Πεζά

Ποίηση

Παραμύθια

Θέατρο-Διάλογοι

Δοκίμια

Ο Dali & Εγώ

Διαδικτύου

Εκδοθέντες

Κλασσικά

Λαογραφικά

Διασκέδαση

Πινακοθήκη

Εικαστικά

Παγκόσμιο Θέατρο

Σχόλια/Επικοινωνία

Φανταστικό

Ερωτική Λογοτεχνία

Γλυπτική

 
 

Κλασσικά 

Ερρίκος Ίψεν: Ρόσμερσχολμ (συνέχεια...)

    ...συνέχεια... --->

Β' Πράξη: (πρωί στο γραφείο του Ρόσμερ, αριστερά και στο βάθος, πόρτες, η βγάζει στο υπνοδωμάτιο. δεξιά παράθυρο κι από κάτω γραφείο με βιβλία κι έγγραφα. βιβλιοθήκες στους τοίχους κι αριστερά σοφάς, τραπέζι παλιού ρυθμού. ο Ρόσμερ με νυχτικό κάθεται στο γραφείο, κόβει φύλλα από περιοδικό. κάποιος χτυπά τη πόρτα).

Ροσ. (χωρίς να σηκώσει το βλέμμα). Περάστε.
Ρεβ. (μπαίνει φορώντας ατημέλητα, το νυχτικό). Καλημέρα.
Ροσ. (κρατά το περιοδικό ανοιχτό). Καλημέρα αγαπητή μου φίλη. Θες κάτι;
Ρεβ. Ήρθα μόνο να σε ρωτήσω αν κοιμήθηκες καλά.
Ροσ. Θαυμάσια. Ύπνος δίχως όνειρα. Κι εσύ;
Ρεβ. Πολύ καλά. Τώρα το πρωί...
Ροσ. Είχα καιρό να νιώσω τόσον ελαφρά τη καρδιά μου. Είναι τόσο καλό, η εξομολόγηση των μύχιων σκέψεων!
Ρεβ. Δεν έπρεπε, Ρόσμερ, να παραμείνεις τόσο καιρό σιωπηλός.
Ροσ. Δε καταλαβαίνω μήτε κι εγώ ό ίδιος τη δειλία μου.
Ρεβ. Θεέ μου, δεν ήτανε καθαυτό δειλία.
Ροσ. Ναι, ναι, το ξέρω. Εξετάζοντας καλά τον εαυτό μου, βρίσκω πως το μεγαλύτερο μέρος ήτανε δειλία.
Ρεβ. Υπήρξες όμως και γενναίος, μιας κι είπες με τη μια, την αλήθεια. (κάθεται δίπλα στο γραφείο). Τώρα θα σου πω τί έκανα. Δε θα με μαλώσεις;
Ροσ. Να σε μαλώσω; Πώς μπορείς να υποθέτεις κάτι τέτοιο, αγαπητή μου φίλη;
Ρεβ. Ίσως αυθαιρέτησα να! Αλλά...
Ροσ. Θα δούμε. Πες μου.
Ρεβ. Χθες βράδυ που αποχαιρετούσα τον Βρέντελ του 'δωσα μια σύντομη επιστολή μου προς τον Μόρντενσγκαρντ.
Ροσ. (ανήσυχος). Μα, φιλτάτη μου Ρεβέκα... θα δούμε. Τί του 'γραψες;
Ρεβ. Του 'γραψα πως θα σου παρείχε μεγάλην εκδούλευση, αν προστάτευε τον φέροντα αυτήν.
Ροσ. Αγαπητή φίλη, αυτό δεν έπρεπε να το κάνεις. Το διάβημά σου δε μπορεί παρά να βλάψει τον Βρέντελ κι εξάλλου με τον Μόρτενσγκαρντ δε θέλω να 'χω οικειότητες. Ξέρεις από παλιά έχουμε προστριβές.
Ρεβ. Δε πιστεύεις πως σήμερα θα 'ναι ωφέλιμο να βρίσκεσαι στενότερα με κείνον;
Ροσ. Με τον Μόρτενσγκαρντ; Εγώ; Γιατί;
Ρεβ. Γιατί η θέση σου κλονίστηκε μιας και τα 'σπασες με τους παλιούς σου φίλους.
Ροσ. (κοιτώντας τη και κουνώντας το κεφάλι). Μπορείς να πιστέψεις σοβαρά πως ο Κρολ ή κάποιος άλλος απ' αυτούς θα 'θελε να μ' εκδικηθεί; Ότι θα 'ταν ικανοί να...
Ρεβ. Πάνω στη βράση, φίλε μου, κανείς δε μπορεί να προβλέψει τί θα συμβεί. Αν κρίνουμε από τη στάση που κράτησεν ο κύριος καθηγητής...
Ροσ. Θα 'πρεπε να τονε γνωρίζεις καλύτερα. Ο Κρολ είναι εντελώς τίμιος άνθρωπος. Σήμερα, μετά το μεσημέρι, θα πάω επίτηδες στη πόλη για να τονε συναντήσω. Θέλω να μιλήσω μ' όλους. Θα δεις πόσον εύκολα θα πετύχω...
(η κυρία Έλσεθ μπαίνει, η Ρεβέκα σηκώνεται).
Ρεβ. Τί συμβαίνει κυρία Έλσεθ;
Ελσ. Ο κύριος καθηγητής περιμένει στην είσοδο.
Ροσ. (ζωηρά). Ο Κρολ!
Ρεβ. Ο καθηγητής! Πώς;
Ελσ. Ρωτά αν μπορεί να περάσει για μιαν επίσκεψη στον πάστορα.
Ροσ. (προς Ρεβέκα). Είδες; Βέβαια και μπορεί. (προχωρά στην είσοδο). Ανέβα λοιπόν αγαπητέ φίλε μου. Καλώς ήρθες. Το 'ξερα πως δε θα 'ταν η τελευταία φορά...
Κρολ. Βλέπω σήμερα το ζήτημα, από τελείως άλλη σκοπιά.
Ροσ. Ναι. Έτσι δεν είναι; Ήμουνα βέβαιος. Τώρα που το σκέφτηκες...
Κρολ. Γελιέσαι εξ ολοκλήρου ως προς την ερμηνεία των λόγων μου. Είναι ανάγκη να μιλήσουμε μόνοι μας.
Ροσ. Γιατί; Η δεσποινίς Γουέστ δε θα μπορούσε να...
Ρεβ. Όχι, όχι κύριε Ρόσμερ. Πηγαίνω.
Κρολ. Εξ άλλου θα πρέπει να της ζητήσω συγνώμη γιατί ήρθα τόσο νωρίς, ώστε να τη βρω με τα νυχτικά...
Ρεβ. (ερεθισμένη). Πώς; Μήπως θα μου κάνετε παρατήρηση, γιατί είμαι ατημέλητη στο σπίτι;
Κρολ. Όχι δα! Αλλά δε ξέρω τις συνήθειες που επικρατούνε τώρα στο Ρόσμερσχολμ.
Ροσ. Κρολ, δε σ' αναγνωρίζω σήμερα.
Ρεβ. Χαίρετε κύριε καθηγητά.
Κρολ. Επιτρέπεται; (κάθεται στον καναπέ).
Ροσ. Ναι φίλε μου ας κάτσουμε κι ας μιλήσουμε μ' ανοιχτή καρδιά.
Κρολ. Δε κοιμήθηκα χτες. Σκεφτόμουν όλη νύχτα.
Ροσ. Και τί λες σήμερα;
Κρολ. Θα 'μαι διεξοδικός, μη φοβάσαι, πλην όμως επίτρεψέ μου να κάνω μιαν εισαγωγή. Έχω νέα από τον Βρέντελ.
Ροσ. Ήρθε να σε βρει;
Κρολ. Όχι, εγκαταστάθηκε σ' ύποπτο καπηλειό, έχοντας εννοείται, συντροφιά κι άλλους φαύλους. Κέρασε όλο τον κόσμο κι εξακολούθησε να πίνει μέχρι που του τελειώσαν όλα τα λεφτά. Κατόπιν έβρισε τη συντροφιά του αποκαλώντας τους όλους τους συμπότες του, ποταπό κι ηλίθιον όχλο. Τότε τονε ξυλοφορτώσανε και τονε πετάξανε σε χαντάκι.
Ροσ. Φοβάμαι πως είναι αδιόρθωτος τελικά.
Κρολ. Έδωσε κατόπιν ενέχυρο τη ρεντιγκότα, αλλά κάποιος τηνε πλήρωσε και του την επέστρεψε. Και ξέρεις ποιός;
Ροσ. Ποιός; Εσύ ίσως;
Κρολ. Όχι. Ο ευγενής εκείνος Μόρτενσγκαρντ.
Ροσ. Αλήθεια.
Κρολ. Γιατί ξέχασα να σου πω, πως ο φίλος σου πρώτα επισκέφτηκε τον ηλίθιο κείνο με το πληβείον όνομα, όπως τον αποκάλεσε.
Ροσ. Ίσως να μπορούσε να ωφεληθεί απ' αυτόν.
Κρολ. Το πιστεύω. Αλλά τώρα σου μιλώ για κάτι που νιώθω υποχρέωση να σου γνωστοποιήσω.
Ροσ. Τί τρέχει λοιπόν, φίλε μου;
Κρολ. Πως παίζεται δω μέσα παιγνίδι που δε το 'χεις πάρει χαμπάρι καθόλου.
Ροσ. Τί σε κάνει να το πιστεύεις; Υπαινίσσεσαι τη Ρεβ... τη δεσποινίδα Γουέστ θέλω να πω;
Κρολ. Κάτι τέτοιο δε θα μ' εξέπληττε διόλου. Εδώ και καιρό, έχει συνηθίσει να διευθύνει τα πάντα δω μέσα. Κι όμως...
Ροσ. Αγαπητέ μου Κρολ, γελιέσαι τελείως. Δεν έχουμε κανένα μυστικό μεταξύ μας.
Κρολ. Ξέρεις ότι έχει αλληλογραφία με τον ιδιοκτήτη του "Φάρου";
Ροσ. Α! Εννοείς τις τρεις-τέσσερις γραμμές που του συνέστησε τον Βρέντελ;
Κρολ. Έμαθες λοιπόν; Κι επιδοκιμάζεις το διάβημά της; Να 'ρχεται σε συνεννόηση με τον συντάκτη των σκανδαλωδών εκείνων χρονικών, τον διακωμωδιστή του λυκείου μου και...
Ροσ. Αγαπητέ μου φίλε, βεβαίως δεν είχεν αυτά υπόψη. Εξάλλου έχει κι αυτή ελευθερία κινήσεων, όπως κι εμείς.
Κρολ. Αλήθεια; Υποθέτω πως η γνώμη σου αυτή στηρίζεται στις νέες κοινωνικές αρχές, που πρόσφατα ασπάστηκες. Γιατί πιστεύω πως συ κι η δεσποινίδα Γουέστ έχετε τις ίδιες αρχές.
Ροσ. Θα παραδεχτώ πως πάμε προς τον κοινό σκοπό, ομόφωνα.
Κρολ. Τυφλέ, δε βλέπεις τη παγίδα...
Ροσ. Γιατί το λες αυτό;
Κρολ. Γιατί δε τολμώ... δε θέλω να πιστέψω κάτι άλλο. Όχι, άφησε με να ξηγηθώ. Έχεις εμπιστοσύνη στη φιλία και την εκτίμησή μου;
Ροσ. Αμφιβάλλεις;
Κρολ. Όχι, αλλά υπάρχει ανάγκη να σε ρωτήσω κι άλλα. Δέχεσαι;
Ροσ. Ερωτήσεις;
Κρολ. Θα μιλήσω μόνο με γεγονότα, που κι η θύμησή τους μόνο μου 'ναι θλιβερή. Βλέπεις... η αποστασία σου συνδέεται με τόσα πράματα, που για δικό σου συμφέρο θα πρέπει να μου τα εξηγήσεις.
Ροσ. Ρώτησέ με ό,τι θες Κρολ. Δεν έχω να κρύψω κάτι.
Κρολ. Καλά λοιπόν. Ποιά ήτανε, κατά τη γνώμη σου, η αληθινή αιτία της αυτοκτονίας της Ευτυχίας;
Ροσ. Υπάρχει καμιά αμφιβολία; Ή μάλλον μπορεί κανεις να ρωτήσει τους λόγους της ενέργειας αυτής και των διαβημάτων, ενός δυστυχισμένου πλάσματος, που νοσεί έχοντας σαλεμένο το νου;
Κρολ. Είσαι εντελώς σίγουρος περί του σαλέματος του νου της; 'Αλλωστε κι οι γιατροί δε διαγνώσανε με βεβαιότητα, νοητική βλάβη.
Ροσ. Αν οι γιατροί μπορούσαν να τη δούνε στη κατάσταση που την έβλεπα γω, μέρες και νύχτες συνεχώς, δε θα 'χανε καμιάν αμφιβολία.
Κρολ. Κι εγώ δεν είχα την εποχή κείνη.
Ροσ. Ναι φίλε μου. Δυστυχώς δεν υπήρχεν αμφιβολία. Πιστεύω πως σου 'καμα λόγο για το άγριο και παράφορο κείνο πάθος, που μου ζητούσε να μοιραστούμε. Ω! τί τρόμο μου προξενούσε. Κι έπειτα οι αδικαιολόγητες κείνες τύψεις που τη βασανίζανε τα τελευταία χρόνια...
Κρολ. Ναι. Όταν έμαθε πως δε θα μπορούσε ποτέ να γίνει μητέρα.
Ροσ. Βλέπεις λοιπόν; Να αισθάνεται κανείς τύψεις για πράμα που δεν είναι υπαίτιος, δεν αποδεικνύει ότι δεν έχει σώας τας φρένας;
Κρολ. Χμμ... το θυμάσαι; Κείνη την εποχή είχες μερικά βιβλία που πραγματεύονταν την αληθινή αιτία του γάμου, κατά τις λεγόμενες νεότερες ιδέες.
Ροσ. Θυμάμαι πως η δεσποινίς Γουέστ μου δάνεισε ένα τέτοιο βιβλίο. Κληρονόμησε όπως ξέρεις, τα βιβλία του γιατρού. Αλλ' αγαπητέ μου Κρολ, δε μπορείς να μας θεωρήσεις τόσον ασύνετους, ώστε να συζητάμε με μιαν ασθενή, τέτοια θέματα; Μπορώ να σε διαβεβαιώσω με κάθε επισημότητα, πως η διαγωγή μας ως προς αυτό το θέμα υπήρξεν άμεμπτη. Μόνο σαλεμένος νους και ταραγμένα νεύρα τη σπρώξανε στη πλάνη.
Κρολ. Όμως υπάρχει κάτι... που μπορώ να στο πω σήμερα... Η δυστυχής Ευτυχία, ταραγμένη στο έπακρον, αυτοκτόνησε για να σε λευτερώσει και να ζήσεις κατά πως επιθυμούσες.
Ροσ. (πετάγεται πάνω, ξαφνικά). Τί εννοείς;
Κρολ. Πρέπει να μ' ακούσεις ήσυχα. Μπορώ να στα πω όλα τώρα. Τη τελευταία χρονιά της ζωής της, ήρθε δυο φορές σπίτι μου, για να μου εμπιστευτεί τη στεναχώρια και την απελπισία της.
Ροσ. Γι' αυτό το θέμα;
Κρολ. Όχι. Τη πρώτη φορά ήρθε να μου πει πως ήσουν έτοιμος ν' απαρνηθείς τη πίστη σου και να εγκαταλείψεις τη θρησκεία.
Ροσ. Αυτό που λες είναι αδύνατον, εντελώς αδύνατον. Γελιέσαι.
Κρολ. Γιατί;
Ροσ. Γιατί όσο ζούσεν η Ευτυχία, πάλευα ακόμα με την αμφιβολία και την αβεβαιότητα. Τη πάλη αυτή της ψυχής μου δε τη γνωστοποίησα σε κανένα. Πιστεύω μάλιστα, πως ούτε κι η Ρεβέκα...
Κρολ. Η Ρεβέκα;
Ροσ. Ναι. Η δεσποινίς Γουέστ. Τη λέω έτσι για ν' απλοποιήσω τα πράματα.
Κρολ. Το 'χω προσέξει.
Ροσ. Ορίστε γιατί μου φαίνεται τελείως αδύνατο να 'χε ποτέ τέτοιαν ιδέα η Ευτυχία. Και γιατί δε μου 'κανε λόγο ποτέ;
Κρολ. Η καημένη... Με παρακάλεσε τόσο πολύ, να σου μιλήσω...
Ροσ. Και γιατί δε μου μίλησες;
Κρολ. Πίστευα τότε πως είχε σαλεμένο νου. Ένα μήνα μετά φαινότανε πιο ήρεμη αλλά μου 'πε να ετοιμαστώ να δω το λευκό άλογο στο Ρόσμερσχολμ.
Ροσ. Α ναι. Για τη μυθολογία του πύργου, μιλούσε συχνά.
Κρολ. Κι επειδή προσπάθησα τότε να την απαλλάξω από τέτοια θλιβερή σκέψη περί θανάτου, μου 'πε πως δε μπορεί να ζήσει ακόμα πολύ καιρό, γιατί εσύ πια πρέπει να παντρευτείς χωρίς άλλη αργοπορία τη Ρεβέκα Γουέστ!
Ροσ. (με φωνή πνιγμένη). Τί λες; Εγώ να παντρευτώ...
Κρολ. Αυτά μου τα 'πε Πέμπτη απόγευμα και Σάββατο βράδυ έπεσε από το γεφυράκι του μύλου.
Ροσ. Κι εσύ να μη με ειδοποιήσεις!
Κρολ. Ξέρεις καλά πως συχνά έλεγε ότι δε μπορεί να ζήσει περισσότερο.
Ροσ. Και λοιπόν; Γιατί δε μου 'πες τίποτα;
Κρολ. Γιατί να σε ταράξω; Δεν έβλεπα στα λεγόμενά της κάτι άλλο, πέρ' απ' ονειροφαντασιές νου σκοτεινιασμένου. Έτσι πίστευα μέχρι χτες το βράδυ.
Ροσ. Και δε το πιστεύεις πλέον;
Κρολ. Η Ευτυχία δεν έκρινε σωστά όταν έλεγε πως βρίσκεσαι σε σημείο ν' απαρνηθείς το σχήμα;
Ροσ. Ναι και δε καταλαβαίνω πως. Είναι μυστήριο.
Κρολ. Μυστήριο ή όχι, είναι ωστόσο βέβαιο. Και τώρα Ρόσμερ σ' ερωτώ τί βάσιμο υπάρχει στη δεύτερη κατηγορία;
Ροσ. Κατηγορία;
Κρολ. Δε πρόσεξες ίσως πως μου 'χε διατυπώσει τα πράματα. Μου 'πε πως ήθελε να πεθάνει. Γιατί;
Ροσ. Για να παντρευτώ τη Ρεβέκα.
Κρολ. Όχι ακριβώς έτσι. Μου 'πε πως δε μπορεί να ζήσει ακόμα πολύ καιρό, γιατί εσύ πια πρέπει να παντρευτείς χωρίς άλλη αργοπορία τη Ρεβέκα Γουέστ!
Ροσ. (κοιτάζοντάς τον έντονα). Τώρα σε πιάνω.
Κρολ. Και τί απαντάς;
Ροσ. (γαλήνια). Ν' απαντήσω σε τέτοια ακατανόμαστα; Η καλύτερη απάντηση είναι να σου δείξω τη πόρτα!
Κρολ. Καλά. (σηκώνεται).
Ροσ. (εμποδίζοντάς τον). 'Ακουσέ με. Εδώ κι ένα χρόνο, από την εποχή του θανάτου της Ευτυχίας, η δεσποινίς Γουέστ κι εγώ ζούμε μαζί σ' αυτό το σπίτι. Από τότε λοιπόν κι ενώ γνώριζες τη κατηγορία της, ουδέποτε έδειξες σκανδαλισμένος.
Κρολ. Από χθες μόνον, έμαθα πως ένας άθρησκος και μια χειραφετημένη γυναίκα, ζούνε μαζί έτσι.
Ροσ. Α! Δε πιστεύεις δηλαδή πως οι άθρησκοι κι οι χειραφετημένες, μπορούν να ζήσουν μαζί, με αγνότητα. Ότι το ένστικτο της ηθικής...
Κρολ. Δε λογαριάζω στους ηθικούς, ανθρώπους που δεν έχουνε ρίζες στη χριστιανική πίστη.
Ροσ. Ώστε λοιπόν αυτά που λες αφορούν σε μένα αλλά και στη Ρεβέκα;
Κρολ. Δε μπορώ ν' αλλάξω γνώμη προκειμένου για σας, δε βλέπω άβυσσο που δε θα μπορούσατε να υπερπηδήσετε, με όχημα την ελεύθερη σκέψη και...
Ροσ. Και...;
Κρολ. ...και του ελεύθερου έρωτα.
Ροσ. Και δε ντρέπεσαι να μου το λες εσύ αυτό, που με ξέρεις από παιδάκι;
Κρολ. Ακριβώς γιατί ξέρω πόσον εύκολα επηρεάζεσαι από το περιβάλλον κι ως προς τη Ρεβέκα (απότομη κίνηση του Ρόσμερ) δε ξέρουμε διόλου. Με κάθε τρόπο Ρόσμερ, πρέπει να προσπαθήσεις να σωθείς, πριν είναι πολύ αργά...
Ροσ. Να σωθώ, πώς; (η κυρία Έλσεθ μισανοίγει τη πόρτα). Τί θέλετε;
Ελσ. Ήθελα να παρακαλέσω τη δεσποινίδα Γουέστ να κατεβεί.
Ροσ. Η δεσποινίς δεν είναι δω.
Ελσ. Κι όμως δε κατέβηκε... (ξαναβγαίνει).
Ροσ. Έλεγες λοιπόν...
Κρολ. 'Ακουσέ με. Ό,τι συνέβαινε δω, στα κρυφά, με την Ευτυχία ζωντανή, κι ό,τι συμβαίνει τώρα, δε θέλω να το εξετάσω. Υπήρξες πολύ δυστυχής στο γάμο σου κι άρα είσαι κάπως δικαιολογημένος.
Ροσ. Πόσο λίγο με ξέρεις!
Κρολ. Μη με διακόπτεις. Σου λέω μόνον ότι αν η συμβίωσή σου με τη δεσποινίδα Γουέστ πρόκειται να συνεχιστεί, είναι απόλύτως αναγκαίο ν' αποκρύψεις την αποστασία σου. Έχε ό,τι ιδέες θες, αλλά προς Θεού, μην εκδηλώνεσαι.
Ροσ. Εγώ όμως αισθάνομαι την ανάγκη να βγω από τη ψευδή θέση που βρίσκομαι.
Κρολ. Μα οι οικογενειακές σου παραδόσεις σου επιβάλλουνε καθήκοντα. Θυμήσου Ρόσμερ, ότι το σπίτι αυτό υπήρξε από αμνημονεύτων ετών, κέντρο τάξης και πειθαρχίας -εστία όλων των κοινωνικών αρχών. Όλη η χώρα έχει υποστεί την αγαθή επίδραση των ηθικών αρχών της οικογενείας Ρόσμερ.
Ροσ. Αγαπητέ μου Κρολ, βλέπω τα πράματα όλως διόλου διαφορετικά. Μου φαίνεται πως έχω το επιτακτικό καθήκον, να σκορπίσω λίγο φως και χαρά στη χώρα όπου οι Ρόσμερ για πολλά χρόνια, ρίξανε στα σκότη και που τη πίεσαν ηθικά.
Κρολ. Αποστολή αντάξια του τελευταίου βλασταριού της οικογένειας. 'Αστα λοιπόν αυτά. Δεν είναι ασχολία που σου αρμόζει. Είσαι πλασμένος να ζεις ήσυχα σαν ιδεολόγος.
Ροσ. Πιθανόν, αλλά τώρα θέλω να μετέχω κι εγώ στους αγώνες.
Κρολ. Ο αγώνας αυτός ξέρεις τί θα σημάνει για σένα; Πάλη μέχρι θανάτου, μεταξύ εσένα κι όλων των φίλων σου.
Ροσ. Δεν είναι όλοι τόσο φανατικοί όσο νομίζεις.
Κρολ. Είσαι απλοϊκός κι άπειρος. Δε συνειδητοποιείς τί θύελλα θα ξεσπάσει στο κεφάλι σου.
Ελσ. (μισανοίγει τη πόρτα). Η δεσποινίς μ' έστειλε να ρωτήσω...
Ροσ. Τί συμβαίνει;
Ελσ. Κάποιος θέλει να σας μιλήσει.
Ροσ. Εκείνος που 'ρθε χθες το βράδυ;
Ελσ. Όχι, ένας κύριος Μόρτενσγκαρντ.
Ροσ. Ο Μόρτενσγκαρντ!
Κρολ. Α το φτάσαμε ως εκεί ε; Μέχρις εκεί;
Ροσ. Τί με θέλει; Γιατί τονε δεχτήκατε;
Ελσ. Η δεσποινίς είπε πως πρέπει να σας ρωτήσω.
Ροσ. Πέστε του πως έχω επισκέπτη.
Κρολ. Όχι, καλύτερα άστον ν' ανέβει. (η κυρία Έλσεθ βγαίνει. ο Κρολ παίρνει το καπέλο του). Παραχωρώ τη θέση μου μα η οριστική πάλη ακόμα δεν έχει διεξαχθεί.
Ροσ. Μπορείς να 'σαι βέβαιος Κρολ, πως τίποτα δε με συνδέει μ' αυτό τον άνθρωπο.
Κρολ. Δε σε πιστεύω πια ή μάλλον δε σου 'χω εμπιστοσύνη. Τώρα αρχίζει λυσσαλέος αγώνας. Θα δούμε αν θα μπορέσουμε να σε βγάλουμε εκτός μάχης.
Ροσ. Ω Κρολ πόσο μικρός γίνεσαι!
Κρολ. Εγώ; Και το λες εσύ αυτό; Θυμήσου την Ευτυχία...
Ροσ. Ξαναρχίζεις!
Κρολ. Όχι, αλλά στη συνείδησή σου, -αν έχεις ακόμα δηλαδή- μένει, να βρει το μυστήριο που κρύβεται στον πάτο του χείμαρρου. (ο Πέτερ Μόρντενσγκαρντ μπαίνει αργά-αργά κι επιφυλακτικά. είναι κοντός, ασθενικός με κόκκινα μαλλιά κι αραιό γένι. o Κρολ μιλά με βλέμμα μίσους). Ορίστε λοιπόν ο "Φάρος"... ανάβει τώρα και στον πύργο των Ρόσμερ. (κουμπώνει τη ρεντιγκότα του βιαστικά). Δεν έχω πια καμιάν αμφιβολία, για το δρόμο που πρέπει ν' ακολουθήσω.
Μορ. (με γλυκύτητα). Ο "Φάρος" θα 'ναι πάντα αναμμένος, όταν πρόκειται να δείχνει το δρόμο στον κύριο καθηγητή.
Κρολ. Ναι, προ πολλού δείχνετε πράγματι τις καλές σας διαθέσεις προς το πρόσωπό μου. Δεν υπάρχει εντολή που ν' απαγορεύει τη ψευδομαρτυρία;
Μορ. Ο κύριος καθηγητής δεν έχει ανάγκη να μου διδάξει τις εντολές.
Κρολ. Ούτε την... έκτη; "Ου μοιχεύσεις"!
Ροσ. Κρολ!
Μορ. Αν υπήρχεν ανάγκη, έπρεπε να το κάνει ο πάστορας.
Κρολ. (ειρωνικά). Ο πάστορας οπωσδήποτε! Είναι ο... αρμοδιότερος για τέτοια... ζητήματα. Χαίρετε κύριοι! (βγαίνει και κλείνει με πάταγο τη πόρτα πίσω του).
Ροσ. Εμπρός! Ο κύβος ερρίφθη! Θέλετε να μου πείτε κύριε Μόρτενσγκαρντ, σε τι οφείλω τη τιμή της επίσκεψής σας;
Μορ. Αλήθεια, ήρθα να δω τη δεσποινίδα Γουέστ. Νόμισα καθήκον μου να την ευχαριστήσω για τη χτεσινή της επιστολή.
Ροσ. Και της μιλήσατε;
Μορ. Ναι, για μια στιγμή. (μισοχαμογελώντας). 'Ακουσα πως άλλαξε το ρεύμα, από μερικές απόψεις, στο Ρόσμερσχολμ.
Ροσ. Οι δοξασίες μου αλλάξανε σε πολλά πράματα... μπορώ να πω πως γενικά... αλλάξανε.
Μορ. Αυτό μου 'πε κι η δεσποινίδα κι ήτανε μάλιστα της γνώμης, να 'ρθω και να το συζητήσουμε λιγάκι.
Ροσ. Τί να συζητήσουμε;
Μορ. Μου επιτρέπετε να δημοσιεύσω στο "Φάρο" πως οι ιδέες σας αλλάξανε κι ότι συνταχτήκατε με τους αγωνιστές της προόδου και των ελευθέρων ιδεών;
Ροσ. Σας εξουσιοδοτώ και μάλιστα σας παρακαλώ για τούτο.
Μορ. Θα το δημοσιεύσω στο αυριανό φύλλο, είναι σπουδαία κι ενδιαφέρουσα είδηση.
Ροσ. Τί θέλετε να πείτε;
Μορ. Πως ο αγώνας μας αποκτά ισχυρόν ηθικόν έρεισμα, μιας και μπαίνει σ' αυτόν ένας κύριος που εμπνέεται από χριστιανικό πνεύμα και με τη δική σας επιρροή κι εμβέλεια...
Ροσ. Δε γνωρίζετε λοιπόν; Η δεσποινίδα δε σας τα 'πεν όλα;
Μορ. Τί κύριε πάστορα; Πιθανόν, ήτανε πολύ βιαστική.
Ροσ. Λοιπόν σας το αποκαλύπτω: Απάλλαχτηκα κι απελευθερώθηκα εντελώς του σχήματός μου και δε συνδέομαι πλέον με τίποτα, με την εκκλησία.
Μορ. (θορυβημένος). Ώστε έτσι; Το φεγγάρι να 'πεφτε στη γη, θα μου 'κανε λιγότερην εντύπωση και θα εκπλησσόμουνα λιγότερο. Ένας άνθρωπος της εκκλησίας...
Ροσ. Έφτασα κι εγώ στο σημείο που προ πολλού βρίσκεστε, κι αυτό επίσης μπορείτε να το δημοσιεύσετε στον "Φάρο".
Μορ. Κι αυτό; Μα ίσα-ίσα, που αυτό πρέπει να μη κάνουμε θέμα.
Ροσ. Να μη το κάνουμε θέμα; Δε σας κατανοώ.
Μορ. Βλέπετε κύριε πάστορα, δεν είστε σε επίγνωση της κατάστασης, όπως εγώ, αλλά πιστεύω πως άπαξ κι ασπαστήκατε τις αρχές του αγώνα μας και θέλετε να συνδράμετε σ' αυτόν, σίγουρα θα θέλετε να 'στε όσο πιο χρήσιμος γίνεται.
Ροσ. Μ' όλη μου τη ψυχή.
Μορ. Ωραία. Στη περίπτωση αυτή, οφείλετε να μάθετε, πως αν δηλώσετε πως είστε θρησκευτικός αποστάτης, δένετε τα χέρια σας.
Ροσ. Το πιστεύετε αυτό;
Μορ. Ναι. Να 'στε βέβαιος ότι μετά δε θα 'χατε καμιάν εξαιρετική σημασία. Κι εξάλλου έχουμε πολλούς κύριε Ρόσμερ, πάρα πολλούς ανθρώπους. Το κόμμα μας έχει ανάγκη από θρησκευόμενους άντρες που να μπορούν να εμπνεύσουνε σεβασμό.
Ροσ. Α! ώστε έτσι; Αν λοιπόν ανακοινώσω γενικά την αποστασία μου, δε θα θέλατε να 'χετε τη τόλμη να 'χετε σχέσεις μαζί μου;
Μορ. Δε θα 'χα τη τόλμη κύριε πάστορα. Τελευταίως, αποφάσισα, κατά κανόνα μάλιστα, να μην υποστηρίζω κανένα που να προσβάλλει τα συμφέροντα της εκκλησίας.
Ροσ. Ώστε, να υποθέσω πως επανήλθατε στις..."αγκάλες" της εκκλησίας;
Μορ. Αυτό είναι άλλο θέμα.
Ροσ. Καταλαβαίνω...
Μορ. Κύριε πάστορα, θα θυμάστε βέβαια πως εγώ, δεν έχω απόλυτη ελευθερία δράσης.
Ροσ. Τί σας δεσμεύει;
Μορ. Τί με δεσμεύει; Το ότι είμαι ένας στιγματισμένος άνθρωπος.
Ροσ. Πράγματι...
Μορ. Και μάλιστα δε πρέπει σεις να το ξεχνάτε, γιατί σεις ήσασταν εκείνος που μου φορέσατε το στίγμα.
Ροσ. Αν σκεφτόμουν τότε, όπως σκέφτομαι τώρα, σίγουρα θα 'μουν επιεικέστερος τότε, στο παράπτωμά σας.
Μορ. Το πιστεύω. Αλλά είναι πια αργά. Με στιγματίσατε για όλη μου τη ζωή. Βέβαια, δε μπορείτε να συνειδητοποιήσετε το μέγεθος τούτου, αλλά εντός ολίγου, κύριε πάστορα, θα νιώσετε κι εσείς πάνω σας, το πυρακτωμένο σίδερο.
Ροσ. Εγώ;
Μορ. Σίγουρα! Γιατί, δε φαντάζεστε βέβαια πως ο καθηγητής Κρολ κι οι όμοιοί του, θα συγχωρήσουνε το λάθος σας. Διαδίδεται μάλιστα, πως η νέα τους εφημερίδα θα ξεκινήσει επιθετικότατα.
Ροσ. Θεωρώ τον εαυτό μου απρόσβλητο όσον αφορά στην ιδιωτική μου ζωή.
Μορ. (χαμογελώντας). Τώρα είπατε μεγάλη κουβέντα, κύριε πάστορα.
Ροσ. (συννεφιασμένος). Πιθανόν. Αλλά έχω το δικαίωμα να τη πω.
Μορ. Ακόμα κι αν επανεξετάσετε τη διαγωγή σας τόσον επίμονα, όσο κάποτε εξετάσατε τη δική μου;
Ροσ. Το λέτε με πολύ παράξενο τόνο, μήπως θέλετε να υπαινιχθείτε κάτι;
Μορ. Ναι, υπάρχει κάτι, που αυτό και μόνο σε χέρια εχθρών κακόβουλων, θα 'ταν επικίνδυνο όπλο.
Ροσ. Τί εννοείτε;
Μορ. Δε μπορείτε να το βρείτε μόνος σας;
Ροσ. Όχι. Δε μπορώ να φανταστώ...
Μορ. Στη περίπτωση αυτή, πρέπει να γίνω πιο ελευθερόστομος. Έχω επιστολή για μένα, που προέρχεται από το Ρόσμερσχολμ.
Ροσ. Θέλετε να πείτε, την επιστολή της δεσποινίδας Γουέστ. Και τί βρίσκετε το τόσο παράξενο;
Μορ. Όχι αυτήν. Έτυχε να λάβω και μιαν άλλη.
Ροσ. Από τη δεσποινίδα, επίσης;
Μορ. Όχι.
Ροσ. Αλλά, ποιανού;
Μορ. Από τη μακαρίτισσα τη κυρία Ρόσμερ.
Ροσ. Από τη σύζυγό μου;
Μορ. Μάλιστα. Στις τελευταίες της μέρες, πριν ενάμιση και πλέον έτος. Γι' αυτή την επιστολή μιλώ, που πραγματικά είναι παράδοξη.
Ροσ. Ξέρετε πολύ καλά, πως η καημένη η σύζυγός μου, είχε σαλεμένο νου.
Μορ. Ξέρω πως πολλοί το πιστεύουν αυτό. Η επιστολή αυτή όμως αποδεικνύει το αντίθετο.
Ροσ. Και για ποιό λόγο, σας έγραψε η γυναίκα μου;
Μορ. Φυλάω την επιστολή. Αρχίζει περίπου έτσι. "Ζει μες σε διαρκείς ενοχλήσεις και προσβολές, από κακούς ανθρώπους, που κύριο σκοπό έχουν να τονε βλάψουν και να του προξενήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κακό".
Ροσ. Σε μένα;
Μορ. Ναι. Αλλά ορίστε το παραδοξότερο. Θέλετε να συνεχίσω;
Ροσ. Οπωσδήποτε. Μιλήστε λεύτερα.
Μορ. Η μακαρίτισσα με ικετεύει να φανώ γενναιόφρων προς εσάς, γιατί γνωρίζει πως υπήρξατε αιτία να χάσω τη θέση μου σα καθηγητής και μ' εξορκίζει να μην εκδικηθώ.
Ροσ. Και πώς θα μπορούσατε να μ' εκδικηθείτε;
Μορ. Στην επιστολή κάμει λόγο περί φημών, που θα 'τανε δυνατό να διαδοθούνε, κατά τις οποίες γίνονται σκανδαλώδη πράματα δω μέσα. Δε πρέπει λέει, να τις πιστέψω, γιατί δεν είναι παρά συκοφαντίες των εχθρών σας.
Ροσ. Λέει τέτοια πράματα η επιστολή;
Μορ. Όποτε το θελήσετε, μπορείτε να βεβαιωθείτε.
Ροσ. Δε καταλαβαίνω τίποτα. Τί τάχα να φανταζότανε;
Μορ. Πρώτον, ότι απαρνηθήκατε τη πίστη των προγόνων σας, πράμα που το αρνιότανε πεισματικά η ίδια. Έπειτα... χμμ...
Ροσ. Έπειτα;
Μορ. Έπειτα λέει, αλλά μπερδεμένα, πως απ' όσα ξέρει, δεν υπάρχουν ένοχοι και κακοήθεις σχέσεις στο σπίτι σας και πως αυτή ουδέποτε αδικήθηκε. Αν αυτά διαδοθούνε ποτέ, με παρακαλεί να μην αναφέρω στο "Φάρο" αυτές τις λασπολογίες.
Ροσ. Δεν αναφέρει όνομα;
Μορ. Όχι.
Ρος. Ποιός σας έφερε την επιστολή;
Μορ. Υποσχέθηκα να μη το πω. Μου τη φέραν ένα βράδυ.
Ροσ. Αν θέλετε να μάθετε, σας ξαναλέω, πως η καημένη η σύζυγός μου είχε σαλεμένο το νου της.
Μορ. Το 'μαθα, αλλά για να 'μαι ειλικρινής, δεν είμαι αυτής της γνώμης.
Ροσ. Ώστε έτσι; Αλλά γιατί τότε μου κάνετε σήμερα λόγο, γι' αυτή την επιστολή;
Μορ. Για να σας συμβουλέψω να κινείστε με πολλή σύνεση.
Ροσ. Στα της ιδιωτικής μου ζωής;
Μορ. Ναι. Πρέπει να 'χετε υπόψη σας πως τώρα δεν είστε πια απρόσβλητος.
Ροσ. Ώστε λοιπόν επιμένετε να πιστεύετε πως έχω κάποιο μυστικό;
Μορ. Δε βλέπω, πώς ένας άνθρωπος που απορρίπτει όλες τις προκαταλήψεις, θ' απείχε από τις πλήρεις απολαύσεις της ζωής. Μόνο, να 'στε συνετός, από σήμερα και πέρα, για να μη διαβρωθεί και ζημιωθεί το κίνημα της ελευθερίας μας. Τα σέβη μου κύριε πάστορα.
Ροσ. Χαίρετε.
Μορ. Πάω στο τυπογραφείο για να δημοσιεύσω αυθημερόν τη σπάνια είδηση. Δηλαδή μόνον ό,τι είναι ανάγκη να μάθει το κοινό. (χαιρετά και βγαίνει. ο Ρόσμερ στέκεται στην είσοδο. ακούγεται η ξώπορτα να κλείνει).
Ροσ. (σιγανά). Ρεβέκα, Ρεβ... χμμ... (δυνατά). Κυρία Έλσεθ, δεν είναι κάτω η δεσποινίς Γουέστ;
Ελσ. Όχι κύριε.
Ρεβ. (σηκώνοντας το παραβάν, δίπλα στη πόρτα). Ρόσμερ.
Ροσ. Πώς; Ήσουν εκεί; Στον κοιτώνα μου;
Ρεβ. (πλησιάζει). Τ' άκουσα όλα.
Ροσ. Ρεβέκα, πώς μπόρεσες να το κάνεις αυτό;
Ρεβ. Όπως βλέπεις... μίλησε με τόση κακεντρέχεια, για το ατημέλητο των ρούχων μου...
Ροσ. Ήσουνα λοιπόν εκεί όταν ο Κρολ...
Ρεβ. Ναι. Ήθελα να ελέγξω με τα ίδια μου τ' αφτιά, τις μύχιες σκέψεις του.
Ροσ. Θα σου τα 'λεγα όλα.
Ρεβ. Όχι ακριβώς.
Ροσ. Και τ' άκουσες όλα;
Ρεβ. Τα περισσότερα. Αναγκάστηκα μόνο να κατέβω, μια στιγμή, όταν ήρθε ο Μόρτενσγκαρντ.
Ροσ. Και ξανάρθες... Έστω. Κάνε ό,τι βρίσκεις σωστό και δίκαιο, φίλη μου. Και τί λες για όλ' αυτά; Ω ποτέ δεν ένιωσα πόσο μου 'σαι απαραίτητη, όσο κείνες τις στιγμές.
Ρεβ. Έχουμε ετοιμαστεί κι οι δυο για ό,τι θα συνέβαινε, αργά ή γρήγορα.
Ροσ. Όχι όμως και για κάτι τέτοιο. Θα μπορούσα ίσως να φανταστώ, πως αργά ή γρήγορα οι κακόβουλοι κι οι χαμερπείς στη ψυχή, θα ρίχνανε λάσπη στην όμορφη κι αγνή φιλία μας. Αλλά όχι κι ο Κρολ. Ακριβώς γι' αυτό έκρυβα τη σχέση μας.
Ρεβ. Και τί μας νοιάζει η γνώμη των άλλων; Είμαστε βέβαιοι πως δεν έχουμε κάτι που να τύπτει τη συνείδησή μας.
Ροσ. Εγώ... Ναι... το πίστευα, μέχρι σήμερα. Αλλά τώρα Ρεβέκα...
Ρεβ. Τώρα;
Ροσ. Πώς να εξηγήσω τη φοβερή κατηγορία της Ευτυχίας!
Ρεβ. Α! μη μιλάς πλέον για την Ευτυχία, μη τη σκέφτεσαι άλλο. Είχες καταφέρει τόσο καλά να χωρίσεις από τη νεκρή.
Ροσ. Απόταν έμαθα τα συμβάντα, μου φαίνεται τρομακτικά ζωντανή... Ναι... Ναι σου λέω. Κι αισθάνομαι την ανάγκη να διαλευκάνω το μυστήριο. Πώς έφτασε σε κείνο το συμπέρασμα!
Ρεβ. Αλλά δεν αμφιβάλλεις ελπίζω, πώς ήτανε τρελή ή σχεδόν τρελή.
Ροσ. Δεν είμαι πια σίγουρος. Κι αν ακόμα ήτανε παλαβή, έχουμεν υποχρέωση να μάθουμε, πώς η αδυναμία του πνεύματός της, μεταβλήθηκε σε παραφροσύνη.
Ρεβ. Ω! Έλα, άστα αυτά λοιπόν. Γιατί να βασανίζεσαι μ' αυτές τις σκέψεις, που δεν έχουνε κανένα πρακτικόν αποτέλεσμα;
Ροσ. Θα 'θελα, αλλά δε μπορώ ν' απαλλαγώ από τις αμφιβολίες που με βασανίζουνε.
Ρεβ. Αλλ' αυτό μπορεί ν' αποβεί μοιραίο κι επικίνδυνο. Να επικεντρώνεσαι πάντα σ' αυτό το μελανό σημείο!
Ροσ. (βηματίζει). Θα προδόθηκα από τους τρόπους μου. Θα πρόσεξε πως με την εμφάνισή σου δω, άρχισα να δείχνω ευτυχής.
Ρεβ. Μα καλέ μου φίλε... ακόμα κι έτσι...
Ροσ. Θυμάσαι... θα παρατήρησεν ότι διαβάζαμε τα ίδια βιβλία, ότι μας άρεσε να κάνουμε συντροφιά και να συζητάμε περί των νέων ιδεών... κι όμως δε μπορώ να καταλάβω. Της φερόμουνα πάντα τόσο καλά και με τόσην αφοσίωση...
Ρεβ. Βέβαια.
Ροσ. Κι εσύ επίσης. Κι όμως παρολαυτά! Μα είναι φοβερό και να το φανταστεί κανείς. Ζούσε κείνη το νοσηρόν έρωτά της, σιωπηλά πάντα και προσέχοντας μας κι ακόμα, παραξηγώντας μας.
Ρεβ. (δένοντας τα χέρια της). Ω! Ποτέ δεν έπρεπε να 'χα έρθει εδώ!
Ροσ. Φαντάσου λοιπόν πόσο θα υπέφερε, πόσα χαμερπή πράματα θα 'πλαθε με τ' αρρωστημένο μυαλό της για μας. Δε σου 'πε ποτέ κάτι, που να μπορούσες να το υποπτευθείς, που να σε βάλει σε τέτοιες σκέψεις;
Ρεβ. (ταραγμένη και με φρίκη). Σε μένα; Πιστεύεις λοιπόν πως αν είχε συμβεί κάτι τέτοιο, θα 'μενα έστω και μια στιγμή παραπάνω, σε τούτο το σπίτι;
Ροσ. Όχι. Όχι βέβαια. Ποιά απεγνωσμένη πάλη θα γινότανε μέσα της. Κι ο θρίαμβός της τελικά, θρίαμβος ελεγχόμενος πλήρως για μας, στο βάθος του χείμαρρου!
(πέφτει πίσω στη καρέκλα του γραφείου και κρύβει το πρόσωπο στις παλάμες του).
Ρεβ. (αποχωρώντας ήσυχα, από πίσω του). 'Ακουσέ με, Ρόσμερ. Αν εξαρτιόταν από σένα να την επαναφέρεις εδώ, δίπλα σου, θα 'θελες να το κάνεις;
Ροσ. Δε μπορώ να σκεφτώ... παρά μόνον ένα πράμα: το ανεπανόρθωτο.
Ρεβ. Ήσουν έτοιμος να ριχτείς στον αγώνα. 'Αρχισες μάλιστα ν' αγωνίζεσαι Ρόσμερ. Είχες ανακτήσει όλη την ελευθερία σου κι αισθανόσουνα γι'αυτό χαρούμενος κι ανακουφισμένος...
Ροσ. Κι όμως να που με συνέτριψε το βάρος αυτό.
Ρεβ. (στηριγμένη στη ράχη της καρέκλας). Αναπόλησε τις γλυκειές εκείνες στιγμές, τις πλήρους απόλαυσης συζητήσεις μας τα βραδάκια, όταν πηγαίναμε οι δυο μας να κάτσουμε στη σάλα. Φτιάχναμε μαζί τα σχέδια μιας νέας ζωής. Συ ήθελες να ριχτείς στη δράση, καταπώς έλεγες. Να πηγαίνεις από σπίτι σε σπίτι, μεταφέροντας το λόγο της ελευθερίας, να μεταστρέψεις στις δικές σου ιδέες και τις θελήσεις όλων να εξευγενίσεις τα πνεύματα των ανθρώπων, παντού στα περίχωρα, στις πόλεις, μεγαλώντας έτσι τον κύκλο δράσης σου. Την ευγένεια...
Ροσ. Ναι. Την ευγένεια και τη χαρά.
Ρεβ. Τη χαρά... και τη λύπη ίσως Ρόσμερ. Τη μεγάλη λύπη. Δε το δέχεσαι;
Ροσ. Ναι, αλλά με τη βεβαιότητα πως θα την υπερπηδήσω, θα τη κατανικήσω.
Ρεβ. Αυτό πρέπει να κάνεις και τώρα, Ρόσμερ.
Ροσ. (κουνά το κεφάλι). Ω! Ποτέ δε θ' απαλλαγώ απ' αυτή. Θα μου μένει πάντα μια αμφιβολία... Ποτέ δε θα γνωρίσω πλέον το συναίσθημα που δίνει κάποιαν ευχαρίστηση, κάποιαν απερίγραπτη απόλαυση στη ψυχή.
Ρεβ. (κόβει τους συλλογισμούς ξαφνιασμένη). Ποιό συναίσθημα, Ρόσμερ;
Ροσ. (σηκώνεται να τη κοιτάξει στα μάτια). Το πιο ήρεμο και το πιο γλυκύ. Την αγνότητα συνείδησης!
Ρεβ. (κάνει ένα βήμα πίσω). Ναι. Την αγνότητα συνείδησης! (σύντομη σιγή).
Ροσ. (κοιτάζοντας σα χαμένος, με στηριγμένο κεφάλι στις παλάμες). Και πώς μπόρεσε να τα συνδυάσει όλα! 'Αρχισε ν' αμφιβάλλει για τη πίστη μου στη θρησκεία. Έπειτα βεβαιώθηκε γι' αυτό... Έπειτα... έπειτα της ήτανε τόσον εύκολο να πιστέψει ότι τα πάντα ήτανε δυνατά. (σηκώνεται). Α! Ποτέ δε θα μπορέσω ν' απαλλαγώ απ' αυτές τις σκέψεις. Το ξέρω. Θα μου θυμίζουνε πάντα τη νεκρή.
Ρεβ. Όπως το φάντασμα του λευκού αλόγου, κατά τη παράδοση του Ρόσμερσχολμ.
Ροσ. Ακριβώς! Στο σκοτάδι και τη σιωπή.
Ρεβ. Κι εξαιτίας αυτού του άθλιου εφιάλτη, θες ν' απαρνηθείς την ενεργή ζωή, στην οποία είχες αρχίσει να ρίχνεσαι;
Ροσ. Έχεις δίκιο Ρεβέκα. Αλλά πως θες ν' απαλλαγώ;
Ρεβ. (πίσω από τη πόρτα). Δημιουργώντας νέες σχέσεις.
Ροσ. (ανατριχιάζοντας). Νέες σχέσεις!
Ρεβ. Ναι... με τον έξω κόσμο, ζώντας, δρώντας, εργαζόμενος, όχι να μένεις άπραγος και να σε κατατρώγουν ανώφελα κι άλυτα αινίγματα.
Ροσ. Νέες σχέσεις! Μια ερώτηση μου 'ρχεται στο νου. Δε σκέφτηκες ποτέ κι εσύ...
Ρεβ. (αναπνέοντας με δυσκολία). Τί πράμα;
Ροσ. Πώς θα 'ναι οι σχέσεις μας από σήμερα κι έπειτα;
Ρεβ. Πιστεύω πως η φιλία μας θα μπορέσει ν' αντέξει οποιαδήποτε δοκιμασία.
Ροσ. Ναι. Αλλά δεν ήθελα να πω αυτό. Μιλώ για κείνο που μας έκανε να σχετισθούμε στενά, από την αρχή, που μας ένωσε τόσον ισχυρά, τον ένα με τον άλλο. Μιλώ περί της κοινήας μας πεποίθησης, πως είναι δυνατό να υπάρξει αγνή φιλία μεταξύ άντρα και γυναίκας, που ζούνε μαζί.
Ρεβ. Ναι, ναι κι έπειτα;
Ροσ. Τέτοια σχέση αρμόζει μόνο σε βίον ατάραχο κι ήσυχο.
Ρεβ. Και λοιπόν;
Ροσ. Από τούδε και στο εξής, ο βίος μου θα 'ναι διαρκής αγώνας, θα βρίσκομαι συνεχώς σε ανησυχία και συγκινήσεις και δε θ' αφήσω να με βαραίνουνε φρικτές υποψίες, ούτε ζωντανών, ούτε ...κανενός.
Ρεβ. Έτσι είναι, Ρόσμερ. Να 'σαι σ' όλα λεύτερος άνθρωπος.
Ροσ. Καταλαβαίνεις τώρα τί σκέφτομαι; Δε βλέπεις κι εσύ τι πρέπει να κάμω;
Ρεβ. Συνέχισε!
Ροσ. Θέλω να επιβάλλω στο παρελθόν, άλλη πραγματικότητα, νέα κι ολοζώντανη.
Ρεβ. (ζαλίζεται και στηρίζεται στη ράχη της καρέκλας). Ζωντανή; Τί θες να πεις;
Ροσ. (πλησιάζοντάς τη). Ρεβέκα Γουέστ... αν σε ρωτούσα... θες να γίνεις η δεύτερη μου σύζυγος;
Ρεβ. (μένει άφωνη προς στιγμήν, μετά έκπληκτη και χαρούμενα). Σύζυγός σου; Συ! Εμένα!
Ροσ. Ναι. Ας δοκιμάσουμε το μέσο τούτο. Ας ενωθούμε σε μιαν ύπαρξη. Δε πρέπει να υπάρχει κενό ανάμεσά μας, μετά το θάνατο...
Ρεβ. Εγώ στη θέση της Ευτυχίας!
Ροσ. Έτσι θα σβήσει κείνη, για πάντα.
Ρεβ. (σιγανά και δειλά). Το πιστεύεις Ρόσμερ;
Ροσ. Πρέπει. Πρέπει... Δε μπορώ να περάσω τη ζωή μου ολάκερη, φορτωμένος ένα πτώμα. Βοήθησέ με Ρεβέκα κι ας πνίξουμε όλες τις αναμνήσεις στον ωκεανό της λευτεριάς, της απόλαυσης και του πάθους. Θα 'σαι η μόνη σύζυγος που παντρεύτηκα....
Ρεβ. Μη συνεχίζεις... Ποτέ δε θα γίνω σύζυγός σου.
Ροσ. Τί λες; Ποτέ δε θα μάθεις λοιπόν να με αγαπάς; Μήπως δεν κρύβεται ήδη έν ερωτικό σκίρτημα, στα βάθη της φιλίας μας;
Ρεβ. (καλύπτει τ' αφτιά της φοβισμένα). Μη μιλάς άλλο Ρόσμερ! Μη το λες αυτό!
Ροσ. Ναι. Ναι. Ω! Βλέπω πως το νιώθεις, όπως κι εγώ.
Ρεβ. (γαληνεύει). 'Ακουσέ με, Ρόσμερ. Σου λέω πως αν επιμένεις στην ιδέα τούτη θα φύγω από δω.
Ροσ. Συ να φύγεις; Όχι δε το μπορείς. Αδύνατον!
Ρεβ. Μου 'ναι πλέον αδύνατο να γίνω γυναίκα σου. Με τίποτα δε θα μπορούσα να το κάνω.
Ροσ. (έκπληκτος). Λες: "Με τίποτα δε θα μπορούσα να το κάνω." και το λες με αλλόκοτον ύφος. Γιατί δε θα μπορούσες;
Ρεβ. (πιάνοντάς του το χέρι). Αγαπητέ φίλε, για το συμφέρο σου και για το δικό μου συμφέρο, σε παρακαλώ μη με ρωτάς το γιατί. (απομακρύνεται). Αρκεί, Ρόσμερ. (κατευθύνεται προς τη πόρτα).
Ροσ. Από τούτη τη στιγμή και πέρα, δεν υπάρχει μέσα μου παρά μόνο μια ερώτηση: "Γιατί;"!
Ρεβ. Εν πάση περιπτώσει, όλα τελειώσανε.
Ροσ. Μεταξύ μας;
Ρεβ. Ναι.
Ροσ. Ποτέ δε θα χωριστούμε. Ποτέ δε θα φύγεις από δω.
Ρεβ. (κρατώντας τη πόρτα). Πιθανόν. Αλλ' αν εξακολουθήσεις να με ρωτάς, πάλι θα τελειώσουνε τα πάντα.
Ροσ. Θα τελειώσουνε; Πώς;
Ρεβ. Ναι, γιατί τότε θ' ακολουθήσω το δρόμο της Ευτυχίας.
Ροσ. Ρεβέκα!
Ρεβ. (κουνά το κεφάλι της ελαφρά). Τώρα το ξέρεις. (βγαίνει).
Ροσ. (κοιτάζοντας προς τη κλεισμένη πόρτα). Τί σημαίνει τούτο;

                                   Αυλαία της 2ης Πράξης

                                         ...συνεχίζεται... εδώ --->

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers