-


Dali &









/




 
 

 



                                      Βιογραφικ

     Ο Πραξιτλης ταν νας απ τους μεγαλτερους γλπτες της αρχαιτητας. Καταγταν απ την Αθνα κι τανε γιος του Κηφισοδτου του Πρεσβυτρου. ταν ο πιο δισημος των αττικν γλυπτν του 4ου αι. π.Χ. κι ο πρτος που φιλοτχνησε τη γυμν θηλυκ μορφ σε φυσικ μγεθος. Εν δεν υπρχουν πολλ ργα που να ‘ναι αναμφβολα δικ του, χουν επιζσει πολυριθμα αντγραφα των ργων του. Αρχαοι λληνες και Ρωμαοι συγγραφες, πως ο Πλνιος ο Πρεσβτερος, γραψαν για τα ργα του. Υπρχουν ακμα νομσματα που φρουν τις σκιαγραφες των διφορων δισημων αγαλμτων του απ την δια περοδο. Μια υποτιθμενη σχση μεταξ του Πραξιτλη και του μορφου μοντλου του, της Θεσπειας εταρας Φρνης, χει εμπνεσει μια σειρ ργων τχνης που κυμανονται απ τη ζωγραφικ (Ζαν-Λεν Ζερμ) ως τη κωμικ περα (Καμγ Σαιν-Σανς) και το θατρο σκιν (Donnay). Μερικο συγγραφες χουν υποστηρξει τι υπρξαν δο γλπτες με το νομα Πραξιτλης. Ο νας ταν σγχρονος του Φειδα κι λλος ο πιο γνωστς εγγονς του. Αν κι η επανληψη του διου ονματος γενι παρ γενι εναι κοιν στην Ελλδα, δεν υπρχει καννα συγκεκριμνο στοιχεο.

     Γεννθηκε στην Αθνα στις αρχς του 4ου αι. π.Χ. (~395 π.Χ.) κι τανε γιος ανιψις του δη φημισμνου γλπτη Κηφισοδτου του Πρεσβτερου, -ο πιο γνωστς Αθηναος χαλκοπλστης των χρνων 390-370 π.Χ.- , ταν Αθηναος πολτης κι ανκε πιθαντατα στο δμο των Συβριδν. Ο Κηφισδοτος ταν μλλον κι ο δσκαλος του Πραξιτλη, ο οποος πρπει να μυθηκε στη τχνη της γλυπτικς μσα στο εργαστρι του πατρα του. σως μλιστα, να επηρεστηκε σημαντικ απ τη τεχνοτροπα των γλυπτν του πατρα του. Η αδελφ του Κηφισδοτου παντρετηκε το Φωκωνα, πολιτικ, μαθητ του Πλτωνα. Μσω αυτο του γμου, η οικογνει του Πραξιτλη πρπει να απκτησε δεσμος με την πολιτικ ηγεσα της Αθνας καθς και με τον κσμο της Ακαδημας. Η σχση αυτ πιστοποιεται κι απ ορισμνα επιγρμματα που επαινον την Αφροδτη της Κνδου, το διασημτερο ργο του και που αποδδονται στον Πλτωνα, καθς κι απ να επγραμμα που συνθεσε ο Πραξιτλης για να ερμηνεσει τον ρωτ του, στις Θεσπις και που απηχε τη Πλατωνικ αντληψη της αγπης.
     Ο στρατηγς Τιμθεος, ο οποος επανφερε την Αθηνακ ηγεμονα με τη Πανελλνια Ειρνη του 374 π.Χ., ανθεσε στον Κηφισδοτο τη κατασκευ ενς χλκινου συμπλγματος με την Ειρνη να κρατ τον Πλοτο ως βρφος. Επομνως, σον αφορ στην ανατροφ του, ο Πραξιτλης πρπει να επωφελθηκε της πολιτικς προστασας του στρατηγο αυτο προς τον πατρα του και το εργαστρι του. Στα νεανικ του χρνια, ο Πραξιτλης ρχισε να ειδικεεται στη μαρμαρογλυπτικ, σμφωνα με την αυξανμενη προτμηση για γλυπτ με μαρμρινη επιφνεια και σμφωνα με την ποψη τι τα μαρμρινα γλυπτ αποκλυπταν εκενο που δη υπρχε μσα στο μρμαρο, θεωρα που συνδει με τη Πλατωνικ καταδκη της μμησης στις εικαστικς τχνες.
     ταν ιδιατερα παραγωγικς γλπτης κι εργαζτανε κυρως με το μρμαρο, αν και μερικ απ τα ωραιτερα ργα του, τανε χλκινα. Εχε την ιδιτητα να αποτυπνει στα ργα του τη γλυκτητα και τη τρυφερτητα με μοναδικ τρπο, σε αντθεση με τον Σκπα, που δινε ιδιατερο πθος στα γλυπτ του. Ο Πραξιτλης, εχε δο γιος, τον Τμαρχο και τον Κηφισδοτο τον Νετερο, που ακολοθησαν το επγγελμα του πατρα τους. Εναι γνωστ τι φιλοτχνησε αγλματα για Αθηναες πιστς της Ελευσινιακς λατρεας και για πτρωνες χορηγικν μνημεων. Το νομα του παραγγελιοδτη ενς αγλματος του Πραξιτλη που στθηκε στα Λεκτρα μαρτυρεται επιγραφικ. Η πληροφορα τι ο Πραξιτλης εργστηκε στο Μαυσωλεο της Αλικαρνασσο σημανει τι σχετιζταν και με το βασιλικ οκο της Καρας. Επιπλον, το γεγονς τι αγλματα του Πραξιτλη βρσκονταν κατ την αρχαιτητα στην Αθνα, τα Μγαρα, τη Κρινθο, το ργος, τη Μαντνεια, την Ολυμπα, την λιδα, τις Πλαταις, τη Θβα, τις Θεσπις, τη Λιβαδει, τους Δελφος, την Αντκυρα, τη Κω, τη Κνδο, το Πριον, την λβια Ποντικ, την φεσο, την Αλεξνδρεια στο Λτμο και τη Μρα σημανει τι βρισκταν σε επαφ με παραγγελιοδτες κι αγοραστς αγαλμτων απ αυτ τα κντρα. Οι Σπαρτιτες του παργγειλαν μιαν Αφροδτη στα τλη της 10ετας του 340 π.Χ., αλλ’ αρνθηκαν να δεχτον το γαλμα του Πραξιτλη, επειδ εχε χρησιμοποισει ως μοντλο την εταρα Φρνη, παρ τις μταιες προσπθειες του Αθηναου γλπτη να τους πεσει. Οι Σπαρτιτες αρνθηκαν το γαλμα αυτ, καθς η Αφροδτη στη Σπρτη λατρευταν ως θε της αγπης στο γμο κι χι του ρωτα με εταρες. Οι Θεσπιες του ζτησαν εν επχρυσο γαλμα της Φρνης, που τοποθετθηκε πνω σ’ να ψηλ κονα στους Δελφος. Μα μρα ο Πραξιτλης ανακλυψε πως εχε πψει πλον να εναι σκλβος της αγπης κι αναπαρστησε τη να αυτ κατσταση με τον Κοιμμενο ρωτ του.
     Γνωρζουμε 3 καλλιτχνες που μεγλωσαν στο εργαστρι του: τον Αθηναο ζωγρφο Νικα, που σα νος χρωμτιζε τις επιφνειες των μαρμρινων γλυπτν του,το χαλκοπλστη Ηρδοτο απ την λυνθο, που συνεργστηκε στη κατασκευ ενς χλκινου αγλματος της Φρνης και τλος τον Ππυλο, μαθητ του. Ο Πραξιτλης πρπει να τανε πλοσιος, εφσον τα οικονομικ του το επτρεπαν να ‘χει ερωμνη τη διασημτερη κι οπωσδποτε ακριβτερη εταρα της εποχς του, τη Φρνη. Επιπλον, ταν νας απ τους περπου 300 Αθηναους που φειλαν να καταβλουν δημσιες εισφορς. Η σνδεση της οικογνεις του με τον ολιγαρχικ πολιτικ Φωκωνα κι η σχση του με την Ακαδημα Πλτωνα σημανουν τι πιθαντατα εχεν ολιγαρχικς αντιλψεις. Τα κρια χαρακτηριστικ της τχνης του χουν επσης ερμηνευτε ως απδειξη ολιγαρχικς ιδεολογας.
     τανε παντρεμνος κι εχε 2 γιους, ο μεγαλτερος ονομαζταν Κηφισδοτος (επονομαζμενος και «ο Νετερος», για να ξεχωρζει απ ναν παλαιτερο συννυμ του που ταν πιθαντατα ο πατρας του Πραξιτλη) κι ο νετερος Τμαρχος. Κι οι 2 τους εργζονταν ως γλπτες. Ο Κηφισδοτος ο Νετερος διαδχτηκε τον Πραξιτλη στο τιμνι του εργαστηρου ταν αποσρθηκε, πιθανν το 334 π.Χ. λγο αργτερα. Η εταρα Κρατνη ταν μα λλη ερωμνη του Πραξιτλη καθς και το μοντλο του για το πρσωπο της Αφροδτης της Κνδου. Μα 3η εταρα, η Γλυκρα, αναφρεται επσης ως ερωμνη του.
     Ο Πραξιτλης συνθεσε τουλχιστον δο γραπτ ργα και φιλοτχνησε να πολ μεγλο αριθμ γλυπτν. Τα δο λογοτεχνικ του ργα εναι να επγραμμα, αναφερμενο στο νημα του αγλματος του ρωτα των Θεσπιν κι νας Λγος προς τους Σπαρτιτες, που εκφωνθηκε στη Σπρτη με την ελπδα να τους πεσει να δεχτον να γαλμα της Αφροδτης που εχε φιλοτεχνσει για τη πλη τους. Η γραπτ παρδοση αποδδει στον Πραξιτλη περισστερα απ 70 γλυπτ. Αναφρονται εδ τα πιο σημαντικ απ αυτ καθς και τα αγλματα του Πραξιτλη που τανε στημνα σε κντρα της Μικρς Ασας:

 * Χλκινο γαλμα του Τοξτη ρωτα, κατασκευστηκε γρω στα 367 π.Χ. και εναι γνωστ σε μας απ τα αντγραφα ενς αγαλματικο τπου Farnese-Steinhaeuser, που πρε το νομ του απ το καλτερο αντγραφ του: η πριμη αυτ δημιουργα εκφρζει δη την ανγκη να εκφραστον εσωτερικ αισθματα παρ εξωτερικς υλικς καταστσεις.



 *
Χλκινο γαλμα του Οινοχου Στυρου, χρονολογεται περπου στα 366-365 π.Χ. και τα καλτερα αντγραφ του βρσκονται στη Δρσδη και το Παλρμο. Με αυτ το γαλμα ο γλπτης οριοθετε ναν κσμο που χαρακτηρζεται απ χρη, καλοσνη, ομορφι και νετητα. Ο Στυρος, γαλμα που βρισκταν στην οδ Τριπδων στην Αθνα, αποτελοσε να απ τα δο αγαπημνα ργα του Πραξιτλη και πνω σε αυτ ο Παυσανας, διηγθηκε το τχνασμα της Φρνης. Μερικο αποδδουν μα σειρ αντιγρφων που δεχνουν ναν νεαρ Στυρο Οινοχο, στον τπο του αγλματος αυτο. Η δυσκολα σνθεσης του ργου θεωρεται μεγαλτερη και απ τον περφημο Ερμ, που εκτθεται στο μουσεο της Αρχαας Ολυμπας. Ο Στυρος του Πραξιτλη υπρξε να αριστουργηματικ ργο που φιλοτχνησε ο γλπτης τον 4ο αινα π.Χ. Απεικνιζε ναν φηβο στυρο σε χαλαρ στση. Ο νεαρς στηρζεται με το χρι του σε να κορμ δντρου, εν το υπλοιπο σμα του ακουμπ πνω σε να δετερο κλαδ. Εναι τυλιγμνος με δρμα αιλουροειδος, το κεφλι του οποου πφτει στους μους του. Στο χρι του κρατει μια φλογρα. Το κεφλι του χει μια κλση στα αριστερ και χει σοβαρ φος, εν να αμυδρ χαμγελο διαγρφεται στο πρσωπ του. Πυκν σγουρ μαλλι καλπτουν το κεφλι του, εν το σμα του εναι αγμναστο και λγο παχουλ. ταν να μυθικ πλσμα που κατοικοσε στη φση και γνριζε πως να επιζε και να αποφεγει τους κινδνους. Συντροφι του χει τη φλογρα του, με την οποα παζει ρυθμικς μελωδες. Ο γλπτης φιλοτχνησε να πλσμα της φσης, τον Στυρο, με διαφορετικ τρπο απ τους γλπτες του παρελθντος, οι οποοι συνθως τους απεικνιζαν φαλακρος με μυτερ αυτι και πδια και ουρ τργου. Ο Στυρος του Πραξιτλη μως ταν εξευγενισμνος. ταν να μορφο παιδ της φσης, που παιζε μουσικ κι τρεχε στα δση. Τη στιγμ που σταμτησε για να αναπαυθε σε να ξερ κορμ, ο Πραξιτλης την αποτπωσε στο περφημο γλυπτ του, που σμφωνα με τον Πλνιο, ονομζεται Στυρος Περιβητος. Αρχικ το ργο του τοποθετθηκε στην οδ των Τριπδων, η οποα βρσκεται στη Πλκα και κατ την αρχαιτητα εκε τανε στημνα τα παθλα των χορηγν των αγνων. Παραμνει γνωστο μχρι πτε παρμεινε σε αυτ τη θση. Το αυθεντικ γλυπτ αγνοεται. Μχρι σμερα χουν βρεθε περισστερα απ 100 αντγραφ στις χρες της Μεσογεου. να απ αυτ ταν στημνο στα Προπλαια του Παναθηνακο Σταδου. Αριστερ βρισκταν η Παλλδα Αθην και δεξι ο Στυρος του Πραξιτλη. Σμερα, αντγραφ του βρσκονται στη γλυπτοθκη του Μονχου, τη βλα Μποργκζε της Ρμης, στο Λοβρο, στο Μουσεο Ερμιτζ της Ρωσας, μως το πιο εντυπωσιακ αντγραφου του Στυρου του Πραξιτλη εκτθεται στα Μουσεα του Καπιτωλου της Ρμης.



 * Ο Στυρος Περιβητος ταν να χλκινο γαλμα που, απ το νομα που του εχαν δσει οι λληνες σμφωνα με τον Πλνιο, η φμη που εχε το ργο κατ την αρχαιτητα γνεται αντιληπτ. Μα σειρ 115 περπου αντιγρφων, με το νομα Στυρος Αναπαυμενος, αποδδεται στον τπο του Περιβητου απ πολλος, και το διασημτερο αντγραφο, βρσκεται στα Μουσεα του Καπιτωλου στη Ρμη. Τα αντγραφα αυτ, απεικονζουν ναν νεαρ νδρα με επιμκη αυτι και θαμνδη κμη, να στηρζεται με το δεξ του χρι πνω σε ναν κορμ δνδρου και να ακουμπει το αριστερ, πνω στη μση του.


 * Μαρμρινη Τριδα του ρωτα, της Φρνης και της Αφροδτης στις Θεσπις, χρονολογεται γρω στα 366-365 π.Χ. Ο ρωτας, ο οποος αναγνωρζεται στον αγαλματικ τπο Centocelle, που πρε το νομ του απ το καλλτερο αντγραφ του, το οποο βρθηκε στο Centocelle, κοντ στη Ρμη, αναπαριστται ως μα θλιμμνη μορφ, προσωποποηση της Πλατωνικς ιδας του να υποφρεις απ ρωτα. Η Αφροδτη, η οποα αναγνωρζεται στον τπο που πρε το νομ του απ το σημαντικτερο αντγραφ της, που βρσκεται στην Arles της ντιας Γαλλας, ταν ημγυμνη. Οι λεες επιφνεις της, καθς αποδδονται με να ατελεωτο παιχνδι φωτς και σκις, ανδυαν ναν κσμο αισθησιακς και παραμυθνιας ομορφις. Ο ρως των Θεσπιν ταν μεγλο μαρμρινο γαλμα του θεο ρωτος που βρισκταν στις Θεσπις κι αποτελοσε να απ τα δο αγαπημνα ργα του Πραξιτλη. Με το ργο αυτ, ο ρως απκτησε τον τλειο τπο του κι γινε τουριστικ αξιοθατο της πλης. Κατ τη Ρωμακ εποχ, ο Καλιγολας το μετφερε στη Ρμη κι ο Κλαδιος αργτερα το επστρεψε στις Θεσπις. μως ο Νρων το μετφερε ξαν στη Ρμη, που κηκε στη Μεγλη Πυρκαγι της πλης, το 64 μ.Χ. Στην εποχ του Παυσανα υπρχε στις Θεσπις αντγραφο του πραξιτελεου αγλματος, ργο του γλπτη Μηνοδρου. Το επγραμμα XVI 204 της ΕΑ (απ το παρρτημα με τα επιγρμματα της ΠλΑν) σ' να γαλμα του ρωτα του Πραξιτλη, αποδδεται απ τον Paton στον διο τον γλπτη. (στη φωτογραφα κτω λλη 3δα με Νμφες Ορχομενες).






 * Η Αφροδτη της Κνδου: το διασημτερο ργο του και το ωραιτερο γαλμα της θες, σμφωνα με σους το εδαν. Το μαρμρινο γαλμα, αναπαριστοσε την Αφροδτη γυμν, λγο πριν το λουτρ της και προσελκυε, μλιστα, αρκετος για να το δονε και να το θαυμσουν. ταν η πρτη απεικνιση της γυμνς θηλυκς μορφς σε φυσικ μγεθος παγκοσμως. Η παρδοση, θελε την δια τη θε Αφροδτη να χει δει το γαλμα και να αναρωτιται, πς ο Πραξιτλης την εδε γυμν, αφο οι μνοι θνητο νδρες που την εχαν δει τσι ταν ο Πρις, ο δωνις κι ο Αγχσης**. Το ργο καταστρφηκε απ φωτι στη Πλη το 475 μ.Χ. Τα τλη της 10ετας του 360 π.Χ., ο Πραξιτλης, ενισχυμνος απ την επιτυχα του, γινε τολμηρτερος κι απδωσε τη πλρη ομορφι της Αφροδτης, γυμνς. Το μαρμρινο αυτ γαλμα αγορστηκε απ τους Κνδιους κι γινε στη συνχεια γνωστ ως η Αφροδτη της Κνδου. Η φμη της εδραωσε τη φμη του δημιουργο της σε ολκληρο τον Ελληνικ κσμο. ργα απ τη περοδο της ωριμτητας και των τελευταων χρνων του (360-334 π.Χ.) στηθκανε σε πολλ κντρα τσο της Ελλδας σο και της Μικρς Ασας.




  μπρος και πσω ψη (αντγραφο) της καλλιπγου Κνδιας Αφροδτης

     ** Αννυμον Επγραμμα στο γαλμα της Αφροδτης της Κνδου
 
            
Γυμνν εδε Πρις με, και Αγχσης, και δωνις.
            τος τρες οδα μνους. Πραξιτλης δ πθεν;

         Πρις, Αγχσης κι δωνις μ' εδαν γυμν μονχα.
         Ο Πραξιτλης πτε, πο και πς με πτυχ' τσι τχα;

*
Ο χλκινος Αναπαυμενος Στυρος, πιθανν των αρχν της 10ετας του 350 π.Χ., γνωστς απ περισστερα των 100 αντιγρφων, εμφανζει μα τονισμνη σιγμοειδ κμψη του κορμο. Μα ττοια μελτη πνω στην υποστηριζμενη μορφ, σε συνδυασμ με την τοποθτηση του Σατρου στο δσος, γινε μβλημα της μακρινς Αρκαδας, η αναζτηση της οποας στη ζω της πλης ταν μταιη.

 * Ο χλκινος Σαυροκτνος Απλλωνας (περ. 355 π.Χ.), φημισμνο χλκινο γαλμα που ο Πλνιος απδωσε στον Πραξιτλη κι εχε την μορφ ενς εφβου κατ τον Μαρτιλιο, ενς παιδιο, που ετοιμαζταν να σκοτσει μα σαρα που εχε σκαρφαλσει σε να δνδρο. Το ργο, εναι γνωστ απ πολλ αντγραφα, αν κι να χλκινο γαλμα του διου τπου και σε φυσικ μγεθος, που φυλσσεται στο Μουσεο του Κλβελαντ, ενδχεται να εναι το αυθεντικ, επειδ εναι μοναδικ στο εδος του κι η ποιτητ του εξαιρετικ. Γνωστς απ διφορα αντγραφα, ταν επσης μια υποστηριζμενη μορφ. Η εφηβικ ψη του Απλλωνα κι η παιχνιδιρικη στση του υποδεικνουν τη σημασα της νετητας ως αξα που σχετζεται με τα ιδεδη της ομορφις και της αγπης. Εναι πιθαν το αρχικ γαλμα του Πραξιτλη να δημιουργθηκε για την Απολλωνα στο Ρνδακο, πλη της Μυσας, καθς το γαλμα αυτ εμφανζεται μσα σε να πνω σε νομσματα αυτο του κντρου της Μικρς Ασας.



 * Μαρμρινα αγλματ του τοποθετθηκαν στο Μαυσωλεο της Αλικαρνασσο (γρω στο 350 π.Χ.), σμφωνα με το Ρωμαο συγγραφα Βιτροβιο. Πιθανν ορισμνα σωζμενα θρασματα ολγλυφων αγαλμτων απ τη ντια πλευρ του Μαυσωλεου να κατασκευστηκαν στο εργαστρι του, καθς εμφανζουν εναλλαγ φωτς και σκις στις επιφνεις τους πως κι να λκνισμα που εναι χαρακτηριστικ της τεχνοτροπας του. Επιπλον, κποια λιοντρια που φρουν το γρμμα Π χαρακτηρζονται απ τη προτμηση για κυματοειδς γραμμς κι επομνως εναι πιθαν να προρχονται απ το διο εργαστριο. Τα στερα ργα του χαρακτηρζονται απ τον τονισμ της απδοσης των επιφανειν μσα απ παιχνδια του φωτς και της σκις, που κνουν τη μορφ ασαφ και ονειρικ. Τα ργα αυτ εκπλρωναν επσης την επιθυμα για εκλεπτυσμνες φιγορες που θα ερθιζαν την ηδονιστικ απλαυση του θεατ.

 * Ο μαρμρινος ρωτς του, που στθηκε στο Πριον της Προποντδας (χρονολογεται γρω στα 350 π.Χ.), αναπαρσταται σε νομσματα αυτς της πλης κι αποτλεσε αντικεμενο μμησης, αντ της συνθους αντιγραφς, απ αγλματα της Ρωμακς περιδου. Οι δο πισττερες Ρωμακς παραλλαγς αυτο του αριστουργματος βρθηκαν στη Κω και στη Γρτυνα. Τα μεγλα φτερ του θεο και το νδυμ του καθορζουνε το φντο. Η αναπαρσταση, στην αριστερ πλευρ της μορφς πως τη βλπει ο θεατς, της παλις τοπικς λατρευτικς ερμακς στλης του θεο μεγεθνει τη μορφ σε αυτ τη πλευρ, εν το βλμμα του ρωτα κοιτ μακρυ. Η δημιουργα αυτ στηρχτηκε στη θεατρικ αντληψη που κυριαρχε στα στερα ργα αυτο του μεγλου καλλιτχνη.

 * Οι μαρμρινες πλκες της Μαντινεας, πνω στις οποες αποτυπνεται ανγλυφα ο αγνας του Απλλωνα με το Μαρσα ενπιον των Μουσν. Οι πλκες αυτς πιθαντατα κοσμοσαν τη βση της τριδας του Απλλωνα, της Αρτμιδος και της Λητος στη Μαντινεα, που δημιουργθηκε απ τον Πραξιτλη κι επομνως θα πρπει ν’ αποδοθονε στο εργαστρι του (γρω στα 345 π.Χ). Το θμα αυτ αναπαριστται μσα απ μα ποικιλα κομψν μορφν.

 * Ο μαρμρινος Ερμς που κρατ το βρφος Δινυσο πιτερο γνωστς ως Ερμς του Πραξιτλη, εναι μαρμρινο γαλμα που βρθηκε στο Ηραο της Ολυμπας το 1877. Αποτελε δε σημαντικ εκπρσωπο της τχνης του, καθς ο Παυσανας που το εδε, το απδωσε σε κενον και το διο το γαλμα εναι εξαιρετικς ομορφις, ποιτητας και κομψτητας πργματα που το καθιστον πρωττυπο ργο κι χι μεταγενστερο αντγραφο. Παριστνει τον θε Ερμ, να αναπαεται σε να δνδρο, κρατντας το κηρκει του και τον νπιο Δινυσο, που προσπαθε να αρπξει να τσαμπ με σταφλια, που ο Ερμς βαστ ψηλ με το δεξ του χρι. Το πρσωπο του Ερμ, «παζει» με τον νου των επισκεπτν του Μουσεου της Ολυμπας, επειδ απ την μα μερι φανεται μελαγχολικ, απ την λλη ελαφρς χαρομενο, εν απ εμπρς ρεμο. ταν γεννθηκε ο Δινυσος, ο Δας για να τον προστατψει απ την οργ της ρας, τον εμπιστεθηκε στον Ερμ να τον μεταφρει στις αδελφς της μητρας του. Ο Πραξιτλης απεικονζει μα στιγμ ανπαυσης του ταξιδιο. Στο δεξ χρι που λεπει, πιθανν ο Ερμς κρατοσε τσαμπ σταφλι, σμβολο του Διονσου, που δειχνε στο μικρ θε. Εναι συμπληρωμνα το αριστερ πδι απ το γνατο και κτω, η δεξι κνμη και το κτω μρος του κορμο του δνδρου. Το γαλμα, κριος εκπρσωπος του ελληνικο κλλους, υπστη επεμβσεις στα ρωμακ χρνια ταν μεταφρθηκε στο Ηραο. Βρθηκε ακριβς στο σημεο που τον εχε δει ο περιηγητς Παυσανας. Εχε διευκρινσει μλιστα πως επρκειτο για ργο του Πραξιτλη (γρω στο 340 π.Χ.). Η τεχνοτροπα του Ερμ αναδεικνει τη προτμηση για μορφς με σιγμοειδ κμψη του κορμο που ακουμπνε σε κθετα στηργματα καθς και γι’ αγλματα που χαρακτηρζονται απ μαλακς επιμρους μορφς.




              Κεφαλ Ερμ (λεπτομρεια)

 * Η μαρμρινη κεφαλ του Ευβουλως (αρχς της 10ετας του 330 π.Χ.), εναι κεφαλ αγλματος, που βρθηκε στην Ελευσνα, εξαιρετικς ομορφις κι απεικονζει σως τον ρωα Ευβουλα, αδελφ του Τριπτολμου, με θαμνδη μαλλι. Η κεφαλ, που προρχεται απ να ενδεδυμνο γαλμα, σως εναι ργο του Πραξιτλη, καθς μα ερμακ στλη του ιδου τπου, στα Μουσεα του Βατικανο, φρει την επιγραφ Ευβουλες Πραξιτλους. Αξιοσημεωτο, εναι τι τα αντγραφα του αγλματος του Ευβουλως εχανε τον τπο των ερμακν στηλν, εν η κεφαλ της Ελευσνας εναι η μνη στο εδος της με εμφαν την προλευση απ ολσωμο γαλμα. Θα τανε λογικ αν το πρωττυπο γαλμα βρισκταν στην Ελευσνα, μιας κι ο Ευβουλες ταν χθνια θετητα που συνδεταν με τα Ελευσνια Μυστρια. Η κεφαλ της Ελευσνας φυλσσεται στο Εθνικ Αρχαιολογικ Μουσεο Αθηνν. Η Κεφαλ γνωστ τσο απ την πρωττυπη προτομ σο κι απ 10 αντγραφα, αποδθηκε σε τονισμνη ιμπρεσσιονιστικ τεχνοτροπα.

 * Μαρμρινα γλυπτ που κοσμοσαν το βωμ του ιερο της Αρτμιδος στην φεσο εχαν κατασκευαστε επσης απ τον Πραξιτλη, πιθαντατα γρω στα 334 π.Χ. Μια ανγλυφη ζωφρος, απ την οποα σζεται αντγραφο σε μικρογραφα της Αμαζνας του τπου Sciarra, καθς και θρασματα ντυμνων μορφν, τα οποα κποτε κοσμοσαν το βωμ και προρχονται απ τις Μοσες της βσης της Μαντινεας, εμφανζουν την χαρακτηριστικ προτμηση για αδιρατα περιγρμματα, που αποτελε κριο γνρισμα των στερων ργων του Πραξιτλη.

 * Η μαρμρινη κεφαλ Petworth της Αφροδτης εναι επσης χαρακτηριστικ της στερης τεχνοτροπας του Πραξιτλη, με το παιχνδι του φωτς και της σκις στην επιφνει της:46 επομνως εναι δυνατ να απηχε την τελευταα Αφροδτη του Πραξιτλη, η οποα δημιουργθηκε για το ιερ του δωνι στην Αλεξνδρεια στο Λτμο της Καρας, λγο μετ την δρυση της πλης απ τον Αλξανδρο το 334 π.Χ.


 * Ο Απλλων Λκειος ταν γαλμα του θεο Απλλωνος, που βρισκταν ξω απ το Λκειον, να απ τα γυμνσια των Αθηνν. Το πρωττυπο, που σως ταν χλκινο, παρστανε τον θε Απλλωνα να στηρζεται με το αριστερ του χρι σε να δνδρο τρποδα και να ακουμπει το δεξ του χρι, πνω στο κεφλι του, ως νδειξη κορασης. Ο Λουκιανς, που το εδε τον 1ο αι. μ.Χ., γραψε τι ο θες μοιαζε να αναπαεται μετ απ μακροχρνια προσπθεια, μως δεν το απδωσε σε κποιον γλπτη. Κατ καιρος, αποδδεται, με μερικς αμφισβητσεις, στον Πραξιτλη.



 * Η ρτεμις Βραυρωνα ταν το κολοσσιαο, μαρμρινο, λατρευτικ γαλμα του ιερο της θες πνω στην Ακρπολη των Αθηνν, που ο Παυσανας απδωσε στον Πραξιτλη κι η κεφαλ του, που αποδθηκε στο γαλμα απ τον Γεργιο Δεσπνη, φυλσσεται σμερα στο Μουσεο της Ακρπολης. Ο τπος του αγλματος θα μποροσε να ταυτιστε με το γαλμα της Αρτμιδος των Γαβων στο Μουσεο του Λοβρου, την ρτεμι της Δρσδης.



 * Η ρτεμις της Αντκυρας ταν το λατρευτικ γαλμα, μες στο να της θες στην Αντκυρα της Βοιωτας κι ταν ργο του Πραξιτλη. Ο τπος του αγλματος εναι γνωστς απ να χλκινο νμισμα της πλης που δεχνει την θε να κρατ στο να χρι τξο, στο λλο μα δδα κι ναν σκλο να τρχει στα πδια της.

 * Η Κεφαλ Aberdeen εναι κεφαλ αγλματος του Ερμ του νεαρο Ηρακλους που σως σχετζεται με τον Πραξιτλη, απ την ντονη ομοιτητ του με τον Ερμ της Ολυμπας. Φυλσσεται στο Βρετανικ Μουσεο.

 * Η Κεφαλ Leconfield εναι κεφαλ αγλματος, του τπου της Αφροδτης της Κνδου, που βρσκεται στην Οικα Petworth στην Αγγλα. Ο ντολφ Φουρτβνγκλερ (Adolf Furtwangler) το απδωσε στον Πραξιτλη, απ την υψηλ ποιτητ του.



 * Το Σνταγμα της Μαντινεας ταν σνταγμα τριν αγαλμτων, του Απλλωνος, της Αρτμιδος και της Λητος, που βρισκταν στην αρχαα Μαντνεια και ταν ργο του Πραξιτλη. Το σνταγμα δεν χει σωθε, αλλ τα ανγλυφα της βσης του, που απεικονζουν τον Απλλωνα, ναν σκλβο, τον Μαρσα κι ξι απ τις Μοσες, φυλσσονται στο Εθνικ Αρχαιολογικ Μουσεο Αθηνν, εν το ανγλυφο με τις υπλοιπες τρεις Μοσες χει εξαφανιστε.

 * Ο φηβος του Μαραθνος εναι χλκινο γαλμα, μικρτερο του φυσικο μεγθους, που δεχνει ναν νεαρ φηβο σε χαρομενη στση και θυμζει τον τπο του Σατρου Οινοχου. Το γαλμα σχετζεται με την σχολ του Πραξιτλη και πιθανς αποτελε ργο του διου του γλπτη. Το ργο βρσκεται στο Εθνικ Αρχαιολογικ Μουσεο Αθηνν.



 * Τλος, ο Πραξιτλης δημιοργησε για τη Μρα της Λυκας να αγαλματδιο νθρονης Λητος σε κποιο πρσινο πολτιμο λθο, πιθαντατα λγο μετ την κατκτηση της περιοχς απ τον Αλξανδρο το φθινπωρο του 334 π.Χ.48 Η στερη Πραξιτελικ απδοση της Λητος σε θρνο αναγνωρζεται σε αγγειογραφα του ζωγρφου της Βαλτιμρης (γρω στο 320 π.Χ.): η θε χαρακτηρζεται απ μια Πραξιτελικ ανατομα του προσπου κι απ να νδυμα που πλησιζει πολ εκενο των γυναικεων μορφν που σχετζονται με τη βση της Μαντινεας, σε συνδυασμ με να πλοτο του θρνου που χει ανατολτικο χαρακτρα. (στη φωτογραφα κτω μιας και δεν χω τη Λητ βζω να κομμτι ζωφρου με το πρσωπο του Πραξιτλη ανγλυφο).



     Οι ακριβες ημερομηνες για τον Πραξιτλη εναι αριστες, αν και πιθανς δεν απασχολονταν πλον στα χρνια του Μ. Αλεξνδρου, πως αποδεικνεται απ την λλειψη οποιωνδποτε στοιχεων που να δεχνουν τι ο Αλξανδρος υιοθτησε τον Πραξιτλη, κτι που πιθανν θα εχε κνει για ναν τσο μεγλο γλπτη. Μερικ απ τα αγλματα του Πραξιτλη χρωματστηκαν απ το ζωγρφο Νικα και σμφωνα με τη γνμη του γλπτη κρδισαν πολ απ αυτ την επεξεργασα.
     Συμπερασματικ, εναι δυνατ να ειπωθε με βεβαιτητα πως ο Πραξιτλης εχε μεταφρσει τη Πλατωνικ αποδσμευση απ τον κσμο της πλης-κρτους σε παραστατικος ρους, δνοντας σρκα σ’ να κσμο που κατοικονταν απ μορφα, να κι αθνατα πλσματα, να μακριν και μαγεμνο μθο, ο οποος προδιαγρφει την ονειρικ Αρκαδα της Ελληνιστικς περιδου.
     Τποτε δεν εναι γνωστ σχετικ με την εμφνιση του Πραξιτλη. Εναι δυνατ να υποστηριχτε απ τα σωζμενα αποσπσματα του Λγου του προς τους Σπαρτιτες τι ταν ιδιατερα τολμηρς, ακμη κι υπερπτης, καθς δλωνε τι ο εξαιρετικς καλλιτχνης πρπει να απολαμβνει της ελευθερας να αλλζει τις παραδοσιακς εικονογραφες και να εφευρσκει νες κι τι η κοινωνα οφελει να αποδχεται αυτς τις καινοτομες. Επομνως, οι θεωρητικς βσεις για την στερη κλασσικ ατομιστικ θερηση των εικαστικν τεχνν εχαν δη τεθε απ τον Πραξιτλη.
     Ο μεγαλτερος γιος του Πραξιτλη, ο Κηφισδοτος ο Νετερος, αναφρεται αρκετς φορς στους καταλγους της επορης τξης των Αθηναων που φειλαν να καταβλουν δημσιες εισφορς, οι οποοι χρονολογονται στις 10ετες 330 και 320 π.Χ.. Τ’ νομ του συνοδεεται απ τ’ νομα του πατρα του, μχρι το 326 π.Χ., εν δεν αναφρεται πια μετ απ αυτ την ημερομηνα. Επομνως, εναι δυνατ να υποστηριχτε βση αυτο πως ο Πραξιτλης πιθαντατα πθανε το 326 π.Χ.
     Ο Πραξιτλης υπρξε ιδιατερα επιτυχημνος ως γλπτης. Κατ τη διρκεια της στερης περιδου της δημιουργας του, η Πραξιτελικ τεχνοτροπα καθσταται κυραρχη στην Αθνα και γνωρζει μεγλη διδοση σε ολκληρο τον Ελληνικ κσμο. Εν τοτοις, γρω στα 360 π.Χ., οι Κες αρνθηκαν για λγους ηθικς να αγορσουν τη γυμν Αφροδτη, η οποα θα πουληθε στους Κνδιους. Επιπλον, στα τλη της 10ετας του 340, οι Σπαρτιτες αρνθηκαν να δεχτον να γαλμα της Αφροδτης απ τον Πραξιτλη, καθς θεωρθηκε τι διαφμιζε τον ρωτα μεταξ ανδρν και εταρων. Τλος, το γαλμα που αναπαριστοσε την εταρα Φρνη στους Δελφος αποτλεσε απ τη 10ετα του 330 και μετ αντικεμενο κριτικς απ τους Κυνικος, οι οποοι το θεωροσαν ως τρπαιο της ασωτας των Ελλνων. τσι, η κοιν γνμη που τανε περισστερο προσκολλημνη στις αξες της πλης-κρτους δεν αποδχτηκε εντελς το ηδονιστικ μνυμα της τχνης του.
     Κατ τους πριμους Ελληνιστικος χρνους, ο Θεκριτος, ο Λεωνδας του Τραντα κι ο Ηρvδας αναφρονται στο γλπτη: η φμη του φανεται τι βασιζταν τσο στην υψηλ ποιτητα των ργων του (Θεκρ.) σο και στην ποψη τι δωσε σρκα κι οστ σε μιαν εσωτερικευμνη ποψη του ρωτα (Λεων.). Κατ τους μσους Ελληνιστικος χρνους, η πλατι διαδεδομνη νοσταλγα για την Αττικ τχνη του 5ου αι. π.Χ. ανογει το δρμο για την απερφραστη ποψη πως ο Πραξιτλης δεν τανε τσο καλς σο ο Φειδας. Εν τοτοις, η τχνη του αναβαθμζεται στη μσο-Ελληνιστικ «μπαρκ» κουλτορα της Μικρς Ασας και θεωρεται τρα ως ο απλυτος εκφραστς της φλγας του πθους.
     Στην εκλεκτικ κουλτορα της στερης Ελληνιστικς περιδου, η ποψη τι το τλειο ργο αποτελε ανθολογα στοιχεων που λαμβνονται απ διαφορετικς πηγς περιλαμβνει την αρχ τι τα καλλτερα στοιχεα της τχνης του θα πρπει να χρησιμοποιηθον ξαν και να ενωθον με τα καλλτερα στοιχεα των λλων κορυφαων καλλιτεχνν της κλασικς Ελλδας, προκειμνου να επιτευχθε το τλειο γαλμα. Επιπλον, Ρωμαοι συγγραφες της περιδου τονε συμπεριλαμβνουν μεταξ των προσωπικοττων του Ελληνικο πολιτισμο που πρπει να γνωρζει κανες. Η περοδος αυτ συμππτει με τη 1η κρηξη της παραγωγς αντιγρφων που βασζονταν σε αριστουργματ του.
     Στα χρνια του Αυγοστου, λαβε τη δουσα αναγνριση στη λογοτεχνα της εποχς, μως χωρς ενθουσιασμ, αναμφβολα επειδ η Ελληνικ τχνη του 5ου αι., ταν ιδιατερα αγαπητ εκενη την εποχ. Στα πριμα Ρωμακ αυτοκρατορικ χρνια, εκλαμβνεται ορισμνες φορς ως τεχνητ και σε λλες περιπτσεις αποτελε αντικεμενο κριτικς για ηθικος λγους στη Λατινικ λογοτεχνα. Τοποθετσεις πως ο Πραξιτλης δωσε ζω στα αγλματ του, δνοντς τους ασγκριτη γοητεα, επαναλαμβνονται καθυστερημνα. Εν τοτοις, μες στη ­νεο-σοφιστικ περοδο, γεννται μγας ενθουσιασμς προς τη τχνη του Πραξιτλη, ως το πιο γλαφυρ σμβολο των παλαιν καλν ημερν στην Ελλδα, δηλαδ κατ τη περοδο της μσης και νας κωμωδας, ταν οι εταρες αποτελοσανε σημαντικ πρσωπα της Ελληνικς κοινωνας. Δεν εναι τυχαο το πως η παραγωγ αντιγρφων απ αγλματ του γνεται ιδιατερα ντονη κατ τη διρκεια αυτς της περιδου.
     Στη Χριστιανικ απολογητικ λογοτεχνα, συχν γνεται αντικεμενο επιθσεων ως σμβολο μας λγνας κι ηδονιστικς τχνης, η οποα διαφθερει τις κοινωνες. Οι τελευταοι Παγανιστς συγγραφες θεωρον μερικς φορς τον Πραξιτλη ως μγο, ο οποος ταν ικανς να εισγει τις προσωπικτητες των θεοττων στα αγλματ του και πντοτε θεωρονε τη τχνη του ως σημαντικ συστατικ της Παγανιστικς κληρονομις, το οποο πρπει να διασωθε και να θαυμζεται. Εν τοτοις, η σημασα του Πραξιτλη γνεται αποδεκτ και στη Χριστιανικ λογοτεχνα απ τον 4ο αινα μ.Χ. και μετ. Στα πρτα χρνια του Μεσαωνα, ο Πραξιτλης, μαζ με λλους «παλιος» αριστοτχνες, θεωρεται ορισμνες φορς ως το σμβολο μας χρωμης τχνης, η οποα απχει απ τη ζω. Κι μως, απ τις αρχς του 10ου αι. μ.Χ. και μετ, η διογκομενη νοσταλγα για την Αρχαιοελληνικ τχνη, η οποα θεωρονταν πλον ως νας χαμνος παρδεισος, οριοθετε κατ τη μση Βυζαντιν περοδο μαν εκτεταμνη ρευνα που στχευε στην εκ νου ανακλυψη της τεχνοτροπας και της τχνης του Πραξιτλη, η οποα συνεχζεται μχρι σμερα.
     Ο Πραξιτλης ζησε σε μα κοινωνα η οποα λλαζε ταχτατα, απ το στεν περιβλλον της Ελληνικς πλης-κρτους προς την παγκσμια αυτοκρατορα, η οποα θα δημιουργηθε απ τον Αλξανδρο. Προσφερε σε αυτ την κοινωνα μα τχνη και μα τεχνοτροπα που χρειαζταν πολ, δηλαδ αποστασιοποιημνες απ τις αξες της πλης-κρτους κι ικανς ν’ αγγξουνε και να κερδσουνε τα εσωτερικ αισθματα κι νειρα των μεμονωμνων ατμων. Αυτς εναι ο λγος που η τχνη του υπρξεν εξαιρετικ πετυχημνη τσο στις μρες του σο και για πολλς γενις που θα ακολουθσουν.

                             Μια Ερωτικ Υπθεση

          Ο μεγλος ρωτας του Πραξιτλη ταν η Φρνη, μια πρσφυγας απ τις Θεσπις που ζοσε στην Αθνα. Η ερωτικ αυτ σχση ξεκνησε το 367-366 π.Χ. Ποι ταν μως η Φρνη;
     Το πραγματικ νομ της ταν Μνησαρτη κι εχε γεννηθε στις Θεσπις, γρω στο 385 π.Χ.. τανε κρη του πμφτωχου Επικλ κι βγαζε τα προς το ζην, μαζεοντας και πουλντας κπαρη. μως, οι φιλοδοξες της νεαρς την οδγησαν στην Αθνα, που χτισε τη λαμπρ της καριρα. Ξεκνησε να εργζεται ως αυλητρδα κι η ομορφι κι η γοητεα της πολ γργορα την καναν να ξεχωρσει.
     ταν γινε εταρα, λλαξε το νομ της σε Φρνη κι τσι χει μενει γνωστ μχρι σμερα. Το νομα «Φρνη» προερχταν απ τους μικρος βατρχους, που εναι σχεδν διφανοι ταν γεννιονται. Το δρμα της ταν εξσου λευκ κι αψεγδιαστο. πως και πολλς λλες εταρες, φημιζτανε για τις υψηλς τιμς της. Μα νχτα μαζ της κστιζε μα μνα, δηλαδ 100 δραχμς. Το ποσ τανε τερστιο, αλλ κανες δεν μεινε παραπονεμνος (σσ:  και κανες δεν σε ‘βαζε με το ζρι! Λω εγ). Λγεται πως λλαζε τις τιμς, ανλογα με τη συμπθεια που τρεφε για τον κθε πελτη της. Γι’ αυτ προσφερε δωρεν της υπηρεσες της στον φιλσοφο Διογνη, που τον εκτιμοσε πολ.  Φανεται πως εχε μεγλη πραση στις γυνακες. Αντιθτως, ταν αντιπαθοσε κποιον, αρνονταν να τον δεχτε ως πελτη, σα χρματα κι αν της δινε (σσ: μαγκιαααα, ξαναλω εγ).
     Κποια στιγμ, τη προσγγισε ο ρτορας Ευθας κι αυτ απρριψε λες του τις προτσεις, γιατ τονε θεωροσε πολ σχημο κι αγεν. Ο Ευθας θχτηκε (σσ: Ε! Ευθας & εθικτος… λογικ θα μου πετε, τριτοξαναλω εγ)  κι αποφσισε να τιμωρσει την αυθδη εταρα. Τη κατηγρησε τι προσπαθοσε να εισγει στην Αθνα μα θρησκεα απ’ τη Θρκη, που θα βλαπτε τα θη των νεαρν κοριτσιν. Αυτ ταν σως η πιο συνηθισμνη κατηγορα στην αρχαα Αθνα. Την συρε στο δικαστριο, που την εκπροσπησε ο πρην εραστς της, Υπερεδης. Παρ το ανυπστατο της κατηγορας του Ευθα, η δκη δεν εξελισσταν αισως. Οι δικαστς φανονταν να χουν πειστε απ’ το κατηγορητριο και πστευαν τι ο Υπερεδης ταν επηρεασμνος απ’ τη σχση του με τη Φρνη. Λγο πριν παρθε η τελικ απφαση, ο Υπερεδης τρβηξε την εταρα στο κντρο του δικαστηρου, για να μπορον να τη δουν λοι. Χωρς να πει κουβντα, σκισε τα ροχα της κι αποκλυψε στον κσμο, το εκθαμβωτικ μορφο κορμ της.
     Οι δικαστς τα χσανε. Νμισαν τι βλεπαν μπροστ τους την δια τη Θε Αφροδτη. Οι φμες για το απαρμιλλο κλλος της εταρας αποδεχθηκαν αληθινς. Την εποχ εκενη, ο κσμος πστευε τι η σωματικ ομορφι εχε σχση με το θος και την ενοια των Θεν. ταν οι δικαστς αντκρισαν τη τελειτητα της Φρνης (σσ: !!!!!!!!!!!), πεστηκαν τι αν καταδκαζαν αυτ τη γυνακα, καταδκαζαν την αγαπημνη των Θεν. Η εταρα αθωθηκε κι η φμη τι ταν η επγεια Θε Αφροδτη εξαπλθηκε.
     Η Φρνη τανε πλον απ’ τις διασημτερες εταρες της αρχαας Ελλδας. Εχε συγκεντρσει τσα πλοτη, που προσφρθηκε ναξανα χτσει τα τεχη της Θβας, που εχε καταστρψει ο Μγας Αλξανδρος το 336 π.Χ. Το μνο που ζτησε σαν αντλλαγμα, ταν να προστεθε μα επιγραφ που θα λεγε: «Καταστρφηκαν απ τον Αλξανδρο, επισκευστηκαν απ τη Φρνη την εταρα». Οι Θηβαοι απρριψαν τη πρτασ της, απ φβο μπως προσβλουν τον Αλξανδρο.
     Ο Πραξιτλης λοιπν την εδε πρτη φορ κατ τη διρκεια μιας γιορτς. Η Φρνη φρντιζε να μη δεχνει ποτ το γυμν κορμ της δημοσως, για να διατηρε την αγλη της. μως σε εκενη τη γιορτ, χωρς καμα ντροπ, λυσε τα μαλλι της, βγαλε το χιτνα της και βοτηξε αμριμνη στη θλασσα. Οι παρευρισκμενοι  πστεψαν πλι, πως βλεπαν μπροστ τους την Αφροδτη. Πολ γργορα, ο Πραξιτλης γινε νας απ’ τους πιο αφοσιωμνους εραστς της. Λγεται πως ταν ο μνος που αγπησε πραγματικ η εταρα.
     γινε η μοσα του και με πρτυπο εκενη, φτιαξε 3 αγλματα. Το 1ο το αγρασαν οι Κνδιοι κι γινε ξακουστ ως η Αφροδτη της Κνδου. Το 2ο ταν απ πεντελικ μρμαρο κι ο Πραξιτλης το δρισε στη γεντειρα της Φρνης, στις Θεσπις. Το 3ο ταν ολχρυσο και στθηκε στους Δελφος.
     Η Φρνη, παρ τον ρωτ της, δεν χανε ευκαιρα να αποκομσει δρα απ’ τον Πραξιτλη. Κποια στιγμ της επε, τι θα της δινε τι του ζητοσε. Εκενη θελε το μεγαλτερο αριστοργημ του. Ττε ο Πραξιτλης της απντησε, τι δεν μποροσε να ξεχωρσει ανμεσα στα ργα του, σως για να αποφγει να της δσει το αγαπημνο του. Η πανοργα Φρνη δεν τον πστεψε. βαλε ναν υπηρτη του Πραξιτλη να φωνξει μες στη μση της νχτας, τι εχε πρει φωτι το εργαστρι του γλπτη. Ο Πραξιτλης ντρομος, ζτησε να βγλουν ξω το γαλμα του ρωτα. Η Φρνη, που τανε ξαπλωμνη δπλα του, χαμογλασε πονηρ και τον ενημρωσε τι το εργαστριο δεν κινδνευε. Εκενη εχε στσει λο το σχδιο, για να μθει ποιο τανε το αγαπημνο του ργο. «Τον ρωτα θα μου δσεις», του επε κι ο Πραξιτλης δεν μπρεσε να αρνηθε.
     Η Φρνη εχε βλει στοχημα, τι κανες ντρας δεν μποροσε να αντισταθε στα κλλη της. Επλεξε ως θμα το φιλσοφο Ξενοκρτη, μαθητ του Πλτωνα και δσκαλο του Δημοσθνη. Πγε στο σπτι του και του ζτησε να διανυκτερεσει εκε, με τη δικαιολογα τι την κυνηγοσανε ληστς. Ο Ξενοκρτης τη φιλοξνησε. Τη νχτα, η Φρνη μπκε κρυφ στο δωμτιο του Ξενοκρτη και ξπλωσε δπλα του. Ο φιλσοφος δεν ενδωσε στον πειρασμ. Της ζτησε να επιστρψει στο δωμτι της κι αυτ υπκουσε απογοητευμνη. Την επμενη μρα, ταν γνωστοποιθηκε η αποτυχα της, η Φρνη προσπθησε να δικαιολογηθε λγοντας: «Στοιχημτισα να νικσω νθρωπο, χι γαλμα». Η εταρα συνχισε να ασκε το επγγελμ της ακμα και σε μεγλη ηλικα. Ο αισθησιασμς κι η γοητεα της δεν εξασθνησαν με τη προδο του χρνου. Υπολογζεται τι πθανε γρω στα 310 π.Χ.
     Ο Πραξιτλης φιλοτχνησε να γαλμα ρωτα προκειμνου να εκφρσει τη δικ του κατσταση ως σκλαβωμνου απ αγπη προς την Φρνη, δηλνοντας απερφραστα το μνυμα αυτ σ’ επγραμμα που χαρχτηκε στη βση του αγλματος. Δρισε το γαλμα αυτ στη Φρνη κι εκενη το αφιρωσε στο ιερ του ρωτα στις Θεσπις. Ο ρωτας αυτς βρισκτανε στα αριστερ του θεατ μας τριδας αγαλμτων, η οποα περιλμβανε το πορτρατο της Φρνης στο μσο και την Αφροδτη στα δεξι. Η Φρνη δοξστηκε ως ο καλλτερος τρπος για τον επγειο κσμο να γνωρσει τη θεκ αγπη (ρωτα) και τη θεκ ομορφι (Αφροδτη). Σζεται να απσπασμα μας επιστολς της Φρνης προς τον Πραξιτλη με το σχλι της για τη τριδα των Θεσπιν. Ο Πραξιτλης δημιοργησε την Αφροδτη της Κνδου χρησιμοποιντας τη Φρνη ως μοντλο για το σμα της θες. Επιπλον, η γυνακα αυτ ταν επσης το μοντλο για το χλκινο γαλμα μιας εθυμης εταρας που δημιοργησε.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers