-


Dali &








-

/




 
 

 

: ':

 

                             Μια Μαρη Αφροδτη Με Μια Τερστια Ολχρυση Καρδι

                                     
                                                        ...και μια τερστια αγκαλι, επσης!!!

     Εναι 3 του Μη 1906 και στο μαιευτριο της πλης Σεν Λοις του Μισορι, ρχεται μια μαυρολα, η Κρι Μακντναλντ,  -πργμα τοπο για τα δεδομνα της εποχς, καθς αυτ το νοσοκομεο ταν αποκλειστικ για λευκος, κι χει σημασα που το τονζω αυτ και θα δετε παρακτω το γιατ-,  και τη δχονται! Εκε, λγες μρες μετ, φρνει στον κσμο να κοριτσκι, στις 3 Ιουνου,. Η Κρι εχε γεννηθε στο Λιτλ Ροκ του ρκανσο το 1886 με γονες,  τον Ρτσαρντ και την Ελβρα Μακντναλντ, οτινες τανε κι οι δυο πρην σκλβοι απ την Αφρικ. Στις 17 του διου μνα, λοιπν, παρνει εξιτριο με τη μικρ της και πατρας δηλνεται ο,  επσης μαρος ντι Κρσον, που τανε ταρι της στις μουσικς τους περιπλανσεις στο βαριετ και ντρμερ. Το κοριτσκι το ονμασε Φρντα Τζτζεφιν, και κρατντας το επθετο της, Μακντναλντ. Η Κρι κι ο ντι εχαν να μουσικοχορευτικ νομερο μαζ και παζαν που βρσκανε δουλει, για τα προς το ζην. ταν η μικρ Φρντα γινε 1τους, τη παρνανε μαζ τους περιστασιακ, κατ τη διρκεια του φινλε τους, στη σκην. τσι ταν εξοικειωμνη με τη σκηνικ παρουσα και τχνη, απ μικρ, καθς κι η γειτονι τανε καλλιτεχνικ και πολλ σπτια εκε στεγζανε θατρα και στοντιο κινηματογραφικ. Αυτ η γειτονι εναι κενη που λγεται Jazzland, Booker T. Washington, & Comet Theatres.
     Η μικρ Φρντα, λοιπν, ζησε τα παιδικ της χρνια στην 212 Targee Street (γνωστ επσης κι ως Johnson Street) στη Mill Creek Valley, μικτς ρτσας, φτωχικ συνοικα του Σεντ Λοις, κοντ στο Union Station, αποτελομενη κυρως απ σπτια με ενοικιαζμενα δωμτια χαμηλο κστους, μπορντλα και μικρ διαμερσματα, χωρς εσωτερικν υδραυλικ εγκατσταση. Η οδς λοιπν που ζουσε η μικρ Φρντα εχεν δη αποκτσει κακ φμη, ταν τον Οκτβρη του 1899, απ μια 22χρονη πρνη, τη Φρνκι Μπηκερ που ταν ανακλυψε τον εραστ-προαγωγ της Αλ Μπριτ (πηγς τον αναφρουν λλοτε λλεν κι λλοτε λμπερτ) με μιαν λλη γυνακα, την λις Μπλι (πηγς την αναφρουν επσης Νλι Μπλι, λις Πριορ και Νλι Πριορ), τονε πυροβλησε στη κοιλιακ χρα τραυματζοντς τονε θανσιμα. Το γεγονς αυτ απεικονστηκε την δια χρονι σε μια μπαλντα, απ τον εξαρετο τραγουδοποι της εποχς, Μπιλ Ντολι κι αργτερα διασκευστηκε στο κλασικ μπλουζ, «Φρνκι & Τζνι», αλλ κι ο νομπελστας πλον, Μπομπ Ντλαν, το καμε δικ του, σε μια διασκευ που την ονμασε «Φρνκι & λμπερτ».
     Πντα φτωχικ ντυμνη και μονμως πεινασμνη, ως παιδ, δεν ργησε ν’ αναπτξει τη μαγκι και την εξυπνδα του δρμου, παζοντας κοντ στις ργιες του Union Station. Εχεν υποτυπδη εκπαδευση κι ακολοθησε μνο μχρι τη 5η τξη, το Lincoln Elementary School. Η μητρα της παντρετηκε τον ευγενικ μα μονμως νεργο ρθουρ Μρτιν, με τον οποον απκτησε να γιο και δυο κρες. γινε και πλστρα, για να τα βγζουνε πρα κι η Φρντα στα 8 της ρχισε να δουλεει σαν εσωτερικ βοηθς στο σπτι μιας λευκς οικογνειας στο Σεντ Λοις. Εκε, μια γυνακα της καψε τα χρια, για να τη τιμωρσει, επειδ ριξε πολ σαπονι στο πλυντριο. ζησεν επσης σα παιδ του δρμου, στις φτωχογειτονις του Σεντ Λοις, κοιμτανε σε χαρτκουτα, ψχνοντας για φαγητ στους κδους σκουπιδιν και παρλληλα, κανε χορευτικ νομερα στην κρη του δρμου, για να ζει. Στα 13 της εργστηκε σερβιτρα στο Old Chauffeur's Club στο 3133 της Pine Street. Σε κενο το κλαμπ τανε που γνρισε τον Γουλι Γουλς και τονε παντρετηκε την δια χρονι. Ο γμος ωστσο, δε κρτησε πολ, οτε χρνο. Τονε παρτησε για να ενταχθε σε μια νγρικη μπντα βαριετ. Πρπει να τονσω εδ, πως μεσοσης της εφηβεας της, αλλ κι αργτερα, η μνα της δεν θελε ν’ ασχοληθε με τα του βαριετ κι λα τα συμπαρομαρτοντα, μα τελικ του κκου. Η μικρ κανε αυτ που θελε κι ας θελε να ‘χει μια καλ σχση με τη μητρα της. Στα 15 της (1921) αποφασζει να κνει να 2ο γμο, με τον Γουλι Μπηκερ, αυτ τη φορ και πλι η μνα προσπθησε να σταθε εμπδιο, εις μτην επσης. Και παρ το γεγονς πως τονε παρτησε κι αυτν, ταν η μπντα της πτυχε μια περιοδεα στη Να Υρκη, (1925), κι ταν ας πομε, να πρτο ξεκνημα της μετπειτα πετυχημνης καριρας της, ταν ρχισε να χει επιτυχες στις παραστσεις της. τανε σγουρα εκε που αποφσισε να κρατσει το επθετο του τως συζγου και να στσει το καλλιτεχνικ της ψευδνυμο, που κρτησε ως το τλος της: Τζζεφιν Μπηκερ.
     ταν επστρεψε απ τη περιοδεα γεμτη δρα, για τη μνα και για τη μικρ ετεροθαλ αδελφ της, πστεψε πως τσι θα κρδιζε λιγκι την ενοι της, αλλ τελικ αυτ αποδεχτηκε πιο δσκολο απ’ σο πστευε. τσι, πνω σ’ αυτ τη φση, αποφσισε να κνει να ταξδι στη Γαλλα.
     Tα νομερα που παρουσαζε στη γωνι του δρμου, ρχισαν να τραβνε τη προσοχ, με αποτλεσμα να ‘χει προσληφθε για τη χορωδα του Σεντ Λοις στα 15 της. ταν πγε στη Να Υρκη, βρθηκε στην Αναγννηση του Χρλεμ, που γιντανε στη χορωδα του Plantation Club, το 1921,  με τερστια επιτυχα, καθς επσης και στις επιθεωρσεις του Broadway Shuffle, μαζ με την Adelaide Hall & The Chocolate Dandies (1924) και παρουσιαζταν ως η τελευταα χορετρια στη σειρ. Παραδοσιακ, κενη η χορετρια χει κωμικ ρλο και προσποιεται ,τι προσπαθε να θυμηθε τα βματα, τι τχα, τα ‘χει ξεχσει, τσι στε ασκε τα χορευτικ της βματα, με φιγορες πιο αστεες μεν, αλλ πιο δσκολες και πολυπλοκτερες. Κι η Τζοτζεφν ταν η καλτερα αμειβμενη χορετρια κενης της ομδας, δη, απ τα 18 της.
     Η να καριρα της αρχζει πλον, κνοντας παραστσεις “blackface” (εναι ταν νας καλλιτχνης, ντας μη μαρος, μακιγιρεται σαν ττοιος χοντας φυσικ κποιο λγο. Αυτς οι παραστσεις εχανε πολ μεγλη επιτυχα και μεγλη διδοση στις ΗΠΑ, και χρονολογονται απ το 1830. Αξζει εδ να πω, κτι που δεν χω αναφρει ακμα: Η Τζοτζεφν Μπηκερ τανε κρεολ, ρα λοιπν πρεπε να βαφτε, για να δεχνει μαρη), σε διφορα κλαμπ κι αυτ ακριβς τανε που εξργιζε ακμα πιτερο τη μνα της. Αλλ αυτς ακριβς οι παραστσεις, τανε που στελανε τη Τζτζεφιν στη Γαλλα, εκε που ζησε λη την υπλοιπη ζω της, εκε που χτισε λθο-λθο, τη τερστια καριρα της, εκε που δωσε και τη ψυχ της ακμα… αλλ προτρχω. Αυτ θα τα δομε σιγ-σιγ και μαζ.

         
                                                Σκρτσο, χορς μπαννα (Wild Dance) Νο 1

     Στη Γαλλα φτασε με πλοο, με λα τα πανι της φουσκωμνα κι λες τις ελπδες της, για μια πετυχημνη καριρα, και το ημερολγιο δειχνε 2 Οκτβρη 1925 κι η κοπλα μας τανε πλον 19 ετν. Σχεδν αμσως ξεκνησε με το La Revue Nègre, στο Τhéâtre des Champs-Élysées. Εκε, πτυχε μια μικρ επιτυχα, εμφανιζμενη σχεδν γυμν, σ’ ναν ερωτικ χορ. Ακουλοθησε μια περιοδεα στην Ευρπη, πολ επιτυχημνη, κι τσι σπζει το συμβλαιο της, επιστρφει στο Παρσι, για να χορψει στο Φολ-Μπερζρ (Folies Bergère), που, εκτς απ την απαρχ της μεγλης της επιτυχας, εχεν δη καθορσει και πολ υψηλ στνταρντς, για λους τους μελλοντικος καλλιτχνες, αλλ και τα νομερ τους. Εκε, στο Φολ, το 1925, ετοιμζει και παρουσιζει να μοναδικς ομορφις κι εξυπνδας, νομερο, με ττλο "Danse Sauvage" («γριος Χορς»), λγο κωμικ, λγο ερωτικ, λγο ευρηματικ, λγο πανμορφο, λγο χαριτωμνο, με μια κουβντα, αυτ το νομερο την εκτξευσε ψηλ, πολ ψηλ. Το δε κοστομι που χρησιμοποησε για να το παρουσισει, μεινε κλασσικ: τανε μια απλ, περτεχνα δεμνη ζνη, απ… μπαννες, σα που καλπτανε το υπροχο μιγδικο κορμ της! Η τερστια επιτυχα αυτο του χορο, τυχε να συμπσει με την Exposition des Arts Décoratifs, η οποα μλιστα γννησε τον ρο, Αρτ Ντεκ, αλλ και παρλληλα μιαν αναγνριση στο ενδιαφρον της τχνης και σε μη δυτικς μορφς, συμπεριλαμβανομνης και της Αφρικς. Η Τζτζεφιν αντιπροσπευε μια πτυχν αυτς της μδας της τχνης. Κι εκενη, για να μη χαλσει το χατρι στο κοιν, αλλ και να συντηρσει τη νεοαποκτηθεσα φμη της, ρχισε να κυκλοφορε με κατοικδιο μια τστα, τη "Chiquita", στην οποαν εχε φορσει να διαμαντνιο κολρο. Η τστα συχν ξφευγε κι σπερνε τον τρμο στους μουσικος, προσθτοντας μως εν ακμα στοιχεο ενθουσιαστικο παραληρματος στο κοιν. Δε χρειστηκε πολ, σε λγο διστημα ταν η πιο επιτυχημνη αμερικανδα περφρμερ, που κανε καριρα στη Γαλλα κι ο μγας και τρανς ρνεστ Χεμινγουη, που κενο τον καιρ ταν εκε, δλωσε πως ταν η «πιο εντυπωσιακ γυνακα που εδε ποτ»! Να προσθσω πως το κοιν που τη λτρεψε τη προσφωνοσε με… «παρατσοκλια» και θα σας τα αναφρω: «Μαρη Πρλα», «Μπροντζινη Αφροδτη» , «Κρεολ Θε»!

                                   
                                   Σκρτσο, χορς μπαννα, (Wild Dance) Νο 2

     κανε 3 ταινες που μως κνανε μεγλην επιτυχα μνο στην Ευρπη: «Η Σειρνα Των Τροπικν», βουβ, το 1927,  «Ζουζο» το 1934 και «Πριγκπισσα Ταμ-Ταμ» το 1935 και τλος πρωταγωνστησε στο «Fausse Alerte» το 1940. Το 1931 πτυχε δινα με την ερμηνεα της στο τραγοδι "J'ai deux amours". Πρπει να πω πως στην αρχ της παρουσας και της επιτυχας της στο Παρσι, γνρισε να Σιτσιλινο, τον Giuseppe Pepito Abatino, πρην λιθοξο τεχντη, ξπνιο και καταφερτζ κι φησε να τη πεσει, να διαχειρζεται αυτς τα οικονομικ και καλλιτεχνικ της, σαν ατζντης να πρμμα ας πομε. Ββαια την πεισε ευκολτερα καθς τανε κι εραστς της και προσπθησε να τη πεσει να τονε παντρευτε, αλλ’ αυτ δε γιντανε, γιατ εκενη ταν ακμα παντρεμμνη με τον Μπηκερ. Θα νομσετε πως πγε να της τα… φει, αλλ χι, τουναντον. Υπ τη καθοδγησ του, μεταμορφθηκε κυριολεκτικ και μεταφορικ. Η στση της, οι εκφνσεις της, οι εμφανσεις, οι επιλογς κι η δημσια στση της, λα! Το 1934 πτυχε ρλο σε μιαν περα του Jacques Offenbach, τη «La Creole», που κανε πρεμιρα το Δεκμβρη και κρτησε 6 ολκερους μνες, στο Τhéâtre Marigny στα Ηλσια Πεδα, του Παρισιο. Για τις ανγκες της παρστασης, παρακολοθησε μαθματα φωνητικς. Σμφωνα με τη Σρλεη Μπσι (η Shirley Bassey την αναφρει σα μια πηγν μπνευσης για την δια) που μας λει:

   «Ξεκνησε σα μια μικρ γρια εξωτικ χορετρια με μιαν αξιοπρεπ φωνολα  κι φτασε τελικ να γνει… 'la grande diva magnifique' (η μεγλη κι υπροχη ντβα). Κι ορκζομαι  στη ζω μου λη δεν χω δει και πιθανν δε θα δω ξαν, ττοια θαυμσια τραγουδστρια και  χορετρια και  περφρμερ»!

     Παρ τη δημοφιλα της στη Γαλλα, η Τζτζεφιν, ποτ δε κατφερε το διο και στη πατρδα της, την Αμερικ. Το στρο της εξακλουθησε να μεγαλνει και το 1936 προσπθησε να αναβισει το «Ziegfeld Follies» στο Broadway, ωστσο δε πτυχε τις αναμενμενες εισπρξεις κι τσι αντικαταστθηκε απ τη Gypsy Rose Lee (8/1/1911-26/4/1970 πολ δημοφιλς χορετρια και περφρμερ Αμερικνα και μητρα του ρικ Λι Πρμιγκερ, του σκηνοθτη). Το περιοδικ ΤΙΜΕ γραψε: «Νγρα υπηρτρια, της οποας ο χορς και το τραγοδι, μπορον να βρεθον νετα παντο, εκτς απ το Παρσι», εν λλοι κριτικο ανφεραν πως η φων της τανε πολ… λεπτ, ταν σαν να νανκι που προσπαθε να γεμσει το θατρο Winter Garden. Η Τζτζεφιν επστρεψε στην Ευρπη, βαθι πληγωμνη. Αυτς ταν νας ακμα λγος στο να πολιτογραφηθε αργτερα Γαλλδα, εγκαταλεποντας την αμερικανικ της υπηκοτητα.
     Πργματι, την αμσως επμενη χρονι, το 1937, παντρεεται το Γλλο Jean Lion στη πλη της Crèvecoeur-le-Grand, σε να γμο που προδρευσε ο δμαρχος, Jammy Schmidt, και γνεται Γαλλδα υπκοος. Τον Σεπτμβρη του 1939, ταν οι Γλλοι κηρξανε τον πλεμο στους Γερμανος σαν αντποινα που εισβλλανε στη Πολωνα, η Τζοτζεφν εχεν δη προσληφθε στο Deuxième Bureau, French military intelligence, ως «αξιτιμος παρατηρητς». δωσε πολτιμες πληροφορες, που ‘χε συγκεντρσει απ τις συναντσεις της με Γερμανος αξιωματικος. Ειδικετηκε σε συγκεντρσεις σε πρεσβεες κι υπουργεα και με τη γοητεα της κατφερνε να συγκεντρνει κι λλες. ταν μως οι Γερμανο μπκανε στη Γαλλα, εκενη εγκατλειψε το Παρσι και πγε στο σπτι που ‘χεν αποκτσει δη, απ τη δουλει της, το Château des Milandes, στη Ντια Γαλλα. Εκε συνχισε την αντιστασιακ της δρση, παρχοντας κθε δυνατ βοθεια αλλ και στγη, σε κθε πατριτη που το χρειαζταν, ακμα κι ο διος ο Charles de Gaulle!

         
                                           Αφσα για παρσταση της στο Καζιν Ρουαγιλ

     Σαν καλλιτχνις που ταν, εχε κθε δικαιολογα για να ταξιδεει σ’ λη την Ευρπη κι ιδιατερα τις ουδτερες χρες, πως η Πορτογαλλα αλλ και μερικς της Ντιας Αμερικς. Στην επιστροφ της πντα φερνε μτσο πληροφορες πολτιμες για τις διαβιβσεις για το πρασμα στην Αγγλα, για αεροδρμια, λιμνια και τις γερμανικς συγκεντρσεις στρατευμτων στη Δυτικ Γαλλα. Σημεισεις πολλς και πολλκις, γραφτκανε πνω στις παρτιτορες της Τζοτζεφν (τρα που ‘ναι πια Γαλλδα, λλαξα τη θση του τνου απ το Τζ- στο –φν, με την δει σας φυσικ), με ειδικ αρατο μελνι. Αργτερα, το 1941, αυτ κι ο περγυρς της, πγανε στις γαλλικς αποικες, στη Βρεια Αφρικ. Ο λγος που επικαλστηκε για το ταξδι, τανε πως γινε για ν’ αναρρσει απ διπλ περιπνευμονα –και καλ- που τη ταλαιπωροσε. Ο πραγματικς μως λγος τανε πως πρεπε να συνεχσει να βοηθ την Αντσταση. Απ το Μαρκο κανε περιοδεες στην Ισπανα, μ’ να σωρ πληροφορες μικροκρυπτογραφημνες και κρυμμνες μες στο εσρρουχ της, βασιζμενη στη διασημτητ της και στη διακριτικτητα που την ακολουθε, στε να μη της γνει τσον ενδελεχς λεγχος απ τις αρχς. Γνεται φλη με τον Πασσ του Μαρακς, που τη βοθησε πολ με κθε τρπο και σε κθε τι που χρειστηκε, ακμα και μετ απ μιαν ακμα αποβολ που παθε, -μια ακμα απ πολλς στη μχρι ττε ζω της. Αυτ μως εδ τανε πολ κακ αποβολ, ( μπως... και κακς που το λω τρα: σως τανε τελικ πολ καλ), γιατ της φησε μια τρομερ κι επμονη λομωξη μσα της, τσο που χρειστηκε επειγντως υστερεκτομ! Κι αυτ σμανε το τλος σον αφορ τις πμπολλες προσπθεις της να γνει «φυσικ» μητρα, -αλλ δε τη πτησεν μως, ευτυχς. Αυτ η λομωξη δημιοργησε και μια μλυνση, κι πειτα περιτοντιδα κι πειτα και σηψαιμα. Ευτυχς για λους μας κι λο τον κσμο, δε πθανε. Βλπετε η μορα της τηνε προριζε για μεγαλτερα πρματα κι ακμα εχε πολλ να κνει! ταν αννηψε, παλι μου τχνη κσκινο: πλι περιοδεες! Ξεκνησε για να διασκεδσει Βρετανος, Γλλους κι Αμερικανος στρατιτες στη Βρεια Αφρικ. Η Ελεθερη Γαλλα δεν εχεν οργανωμνο δκτυο για τους στρατιτες της κι τσι η Τζοτζεφν κι οι συνεργτες της ανλαβαν να τ’ οργανσουν αυτο. Επτρεπαν και σε πολτες την εσοδο και δε χρενανε γι’ αυτ, τποτα. Σε ταξδι στο Κιρο της  Αιγπτου, αρνθηκε στο βασιλι Φαροκ τη παρστασ της, γιατ η χρα του δεν εχεν αναγνωρσει την Ελεθερη Γαλλα κι αντ’ αυτο εξακολουθοσε να  παραμνει ουδτερη. Ωστσο δχτηκε να τραγουδσει, στην δια πλη, σε μια γιορτ προς τιμν των νων δεσμν μεταξ της Ελεθερης Γαλλας και της Αιγπτου. Μλιστα, ζτησε απ τον διο τον Φαροκ να ηγηθε, προσφροντς του τσι μιαν ευκαιρα να εξιλεωθε και να προσεγγσει καλτερα τη σωστ παρταξη. Μετ τον πλεμο, για λη αυτ τη δρση της, πρε τον «Croix de guerre» & τη «Rosette de la Résistance» και χρστηκε Ιππτης Της Λεγνας Της Τιμς, απ τον διο τον Σαρλ Ντε Γκωλ! Εν τω μεταξ, ο γμος της με τον συνθτη και διευθυντ ορχστρας Jo Bouillon τελεινει κι αυτ εχε σαν αποτλεσμα να χσει το σπτι στη Ντια Γαλλα, αλλ σε αυτ θα επανλθω αργτερα, τρα πμε με τη χρονικ ρο των καλλιτεχνικν της.
     Το 1949 το κοιν ανακαλπτει ξαν τη χαμνη του περφρμερ, τις επιστρφει δριμτερη στο Φολ Μπερζρ μ’ να νο θραμβο, που ενισχεται ακμα πιτερο, απ τη φμη της σαν ηρωδα του πολμου κι αναγνριση της ευγνωμοσνης του κοινο, που πια δε τη θεωρε μια ξνη, αλλ σαν να δικ του νθρωπο. Η Τζοτζεφν δε φοβται πια τη σοβαρ μουσικ σα θεματολογα στις παραστσεις της, καθς χει πια μια να δυναμικ, μια να βαρτητα. Αυτ εχε σαν αποτλεσμα να γνεται ολονα και πιο αγαπητ και να ‘ναι πλον μια βαρνουσα παρουσα στο χρο της παρισινς διασκδασης.  2 χρνια μετ, το 1951, δχεται πρταση πλι απ την Αμερικ για να συμμετσχει σε νυχτεριν κντρο διασκδασης στο Μαμι. Μετ και τον εκε θραμβ της, καθς οι πωλσεις των εισιτηρων ξεπερσανε κθε προσδοκα, αποφσισε να κνει μια εθνικ περιοδεα πιο γενικευμνη στη πρην πατρδα της. Διθυραμβικς κριτικς κι ενθουσιδη ακροατρια τη συνοδεανε παντο. Η κορφωση: μια θριαμβικ παρλαση μπρος απ 100.000 (!!!) κσμο στο Χρλεμ, προς τιμν του νου ττλου της: NAACP για «Γυνακα Της Χρονις»! Το μλλον της φαιντανε λαμπρ, με προπωλημνα εισιτρια 6 μηνν και πολλ καλ υποσχμενα για το μλλον.

      
                                          Η Ζοζεφν στις μεγλες της δξες

     να περιστατικ που συνβη στη Λσχη Στορκ, του Μανχταν μως, αντρεψε τα πντα. Η Τζοτζεφν, οτε λγο, οτε πολ, επκρινε δημσια την γραφη πολιτικ της λσχης, στο να μην επιτρπει να σερβρουν νγρους θαμνες. πειτα, εππληξε τον αρθρογρφο Walter Winchell, παλι της σμμαχο και συμπαρασττη, γιατ δεν την υποστριξε. Εκενος αντδρασε μεσα κι σχημα. Δημοσεψε μια σειρ απ δημσιες κατηγριες συμπεριλαμβανομνης κι εκενης για… κομμουνιστικ δρση και συμπθεια, -πρμα πολ σοβαρ ττε. Αυτ φυσικ εχε σαν αποτλεσμα να χαθε λη η αγλη πνωθ της και να διακοπε κι η συμφωνα με τις παραστσεις, καθς της αφαιρθηκε η δεια εργασας που της εχε προσφερθε. Βλπετε, δεν τανε πια αμερικανδα υπκοος κι ρα πρεπε να ‘χει δεια εργασας. Η Τζοτζεφν ακυρνει τα πντα κι επιστρφει στη Γαλλα εσπευσμνα. Χρειστηκε να περσει ολκερη 10ετα για να της επιτραπε ξαν η εσοδος στις ΗΠΑ!
     Το 1966 ο διος ο Φιντλ τη προσκαλε να δσει μια παρσταση στο Teatro Musical de La Habana, στην Αβνα της Κοβα, για τους εορτασμος της 7ης επετεου της Επανστασης. Η εκπληκτικ της παρσταση εκε τον Απρλη, σπασε κθε ρεκρ θεατν. Το 1968 προσκλθηκε στη Γιουγκοσλαυα κι δωσε παραστσεις στο Βελιγρδι και στα Σκπια. Εδ θα διακψω τον ρου τοτης της διγησης, που αφορ στα καλλιτεχνικ κι ηρωικ της, για να γυρσω λγο πσω και να πισω και μιαν λλη μεγαλειδη δραστηριτητ της, και θα επανλθω πλι εδ, προς το τλος αυτο του πονματος!
     Παρλο που η βση της τανε στη Γαλλα πλον, η Τζοτζεφν υποστριξε το Αμερικανικ Κνημα Για Τα Ανθρπινα Δικαιματα, που ξεκνησε στα μσα της 10ετας του ‘50. ταν κανε κενο το περιλλητο ταξδι στις ΗΠΑ με τον ττε σζυγ της Τζο, που προανφερα, αρνθηκε κατηγορηματικ να κλεσει δωμτιο σε 36 (!!!) ξενοδοχεα εξαιτας των φυλετικν διακρσεν τους. τανε τσο τσατισμνη απ’ αυτ που γραψε πολλ ρθρα σχετικ και στις περιοδεες της προς το Ντο (!!!) δωσε μια διλεξη στο Πανεπιστμιο Φισκ, να πππου προς πππου, μαρο κολλγιο στο Νσβιλ του Τενεσ, με θμα: «Γαλλα, Ντιος Αφρικ & Η Φυλετικ Ιστητα Στη Γαλλα». Αρνθηκε να δσει παρσταση σε κοιν που υποστηρζαν αυτς τις φυλετικς διακρσεις αν και της προσφρθηκαν 10 χιλιρικα απ να κλαμπ στο Μαμι. Η επιμον της για μικτ κοιν, τη βοθησε να δσει μια ακμα μορφη παρσταση στο Λας Βγκας της Νεβδα. Μετ απ’ αυτ, ρχισε να λαμβνει απειλητικ τηλεφωνματα απ ανθρπους της Κου Κλουξ Κλαν, αλλ παρλαυτ, δλωνε δημσια πως δεν τους φοβται! Κι επανερχμαστε στο 1951 και στο περιστατικ του Στορκ. Η φση ξεκνησε γιατ ο σερβιτρος του, Sherman Billingsley, αρνθηκε να τη σερβρει. Η ηθοποις Γκρης Κλλι που τυχε να βρσκεται κει, σπευσε γργορα, τη πρε απ το χρι και με λη της τη παρα βγκαν ξω, φωνζοντας πως δε θα ξαναπατοσε το πδι της εκε μσα (ωστσο επστρεψε 5 χρνια μετ μαζ με τον Πργκηπα Ρενι του Μονακ). Οι δυο γυνακες, εξ αιτας αυτο, γνανε φλες, πρμα πολ σημαντικ για τη συνχεια της ιστορας και θυμηθετε το!
     Η Ζοζεφν συνεργστηκε, πως ανφερα και με την NAACPκι η φμη της αυτ σα σταυροφρος της χρισε μια ολκερη μρα δικ της: Η Κυριακ 20 Μη 1951 κηρχτηκε απ τη NAACP ως «Ημρα Τζοτζεφν Μπηκερ» κι ο νικητς του Νμπελ Ειρνης Dr. Ralph Bunche, την κανε επτιμο ισβιο μλος τηςNAACP. Αυτ η μεγλη τιμ την πλισε με ακμα μεγαλτερη ορμ και θρρος. Τηνε ντπαρε κυριολεκτικ και ξεκνησε μια σταυροφορα για το "Save Willie McGee" λγω της καταδκης του το 1948, που ξυλοκπησε μχρι θαντου ναν επιπλοποι στο Τρντον του Νιου Τζρσι. Αυτ εχεν αρνητικ αποτλεσμα, να την αποφεγουν οι μαροι, λγω φβου, μη θεωρηθον ποπτοι συνωμοσας. Σου λει, εντξει, αυτ εναι ξνη, εναι γνωστ, εναι καλλιτχνιδα, δεν την αγγζουν, αλλ μπορονε ν’ αγγξουνε θαυμσια, εκενους που τη προσεγγζουν κι αυτ σως βλψει τον απτερο Σκοπ!
     Το Μρτη του 1963 μλησε στην Ουσιγκτον, στο πλευρ του Αιδεσιμτατου Μρτιν Λοθερ Κινγκ κι ταν η μνη γυνακα ομιλτρια. Φορντας τη στολ της Ελεθερης Γαλλας φωτογραφζεται κι αφνει να τη ζωγραφσουν με το Μετλλιο Της Λεγενας Της Τιμς, σστηνει τις Rosa Parks & Daisy Bates, 2 γυνακες απ το Κνημα Μαρων Γυναικν Για Τα Ανθρπινα Δικαιματα κι αυτς βγζουν να σντομο λγο! Χρνια μετ, ταν δολοφονθηκε ο Λοθερ Κινγκ, η χρα του Κορττα Σκτ Κινγκ, προσγγισε τη Τζοτζεφν στην Ολλανδα με τη πρταση, ν’ αναλβει κενη την ηγεσα, στη θση του χαμνου ηγτη του κινματος. Μετ απ πολλν ημερν σκψη, αρνθηκε τη θση, απαντντας της πως «τα παιδι της τανε πολ μικρ για να χσουνε τη μαμ τους»!
     Η Ζοζεφν κανε 4 γμους. νας απ τους γιος της τηνε περιγραψε σαν αμφιφυλφιλη δεδομνου πως εχε σχσεις με ντρες και γυνακες, συμπεριλαμβανομνης και της μεξικανς ζωγρφου Φρντα Κλο. Τους 2 πρτους τους χω δη αναφρει, τους κανε ταν τανε πιτσιρκα και στις ΗΠΑ, ο 3ος ταν με το Γλλο για να πρει την υπηκοτητα κι ο 4οςταν αυτς που χλασε κι χασε το σπτι της. Τρα να πω 2 λγια για τον καθνα, καθς και μερικ… κουτσομπολι. Ο 1ος υπρξε πολ δυστυχισμνος γμος και πς να μην τανε, τη στιγμ που η Φρντα ττε τανε μλις 13 ετν. Χωρσανε πολ σντομα. Ο 2ος της δωσε το ψευδνυμο γιατ επ της εποχς του τανε που το στρο της ρχισε να της χαμογελ. Υπρξε κι αυτς σχετικ σντομος. Το 1925, εχε και τον… ατζντη της, αλλ ξεκνησε και μιαν εξωσυζυγικ σχση με το Γλλο δισημο συγγραφα αστυνομικν μυθιστορημτων, Ζωρζ Σιμενν. Το 1937 παντρεεται τον 3ο στη παρα Ζαν Λιν για να πρει την υπηκοτητα, και το 1940 χωρζουν, -ο Ζαν πθανε το 1957 απ την ισπανικ γρππη. Το 1947 παντρετηκε τον Μπουγιν, τον συνθτη και μαστρο αλλ 2 χρνια μετ χρισε και μ’ αυτν. Μετ τα ‘μπλεξε με τον καλλιτχνη Robert Brady, για καν χρνο, κι εχε κι λλες περιπτειες αλλ δε θλησε να παντρευτε ξαν.

-----------------------------------------------------------------

     Τρα φτνουμε στο αγαπημνο μου κομμτι αυτς της ιστορας. Πρπει να σας πω, πως αυτ κι λλα καλτερα ακμα, τα ‘χα διαβσει ντας φηβος σ’ να ρθρο θαυμσιο, στο περιοδικ «ΓΥΝΑΙΚΑ» -για ποιους κι ποιες το θυμονται δηλαδ. Θα μου πετε, κοτζμ ντρας τη αυτ διβαζες; Μπορ να απαντσω νετα πως λτρευα το διβασμα παιδιθεν, γενικ, ,τι μου ‘πεφτε στο χρι το διβαζα. Το συγκεκριμνο περιοδικ το διβαζα για πολλος λγους: 1ον εχε θαυμσια ρθρα, κι χι μνο για το… ιερ μα γνωστ μου «τρας» τη γυνακα, αλλ και για το κθε τι. 2ον εχε καταπληκτικ διηγματα. Εκε διβασα το καταπληκτικ της Κθριν Μνσφηλντ «Μακαριτητα» και τρα κοσμε το Στκι μου κι αυτ κι η δια η ζω της. 3ονεχε και μερικς φωτογραφες με γυμν στθη γυναικν και δε ντρπομαι να το πω, μου αρσανε πολ. Μη ξεχνμε, μουν φηβος και μεγλωσα σε σπτι μακρυ απ κατοικημνη περιοχ. Εκε λοιπν εχα διαβσει για τη ζω της κι εχα δακρσει. Δυστυχς το περιοδικ κλεισε ως γνωστν προ αμνημονετων κι η μνμη δε βοηθοσε κι τσι ταν ξεκνησα να φτιχνω τις «Γυνακες Του Κσμου» αυτν εδ εχα αρχικ στο νου μου. Σκφτηκα, τρα με το δκτυο, με τη ταχτητα, με το Γκουγκλ κλπ, πως θα βρω στοιχεα να ξαναστσω σο μπορ καλτερα κι εκενο το ρθρο. Δυστυχς μχρι πριν λγο καιρ δεν ερισκα κτι κι ταν βρκα επιτλους ρμηξα μετ μανας. Ββαια δε πρκαμα τη γιορτ της Γυνακας, αλλ αυτ το ρθρο εναι αφιερωμνο σε κενη. Τλος της παρνθεσης και πμε παρακτω.

---------------------------------------------------------------

     ταν ασχολιταν με τα Ανθρπινα Δικαιματα, η αγαπημνη Μαρη Αφροδτη, ξεκνησε να υιοθετε παιδκια!!! Κατ τη διρκεια της καριρας της κατφερε να σχηματσει μιαν οικογνεια, να δσει μιαν αγκαλι και τη χαμνη στοργ, σε ορφαν μικρ αγγελκια. σως το τι δε κατφερε να κνει δικ της την θησε, σως την θησε η μεγλη και ευασθητη καρδι της, πντως, οτε λγο, οτε πολ, υιοθτησε 12 (!!!!!) παιδκια, απ διφορες φυλς και καταγωγς, σχηματζοντας πως λεγε χαμογελαστ, την «Οικογνεια Του Ουρνιου Τξου» (The Rainbow Tribe)! 2 κρες, μια Γαλλδα τη Μαριν, μια μαροκιν Στελνα, και 10 γιος, ναν κορετη Ζαν, να γιαπωνεζκι κιο, να κολομβιαν Λους, να φινλανδ Γιρι, 2 γαλλκια Ζαν-Κλοντ & Νολ, να εβραιπουλο του Ισραλ Μοζ, ναν αλγεριν Μπραχμ, ναν ιβοριαν Κφι, κι να βενεζουελαν Μρα. (Ρε παιδι, να τα γρψω κουρστηκα, πσο μλλον αυτ που τα μεγλωσε!!!).


                         Το Σπτι-Κστρο-Αγκαλι, της Μαμς-Ζοζεφν

     Για κποιο διστημα ζοσε μαζ τους στον πργο του Dordogne, με πολ προσωπικ και με τον 4ο σζυγ της Μπουγιν. Ο γμος κατρρευσε ταν η Τζοτζεφν υιοθτησε το 11ο παιδ της κι αυτ εχε σαν αποτλεσμα, μλλον χι, να ‘μαστε δκαιοι. Το σπτι χθηκε χι τσον απ το διαζγιο, αλλ απ το μνον σως ελττωμα που εχε αυτ η τερστια γυνακα: αδυναμα διαχερισης οικονομικν. Το πολ προσωπικ, τα πολλ παιδι, τα πολλ αλγιστα ξοδα, η σπταλη ζω που ζοσε αυτ η γελαστ θε, εχανε κυρως αυτ το αποτλεσμα. Χθηκε το σπτι, κατασχθηκε για χρη. Αυτ τηνε κλνισε. μως στιγμ δε σκφτηκε να παρατσει τα παιδκια. Σκφτηκε πως τρα πρεπε απλς να δουλψει σκληρτερα και να ζητσει και βοθεια. Υπρξαν νθρωποι που τη στηρξανε και πρτη και καλτερη η Πριγκπισσα Γκρης, η φλη απ το Στορκ, θυμστε; Της προσφερε διαμρισμα, τη χρηματοδτησε, τη βοηθσε, της στθηκε.

   
                                   φιξη της Μαμς-Ζοζεφν, απ μιαν ακμα υιοθεσα

     Το μνο… κακ απ’ αυτ το ελττωμ της, τανε πως πρεπε να συνεχσει να δουλεει, σε ηλικες που λλες σταρ θα ‘χαν αρξει στο καναπ ν’ απολαμβνουνε τα κεκτημνα, αλλ δε την νοιαζε! παιρνε αγπη απ το κοιν κι ας μην τανε πια η πανμορφη θε, η κρεολ Αφροδτη, το μαρο μαργαριτρι εχε θολσει πλον αλλ, ο κσμος, ο κσμος τη λτρευε, και πς να μην λλωστε; Τα επμενα λγα, επ’ αυτο, τα εγκαλ απ τη μνμη μου, δεν εναι πολλ λλωστε. Χρειστηκε να τη νουθετσουνε στο να περιορσει τα ξοδ της κι υποσχθηκε να συμμορφωθε, αλλ δε το κατφερε κι εντελς. Θυμμαι πντως να λει πως τα παιδι μου δε θα στερηθονε τποτα, θα δουλψω σκληρ και θα τα καταφρουμε! Η αλθεια εναι πντως πως χωρς ξωθεν βοθεια δε θα τα κατφερνε.


                            Το "Ουρνιο Τξο" στην ΑΓΚΑΛΙΑ της Μαμς-Ζοζεφν

     Εδ θα συμπληρσω κτι που το χρωστ απ τη 1η παργραφο. Στα αρχεα του ληξιαρχεου του Σεντ Λοις αναφρονται λα σα επα, περ της νεγρολας που φτασε γκαστρωμνη σε νοσοκομεο λευκν κι γινε δεκτ. Πατρας δηλθηκε ο Κρσον αλλ δεν ταν αυτς, ειδλλως ποιος λγος να μη της δσει το νομ του; πειτα εναι και το λλο: πως 2 νγροι πσσα μαροι κνανε κρη κρεολ; Λοιπν η φμη λει πως ταν η Κρι δολευε σε μια λευκ οικογνεια σα βοηθς υπηρεσας, μεινε γκυος απ να λευκ… «Αφντη» κι αυτς ως φανεται την αγαποσε φοβθηκε το σοσουρο, τσι κλυψε το θμα αποδοχς της στο μαιευτριο. μως δε μαθετηκε ποτ το ποιος ταν, κι οτε θα το μθουμε ποτ. Η Τζτζεφιν ρωτοσε τη μνα της συχν για το μυστριο αυτ, αλλ ποτ δε πρε απντηση! Η Κρι πρε το μυστικ στον τφο κι σως τανε κι αυτς ο λγος που η δια θελε να δσει οικογνεια σε σο πιο πολλ παιδκια μποροσε. Τρα θα συνεχσω το χρονολογικ ρου της ιστορας που ‘χα διακψει εκε κοντ στο 1968.


                                  Το "Ουρνιο Τξο" στο τραπζι της Μαμς-Ζοζεφν

     Η Ζοζεφν επστρεψε λγω ανγκης (χασε το σπτι λγω απλρωτων χρεν) στο σανδι το 1968, κι εμφανστηκε στο Ολυμπι του Παρισιο, στο Βελιγρδι και στο Κρνεγκι Χολ το 1973 κι λος ο κσμος δε σταμτησε να επευφημε, να παραληρε. Την επμενη χρονι εμφανστηκε στο Royal Variety Performance και στο Gala du Cirque στο Παρσι (1974). Την επμενη χρονι πρωταγωνστησε σε μιαν αναδρομικ παρσταση, «Η Ζοζεφν Γιορτζει 50 Χρνια» στο Μπομπιν του Παρισιο, στις 8 Απρλη. Το ρθρο που χρηματοδοτοσε ο πργκηπας Ρενι, η πριγκπισσα Γκρης κι η Τζκι Ωνση, τανε γεμτο με διθυρμβους για την 70χρονη Ζοζεφν, η ζτηση των θσεων τανε ττοια, που πρεπε να βλουνε πρσθετες, πλαστικς, πτυσσμενες καρκλες, για να μπορσει να καθσει ο κσμος! Μεταξ των θεατν τανε: Σοφα Λρεν, Μικ Τζγκερ, Σρλεη Μπσι, Ντανα Ρος, Λζα Μινλλι κι λλοι πολλο. Η παρσταση γινε, η καημνη η γιαγιολα στθηκε μια χαρ και στο τλος της, να πλατ αγν χαμγελο φτιζε το προσωπκι της. Εχε πετχει αυτ που λαχταροσε κι εχε σως κουραστε λιγουλκι…
     Τσσερις μρες αργτερα τη βρκανε να κοιμται ειρηνικ στο κρεβτι της, εν γρω της να μτσο περιοδικ κι εφημερδες, λα γυρισμνα στους επανους για τη παρστασ της. Το χαμγελο δεν εχε φγει παρλο που τανε σε κμα. Τη τρξανε στο νοσοκομεο αλλ χωρς αποτλεσμα. Εχε πθει εγκεφαλικ αιμορραγα κι η τερστια αυτ χρυσ καρδι σταμτησε να χτυπ οριστικ στις 12 Απρλη του 1975, σε ηλικα 69 ετν!
     Πριν πεθνει εχεν ασπαστε τη ρωμαιοκαθολικ εκκλησα κι τσι λαβε μια πλρη κηδεα με λες τις τιμς στο να L'Église de la Madeleine. ταν η μνη μη Γαλλδα κι η μνη γεννημνη Αμερικανδα,  που λαβε ποτ Γαλλικς στρατιωτικς τιμς στη κηδεα της κι τανε παρλληλα κι αφορμ για μια τερστια πομπ. Η ταφ της γινε στο Κοιμητριο Του Μονακ.
     Η Πλατεα Ζοζεφν Μπηκερ στο Montparnasse Quarter, στο Παρσι πρε τ’ νομ της. Στο St. Louis Walk of Fame μπκε το νομ της στις 29 Μρτη 1995 και στη Hall of Famous Missourians. Το 2015 το νομ της μπκε στο Legacy Walk κι η Piscine Joséphine Baker, μια πισνα κολμβησης στο Seine στο Παρσι, ονομστηκε για κενην. Το 2014 ο Darren Royston, ιστορικς χοροδιδσκαλος στο RADA, γρφοντας στο ΒΒC Magazine επε πως η Μπηκερ ταν η Μπιγιονσ της εποχς της καθς επσης και πως φερε το τσρλεστον στη Βρετανα.


          Το γαλμα της Μητρτητας, γλυπτ εμπνευσμνο απ τη Ζοζεφν

     Δυο απ τους γιους της, ο Ζαν-Κλοντ κι ο Γιρι μεγλωσαν και διατηρον να ρεστωρν το Chez Josephine on Theatre Row, 42nd Street, New York City. Το Σατ Ντε Μιλντ, το σπτι που η Μπηκερ μεγλωσε τα παιδι της, κοντ στο Sarlat στην Dordogne, εναι ανοιχτ για το κοιν και παρουσιζει ροχα κι ενδυμασες των παραστσεν της, μεταξ αυτν φυσικ κι η περιλλητη φουσττσα-μπαννα. Επσης χει πολλς οικογενειακς φωτογραφες κι γγραφα καθς και το μετλλιο της τιμς που κρδισε με τη καρδι της (κι χι με το σπαθ της που λνε). Τα περισστερα δωμτια εναι ανοιχτ για το κοιν, υπνοδωμτια, κονιες που κομιζε τα παιδι της, μια τερστια κουζνα και να μεγαααααλο τραπζι για να χωρ οοολο το ουρνιο τξο! Τα μπνια χουνε σχεδιαστε σε στυλ Αρτ Ντεκ, αλλ τα περισστερα δωμτια κρατσανε το παλι γαλλικ στυλ των πργων.
     Η Μπηκερ συνεχζει να επηρεζει ακμα κι ναν αινα μετ τη γννησ της. Το 2003 η Αντζελνα Τζολ επε σε μια συνντευξ της πως εκενη την ενπνευσε να ξεκινσει τις υιοθεσες, στε να σχηματσει κι εκενη να μοντλο παρμοιας οικογνειας. Η Μπιγιονσ χρεψε τον «γριο Χορ» με το κοστομι της μπαννας, σε μια συναυλα Ροκ, στο Radio City Music Hall, τον Σεπτμβρη του 2006. Τλος, στα 110 χρνια απ τη γννησ της το περιοδικ Βογκ αναφρει σε ρθρο του πως ο περφημος αυτς χορς της μπαννας κατφερε να «χειριστε ξοχα τη λευκ αρσενικ φαντασα και πως ριζικ επαναπροσδιρισε τις ννοιες φυλς και φλου, μσα απ το στυλ και τις εκφνσεις του, μ’ να τρπο που συνεχζει να απηχε σε λη τη μδα και τη μουσικ σμερα, απ τη Πρντα, μχρι τη Μπιγιονσ»!

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers