-


Dali &









/




 
 

 

:



                                        Βιογραφικ

     O Αισχλος, δραματικς ποιητς, γεννθηκε το 525-4 π.Χ. στην Ελευσνα. ταν γνος του ευγεν γαιοκτμονα κι ιερα Ευφορινα, που καταγταν απ μεγλη γενι ευπατριδν. Δε ξρουμε απ πιο γνος ευπατριδν καταγταν, μως οι ευπατρδες ρθμιζαν τις τελετουργες των μυστηρων και σγουρα τανε γνστης των Ελευσινων Μυστηρων.
     Κατ τη διρκεια του εμφυλου πολμου και την ανακρυξη της Δημοκρατας ζοσε στην Αθνα. Τα Ελευσνια Μυστρια τονε βοθησαν στην ανπτυξη του θρησκευτικο συναισθματος και στθηκε ο αληθινς δημιουργς κι ο αναμορφωτς του αρχαου θετρου. Η ευγενικ καταγωγ, η αριστοκρατικ ανατροφ, η δημοκρατικ ελευθερα, το θρησκευτικ-μυστικιστικ περιβλλον της Ελευσνας (λατρεα Δμητρας-Περσεφνης) κι οι μεγλοι εθνικο αγνες των Ελλνων εναντον των βαρβρων, συντλεσαν στε να διαπλαστε ο ευσεβς και γενναος χαρακτρας και το υψηλ φρνημα που τον δικρινε. Για την υπλοιπη οικογενειακ του κατσταση γνωρζουμε ακμα, πως εκτς απ τον Κυναγειρο εχε κι λλον αδερφ, τον Αμεινα.
     Για τη μρφωσ του δεν χουμε καμι θετικ πληροφορα. Αν κρνει μως κανες απ τα ργα του, πρπει να 'χε βαθι γνση των "Επν" του Ομρου, καθς και των διδακτικν επν. Απ τους λυρικος, που φανεται να γνριζε καλ, ο Σλωνας επδρασε ιδιατερα στην ποιητικ του καλλιργεια. Με προθυμα πρε μρος σε λους τους αγνες εναντον των Περσν. Στο Μαραθνα (490 π.Χ.) με πολλ τραματα, λιπθυμος μεταφρθηκε απ τη μχη, εν ο αδερφς του Κυναγειρος με τον ηρωικ του θνατο προκλεσε το θαυμασμ λων. (Ο Κυναγειρος μεινε γνωστς χρη στον υπροχο μθο για την μχη του Μαραθνα, που τον θλει να θυσιζεται πνω στο πθος του να κρατσει να περσικ πλοο με τα δντια, εν του χουνε κψει και τα δυο χρια. Ο λλος αδερφς του ο Αμεινας θεωρθηκε ο γενναιτερος πολεμιστς στη ναυμαχα της Σαλαμνας, γιατ εμβλισε τη περσικ ναυαρχδα και σκτωσε τον Πρση νααρχο). Επσης πολμησε στη Σαλαμνα (480 π.Χ.) και στις Πλαταις (479 π.Χ.). Ο Παυσανας προσθτει τη ναυμαχα στο Αρτεμσιο, χωρς να μπορε ν' αποδειχτε ο ισχυρισμς αυτς.
     Πολλο πιστεουν τι εχε μυηθε στα Μυστρια, με αφορμ σχετικ χωρο του Αριστοτλη. Δεν εναι ββαιο τι ακριβς εννοε ο φιλσοφος στα "Ηθικ Νικομχεια" ταν αναφρει πως ο Αισχλος κατηγορθηκε για αποκλυψη των Μυστηρων κι τι στη σχετικ απολογα του επε τι δε γνριζε πως αυτ δεν πρεπε να τα πει. Ο Κλμης ο Αλεξανδρες γρφει πως αθωθηκε γιατ απδειξεν τι δεν ταν μυημνος. Πντως η ψυχοσνθεσ του ταν βαθι θρησκευτικ και πατριωτικ. Η επδραση των μεγλων ιστορικν γεγοντων της εποχς του εναι φανερ στη πεποθησ του για την υπεροχ της δικαιοσνης και στις ιδες του σχετικ με το θεο.
     Παρουσιστηκε νωρς στους δραματικος αγνες, στην 70η Ολυμπιδα (499-6 π.Χ.), σ' ηλικα 25 χρονν περπου, ταν διαγωνστηκε εναντον των δραματικν ποιητν, ΦρυνχουΠρατνα και Χοιρλου, που 'ταν παλιτεροι. Σμφωνα με κποιο θρλο, ο Δινυσος παρουσιστηκε στο νεαρ Αισχλο και τονε παρακνησε να καταπιαστε με την τραγωδα. Επ 15 χρνια δε κατρθωσε να πρει καμα νκη. Για λγα χρνια, πως φανεται, δεν πρε μρος σε κανναν αγνα. σως πλαιψε να κατακτσει τη Τχνη του, να κυριαρχσει στα μυστικ της, ν' αλλξει ορισμνα πργματα πως θα δομε. σως πλι και να 'θελε να κατασταλξει μσα του ο σλαγος της πρτης εκενης μεγλης νκης του Ελληνισμο, δηλαδ των ελευθρων ανθρπων εναντον του δεσποτισμο της Ανατολς, να βγλει τ' αναγκαα συμπερσματα και να παρακολουθσει τις πολιτικς εξελξεις που γνονταν στην Αθνα.
     Απ τα επιγραφικ στοιχεα που διαθτουμε, η του νκη στους δραματικος αγνες των Μεγλων Διονυσων σημεινεται το 484 π.Χ. Απ ττε γνεται ο κυραρχος της τραγικς σκηνς. Κερδζει λλες 12 φορς σο ζει και 24 μετ το θνατ του. Στο λεξικ Σουδα αναφρονται 28 νκες, γεγονς που οδηγε στην υπθεση τι ργα του κρδισανε  θση και μετ θνατον, εφσον ββαια ο αριθμς 28 εναι σωστς. Το 472 π.Χ. νκησε στην Αθνα με του "Πρσες". Το 468 π.Χ. διαγωνστηκε με το νεαρ ττε Σοφοκλ, -που για πρτη φορ συναγωνιζταν στο θατρο- και πρε τη θση, γιατ κριτς του αγνα ταν ο Κμων κι οι 9 συστρτηγο του, που 'χανε ττε γυρσει απ νικηφρα εκστρατεα στη Θρκη κι χι οι 5 αγωνοδκες που κληρνονταν.
     Ο αγνας πντως ταν σκληρς και το κοιν εχε μοιραστε σε δυο αντπαλα στρατπεδα. Αλλ τον επμενο χρνο (467 π.Χ.) νκησε με τη Θηβακ 3λογα και το σατιρικ δρμα, "Σφιγξ" και το 458 π.Χ. με την "Ορστεια" και το σατιρικ δρμα "Πρωτες". Απ ττε μοιρζονταν αλληλοδιαδχως τις νκες.

   "Επ ρχοντα Φιλοκλους, Ολυμπιδι ογδοηκοστ, πρτος Αισχλος Αγαμμνονι, Χοηφροις, Ευμενσει, Πρωτε σατυρικ, εχοργει Ξενοκλς Αφινδες".

     Στην ακμ της ζως του ταξδεψε στη Σικελα, στην αυλ του Ιρωνα, ενς ισχυρο ρχοντα, φλου των Γραμμτων και των Τεχνν, που καλοσε μεγλους καλλιτχνες της εποχς του στις Συρακοσες. Εκε πιθανολογεται τι παρουσασε φορ τους "Πρσες". τανε προσκεκλημνοι επσης -κι αυτο κατ τη συνθεια της εποχς- ο Πνδαρος κι ο Σιμωνδης. Εκε γραψε τη τραγωδα "Αιτνααι", προς τιμ της πλης Ατνας, που 'χεν ιδρσει ο Ιρωνας. Την κτισε στα ερεπια της καταστραμμνης Κατνης, απ' το ηφαστειο Ατνα.
     Ταξδεψε και φορ στη Σικελα πιθανν εξαιτας της διαφωνας του με το αθηνακ κοιν -πως παρουσιζεται σ' να χωρο στους "Βατρχους" του Αριστοφνη. Πιθανς λγος που φυγε, ταν γιατ κατηγορθηκε τι αποκλυψε τα Ελευσνια Μυστρια απ τη σκην. Αθωθηκε, ββαια, γιατ δεν ταν μυημνος σ' αυτ, μως η πκρα για την δικη κατηγορα μεινε. Λγεται επσης τι φυγε στις Συρακοσες, γιατ νικθηκε απ το Σιμωνδη σ' αγνα ελεγεας αφιερωμνης στους νεκρος του Μαραθνα -πργμα απθανο, αφο οι δυο ποιητς φιλοξενθηκαν μαζ απ τον Ιρωνα- γιατ νικθηκε απ το Σοφοκλ σε δραματικ αγνα -πργμα που 'γινε αργτερα, πως θα δομε.
     ταν νικθηκε κποτε σ' να δραματικ αγνα, επε τι αναθτει στο χρνο τη κρση, με τη πεποθηση τι θα του φρει την πρεπομενη τιμ κι αναγνριση -τσην εμπιστοσνην εχε στην αξα της τχνης του. Τλος, η Σουδα αναφρει τι σε μια παρσταση του, κατρρευσαν τα σκηνικ κι υπρξαν θματα. Μια λλη πιθαν εκδοχ εναι να διλεξε το δρμο της αυτοεξορας γιατ εχε δυναμσει πολ η δημοκρατικ παρταξη στην Αθνα κι ως μετριοπαθς δημοκρατικς δεν ντεχε τις δημοκρατικς ακρτητες, εν αισθνονταν πιο νετα στην αυλ του φιλμουσου Τυρννου Ιρωνα.
     Πθανε στη Γλα το 456-5 π.Χ. σ' ηλικα 70 περπου ετν. Στη πλκα του τφου του χαρχτηκεν επγραμμα που 'χεν ετοιμσει μνος του, λγο πριν πεθνει, στο οποο δεν κνει καθλου λγο για το ποιητικ του ργο, γιατ πνω απ' λα βαζε τι πρε μρος στη μχη κενη που 'σωσε τον Ελληνισμ, δηλαδ βζει πνω απ' λα τη πατρδα και το καθκον. Οι Αθηναοι εξασφλισαν την υστεροφημα του μεγλου δραματικο ποιητ, ψηφζοντας νμο σμφωνα με τον οποο επιτρεπταν ποιος θελε να συμμετσχει στον διαγωνισμ μ' ργα του Αισχλου.
     Οι δυο γιοι του Ευαων κι Ευφορων γραψαν επσης τραγωδες, πως κι ο Φιλοκλς, γιος της αδελφς του. Ο Ευφορων φρεται τι νκησε μλιστα τον πατρα του, τον Ευρυπδη και τον Σοφοκλ στους δραματικος αγνες. 100 χρνια μετ, στο θατρο του Διονσου,σ τθηκε το χλκινο γαλμ του, φανρωμα τιμς και μνμης.
     Η ποησ του χαρακτηρζεται υψηλ. Οι ρως του παρουσιζονται ως ατρμητοι Μαραθωνομχοι ως πλσματα υπερφυσικ (Τιτνες, Γγαντες), χι μνο στις σωματικς διαστσεις, αλλ και στο πθος και στη καρτερα. Ανλογη εναι κι η μεγαλοπρπεια της γλσσας του. χει τη κοιν αναγνριση λων των μεταγενστερων. Το θαυμασμ λων προς το ργο του συνοψζει ο Β. Ουγκ:

   "... Εναι μεγαλπρεπος και τρομερς, εναι βρχος απκρημνος, χειμαρρδης, βαραθρδης και τσο γιγντιος που κποτε γνεται σωστ βουν. Τονε πλησιζεις και τρμεις. χει τον γκο και το μυστριο... Ο Αισχλος μεταβλλει τον νθρωπο σε γγαντα".

     Ο διος πιστεει επσης τι μαζ με τους: μηροΗσαα, ΙβΔντη και Σαξπηρ, αποτελον τη στο των ακνητων γιγντων του ανθρπινου πνεματος στη λογοτεχνα. Τονε θαμαζε και λτρευε κι ο λρδος Βρων. Ο Γκατε κι ο Σλλε τον χουνε για πρτυπο, ταν γρφουν κι αυτο τραγωδα με θμα τον Προμηθα. Κατ τη σγκρισ του με τους λλους μεγλους ομτεχνος του, στον Αισχλο αποδδεται το ψος, στο Σοφοκλ το κλλος και στον Ευρυπδη το πθος. Στη δημιουργα του φους συμβλλει η απουσα αναγνωρσεων κι αντιθσεων χαρακτρων, που αντθετα υπρχουνε στο Σοφοκλ, η προβολ του γκου της μεγαλοπρπειας και του ηθικο σθνους.
     Εναι δημιουργς της τραγωδας και πργματι καινοτμος. Πρσθεσε 2ο υποκριτ, εν ο Φρνιχος χρησιμοποιοσε μνον να. Οι ρως του δεν τανε λοιπν καταδικασμνοι να καταστραφον αναπφευκτα, αλλ ελπζανε στη θεκ μεγαλοσνη. Μεωσε τα χορικ δνοντας τσι πρτη θση στο διλογο κι κανε μεγαλοπρεπστερες τις ενδυμασες των ηθοποιν κι η τραγωδα παρνει την οριστικ της μορφ.
     Η επιρρο του στο θατρο συνεχζεται μσα απ τους αινες μχρι τις ημρες μας. Εναι ο πρτος που σκφτηκε την σκηνογραφα και διακρθηκε σα ποιητς, μουσικς, ηθοποις, σκηνοθτης, σκηνογρφος, δσκαλος του χορο, αρχιτκτονας, μηχανικς.
     Λγεται ακμη, τι βελτωσε τα σκηνικ μσα της παρστασης (εκκυκλματα, περικτους, μηχανς, εξστρας, προσκνια, βροντεα, κεραυνοσκοπεα, θεολογεα, γερανος, κοθρνους κι λλα). Ο διος εξλλου τανε και μελοποις (σνθετε δηλαδ τη μουσικ των ργων του) και δσκαλος του χορο κι ηθοποις. Πριν απ' αυτν, οι τραγωδες ταν μικρ αυτοτελ δρματα. Αυτς κατρθωσε να τις ενσει, με το να αντιμετωπζει και στις τρεις τραγωδες της 3λογας να πρβλημα ηθικ κι τσι τις βλπει ο θεατς σαν να σνολο. παιρνε δηλαδ να μθο που τανε γνωστς και πνω σ' αυτ θεμελωνε την υπθεση και των τριν τραγωδιν του. Τταρτο (4λογα) ταν το σατιρικ δρμα, που εχε ως σκοπ να ξαναφρει το γλιο και τη χαρ στις ψυχς των ακροατν, που εχανε συγκλονισθε απ τη φοβερ τχη των ηρων στις τραγωδες.
     Αθηναος πολτης που μετεχε σ' λες τις μχες της εποχς, απηχε στον θεατρικ και ποιητικ στβο αυτ ακριβς την ιστορικ στιγμ της πλης, την ερμηνεει ιδεολογικ, πολιτικοφιλοσοφικ κι ερμηνεεται απ' αυτ. Στο ργο του συμπυκννεται η ννοια του δικαου, καθς κι η συνεδησ του ως μαχμενου πολτη. Σμφωνα με τον G. Thomson, ταν οπαδς του Πυθαγρα και τα δρματ του εναι γεμτα πυθαγορικς ιδες. Η αισχυλικ δραματουργα εξελσσεται απ τα πριμα στα ωριμτερα σωζμενα ργα του. Οι καινοτομες που εφρμοσε θα μποροσαν να συνοψισθον ως εξς:

  * προσθκη του δετερου υποκριτ (δευτεραγωνιστ),
  * μεωση των χορικν
  * ξαρση του λγου
  * σσταση της τριλογας ενιαου περιεχμενου
  * δημιουργα μηχανν-σκηνικν θετρου

     λες αυτς οι διαφοροποισεις απ τη πριμη γραφ του οδηγσανε στη τελικ ποιητικ του περοδο, που αποτυπνεται στη μνημειδη "Ορστεια". Το βασικ χαρακτηριστικ της τχνης του εναι το μεγαλεο. Τα ργα του κινονται μσα στο χρο των θεν και των ηρων και τα πρσωπ τους δεν εναι οτε πως πρεπε να εναι (Σοφοκλς) οτε πως εναι πραγματικ (Ευριπδης). Το ανστημ τους ορθνεται πντα επνω απ το ανθρπινο και επιβλλεται με τη μεγαλοπρπεια και των πρξεν τους και των αποτελεσμτων. Η πλοκ δεν εξελσσεται με σγκρουση ανμεσα στα πρσωπα του ργου, αλλ με σγκρουση του ανθρπου και της Ειμαρμνης, που κυβερν τον κσμο. Εκπρσωπο της εναι οι Θεο. Ο νθρωπος, λοιπν, παλεει με αυτος και νικιται πντα. Αυτ δε θα πει ββαια, τι το ργο του κυριαρχεται απ αφηρημνες ιδες. Κθε τραγωδα του (3λογα μλιστα) αντιμετωπζει να πρβλημα και προσπαθε να το λσει. Κι ο Αισχλος ταν απ τους πιο φωτισμνους ανθρπους του καιρο του, παρακολουθντας τις πολιτικοκοινωνικς εξελξεις κι λεγε τη γνμη του πντα απ τη σκην. Οτε πλι τι η πλοκ κι η δναμη των προσπων περιορζονται, επειδ η σγκρουση με την Ειμαρμνη εναι, κατ κποιο τρπο, προδικασμνη.
     Εδ, λλωστε, φανερνεται κι η δναμη της τχνης του, γιατ πνω απ το γνωστ στον ακροατ μθο, που παρουσιζεται με αποκαλυπτικ τρπο, στκει το πρβλημα, που δεν αντιμετπισε ο μθος (ηθικς πντα μορφς), παρ με την απλοκ αντληψη της εποχς που δημιουργθηκε. Στα διαλογικ του μρη ξρει ο ποιητς να κρατ λη την νταση της δραματικτητας με τη συγκλονιστικτητα της δρσης, τις πλοσιες λυρικς περιγραφς, που αλλζουν συνεχς και την ντονη διαγραφ του χαρακτρα κθε πρωταγωνιστ. Εναι νας οραματιστς, που ξρει το μυστικ να ζωντανεει τις αφηρημνες ιδες και νας στοχαστς που σκβει επνω απ τους αρχαους μθους και δημιουργε για να χαρσει στους ανθρπους να υψηλ ηθικ δδαγμα. Ο Αισχλος ταν βαθτατα θρησκευμενος νους. Η στση του μως απναντι στους θεος ταν μλλον κριτικ.
     Τα θματα που απασχλησαν τον Αισχλο στις τραγωδες του, δωσαν πνευματικ τροφ και σε νετερους ποιητς. Ο πανανθρπινος συμβολισμς πολλν ηρων του και η μεγαλοπρπεια των συλλψεν του δεν ταν δυνατ ν' αφσουν ασυγκνητο το πνεμα μεγλων Ευρωπαων δημιουργν. Χαρακτηριστικ παρδειγμα ο "Προμηθες Λυμενος" του Σλε (Shelley). Ββαια ο τρπος που πραγματεεται το λυρικ του δρμα, πως τ' ονομζει, εναι εντελς πρωττυπος αλλ εναι φανερ σε κθε στχο τι την αφορμ για τη σνθεση του ργου του την πρε ο 'Αγγλος ποιητς απ τον "Προμηθα" του Αισχλου. Ιδιατερα στις δυο πρτες πρξεις, οι αισχλιες απηχσεις εναι ιδιατερα ντονες.
     Δεν εναι γνωστ πσες ακριβς τραγωδες γραψε. Σμφωνα μως με το βιογρφο του πρπει να 'γραψε 70 τραγωδες και 5 σατιρικ δρματα, εν το Σουδα αναφρει 92 ργα του, δηλαδ 23 4λογες. Σμερα σζονται οι ττλοι 77 ργων. Ολκληρα μως σθηκαν μνον 7, που σε μια σντομη ανλυση χουν ως εξς:

   α) "Ικτιδες" (προ του 472 π.Χ.). Εναι η πιο λυρικ τραγωδα του. Αρχζει με το χορ που εκφωνε συνολικ περπου τους μισος στχους λου του ργου. Οι 50 κρες του Δαναο, οι Δαναδες, καταδικονται απ το γιο του Αιγπτου και ζητον συλο στο 'Αργος ως ικτιδες. Φεγοντας μαζ με τον πατρα τους απ την Αγυπτο ζητονε καταφγιο στο 'Αργος, τη πατρδα των προγνων τους, για ν' αποφγουνε το γμο με τα ξαδλφια τους (τους 50 γιους του Αιγπτου). Ο βασιλις του 'Αργους καταφεγει στη κρση του Δμου, που αποφανεται υπρ της παροχς ασλου στις 50 ικτιδες. Ο Αιγπτιος απεσταλμνος που 'ρχεται να τις πρει δεν κατορθνει να τις αποσπσει απ τους βωμος που χουνε καταφγει. Το ργο τελεινει με μνους των Δαναδν προς τους Θεος για τη σωτηρα τους. Οι 50 κρες που αποτελον το χορ δνουν και τ' νομα στη τραγωδα. Εδ, πως και στους "Πρσες", συγκρνεται ο πολιτισμς των Ελλνων με τη βα και την αλαζονεα των βαρβρων.

   β) "Πρσαι" (472 π.Χ.). Εναι η αρχαιτερη απ τις σωζμενες τραγωδες και αποτελοσε το 2ο μρος μιας 3λογας. Τα λλα 2 μρη ταν ο "Φινες" κι ο "Γλακος". Η υπθεση του ργου δεν εναι παρμνη απ μυθολογικς παραδσεις αλλ απ την ιστορα, μοναδικ εξαρεση σ' ολκερη την αρχαα ελληνικ τραγωδα. 'Αλλη ιδιοτυπα εναι το γεγονς τι εν συνθως τα μρη μιας 3λογας συνδονται μεταξ τους, αυτ δε συμβανει σ' αυτ τη περπτωση. Πραγματεεται το ιστορικ του θμα με κποια ελευθερα. Το πατριωτικ φρνημα παζει εδ σημαντικ ρλο εν η δρση διακρνεται για την αρχακ της απλτητα.  νας μνος της νκης των Ελλνων στη Σαλαμνα. Το δρμα εκτυλσσεται στα Σοσα. Το ργο αρχζει με το χορ των Περσν συμβολων που ανησυχον επειδ δεν λαβαν καθλου ειδσεις απ την εκστρατεα του Ξρξη στην Ελλδα. Σε λγο μπανει η μητρα του Πρση βασιλι, 'Ατοσσα, που τους διηγεται να δυσοωνο νειρο. Ο αγγελιοφρος ρχεται στερα για ν' αναγγελει τη καταστροφ του στλου στη Σαλαμνα. Η επιστροφ του ταπεινωμνου Ξρξη κι οι θρνοι του χορο και του διου του βασιλι ολοκληρνουν την εικνα της εθνικς καταστροφς. Η επκληση στο πνεμα του Δαρεου δεν αποτελε απλ εντυπωσιακ τχνασμα, αλλ χρησιμοποιεται απ το δραματουργ για να διατυπωθε απ το στμα του γρου μονρχη ο υπρτατος ηθικς νμος.που ο αγγελιαφρος διηγεται στη μητρα του Ξρξη και στο χορ, που αποτελεται απ επιφανες Πρσες γροντες, την ττα του πολυριθμου περσικο στρατο. Εναι ργο κατ' εξοχν εθνικ και πατριωτικ.

   γ) "Επτ Επ Θβαις" (467 π.Χ.). Εναι το 3ο μρος μιας 3λογας, που αναφρεται στη μορα των Λαβδακιδν. Τ' λλα 2 μρη ταν ο "Λιος" κι ο "Οιδπους". Η πλοκ εναι κι εδ απλ, αλλ το ργο δεν αρχζει με τον χορ παρ με μια προλογικ σκην. Η τραγωδα προχωρε βαθμιαα προς την κορφωσ της: την απφαση του Ετεοκλ να υπερασπσει τη Θβα εναντον των 7 αρχηγν στους οποους περιλαμβνεται κι ο αδελφς του Πολυνεκης. Τελικ η κατρα του Οιδποδα φρνει το φρικτ της αποτλεσμα, τα δυο αδλφια αλληλοσκοτνονται, αλλ η πλη σζεται απ την καταστροφ. Το νημα της τραγωδας εναι τι η ακατσχετη δναμη της πατρικς κατρας συντρβει τα δυο παιδι και μ' αυτ τον τρπο φρνει τον λεθρο σ' λο το γνος των Λαβδακιδν.

   δ) "Προμηθες Δεσμτης" (μετ το 465 π.Χ.). 2ο μρος μιας 3λογας, που τραγωδα ταν ο "Προμηθες Πυρφρος" και ο "Προμηθες Λυμενος". Σ' αυτν, ο Προμηθας κλβει τη φωτι απ τον λυμπο και τη φρνει στους ανθρπους. Για την πρξη του αυτ τιμωρεται απ το Δα, ο ευεργτης αυτς της ανθρωπτητας, γιατ τλμησε να παραβε τις θεκς εντολς. Το ργο αρχζει με τον Προμηθα, δεμνο στον Κακασο, να δχεται τις επισκψεις του χορο των Ωκεανδων, του διου του Ωκεανο, της Ης και τλος του Ερμ, που προσπαθε να του αποσπσει κποιο μυστικ που απειλε την εξουσα του Δα. Η δρση εναι ελχιστη και το μεγαλτερο μρος της τραγωδας καλπτεται απ τις αφηγσεις του Προμηθα και τις προφητεες του. Το τραγικ μεγαλεο του ργου βρσκεται στην αδικοπη αντιπαρθεση της ακατανκητης δυνμεως του Δα απ το να μρος και της απαρασλευτης θλησης του Προμηθα απ το λλο. Στο τλος ο ρωας βυθζεται στα Τρταρα για να συνεχιστε εκε το μαρτρι του.

   ε) "Αγαμμνων". Μαζ με τις τραγωδες "Χοηφροι" κι "Ευμενδες" αποτελε 3λογα (458 π.Χ.). Πρκειται για τη γνωστ "Ορστεια", που μετ την "Ιλιδα" και την "Οδσσεια" θεωρεται το μεγαλοπρεπστερο μνημεο των ελληνικν γραμμτων. Η Κλυταιμνστρα δολοφονε το σζυγ της, μλις αυτς γυρν απ τη Τροα στις Μυκνες. Η διαγραφ των χαρακτρων εδ εναι πιο πολπλοκη. Η προσπθει της να μπει στο μοιραο λουτρ διαγρφεται αριστοτεχνικ, εν ακμη και τα λιγτερο σημαντικ πρσωπα του ργου διαγρφονται πιο φυσικ, πιο ανθρπινα.

   στ) "Χοηφροι". Περιλαμβνει μιαν αναγνριση κι να δλο. Κριο θμα εδ εναι η εκδκηση. Η Κλυταιμνστρα κι ο Αγισθος δολοφονονται απ τον Ορστη, που τσι εκδικεται τον δικο θνατο του πατρα του. Με τη βοθεια της αδελφς του Ηλκτρας, που τον αναγνωρζει, πετυχανει τελικ το σκοπ του. Γνεται μως συνμα και μητροκτνος. Ο χορς αποτελεται απ Τρωδες που φρουν χος (σπονδς) στον τφο του Αγαμμνονα. Η πιο αριστοτεχνικ σκην του ργου εναι ταν τα δυο αδλφια, μαζ με το χορ, καλονε σε βοθεια το πνεμα του νεκρο Αγαμμνονα.

   ζ) "Ευμενδες". Εναι να ργο θεν. λα τα πρσωπα, ακμη κι ο χορς, ανκουν στον κσμο των θεοττων. Η τραγωδα εναι γεμτη απ εντυπωσιακς κι εκπληκτικ ποικλες σκηνς. Χαρακτηριστικ παραδεγματα αποτελον ο χορς των Εριννων γρω απ τον Ορστη, ταν τραγουδνε τα μαγικ τους τραγοδια ταν, στο τλος εμφανζεται η Αθην στη δκη που γνεται στον 'Αρειο Πγο. Αποτελε τη κθαρση. Ο δολοφνος της μητρας του Ορστης καταδικεται απ τις Εριννες (τψεις). Στους Δελφος, που καταφεγει, παραπμπεται στον 'Αρειο Πγο της Αθνας. Στη δκη οι δικαστς ισοψηφον κι ο Ορστης αθωνεται με τη ψφο της Αθηνς, που 'ναι υπρ του κατηγορουμνου, αλλ οι Εριννες εξοργζονται για την απφαση αυτ, που ευνοε το μητροκτνο. Στο τλος η Αθην εξευμενζει τις περεργες αυτς θετητες που μεταβλλονται σε Ευμενδες.

                            Ρητ Του Αισχλου

   "Μη προς κντρα λακτζειν". (Μη πας γυρεοντας. "Αγαμμνων")
   "Δεν υπρχει χειρτερο κακ απ τα ωραα λγια που σε ξεγελνε".
   "Νυν υπρ πντων αγν". ("Πρσες")
   "ταν κανες ακοει μνο τη μια παρταξη, δε μαθανει παρ μνο τη μισ αλθεια".
   "Σοφς εναι ο νθρωπος που ξρει χρσιμα πργματα χι κενος που ξρει πολλ".
   "Το αισχρτερο ελττωμα εναι να καλλωπζετε τη σκψη σας, με τη βοθεια της αισχρτατης υποκρισας".

   "Αισχλον Ευφορωνος Αθηναον τδε κεθει μνμα καταφθμενον πυροφροιο Γλας, αλκν δι' ευδκιμον Μαραθνιον λσος αν εποι και βαθυχαιτεις Μδος επιστμενος". ("Τον Αθηναο Αισχλο, γιο του Ευφορωνα, σκεπζει τοτο το μνμα, που πθανε στη σιτοφρο Γλα. Για την εξαιρετικν ανδρεα του μρτυρες, το Μαραθνιον 'Αλσος κι ο πυκνομλλης Πρσης, που τη γνρισεν απ' τη καλ").

==================

                                    Πρσες                  472 π.Χ.

ΠΡΟΣΩΠΑ του ΕΡΓΟΥ

ΧΟΡΟΣ: 
Γροντες ρχοντες της Περσας)
ΑΤΟΣΣΑ : (Βασλισσα, γυνακα του Δαρεου, μητρα του Ξρξη)
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
ΦΑΝΤΑΣΜΑ του ΔΑΡΕΙΟΥ
ΞΕΡΞΗΣ

                                         ΥΠΟΘΕΣΗ του ΕΡΓΟΥ

     (Ο βασιλις των Περσν, Ξρξης, χει φγει με λο του το στρτευμα για να κατακτσει την Ελλδα. χει περσει καιρς και επειδ δεν φτνουν μηνματα απ την εκστρατεα, στην Περσα ρχισαν να ανησυχον. Οι πρεσβτεροι μαζεονται ξω απ τα ανκτορα και υπολογζοντας το μγεθος του στρατο εκφρζουν και τους ενδμυχους φβους τους. Βγανει η βασλισσα τοσσα, η μητρα του Ξρξη και τους ζητ συμβουλ για να τρομακτικ νειρο που εδε το προηγομενο βρδυ. μως την δια στιγμ εμφανζεται νας αγγελιοφρος του περσικο στρατεματος και επιβεβαινει με τον χειρτερο τρπο τους φβους λων αρχζοντας να διηγεται το μγεθος της καταστροφς των Περσν στην ναυμαχα της Σαλαμνας πρτα και μετ στο δρμο της επιστροφς για την χρα τους..
     Αξζει να προσξουμε τον ευγενικ τρπο με τον οποο ο Αισχλος χειρζεται το θμα της μεγλης νκης των Αθηναων και αντστοιχα της μεγλης ττας των Περσν, χωρς περιττος κομπασμος υπεροχς, αλλ με το μεγαλεο και την επγνωση του ξιου και δκαιου νικητ
).

ΧΟΡΟΣ
Εμαστε οι σεβσμιοι γροντες. μπιστοι του στρατο των Περσν, που εκστρτευσε στην Ελλδα. Και οι φλακες του θησαυρο του πλοσιου παλατιο. Ο διος ο βασιλις Ξρξης -ο γιος του Δαρεου- μας διλεξε. Για να φροντζουμε την χρα. μως για την επιστροφ και του βασιλι και του στρατο του χρυσαρμτωτου τρα τρμει η ψυχ μου σαν να προαισθνεται κακ. Αλαφιζεται μσα μου. Γιατ λης της Ασας η δναμη φυγε και για τα νιτα αυτ αναστενζω -κι οτε πεζς οτε ιππας φρνει να σ’ αυτν εδ την πλη, την πρωτεουσα της Περσας. Τα Σοσα και τα Εκβτανα και το Κσσιο – το πανρχαιο κστρο λοι τα φησαν. φυγαν. λλοι Πεζο, λλοι. Ιππες και λλοι με καρβια. Σχηματζοντας ναν πολυριθμο στρατ. τσι κι ο Αρταφρνης και ο Αρμστρης, ο Μεγαβτης και ο Αστσπης, αρχηγο των Περσν, υπακοοντας στον μεγλο Βασιλι μας, βασιλιδες πιστο, γιναν αρχηγο στρατις μεγλης. Κινσαν τοξοφροι δεινο και ιππες. Φοβερ θαμα να τους βλπεις. Μαχητς μεγλοι κι η καρδι τους γεμτη με τον πθο της δξας. Ο Αρτεμβρης, με τα δυνατ του λογα και ο Μασστρης και των τοξοτν ο γενναος Ιμαος και ο Φαρανδκης και ο Σοσθνης που οδηγε με τα γργορα λογ του την πομπ αυτ. Και λλους μας στειλε ο μεγλος Νελος ο πολτροφος. Ο Σουσικνης και της Αιγπτου ο βλαστς ο Πηγασττωνας και ο ρχοντας της ιερς Μμφιδας ο μγας Αρσμης και της πανρχαιας Θβας ο Αριμαρδος και μεγλο πλθος απ ντρες – λοι δεινο κωπηλτες. Και ακολουθον αρθμητοι καλοζωισμνοι Λυδο και λλοι λαο, στεριανο. Που οδηγονται απ τους αρχηγος τους, τον Μητρογβη και το γενναο Αρκτα – βασιλιδες μεγλους. Και οι πλοσιες, πολχρυσες Σρδεις πσω τους. Ορμον με δζυγα και τρζυγα ρματα. Θαμα που σε γεμζει τρμο. Και του ιερο Τμλου οι ντρες καυχιονται πως θα βλουν ζυγ σκλαβις στην Ελλδα. Ο Μρδων κι ο Θρυβης – λγχης αμνια και ακοντιστς Μυσο.. Και η Βαβυλνα η πμπλουτη στλνει στρατ σαν ποτμι βουζοντας, οπλισμ καραβιν και τοξτες αλθητους. Κι απ’ λη την Ασα στρατο σπαθοφροι με τον βασιλι τους. Το νθος της χρας ολκληρο φυγε. Η γη της Ασας που τους ανθρεψε αναστενζει στην απουσα τους. Οι γονες και οι γυνακες τους μρα τη μρα μετρνε και αγωνιον. Πρασε πια ο βασιλικς στρατς μας, ο καστροκαταλτης, στην απναντι γετονα χρα, με γεφρι σχοινδετο τον Ελλσποντο ζεοντας, φτιχνοντας ξυλοκρφωτο πρασμα στο σβρκο του Πντου. Της μεγλης Ασας ο ανκητος ρχοντας σ’ λη τη γη απλνει το θεο στρατ του και απ την στερι με πεζος και απ τη θλασσα με καρβια. Και για λα εναι περφανος. Σαν παιδ χρυσογννας, σαν ισθεος. Με γρια μτια σαν δρκου φονι. Βλποντας και στρατ και καρβια και χοντας ρμα Σριο. Σε δοξασμνους ορμει σαν ρης τοξευτς. Κανες δεν θ’ αντξει σ’ αυτ λαοθλασσα του στρατο ενντια να φρξει με οχυρ το ανκητο πλαγος. Των Περσν ο λας κι ο στρατς ο δυνατς δε νικιται. Του θεο την απτη την λυτη, ποιος θνητς θα τη λσει; Ποιος με γερ πδι πηδντας θα ξεφγει; Με τη γλυκει της μορφ, στην αρχ τον ξεγελ η τη τον νθρωπο. Και τον ρχνει στα δχτυα. Απ’ αυτ δεν υπρχει διαφυγ για τον θνητ. Απ τα πολ παλι χρνια η Μορα απ τους θεος χει ορσει τους Πρσες να εμαστε ριστοι ιππες, να κυριεουμε και να ρχνουμε κτω τα κστρα. Και της πλατεις θλασσας μαθαν ν’ ανεβανουν στα ψηλ απ τον γριο νεμο κματα. Σγουροι για τα μεγλα καρβια, και τα ξρτια τους. Γι' αυτ τη ψυχ μου την παρνει ο φβος. Μπως ηχσει στα Σοσα τα ρημα «Ωω! Ο στρατς των Περσν!». Και το Κσσιο κστρο αντηχσει απ το θρνο. Και φωνξουν αυτν το θρνο γυνακες και μητρες. Και στους κκκινους τους χιτνες αρχσουν μπγονται τα νχια. Γιατ οι ιππες και οι πεζο σα σμρι μελισσν με τον αρχηγ του φυγαν. Πρασαν το Στεν του πελγου απλνοντας γφυρα. Τρα τα κρεβτια τους βρχουν με τα δκρυ τους οι Περσδες αποζητντας τα ταρια του. Ξεπροβδισαν λες τους πολεμχαρους ντρες τους. Και μνουν ολομναχες. Αλλ ελτε τρα σεβσμιοι γροντες Πρσες, εδ στο αρχαο προστλιο ας ανταλλξουμε την γνοια μας με περσκεψη -η ανγκη το απαιτε. Τι τχη να χει ο Ξρξης ο βασιλις ο Δαρειογννητος; Ποιο απ τα δυο να νκησε, της σατας το τξο της ατσλινης λγχης η δναμη;


(Απ' τη πλη των ανακτρων βγανει η βασλισσα τοσσα η μητρα του Ξρξη)

Α! πως το φως απ μτι του Θεο ρχεται η Μνα του μεγλου βασιλι μας. Και δικ μας Μνα. Προσπφτω. Σεβασμ της οφελουν τα λγια μας.

(Η τοσσα πλησιζει)

Των μορφων Περσδων υπρτατη Βασλισσα. Σεβσμια μνα του Ξρξη, Χαρε, του Δαρεου γυνακα. Ταρι θεο. Και μνα θεο. Αν η τχη του στρατο μας ακμα δεν λλαξε.

ΑΤΟΣΣΑ
Γι’ αυτ φησα του παλατιο τα χρυσοστλιστα δωμτια και του Δαρεου και τον δικ μου κοιτνα και ρθα εδ. γνοια με τρει. Μια προασθηση. Μπως ο πλοτος κλωτσσει και ρξει κτω την ευτυχα μας. Που με χρι Θεο ο Δαρεος την στησε. Γι’ αυτ η γνοια μου εναι διπλ και ανεπωτη. Οτε ο πλοτος αξζει μνος του εναι χρηστος. Μτε ο νθρωπος λμπει αντξια δχως αυτν. Πλοτος υπρχει στο παλτι. Απεραχτος. Αλλ για το Μτι του παλατιο φοβμαι. Μτι θεωρ την παρουσα του Αφντη. Γι’ αυτ θλω την μπιστη γνμη σας. Στη γνμη σας πατει η σωστ μου απφαση.


ΧΟΡΟΣ
Να το ξρεις Βασλισσα. Για λγο ργο που θλει τη γνμη μου πρθυμος εμαι. Και αυτς εναι ο ρλος μου. Φλοι και σμβουλοι εμαστε. Πες.


ΑΤΟΣΣΑ
Με νειρα ζω τις νχτες. Συνχεια. Απ ττε που ο γιος μου πρε στρατ και εκστρτευσε στη χρα των Ινων να την κατακτσει. Αλλ καννα λλο τσο φανερ σο αυτ – τη νχτα που πρασε – δεν εδα λλο. Θα σας το πω. Εδα δυο γυνακες μπροστ στολισμνες. Η μια με ππλους Περσικος, η λλη με Δωρικος και στο παρστημα και στη μορφ απ’ τις σημερινς ξεχριζαν. ταν αδελφς απ το διο γνος. Στη μια τχη κληρθηκε πατρδα την Ελλδα να χει, στην λλη βαρβαρικ χρα. Αλλ κτι εχαν μεταξ τους, βλεπα που μλωναν, και ττε ο γιος μου, μαθανοντς το, τις πιασε, να τις βλει υποζγια στο ρμα του, και περνοσε χαλινρια στους αυχνες τους για να ημερψουν. Ττε η μια τα δχτηκε τα χαλινρια, καμρωνε σα να ταν στολδια. Η λλη χτυπιταν ρπαξε του δφρου τα εξαρτματα και τον συρε αχαλνωτο. Τον σπασε στα δυο. πεσε ο γιος μου και ο πατρας του ο ττε, ο Δαρεος, παραστκονταν κι κλαιγε και απ την ντροπ του. Ο Ξρξης μλις τον εδε σχιζε τα ροχα του. Αυτ εδα τη νχτα. Και το πρω που σηκθηκα πρα νερ απ την μορφη πηγ και προσφορς κρατντας και πγα στο βωμ να θυσισω στους θεος να αποτρψουν τα κακ. Και ττε εδα να φεγει αετς προς το βωμ του Φοβου και χασα τη φων μου. Κατατρομαγμνη μεινα. στερα εδα να γερκι σατα που ρμησε πνω του και με τα νχια τον μδαγε κι αυτς μζεψε τα φτερ του. Και στκονταν. Φοβερ σα εδα, και για σας που ακοτε. Να το ξρετε μως καλ. Ο γιος μου αν νικσει θα γνει ξακουστς. Αν νικηθε μως, δε θα δσει λγο. Το διο θα την αφεντεει τη γη αυτ. Φτνει να γυρσει.

ΧΟΡΟΣ
Οι συμβουλς μας, μητρα, οτε θα σε φοβσουν οτε θα σου δσουν θρρος. Αν εδες κακ σημδι, πρσπεσε στους θεος και ζτα να αποτρψουν το κακ. Αυτ πρτα. Να τα γυρσουν λα προς στο καλ. Για λους. πειτα να κνεις χος στη γη και στους νεκρος. Και ζτα απ’ τον Δαρεο τον ντρα σου, που εδες, να σας στλνει χαρς απ’ τον κτω κσμο και της ζως σας τα ενντια να τα αφανζει. Αυτ η ψυχ μου συμβουλεει. Ολψυχα. Και τλος να χουν λα καλ. 

ΑΤΟΣΣΑ
Εστε οι πρτοι που ακοσατε το νειρο και με συμβουλψατε καλ για το παλτι και το γιο μου. Ας χουν λα καλ κβαση. λα σα επατε θα τα κνω στους θεος και τους νεκρος ταν γυρσω στο παλτι. μως θλω να μθω κι αυτ, φλοι μου... Σε ποια μερι της γης εναι η Αθνα; 

ΧΟΡΟΣ
Μακρι. Στη δση. Εκε που δει ο βασιλις λιος.

ΑΤΟΣΣΑ
Και τη λαχτρησε ο γιος μου να τη κατακτσει;

ΧΟΡΟΣ
Γιατ λη τη Ελλδα θα γνει ττε υπκοος του βασιλι. 

ΑΤΟΣΣΑ
χουν κι αυτο πολ στρατ σο εμες; 

ΧΟΡΟΣ
Ττοιο που κανε δειν στους Μδους.

ΑΤΟΣΣΑ
Τξα βαστον;

ΧΟΡΟΣ
Κοντρι κι ασπδα. Και μχονται σμα με σμα. 

ΑΤΟΣΣΑ
Κι χουν πλοτη στα σπτια τους;

ΧΟΡΟΣ
Φλβα ασμι υπρχει σ’ αυτος. Θησαυρς της γης. 

ΑΤΟΣΣΑ
Ποιος τους εξουσιζει και κυβερν το στρατ; 

ΧΟΡΟΣ
Κανενς νδρα δεν ονομζονται δολοι οτε υπκοοι.

ΑΤΟΣΣΑ
Και πως στκονται οι νδρες και πολεμον τους εχθρος; 

ΧΟΡΟΣ
πως και στο στρατ του Δαρεου αντκρυ μειναν και του προκλεσαν πολλς φθορς. 

ΑΤΟΣΣΑ
Τα λγια σου εναι τρομακτικ και πληγνουν την καρδι της μνας.

(Στην κρη της σκηνς τρχοντας εμφανζεται Πρσης Αγγελιοφρος)

ΧΟΡΟΣ
Αλλ νομζω τι λη την αλθεια θα τη μθουμε γργορα. Απ αυτν τον Πρση νδρα που ρχεται τρχοντας και φρνει τα να. Σγουρα. Καλ κακ.

Αγγελιαφρος φτνει ταραγμνος μπροστ στο χορ)

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Της Ασας ολκληρης χωρι και πλεις! Γη της Περσας του πλοτου λιμνι! να χτπημα τα σριασε λα. Το νθος της Περσας χθηκε. Ωι εναι κακ να φρνεις πρτος τα να για τη συμφορ! Αλλ εναι ανγκη να πω λα τα παθματα, Πρσες. λος ο βαρβαρικς στρατς μας καταστρφηκε. 

ΧΟΡΟΣ
Μαρα. Μαρα δειν. Και χαμς ανκουστος. Ωι Πρσες κλψτε ακογοντας.

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
λα. λα τελεωσαν. Και γω τον λιο ανλπιστα βλπω.

ΧΟΡΟΣ
Ω! ταν γραφτ να ζσω πολλ χρνια! Για να δω το χαμ. Τον αβσταγο.

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
μουν μπροστ του ο διος! Δεν τ’ κουσα. Θα σας πω πως μας βρκαν οι συμφορς.

ΧΟΡΟΣ
Αλμονο, μεγλα δειν! Των τοξοφρων, αμτρητα πλθη απ’ τη γη της Ασας Αχ πγαν στην Ελλδα. Για να πεθνουν.

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Γεμζουν απ δυστυχισμνους νεκρος της Σαλαμνας οι ακτς. Κι λος ο τπος!

ΧΟΡΟΣ
Ωι Ωι. Κυματοδαρμνα σματα φλων Πνιγμνα. Τυλιγμνα χιτνες. Στον αφρ και Στα γκατα.

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Τα τξα τους εναι χρηστα. λους τους πνιξαν των τριηρν τα μβολα. 

ΧΟΡΟΣ
Κλψτε φρικτ για τους δστυχους με θρηνητικ φων. λα των Περσν οι θεο τα αντρεψαν. Καταστρφηκε ο στρατς μας.

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Ωι Σαλαμνα εχθρικ νομα δεν θλω να το ακοω. Φρικτ ανμνηση της Αθνας.

ΧΟΡΟΣ
Μισητ η Αθνα στους δστυχους! Στην ψυχ μου καρφθηκε Τις Περσδες ορφνεψε απ γιους κι απ ντρες.

ΑΤΟΣΣΑ
Αυτ η συμφορ δεν χει λλη μοια. μεινα φωνη. Οτε να σιωπσω μπορ αλλ οτε να ρωτσω τα πθη μας. μως πρπει οι θνητο να τ’ αντχουν αυτ που οι θεο στλνουν. Κρτα τρα την καρδι σου. Και πες. Ανιστρησε. Ποιος σθηκε; Ποιον αρχηγ να κλψουμε που ταγμνος πρτος, ο χαμς του τον στρατ μας αφνισε;

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Ο Ξρξης ο διος ζει και βλπει το φως...

ΑΤΟΣΣΑ
Φως ο λγος στο παλτι μας! σπρη μρα σε θεοσκτεινη νχτα αινια!

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Ο Αρτεμβργης ο δυνατς αρχηγς με τα χλια λογα στις κοφτερς ακτς των Σιληνιν χτυποδρνεται. Τον μεγλο χιλαρχο Δαδκη κοντρι τον πρε απ’ το καρβι. Κι ο Τεναγνας ο πρτος των Βακτρων στριφογυρν στη θλασσα της Σαλαμνας του Ααντα. Ο Λλαιος κι ο Αρσμης κι ο Αργστης οι τρεις, στους βρχους του νησιο χτυπινται. Κι ο Φαρνοχος, του Νελου ο γετονας κι ο Αρκτας κι ο Αδεης κι ο Φερισεης μαζ. Στο διο καρβι μαζ βολιαξαν. Ο Μταλλος, δκα χιλιδες ορζοντας, η πλοσια ξανθι του γενειδα χρωματστηκε κκκινη πφτοντας. Κι ο Μγος ο ραβος και Αρτβης ο Βκτριος -ο αρχηγς των τριν χιλιδων μαρων ιππων- στην ξρα πεσε κι εκε θφτηκε. Κι ο Αμστρης κι ο Αμφιστρας -πακτης κονταριο αντροκτνου κι ο γενναος Αριμαρδος που ριξε τις Σρδεις στο πνθος, κι ο Σεισμης των Μυσν κι ο Θρυβης, αρχηγς πντε φορς πενντα καραβιν θρμμα της Λρνας -γερς κι ωραος- κακν κακς πει. Κτω κετεται. Κι ο Συνεσης, της Κιλικας ο ρχοντας ο πρτος στη τλμη. Σε πλθος ενντια τρισδξαστος πεσε. Αυτ για τους ρχοντες. σα θυμθηκα. Μριες εναι οι συμφορς, τις λγες σας επα. 

ΑΤΟΣΣΑ
Ωι τα μεγαλτερα κακ ακοω! Σπαραγμς και ντροπ μας τους Πρσες! Πες μως για τους λληνες. Τσα καρβια εχαν, που τλμησαν ν' αντιβγονε στον περσικ στρατ; Μπγοντας μβολα;

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Αν ταν για τον αριθμ, θα νικοσαμε, βασλισσα. λα τους τα πλοα στα τριακσια θα φταναν -και τα δκα ταν τα καλτερα. Ο Ξρξης χλια εχε κι λλα διακσια επτ που ταν πολ γργορα. Αυτο ταν οι αριθμο. Δε χσαμε μως για τους αριθμος. Κποιος δαμονας μας ρμαξε. Τη χτπησε τη ζυγαρι την κλινε στο μρος τους. Θεο τη σζουν την πλη της Παλλδας.

ΑΤΟΣΣΑ
Ακμα η Αθνα εναι απρθητη;

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
ντρες μα χει, χει κστρο παρτο.

ΑΤΟΣΣΑ
Πες για τα καρβια.. Πως ρχισαν; Οι λληνες πρτοι ο γιος μου σγουρος για τον εαυτ του; 

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Πρτος ρχισε, δσποινα, με την οδηγα κποιου κακο πνεματος κποιου θεο . ρθε απ’ το στρατ των Αθηναων νας στο γιο σου κι επε:


«ταν απλσει η νχτα το σκοτδι θα ξεφγουν οι λληνες. Θα πισουν τα κουπι και κρυφ θα σκορπιστον για να σωθον. πως πως».

Και μλις τ’ κουσε ο Ξρξης, χωρς να σκεφτε δλο του λληνα φθνο θεο φναξε τους νααρχους λους και πρσταξε:


«ταν πψει ο λιος να καει το χμα και υψωθε το σκοτδι, να παρατξτε τα καρβια σας να φρξετε το δρμο σε τρεις σειρς. Πυκν. Και μ’ λλα να κυκλσετε γρω απ το νησ του Ααντα. Και να φυλτε τα στεν και τα περσματα. Αν απ’ τον κλοι και το χαμ σωθον οι λληνες βρσκοντας δρμο τα καρβια, πρα απφαση. Θα πεθνετε».

τσι τους επε. Ββαιος κι ανποπτος -δεν ξερε οι θεο τι μελετοσαν. Και την δια ρα οι λληνες ρεμα και πειθαρχημνοι ετομαζαν να φνε. Οι νατες περνοσαν τα κουπι στους σκαρμος και μετ που δυσε ο λιος κι η νχτα ερχταν πρασαν λα τα καρβια σε σχηματισμος. Παρακινοσαν και κρατοσαν τη τξη πως ορστηκε ο καθνας. Προχωροσε η νχτα και τελεωνε κι αυτο πουθεν δε δοκμασαν να φγουν. Κι ταν ξημρωσε, ταν ανβηκε το ρμα της ημρας ττε απ’ τα καρβια τους αντχησε χαρομενη βο σαν τραγοδι και τα βρχια γρω αντιλλησαν. Φβος μας πιασε που γελαστκαμε. Δεν ταν το τραγοδι τους χος φυγς. Παινας ταν. Να ορμσουν. Κι οι σλπιγγες τους φλγιζαν τα κουπι αμσως ττε ακοστηκε το σνθημα. Και τα καρβια ρθαν γργορα μπροστ μας. Πρτη προχρησε η δεξι πλευρ. Αλφαδιασμνα. Και λα τα λλα πσω τους. Κι αντχησε ττε μυριστομο:


«Παιδι της Ελλδας προχωρτε, λευτερστε την Πατρδα. Λευτερστε τα παιδι, τις γυνακες, τους βωμος των πατρων θεν, και των προγνων τους τφους. Τρα εναι ο Αγνας για λα».

Ττε και μεις αρχσαμε να φωνζουμε δυνατ στα περσικ, απντηση στην κραυγ τους. Και δεν υπρχε ρα για καθυστερσεις. Οδηγσαμε τα καρβια μας κοντ στα δικ τους. Το εμβλισμα το ρχισε να Ελληνικ σ’ να Φοινικικ. Μπερδετηκαν κουπαστς και πρμνες. Τα συντριψε. Και ττε γινε ολοκληρωτικ επθεση. Στην αρχ ντεχαν οι γραμμς μας. Μα ταν πκνωσαν τα καρβια στο στεν φρκαραν λα. πεφταν το να στ’ λλο. νοιγαν οι πρρες σπζαν τα κουπι. Μεταξ μας βυθιζμασταν. Και ττε τα Ελληνικ τρεχαν γρω μας με τχνη και γρηγορδα. Μας χτυποσαν. νοιγαν τα καρβια μας και θλασσα δεν φανονταν. Γεμτη κορμι πνιγμνων και ναυγια. Και σαν μυρμγκια στις παραλες οι νεκρο. Ττε σα μας μειναν ρχισαν να φεγουν. Μα ττε αυτο σα να καμκιζαν τρεχψαρα να’σερναν τραν ψαρι μας χτυποσαν με τα κουπι τους και με κομμτια ρμενα μας τσκιζαν τις ραχοκοκαλις και βογκοσε λη η θλασσα απ τα κλματα και τον πνο. λη τη μρα σπου νχτωσε. Δκα μρες να μιλοσα για τα κακ που πθαμε δε θα τα τλειωνα λα. Να το πω τσι. Τσοι νεκρο σε μια μρα μσα ποτ δε ξανγινε.

ΑΤΟΣΣΑ
Ωι ! Μεγλο πλαγος κακο χθηκε πνω στους Πρσες και σε λο το βαρβαρικ γνος!

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Οτε τα μισ βασλισσα δεν επα. Η συμφορ που ακολοθησε ταν τρισχειρτερη!

ΑΤΟΣΣΑ
Ποιο κακ μπορε να εναι χειρτερο; Συνχισε. Τι χτπησε το στρατ μας με μεγαλτερη δναμη; 

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
σοι απ τους Πρσες ταν γερο κι απ γενι με ψυχ και πιστο στο βασιλι απ’ τους πρτους δοξος φριχτς χαμς τους πρε λους.

ΑΤΟΣΣΑ
Ωι Ωι. Κατντια τρισδστυχη κακς συμφορς! Πως ; Πες. Πως χθηκαν; 

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Μπροστ στη Σαλαμνα εναι να ξερονσι χωρς αραξοβλι και στις ακτς του μνο ο Πνας βακχεει. Σ’ αυτ ο Ξρξης στησε γενναους πιστος του στε σοι απ τους λληνες αρζουν ναυαγο να τους σκοτνουν τσι ανσχυρους και τους δικος μας να τους σζουν στα στεν τα παρλια. Δεν πρβλεψε σωστ μως. Τα αντθετα γιναν. Αυτο με τη νκη που τους δωσαν οι θεο στο χρι βγαιναν απ’ τα καρβια πνοπλοι. Και πατοσαν στο νησ. Το κκλωναν και οι δικο μας δεν εχαν που να φγουν. Οι σατες και οι πτρες τους χτυποσαν. Τους χαντκωναν και στο τλος ρμησαν τους κομμτιαζαν τις σρκες και τους αφνιζαν λους. Και ο Ξρξης ττε εδε τον μγεθος της συμφορς και βγαλε φων -δπλα στ’ ακροθαλσσι κθονταν, σ’ να ψωμα, κι βλεπε λο το στρατ του. σκισε τα ροχα του τα βασιλικ. βγαζε γοερς κραυγς. Και ξαφνικ πρσταξε στο στρατ ξηρς να τραπε σε φυγ. Και τρπηκε ο στρατς. Ττοια εναι η συμφορ πνω στην πρτη. Για θρνο.

ΑΤΟΣΣΑ
Ωι γριε Δαμονα. γρια τους κατστρεψες τους Πρσες! Αχ Μαραθνα! Ο χαλασμς σου δεν φτασε! Γι’ αυτν λογαριζοντας ο γιος μου να πρει εκδκηση βουν συμφορς σριασε πνω του. Πες μως. Πες. Τα καρβια που σθηκαν που τ’ φησες; Ξρεις να πεις;

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
σα σθηκαν πισαν ευνοκ αγρα και φγαν! πως πως. Ο λλος μας μως στρατς στη Βοιωτα χανταν. λλοι δπλα στις βρσες πριν ξεδιψσουν. λλοι στο δρμο. Απ’ την τρεχλα τους ξπνοοι. Περσαμε μετ στη Δωρδα και στον Μαλιακ, που ο Σπερχεις με τα γλυκ νερ του ποτζει τον κμπο. Κι απ εκε μας δχτηκε η γη των Αχαιν κα τα χωρι της Θεσσαλας. Πεινασμνους. Κι απ πενα και δψα πολλο πθαιναν. Και τα δυο μας κυνηγοσαν. Μετ περσαμε στη Μαγνησα, φτσαμε στη Μακεδονα, στον Αξι, και στους βλτους και τις καλαμις της Βλβης και στο Παγγαο ρος και στη γη της Ηδωνδας. Εκε τη νχτα ο θες ξαφνικ ριξε κρο μεγλο, ο Στρυμνας πγωσε και ττε εκε ποιος δεν πστευε θε τρα προσεχονταν και προσκυνοσε και παρακαλοσε Ουραν και Γη. Και ταν ο στρατς τλειωσε τα προσκυνματα ρχισε να περν το ποτμι. Πνω στον πγο. Και ττε σοι πρασαν πριν να σκσουν οι ακτνες του λιου σθηκαν. Αλλ του λιου, οι ακτνες του φλγα βγαζαν και μπαιναν στου πγου τα σπλχνα ως μσα. Τον λιωναν. Και πεφταν ττε ο νας με τον λλον και βολιαζαν και ποιος πνγονταν αμσως ταν τυχερς. σοι σωτηρα τυχαν και πρασαν στη Θρκη και γλτωσαν κι απ’ αυτν με τα πολλ -χι πολλο- αυτο φτασαν στην πατρικ γη για να στενζει η πατρδα μας να λαχταρ τα αγαπημνα της χαμνα νιτα. Αυτ εναι η αλθεια Βασλισσα. Και πολλ απ’ τα δειν που σριασε στους Πρσες ο θες αυτ δεν τα λω. 

ΧΟΡΟΣ
Δαμονα. Βαρς με τα πδια σου πδησες πνω στην Περσα λη. Την καταπτησες. 

ΑΤΟΣΣΑ
Χαραμστηκε ο στρατς μας! Τελεωσε! Αχ! Της νχτας μου νειρα καθαρ τις συμφορς μου τις επατε. Λθος. Λθος τα εξηγσατε λοι σας. Μου επατε μως τι να κνω. Και θλω να προσπσω στους θεος και να πρω να φρω προσφορς στους νεκρος και στη γη μας. Ξρω. λα αυτ εναι πργματα τελειωμνα αλλ μακρι στο μλλον να μας ρθουν καλτερα. Για σα μας βρκαν τρα πιστο στους πιστος να σταθετε. Και στο γιο μου -αν γυρσει πριν ρθω- παρασταθετε του. Συνοδψτε τον μσα μη προσθσει συμφορ στις συμφορς μας.

(Η βασλισσα τοσσα μπανει στα ανκτορα)

ΧΟΡΟΣ
Δα Βασιλι, τρα της Περσας της μεγλης, περφανης, το στρατ τον κατστρεψες. Τα Σοσα και τα Εκβτανα στο πνθος το μαρο και βαρ τα βθισες. Οι Περσδες τα ππλα τους ξεσκζουν και κλαιν και ποτμι δκρυα χνουν χτυπντας τα στθια τους και μετχοντας στο κοιν το πνθος. Οι νιπαντρες τρα που λαχταροσαν να δουν τους συζγους τους θα μενουν μνες. Της αγπης την κλνη -τη χαρ της ηδονλατρης νιτης - τη χσανε. Και κλαιν ατελεωτα. Κι εγ το χαμ των χαμνων βαρπενθα μοιρολογ. λη η γη της Ασας κλαει και χει ερημσει. Τους πρε ο Ξρξης τους χλασε ο Ξρξης λα ο Ξρξης τα σριασε μυαλα. Πνω στα πλοα! Μπως κι ο Δαρεος ο τοξομχος προσττης ττε, τη χρα δε σρωσε; Τους πεζος και τους νατες τα λινοφτρουγα μαρα καρβια τους φεραν. Αχ! Τα καρβια τους χλασαν. Αχ! Τα καρβια με τα μβολα που τα πντα ρημζουν. Κι απ’ των Ινων τα χρια ο βασιλις μας ο διος μλις που ξφυγε στους κμπους της Θρκης και στους δυσπραστους δρμους της. Κι σους πρτους, αλμονο, τους ρπαξε μορα, στις ακτς της Κυχρεας αχ, ξεβρζονται. Στναζε, σπραζε. Γμιζε θρνο πικρ τα ουρνια. Αχ! Φναξε, φναξε με κραυγ σπαρακτικ. Δαγκωμνους, απ την γρια θλασσα, αλμονο, τους σκζουν κομμτια φευ, τα σκυλψαρα. Αχ, κλανε τους χαμνους τα ρημα τα σπτια. Γονες μειναν χωρς τα παιδι τους. Πθη μοιργραφτα. Αχ! Κλανε ακογοντας τη φρκη την τελειωτικ. Οι λαο της Ασας σε λγο δεν θα υπακον την Περσα. Δεν θα πληρνουν τους αναγκαους φρους Οτε στη γη θα σκβουν προσκυνντας. Του βασιλι η ισχς λη κατρρευσε. Οτε τη γλσσα θα κρατον οι θνητο. Λθηκε πια. Πει. Θα φωνζουν ελεθερα. Σπασμνα ο ζυγς και τα χαλινρια. Των Περσν τη δναμη την κρατει. του Ααντα το φημισμνο νησ.

(Απ’ την πλη βγανει η τοσσα. Κρατει στα χρια της χος)

ΑΤΟΣΣΑ
ποιος συμφορς εδε και γνρισε ξρει τι ταν ξεσπ του κακο ο στρβιλος λοι εναι καχποπτοι. Και μετ που ξαστερνει η τχη λοι πιστεουν τι πρμος θα πνει πντα ο νεμος. τσι κι εγ. Γεμτη φβο εμαι. λα τα βλπω σημδια κακο. Απ’ το θε βμβος κακς απειλς ηχε μες στ’ αφτι μου. Ττοια ταραχ κακο με παρνει. Γι’ αυτ τρα πω αυτς τις χος -χωρς πομπς και μεγαλεα πως πρτα- στον πατρα του γιου μου. Να τον εξευμενσω. Καλ σπρο γλα απ ζευτη γελδα, στλες μλισσας διφανες και παρθνας πηγς τρεχομενο νερ και καθαρ μειχτο κρασ γριας κληματδας αμπελιο παλιο ξεφντωμα, και καρπ μυρωδτο ξανθς αγραστης ελις και πλεχτς χουφτις πμφορης γης λουλοδια. Συνοδψτε τρα τοτες τις χος με ευχς. Καλστε ευμενικ το πνεμα του Δαρεου. Εγ θα δνω τις χος στους νεκρος του δη.

(Καθς γνεται η ιεροτελεστα η τοσσα ραντζει στον τφο του Δαρεου τις χος. Ο χορς ικετεει κι εχεται)

ΧΟΡΟΣ
Βασλισσα τοσσα. Σεβαστ στην Περσα. Δνε τις χος στου δη τα δματα και μεις θα δεηθομε στους θεος των νεκρν. Με το χρι τους να προστατψουν τη γη μας. για Πνεματα του δη, Γη και Ερμ και ρχοντα του δη, στελε μας – δεμαστε – του Δαρεου το πνεμα. Ξρει καλτερα απ μας τι πρπει να γνει. Ποια γιατρει χωρε στα δειν μας. Ξρει. Θα μας πει. ραγε ο νεκρς βασιλις ο ισθεος ακοει τα καθαρ Περσικ πικρ γοερ μοιρολγια; Τα δειν τα πανθλια θα διαλαλσω. Μ’ ακοει; Γη και θεο των νεκρν, την ψυχ την περφανη, τον θε των Περσν -γννα της Σοσας- αφστε τον να βγει απ’ το Σκτος στο φως. Στελτε μας πνω Αυτν. Που μοιο η Περσα δεν θαψε! Βασιλις τιμημνος. Τιμημνος ο τφος. Τιμημνο το πνεμα που κρυψε. δη. Στελε μας, στελε μας δη το σεβαστ βασιλι μας Δαρεο! Το στρατ του ποτ δεν παγδεψε σε πολεμχαρη τη. Θεπνευστος λεγταν. Θεπνευστος ταν το λα του σοφ διοικοσε! Βασιλι μας. Παλι Βασιλι μας. Φτσε. λα. Φανερσου στον τφο σου πνω, σεσε την κρη της βασιλικς σου πορφρας τα κροκτα σανδλια σου σκωσε. λα Δαρεε. Αγαθ μας πατρα! Του βασιλι μας Βασιλι. Τα να δειν της Περσας ν’ακοσεις. λα. Γιατ να σννεφο θαντου τα σκπασε λα. λος μας πια ο στρατς καταστρφηκε. λα αγαθ μας Δαρεε Πατρα! Ωι ωι! Ω Πολκλαυστε! Αχ τα δειν Βασιλι. Βασιλι μας. Τα δειν τα διπλ. Τι μισθς αμαρτας! Της Περσας πνχτηκαν λα τα πλοα. Τα πλοα τα πλοια.

(Εμφανζεται το Φντασμα του Δαρεου -πνω στον τφο του)

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Πιστο των Περσν και της νιτης μου σντροφοι. Γροντες Πρσες. Τι πνος πον την Περσα; Στενζει και κλαει η χρα. Και σκζεται. Τρμω που τη βλπω τη γυνακα μου δπλα και δπλα της εσες, γρω στον τφο μου. Με ξρκια με κρζετε. Τις χος με ευμνεια δχτηκα. Χρη απ’ τους θεος ζτησα. Επμενα. ρθα. Δσκολα ρθα. Οι θεο του δη μνο να παρνουν. Δσκολα αφνουν. Βισου να πεις. Δεν χω καιρ. Τι κακ μεγλο βρκε τους Πρσες;

ΧΟΡΟΣ
Με εμποδζει να υψσω τα μτια. Ο παλις σεβασμς μου με εμποδζει να μιλσω.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
ρθα το θρνο και τα ξρκια ακογοντας. Σντομα πρπει τρα. ,τι χρειζεται πες. χι ντροπς. Και βισου.

ΧΟΡΟΣ
Τρμω ν’ ακοσω. Τρμω να μιλσω μπροστ σου. Να πω στο βασιλι τα ανεπωτα.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Αφο ο παλις σεβασμς σου αντιστκεται πες εσ, του κρεβατιο μου ταρι, Αρχντισσα τοσσα. Σταμτα να κλαις και πες την αλθεια. Συμφορς τους θνητος τους βρσκουν πολλς -κι απ’ τη στερι κι απ’ τη θλασσα- σο μακροχρονζει η ζω τους.

ΑΤΟΣΣΑ
Ω! Που τους θνητος η ευτυχα της μορας σου τους ξεπρασε λους! Που σο ζοσες μακριος σουν και σαν θες στους Πρσες ανμεσα και ακμα τρα Μακριο σε πρε ο θνατος πριν των συμφορν το βθος γνωρσεις. Δαρεε. Με λγα θα μθεις. Τα πντα. λα των Περσν, λα συντρφτηκαν.


ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Σρωμα αρρστιας. Πως γινε; Η φνος εμφλιος; 

ΑΤΟΣΣΑ
Ο στρατς των Περσν στην Αθνα συντρφτηκε. 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Ποιος απ’ τους γιους μου στρατγησε; 

ΑΤΟΣΣΑ
Ο πολεμχαρος Ξρξης! λη τη χρα δειασε! 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Με πεζος καρβια την απκαμε την τρλα;

ΑΤΟΣΣΑ
Με τα δο. Δυο στρατο σε μχες δυο.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Και τσο στρατ πεζ πως τον πρασε;

ΑΤΟΣΣΑ
Τον Ελλσποντο ζεψε. κανε δρμο. 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Τλμησε! κλεισε τον μγα τον Βσπορο!

ΑΤΟΣΣΑ
Κποιος δαμονας τον κντρισε! 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Δαμονας. Μγας. Μσα του εναι τρλα. 

ΑΤΟΣΣΑ
Πρφτασε. Εδε τι κανε.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Πες τη συμφορ που σας κανε να δρνεστε τσι.

ΑΤΟΣΣΑ
Βολιαξαν τα καρβια. πνιξαν το στρατ.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
τσι χθηκε; Ολκληρος!

ΑΤΟΣΣΑ
Και τα Σοσα λα ερμωσαν.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Του στρατο η προστασα. Η ββαιη.

ΑΤΟΣΣΑ
Ο λας των Βακτρων. λος γροντες εναι μνο. 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Ωι ο δστυχος! Τι δναμη συμμχων αφνισε!

ΑΤΟΣΣΑ
Μνο ο Ξρξης! Αυτς με λγους ακμα απμεινε.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Πως κατντησε! Που εναι; Σθηκε;

ΑΤΟΣΣΑ
Πρφτασε κι φτασε στη γφυρα που ζεψε.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Πρφτασε. Πρασε; Εναι αλθεια; 

ΑΤΟΣΣΑ
ποιοι φεραν μανττα, κανες δεν λει κτι λλο. 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Οι ορισμο των χρησμν. Αλθεψαν. Γργορα. Το τλος του Μοιραου ο Δας το κερανωσε πνω στο γιο μου. λεγα θ’ αργσουν οι θεο, αλλ ταν το κακ το σπρχνεις κι ο θες βοηθει. νοιξε τρα των συμφορν μας η βρση, του γιου μου η ανμυαλη νιτη μως δεν το ξερε. Νμισε θ’ αλυσοδσει τον Ελλσποντο. Σαν δολο. Το πρασμα θεο. Τη φση ν’ αλλξει! Να ζψει τις κρες του, δρμο να κνει για μεγλο στρατ. Θνητς ταν! μυαλα νμισε θα νικσει τους θεος και τον Ποσειδνα! Βλβη μυαλο πρε το γιο μου. Ο πλοτος που μζεψα με κπους λφυρο τρα γινε φοβμαι. Θα τον αρπξουν. ποιος προφτσει.

ΑΤΟΣΣΑ
Πολεμχαρος γιος μας. Κακο τον προτρεψαν. ,τι με πλεμους μζεψες και κανες πλοτο μεγλο για τους γιους σου να χουν αυτο. Του λεγαν τι μνο στο σπτι σρνει σπαθ. Σα δειλς. τι τα πατρικ του πλοτη δεν τα περισσεει. Ττοιες προσβολς απ κακος ακογοντας σχεδασε το δρμο και τον πλεμο.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Αυτο τη φταιν τη συμφορ. Την αξχαστη. Ττοια που λλη τα Σοσα δεν ρμαξε, απ ττε που ο Δας δωσε σε ναν την τιμ να ορζει την Ασα ολκληρη. Πρτα ο Μδος. στερα ο γιος του το ργο συνχισε και τρτος ο Κρος, καλτυχος, βασλεψε και χρισε ειρνη στους λαος του και τιμονιρη στα ργα του εχε το νου του και υπταξε τους Λυδος και τους Φργες. Και των Ινων τη χρα βαλε σε ζυγ. Σνεση εχε και σε θε δεν αντσκοψε. Τταρτος στερα του Κρου ο γιος και πμπτος ο Μρδος που ντρπιασε πατρδα και θρνο. Αυτν, με σχδιο -στο παλτι- τον σκτωσε ο Αρταφρνης, ο ξιος, με φλους πιστος. Και γω. πως πρεπε. Και μου δωσε ο κλρος αυτ που το θελα και πρα στρατ. Και πολμησα. Μα τσο κακ στη χρα δεν κανα. μως ο Ξρξης μυαλα πρττει η νιτη του και τις συμβουλς μου τις ξχασε. Εμες που βασιλψαμε πριν, καννας μας ττοιο κακ δεν απσωσε. 

ΧΟΡΟΣ
Βασιλι μου Δαρεε. Που; Που καταλγουν τα λγια σου; Με τα τσα δειν πς θα ευτυχσουν πλι οι Πρσες;

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Να μην εκστρατεσετε στην Ελλδα. Ποτ. Μτε κι αν εναι ο στρατς μεγαλτερος. Η δια η γη τους τους βοηθει τους λληνες.

ΧΟΡΟΣ
Με ποιο τρπο; Πως; 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Η πενα διχνει τους περσσιους.

ΧΟΡΟΣ
Θα στελουμε στρατ διαλεχτ.

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Δε θα γυρσει οτε αυτς που απμεινε.

ΧΟΡΟΣ
Τι ; Δεν! Δε θα φτσει ο στρατς στον Ελλσποντο; 

ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΔΑΡΕΙΟΥ
Αν πιστψει κανες στις θεες μαντεες. Αν δει ,τι γινε… Θα καταλβει τι λγοι θα φτσουν. Δεν μπορε λλες να βγουν και λλες χι. λα θα γνουν. Γι’ αυτ, με κοφιες ελπδες, ορζει τρα, να μενει στρατς χιλιδες στις ρος του Ασωπο που τα νερ του καρπζουν τη γη της Βοιωτας. που γραφτ τους εναι να πθουν τα σχατα. Να πληρσουν την βρη τους. Που εκστρτευσαν στην Ελλδα. Και ανβησαν. Σλησαν. καψαν ναος βωμος και αγλματα θεν απ’ το βθρο τους τα γκρμισαν, πτρες τα καναν στο χμα. Γι’ αυτ παθαν σα παθαν. Και λλα θα πθουν. Το βθος της συμφορς ανεβανει. Δε φνηκε ακμα. Στο αμα θα κολυμπσει η γη των Πλαταιν απ λγχες Δωριων. Στοβες νεκρν φωνες θα δεχνουν στους αινες να μη περν το μτρο η παρση του θνητο. ταν ανθζει η παρση καρπζει στχυ θυμο. Συμφορ εσοδεει. Αυτ εναι η πληρωμ. Και να θυμστε την Αθνα και την Ελλδα. Να μην καταφρονε καννας σα χει. Να μη ποθε τα ξνα και σκορπ τους σωρος των δικν του. Τη μεγλη περηφνεια τσακζει βαρς δικαιοκρτης ο Δας. Η σωφροσνη σας λοιπν με λγια γνωστικ να τον πεσουν. τι τυφλνει το θρσος και καταστρφει το μυαλ. Και συ τοσσα, καλ, σεβαστ μνα του Ξρξη, πγαινε μσα, πρε την καλτερη φορεσι να τον προσμνεις, γιατ την κουρλιασαν τη φορεσι του οι συμφορς.Τα πολυκντητα στολδια πνω του ρεψαν. Και πρυν τον ρεμα. Θα σ’ ακοσει εσνα. Εγ πω πλι στο σκοτδι μου. Και σεις να χαρεστε. Και μσα στο κακ. Να ζετε τη χαρ της κθε μρας. σο ζετε. Νεκρος τα πλοτη δεν σας ωφελον.

(Το Φντασμα του Δαρεου εξαφανζεται) 

ΧΟΡΟΣ
κουσα. Σπραξα για τις συμφορς που βρκαν. Και για τις μλλουσες.

ΑΤΟΣΣΑ
Δαμονα σκληρ. Πνος με πλημμυρζει και τοτος με δαγκνει περισστερο. Η ντροπ που κουσα να ντνει το γιο μου. Πω. Θα πρω στολδια. Θα ψξω να τον βρω. Δεν θ’ αφσω σους αγαπ στη δυστυχα.

(Η βασλισσα τοσσα μπανει στο παλτι)

ΧΟΡΟΣ
Αχ. Η ζω. Οι μεγλες χαρς της πατρδας που ζσαμε. σο κυβερνοσε τη χρα ο σεβαστς παντοδναμος ο αγαθς κι ανκητος Δαρεος. Ισθεος. Στρατος καμαρναμε νδοξους ττε, που γκρμιζαν κστρα και λα τα κορσευαν. Οι γυρισμο απ’ τον πλεμο, φερναν σους και βλαφτους τους στρατιτες στα σπτια τα πλοσια. Χρες κρδισε χωρς να περσει τις χθες του λη. Στο παλτι του μνοντας. Του Στρυμνα γειτνισσες στις εκβολς χτισμνες, της Θρκης αγριτοπους. Και πρα σες βαθι στη στερι, ταν ζωσμνες με πργους στο Δαρεο μας κουγαν, και δπλα στης λλης το πρασμα σες υπρχαν. Και η Προποντδα στο βθος. Και του Πντου το νοιγμα κι σα νησι στη γη μας αγνντια, προεξοχς θαλασσκλειστες, τη Λσβο, τη λιφυτη Σμο, τη Χο, την Προ, τη Νξο, τη Μκονο και την Τνο αγγζουσα, τη γειτνισσα νδρο. Και τα λλα ριγμνα στη θλασσα ανμεσα, τη Λμνο, τον τπο του καρου, τη Ρδο, την Κνδο και πλεις της Κπρου Πφο και Σλους και τη Σαλαμνα, της μητρπολης ομνυμη, που γινε τρα του χαλασμο μας η αιτα. Και τις μεγλες πλοσιες στην Ιωνα πλεις των Ελλνων, τις κρδισε ο νους του κι ανκητη δναμη δπλα μας στεκε πλθος συμμχων. Και τρα θεο τα δειν του πολμου τοτα μας στειλαν. Με χτυπματα θλασσας μεγλα μας δμασαν.

(Μπανει το ρμα του Ξρξη. Κατεβανει με σχισμνα ροχα και προχωρε στη σκην)

ΞΕΡΞΗΣ
Αλμονο σε μνα! παθα. Σκληρ μορα βρκα. Αναπντεχα παθα! Δαμονας κακς ανβηκε. Χτπησε τη γενι των Περσν. Τι συμφορ παθα! Λυγον που σας βλπω τα πδια μου. Μακρι Δα και μνα να παιρνες.. Με τους ντρες που χθηκαν. Του χαμο μου η μορα να μ’ παιρνε!

ΧΟΡΟΣ
Βασιλι μας Αλμονο. Ο στρατς μας παει Η μεγλη τιμ της Περσας το στλισμα. Τα θρισε το κακ πνεμα. Κλαει η γη μας τη νιτη που αφνισε ο Ξρξης. Που γμισε Πρσες τον δη. Σρθηκαν ντρες. Στοιβχτηκαν. Το νθος της χρας. Τοξτες. Πλθος μυριδες αμτρητο. Ωχ που χθηκαν. Χθηκε η Δναμη. Η γη της Ασας. Βασιλι της Ασας πικρ ρημαγμνη γοντισε.

ΞΕΡΞΗΣ
Εγ. Εγ! Ο ελεεινς Μαρος στη γενι και στη γη την πατρα. Συμφορ της γεννθηκα!

ΧΟΡΟΣ
γρια φων. Στριγγλ κραυγ. Θρηνητικ. Κακοσμαδη ιαχ θα σρω. Στο γυρισμ σου καλωσρισμα.

ΞΕΡΞΗΣ
Μοιρολγι. Αρχστε. Πικρ οδυρμ. Της συμφορς ο δαμονας ξαναρχνεται πνω μου.

ΧΟΡΟΣ
Θρην και οδρομαι του λαο τα πθη, τα βρη της θλασσας της βαρπενθης πατρδας μου κτματα. Θρνος. Πλι θρνος. Ατλειωτος.

ΞΕΡΞΗΣ
Των Ινων μας ρμαξε. Των Ινων ο ναφρακτος ρης. Ο νισος. Θρισε τις ακτς. Θρισε τη μαρη πλα της θλασσας.

ΧΟΡΟΣ
Ωι, ωι! Θρνησε και ρτα. Που εναι ο στρατς σου; Που οι πιστο σου; Ο Φαρανδκης, ο Σοσας, ο Πελαγνας, ο Αγαβτης, ο Δταμος, ο Ψμμης, ο Σουσικκης που τα Εκβτανα φησε.

ΞΕΡΞΗΣ
Πνγηκαν. Τους φησα. Απ’ το καρβι τους πεσαν στις ακτς της Σαλαμνας. Στους βρχους της κβονται.

ΧΟΡΟΣ
Ωι ωι! Που ο Φαρνοχος; Ο γενναος Αριμαρδος; Που ο Σευλκης, ο βασιλις ; Ο Λλαιος ρχοντας, ο Μμφις, ο Θρυβης, ο Μασστρος, ο Αρτεμβρης, ο Υσταχμος; Σε ρωτ πλι. Που εναι αυτο;

ΞΕΡΞΗΣ
Αλμονο! Γνρισαν τη σκληρ πανρχαια Αθνα σ’ να χτπημα. λοι τους. Αχ δστυχοι! Αχ! Στη χρα σφαδζουν. 

ΧΟΡΟΣ
Και των Περσν τον ριστο. Το ακομητο μτι, του Βατανχου το γιο, τον λπιστη -με στρατ μυριδες μριους- και τον Σησμη του Μεγαβτη το γιο και τον Πρθο και τον μγα Οιβρη Πες μας. Τους φησες; Δστυχε. Δστυχε. Στους νδοξους Πρσες λες τα δειν των δεινν τους.

ΞΕΡΞΗΣ
Τα δειν των δεινν μου θυμζεις. Τρφεις. Ματνεις τη λαχτρα την σβεστη για γενναους συντρφους. Φωνζει. Χτυπιται η καρδι μου στο στθος.

ΧΟΡΟΣ
Πες μας. Για λλους. Για τον Ξνθη τον πρτο των μριων Μρδων τον πολεμχαρο Αγχρη, τον Αρσκη και Δαιξη -τους ππαρχους. Για τον Ηγδαδτη και Λυθμνη. Πες για τον Τλμα, της λγχης αχρταγο. Φρκη. Φρκη. Δεν ακολουθον τη βασιλικ σου αρμμαξα.

ΞΕΡΞΗΣ
φυγαν. Του στρατο οι αρχηγτες.

ΧΟΡΟΣ
Αδξαστοι φυγαν.

ΞΕΡΞΗΣ
Ωχ! Ωχ συμφορ μου!

ΧΟΡΟΣ
Αχ Δαμονες, αχ! Μεγλο κακ να αστρφτει μας ριξαν. Ολοφνερη τη.

ΞΕΡΞΗΣ
Η τη μας βαλε κτω. Για πντα.

ΧΟΡΟΣ
Ολοφνερη τη. 

ΞΕΡΞΗΣ
Ξαφνικ. Κι αγνριστη.

ΧΟΡΟΣ
Στους ωνες νατες. Μπροστ. Κακτυχοι φτσαμε. τυχο γνος του πολμου, τυχο.

ΞΕΡΞΗΣ
τυχο. λους τους χασα!

ΧΟΡΟΣ
Τι απμεινε, ρχοντα; 

ΞΕΡΞΗΣ
Τα λεψανα πνω μου. Κοτα!

ΧΟΡΟΣ
Τα βλπω! Αλμονο!

ΞΕΡΞΗΣ
Κι αυτ τη φαρτρα.

ΧΟΡΟΣ
Μνο!

ΞΕΡΞΗΣ
Βλη απμειναν...

ΧΟΡΟΣ
Απ’ τα πντα. Το τποτα.

ΞΕΡΞΗΣ
Τα χσαμε. λα.

ΧΟΡΟΣ
Ο λας των Ινων ο Ανκητος!

ΞΕΡΞΗΣ
παθα! Χτπημα γνωστο.

ΧΟΡΟΣ
Τα καρβια. Που βολιαξαν!

ΞΕΡΞΗΣ
Τα ροχα μου σκισα βλποντας.

ΧΟΡΟΣ
Αλμονο!

ΞΕΡΞΗΣ
Δε φτνει. Θρνος πνω στο θρνο.

ΧΟΡΟΣ
Δειν διπλ. Και τριπλ.

ΞΕΡΞΗΣ
Ανελητα. Χαρ του εχθρο.

ΧΟΡΟΣ
Κομμτια γινε η δναμη.

ΞΕΡΞΗΣ
Χωρς φλους μεινα.

ΧΟΡΟΣ
λοι οι σμμαχοι πνε. Σαν τρας τους πρε η θλασσα.

ΞΕΡΞΗΣ
Κλψε το χαμ μας. Κλψε. λα μαζ μου.

ΧΟΡΟΣ
Ωχ! Ωχ!


ΞΕΡΞΗΣ
Αντχα το θρνο μου.

ΧΟΡΟΣ
Φρκη. Απ’ τους φρικτος. Στους κατατρομαγμνους!

ΞΕΡΞΗΣ
Κλαγε. Κλαγε μαζ μου.

ΧΟΡΟΣ
Αλμονο! Συμφορ να σε βλπω. Συμφορ να σ’ ακοω. Και τοτο αβσταχτο εναι.

ΞΕΡΞΗΣ
λα μαζ μου. Για χρη μου στναζε.

ΧΟΡΟΣ
Θρνος ολκληρος γινα!

ΞΕΡΞΗΣ
Αντχα τρα το θρνο μου.

ΧΟΡΟΣ
Κλμα ολκληρος ρχοντα.

ΞΕΡΞΗΣ
Κλμα. Κλψε δυνατ. σο χεις.

ΧΟΡΟΣ
Ωχ! Ωχ! Μαρος ο θρνος.

ΞΕΡΞΗΣ
Χτπα χτπα τα στθια σου. Κλαγοντας.

ΧΟΡΟΣ
Χτυπιμαι και δρνομαι.

ΞΕΡΞΗΣ
Τα γνια ξερζωνε.

ΧΟΡΟΣ
Σφγγω. Σφγγω τα δντια. Ξεριζνοντας.

ΞΕΡΞΗΣ
Φναζε. Ξεριζνοντας.

ΧΟΡΟΣ
τσι. τσι φωνζοντας. Ωχ! Ωχ!

ΞΕΡΞΗΣ
Τρβα τα ροχα. Τρβα τα. Σκσε τα.

ΧΟΡΟΣ
Με τα νχια μου τα σκζω!

ΞΕΡΞΗΣ
Τα μαλλι σου ξερζωνε. Κλψε το στρατ μας.

ΧΟΡΟΣ
Τα μαλλι μου. Κι αυτ. Κλαγοντας.

ΞΕΡΞΗΣ
Πλημμρα το κλμα.

ΧΟΡΟΣ
Πλημμυρζοντας...

(Καθς ανεβανει τις σκλες να μπει)

ΞΕΡΞΗΣ
Αντχα το κλμα μου.

ΧΟΡΟΣ
Ωχ! Ωχ!

ΞΕΡΞΗΣ
Στο παλτι μαζ μου μπες. Θρηνντας.

ΧΟΡΟΣ
Ωχ Ωχ! Χμα της Περσας ! Αβδιστο.

ΞΕΡΞΗΣ
Ωι Ωι! Να θρηνσουν. Σ’ λη την πλη.

ΧΟΡΟΣ
Θρνος. Θρνος παντο.

ΞΕΡΞΗΣ
Κλατε. Βαδζοντας.

ΧΟΡΟΣ
Ωι Ωι! Χμα της Περσας. Αβδιστο.

ΞΕΡΞΗΣ
Ωι Ωι! Οι πνιγμνοι στα τρστρατα. Οι πνιγμνοι παντο!

ΧΟΡΟΣ
Κλαγε κι εσ μαζ μου που κλαω. Στους θρνους σου γνομαι σντροφος.


                                                    Τ Ε Λ Ο Σ

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers