-

Dali &

-


-









/




 
 

 

: -



                                            Βιογραφικ

     Ο Ηρδοτος (το νομ του ετυμολογεται απ την ρα και το δδω και σημανει απ την ρα δθηκε) τανε γνος πλοσιας και διακεκριμνης οικογνειας, απ`τις πιο καλς του τπου του. Διθετε μεγλη περιργεια, παρατηρητικτητα, λεπτ καλλιεργημνο πνεμα, διεισδυτικτητα και πλρη αμεροληψα στις ιστορικς του κρσεις. Ταξδεψε πρα πολ στον κσμο, βλποντας και παρατηρντας τους ανθρπους και τα διφορα πολιτικο-κοινωνικ φαινμενα της εποχς. Γι' αυτ δε κι αναφρεται απ πολλος πως υπρξε συνμα 1ος δημοσιογρφος του κσμου. Παρλληλα θεωρεται κι ως ιδρυτς της γεωγραφας, επσης απ τους πιο μεγλους αρχαους περιηγητς.
     Γεννθηκε γρω στο 485 π.Χ., στην Αλικαρνασσ (σημ. Μπντρουμ, Τουρκαεξ ου κι αποκαλομενος Αλικαρνασσες) δωρικ αποικα στα Ν.Δ. παρλια της Μ. Ασας, στη περιοχ που ονομαζτανε Καρα, απναντι απ τη Κω. Οι κτοικοι της Αλικαρνασσο εχαν αναπτξει πολλς σχσεις με τους ντπιους Κρες. Προερχταν απ φιλομαθ κι επορη οικογνεια κι ανατρφηκε σε περιβλλον σεβασμο του Ομρου και παλαιν θρλων. Ο πατρας του λεγταν Λξης, η μητρα του Δρυ Ροι κι ο αδελφς του Θεδωρος. Ο σημαντικτερος μως συγγενς του ταν ο θεος του ( εξδελφς του), επικς ποιητς και τερατοσκπος (ερμηνευτς θαυμτων), Πανασις. Απ τ' νομα του πατρα και του θεου του, που εναι καρικ, και της μητρας κι αδελφο του, που εναι καθαρ ελληνικ, φανεται τι η καταγωγ του απ πατρα τανε καρικ κι απ μητρα καθαρ ελληνικ.



     ταν στη πατρδα του γινε τραννος ο Λγδαμης, νθρωπος του Πρση βασιλι, που ταν υποτελς, γιος εγγονς της Αρτεμισας, ο Ηρδοτος ταν νεαρς ττε, λγο πριν απ τα 20, μως ασχολομενος με τα πολιτικ πρε μρος στην αποτυχημνη συνωμοσα για την ανατροπ του, με αποτλεσμα να εξοριστε το 468 το 467 π.Χ. μαζ με την οικογνει του στη Σμο εν ο θεος του χασε τη ζω του. Απ τη Σμο γρισε στην Αλικαρνασσ μετ την ανατροπ του Λγδαμη το 455-4 π.Χ., αλλ μετ απ λγο υποχρεθηκε να ξαναφγει απ τη πατρδα. Απ ττε ρχισε σα περιηγητς κι εξερευνητς, πιθανν στα 455-443 π.Χ. να επισκπτεται, θεωρας νεκεν, προκειμνου να μελετσει διφορα μρη του ττε γνωστο κσμου, μεταξ λλων τη χρα των Κλχων μχρι τη Σκυθα, το εσωτερικ της Μ. Ασας και τον Πντο μχρι Κριμαα, Κπρο και τις περιοχς της Συρας, τη Βαβυλωνα, την Αγυπτο, που την ονομζει δρο του Νελου, τη Κυρηνακ και βεβαως λη την Ελλδα στην οποα περιγρφει κι να παραλμνιο οικισμ στη Μακεδονα.



     μεινε αρκετ χρνια στην Αθνα, που συνδθηκε φιλικ με τους μεγλους νδρες της εποχς εκενης, τον Περικλ και το Σοφοκλ. Μαζ με τον Πρωταγρα δρυσαν περ το 443 π.Χ., την αποικα των Θουρων στη Κτω Ιταλα -δρυση που εντασστανε στα πλασια της πανελλνιας πολιτικς του Περικλ. Στην αποικα αυτ, που ιδρθηκε κοντ στη κατεστραμμνη Σβαρι, πρασε τα περισστερα χρνια της υπλοιπης ζως του, γι' αυτ κι ονομστηκε απ τους Λατνους ΘοριοςΤαξδεψε σε πολλ μρη, επισκφθηκε και περιγραψε λαος που κατοικοσανε σε περιοχς του ττε γνωστο κσμου. Απ τα βιβλα του αντλονται περιγραφς για τους Αιγπτιους, τους Σκθες κ.. Απ τα συμφραζμεν του στο 2ο βιβλο του (Β 150), που συμπερανεται τι πριν την Αγυπτο πρασε απ τη Μεσοποταμα (μας δνει πληροφορες για τη λμνη Μορη), φανεται να επισκφθηκε την Αγυπτο το 449 π.Χ. Τα ργα του μως αναφρουν και πληροφορες για την Σκυθα. Ο διος μλιστα διηγεται τη συνομιλα του με τον Σκθη Τμνη. Απ τον Ελλανκο μαθανουμε πως ζησε κποιο διστημα στην αυλ του βασιλι της Μακεδονας, Αλξανδρου Α'.



     Οι εμπορικς σχσεις που εχε συνψει η Σμος με τη Κυρνη (τη σημεριν Λιβη), τον ωθσανε να την επισκεφτε περπου το 460 π.Χ.. Απ' αυτ το ταξδι διασζεται ο μθος των Βαττιδων βασιλων (Δ 163). Ωστσο, το ταξδι που βοθησε το συγγραφα ν' αναπτξει το πνεμα του ταν αυτ στην Αθνα, που θα συγγρψει και θα κνει γνωστ το μεγαλτερο μρος του ργου του. Υπολογζεται τι το τος 440 π.Χ. θ' αναχωρσει για τη Δση και τη Μεγλη Ελλδα. λλα
 σημαντικτερα ταξδια του Ηροδτου εναι: Οι Σρδεις που τις επισκφτηκε για περισστερες απ μια φορ, η φεσος κι η Σμρνη. Ταξδεψε με πλοο απ τα δυτικ στα ανατολικ του Πντου (Δ 86) για να καταλξει στη Κολχδα (Β, 104). Σε λλο του ταξδι περιγρφει την ανατολικ ακτ της Θρκης (Δ, 83). φτασε σγουρα στις χθες του Ευφρτη κι απ κει στη Βαβυλνα και στα Σοσα. Επσης χει επισκεφθε και περιγρψει τα νησι του Αιγαου: Σκιθο, Δλο, Προ, Εβοια, Σαλαμνα, Αγινα & Κθηρα. Απ' τη κρια Ελλδα περιηγεται τη Στερε και φτνει μχρι Τμπη, καθς και στη Πελοπννησο δεχνοντας ιδιατερο ενδιαφρον στις περιοχς των μαχν των μηδικν πολμων. Εικζεται τι πρασε απ τη Ζκυνθο στο δρμο για τους Θουρους, εν σγουρα πλι επισκφτηκε τη Κρκυρα, τη Δωδνη, την Αμβρακα, τη Σικελα και τις πλεις τις Κτω Ιταλας Μεταπντιον και Κρτωνα.



     Ο Ηρδοτος δνει πολλς πληροφορες για τις κλιματολογικς συνθκες και τις μορφς διοκησης των λαν που συναντ. Γοητεεται ιδιατερα απ το κλμα και τον πολιτισμ των Αιγυπτων, τους οποους κατατσσει σ' εππεδο αντερο απ των Ελλνων. Αντθετα, θεωρε τον Περσικ και τον Βαβυλωνιακ πολιτισμ υποδεστερους αλλ ενδιαφροντες, λλωστε θα χρησιμοποισει τους καταλγους των βασιλων της Βαβυλνας σα χρονολογικ σστημα στην ιστορα του. Εναι ο 1ος που διαχωρζει την Ευρπη απ την Ασα, στα μτια του μως ο Πντος κι η Σκυθα, που σμερα ανκουνε στην Ασα, εναι αναπσπαστο μρος της Ευρπης. Μλιστα, θεωρε βρη τις εκστρατεες των Περσν κατ των κατοκων των περιοχν αυτν. Δεν δωσε ττλο στο ργο του, στο προομι του χρησιμοποιε τον χαρακτηρισμ Ιστορης Απδεξις. Οι Αλεξανδρινο φιλλογοι μελετητς, τ' ονμασαν Ηροδτου Μοσαι, το χωρσανε σ' 9 βιβλα και δσανε σε καθνα τ' νομα μοσας. Θμα και κριος ξων του ργου του εναι οι πλεμοι Ελλνων & Περσν που αρχζουνε το 494 π.Χ. με τη κατπνιξη της Ιωνικς Επανστασης και τελεινουνε το 479 π.Χ. με τη κατληψη του περσικο φρουρου της Σηστο, στη Θρακικ χερσνησο του Ελλσποντου, απ' τους λληνες.
     Αναμφισβτητα ταν νας απ τους πιο πολυταξιδεμνους αρχαους συγγραφες, αφο επισκφθηκε λο σχεδν το γνωστ (στους λληνες) κσμο της εποχς. Μλλον μως δεν θα μθουμε ποτ πο ακριβς πγε και πτε. Ο Ηρδοτος χαρακτηρστηκε 1η φορ απ τον Κικρωνα ως ο Πατρας της Ιστορας. Στο ργο του φανεται επσης να ασχολθηκε με τη γεωλογα, τη βοτανικ, τη χημεα και την ιατρικ. Αναφρεται ιδιατερα απ τον Ιωννη Στοβαο. Πρα απ τη σπουδαιτητα του Ηροδτου ως ιστορικο, λγα εναι γνωστ για την προσωπικ του ζω.



     Οι περσικο πλεμοι δεν εχανε τελεισει, ταν γεννθηκε ο Ηρδοτος στην Αλικαρνασσ, η βασλισσα της οποας, Αρτεμισα, πρε μρος με τα πλοα της στη ναυμαχα της Σαλαμνας, στο πλευρ του Ξρξη. Εγγονς της ταν ο Λγδαμης, ο τραννος εξαιτας του οποου σκοτθηκε ο θεος του Ηροδτου κι ο διος κατφυγε στη Σμο. Σ' αυτ το κλμα μαθε την αξα της ελευθερας κι νιωσε το βρος της τυραννας. πως λα τα παιδι της εποχς του -κι αινες μετ απ την εποχ του- μεγλωσε με τα ομηρικ πη, τα οποα μλιστα λγω του θεου του Παναση γνρισε πολ καλ, πως φανεται απ το ργο του. Η επδραση του Παναση υποθτουμε πως τανε καθοριστικ, χι μνο για τη μρφωσ του, αλλ και για τις πολιτικς του ιδες. Στο ργο του παραθτει πολλος χρησμος, στους οποους δεχνει μεγλο σεβασμ, δνει ιδιατερη σημασα στο μυθικ ρωα Ηρακλ και στους απογνους του, εν εναι φανερ η ριστη γνση της επικς ποησης. λα αυτ υπαινσσονται τη παρουσα Παναση, που γραψε μεταξ λλων κι να ργο για τον Ηρακλ.
     Στη Σμο ρθε σε στεντερη επαφ με το ιωνικ πνεμα, το οποο γνριζε κι απ την Αλικαρνασσ, που, αν και δωρικ στην δρυσ της, ανκε στη σφαρα επιρρος της Ιωνας. Η ιωνικ παιδεα -η γνση της ιωνικς διαλκτου, ο ορθολογισμς κι ο εμπειρισμς*- αναμφισβτητα συμπληρθηκε στη Σμο, εν καλλιεργθηκε η αγπη του για τα ταξδια κι οξνθηκε το φιλοπερεργο πνεμα του. Φανεται πως εντυπωσιστηκε απ τα μεγλα ργα με τα οποα εχε κοσμσει τη Σμο ο τραννος Πολυκρτης, αφο στο ργο του εκφρζει συχν το θαυμασμ του και τα συγκρνει με τα μνημεα της Αιγπτου. Παρατηρντας τα, ο νεαρς Ηρδοτος μαθε να προσχει τις λεπτομρειες, να σημεινει διαστσεις, να περιγρφει με ακρβεια.

 * ορθολογισμς: με τον ρο του Ηροδτου εννοομε τι ο ιστορικς εκφρζει τη δυσπιστα του σε παρδοξες αντιφατικς πληροφορες, τι αναζητε τις αιτες (γεγοντων, καταστσεων, συμπεριφορν) χι σε μθους αλλ κυρως σε γεγοντα που μπορον να υποβληθον σε κριτικ λεγχο, να ελεγχθον με τη λογικ.
     εμπειρισμς: η μεθοδολογα του Ηροδτου εναι στη βση της εμπειρικ, γιατ ο ιστορικς στηρζεται πιο πολ στην αυτοψα (ελγχει με αυτοψα τις πληροφορες του, βλπει και ακοει ο διος, κρνει με την εμπειρα) κι ταν δεν μπορε να ελγξει με αυτοψα τις πληροφορες του, τις συγκρνει με την εμπειρα.


     ταν αποφσισε να γρψει τα θαυμαστ ργα Ελλνων και βαρβρων και για το πς πολμησαν, υπρχεν δη παρδοση ιστοριογραφικ, την οποα εχε γνωρσει. Οι πρτοι εκενοι ιστοριογρφοι ονομζονται λογογρφοι, γιατ γρφουνε πεζ λγο (που ονομαζτανε λγος σε αντιδιαστολ με τον ποιητικ λγο που ονομαζταν πος), μως τα ργα τους δεν εναι ακριβς ιστορικ. Εναι περιγραφς ταξιδιν με περιεχμενο εθνογραφικ, γεωγραφικ κι ιστορικ. Οι πρτοι λογογρφοι εμφανιστκανε στην Ιωνα, χι τυχαα, αλλ γιατ εκε η κοινωνα εχε προοδεσει. Εχε αναπτυχθε το κριτικ κι ερευνητικ πνεμα που θλει ν' απαλλαγε απ τη κυριαρχα του μθου, να καταλβει τον κσμο με τη λογικ, να ερμηνεσει το παρελθν και να διατηρσει στη μνμη ,τι αξζει απ αυτ, εχανε δημιουργηθε δηλαδ οι προποθσεις για την εμφνιση της ιστοριογραφας. Ως ττε οι νθρωποι στριζαν τις γνσεις τους για το παρελθν στην επικ ποηση, στην οποα μπορον να εντοπιστον ιστορικ γεγοντα, αλλ καλυμμνα κτω απ τους μθους. λλωστε ο πεζς λγος (στον οποο ανκει κι η ιστοριογραφα) εμφανστηκε μετ τον ποιητικ, γιατ πρτα προποθτει ανεπτυγμνο σστημα γραφς. Η ιστοριογραφα γεννθηκε στην Ιωνα, η γλσσα της εναι η ιωνικ διλεκτος, ακμα κι η λξη ιστορα (ἱστορη), που σημανει ρευνα, γνση, πρωτοεμφανστηκε στην Ιωνα.
     Ο αρχαιτερος λογογρφος εναι ο Κδμος απ τη Μλητο, που ζησε κπου στον 6ο αι., αλλ ο πιο αξιλογος εναι ο Εκαταος (μσα 6ου αι.) που πρσφερε πολλ στην ρευνα των πηγν και στο σστημα χρονολγησης με γενις (κθε γενι ισοδυναμε με 40 χρνια). Το ργο του γνριζεν ο Ηρδοτος, επηρεστηκε απ αυτ και χρησιμοποησε πολλς απ τις πληροφορες του. Απ τους λλους λογογρφους χουνε διασωθε λγα αποσπσματα, κποιοι ττλοι κι ονματα (Ξνθος ο Λυδς, Χρων ο Λαμψακηνς, Διονσιος ο Μιλσιος, Φερεκδης ο Αθηναος). Θεωρεται μως τι κι αυτο συνβαλαν στη εξλιξη της ιστοριογραφας.



    Πολλ ββαια θα διδχτηκε απ τα ταξδια του, στα οποα στρφηκε θεωρης εἵνεκεν, δηλαδ για μρφωση -αν και δεν αποκλεεται να ανπτυξε σ' αυτ και κποιαν εμπορικ δραστηριτητα, αλλ αυτ εναι δευτερεον. Το σημαντικτερο εναι τι γνρισε τπους και λαος, θαυμαστ μνημεα, θη κι θιμα παρδοξα. Με τη περιργεια που τονε δικρινε, ρωτοσε συνεχς για καθετ που του κανε εντπωση, μετροσε τις διαστσεις των οικοδομημτων και κρατοσε σημεισεις. τσι απκτησε τερστια εμπειρα και συγκντρωσε πολτιμο υλικ, που μας το παρδωσε με την ιστορα του. Ββαια στην εποχ του τα ταξδια ταν δσκολα, επιπλον δεν εξασφλιζε πντοτε την δεια να επισκεφθε ποια μρη θελε σε μια χρα και δεν γνριζε ξνες γλσσες, γι' αυτ χρησιμοποιοσε διερμηνα. Περισστερο επηρεστηκε απ την Αθνα, που εγκαταστθηκε για να διστημα, το 445 π.Χ., που γνρισε τον Περικλ και με τη συνδρομ του, διβασε δημσια την ιστορα του, παρνοντας -κατ μια παρδοση- γι`αυτ σαν αμοιβ του 10 τλαντα.
     Η πλη βρισκταν ττε στο χρυσ αινα της κι τανε κντρο μεγλης πνευματικς κνησης, μητρπολη του ελληνισμο, πραγματικ σχολεο της Ελλδος. Εκε συμπλρωσε τη μρφωσ του, γνωρστηκε με ξοχες πνευματικς προσωπικτητες· ανπτυξε φιλικος δεσμος με το Σοφοκλ, που τον επηρασε στο ργο του και επηρεστηκε απ αυτν, με τον Πρωταγρα και τον Περικλ. τσι συμμετεχε με τον Πρωταγρα στην δρυση των Θουρων, στην Ιταλα, που γνρισε τη διδασκαλα των Πυθαγορεων, με την οποα εχε ρθει σε επαφ δη απ τον καιρ της Σμου. Στην Αθνα γνωρστηκε καλτερα και με την ιπποκρατικ σχολ, που κμαζε στη Κω και τη Κνδο. σως σ' αυτ να οφελεται το ενδιαφρον του για τις ιατρικς ιδες, που εναι φανερ στο ργο του.



     Ο Ηρδοτος γραψε μια παγκσμια ιστορα. Δεν δωσε ττλο στο ργο του, στο προομι του χρησιμοποιε τον χαρακτηρισμ Ἱστορης ἀπδεξις. Οι Αλεξανδρινο φιλλογοι το ονμασαν Ἡροδτου Μοῦσαι. Σκοπς του ργου του ταν να καταγραφε η μεγλη σγκρουση των Ελλνων με τους Πρσες, στη πραγματικ γιγαντιαα αναμτρηση των περσικν πολμων. Κι πως ο διος γρφει για να μη λησμονηθον με τη προδο του χρνου τα ργα των ανθρπων και μενουν αμνημνευτα τα μεγλα και θαυμαστ κατορθματα των Ελλνων και των βαρβρων. Στα πρτα 4 βιβλα παρουσιζει το σχηματισμ και την αξηση της περσικς δναμης, στο 5ο κι 6ο τις πρτες συγκροσεις των Περσν με τους λληνες της ηπειρωτικς Ελλδας, στο τελευταο μρος του 6ου και σε ολκληρα τα 2ο επμενα περιγρφει τις 2 μεγλες εκστρατεες των Περσν που κατληξαν, στη μχη του Μαραθνα και στη ναυμαχα της Σαλαμνας αντστοιχα. Τλος στο 9ο, αναφρεται στις λλες πολεμικς δραστηριτητες των Ελλνων εκενης της εποχς.
     Θμα και κριος ξονας του ργου του, πως ανεφρθη, ταν οι πλεμοι Ελλνων-Περσν, που αρχζουνε το 494 π.Χ. με τη κατπνιξη της Ιωνικς Επανστασης και τελεινουνε το 479 π.Χ. με τη κατληψη του περσικο φρουρου της Σηστο απ τους λληνες. Πιστεει πως η σγκρουση αυτ μπορε να κατανοηθε και να ερμηνευθε μνο στο πλασιο της αντιπαρθεσης των 2 κσμων που αντιπροσωπεουν, Ευρπης-Ασας, γι' αυτ κι εντσσει τη σγκρουση στο πλασιο αυτ. τσι αρχζει την εξιστρησ του απ το 560 π.Χ., ταν ο βασιλις της Λυδας Κροσος υποτσσει τις ελληνικς πλεις της Ιωνας, εγκαινιζοντας τη σγκρουση αυτ. Με τη σειρ του ο Κροσος θα υποταγε στο βασιλι Κρο, ιδρυτ του περσικο κρτους, που εφαρμζει επεκτατικ πολιτικ. Ο Ηρδοτος οργαννει το υλικ του κατ τη διαδοχ των Περσν βασιλων (Κρος, Καμβσης, Δαρεος, Ξρξης) παρακολουθντας τις κατακτσεις τους. Πριν απ κθε αφγηση μιας κατκτησης μως μας μιλ για τους λαος που υποτσσουν οι Πρσες βασιλες. Για παρδειγμα στο 5ο βιβλο βασικ θμα εναι η ιωνικ επανσταση, περιλαμβνονται μως πολλς αφηγσεις για γειτονικος λαος και χρες, τη Φρυγα, τη Καρα, τον Ελλσποντο και τη Κπρο. Οι αφηγσεις αυτς, που ονομζονται παρεκβσεις, γιατ βγζουνε τον Ηρδοτο ξω απ το βασικ ξονα του ργου του, μας δνουνε συναρπαστικς ιστορες, στοιχεα πολτιμα κποτε για πολλος λαος, για τα θη και τα θιμ τους, την ιστορα τους, τη χρα και τα μνημεα του πολιτισμο τους.


             Πνακας που καταιγρφει γεγοντα απ το 560 μχρι το 429.

     Το ργο του, κπου 1000 σελδες ενς σγχρονου βιβλου, σθηκε ολκληρο, αλλ δεν γνρισε τη μεγλη διδοση που εχαν λλα ργα. Αντθετα επικρθηκε συχν δη απ την αρχαιτητα. Ο Πλοταρχος απ τη Θβα γραψε ολκληρο βιβλο για τη "κακοθεια" του Ηροδτου, γιατ στο ργο του αποδοκιμζει τις πλεις που σπεσαν να προυν το μρος των Περσν -και πρτα τη Θβα. Αλλ και στη νετερη εποχ, ιδως το 19ο αι., ορισμνοι μελετητς υποστριξαν τι η πολυμορφα του ργου του δεν επιτρπει να τονε χαρακτηρσουμε ιστορικ. Ακμα, καθς μερικ απ τα γραφμεν του φανονταν απστευτα, θερησαν τι εναι παραμυθς κι χι ιστορικς. μως η αρχαιολογικ κι ιστορικ ρευνα απδειξε τι ο Ηρδοτος εχε δκιο σε πολλς περιπτσεις που νμιζαν τι γρφει παραμθια. Ββαια το ργο του περιχει ανακρβειες και λθη, αλλ τα περισστερα εναι δικαιολογημνα, αν σκεφτομε πως αναφρεται σε χρες μακρινς, για τις οποες δεν εχε πντοτε γραπτς πηγς, οτε κι ξερε τη γλσσα τους. Δικαιολογημνα ο Ρωμαος ρτορας Κικρων τον ονμασε πατρα της ιστορας, ταν ο 1ος που κατανησε την αξα που 'χει η ιστορα για τον νθρωπο και δισωσε στην ανθρπινη μνμη γεγοντα κοσμοστορικς σημασας. Μλιστα σμερα που η ιστορα συμπεριλαμβνει και τη καθημεριν ζω του ανθρπου το ργο του Ηρδοτου εναι πολ πιο σγχρονο απ' ,τι το ργο λλων ιστορικν.
     Δηλαδ 2 εναι τα βασικ χαρακτηριστικ του ργου του: α) τι δεν ακολουθε αυστηρ το βασικ θμα του, αλλ κνει παρεκβσεις παρενθκες (οι ροι ανκουνε στον διο), που μνον μμεσα συνδονται μ αυτ και β) τι το υλικ της Ἱστορης δεν εναι μνο ιστορικ. Οι παρεκβσεις χουνε περιεχμενο γεωγραφικ, εθνογραφικ, λαογραφικ (λγοι) ετε εναι ιστορες, συνθως δραματικς λλοτε ευτρπελες (νουβλες, ανκδοτα). Πολλς απ τις ιστορες αυτς εναι πραγματικ λογοτεχνικ αριστουργματα. Κατ συνπεια το ργο του χαρακτηρζεται απ ποικιλα. Στα χαρακτηριστικ αυτ φανεται η επδραση απ τα ομηρικ πη, απ το ιωνικ πνεμα και τους ωνες λογογρφους, ιδως απ τον Εκαταο.
     Βασικ αντληψη στο ργο του εναι τι η παραβαση του μτρου απ τον νθρωπο ( η υπερβολ, κρος) τον οδηγε στην βρη (αλαζονεα, υπρβαση του μτρου) κι αυτ προκαλε την οργ του θεο (νμεση) κι επιφρει τη καταστροφ (τη), τη τιμωρα του υβριστ (τση). Στην εκδλωση της βρης δεν συναντμε πντοτε λα αυτ τα στδια, οτε σταθερ με τη σειρ αυτ, π.χ. η τη μπορε να εναι τφλωση του νου καταστροφ του υβριστ, η νμεση να σημανει τη θεκ οργ τη τιμωρα. Το θεο φθονε την ανθρπινη ευτυχα, ταν μλιστα ο ευτυχισμνος νθρωπος υπερηφανεεται γι' αυτ. Τα ανθρπινα πργματα παρουσιζουν αστθεια· κανες δεν εναι ευτυχισμνος για πντα, οτε νθρωπος οτε πλη- λας. Η πορεα καθενς διαγρφει την καμπλη που ακολουθε το τξο, γρφοντας σχηματικ ναν κκλο (κυκλικ αντληψη της ιστορας και της ανθρπινης μορας). Στο ργο του Ηροδτου αναδεικνονται αξες πως το μτρο -αξα ελληνικ, που στκεται απναντι στην ανατολικ υπερβολ και αναδεικνεται ρυθμιστς των πρξεων Ελλνων και Περσν -κι η ελευθερα, ο Ηρδοτος κρνει μλιστα τα πολιτεματα ανλογα με το βαθμ που τη διασφαλζουνε: τσσεται υπρ της δημοκρατας, που προασπζει την ελευθερα, και στρφεται κατ της τυραννας, που τη καταργε.




     Γνρισε πολλος λαος, μαθε να σβεται τον λλο, το ξνο, τη θρησκεα και τα θιμ του. Ταξιδεοντας διαπστωσε την οικουμενικτητα της θρησκεας, γεγονς που ενσχυσε τη πστη του. τανε προσηλωμνος στις παλαις ηθικς δοξασες και τη παλαι θρησκευτικ πστη. Στο ργο του πολλς φορς παραθτει χρησμος, που τους σβεται, νειρα και θαματα. Γι' αυτ, αν κι ακολουθε τον ιωνικ ορθολογισμ, επιδικοντας να κρνει με τη λογικ τα πργματα και τις αιτες των γεγοντων, πολλς φορς δχεται εξηγσεις που βρσκονται ξω απ το πεδο της λογικς. Σταθερ του επιδωξη εναι η ανακλυψη της αλθειας, για την οποα βασζεται πιτερο στην αυτοψα, στη προσωπικ του ρευνα και μνον ταν δεν του αρκε αυτ στηρζεται στους λλους, για να πρει πληροφορες. Ελγχει με τη λογικ και την εμπειρα τις πληροφορες και τις πηγς του. Πολλς φορς ακοει απστευτα πργματα, τα παραθτει μως και τα αφνει στην κρση μας -ετε λγοντας τι δεν τα πιστεει, ετε πληροφορντας μας απλς τι τσι τα επανε.
     Τα σημαντικτερα ταξδια του Ηροδτου εναι: Οι Σρδεις που τις επισκφτηκε για περισστερες απ μια φορ, η φεσος κι η Σμρνη. Ταξδεψε με πλοο απ τα δυτικ στα ανατολικ του Πντου για να καταλξει στη Κολχδα. Σε λλο του ταξδι περιγρφει την ανατολικ ακτ της Θρκης. φτασε σγουρα ως στις χθες του Ευφρτη κι απ κει στη Βαβυλνα και τα Σοσα. Επσης χει επισκεφτε και περιγρψει τα νησι του Αιγαου: Σκιθο, Δλο, Προ, Εβοια, Σαλαμνα, Κθηρα κι Αγινα. Απ τη κρια Ελλδα περιηγεται στη Στερε και φτνει μχρι τα Τμπη, καθς και στη Πελοπννησο δεχνοντας ιδιατερο ενδιαφρον στις περιοχς των μαχν των μηδικν πολμων. Εικζεται τι πρασε απ' τη Ζκυνθο στο δρμο για τους Θουρους, εν σγουρα επισκφτηκε τη Κρκυρα, τη Δωδνη, την Αμβρακα, τη Σικελα και τις πλεις τις Κτω Ιταλας, Μεταπντιον και Κρτωνα.



     Δνει πολλς πληροφορες για τις κλιματολογικς συνθκες και τις μορφς διοκησης των λαν που συναντ. Γοητεεται ιδιατερα απ το κλμα και τον πολιτισμ των Αιγυπτων, τους οποους κατατσσει σε εππεδο αντερο απ το λληνες. Αντθετα, θεωρε τον Περσικ και Βαβυλωνιακ πολιτισμ υποδεστερους αλλ ενδιαφροντες, λλωστε θα χρησιμοποισει τους καταλγους των βασιλων της Βαβυλνας σα χρονολογικ σστημα στην ιστορα του.  Ο Ηρδοτος εναι ο 1ος που διαχωρζει την Ευρπη απ' την Ασα, στα μτια του μως ο Πντος κι η Σκυθα, που σμερα ανκουνε στην Ασα, εναι αναπσπαστο μρος της Ευρπης. Μλιστα, θεωρε βρη τις εκστρατεες των Περσν κατ των κατοκων των περιοχν αυτν.
     Στην εποχ του δεν υπρχε χρονολογικ σστημα ενιαο, οτε στον ελληνικ χρο οτε στις διφορες χρες που επισκφθηκε και για τις οποες γραψε. Χρονολογε βασικ κατ γενις, υπολογζοντας τρεις γενις αν αινα· ακολουθε τη σειρ διαδοχς των Περσν βασιλων, αναφροντας π.χ. τι βρισκμαστε στο πρτο τος βασιλεας του τδε βασιλι· αναφρεται σε εποχς του τους, σε Ολυμπιδες και στον επνυμο ρχοντα της Αθνας· δνει χρονικος προσδιορισμος στο διστημα μιας ημρας, αν πρκειται να αφηγηθε κτι σημαντικ, πως εναι για παρδειγμα η μχη των Θερμοπυλν.
     Για τα τελευταα χρνια αλλ και γενικ για τη ζω του υπρχουν ελχιστες πληροφορες. Οι ερευνητς χουν αντλσει τον μεγαλτερο γκο του ργου του απ προσωπικς του μαρτυρες μσα απ τα ργα του. Για το τλος του υπρχουνε διφορες παραδσεις: τι επστρεψε στην Αθνα, που και πθανε τι ζησε ως το τλος της ζως του στους Θουρους γρφοντας την Ἱστορη. Η παρδοση τι πθανε στη Μακεδονα δεν φανεται πιθαν. Ο Ηρδοτος τελικ μλλον πθανε στην Ιταλικ πλη Θοριοι, που τανε ττε αποικα των Αθηναων, το 410 π.Χ. περπου σε ηλικα 74 ετν.
     Ονομαστκανε προς τιμ του:

Ο αστεροειδς 3092 Ηρδοτος (3092 Herodotus), που ανακαλφθηκε το 1960.
Ο κρατρας Ηρδοτος στην ορατ απ τη Γη πλευρ της Σελνης
Ο αθλητικς σλλογος Ηρδοτος στη Να Αλικαρνασσ Κρτης.

   Ρητ:

 1. Στην ειρνη, οι γιοι θβουνε τους πατερδες. Στον πλεμο, οι πατερδες θβουνε τους γιους.
 2. μα το λες πρξε το κιλας.
 3. Το χρμα αποδεικνεται δυνστης.
 4. Δεν υπρχουνε τιμς απρσιτες για τον νθρωπο, που οπλζεται με υπομον.
 5. Οι φρονες σπανως χαρουν της ενοιας των θεν.
 6. Τα αυτι πιστεουνε πιο δσκολα απ τα μτια.

     Χρησιμοποιντας ως βση του ργου που ο διος ονμασε Ιστορης Απδεξις, δηλαδ κθεση της ιστορικς ρευνας, την αυτοψα, την ρευνα και την κριτικ, ο Ηρδοτος πλησασε 1ος την ιστορα, χωρς μως να μπορε να θεωρηθε αντικειμενικς. Παρ το γεγονς αυτ, το ργο του συνολικ εναι μια αξιπιστη πηγ, η μνη συνεχς και πλρης που εναι διαθσιμη για μια τσο σημαντικ εποχ της ιστορας. Δισωσε στην ανθρπινη μνμη κοσμοστορικς σημασας γεγοντα και δικαωσε τον χαρακτηρισμ που του δωσε ο Ρωμαος ρτορας Κικρωνας, πατρα της ιστορας, αφο ταν ο 1ος που κατανησε την αξα που χει για τον νθρωπο, ποια γεγοντα μπορον να θεωρηθον ιστορικ και κατβαλε αξιλογη προσπθεια για αμερληπτη και αντικειμενικ κθεση των γεγοντων. Παρλληλα μπορε να θεωρηθε πατρας της γεωγραφας και πρδρομος λων των περιηγητν.



     Μια περιληπτικ ματι στο ργο του, λιγκι πιο λεπτομερς απ την νω παρουσαση, θα παρατεθε παρακτω και μετ θα μπει κι ν απσπασμα απ το 1ο βιβλο του, τη Κλει:
     Για τη συγγραφ του ργου του χρησιμοποησε τα ργα των λογογρφων, τα αρχεα των πλεων και κθε λλη επσημη αναγραφ και τλος συλλογς χρησμν. Κρια μως πηγ του ργου του αποτλεσαν οι προφορικς παραδσεις και οι προσωπικς αναζητσεις. Πολλς φορς κατονομζει την πηγ των πληροφοριν του, πως γνεται με το Θρσανδρο τον Ορχομνιο, τον Τμνη το Σκθη κ.. Τα 4 πρτα βιβλα απομακρνονται απ την ιστορα και θεωρονται περισστερο πολιτικς πληροφορες, μθοι και ανκδοτα. Μεγαλτερη συνοχ χουν τα 5 λοιπ.
     Οπωσδποτε το ργο του δεν περιορζεται μνο στην αφγηση μαχν, αλλ αναλει θη, θιμα, θρησκευτικς δοξασες και θεωρες για τη διακυβρνηση μιας πολιτεας, παρλληλα προβλλει δε τη σημασα της ελευθερας των πολιτν στα πλασια του νμου για τη σωστ λειτουργα του πολιτεματος. Η γλσσα του Ηροδτου εναι η να ιωνικ που προλθε απ την επδραση της ομηρικς γλσσας, με την προσθκη αττικν και δωρικν τπων.
     Πρκειται για να αρχεο της ιστορας σχετικ με τους πολμους μεταξ Ελλνων και Περσν, συμπεριλαμβανομνων πλοσιων γεωγραφικν και εθνογραφικν πληροφοριν. Παρλο που κποιες απ τις ιστορες του ταν ευφνταστες κι λλες ανακριβες, ο διος αναφρει πως κατγραφε μνο τι του λγανε κι τανε συνθως σωστς στις πληροφορες του.

 *  Στο Α' βιβλο, Κλει, κνει γενικ αναφορ στα ατια της σγκρουσης Ασας κι Ευρπης, θεωρντας Ευρπη τον ελλαδικ χρο. πειτα παραθτει μυθικς αναφορς, αρχζοντας με τα σα του εχανe πει Πρσες λγιοι και Φονικες ιερες. Ο διος δεν παρνει θση σ' αυτ τα μυθικ στοιχεα. Μετ ασχολεται με την ιστορα του βασιλεου της Λυδας, απ τον Κανδαλη και το Γγη ως τον Κροσο. Εν στκεται ιδιατερα στις επιθσεις του Κροσου κατ των ελληνικν πλεων της Δυτικς Μικρς Ασας. Ακολουθε η συζτηση του Κροσου με τον Σλωνα, η ιστορα του τυος και του Αδρστου, οι στενς σχσεις του Κροσου με το Μαντεο των Δελφν κι ακολουθονe τα στοιχεα για τους Πελασγος, για τον Πεισστρατο και τους Πεισιστρατδες, για τη Σπρτη και τους πολμους της με τη Τεγα και τη συμμαχα Κροσου-Σπρτης. Μετ περιγρφει την εκστρατεα του Κροσου κατ των Περσν, τη παρουσα εκε του Θαλ του Μιλησου, την εκτροπ του λυ ποταμο, την ττα του Κροσου και την αιχμαλωσα του, καθς και τη κατληψη των Σρδεων και την υποταγ της Λυδας στους Πρσες. Ακμη αναφρει την ιστορα των Μδων που αποτναξαν το ζυγ των Ασσυρων και την κατλυση του Μηδικο βασιλεου. Επσης δνονται οι σχσεις των Ελλνων με τον Κρο και περιγρφεται η υποταγ της Ιωνας, της Καρας, της Λυκας και της Βορειοδυτικς Μικρς Ασας στους Πρσες. Και τλος, αναφρεται στην ιστορα των Βαβυλωνων, των Ασσυρων, με τη χρα των Μασσαγετν, τους λαος γρω απ' τη Κασπα θλασσα και πς σκοτθηκε ο Κρος ο Πρεσβτερος.

 * Στο Β' βιβλο, Ευτρπη, αρχζει με την εκστρατεα του Καμβση στην Αγυπτο που συνεχζεται και στο Γ' βιβλο. Σ' αυτ το βιβλο, δνει λεπτομερες κι εντυπωσιακς πληροφορες για την Αγυπτο, τα ιερ της, τη θρησκεα της, τα θη κι θιμα της, καθς και για την ιστορα της και τις σχσεις Ελλνων κι Αιγυπτων.

 * Στο Γ' βιβλο, Θλεια, ξαναγυρζει στην αρχ, στην εκστρατεα του Καμβση εναντον του μαση και στα ατια που τη προκαλσανε. Περιγρφει την μχη του Πηλουσου, τη κατκτηση της Αιγπτου, την υποταγ της Κυρνης και της Λιβης, την εκστρατεα κατ των Αιθιπων και των Αμμωνων και τη κατκτηση της Κπρου. Επσης περιγρφει την εκστρατεα των Λακεδαιμονων και Κορινθων κατ της Σμου, την εξγερση του Ψευδοσμρδη, την ανταρσα των Μγων, το θνατο του Καμβση και την ανδειξη του Δαρεου σε βασιλι των Περσν. Παρεμβλλει τη περιγηση της Ινδικς και πληροφορες για τους ραβες, τους Αιθοπες και τους κατοκους της Βρειας Ευρπης. Τλος, περιγρφει την υποταγ της Σμου στους Πρσες, την εξγερση των Βαβυλωνων και τη κατληψη της Βαβυλνας.

 * Στο Δ' βιβλο, Μελπομνη, δνονται 2 εκστρατεες του Δαρεου, μια κατ των Σκυθν κι η λλη κατ της Λιβης. Ακμη δνει εντυπωσιακ στοιχεα για τις χρες και τους λαος, παραθτει το μθο για τις Αμαζνες, τη κατκτηση της Θρκης, την εκστρατεα του Δαρεου κατ των Σκυθν και τη τελικ υποχρηση του. πειτα καταγρφει την ιστορα της Λιβης, τη περιγηση της Λιβης και την εκστρατεα κατ της Λιβης.

 * Στο ' βιβλο, Τερψιχρη, αναφρει την υποταγ της Θρκης και των γρω περιοχν (Τρωδα, Λμνος, μβρος, κτλ.) στους Πρσες. Εδ παρεμβλλει και την ιστορα του Ιστιαου που θα παξει σημαντικ ρλο στην εξγερση των Ινων και συνεχζει με την αποστολ πρεσβεας στη Μακεδονα για να ζητσει γη κι δωρ. Τλος αναφρει την εξγερση των Ινων και τη περιγραφ των επιχειρσεων κατ την επανσταση των Ινων σ' λη της την κταση, παρεμβλλοντας την ιστορα των Δωρικν φυλν της Σπρτης και την ιστορα των Αθηνν.

 * Στο ΣΤ' βιβλο, Ερατ, συνεχζεται η εξιστρηση της επανστασης των Ινων, με παρθεση των επιθετικν ενεργειν του Δαρεου πριν απ την Μχη του Μαραθνα. Ακμη δνεται η 1η εκστρατεα κατ της Ελλδας που τελεινει με τη Μχη του Μαραθνα. Μσα σ' αυτ την εκστρατεα, περιγρφονται πργματα που γνανε στην Ελλδα, πως η προσφορ των Αιγινητν για υποταγ στο Δαρεο κι η παρμβαση Σπαρτιατν και Αθηναων, που ανατρψανε τη κατσταση στην Αγινα, η δρση του βασιλι της Σπρτης, Κλεομνη Α', η στση του Μαντεου των Δελφν, η καταστροφ της Ερτριας και κλενει με την αποχρηση των Περσν και τη τχη των Ερετριων αιχμλωτων καθς και του νικητ του Μαραθνα, Μιλτιδη.

 * Στο Ζ' βιβλο, Πολυμνα, λει για το θνατο του Δαρεου και την νοδο στο θρνο του Ξρξη, του οποου την ιστορα και τη δρση θα συνεχσει και στα υπλοιπα βιβλα. Περιγρφεται η συγκντρωση του περσικο στρατο στη Θεσσαλα, η ζεξη του Ελλησπντου, η απαρθμηση του στρατο και του ναυτικο του Ξρξη, η αποστολ πρεσβειν απ τις ελληνικς πλεις στο ργος, στη Σικελα, στη Κρκυρα και στη Κρτη με σκοπ να συγκροτηθε Πανελλαδικ μτωπο εναντον των Περσν. Και κλενει με περιγραφ της Μχης των Θερμοπυλν.

 * Στο Η' βιβλο, Ουρανα, συγκεντρνει τη προσοχ του στη Ναυμαχα της Σαλαμνας. Αναφρει τη ναυμαχα του Αρτεμισου και τις κινσεις των Περσν στη Βοιωτα και την Αθνα. Εν στη συνχεια, δνει τα συμβολια των Ελλνων, την εκκνωση της Αθνας και την αππειρα των Περσν κατ των Δελφν. πειτα δνει τα αποτελσματα της νκης της Σαλαμνας και την αποχρηση του περσικο στλου και του περσικο στρατο στη Θεσσαλα. Μετ, επανρχεται στις επιχειρσεις ξηρς και τη προετοιμασα για τη μεγλη Μχη των Πλαταιν. Στο τλος γνεται λγος για τη Μακεδονικ δυναστεα και το ρλο του Αλεξνδρου Α'.

 * Στο Θ' βιβλο, Καλλιπη, ασχολεται με την εκστρατεα του Μαρδονου στην Αττικ, τη κινητοποηση των Σπαρτιατν που φτνουνε για ενσχυση των Αθηναων και τα προκαταρκτικ της μεγλης Μχης των Πλαταιν, η δια η μχη κι οι συνπειες της νκης των Ελλνων. Τλος, δνεται ο επιθετικς πια πλεμος των Ελλνων και τελεινει με τη κατληψη της Σηστο απ τους Αθηναους.



=======================

                                   Βιβλο 1ο Κλει

(απσπ.)

πρλογος: Ο Ηρδοτος απ την Αλικαρνασσ εκθτει εδ τις ρευνς του, για να μη ξεθωρισει με τα χρνια ,τι γινε απ τους ανθρπους, μτε ργα μεγλα και θαυμαστ, πραγματοποιημνα λλα απ τους λληνες και λλα απ τους βαρβρους, να σβσουν δοξα. ιδιατερα γνεται λγος για την αιτα που αυτο πολμησαν μεταξ τους.
[1.1.1] Οι γραμματισμνοι Πρσες βρσκουν τους Φονικες ατιους της χθρας. λεν δηλαδ πως αυτο, φτασμνοι απ τη θλασσα που ονομζεται Ερυθρ σε τοτη εδ τη θλασσα, αφο κατοκισαν το χρο που και τρα κατοικον, ρχισαν αμσως με μακριν ταξδια, μεταφρνοντας εμπορεματα αιγυπτιακ και ασσυριακ, να πινουν και σε λλα λιμνια και προπαντς στο ργος.
[1.1.2] Το ργος εκενα τα χρνια σε λα ξεχριζε ανμεσα στις πλεις της χρας που τρα ονομζεται Ελλδα. Πως φτασαν λει σ' αυτ το ργος οι Φονικες και ξεπουλοσαν το φορτι τους.
[1.1.3] μως την πμπτη την κτη μρα αφτου φτασαν και ταν σχεδν τα εχαν λα ξεπουλσει, πως κατβηκαν στη θλασσα και λλες πολλς κοπλες και ανμεσ τους η θυγατρα του βασιλι. το νομ της ταν το διο που λεν και οι λληνες, Ι του Ινχου.
[1.1.4] Πως αυτς στθηκαν στην πρμη του καραβιο κι αγραζαν απ τις πραμτειες ,τι τραβοσε η καρδι τους πιο πολ, και οι Φονικες συνεννοημνοι ρμησαν πνω τους. Πως ββαια οι πιο πολλς ξφυγαν, μως την Ι μαζ με λλες την ρπαξαν, τη βλαν στο καρβι και γργορα νοιξαν πανι για την Αγυπτο.

[1.2.1] τσι διηγονται οι Πρσες πως η Ι φτασε στην Αγυπτο, χι πως οι λληνες, και πως αυτ γινε η αρχ για τα αδικματα που ακολοθησαν. Μετ απ αυτ, λνε οι Πρσες, κποιοι απ τους λληνες (γιατ δεν ξρουν να πουν το νομ τους) πτησαν πδι στην Τρο της Φοινκης και ρπαξαν τη θυγατρα του βασιλι την Ευρπη. Μπορε και να 'ταν Κρτες. Πως τσι γιναν σα κι σα, μως μετ οι λληνες γιναν ατιοι της δετερη αδικας.
[1.2.2] Γιατ μ' να μακρ καρβι ανβηκαν τον Φση ποταμ στην Αα της Κολχδας, κι αποκε, σαν αποτλειωσαν τις λλες υποθσεις τους για τις οποες πγαν, ρπαξαν τη θυγατρα του βασιλι τη Μδεια.
[1.2.3] Πως στειλε ο Κλχος στην Ελλδα κρυκα και ζητοσε ικανοποηση για την αρπαγ, και ζητοσε πσω την κρη του. μως αυτο απαντοσαν τι οτε εκενοι δεν τους εχαν δσει ικανοποηση για την αρπαγ της αργτισσας Ιως. οτε λοιπν κι αυτο θα του τη δσουν.

[1.3.1] Στην επμενη γενι στερα απ αυτ, λνε πως ο Αλξανδρος που τα μαθε, θλησε να αποχτσει γυνακα απ την Ελλδα με αρπαγ, ξροντας πως τσι κι αλλις δε θα δσει λγο, αφο και εκενοι δεν δωσαν.
[1.3.2] τσι λοιπν, σαν ρπαξε την Ελνη, οι λληνες πραν απφαση να στελουν κρυκες και να ζητον την Ελνη πσω, και να ζητον ικανοποηση για την αρπαγ. μως εκενοι στα επιχειρματ τους αντφερναν την αρπαγ της Μδειας, τι οτε οι διοι δεν τους δωσαν ικανοποηση οτε τους την δωσαν πσω, μλο που τη ζητοσαν, κι θελαν τρα να προυν ικανοποηση απ τους λλους.

[1.4.1] Πως ς εδ μνο αρπαγς γυναικν γιναν και απ τις δο μερις, μως αποκε και πρα οι λληνες ββαια πεσαν σε μεγλο σφλμα. γιατ πρωττερα αυτο ρχισαν να εκστρατεουν στην Ασα απ' ,τι εκενοι στην Ευρπη.
[1.4.2] Πως το να αρπζει κανες γυνακες εναι ββαια ργο αδκων ανθρπων, μως, μια κι γινε η αρπαγ, να θες καλ και σνει εκδκηση, αυτ το κνουν οι ανητοι. να μη σε νοιζει γι' αυτς που σου ρπαξαν, αυτ εναι γνρισμα των φρονμων. γιατ ολοφνερα, αν δεν το θελαν οι διες, δε θα φηναν να τις αρπξουν.
[1.4.3] Αυτο οι Ασιτες, λεν οι Πρσες, ταν τους ρπαξαν γυνακες, δεν το πραν στα σοβαρ, εν οι λληνες για μια γυνακα σπαρτιτισσα ξεσκωσαν ολκληρη εκστρατεα, ρθαν στην Ασα και αφνισαν τη δναμη του Πριμου.
[1.4.4] Πως απ ττε πια θεωρον τι οι λληνες τους εναι εχθρο. Γιατ την Ασα και τα βρβαρα θνη που την κατοικον, οι Πρσες τα θεωρον δικ τους, εν την Ευρπη και τους λληνες τα βλεπαν πντα σαν κτι ξεχωριστ.
[1.5.1] τσι λεν οι Πρσες πως γιναν τα πργματα, και στην λωση του Ιλου βρσκουν την αιτα της χθρας τους προς του λληνες.

[1.5.2] Για την Ι δε συμφωνον με τους Πρσες οι Φονικες. γιατ δεν την ρπαξαν αυτο, λνε, και δεν την φεραν στην Αγυπτο, αλλ τι στο ργος σμιξε με τον καπετνιο του καραβιο και, ταν κατλαβε πως ταν γκυος, απ ντροπ για τους γονες της — τσι λοιπν απ μνη της φυγε με τα καρβια των Φοινκων, για να μην προδοθε.
[1.5.3] Αυτ λεν οι Πρσες και οι Φονικες. Εγ μως δεν ρχομαι να μιλσω γι' αυτ, αν γιναν τσι κπως αλλις, αλλ εκενον που ο διος ξρω τι πρτος ρχισε τα δικα ργα στους λληνες, αυτν πρτα θα παρουσισω και θα προχωρσω στη συνχεια της ιστορας μου σταματντας το διο σε μικρς και μεγλες πλεις ανθρπων.
[1.5.4] Γιατ σες ταν μεγλες παλιτερα, οι πιο πολλς τους χουν γνει μικρς, κι σες στα χρνια μου ταν μεγλες, πριν ταν μικρς. Την ανθρπινη λοιπν ευδαιμονα ξροντς την, πως δε στκει αμετακνητη, θα μνημονεσω το διο και τις δο.
[1.6.1] Ο Κροσος ταν Λυδς στην καταγωγ, γιος του Αλυττη και τραννος των εθνν εκενων που μνουν στη μσα μερι του λη ποταμο, που απ τα μεσημβριν τρχει ανμεσα στους Σριους και τους Παφλαγνες και χνεται βορειν στον καλομενο Εξεινο πντο.
[1.6.2] Αυτς ο Κροσος πρτος, σο ξρουμε, απ τους βαρβρους, λλους απ τους λληνες τους κανε φρου υποτελες και λλους τος κρδισε με το μρος του ως φλους. κανε φρου υποτελες τους ωνες και τους Αιολες και τους Δωριες της Μικρς Ασας, κρδισε με το μρος του ως φλους τους Λακεδαιμνιους.
[1.6.3] Πριν απ την αρχ του Κροσου λοι οι λληνες ταν ελεθεροι. Γιατ των Κιμμερων ο στρατς που φτασε στην Ιωνα, ντας αρχαιτερος απ του Κροσου, δεν προχρησε στην καθυπταξη των πλεων, αλλ κανε επιδρομ και αρπαγς.
[1.7.1] Η ηγεμονα, που ταν πρτα των Ηρακλειδν, πρασε στα χρια της γενις του Κροσου, στους Μερμνδες, τσι:
[1.7.2] ταν ο Κανδαλης, που οι λληνες τον λεν Μυρσλο, τραννος των Σαρδων και απγονος του Αλκαου, γιου του Ηρακλ. Γιατ ο γρων, γιος του Ννου γιου του Βλου γιου του Αλκαου, γινε πρτος Ηρακλεδης βασιλις των Σαρδων. ο Κανδαλης, ο γιος του Μρσου, τελευταος.
[1.7.3] σοι βασλευσαν στη χρα αυτ πριν απ τον γρωνα ταν απγονοι του Λυδο, γιου του τη, απ που πρε ο λδιος λας ολκληρος το νομ του, αυτς που πρτα ονομαζταν Μηων.
[1.7.4] Απ αυτος και με τη συγκατθεσ τους πραν την αρχ, στηριγμνοι σε χρησμ, οι Ηρακλεδες, που κρατοσε η γενι τους απ μια δολη του Ιαρδνου και απ τον Ηρακλ και που βασλευσαν εκοσι δο γενις, πεντακσια πντε χρνια, κθε γιος κληρονομντας την αρχ απ τον πατρα του, ς τον Κανδαλη, το γιο του Μρσου.
[1.8.1] Αυτς λοιπν ο Κανδαλης ερωτεθηκε τη γυνακα του, και ερωτευμνος μαζ της πστευε πως η γυνακα του εναι πολ πιο μορφη απ λες τις λλες. Απ μια ττοια πστη -γιατ ταν νας απ τους δορυφρους του ο Γγης, ο γιος του Δασκλου, που εχε κερδσει την ενοι του- σ' αυτν λοιπν το Γγη εμπιστευταν ο Κανδαλης τις σπουδαιτερες υποθσεις του, και του παινοσε ξεχωριστ και την ομορφι της γυνακας του.
[1.8.2] Δεν πρασε πολς καιρς -γιατ ταν γραμμνο του Κανδαλη να κακοπθει- κι λεγε μια μρα του Γγη ττοια λγια: «Γγη, επειδ δε νομζω πως πεθεσαι σε σα σου λω για την ομορφι της γυνακας μου (στα αυτι συμβανει οι νθρωποι να πιστεουν λιγτερο απ' ,τι στα μτια), δξου να τη δεις εκενη γυμν».
[1.8.3] Αυτς μως αναφνησε κι επε: «Κρι μου, τ λγο αρρωστημνο μο λες, παρακινντας με, την κυρ μου να την δω γυμν; Μα απ τη στιγμ που μια γυνακα βγζει το ροχο της, αφνει ακλυπτη και την ντροπ της.
[1.8.4] Απ τα παλι χρνια βρκαν οι νθρωποι γνμες σοφς, που πρπει να μας διδσκουν. μια απ αυτς εναι και τοτη: να κοιτζει καθνας τη δουλει του. Εγ δχομαι πως εκενη εναι απ λες τις γυνακες η πιο μορφη και σου ζητ να μη ζητς πργματα νομα».
[1.9.1] τσι μιλντας πσχιζε να το αποφγει, απ φβο μπως τον βρει κποιο κακ. μως εκενος του απαντοσε μ' αυτ τα λγια: «Θρρος, Γγη, και μη φοβσαι οτε εμνα, πως σως θλοντας να σε δοκιμσω κνω μια ττοια πρταση, οτε τη γυνακα μου, μπως απ κενη σε βρει κποιο κακ. γιατ εγ θα σε βλω μσα στο δωμτιο που κοιμμαστε, πσω απ το ανοιχτ θυρφυλλο. αμσως μετ απ μνα θα ρθει και η γυνακα μου για πνο. Βρσκεται κοντ στην εσοδο να θρον. πνω σ' αυτ βγζοντας να προς να τα ροχα της θα τα αποθσει, και θα μπορσεις με λη σου την ησυχα να τη θαυμσεις. ταν απ το θρον προχωρσει προς το κρεβτι, και τσι βρεθες πσω απ την πλτη της, κοτα μνος σου απο κε και πρα να μη σε δει που θα γλιστρς απ την πρτα».
[1.10.1] Ο Γγης λοιπν, μια και δε γινταν να το ξεφγει, δχτηκε. Κι ο Κανδαλης, ταν εδε πως εναι ρα για πνο, μπασε το Γγη στο δωμτιο κι στερα αμσως παρουσιστηκε και η γυνακα του. Την ρα που μπκε κι απθετε τα ροχα της, τη θαμαζε ο Γγης.
[1.10.2] Μλις ωστσο βρθηκε πσω απ την πλτη της, καθς προχωροσε η γυνακα στο κρεβτι, γλστρησε να βγει ξω. Μα η γυνακα τον εδε καλ την ρα που ξεγλιστροσε. νιωσε τ της εχε κνει ο νδρας της, μως οτε φναξε, μ' λη της την ντροπ, οτε δειξε πως το κατλαβε, χοντας στο νου της να εκδικηθε τον Κανδαλη.
[1.10.3] Γιατ στους Λυδος, πως επσης και στους λλους βαρβρους, εναι μεγλη ντροπ ακμη και ναν ντρα να τον δουν γυμν.
[1.11.1] Ττε λοιπν η βασλισσα δχως να δεξει το παραμικρ κρτησε την ψυχραιμα της. μως ευθς ως ξημρωσε, εξασφλισε τη συμπαρσταση εκενων των υπηρετν που τους ξερε να της εναι πολ πιστο, και στειλε να φωνξουν το Γγη. Και αυτς δχως να του περσει απ το μυαλ τι η βασλισσα ξρει τα πργματα, ρθε στην πρσκλησ της. Γιατ συνθιζε και πριν, κθε φορ που εκενη τον καλοσε, να ρχεται κοντ της.
[1.11.2] Μλις ο Γγης φτασε, του μλησε η γυνακα τσι: «Τρα σου ανογονται δο δρμοι, Γγη, και σου δνω το δικαωμα να πρεις ποιον απ τους δο θλεις: σκτωσε τον Κανδαλη και πρε εμνα και τη βασιλεα των Λυδν, ο διος αμσως τρα πρπει να πεθνεις, για να μη γνει και δεις του λοιπο με την τυφλ σου υπακο στον Κανδαλη σα δε σου επιτρπεται.
[1.11.3] Αλλ εκενος που τα μηχανετηκε αυτ πρπει να αφανιστε, εσ που εμνα με εδες γυμν κνοντας μια πρξη πρεπη». Ο Γγης στην αρχ τα χασε με τα λγια της, στερα την παρακαλοσε να μην τον φρει στην ανγκη να κνει μια ττοια εκλογ.
[1.11.4] μως παρλα αυτ δεν την πειθε κι βλεπε τι η ανγκη πραγματικ τον πεζε να διαλξει: να σκοτσει τον κρι του να αφσει να τον σκοτσουν αυτν οι λλοι -διαλγει να ζσει ο διος. Ττε λοιπν πρσθεσε την ακλουθη ερτηση: «Μια και με αναγκζεις να σκοτσω τον αφντη μου, κι ας μην το θλω, πες μου να ακοσω με ποι τρπο θα του επιτεθομε».
[1.11.5] Και εκενη πρε το λγο και επε: «Απ το διο μρος θ 'ρθει το χτπημα, απ που και κενος με δειξε γυμν. πνω στον πνο θα τον βρει».
[1.12.1] ταν κατστρωσαν το σχδιο, σα νχτωσε (γιατ δε γινταν πια ο Γγης να ξεφγει οτε κι υπρχε τρπος να απαλλαγε, αλλ πρεπε τον εαυτ του να αφανσει τον Κανδαλη), ακολουθοσε στον κοιτνα τη γυνακα και κενη του δωσε να μαχαρι και τον κρυψε πσω απ το διο θυρφυλλο.
[1.12.2] Μετ, την ρα που ο Κανδαλης κοιμταν, βγκε πσω απ την πρτα και τον σκτωσε κι τσι πρε και τη γυνακα και τη βασιλεα του ο Γγης. Τον θυμθηκε κι ο Αρχλοχος ο Πριος, που ζησε στα δια χρνια, σε να του στχο.
[1.13.1] Κρδισε ο Γγης τη βασιλεα και γινε κρατερς με δελφικ χρησμ. Γιατ τσι που οι Λυδο πραν βαρι το πθος του Κανδαλη και σκωσαν τα πλα, ρθαν τελικ σε συμβιβασμ οι στασιαστς του Γγη και οι υπλοιποι Λυδο με τον ρο, αν το μαντεο δεχτε να γνει αυτς βασιλις των Λυδν, ττε να βασιλεσει, αλλιτικα να δσει πσω στους Ηρακλεδες την αρχ.
[1.13.2] Το μαντεο δχτηκε κι τσι βασλευσε ο Γγης. Τσο μονχα πρσθεσε η Πυθα. τι θα πσει η εκδκηση των Ηρακλειδν στον πμπτο απγονο του Γγη. μως στο λγο αυτν οτε οι Λυδο οτε οι βασιλιδες τους δεν δωσαν σημασα, παρ μνο ταν εκπληρθηκε.
[1.14.1] τσι πραν στα χρια τους οι Μερμνδες την τυραννδα παραμερζοντας τους Ηρακλεδες. ταν ο Γγης γινε βασιλις, στειλε πολλ αφιερματα στους Δελφος. προκειμνου για αφιερματα απ ασμι, υπρχουν πρα πολλ δικ του στους Δελφος. ξω μως απ ασμι αφιρωσε κι λλο πολ χρυσφι και μλιστα -κτι που αξζει να το θυμται κανες- ξι κρατρες χρυσο βρσκονται εκε, αφιερματα δικ του.
[1.14.2] εναι στημνοι στο θησαυρ των Κορινθων και ζυγζουν τριντα τλαντα. Στην πραγματικτητα ο θησαυρς δεν εναι του δμου των Κορινθων, αλλ του Κυψλου, γιου του Ηετωνα. Αυτς ο Γγης πρτος απ τους βαρβρους, σο ξρουμε, αφιρωσε αναθματα στους Δελφος μετ το Μδα, το γιο του Γορδα, το βασιλι της Φρυγας.
[1.14.3] Γιατ ββαια αφιρωσε και ο Μδας τον βασιλικ του θρνο, που πνω του καθισμνος δκαζε μπροστ στο λα -ργο αξιοθατο. Βρσκεται και αυτς ο θρνος που και οι κρατρες του Γγη. Τα χρυσ αυτ κα ασημνια αναθματα του Γγη στους Δελφος τα λεν Γυγδα απ το νομα του αναθτη.
[1.14.4] Κνησε κι αυτς επσης στρατ, ταν πρε την αρχ στα χρια του, εναντον της Μιλτου και της Σμρνης, και κυρεψε την πλη της Κολοφνος. Αλλ επειδ λλο ργο σπουδαο δεν γινε στα χρνια της βασιλεας του, που κρτησε τριντα οχτ χρνια, θα τον αφσουμε με αυτ τα λγα που διηγηθκαμε.
[1.15.1] Θα μιλσω τρα για τον ρδη, τον γιο του Γγη που βασλευσε μετ το Γγη. Αυτς πρε την Πρινη και μπκε στη Μλητο και στα χρνια που ταν τραννος στις Σρδεις, οι Κιμμριοι, που τους ξεσκωσαν απ τα μρη τους οι νομδες Σκθες, λθαν στην Ασα και κυρεψαν τις Σρδεις εκτς απ την ακρπολη.
[1.16.1] Τον ρδη που βασλευσε σαρντα εννα χρνια τον διαδχθηκε ο Σαδυττης, ο γιος του ρδη, που βασλευσε δδεκα χρνια, τον Σαδυττη πλι ο Αλυττης.
[1.16.2] Αυτς πολμησε με τον Κυαξρη, τον απγονο του Δηικη, και με τους Μδους του, διωξε τους Κιμμριους απ την Ασα, κυρεψε τη Σμρνη, εποικισμνη απ τους Κολοφνιους, και κανε εισβολ στις Κλαζομενς. Ωστσο αποκε δεν ξεμπρδεψε πως το θελε, παρ αφο παθε μεγλες καταστροφς.
[1.17.1] κανε και λλα ργα, σο βρισκταν στην αρχ ο Αλυττης, αξιομνημνευτα, τα εξς: πολμησε με τους Μιλησους συνεχζοντας τον πλεμο του πατρα του. κανε επιδρομς και πολιορκοσε τη Μλητο με τον ακλουθο τρπο: ταν τα γεννματα στα χωρφια ταν μεστωμνα, ττε κανε εισβολ με το στρατ του. Κινοσε το στρατ του με συνοδεα απ φλογρες, κιθρες και αυλος ψιλφωνους και βαθφωνους.
[1.17.2] Και ταν φτανε στη χρα των Μιλησων, τις αγροκατοικες τους οτε τις γκρμιζε οτε τους βαζε φωτι οτε σπαζε τις πρτες, παρ τα φηνε λα στη θση τους· μως αφο χαλοσε τα δνδρα και τα γεννματα της γης, φευγε πσω.
[1.17.3] Γιατ οι Μιλσιοι κρατοσαν τη θλασσα, και τσι ο στρατς δεν εχε νημα να προχωρσει σε πολιορκα. Τις αγροκατοικες τους δεν τις κατστρεφε ο λυδς βασιλις γι᾽ αυτν το λγο· για να χουν οι Μιλσιοι καταφγιο, και κινντας αποκε να μπορον να σπρνουν και να δουλεουν τη γη τους, εν αυτς απ τη δουλει τους να χει κτι να αφανζει, κθε που θα καμε εισβολ.
[1.18.1] Με αυτ την τακτικ κρτησε ο πλεμος νδεκα χρνια, και μσα σε αυτ δχτηκαν οι Μιλσιοι δο μεγλα χτυπματα, να στο Λιμενεο στη μχη που γινε στην δια τους τη χρα, και να στην πεδιδα του Μαινδρου.
[1.18.2] Τα ξι απ τα νδεκα χρνια αρχηγς των Λυδν ταν ο Σαδυττης, ο γιος του ρδη, αυτς που και ττε κινοσε το στρατ του εναντον της χρας των Μιλησων· γιατ αυτς ταν που νοιξε κιλας τον πλεμο. Τα υπλοιπα πντε χρνια, που ακολοθησαν τα ξι του Σαδυττη, πολεμοσε ο Αλυττης, που πρε, πως προηγουμνως το επα, τον πλεμο απ τον πατρα του και τον συνχισε με επιμον.
[1.18.3] Κανες ανμεσα στους ωνες δεν παραστθηκε των Μιλησων, για να τους ξαλαφρσει απ το βρος του πολμου· μνον οι Χοι. Αυτο ανταποδδοντας τα σα τος βοθησαν. Γιατ και οι Μιλσιοι λλοτε βοθησαν τους Χους να βαστξουν τον πλεμο που καναν με τους Ερυθραους.
[1.19.1] Στον δωδκατο χρνο και εν ο στρατς καιε τα σπαρτ, συνπεσε να γνει το εξς· ευθς ως ναψαν τα σπαρτ, ο αρας που φυσοσε δυνατ μετδωσε τη φωτι στο να της Αθηνς που τη λεν Ασσηση, πρε φωτι ο νας και αποκηκε.
[1.19.2] Στην αρχ κανες δεν δωσε σημασα στο γεγονς, αργτερα μως, ταν ο στρατς γρισε πσω στις Σρδεις, πεσε ρρωστος ο Αλυττης. Και επειδ η αρρστια του τραβοσε σε μκρος, στλνει στους Δελφος ανθρπους του, ετε με τη συμβουλ κποιου, και μνος του το αποφσισε να στελει και να ρωτσει το θε για την αρρστια του.
[1.19.3] Σ᾽ αυτος που φτασαν στους Δελφος αρνθηκε η Πυθα να χρησμοδοτσει, προτο ξαναχτσουν το να της Αθηνς που καψαν στην Ασσησ της χρας των Μιλησων.
[1.20.1] Το κουσα στους Δελφος ο διος και ξρω πως τσι γινε το πργμα. Σ᾽ αυτ οι Μιλσιοι προσθτουν πως ο Περανδρος, ο γιος του Κυψλου, φλος στενς του Θρασβουλου, του ττε τυρννου της Μιλτου, σαν μαθε το χρησμ που προοριζταν για τον Αλυττη, στειλε αγγελιοφρο να του τον μαρτυρσει, για να εναι σε θση ο Θρασβουλος, ξροντς τον απ πριν, να πρει αποφσεις σμφωνες με την περσταση.
[1.21.1] Ο Αλυττης απ μρους του, μλις του ρθε το μνυμα απ τους Δελφος, αμσως στειλε κρυκα στη Μλητο, γιατ θελε να κνει ανακωχ με το Θρασβουλο και τους Μιλσιους, σο καιρ θα του χρειαζταν να ξαναχτσει το να. Ο απεσταλμνος τραβοσε για τη Μλητο, εν ο Θρασβουλος, καλ πληροφορημνος για λα και ξροντας τ εχε στο νου του να κνει ο Αλυττης, ν τ μηχανεεται.
[1.21.2] σο σιτρι υπρχε στην πλη, δικ του και των λλων πολιτν, λο αυτ το μζεψε στην αγορ και παργγειλε στους Μιλησους, ταν αυτς θα δσει το σνθημα, ττε λοι να το ρξουν στο πιοτ και στο γλντι παρες παρες.
[1.22.1] Αυτ το κανε και δωσε ττοια παραγγελα ο Θρασβουλος απ σκοπο· τσι πως θα βλεπε ο κρυκας απ τις Σρδεις σωρ μεγλο το σιτρι στην αγορ και τους ανθρπους να γλεντον, να πει να τα πει στον Αλυττη.
[1.22.2] τσι και γινε· γιατ σαν τα εδε εκενα ο κρυκας και επε του Θρασβουλου τις παραγγελες του Λυδο, γρισε πσω στις Σρδεις και, πως πληροφορομαι, η συμφιλωση γινε χι για λλον λγο παρ γι᾽ αυτν:
[1.22.3]περιμνοντας δηλαδ ο Αλυττης να βρει στη Μλητο μεγλη πενα, και το λα ριγμνο στην πιο μεγλη εξαθλωση, κουσε τον κρυκα που γρισε απ τη Μλητο να του λει τα αντθετα απ᾽ ,τι ο διος περμενε με βεβαιτητα.
[1.22.4] στερα και η συμφιλωσ τους γινε με τον ρο να εναι φλοι μεταξ τους και σμμαχοι, και δο ναος αντ για ναν χτισε της Αθηνς ο Αλυττης στην Ασσησ, και ο διος σηκθηκε απ την αρρστια του. Ο πλεμος λοιπν του Αλυττη με τους Μιλσιους και το Θρασβουλο αυτ το τλος πρε.
[1.23.1] Ο Περανδρος ταν γιος του Κψελου, αυτς που μνυσε στο Θρασβουλο το χρησμ. ταν ο Περανδρος τραννος στην Κρινθο. Του συνβη λεν οι Κορνθιοι (και συμφωνον μαζ τους και οι Μυτιληναοι) να δει στη ζω του να πολ μεγλο θαμα: τον Αρονα τον Μηθυμναο, που πνω σε να δελφνι βγκε στο Ταναρο, αυτν που ταν κιθαρωδς, ο καλτερος απ τους σγχρονος του, και τον διθραμβο πρτος απ λους, σο ξρουμε, και σνθεσε και ονμασε και δδαξε στην Κρινθο.
[1.24.1] Αυτς ο Αρων λνε, αφο καιρ πολ ζησε στην αυλ του Περινδρου, πως του ρθε η επιθυμα να ταξιδψει στην Ιταλα και τη Σικελα, και σαν μζεψε πλοτη μεγλα, θλησε να γυρσει πσω στην Κρινθο.
[1.24.2] Πως ξεκνησε απ τον Τραντα και τσι που σε καννα δεν εχε μεγαλτερη εμπιστοσνη απ ση στους Κορνθιους, ναλωσε να καρβι με πλρωμα Κορνθιους. Πως στην ανοιχτ θλασσα αυτο επιβουλετηκαν να πετξουν τον Αρονα στο πλαγος και να κρατσουν τα λεφτ του. Πως εκενος το κατλαβε και τους παρακαλοσε να του χαρσουν τη ζω, και τα λεφτ τος τα δινε.
[1.24.3] μως δεν τους πειθε μ᾽ αυτ, αλλ οι νατες τον σπρωχναν να σκοτωθε μνος, αν θελε να ταφε σε χμα, να πηδσει στη θλασσα το γρηγορτερο.
[1.24.4] Πως τσι που βρθηκε ο Αρων σε αδιξοδο, τους παρακλεσε, μια και πραν μια ττοια απφαση, να τον αφσουν με λη του τη στολ να σταθε στο κατστρωμα της πρμης και να τραγουδσει· μετ το τραγοδι δεχταν να θανατωθε.
[1.24.5] Πως τους ρεσε αυτν η ιδα να χουν την ευκαιρα να ακοσουν τον καλτερο τραγουδιστ ανμεσα στους ανθρπους, και τσι τραβχτηκαν απ την πρμη στη μση του καραβιο. Και πως εκενος φρεσε λη του τη στολ, πρε στα χρια του την κιθρα, στθηκε στο κατστρωμα και τραγοδησε ς το τλος τον ρθιον νμον· με το τλος του τραγουδιο ρχτηκε στη θλασσα τσι πως ταν, με λη του τη σκευ.
[1.24.6] Πως αυτο συνχισαν το ταξδι τους για την Κρινθο, μως εκενον, λνε, να δελφνι τον σκωσε στη ρχη του και τον βγαλε στο Ταναρο. Πως στερα απ την απβασ του τρβηξε για την Κρινθο τσι ντυμνος που ταν, και σαν φτασε, τα διηγθηκε λα καταλεπτς.
[1.24.7] Πως ο Περανδρος, επειδ δεν τον πστεψε, φλαξε τον Αρονα και δεν τον φηνε να πει πουθεν, μως ταυτχρονα περμενε και τους ναυτικος. Πως μλις αυτο φτασαν, τους φναξε και τους ρωτοσε να του πουν τ ξεραν για τον Αρονα. Και πως εκενοι ισχυρστηκαν πως εναι σος κπου στην Ιταλα και τι πολ καλ τον φησαν στον Τραντα, βγκε μπροστ τους ο Αρων τσι πως ταν, ταν πδησε απ το καρβι. Πως αυτο τα χασαν και δε μποροσαν πια να το αρνηθον και παραδχτηκαν το κρμα τους.
[1.24.8] Αυτ λεν οι Κορνθιοι και οι Λσβιοι, και του Αρονα υπρχει χλκινο γαλμα, χι μεγλο, στο Ταναρο: σε δελφνι επνω νας νθρωπος.
[1.25.1] Ο Αλυττης ο λυδς, αφο κρτησε και τλειωσε τον πλεμο με τους Μιλησους, αργτερα πεθανει· η βασιλεα του βστηξε πενντα επτ χρνια.
[1.25.2] Αφιρωσε, ταν γλτωσε απ την αρρστια του, (δετερος αυτς απ την δια βασιλικ οικογνεια) στους Δελφος ναν κρατρα ασημνιο μεγλο, με βση σιδερνια κολλητ, το πιο αξιοθατο ανθημα απ λα των Δελφν, ργο του Γλακου απ τη Χο, που πρτος αυτς απ λους τους ανθρπους βρκε τον τρπο για να συγκολλ το σδερο.
[1.26.1] Μετ το θνατ του, τον Αλυττη τον διαδχθηκε στη βασιλεα ο Κροσος, γιος του Αλυττη, σε ηλικα τριντα πντε χρνων. Αυτς πρτους απ τους λληνες χτπησε του Εφεσους.
[1.26.2] Ττε λοιπν οι Εφσιοι, στενεμνοι απ την πολιορκα, αφιρωσαν την πλη τους στην ρτεμη, δνοντας να σχοιν απ το να ς το τεχος. Η απσταση απ την παλι πλη, που την πολιορκοσαν ττε, ς το να εναι επτ στδια.
[1.26.3] Πρτα λοιπν αυτος χτπησε ο Κροσος κι στερα με τη σειρ μια μια τις πλεις των Ινων και των Αιολων, την καθεμι με διαφορετικ πρσχημα· σε σες μποροσε να βρει μεγαλτερα φταιξματα, τις κατηγοροσε για μεγαλτερα, τις λλες τις κατηγοροσε για μικρτερα.
[1.27.1] Κι ταν πια οι λληνες της Μικρς Ασας το υποτχτηκαν κι γιναν φρου υποτελες, βαλε στο νου του παραπρα να κνει καρβια και να χτυπσει τους νησιτες.
[1.27.2] μως εν ταν λα τοιμα και τα καρβια στα σκαρι, λλοι λεν πως φτασε στις Σρδεις ο Βας απ την Πρινη, λλοι ο Πιττακς απ τη Μυτιλνη. Στην ερτηση του Κροσου αν υπρχε τποτε νετερο απ την Ελλδα, αυτς με την εξς απντηση σταμτησε τη ναυπγηση:
[1.27.3] «Βασιλι μου, οι νησιτες ετοιμζουν δκα χιλιδες ιππικ, χοντας στο νου τους να βαδσουν εναντον των Σρδεων και καταπνω σου». Ο Κροσος ττε πιστεοντας πως του λεγε ο λλος την αλθεια επε: «Μακρι μια ττοια σκψη να βλουν οι θεο στο νου των νησιωτν, να ρθουνε να χτυπσουν τη φτρα των Λυδν με ιππικ».
[1.27.4] Κι αυτς πρε το λγο κι επε: «Βασιλι μου, πρθυμα μου δειξες πως εχεσαι να πισεις το ιππικ των νησιωτν στην ξηρ, κι εναι σωστ η σκψη σου. μως και οι νησιτες τ λλο περιμνεις πως εχονται παρ, αφτου μαθαν τι εσ ετοιμζεις καρβια για να τους χτυπσεις, παρακαλονε τους θεος να πισουν τους Λυδος στη θλασσα και τσι να σε εκδικηθονε για χρη των Ελλνων που κατοικον τις ακτς και που εσ τους σκλβωσες;»
[1.27.5] Πολ του ρεσε του Κροσου ο συλλογισμς και, μια και βρκε τη γνμη ,τι χρειαζταν για την περσταση, πεστηκε και σταμτησε τη ναυπγηση. Και τσι κλεισε η φιλα με τους νησιτες ωνες.
[1.28.1] Μετ απ καιρ και ταν λοι σχεδν που κατοικον στη μσα μερι του λη ποταμο γιναν υποχεριο του· γιατ ξω απ τους Κλικες και τους Λυκους υποδολωσε και εχε στη διθεσ του κι λους τους λλους λαος ο Κροσος· κι αυτο εναι οι Λυδο, οι Φργες, οι Μυσο, οι Μαριανδυνο, οι Χλυβες, Παφλαγνες, Θρκες Θυνο και Βιθυνο, Κρες, ωνες, Δωριες, Αιολες και οι Πμφυλοι.
[1.29.1] Εχαν λοιπν λοι αυτο υποταχτε και ο Κροσος τος εχε προσαρτσει στο λυδικ βασλειο, ταν φτνουν στην πλοσια ττε και ακμζουσα πλη των Σρδεων και λλοι, λοι οι σοφο της Ελλδος που ζοσαν τα χρνια εκενα, πως ο καθνας τους φτανε, και ανμεσ τους ο Σλων ο Αθηναος· αυτς μετ τους νμους που βαλε στους Αθηναους, γιατ του το εχαν ζητσει, αποδμησε για δκα χρνια, με την πρθεση να δει και να γνωρσει τον κσμο, και γιατ θελε ββαια να μη βρεθε στην ανγκη να λσει κποιον απ τους νμους που βαλε.
[1.29.2] Μνοι τους δεν εχαν το δικαωμα να το κνουν αυτ οι Αθηναοι, επειδ ταν δεμνοι με ρκο μεγλο, δκα χρνια να κρατσουν τους νμους που θα τους βαζε ο Σλων.
[1.30.1] Γι᾽ αυτν λοιπν το λγο και γιατ θελε να γνωρσει τον κσμο, αποδμησε ο Σλων και φτασε και στην Αγυπτο, στην αυλ του μαση, κι στερα στις Σρδεις, στην αυλ του Κροσου. Σαν φτασε, τον φιλοξνησε στα βασιλικ του ανκτορα ο Κροσος· κι στερα την τρτη την τετρτη μρα με προσταγ του Κροσου, υπηρτες γυρνοσαν το Σλωνα να δει τους θησαυρος και του δειχναν πσο σαν λα μεγλα και πλοσια.
[1.30.2] Τον φησε ο Κροσος να τα δει λα και να τα εξετσει, κι ταν ρθε η κατλληλη στιγμ, του κανε την ερτηση: «Ξνε, ς εμς χει φτσει η μεγλη σου φμη για τη σοφα και τα ταξδια σου, πως η αγπη σου για γνση σε σπρωξε να επισκεφτες χρες πολλς, για να τις σπουδσεις. τσι λοιπν τρα ξπνησε μσα μου η επιθυμα να σε ρωτσω αν εδες κποιον νθρωπο κιλας που να εναι ο πιο ευτυχισμνος απ λους».
[1.30.3] Εκενος κανε την ερτηση με την ιδα πως εναι ο διος ο πιο ευτυχισμνος ανμεσα στους ανθρπους. μως ο Σλων χωρς καμι κολακεα και με απλυτη ειλικρνεια απαντ: «Βασιλι μου, τον Τλλο τον Αθηναο».
[1.30.4] Σστισε ο Κροσος με την απντηση και ρτησε ανυπμονα: «Κι απ πο κρνεις τον Τλλο πως εναι ο πιο ευτυχισμνος;» Και κενος αποκρθηκε: «Ο Τλλος πρτα πρτα μσα σε μια μπορεμνη πλη, εχε παιδι καλ και ξια, και εδε απ λα αυτ εγγνια, κι λα να ζουν· κι στερα απ μια ζω γεμτη αγαθ, με τα δικ μας μτρα, το τλος της ζως του ρθε λο λμψη:
[1.30.5] σε μια μχη των Αθηναων με τους γετονς τους στην Ελευσνα, ρμησε στον εχθρ, τον τρεψε σε φυγ και βρκε πνω εκε τον πιο ωραο θνατο. Οι Αθηναοι τον θαψαν με δημσια δαπνη και του καναν μεγλες τιμς».
[1.31.1] τσι μιλντας για τον Τλλο ερθισε ο Σλων τον Κροσο με σα επε για την ευτυχα του, στε εκενος τρα ρωτοσε ποιν βρισκε ο Σλων δετερο στη σειρ μετ τον Τλλο, πιστεοντας ακρδαντα πως τη δετερη θση θα την παιρνε ββαια ο διος. μως ο Σλων αποκρθηκε: «Τον Κλοβι και τον Βτωνα.
[1.31.2] Αυτο, που ταν απ αργτικη γενι, και αγαθ αρκετ εχαν και επιπλον σωματικ δναμη ττοιας λογς· και οι δο εχαν κερδσει βραβεα σε αγνες και λνε μλιστα γι᾽ αυτος την ακλουθη ιστορα: Πως σε μια γιορτ που καναν οι Αργτες προς τιμ της ρας, πρεπε η μητρα τους να πει οπωσδποτε με ζεμνο αμξι στο ιερ, μως τα βδια δεν φταναν στην ρα τους απ το χωρφι· καθς ο χρνος δεν τους παιρνε να περιμνουν, μπκαν οι διοι οι νοι κτω απ το ζυγ και σερναν το αμξι, εν πνω του πγαινε η μητρα τους. Κι αφο συραν το φορτο τους σαρντα πντε στδια, φτασαν στο ιερ.
[1.31.3] Το κατρθωμ τους, που το εδε λος ο μαζεμνος κσμος στο πανηγρι, το επισφργισε λαμπρ το τλος της ζως τους, και δειξε στην περσταση αυτ ο θες πσο εναι για τον νθρωπο καλτερο να πεθανει παρ να ζει. Γιατ οι Αργεοι τος περικκλωσαν και μακριζαν τα παλικρια για τη ρμη τους, εν οι Αργτισσες μακριζαν τη μνα τους, που της τυχαν ττοια παιδι.
[1.31.4] Και η μητρα τους γεμτη χαρ για το ργο και τους επανους των παιδιν της, στθηκε αντκρυ στο γαλμα της θες και ευχταν για τον Κλοβι και το Βτωνα, τα παιδι της, που τσο πολ την τμησαν, να τους δσει η θε ,τι καλτερο μπορε να τχει σε νθρωπο.
[1.31.5] στερα απ αυτ την ευχ καναν θυσες κι φαγαν, και σαν κοιμθηκαν τα παλικρια στο διο το ιερ, δεν μεταξπνησαν πια, αλλ η ζω τους τλειωσε τσι. Και οι Αργεοι τος φτιαξαν αγλματα και τα αφιρωσαν στους Δελφος, να τους τιμσουν που στθηκαν ριστοι νδρες».
[1.32.1] Ο Σλων τσι δωσε σ᾽ αυτος το δετερο βραβεο της ευδαιμονας και ο Κροσος οργισμνος επε: «Ε ξνε, και η δικ μας λοιπν ευδαιμονα τσο μηδαμιν εναι για σνα, που την καταφρνησες τσι, στε οτε με ιδιτες δεν μας θερησες ξιους να συγκριθομε;» Και εκενος επε: «Κροσε, εμνα λοιπν που ξρω καλ τι ο θες εναι λος φθνο και του αρσει να φρνει τα νω κτω, με ρωτς για τα ανθρπινα πργματα.
[1.32.2] Στο μκρος της ζως του χει κανες πολλ να δει που δε θα τα ᾽θελε, και πολλ να πθει. ς τα εβδομντα χρνια ανεβζω το ριο της ζως του ανθρπου.
[1.32.3] Τα εβδομντα αυτ χρνια δνουν εκοσι πντε χιλιδες διακσιες εβδομντα μρες, αν δε λογαριαστε ο εμβλιμος μνας. Αν μως κθε δετερο τος χρειαστε να μακρνει κατ να μνα, για να συμπσει ο κκλος των εποχν με το τλος του, καθς αυτς θα αρχζουν κανονικ, στα εβδομντα χρνια οι εμβλιμοι μνες γνονται τριντα πντε, και οι μρες απ τους μνες αυτος χλιες πενντα.
[1.32.4] Απ λες αυτς τις μρες των εβδομντα χρνων, που εναι εκοσι ξι χιλιδες διακσιες πενντα, οτε μια τους δεν φρνει κτι μοιο με την λλη. Με αυτος τους ρους, Κροσε, ο νθρωπος εναι ρμαιο της τχης.
[1.32.5] Σ᾽ εμνα ββαια εσ φανερνεσαι να χεις πολλ πλοτη και να εσαι βασιλις πολλν ανθρπων. μως εκενο που ρωτς ακμη δεν εμαι σε θση να το πω, πριν μθω πως εχες καλ τλη. Γιατ δεν εναι ασφαλς πιο ευτυχισμνος ο πολ πλοσιος απ εκενον που χει το καθημεριν του, εκτς κι αν του μενει η τχη πιστ και τελεισει τη ζω του μσα σε λα τα αγαθ του. Γιατ υπρχουν ζπλουτοι νθρωποι, δυστυχισμνοι μως, και λλοι με μετρημνα αγαθ, αλλ ευτυχες.
[1.32.6] Ο πολ πλοσιος, δστυχος μως, σε δο σημεα μνον ξεπερν τον ευτυχισμνο, εν αυτς τον πλοσιο και δυστυχισμνο σε πολλ. Ο πρτος χει πιο πολλ μσα να ικανοποισει τις επιθυμες του και για να σηκσει μια συμφορ μεγλη που τον βρκε, περισστερη δναμη. μως ο λλος τον ξεπερν στα ακλουθα σημεα: τη συμφορ και τις επιθυμες του δεν χει μοια δναμη να τις βαστξει, απ αυτ μως τον προστατεει η ευτυχα· οτε σακτης εναι οτε ρρωστος οτε συφοριασμνος, αλλ καλτεκνος, ωραος.
[1.32.7] Και αν πλι σ᾽ αυτ τχει να χει και καλ τλη στη ζω του, ε αυτς εναι εκενος που ζητς, ο ξιος να ονομζεται ευτυχισμνος. Πριν μως πεθνει κποιος, πρπει να διστζει κανες και να μη τον λει ευτυχισμνο, αλλ πως του χαμογελ η τχη.
[1.32.8] Γιατ λα αυτ που επαμε, να βρεθον συγκεντρωμνα σε ναν νθρωπο εναι αδνατο, πως καμι χρα δεν εναι αυτρκης παργοντας ,τι της χρειζεται, αλλ λλα αγαθ τα χει κι λλα της λεπουν· εκενη που θα τχει να χει τα πιο πολλ αγαθ, αυτ εναι και η καλτερη. τσι και του ανθρπου η παρξη, μα προς μα, καμα δεν εναι αυτρκης. Γιατ το να το χει, το λλο της λεπει.
[1.32.9] Και ποιος τχει, σο ζει, να χει τα πιο πολλ αγαθ, κι στερα να βρει και καλ τλη στη ζω του, αυτς για μνα, βασιλι, αξζει να φρνει τον ττλο αυτν. Πρπει λοιπν σε κθε πργμα να εξετζουμε το τλος του, πο θα βγει. Γιατ πολλος ββαια ο θες τος φησε για λγο να γευθον την ευτυχα, κι στερα τους γκρμισε κτω συθμελα».
[1.33.1] Μ᾽ αυτ τα λγια του δεν δωσε ο Σλων καμι χαρ στον Κροσο, κι αυτς, επειδ διλου δεν τον υπολγισε, τον διωξε, πεπεισμνος πως πρκειται για ναν αστοιχεωτο, ο οποος τα αγαθ που εχε μπροστ στα μτια του δεν τα ψηφοσε, και λεγε να βλπουμε το κθε πργμα πο τελεινει.
[1.34.1] Εχε φγει ο Σλων και μετ πεσε πνω στον Κροσο βαρι η θεκ οργ, επειδ, υποθτω, πστεψε πως εναι απ λους τους ανθρπους ο πιο ευτυχισμνος. Δεν ργησε να ᾽ρθει στον πνο του το νειρο, που του φανρωσε την αλθεια για τις συμφορς που μελλε να βρουν το γιο του.
[1.34.2] Εχε δο γιους ο Κροσος, που ο νας τους ταν χρηστος, καθτι κωφλαλος, ο λλος μως ξεχριζε απ τους συνομλικος του πολ, σε λα πρτος. Λεγταν της. Αυτν λοιπν τον τη φανερνει το νειρο στον Κροσο πως θα τον χσει, χτυπημνο απ σιδερνια αιχμ.
[1.34.3] Και αυτς σαν ξπνησε και συλλογστηκε το πργμα, γεμτος τρμο απ το νειρο, βιζεται να παντρψει το παιδ του, και εν ο γιος του πρτα συνθιζε να εναι αρχηγς των Λυδν στις εκστρατεες, τρα πια με κανναν τρπο δεν τον φηνε να φγει απ κοντ του για ναν ττοιο σκοπ, και τα ακντια και τα δρατα κι λα τα ττοια που χρησιμοποιον οι νθρωποι στον πλεμο, τα σκωσε απ τα διαμερσματα των ανδρν και τα στοβαξε στις αποθκες, μπως καννα αποκε που κρεμταν πσει πνω στο παιδ του.
[1.35.1] Καταγινταν ο Κροσος με το γμο του παιδιο του, ταν φτνει στις Σρδεις νθρωπος συφοριασμνος, με μολεμνα τα χρια του απ αμα, φρυγικς καταγωγς, απ γενι βασιλικ. Σαν φτασε αυτς στο παλτι του Κροσου, παρακαλοσε να εξαγνιστε με καθαρμ σμφωνα με τα ντπια θιμα, και ο Κροσος τον εξγνισε.
[1.35.2] Εναι παραπλσιος ο καθαρμς στους Λυδος και τους λληνες. Αφο ο Κροσος κανε τα νμιμα του καθαρμο, ττε μνο τον ρτησε απ πο και ποις ταν λγοντς του:
[1.35.3] «νθρωπ μου, ποις εσαι και απ ποι μρος της Φρυγας μς ρθες στο παλτι; Ποιν νδρα γυνακα σκτωσες;» Και αυτς απντησε: «Βασιλι μου, εμαι ο γιος του Γορδα, γιου του Μδα, το νομ μου εναι δραστος κι επειδ σκτωσα τον αδελφ μου θελ μου, βρσκομαι εδ εξορισμνος απ τον πατρα μου και στερημνος απ λα».
[1.35.4] Και ο Κροσος το αποκρινταν με αυτ τα λγια: «Φλων τυχανει να εσαι φτρα και ρθες σε φλους, που δε θα σου λεψει τποτε, αν μενεις κοντ μας. Αν μπορσεις να πρεις τη συμφορ σου σο πιο λαφρι γνεται, θα βγεις πολ ωφελημνος».
[1.36.1] Ο δραστος απ ττε ζοσε στην αυλ του Κροσου. μως την δια εποχ παρουσιζεται στον λυμπο της Μυσας μγα θερι, νας κπρος. Ξεκινντας απ το βουν αυτ κατστρεφε τα σπαρτ των Μυσν, και μολοντι πολλς φορς οι Μυσο βγκαν να τον χτυπσουν, δεν κατφεραν να του κνουν καννα κακ, αυτς τους αφνιζε.
[1.36.2] Τλος ρθαν στον Κροσο αγγελιοφροι των Μυσν και ν τ του λεγαν: «Βασιλι, μεγλο πργμα, νας κπρος φνηκε στη χρα μας, που καταστρφει τα σπαρτ μας. Κναμε καθετ να τον σκοτσουμε, μα δεν μπορσαμε. Γι᾽ αυτ σε παρακαλομε να μας δσεις το γιο σου και συνοδεα απ διαλεχτ παλικρια και σκυλι, για να μπορσουμε να απαλλξουμε τη χρα μας απ το θερι».
[1.36.3] Εκενοι γι᾽ αυτ παρακαλοσαν, μως ο Κροσος, φρνοντας στο μυαλ του το νειρο, τους απαντοσε: «Για το παιδ μου μην πετε λγο πια, γιατ εναι αδνατο να το στελω μαζ σας· εναι νιπαντρος κι χει τις γνοιες του τρα. μως θα σας δσω ξεχωριστ παλικρια της Λυδας και λα τα κυνηγητικ μου σκυλι για συνοδεα, και θα προστξω σε σους θα ρθουν να δεξουν λον τους το ζλο και να σας βοηθσουν να απαλλξετε τη χρα απ το θερι».
[1.37.1] Αυτ ταν η απντηση του Κροσου, και οι Μυσο φανονταν ευχαριστημνοι, ταν ξαφνικ ρχεται μσα ο γιος του Κροσου, που εχε ακοσει τ ζητοσαν οι Μυσο. Και πως ο Κροσος αρνιταν να στελει το γιο του μαζ τους, ο νος το λει:
[1.37.2] «Μποροσαμε λλοτε, πατρα, να χαιρμαστε την πιο ωραα, την πιο γενναα φμη, πηγανοντας στον πλεμο και στο κυνγι. Τρα μως και απ τα δο με κρατς μακρι, εν δε νομζω πως εδες να δειξα δειλα σε κτι δισταγμ. Τρα με τ μτια, πες μου, θα δω τον κσμο, ταν πηγανω και επιστρφω απ την αγορ;
[1.37.3] Τ θα πουν για μνα οι συμπολτες μου κι η νιπαντρη γυνακα μου; Τ λογς ντρα θα στοχαστε εκενη τι χει δπλα της; σε με λοιπν, πατρα, να πω στο κυνγι με τα λγια σου μετπεισ με πως εναι καλτερα για μνα τσι πως γνεται».
[1.38.1] Του αποκρνεται ο Κροσος: «Παιδ μου, οτε δειλα σο καταλογζω οτε τποτε λλο πρεπο, και κνω ,τι κνω· αλλ να ονειροφντασμα ρθε στον πνο μου και μου επε πως λγες εναι οι μρες σου, γιατ θα σε αφανσει μια σιδερνια αιχμ.
[1.38.2] Μπροστ λοιπν σ᾽ αυτ το νειρο, και το γμο σου βιστηκα να κνω και δε σε αφνω να πας σ᾽ αυτ την επιχερηση, θλοντας να σε προστατεσω, μπως και το μπορσω, σο ζω, να σε ξεκλψω του θαντου. Γιατ το ξρεις, μου εσαι μοναχοπαδι -τον λλο, τσι σακτης που εναι, πες πως δεν τον χω».
[1.39.1] Αποκρνεται ο νος μ᾽ αυτ τα λγια: «χεις δκιο, πατρα, στερα απ να ττοιο νειρο, να με προσχεις τσι. μως αυτ που δεν καταλαβανεις, να σημεο του ονερου που σου ξεφεγει, αυτ ας μου συγχωρεθε να σου το πω εγ.
[1.39.2] Λες τι το νειρο επε πως σιδερνια αιχμ θα με σκοτσει. μως του κπρου πο εναι τα χρια, πο η σιδερνια του αιχμ που εσ φοβσαι; Αν λεγε ββαια πως θα πεθνω απ δντι απ τποτε λλο παρμοιο, θα εχες δκιο να κνεις ,τι κνεις. μως τρα μλησε για σιδερνια αιχμ. Αφο λοιπν δεν πρκειται για μχη με νδρες, φησ με να πω».
[1.40.1] Απαντ ο Κροσος: «Παιδ μου, βρκες τον τρπο να με νικσεις με την εξγηση που δωσες στο νειρο. Λοιπν, νικημνος απ σνα, αλλζω γνμη και σ᾽ αφνω να πας στο κυνγι».
[1.41.1] κλεισε τη συζτηση ο Κροσος, και στλνει και φωνζει τον φργα δραστο και, ταν εκενος φτασε, του λει: «δραστε, εγ, ταν σε χτπησε μια συμφορ αχριστη (δε σε κατηγορ γι᾽ αυτ), σε εξγνισα, σε δχτηκα στο σπτι μου και σου τα δνω λα για να ζεις.
[1.41.2] Τρα λοιπν -γιατ αφο εγ σου κανα πρτος το καλ, πρπει και συ να με ανταμεψεις με καλ- σε χρειζομαι να γνεις φλακας του παιδιο μου, που ξεκιν για το κυνγι, μη και σας απαντσουν κακοργοι κλφτες και σας κνουνε κακ.
[1.41.3] Εξλλου πρπει και συ να βγεις που με τα ργα σου θα δειχνες την αξα σου· αυτ σο εναι πατροπαρδοτη κληρονομι και δε σου λεπει φυσικ κι η δναμη».
[1.42.1] Ο δραστος αποκρνεται: «Βασιλι μου, σε λλη περσταση εγ δε θα πγαινα σε ναν ττοιο αγνα. Γιατ οτε με τη συμφορ που με βαρανει ταιριζει να μπανω σε κκλο συνομηλκων μου που εναι ευτυχισμνοι, οτε και η διθεση υπρχει, και θα εχα πολλος λγους να κρατηθ.
[1.42.2] Τρα μως που συ με παρακινες και πρπει να σου κνω τη χρη (γιατ χω χρος να σε ανταμεψω με καλ), εμαι τοιμος για ,τι ζητς: και το παιδ σου που παραγγλλεις να προσχω, πρσμεν το πσω να γυρσει γερ, σο τουλχιστον εξαρτται απ το φλακ του».
[1.43.1] Με αυτ τα λγια αποκρθηκε ο δραστος στον Κροσο, κι στερα ξεκνησαν συντροφεμνοι απ ξεχωριστ παλικρια και λαγωνικ. Σαν φτασαν στο ρος του Ολμπου, ψαχναν για το θερι, και ταν το βρκαν, στθηκαν να γρο και του ριχναν τα ακντια στη μση.
[1.43.2] Ττε λοιπν ο ξνος, αυτς ο εξαγνισμνος απ' το φονικ που το νομ του ταν δραστος, ριξε το κοντρι του στον κπρο -κι αυτο ξαστχησε, πετυχανει μως το γιο του Κροσου.
[1.43.3] Χτυπημνος ο νος απ σιδερνια αιχμ ξεπλρωσε τον λγο του ονερου, εν κποιος τρεχε να αναγγελει το γεγονς στον Κροσο, και σαν φτασε στις Σρδεις, του φανρωσε το χτπημα και το θνατο του παιδιο του.
[1.44.1] Κι ο Κροσος συντριμμνος απ το θνατο του γιου του, χτυπιταν ακμη πιο πολ, που το γιο του τον σκτωσε εκενος που ο διος εξγνισε απ φονικ.
[1.44.2] Μσα στον σκληρ πνο που του φερνε η συμφορ του, καλοσε μρτυρα το Δα, ως θε της κθαρσης, για σα παθε απ τον ξνο, καλοσε τον προσττη του σπιτιο και της φιλας, ονομζοντας τον διο πλι θε· τον προσττη του σπιτιο, γιατ μσα στο σπτι του δχτηκε τον ξνο και δχως να το ξρει τρεφε το φονι του παιδιο του· το θε της φιλας, γιατ μλο που τον στειλε ως φλακα του γιου του, του βγκε ο χειρτερος εχθρς.
[1.45.1] Σε λγο φνηκαν και οι Λυδο κρατντας στα χρια τους τον νεκρ, εν απ πσω ακολουθοσε ο φονις. Στθηκε μπρος απ το νεκρ σμα και πρσφερνε τον εαυτ του στον Κροσο, τενοντς του τα χρια, και τον παρακαλοσε να τον σφξει πνω στον νεκρ, εν ταυτχρονα μνημνευε και την πρτη του συμφορ και πλι σ᾽ εκενη πως αφνισε τον νθρωπο που τον εξγνισε κι τσι η ζω του γινε αβσταχτη.
[1.45.2] Στο κουσμα αυτν των λγων ο Κροσος συμπονε τον δραστο, κι ας ταν βυθισμνος ο διος στη δικ του τσο μεγλη συμφορ, και του λει: «Ξνε, χω απ σνα λη τη δικαιοσνη, αφο ο διος καταδικζεις τον εαυτ σου σε θνατο. Δεν εσαι εσ αυτς της συμφορς μου ο ατιος, παρ σο θελ σου γινες ργαν της, αλλ θαρρ κποιος απ τους θεος, που απ καιρ μο φανρωσε τ μου μελλε να πθω»
 [1.45.3] Ο Κροσος λοιπν θαψε, πως ταριαζε, το γιο του. μως ο δραστος, ο γιος του Γορδα, γιου του Μδα, αυτς που στθηκε φονις του αδελφο του και φονις αυτο που τον εξγνισε, ταν σκρπισαν λοι και γινε ησυχα γρω απ το μνμα, μσα στη συνασθησ του τι εναι, απ τους ανθρπους που γνρισε ο διος στη ζω του, ο πιο συφοριασμνος, σφζεται πνω στον τφο μνος του.
[1.46.1] Ο Κροσος δο ολκληρα χρνια μεινε πρακτος μσα σε μεγλο πνθος για το χαμ του παιδιο του. στερα μως η ηγεμονα του Αστυγη, γιου του Κυαξρη, που την αφνισε ο Κρος, γιος του Καμβση, και τα περσικ πργματα, που λο και πγαιναν μπροστ, βαλαν τλος στο πνθος του και τον καναν να σκεφτε μπως μποροσε, πριν γνουν μεγλοι οι Πρσες, να σταματσει τη δναμ τους πνω στην αξησ της.
[1.46.2] Με αυτ τη σκψη στο μυαλ του ζτησε αμσως να δοκιμσει τα ελληνικ μαντεα κι αυτ που ταν στη Λιβη, και στειλε ανθρπους του λλους αλλο: Μερικος να πνε στους Δελφος, κποιους στις βες της Φωκδος κι λλους στη Δωδνη· μερικο να τραβξουν για το ιερ του Αμφιραου και του Τροφνιου, και λλοι για τις Βραγχδες της χρας των Μιλησων.
[1.46.3] Αυτ εναι τα ελληνικ μαντεα, που ο Κροσος στειλε ανθρπους του για να πρει χρησμ. Στη Λιβη ταν το ιερ του μμωνα, που πγαν αποσταλμνοι του να ρωτσουν για λογαριασμ του. Ο λγος που στελνε ο Κροσος ανθρπους του σ᾽ αυτ τα μρη ταν που θελε να δοκιμσει τα μαντεα πσο σοφ ταν, με την ιδα πως αν βρεθε να ξρουν την αλθεια, ττε να στελνε για δετερη φορ και να ρωτσει αν πρεπε να επιχειρσει εκστρατεα εναντον των Περσν.
[1.47.1] Ν με ποι εντολ στελνε τους Λυδος για τη δοκιμασα αυτ των χρηστηρων: απ την ημρα που θα ξεκινοσαν απ τις Σρδεις, απ αυτ λογαριζοντας του λοιπο τις μρες, στην εκατοστ να ζητσουν χρησμ απ τα μαντεα, ρωτντας τ ακριβς κνει ττε ο βασιλις των Λυδν, ο Κροσος, ο γιος του Αλυττη. Κι ,τι μαντεσει καθνα απ τα χρηστρια, να ζητσουν να τους το γρψουν και να το αναφρουν στον διο.
[1.47.2] Τ μντεψαν λοιπν τα χρηστρια κανες δεν ξρει να το πει. Στους Δελφος μως, ευθς ως οι Λυδο μπκαν στο δυτο για να ζητσουν απ το θε χρησμ και καναν την ερτησ τους σμφωνα με την εντολ που εχαν, η Πυθα σε εξμετρο λγει τα ακλουθα:
[1.47.3] Ηξερω εγ τον αριθμν της μμου και τα μτρα της θαλσσης.
Νο τον βουβν και τον ακοω, χωρς να ομιλε.
λθεν εις τας αισθσεις μου οσμ σκληροδρμου χελνης,
η οποα βρζει ομο με αρνσια κρατα εις χλκινον αγγεον.
Υποκτω αυτς εναι χαλκς και νωθεν πλιν χαλκς.
[1.48.1] Αυτ σα μντεψε η Πυθα, οι Λυδο τα κατγραψαν και στερα σηκθηκαν και φυγαν για τις Σρδεις. ταν φτασαν εκε απ τα διφορα μρη και οι λλοι αποσταλμνοι, φρνοντας μαζ τους τους χρησμος, ττε ο Κροσος νοιγε να προς να τα γραφτ τους και εξταζε τ λεγαν. Απ τα λλα καννα δεν τον σταμτησε· ευθς μως ως κουσε τ λεγε ο δελφικς χρησμς, αμσως προσκνησε και παραδχτηκε την αλθεια του, τσι που πεστηκε πως μνο αληθιν μαντεο εναι των Δελφν, αφο του βρκε τ κανε αυτς.
[1.48.2] Γιατ σαν σκρπισε ο Κροσος στα διφορα μαντεα τους ανθρπους του για να ρωτσουν το θε, φλαξε την ορισμνη μρα και ν τ μηχανετηκε· σκφτηκε πργμα που ταν αδνατο να το βρει κανες και να το βλει ο νους του: κοψε σε κομμτια μια χελνα και να αρν και τα βαλε ο διος να βρσουν μαζ σε χλκινο λεβτι που το αποσκπασε με χλκινο καπκι.
[1.49.1] Απ τους Δελφος αυτς ο χρησμς δθηκε στον Κροσο. Για την απντηση που δωκε το μαντεο του Αμφιραου, δεν ξρω να πω τ χρησμοδτησε στους Λυδος, ταν επιτλεσαν τα νμιμα γρω απ το ιερ (γιατ οτε κι αυτς ο χρησμς παραδδεται)· τποτε λλο σχετικ δεν χω να πω, παρ τι ο Κροσος κρινε πως και του Αμφιραου το μαντεο λει την αλθεια.
[1.50.1] στερα απ αυτ ο Κροσος θλησε με μεγλες θυσες να κερδσει με το μρος του το θε των Δελφν. Θυσασε λοιπν ζωνταν, τρεις χιλιδες απ κθε εδους σφγια, μζεψε σε σωρ κρεβτια επχρυσα και επργυρα, χρυσ ποτρια, ροχα πορφυρ και χιτνες, και ναψε με αυτ φωτι μεγλη και τα καιε, ελπζοντας πως τσι θα κερδσει ευκολτερα την ενοια του θεο. Μα και σε λους τους Λυδος παργγειλε να προσφρουν λοι ανεξαιρτως κτι πολτιμο για την πυρ, καθνας τους ,τι εχε.
[1.50.2] Αμσως μετ τη θυσα επε και λιωσαν πρα πολ χρυσφι και κανε απ αυτ μισ πλιθι, που ταν το μκος του ξι παλμες, το πλτος τους τρεις, το ψος τους μια παλμη, εκατν δκα επτ τον αριθμ. Απ αυτ τσσερα ταν απ καθαρ χρυσφι που το καθνα τους ζγιζε δυμισι τλαντα, τα λλα ταν απ μγμα χρυσο και αργρου και ζγιζαν δο τλαντα.
[1.50.3] Επε ακμη ο Κροσος και φτιασαν ομοωμα ενς λιονταριο απ καθαρ χρυσφι, που ζγιζε δκα τλαντα. Αυτ το λιοντρι μετ την πυρπληση του ναο στους Δελφος, πεσε πνω απ τα μισ πλιθι (γιατ εκε επνω ταν στημνο) και τρα βρσκεται στο θησαυρ των Κορινθων και ζυγζει εξμισι τλαντα· γιατ λιωσαν απ το χρυσφι του τρεισμισι τλαντα.
[1.51.1] ταν τα αποτλειωσε αυτ ο Κροσος, τα στειλε στους Δελφος και μαζ τους και λλα, τα εξς: δο πελριους κρατρες, ναν χρυσ και ναν απ ασμι, που ο χρυσς ταν στημνος μπανοντας στο να στα δεξι, εν ο ασημνιος στα αριστερ.
[1.51.2] Μετακινθηκαν μως κι αυτο ττε που πυρπολθηκε ο νας, και ο χρυσς κρατρας βρσκεται τρα στο θησαυρ των Κλαζομενων ζυγζοντας οκτμισι τλαντα και δδεκα μνες, εν ο ασημνιος στη γωνι του πρναου, και χωρ εξακσιους αμφορες· μσα σ᾽ αυτν ανακατεουν στους Δελφος το κρασ με νερ στη γιορτ των Θεοφανων.
[1.51.3] Λεν στους Δελφος πως το ργο εναι του Θεοδρου απ τη Σμο, και το πιστεω· γιατ δε νομζω τι εναι τυχαο ργο. στειλε ακμη ο Κροσος και τσσερα πιθρια απ ασμι, που εναι στημνα στο θησαυρ των Κορινθων, και αφιρωσε και δο περιρραντρια, να χρυσ και να ασημνιο· στο χρυσ υπρχει επιγραφ που λει πως πρκειται για ανθημα των Λακεδαιμονων -δεν εναι αλθεια, γιατ κι αυτ εναι του Κροσου.
[1.51.4] σο για την επιγραφ, την γραψε κποιος στους Δελφος που θελε να κνει χρη των Λακεδαιμονων· ξρω πολ καλ το νομ του, αλλ δε θα το κοινολογσω. Το νο αγρι, που απ το χρι του τρχει νερ, αυτ ναι εναι των Λακεδαιμονων, απ τα περιρραντρια μως καννα.
[1.51.5] στειλε μαζ μ᾽ αυτ κι λλα αναθματα ο Κροσος χι πολ σπουδαα, και κροντρια για σπονδς ασημνια με φρμα κυκλικ και ακμη να χρυσ γαλμα κποιας γυνακας, τρεις πχεις ψηλ, που στους Δελφος λνε πως εναι ομοωμα εκενης που του ζμωνε το ψωμ. Κοντ σ᾽ αυτ αφιρωσε ο Κροσος και της γυνακας του τα περιδραια και τις ζνες της.
[1.52.1] Αυτ στειλε στους Δελφος· εν στο ιερ του Αμφιραου, ταν μαθε την αρετ και τα παθματ του, αφιρωσε μια ασπδα ολχρυση και να δρυ ατφια ολχρυσο, που και το κοντρι του και η αιχμ του ταν επσης απ χρυσφι. Και τα δο αυτ αφιερματα βρσκονταν ακμη και στα δικ μου χρνια στη Θβα, και μλιστα στο να των Θηβαων τον αφιερωμνο στον Ισμνιο Απλλωνα.
[1.53.1] Πριν φγουν οι Λυδο που μελλε να πνε τα δρα σ᾽ αυτ τα ιερ, πραν εντολ απ τον Κροσο να ρωτσουν τα χρηστρια αν πρπει ο Κροσος να εκστρατεσει εναντον των Περσν και αν υπρχε λγος να αναζητσει κπου συμμαχικ στρατ.
[1.53.2] Ευθς ως φτασαν οι Λυδο στον σκοπ τους, αφιρωσαν τα αναθματα και γρευαν χρησμ απ τα μαντεα λγοντας: «Ο Κροσος, ο βασιλις των Λυδν και λλων λαν, πιστεοντας πως τα δικ σας μαντεα εναι τα μνα αληθιν στον κσμο, σε σας πρσφερε δρα ξια των μαντευμτων σας, και τρα εσς πλι ρωτ αν πρπει να εκστρατεσει εναντον των Περσν και αν χει λγο να αναζητσει κπου συμμαχικ στρατ».
[1.53.3]Εκενοι αυτ ρωτοσαν και οι γνμες και των δο μαντεων συνπεσαν, προλγοντας στον Κροσο πως, αν εκστρατεσει εναντον των Περσν, θα αφανσει μιαν αρχ μεγλη· και τον συμβολευαν ακμη να βρει ανμεσα στους λληνες τους δυναττερους, για να τους κνει φλους.
[1.54.1] ταν οι χρησμο φτασαν και τους μαθε ο Κροσος, χρηκε πρα πολ με τα μαντεματα, και τσι που γμισε ελπδα τι θα καταστρψει το βασλειο του Κρου, στλνει πλι ανθρπους του στην Πυθ και κνει δρα στους ιερες των Δελφν (αφο πρτα πληροφορθηκε τον αριθμ τους), στον καθνα τους δο στατρες χρυσ.
[1.54.2] Και οι Δελφο σε αντλλαγμα δωσαν στον Κροσο και τους Λυδος το δικαωμα να παρνουν πρτοι αυτο χρησμ, να χουν ατλεια, πρωτοκαθεδρα στους αγνες και την δεια ποιος θλει να πολιτογραφηθε Δελφς για πντα.
[1.55.1] Μετ απ αυτ τα δρα ζτησε ο Κροσος απ τους Δελφος χρησμ για τρτη φορ. Γιατ απ τη στιγμ που το μαντεο το βρκε μια φορ την αλθεια, δεν λεγε να σταματσει. Ρωτοσε λοιπν, ζητντας χρησμ, αν θα εναι η βασιλεα του πολχρονη.
[1.55.2] Και η Πυθα χρησμοδοτε αυτ:
ταν γνει στους Μδους βασιλες ημονος,
ττε, Λυδ τρυφερποδε, φεγε εις τον πολυψφιδα ρμον,
μη μνε, μτ᾽ εντρπου να φανες νανδρος.
[1.56.1] ταν φτασε και αυτ η απκριση, ο Κροσος χρηκε περισστερο απ κθε λλη φορ, μια και δεν πστευε φυσικ πως να μουλρι μπορε ποτ να γνει βασιλις των Μδων στη θση ενς ανθρπου· οτε λοιπν ο διος οτε και οι απγονο του θα παυαν ποτ να χουν στα χρια τους την εξουσα. στερα βαλε μπρος να εξετζει ποιο ανμεσα στους λληνες σαν οι δυναττεροι, που θα μποροσε να τους κνει φλους.
[1.56.2] Και ψχνοντας βρισκε πως ξεχριζαν οι Λακεδαιμνιοι και οι Αθηναοι, οι πρτοι ανμεσα στους Δωριες, οι δετεροι ανμεσα στους ωνες. Γιατ αυτ τα θνη σαν τα πιο γνωστ, ντας τα παλι χρνια το τελευταο πελασγικ, το πρτο ελληνικ. Οι Αθηναοι ποτ ς τρα δεν ξεσηκθηκαν απ τον τπο τους, εν οι λλοι σαν πολυπλνητοι.
[1.56.3] Γιατ σο βασλευε ο Δευκαλων, κατοικοσαν τη Φθιτιδα, στα χρνια πλι του Δρου, γιου του λληνος, τη χρα στις πλαγις της σσας και του Ολμπου που τη λεν Ιστιαιτιδα. Κι αφτου και απ την Ιστιαιτιδα τους ξεσκωσαν οι Καδμεοι, κατοικοσαν στην Πνδο με το νομα θνος Μακεδνν. Απ εκε πλι λλαξαν τπο και πγαν στη Δρυοπδα και απ τη Δρυοπδα φτασαν πια εκε που εναι, δηλαδ στην Πελοπννησο, και ονομστηκαν θνος Δωρικ.
[1.57.1] Ποι γλσσα μιλοσαν οι Πελασγο δεν ξρω να πω με βεβαιτητα. Αν μως πρπει να πω τη γνμη μου βασισμνος στους Πελασγος, που και τρα ακμη κατοικον πνω απ τους Τυρρηνος στην πλη Κρηστνα και που κποτε ταν γετονες αυτν που τρα ονομζονται Δωριες (αφο ττε οι Πελασγο κατοικοσαν τη χρα που τρα τη λεν Θεσσαλιτιδα).
[1.57.2] Βασισμνος ακμη στους Πελασγος που χτισαν στον Ελλσποντο την Πλακα και τη Σκυλκη, και που παλιτερα συγκατοικοσαν με τους Αθηναους· αν πρπει με βση αυτ να μιλσω, οι Πελασγο μιλοσαν βαρβαρικ.
[1.57.3] Αν ωστσο αυτ ισχει για το σνολο των Πελασγν, μως το αττικ θνος, κι ας ταν πελασγικ, τσι που μεταβλθηκε σε ελληνικ, λλαξε και τη γλσσα του. Γιατ οτε οι κτοικοι της Κρηστνος εναι ομγλωσσοι με κανναν απ τους γετονς τους οτε οι Πλακιανο· αυτο μως οι δο μεταξ τους εναι ομγλωσσοι, και αποδεχνουν τι τον χαρακτρα της γλσσας που πραν μαζ τους μετοικντας στα να αυτ μρη, τον κρτησαν και δεν τον λλαξαν.
[1.58.1] Το ελληνικ θνος, αφτου φνηκε, την δια πντα γλσσα μιλε -αυτ εναι η πεποθησ μου· αφτου μως ξκοψε απ το πελασγικ, αδνατο ττε και στην αρχ μικρ, αυξθηκε στερα και πλθαινε σε θνη, καθς προσχρησαν σ᾽ αυτ κυρως οι Πελασγο, αλλ και πολλ λλα βαρβαρικ φλα. Τλος εμαι της γνμης τι το Πελασγικ θνος πρωττερα και εφσον ταν βαρβαρικ, ποτ δε γνρισε μεγλη δναμη...

                                  ...

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers