγρφος της αυλς των Μεδκων και ακολουθντας την επιθυμα του δοκα της Φλωρεντας Αλξανδρου για ργα οχρωσης της πλης, ο Βαζρι ξεκνησε να ασχολεται εντατικ με την αρχιτεκτονικ. Μετ τη δολοφονα του προσττη του το 1537, εγκατλειψε την αυλ των Μεδκων με σκοπ να εργαστε ως αυτνομος καλλιτχνης. Τα επμενα χρνια ολοκλρωσε ργα κατ παραγγελα, κυρως στη Φλωρεντα, στη Ρμη, και στη Νπολη. Απ το 1554 ταν υπεθυνος για την ανακανιση και διακσμηση του Παλτσο Βκιο στη Φλωρεντα, ργο που τον απασχλησε μχρι το 1572, μσα απ το οποο φρντισε να προβλει τη συμβολ της οικογνειας των Μεδκων στην αναγννηση των τεχνν.
     Αρκετο απ τους πνακες του Βαζρι, που θα χρησιμοποιονταν για διακοσμητικος σκοπος, ολοκληρθηκαν απ βοηθος του. Σε λη τη διρκεια της σταδιοδρομας του εχε την βοθεια πολυριθμων βοηθν, που συνβαλαν καθοριστικ στην ολοκλρωση των ργων του. Για την πλειοψηφα των πινκων και των νωπογραφιν του, ο διος ταν αποκλειστικ υπεθυνος για τα σχδι τους, τα οποα θεωροσε ως μρος της αληθινς δημιουργικς διαδικασας. Συνθιζε ακμα να επαναλαμβνει τις διες μορφς σε περισστερα ργα του, γεγονς που συνβαλε στην ικαντητ του να ολοκληρνει απαιτητικς παραγγελες σε σντομο χρονικ διστημα.
     Τη περοδο 1559-62, ανλαβε τις πιο σημαντικς παραγγελες για αρχιτεκτονικς κατασκευς. σως το σπουδαιτερο αρχιτεκτονικ ργο του, υπρξε η κατασκευ του παλατιο Ουφτσι, το οποο σχεδιστηκε αρχικ για τη στγαση δικαστικν γραφεων, σμβολο της πολιτικς εντητας που εχε διαμορφσει ο Κζιμο Α'. Τα πρτα σχδια για το παλτι χρονολογονται απ το 1559. Το 1561 ξεκνησε να εργζεται για την ανπλαση του κντρου της Πζας, κυρως ανακαινζοντας παλαιτερα παλτια της περιοχς. Σχεδασε επσης την εκκλησα του Αγου Στεφνου (1565-69) καθς και την εσωτερικ της διακσμηση, ζωγραφζοντας το ιερ της. Την δια περπου περοδο, ρχισε να ασχολεται με τη συγκντρωση πληροφοριν για τη δετερη κδοση των Βων, ο πρτος τμος της οποας τυπθηκε το 1564 για να ακολουθσει η κδοση ακμα δο τμων το 1568. Το Μιο του 1563 ταξδεψε στο Αρτσο, στην Κορτνα, στην Ασζη, στην Ανκνα και στη Βενετα, που συνντησε τον Τιτσινο, εν την νοιξη του 1566 επισκφτηκε πλεις της βρειας Ιταλας, συλλγοντας στοιχεα και πηγς.
     Το Φλεβρη του 1570 επισκφτηκε τη Ρμη για να επιθεωρσει τρα παρεκκλσια στο Βατικαν, τα οποα ανλαβε να διακοσμσει με παραγγελιοδτη τον Ππα Πο Ε, ξεκινντας τις εργασες για το ργο το Δεκμβρη του διου τους. Οι νωπογραφες ολοκληρθηκαν σε μεγλο βαθμ απ συνεργτες του. πως ο Αλεσντρο Φι, εν ο διος φιλοτχνησε επιμελς το ιερ για κθε παρεκκλσι. Τον επμενο χρνο ανακηρχθηκε ιππτης απ τον Ππα κι επστρεψε στη Φλωρεντα που παρλληλα με τις εργασες για το Παλτσο Βκιο, ανλαβε τη διακσμηση του καθεδρικο ναο της πλης, ργο που μεινε μως ημιτελς εξαιτας του θαντου του.
     τανε πργματι νας θαυμσιος impressario παρ ζωγρφος ο διος κι σως λγω της προσφορς του σε αυτ τον τομα μεινε γνωστς, παρλο που συνθως οι αρχιτκτονες τοποθετον πολ ψηλτερα της ζωγραφικς τη τχνη τους. Τα κρια ργα ζωγραφικς του εναι στη Φλωρεντα (νωπογραφες στο Palazzo Vecchio και στις στος) και τη Ρμη (Sala Regia στο Βατικαν κι η αποκαλομενη νωπογραφα 100 ημερν στη Cancellaria) καθς επσης και στο σπτι του στο Αρτζο, που εναι τρα μουσεο.
     Σημαντικ ργα του ταν η "'Αμωμος Σλληψη" κι οι "Αλληγορες", που υμνον τη μεγαλειτητα των Δουκν των Μεδκων. Σαν ζωγρφος, ταν απ τους πιο παραγωγικος, σον αφορ στη διακσμηση, καλλιτχνες της εποχς του. Τρα πια μως δε θεωρεται πως αντιπροσωπεει τσο τη τεχνοτροπα του αλλ δχεται επιδρσεις κι απ τη κλασικ αναγεννησιακ περοδο. Σαν αρχιτκτονας χει αφσει καλτερη φμη, ειδικ για το σημαντικτερο ργο του, τη διακσμηση του Παλτσο Ουφτσι (Pallaccho Uffici), στη Φλωρεντα. Σχεδασε και διακσμησεν επσης και το σπτι του στο Αρτζο.  Εκτς μως αυτν, ταν επσης κι ο πρτος σημαντικς συλλκτης των σχεδων, που χρησιμοποιθηκαν μερικς σαν ερευνητικ υλικ για τις βιογραφες του και για τη διορατικτητα που δωσαν στη δημιουργικ διαδικασα.
     Οι δραστηριτητες του ως ζωγρφου κι αρχιτκτονα χουν επισκιαστε εντελς απ το ρλο του ως ο σημαντικτερος λων των καλλιτεχνικν βιογρφων. Το μεγλο βιβλο του, γενικ καλομενο "Βοι Των Καλλιτεχνν", εναι χι μνο η θεμελιδης πηγ πληροφοριν για την ιταλικ τχνη της αναγννησης, αλλ κι να βασικ γγραφο και για τα μετπειτα χρνια ως και σμερα. (Το βιβλο δημοσιεθηκε αρχικ το 1550 ως "Le Vite De' Più Eccelenti Architetti, Pittori & Scultori Italiani" - "Βοι Tων Διαπρεπστερων Ιταλν Αρχιτεκτνων, Ζωγρφων & Γλυπτν". Το 1568 ξαναδημοσευσε το βιβλο, αλλ τοτη τη φορ οι ζωγρφοι αναφρονται πρτοι). Το ργο του ταν αφιερωμνο στον Κζιμο Α' των Μεδκων κι η 1η κδοσ του δημοσιετηκε σε 2 τμους με συνολικ περισστερες απ χλιες σελδες.  Δεν περιορστηκε στην εξιστρηση της ζως των καλλιτεχνν αλλ προχρησε σε μα κριτικ θερηση της εξλιξης των τεχνοτροπιν και του φους που επβαλαν.
     Σχετικ με τις πηγς που χρησιμοποησε για τη συγγραφ της πρτης κδοσης, διαθτουμε λγες πληροφορες. Ο διος αναφρεται σε κεμενα του Βιτροβιου, σε αρχιτεκτονικς πραγματεες των Αλμπρτι και Σεμπαστινο Σρλιο, στα κεμενα του Λορντζο Γκιμπρτι (Commentari) καθς και σε λλα γραπτ του Ραφαλ και του Ντομνικο Τζιιρλαντιο  (σημειωτον πως αυτς ταν ο δσκαλος του Μικελντζελο) τα οποα μως δεν χουν καθοριστε. Ανμεσα σε λλα ργα που βρσκονταν στη διθεσ του Βαζρι, περιλαμβνονται ο οδηγς του Φραντσσκο Αλμπερτνι για την πλη της Φλωρεντας, η αλληλογραφα του Πιτρο Αρετνο κι λλες αννυμες πηγς.
     Μα 2η εμπλουτισμνη κδοση του ργου ολοκληρθηκε το 1568 και αυτ αποτλεσε τη βση λων των μελλοντικν εκδσεων και μεταφρσεων. Εκδθηκε σε 3 τμους, σημαντικ πιο εκτεταμνη απ τη 1η, περιχοντας περισστερες απ 1500 σελδες και περπου 30 νες βιογραφες. Η 2η κδοση ανφερε επσης πρσθετες πηγς, μεταξ αυτν τα ιστορικ ργα του Παλου Δικονου (π. 720-799), τα χρονικ των Τζοβνι & Ματο Βιλνι, καθς και τη προσωπικ του αλληλογραφα. Σημαντικ συμβολ σ' αυτ την αναθεωρημνη κι εμπλουτισμνη κδοση εχε κι ο Βιτσντζο Μποργκνι, που τονε συμβολευσε να μη περιοριστε σε βιογραφικς πληροφορες για κθε καλλιτχνη, αλλ να εστισει στο ργο και την αξα του.
     Η κδοσ του ργου θεωρθηκε πολ σημαντικ στο σνολο της Ευρπης προκαλντας τσο τον κριτο θαυμασμ σο και την περιφρνηση τα δυσμεν σχλια απ λλους καλλιτχνες της εποχς, μεταξ αυτν κι ο Ελ Γκρκο που διαφνησε με αρκετς απ τις κριτικς τοποθετσεις του, χρησιμοποιντας ιδιατερα υποτιμητικος χαρακτηρισμος. Οι παρατηρσεις του απηχοσαν τις απψεις ενς ευρτερου καλλιτεχνικο κσμου του 16ου αι., καθς χουν διασωθε κι λλα σχλια καλλιτεχνν και φιλτεχνων με ανλογο περιεχμενο.
     γραψεν επσης για την επικρατοσα φιλοσοφα κι ιστορα της τχνης. Θερησε τι η τχνη εναι το 1ο στδιο μμησης της φσης κι τι η προδος στη ζωγραφικ οφελεται στη τελειοποηση των μσων της. Δχτηκε τη πεποθηση του Ιταλικο Ανθρωπισμο τι αυτ εχανε λβει υψηλ εππεδο τελειτητας στη Κλασικ Αρχαιτητα, απ την οποα η τχνη εχε περσει μσω μιας περιδου πτσης κατ τον Μεσαωνα, αναβιθηκε και τθηκε ακμα μια φορ στην αληθιν πορεα της απ τον Giotto. Το κριο θμα της 1ης κδοσης του βιβλου του ταν να τεθε η αναγννηση των τεχνν στη Τοσκνη απ τους, Giotto και Cimabue, η σταθερ προδος στα χρια καλλιτεχνν πως Ghiberti, Brunelleschi και Donatello και το αποκορφωμ του με τους, LeonardoRaphael και προ πντων τον Michelangelo, που κατ τον Βασρι, ταν μοναδικο (η κδοση συμπεριλαμβνει κι απολογισμος διφορων μεταγενστερων καλλιτεχνν, καθς επσης και την αυτοβιογραφα του).



     Αν κι η κατθεση του χει αμφισβητηθε συχν σε ιδιατερα σημεα (δετε π.χ. Andrea Del Castagno κι Andrea Del Sarto), συγκντρωσε μαζ, για πρτη και σοβαρ φυσικ φορ, τερστιο μρος ανεκτμητων πληροφοριν και τις παρουσασε με ζωηρν φος, πλρες αξιοσημεωτων ανκδοτων συμβντων. Επιπλον, οι ποιοτικς κριτικς του χουν αντξει γενικ στο χρνο. Το βιβλο του γινε πρτυπο για τους καλλιτεχνικος βιογρφους σ' λλες χρες, πως των, Van Mander στην Ολλανδα, Palomino στην Ισπανα και Sandrart στη Γερμανα. Περιεχε να προομιο, μα εισαγωγ στην αρχιτεκτονικ, τη γλυπτικ και τη ζωγραφικ, καθς και τρα κρια μρη με τις βιογραφες συνολικ 133 καλλιτεχνν.
     Τα υπλοιπα γραπτ κεμεν του θεωρονται μικρτερης αξας, ωστσο παρχουν αρκετς πληροφορες σχετικ με το ργο του διου, ειδικτερα η αλληλογραφα του, τμματα της οποας εμφανζουν αξιλογες λογοτεχνικς αρετς, ωστσο κατ το μεγαλτερο ποσοστ δεν χει διασωθε.
     Τελικ απλαυσε εν ζω τη μεγλη του φμη κι εχε τη τχη να φτιξει το σπτι του στο Αρτζο, τσι καταπς θελε το 1547, σχεδιζοντας και διακοσμντας ο διος τους τοχους και τους χρους του, ξοδεοντας πρα πολλ χρματα, χρνο, κπο και προσωπικν εργασα. Τλος, το 1563 βοθησε στην δρυση της Ακαδημας Καλν Τεχνν Φλωρεντας, με κορυφαους εκε τον Μιχαλ 'Αγγελο και τον Μεγλο Δοκα των Μεδκων κι ακμα λλους 36 μεγλους καλλιτχνες της εποχς που εκλχτηκαν ως μλη. Την επμενη χρονι, ο θνατος του ειδλου του, τονε θλβει κι αναλαμβνει να στσει να μνημεο προς τιμ του.
     Ο Τζρτζιο Βασρι πθανε αργτερα, στις 27 Ιουνου 1574 στη Φλωρεντα, σ' ηλικα 63 ετν ετν.

  Σημ δικ μου: Επλεξα να βλω τον μεγλο αυτ καλλιτχνη στη Γλυπτικ και για τη σπουδαιτερη εργασα του στην Αρχιτεκτονικ -πως χω δηλσει στνοντας τοτη τη κατηγορα, εδ θα μπανουν οι Γλπτες κι οι Αρχιτκτονες- αλλ και για την ακμα πιο σπουδαα και μνημειακ δουλει του στον χρο της γνωριμας εμν των μεταγενστερων, με κενα τα ιερ τρατα λων των τεχνν, που δεν εναι λλη απ τις βιογραφες και τις κριτικς μελτες του γενικ. Μια εργασα που αναγκαστικ τθεται πνω και πρα απ τις διες αυτς τις τχνες. Τλος, λλος νας λγος εναι που θλω να κρατσω χρια τη μεγλη τοτη φυσιογνωμα κι εδ ακμα εναι ο χρος πιο κενς. Υπσχομαι -χι, δεσμεομαι εναι η πιο σωστ λξη- πντως στο μλλον, ταν πρκειται να βλω κποιους μεγλους καλλιτχνες της εποχς του Βασρι και πσω, να το κνω χρησιμοποιντας το βιβλο του, για τα βιογραφικ τους στοιχεα. Π. Χ.
-------------------------------------------------------------------------------------------

 Αυτοπροσωπογραφα


 Αυτοπροσωπογραφα


 Αλληγ. Αμμου Σλληψης


 Αβραμ & 3 'Αγγελοι


 Αποκαθλωση


 Ενταφιασμς



                     Λορντζο Ο Μεγαλοπρεπς



                              Τοιχογραφα Στο Ντουμο (λεπτομρεια)



                    Μνημεο Μιχαλ Αγγλου


 Προσκνημα


 Προφτης Ελισ


 'Απιστος Θωμς


 Λιθοβολισμς Αγου Στεφνου



       Ακρωτηριασμς Ουρανο Απ Κρνο (λεπτομρεια Παλτσο)



            Μαρτυρα Του Αγου Σιγισμονδου

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers