Το χρυσÜφι σκουριÜζει,
το ατσÜλι σαπßζει,
το μÜρμαρο καταρρÝει.
¼λα εßναι Ýτοιμα για το θÜνατο.
Το πιο μüνιμο απ' üλα,
στη γη, εßναι η θλßψη...
Βιογραφικü
Η ¢ννα ΑντρÝγιεβνα "ΑχμÜτοβα" Γκüρενκο (А́нна Андре́евна "Ахма́това", γενν. Го́ренко) Þτανε Ρωσßδα ποιÞτρια, ρομαντικÞ κι αντισυμβατικÞ μÝχρι τÝλους, πÝρασε στο ποιητικü πÜνθεον, τολμþντας ν' αψηφÞσει το σοβιετικü καθεστþς κι ας Þτανε, καθþς Ýγραφε, η ποßησÞ της μονÜχα "πεφταστÝρι στο σκοτÜδι", απü τις κορυφαßες φυσιογνωμßες της ΑργυρÞς ΕποχÞς στη ρωσικÞ ποßηση. ΕπÝλεξε το επþνυμο ΑχμÜτοβα, που ανÞκε σε προγιαγιÜ της απ' τη φυλÞ των ΤατÜρων, απüγονη του θρυλικοý ΤζÝνγκις Χαν. Τ' üνομα ακουγüτανε ρομαντικü και μυστÞριο, γεμÜτο αυτοπεποßθηση, υπογραμμßζοντας μια αßσθηση πεπρωμÝνου που εßχε νιþσει η ¢ννα απü πολý νωρßς και που ποτÝ δεν την εγκατÝλειψε. ¹ταν απü τις σημαντικüτερες του 20οý αι. Επανεμφανßστηκε ως φωνÞ της ρωσικÞς ποßησης στη διÜρκεια του Β 'Παγκ. Πολ.. ¹ταν υποψÞφια για το Βραβεßο Νüμπελ το 1965 κι Ýλαβε τις 2ες περισσüτερες (3) υποψηφιüτητες για το βραβεßο το επüμενο Ýτος.
ΓεννÞθηκε στο Μπολσüι ΦοντÜν (Большой Фонтан), χωριü, προÜστιο θÝρετρο του λιμανιοý, κοντÜ στην Οδησσü, στη Μαýρη ΘÜλασσα, στις 23 Ιουνßου 1889. Ο πατÝρας της ΑντρÝι Αντüνοβιτς Γκüρενκο (απεβ. 1915) Þταν ηλεκτρολüγος-μηχανολüγος στο ναυτικü. Οι γονεßς της μετακüμισαν στην Αγßα Πετροýπολη λüγω υπηρεσιακÞς μετÜθεσης του πατÝρα. Εκεß Ýζησαν οι γονεßς της μÝχρι το διαζýγιü τους το 1905. Στη Ρωσßα, η τσαρικÞ εξουσßα περνοýσε στη τελευταßα φÜση των καταχρÞσεων, ενþ ετοιμÜζονταν υποχθüνια οι εργατικÝς εξεγÝρσεις: ο τσÜρος ΑλÝξανδρος ΙΙΙ εßχε βαλθεß να εξαρθρþσει τις ομÜδες Μηδενιστþν, ο αντισημιτισμüς βρισκüτανε σ' Ýξαρση, ενþ απü την Üλλη φτιαχνüταν ο Υπερσιβηρικüς Σιδηρüδρομος κι η χþρα πÜσχιζε να εκβιομηχανιστεß.
Οι μÝρες εκεßνες Þταν οι τελευταßες της παλιÜς Ρωσßας: οι φουτουριστÝς γýριζαν ταινßες σαν το ΔρÜμα στο ΚαμπαρÝ Νο 13, παρωδοýσανε τους συμβολιστÝς, φορþντας φανταχτερÜ πανωφüρια, προκλητικÜ σκουλαρßκια και ραπανÜκια Þ κουτÜλια στις μπουτονιÝρες τους. Ο ΜÜλεβιτς σχεδßαζε τα σκηνικÜ για τη φουτουριστικÞ üπερα Νßκη επß του ¹λιου, ενþ εßχε Þδη αρχßσει να ζωγραφßζει σουρρεαλιστικοýς και παρÜλογα ρεαλιστικοýς πßνακες, για να φτÜσει σýντομα στο Μαýρο ΤετρÜγωνο. Ο ΣαγκÜλ που 'χε φýγει για το Παρßσι ζωγρÜφιζε θÝματα απü τη ζωÞ και τα τοπßα της Ρωσßας.
![](../uploads/Akhmatova (1904).jpg)
1904
Η ¢ννα μεγÜλωσε στο Τσαρκüε ΣÝλο -το σημερινü Ποýσκιν- και σποýδασε στο Κßεβο. ¼μως η ζωÞ της συνδÝθηκε με την Πετροýπολη, που Þταν το κÝντρο της εýπορης ιντελιγκÝντσιας, της ομÜδας των Πινγκουικιανþν και των μπαλÝτων του Ντιαγκßλεφ. Το ποιητικü της ταλÝντο φÜνηκε νωρßς: οι στßχοι της πρωτοεκδüθηκαν το 1907 και η 1η της συλλογÞ, ΒρÜδυ, κυκλοφüρησε το 1912. ΜεγÜλωσε σε περιβÜλλον προνομιοýχο και κουλτοýρα αριστοκρατικÞ. ΠÝρασε τα μαθητικÜ της χρüνια στο κλασσικü περιβÜλλον του γυμνασßου στο ΤσÜρσκογιε Σελü (Ца́рское Село́), ενþ αποφοßτησε απü το λýκειο ΦουντουκλÝγιεφ στο Κßεβο, üπου την εßχε στεßλει η μητÝρα της μετÜ το χωρισμü των γονÝων. Κατüπιν φοßτησε στη ΝομικÞ ΣχολÞ Πανεπιστημßου ΚιÝβου. Στα νεανικÜ της χρüνια διÜβασε κι επηρεÜστηκε απ' τη σýγχρονη ευρωπαúκÞ λογοτεχνßα κι ιδιαßτερα απ' τους Σκανδιναυοýς συγγραφεßς. Ενþ συνÝχιζε ακüμη τις νομικÝς και φιλολογικÝς σπουδÝς της παντρεýτηκε τον Απρßλη του 1910 τον φιλομοναρχικü ποιητÞ ΝικολÜι Γκουμιλιüφ (Гумилёв) κι Ýγινε μÝλος στη λογοτεχνικÞ ομÜδα της Αγßας Πετροýπολης Συντεχνßα των Ποιητþν (Zech poetow), λßκνου του κινÞματος του ακμεúσμοý, του οποßου πρωτοστÜτης και θεωρητικüς Þταν ο Γκουμιλιüφ.
Η συμβßωσÞ της με τον Γκουμιλιüφ Üρχισε να γßνεται τελεßως συμβατικÞ. Στο γαμÞλιο ταξßδι του ζευγαριοý στο Παρßσι, η νεüνυμφη ΑχμÜτοβα κÜνει τη γνωριμßα της με το νεαρü ζωγρÜφο ΑμεντÝο ΜοντιλιÜνι, με τον οποßο Ýμελλε αργüτερα να ζÞσει Ýνα θυελλþδη Ýρωτα. Τον Αýγουστο του 1918, στα 30 της παßρνει διαζýγιο απü τον Γκουμιλιüφ, που εκτελÝστηκε απü το σοβιετικü καθεστþς το 1921 ως εχθρüς του λαοý κατηγοροýμενος για συμμετοχÞ σε συνωμοσßα εναντßον του Σοβιετικοý καθεστþτος. ΥπÜρχει ως πιο η πιθανÞ εκδοχÞ üτι η συνωμοσßα Þταν φτιαγμÝνη απü τη ΣοβιετικÞ αστυνομßα. Η ΑχμÜτοβα εßχε αποκτÞσει μαζß του το 1912 Ýνα γιο, τον Λεβ Γκουμιλιüφ. Πολý σýντομα, ξαναπαντρεýτηκε τον εξÝχοντα ασσυριολüγο και καθηγητÞ στο ΠανεπιστÞμιο Αγßας Πετροýπολης Βλαντιμßρ ΣιλÝúκο (Влади́мир Шиле́йко, 1891-1930), μεγαλýτερü της σε ηλικßα, αλλÜ κι ο 2ος αυτüς γÜμος διαλýθηκε το 1921. Αφοý πÞρε το διαζýγιü της, παντρεýτηκε 3η φορÜ το 1923 τον ΝικολÜι Ποýνιν (Николай Пунин, 1888 -1953), ιστορικü τÝχνης, που πÝθανε στα σταλινικÜ γκουλÜγκ το 1953. Κι ο γιος της Λεβ (αργüτερα χρεþθηκε απü διÜφορους μελετητÝς για αντισημιτισμü κι εθνικισμü για το Ýργο του) καταδικÜστηκε σε 10 Ýτη καταναγκαστικÜ Ýργα σε στρατüπεδο συγκÝντρωσης στη Σιβηρßα, απ' üπου απελευθερþθηκε οριστικÜ το 1956.
![](../uploads/Akhmatova 1906.jpg)
1906
Με την ΟκτωβριανÞ ΕπανÜσταση του 1917 στη Ρωσßα, η ΑχμÜτοβα αντιστÝκεται στον πειρασμü της αποδημßας. Η σταλινικÞ üμως τρομοκρατßα με συνεχεßς διþξεις, εξορßες, εξευτελισμοýς και απαγορεýσεις κυκλοφορßας των Ýργων της, αν και δεν επηρÝασαν τη ποιητικÞ δημιουργßα της, κλüνισαν σημαντικÜ την κατÜσταση της υγεßας της, δεδομÝνου üτι Ýπασχε απü συνεχÞ κροýσματα φυματßωσης. Λüγω της σημαντικüτητας του Ýργου της με διαταγÞ του ΣτÜλιν, Þταν απü τους λßγους διανοοýμενους που επιλÝχθηκε να μεταφερθεß απü τη Πολιορκßα του ΛÝνινγκραντ και να σταλθεß στη ΤασκÝνδη.
ΜετÜ την Ýκδοση του πιο γνωστοý της Ýργου Anno Domini το 1922, δεν εξÝδωσε τßποτα για 18 Ýτη. ¹ταν μακρüχρονη, μαýρη περßοδος για τη πολýπαθη Ρωσßα: ο ΛÝνιν πÝθανε το 1924 και σιγÜ-σιγÜ Üρχισε να παßρνει μορφÞ Ýνας κüκκινος φασισμüς. ΜετÜ την εξüντωση του Ζινüβιεφ, του ΚÜμενεφ και του Τρüτσκι, ο ΣτÜλιν συγκÝντρωσε üλες τις εξουσßες, οι κουλÜκοι εξολοθρεýτηκαν οριστικÜ και τα ιδανικÜ των Μπολσεβßκων Ýχασαν κÜθε νüημα. Η ΑχμÜτοβα επÝλεξε τη σιωπÞ, üπως ο ΠÜστερνακ επÝλεξε να μεταφρÜζει τον Γκαßτε και τον Σαßξπηρ: üπως εßναι γνωστü, στη ΣοβιετικÞ ¸νωση üποιος δεν Ýβρισκε τρüπο να μÝνει αθÝατος περνοýσε διÜ πυρüς και σιδÞρου -η ποιÞτρια ¼λγα ΜπÝργκολτς, που εßχε επηρεαστεß βαθιÜ απü την ΑχμÜτοβα, Ýμεινε 2 Ýτη στη φυλακÞ, ενþ ο Μαρτßνοφ δεν εξÝδωσε τßποτα απü το 1945 ως το 1955. Το 1940, η ΑχμÜτοβα δημοσßευσε συλλογÞ ποιημÜτων που συνÝπεσε με τη σχετικÞ φιλελευθεροποßηση που επÝβαλε ο πüλεμος. ΜετÜ το τÝλος του πολÝμου, ο ΖντÜνοφ (το κομματüσκυλο του ΚΚΣΕ και δεξß χÝρι του ΣτÜλιν) της επετÝθη, μεταξý Üλλων, με αποτÝλεσμα να τη διαγρÜψουν απü την ¸νωση ΣυγγραφÝων, üπως και τον ΠÜστερνακ.
Η ποßησÞ της Ýγινε Ýτσι μýθος που συνδÝθηκε με τα βÜσανα εκατομμυρßων ανθρþπων, τη προσωπικÞ απþλεια, την αιματηρÞ περιπÝτεια του σταλινισμοý: το ποßημÜ της Βüρειες Ελεγεßες αναπολεß τη Ρωσßα του ΝτοστογιÝφσκυ, ενþ στο ΡÝκβιεμ μακαρßζει τους νεκροýς ("....οι μüνοι που του χαμογελοýσαν, Þταν οι νεκροß, περιχαρεßς που αναπαýονταν"), που δε βρÝθηκαν στις φυλακÝς, οýτε περßμεναν Ýξω απ' τις πýλες τους κρατοýμενους. Η απÞχηση που Ýβρισκαν τα ποιÞματÜ της στο κοινü ανησυχοýσαν το κομμουνιστικü κüμμα. Τον Αýγουστο του 1946, ýστερα απü εισÞγηση του αρμοδßου για τον πολιτισμü γραμματÝα της ΚεντρικÞς ΕπιτροπÞς Κομμουνιστικοý Κüμματος ΑντρÝι ΖντÜνοφ (Андре́й Жда́нов), η ΑχμÜτοβα καταγγÝλθηκε ενþπιον των μελþν της ¸νωσης ΣυγγραφÝων ως ιδεολογικüς αποδιοργανωτÞς κι εκπρüσωπος του αντιδραστικοý σκοταδισμοý και διαγρÜφηκε, üπου μüνο μετÜ το θÜνατο του ΙωσÞφ ΣτÜλιν ( 1953) αποκαταστÜθηκε.
![](../uploads/Akhmatova 1912.jpg)
1912
Στις 5 ΜÜρτη 1966, η ΑχμÜτοβα Üφησε την τελευταßα της πνοÞ απü Ýμφραγμα σε ηλικßα 76 ετþν σε σανατüριο στη πüλη ΝτομοντÝντοβο (Домодедово), νüτια της Μüσχας, η σορüς της μεταφÝρθηκε αεροπορικþς στην Αγßα Πετροýπολη (τüτε ΛÝνινγκραντ) κι ετÜφη στο κοιμητÞρι του Κομαρüβο (Комаро́во), κοντÜ στην Αγßα Πετροýπολη. Το 1965 απονÝμεται στην ΑχμÜτοβα ο τßτλος της επßτιμης διδÜκτορος απü το ΠανεπιστÞμιο Οξφüρδης, ενþ η UNESCO κÞρυξε το Ýτος 1989 ¸τος ΑχμÜτοβα.
Η 1η ποιητικÞ συλλογÞ της Το Απüβραδο Вечер (Vetcher) εκδüθηκε στην Αγßα Πετροýπολη το ΜÜρτη του 1912, ενþ η 2η συλλογÞ της ΡοζÜριο Чётки (Tchetki) δημοσιεýτηκε Üνοιξη 1914, λßγο πριν απü την Ýκρηξη του Α' Παγκ. Πολ.. Οι συλλογÝς αυτÝς εßναι σýντομες λυρικÝς εξομολογÞσεις απü τη προσωπικÞ ζωÞ της. Ιδιαßτερα τα ποιÞματα του ΡοζÜριο εßναι αυτÜ που καθιÝρωσαν κι Ýκαναν την ΑχμÜτοβα διÜσημη σ' üλη τη Ρωσßα. Η συναισθηματικÞ φüρτιση και το προσωπικü της δρÜμα απü τα χρüνια του πολÝμου, της ΟκτωβριανÞς ΕπανÜστασης και του εμφυλßου πολÝμου εκφρÜζονται και μετουσιþνονται σε κραυγÝς πüνου κι απογοÞτευσης στις συλλογÝς Το λευκü κοπÜδι Белая стая (Bielaia staia, 1917), Αγριοβüτανο Подорожник (Podorojnik, 1921) και ΣωτÞριον Ýτος (Anno domini, 1922).
Ο προσωπικüς χαρακτÞρας της ποßησÞς της κι η αντιμπολσεβικικÞ χροιÜ της, αν κι üχι πÜντα εμφανÞς, εßχαν αποκλεßσει τη πρüσβασÞ της στις πüρτες των εκδοτικþν οßκων. Για παραπÜνω απü 10ετßα, απü το 1923 μÝχρι το 1935, εßχε πÜψει ουσιαστικÜ να γρÜφει ποßηση κι εξοικονομοýσε τα στοιχειþδη προς το ζην εργαζüμενη ως βιβλιοθηκÜριος στο Αγρονομικü Ινστιτοýτο Αγßας Πετροýπολης, ενþ συγχρüνως αφιÝρωνε το χρüνο της στη λογοτεχνικÞ Ýρευνα και στη μελÝτη του Ýργου του Ποýσκιν. Η τρομοκρατßα του σταλινικοý καθεστþτος, οι προσωπικÝς διþξεις κι οι απαγορεýσεις δημοσßευσης Þ καταστροφÞς των βιβλßων της την Ýκαναν να ολισθÞσει σε αστικÞ και συνÜμα πατριωτικÞ ποßηση με τη συλλογÞ ΡÝκβιεμ (1935-1940), που üμως δεν εκδüθηκε ποτÝ στη ΣοβιετικÞ ¸νωση. Το 1965 δημοσιεýεται Το διÜβα του χρüνου Бег времени (Beg vremeni), το τελευταßο βιβλßο στη διÜρκεια της ζωÞς της. Τα χρüνια του Β' Παγκ. Πολ. εμπλοýτισαν το Ýργο της με ιστορικÞ διÜσταση, üπως στο Ποßημα χωρßς Þρωα Поэма без героя (Poema bez geroja), γραμμÝνο στο μεγαλýτερο μÝρος ανÜμεσα στα 1940 και 1942.
Η ποßηση της ΑχμÜτοβα, μολονüτι εßχε χαρακτηριστεß απü το σοβιετικü καθεστþς ως παρακμιακÞ, εξÝπεμπε τερÜστια γοητεßα , υπογραμμßζοντας αßσθηση πεπρωμÝνου, που ξεπÝρασε τα σýνορα της χþρας της κι Üσκησε ιδιαßτερη Ýλξη, üχι μüνο στη Ρωσßα, αλλÜ και σε παγκüσμια κλßμακα. Η Ρωσßδα ποιÞτρια Μαρßνα ΤσβετÜγεβα (που αυτοκτüνησε το 1941) εßχε αποκαλÝσει την ΑχμÜτοβα "¢ννα Πασþν των Ρωσιþν". Η χαρισματικÞ προσωπικüτητÜ της, ο μυστικιστικüς ερωτισμüς κι η θυελλþδης συναισθηματικÞ ζωÞ της επηρÝασαν, üχι μüνο λογοτÝχνες, αλλÜ και ζωγρÜφους, γλýπτες και φωτογρÜφους, που δεν μπüρεσαν να αντισταθοýν στη μυστηριακÜ ακαταμÜχητη γοητεßα της. Ιδιαßτερη Ýλξη Üσκησε η Ρωσßδα ποιÞτρια στον Ιταλü ζωγρÜφο ΑμεντÝο ΜοντιλιÜνι, üταν συναντÞθηκε μαζß της στο Παρßσι το 1910, üπου εßχε πÜει για το μÞνα του μÝλιτος με τον Üντρα της ΝικολÜι Γκουμιλιüφ. Τον ξανασυνÜντησε σε 2ο ταξßδι στο Παρßσι το 1911 κι Ýζησαν μαζß Ýντονη ερωτικÞ σχÝση. Στο διÜστημα αυτü (1910-12), ο ΜοντιλιÜνι την απαθανÜτισε σε 16 σκßτσα, σε πολλÜ απü αυτÜ γυμνÞ, που της τα χÜρισε με το χωρισμü τους και που αυτÞ τα φýλαγε μÝχρι το τÝλος της ζωÞς της.
![](../uploads/Akhmatova 1914.jpg)
1914
ΔιÜσημοι Ρþσοι καλλιτÝχνες Ýχουν επßσης απεικονßσει τη χαρακτηριστικÞ μορφÞ της σε πßνακες ζωγραφικÞς, που κοσμοýνε τα μεγÜλα μουσεßα της Ρωσßας. ΑνÜμεσα σ' αυτοýς εßναι τα πορτραßτα που Ýχουν φιλοτεχνÞσει ο ΝατÜν ¢λτμαν, το 1914 (Nathan Altman 1889-1970), η ¼λγα ΝτÝλα-Βος-Καρντüφσκαγια, το 1914 (Olga Della-Vos-Kardovskaya), ο ΚουζμÜ Πετρüφ-Βüντκιν, τo 1922 (Kuzma Petrov-Vodkin, 1878-1939), ο ΑλεξÜντερ ΑλεξÜντροβιτς Οσμιüρκιν, περ. 1939 (Αlexander Alexandrovich Osmiorkin, 1892-1953) κ. Ü. Πιο πρüσφατα, το 1990, σ' Ýνα πßνακα της Λßντια ΝταβιντÝνκοβα (Lidia Davidenkova, γεν. 1939), η ΑχμÜτοβα απεικονßζεται μπρος σ' Ýνα καθρÝπτη μαζß με το Ρþσο ποιητÞ και φßλο της ΑλεξÜντρ Μπλοκ. Στο Μουσεßο ΑυτοκρατορικÞς ΠορσελÜνης Αγßας Πετροýπολης υπÜρχει πανÝμορφο αγαλματßδιü της απü πορσελÜνη (1924), Ýργο της γλýπτριας ΝατÜλια ΝτÜνκο (Наталья Данько, 1892-1942).
ΠολλÜ μνημεßα, φιλοτεχνημÝνα απü Ρþσους καλλιτÝχνες, εßναι αφιερωμÝνα στη πιο διÜσημη Ρωσßδα ποιÞτρια του 20οý αι. ¸να επιβλητικü μνημεßο της, Ýργο της γλýπτριας Γκαλßνα Ντοντüνοβα (Galina Dodonova), ýψους 3.3 μ., αποκαλýφθηκε το ΔεκÝμβρη 2006 στη Προκυμαßα ΡοβεσπιÝρου του ποταμοý ΝÝβα στην Αγßα Πετροýπολη. ¸χει στηθεß, σýμφωνα με την εκφρασμÝνη στο ποßημÜ της ΡÝκβιεμ δικÞ της επιθυμßα, μπρος στις φυλακÝς ΚρÝστι (Kresty), üπου εßχε εγκλειστεß ο γιος της Λεβ απü το σταλινικü καθεστþς. 2ο μνημεßο της στÞθηκε, το 2004, στο προαýλιο της ΦιλοσοφικÞς ΣχολÞς Πανεπιστημßου Αγßας Πετροýπολης, Ýργο του Ρþσου γλýπτη Βαντßμ Τρογιανüφσκι (Vadim Troyanovsky, γεν. 1937). ¸να ακüμη μνημεßο της τοποθετÞθηκε το Ýτος 2000 στην αυλÞ ενüς σπιτιοý στη Μüσχα, üπου Ýμενε η ποιÞτρια στις επισκÝψεις της στη ρωσικÞ πρωτεýουσα μεταξý 1934 και 1963. Εßναι Ýργο του διÜσημου Ρþσου γλýπτη Βλαντιμßρ Σουρüφτσεφ (Vladimir Surovtsev, γεν. 1951), βασισμÝνο σε σκßτσο του ΜοντιλιÜνι.
ΓλυπτικÞ σýνθεση σε υπαßθριο χþρο, üπου απεικονßζονται η ΑχμÜτοβα μαζß με τον 1ο σýζυγü της Γκουμιλιüφ και το γιο τους Λεβ, υπÜρχει στη ρωσικÞ πüλη ΜπÝζετσκ (Бежецк). Το Μουσεßο ¢ννας ΑχμÜτοβα (Музей Анны Ахматовой в Фонтанном доме) εßναι αφιερωμÝνο στη ζωÞ της, που θεωρεßται η πιο σημαντικÞ ποιητικÞ εκπρüσωπος της ΑργυρÞς ΕποχÞς (Серебряный век русской поэзии) στη Ρωσßα. Το μουσεßο στεγÜζεται στο μπαρüκ ΑνÜκτορο ΣερεμÝτεφ στην Αγßα Πετροýπολη, Ýνα κτßριο που χρονολογεßται απü τη 10ετßα του 1750, δßπλα στην αποβÜθρα του καναλιοý ΦοντÜνκα και με εßσοδο απü την αυλÞ στον αριθμü 53 της ΛιτÝινι ΠροσπÝκτ. ΚαταλαμβÜνει τα παλιÜ διαμερßσματα του προσωπικοý του ανακτüρου, üπου Ýζησε κι εργÜστηκε η ΑχμÜτοβα για πολλÜ χρüνια, απü το 1933 Ýως το 1941 και ξανÜ απü το 1944 Ýως το 1954. Οι αßθουσες του μουσεßου περιÝχουν προσωπικÜ αντικεßμενα απü την ιδιαßτερη ζωÞ της ΑχμÜτοβα. ΥπÜρχουνε κι ηχογραφÞσεις με τη φωνÞ της ßδιας να διαβÜζει ποιÞματÜ της.
![](../uploads/Akhmatova 1.jpg)
Με το σýζυγο Γκουμιλιüφ και το γιο Λεβ
Το Ýργο της κυμαßνεται απü σýντομα λυρικÜ ποιÞματα ως περßπλοκα δομημÝνους κýκλους, üπως το ΡÝκβιεμ (1935-40), το τραγικü αριστοýργημÜ της για τη σταλινικÞ τρομοκρατßα. Το στυλ που χαρακτηρßζεται απü την οικονομßα και τη συναισθηματικÞ αυτοσυγκρÜτηση, Þταν εντυπωσιακÜ πρωτüτυπο και διακριτικü για τους συγχρüνους της. Η ισχυρÞ και καθαρÞ ηγετικÞ γυναικεßα φωνÞ χτýπησε νÝα χορδÞ στη ρωσικÞ ποßηση. Η γραφÞ της μπορεß να ειπωθεß üτι εμπßπτει σε 2 περιüδους -το πρþιμο Ýργο (1912-25) και το μεταγενÝστερο (απü περßπου το 1936 μÝχρι το θÜνατü της), διαιροýμενο απü 10ετßα μειωμÝνης λογοτεχνικÞς παραγωγÞς. Το Ýργο της καταδικÜστηκε και λογοκρßθηκε απü τις σταλινικÝς αρχÝς κι εßναι αξιοσημεßωτη για την επιλογÞ της να μη μεταναστεýσει και να παραμεßνει στη ΣοβιετικÞ ¸νωση, ενεργþντας ως μÜρτυρας των γεγονüτων γýρω της. Τα αιþνια θÝματÜ της περιλαμβÜνουν στοχασμοýς για το χρüνο και τη μνÞμη και τις δυσκολßες της ζωÞς και της γραφÞς στη σκιÜ του σταλινισμοý.
Οι πρωτογενεßς πηγÝς πληροφοριþν για τη ζωÞ της εßναι σχετικÜ ελÜχιστες, καθþς ο πüλεμος, η επανÜσταση και το σοβιετικü καθεστþς προκÜλεσαν τη καταστροφÞ μεγÜλου μÝρους των γραπτþν αρχεßων. Για μεγÜλα χρονικÜ διαστÞματα βρισκüταν σ' επßσημη δυσμÝνεια και πολλοß απü κεßνους που Þτανε κοντÜ της πÝθαναν μετÜ την επανÜσταση.. Ο 1ος σýζυγüς της, ΝικολÜι Γκουμιλιüφ, εκτελÝστηκε απü τη σοβιετικÞ μυστικÞ αστυνομßα κι ο γιος της Λεβ κι ο σýζυγüς της ΝικολÜι Ποýνιν πÝρασαν πολλÜ χρüνια στο ΓκουλÜγκ, üπου πÝθανε ο Ποýνιν.
Ο πατÝρας της, Andrey Antonovich Gorenko, Þταν ναυτικüς μηχανικüς κι απüγονος μιας ευγενοýς ουκρανικÞς οικογÝνειας κοζÜκων κι η μητÝρα της, Inna Erazmovna Stogova, Þταν απüγονος της ρωσικÞς αριστοκρατßας με στενοýς δεσμοýς με το Κßεβο. ¸γραψε:
"Κανεßς στη μεγÜλη οικογÝνειÜ μου δεν Ýγραψε ποßηση. ΑλλÜ η πρþτη ρωσικÞ ποιÞτρια, η ¢ννα Μποýνινα, Þταν η θεßα του παπποý μου Erasm Ivanovich Stogov. Οι Stogovs Þταν μÝτριοι γαιοκτÞμονες στη περιοχÞ Mozhaisk της επαρχßας της Μüσχας. ΜεταφÝρθηκαν εδþ μετÜ την εξÝγερση κατÜ τη διÜρκεια της Posadnitsa Marfa. Στο Νüβγκοροντ Þταν πλουσιüτερη και πιο διακεκριμÝνη οικογÝνεια. Ο Χαν ΑχμÜτ, ο πρüγονüς μου, σκοτþθηκε μια νýχτα στη σκηνÞ του απü Ýναν Ρþσο δολοφüνο. Ο Karamzin μας λÝει üτι αυτü σηματοδüτησε το τÝλος του μογγολικοý ζυγοý στη Ρωσßα. [...] ¹ταν γνωστü üτι αυτüς ο Akhmat Þταν απüγονος του Genghiz Khan. Τον δÝκατο üγδοο αιþνα, μßα απü τις πριγκßπισσες Akhmatov - Praskovia Yegorovna - παντρεýτηκε τον πλοýσιο και διÜσημο γαιοκτÞμονα Simbirsk Motovilov. Ο Yegor Motovilov Þταν ο προπÜππους μου. η κüρη του, ¢ννα Γιεγκüροβνα, Þταν η γιαγιÜ μου. ΠÝθανε üταν η μητÝρα μου Þταν εννÝα χρονþν και ονομÜστηκα προς τιμÞν της. ΑρκετÜ διαμαντÝνια δαχτυλßδια και Ýνα σμαρÜγδι Ýγιναν απü την καρφßτσα της. Αν και τα δÜχτυλÜ μου εßναι λεπτÜ, ακüμα η δαχτυλÞθρα της δεν μου ταιριÜζει".
![](../uploads/ahmatova 1914.jpg)
Η οικογÝνειÜ της μετακüμισε βüρεια στο Tsarskoye Selo, κοντÜ στην Αγßα Πετροýπολη, üταν Þταν Ýντεκα μηνþν. Η οικογÝνεια ζοýσε σε σπßτι στη γωνßα της οδοý Shirokaya και της Bezymyanny Lane (το κτßριο δεν υπÜρχει πλÝον σÞμερα), περνþντας τα καλοκαßρια απü τα 7 ως τα 13 σε ντÜκα κοντÜ στη Σεβαστοýπολη. Σποýδασε στο γυμνÜσιο Mariinskaya, μετακομßζοντας στο Κßεβο (1906-10) και τελεßωσε την εκπαßδευσÞ της εκεß, αφοý οι γονεßς της χþρισαν το 1905. Σποýδασε νομικÜ στο ΠανεπιστÞμιο ΚιÝβου, φεýγοντας 1 χρüνο μετÜ για να σπουδÜσει λογοτεχνßα στην Αγßα Πετροýπολη.
Η ΑχμÜτοβα Üρχισε να γρÜφει ποßηση στην ηλικßα των 11 ετþν και δημοσιεýθηκε στα τÝλη της εφηβεßας της, εμπνευσμÝνη απü τους ποιητÝς ΝικολÜι ΝεκρÜσοφ, Ζαν Ρασßν, Ποýσκιν, ΕβγκÝνι Μπαρατßνσκι και τους ΣυμβολιστÝς. Ωστüσο, κανÝν απü τα νεαρÜ παιδιÜ της δεν επιβßωσε. Η αδελφÞ της Inna Ýγραψε επßσης ποßηση, αν και δεν ακολοýθησε τη πρακτικÞ και παντρεýτηκε λßγο μετÜ το γυμνÜσιο. Ο πατÝρας της ΑχμÜτοβα δεν Þθελε να δει στßχους τυπωμÝνους κÜτω απü το αξιοσÝβαστο üνομÜ του, οπüτε επÝλεξε να υιοθετÞσει το σαφþς ταταρικü επþνυμο της γιαγιÜς της "ΑχμÜτοβα" ως ψευδþνυμο.
Γνþρισε Ýναν νεαρü ποιητÞ, τον ΝικολÜι Γκουμßλεφ, παραμονÞ ΧριστουγÝννων 1903. Ο Gumilev την ενθÜρρυνε να γρÜψει και την ακολοýθησε Ýντονα, κÜνοντας πολλÝς προτÜσεις γÜμου ξεκινþντας απü το 1905. Σε ηλικßα 17 ετþν, στο ημερολüγιü του Σεßριος, δημοσßευσε το 1ο της ποßημα που θα μποροýσε να μεταφραστεß ως "Στο χÝρι του μπορεßτε να δεßτε πολλÜ λαμπερÜ δαχτυλßδια" (1907) υπογρÜφοντας "¢ννα Γ". Σýντομα Ýγινε γνωστÞ στους καλλιτεχνικοýς κýκλους της Αγßας Πετροýπολης, δßνοντας τακτικÜ δημüσιες αναγνþσεις. Εκεßνη τη χρονιÜ, Ýγραψε χωρßς ενθουσιασμü σε φßλο: "Με αγαπÜει εδþ και 3 Ýτη και πιστεýω üτι εßναι η μοßρα μου να εßμαι σýζυγüς του. Αν τον αγαπþ Þ üχι, δεν ξÝρω, αλλÜ μου φαßνεται üτι τον αγαπþ". Παντρεýτηκε τον Gumilev στο Κßεβο τον Απρßλη του 1910. Ωστüσο, κανÝνας απü την οικογÝνεια της δεν παρευρÝθηκε στο γÜμο. Το ζευγÜρι Ýκανε μÞνα του μÝλιτος στο Παρßσι κι εκεß γνþρισε και Ýγινε φßλη με τον Ιταλü καλλιτÝχνη Modigliani.
Στα τÝλη του 1910, συναντÞθηκε με ποιητÝς üπως ο Osip Mandelstam κι ο Sergey Gorodetsky για να σχηματßσουν τη Συντεχνßα Ποιητþν. Προþθησε την ιδÝα της τÝχνης ως το κλειδß για τη ποßηση κι üχι ως Ýμπνευση Þ μυστÞριο, παßρνοντας θÝματα του συγκεκριμÝνου κι üχι του πιο εφÞμερου κüσμου των Συμβολιστþν. Με τη πÜροδο του χρüνου, ανÝπτυξαν την επιρροÞ της αντι-συμβολιστικÞς σχολÞς Acmeist, ταυτüχρονα με την ανÜπτυξη του Imagism στην Ευρþπη και την ΑμερικÞ. Απü το 1ο Ýτος του γÜμου τους, ο Gumilev Üρχισε να ενοχλεßται απü τους περιορισμοýς του. ¸γραψε üτι εßχε χÜσει το πÜθος του για κεßνη και μÝχρι το τÝλος του ßδιου Ýτους Ýφυγε για 6 μÞνες ταξßδι στην ΑφρικÞ. Εßχε τη 1η γεýση της φÞμης της, Ýγινε γνωστÞ, üχι τüσο για την ομορφιÜ, αλλÜ για τον Ýντονο μαγνητισμü και τη γοητεßα της, προσελκýοντας τη γοητευμÝνη προσοχÞ πολλþν ανδρþν, συμπεριλαμβανομÝνων των μεγÜλων και των καλþν. ΕπÝστρεψε για να επισκεφθεß τον ΜοντιλιÜνι στο Παρßσι, üπου δημιοýργησε τουλÜχιστον 20 πßνακÝς της, συμπεριλαμβανομÝνων αρκετþν γυμνþν.
![](../uploads/akhmatova 1922.jpg)
1922
ΜετÜ ξεκßνησε σχÝση με τον διÜσημο ποιητÞ Acmeist Osip Mandelstam, του οποßου η σýζυγος, Nadezhda, δÞλωσε αργüτερα, στην αυτοβιογραφßα της üτι Þρθε να συγχωρÞσει την Akhmatova γι 'αυτü εγκαßρως. Ο γιος της ΑχμÜτοβα, Λεβ, γεννÞθηκε το 1912 και θα γινüταν διÜσημος νεο-ευρασιατιστÞς ιστορικüς. Το 1912, η Συντεχνßα των Ποιητþν δημοσßευσε το βιβλßο στßχων της ΑχμÜτοβα Evening (Vecher) - το 1ο απü τα 5 σε 9 Ýτη. Η μικρÞ Ýκδοση των 500 αντιτýπων εξαντλÞθηκε γρÞγορα κι Ýλαβε περßπου 12 θετικÝς ανακοινþσεις στον λογοτεχνικü τýπο. ¢σκησε ισχυρÞ επιλεκτικüτητα για τα κομμÜτια -συμπεριλαμβανομÝνων μüνο 35 απü τα 200 ποιÞματα που εßχε γρÜψει μÝχρι το τÝλος του 1911.(το Τραγοýδι της Τελευταßας ΣυνÜντησης, 29 ΣεπτÝμβρη 1911, Þτανε το 200ü ποßημÜ της). Το βιβλßο εξασφÜλισε τη φÞμη της ως νÝας κι εντυπωσιακÞς νεαρÞς συγγραφÝως, τα ποιÞματα Grey-eyed king, In the Forest, Over the Water, και I don't need my legs anymore making her famous -στο δÜσος, πÜνω απü το νερü και δεν χρειÜζομαι πια τα πüδια μου για να γßνει διÜσημη. Αργüτερα Ýγραψε: "ΑυτÜ τα αφελÞ ποιÞματα απü επιπüλαιο κορßτσι για κÜποιο λüγο ανατυπþθηκαν 13 φορÝς [...] Και βγÞκανε σε πολλÝς μεταφρÜσεις. Η ßδια η κοπÝλα (απü üσο θυμÜμαι) δεν προÝβλεψε μια τÝτοια μοßρα γι 'αυτοýς και συνÞθιζε να κρýβει τα τεýχη των περιοδικþν που δημοσιεýθηκαν 1η φορÜ κÜτω απü τα μαξιλÜρια του καναπÝ".
Η 2η συλλογÞ της, Το ΡοζÜριο (Þ ΧÜντρες ΤσÝτκι) εμφανßστηκε ΜÜρτη του 1914 και τη καθιÝρωσε σταθερÜ ως μßα απü τις πιο δημοφιλεßς και περιζÞτητες ποιÞτριες της εποχÞς. ΧιλιÜδες γυναßκες συνÝθεσαν ποιÞματα προς τιμÞν της, μιμοýμενες το ýφος της και προτρÝποντÜς τη να αναφωνÞσει: "¸μαθα στις γυναßκες μας πþς να μιλοýν, αλλÜ δεν ξÝρουν πþς να τις κÜνουν να σωπÜσουν". Οι αριστοκρατικοß τρüποι κι η καλλιτεχνικÞ της ακεραιüτητα της χÜρισαν τους τßτλους Βασßλισσα του ΝÝβα και ΨυχÞ της ΑσημÝνιας ΕποχÞς, üπως Ýγινε γνωστÞ η περßοδος στην ιστορßα της ρωσικÞς ποßησης. Στο Ποßημα χωρßς Þρωα, το μεγαλýτερο κι απü τα πιο γνωστÜ Ýργα της, γραμμÝνο πολλÝς 10ετßες μετÜ, θα το θυμüταν ως η ευλογημÝνη στιγμÞ της ζωÞς της.
Η ΑχμÜτοβα Ýγινε στενÞ φßλη με τον Μπüρις ΠÜστερνακ (που, αν και παντρεμÝνος, της Ýκανε πρüταση γÜμου πολλÜκις) κι Üρχισαν να κυκλοφοροýν φÞμες üτι εßχε σχÝση με τον σημαντικü λυρικü ποιητÞ ΑλεξÜντερ Μπλοκ. Τον Ιοýλιο του 1914, Ýγραψε: "Τρομακτικοß καιροß πλησιÜζουν / Σýντομα νÝοι τÜφοι θα καλýψουν τη γη". Την 1η Αυγοýστου, η Γερμανßα κÞρυξε τον πüλεμο στη Ρωσßα, σηματοδοτþντας την Ýναρξη της σκοτεινÞς καταιγßδας του παγκüσμιου πολÝμου, του εμφυλßου πολÝμου, της επανÜστασης και της ολοκληρωτικÞς καταστολÞς για τη Ρωσßα. Η ΑσημÝνια ΕποχÞ Ýφτασε στο τÝλος της.
![](../uploads/Akhmatova.jpg)
Η ΑχμÜτοβα εßχε σχÝση με τον καλλιτÝχνη και ποιητÞ Μπüρις ΑνρÝπ. ΠολλÜ απü τα ποιÞματÜ της της περιüδου εßναι γι' 'αυτüν κι αυτüς με τη σειρÜ του δημιοýργησε ψηφιδωτÜ που εμφανßζεται. ΕπÝλεξε ποιÞματα για τη 3η συλλογÞ της, Belaya Staya (Λευκü κοπÜδι), το 1917, Ýνα τüμο που ο ποιητÞς και κριτικüς Joseph Brodsky περιÝγραψε αργüτερα ως γραφÞ προσωπικοý λυρισμοý χρωματισμÝνου με τη νüτα ελεγχüμενου τρüμου. Αργüτερα μνημονεýτηκε απü τη περιγραφÞ της ως η Ýντονη μοýσα. Ο δοκιμιογρÜφος John Bayley περιγρÜφει τα γραπτÜ της εκεßνη την εποχÞ ως ζοφερÜ, φειδωλÜ και λακωνικÜ.
Τον ΦλρβÜρη του 1917, η επανÜσταση ξεκßνησε στη Πετροýπολη (τüτε ονομαζüταν Πετροýπολη). Στρατιþτες πυροβüλησαν εναντßον διαδηλωτþν που παρÝλασαν κι Üλλοι στασßασαν. Κοßταξαν σε παρελθüν που το μÝλλον σÜπιζ». Σε πüλη χωρßς ηλεκτρικü Þ αποχÝτευση, με λßγο νερü Þ τρüφιμα, αντιμετþπιζαν πεßνα κι αρρþστειες. Οι φßλοι της ΑχμÜτοβα πÝθαναν γýρω της κι Üλλοι Ýφυγαν μαζικÜ για ασφαλÝστερα καταφýγια στην Ευρþπη και την ΑμερικÞ, συμπεριλαμβανομÝνου του Anrep, που διÝφυγε στην Αγγλßα. Εßχε την επιλογÞ να φýγει, και το σκÝφτηκε για Ýνα διÜστημα, αλλÜ επÝλεξε να μεßνει κι Þτανε περÞφανη για την απüφασÞ της να παραμεßνει.
Εßσαι προδüτης
και για Ýνα καταπρÜσινο νησß,
Πρüδωσες, ναι,
πρüδωσες τη πατρßδα σου,
ΕγκατÝλειψες üλα τα τραγοýδια
και τις ιερÝς εικüνες μας,
Και το πεýκο
πÜνω απü μια Þσυχη λßμνη.
Μια φωνÞ Þρθε σε μÝνα.
Φþναξε παρηγορητικÜ.
¸λεγε: «ΕλÜτε εδþ,
αφÞστε τη κουφÞ
κι αμαρτωλÞ γη σας,
αφÞστε τη Ρωσßα για πÜντα,
θα πλýνω το αßμα απü τα χÝρια σας,
ξεριζþστε τη μαýρη ντροπÞ
απü την καρδιÜ σας,
[...] Þρεμα κι αδιÜφορα,
κÜλυψα τα αυτιÜ μου
με τα χÝρια μου,
Ýτσι þστε το θλιμμÝνο πνεýμα
μου να μη κηλιδωθεß
απü αυτÜ τα επαßσχυντα λüγια.
![](../uploads/Akhmatova 3.jpg)
Στο απüγειο της φÞμης της, το 1918, χþρισε τον σýζυγü της και την ßδια χρονιÜ, αν και πολλοß απü τους φßλους της το θεþρησαν λÜθος, παντρεýτηκε τον εξÝχοντα ασσυριολüγο και ποιητÞ Βλαντιμßρ ΣιλÝικο. Αργüτερα εßπε: "¸νιωσα τüσο βρþμικη. Νüμιζα üτι θα Þταν σαν κÜθαρση, σαν να πηγαßνεις σε μοναστÞρι, γνωρßζοντας üτι θα χÜσεις την ελευθερßα σου". Ξεκßνησε σχÝσεις με το θεατρικü σκηνοθÝτη Mikhail Zimmerman και τον συνθÝτη Arthur Lourié, που μελοποßησε πολλÜ απü τα ποιÞματÜ της.
Το 1921, ο πρþην σýζυγος της, Γκουμιλιüφ, διþχθηκε για τον υποτιθÝμενο ρüλο του σε μοναρχικÞ αντι-μπολσεβßκικη συνωμοσßα και τον Αýγουστο πυροβολÞθηκε μαζß με 61 Üλλους. Σýμφωνα με τον ιστορικü Rayfield, η δολοφονßα του Þταν μÝρος της κρατικÞς απÜντησης στην εξÝγερση της ΚροστÜνδης. Η ΤσεκÜ (μυστικÞ αστυνομßα) κατηγüρησε για την εξÝγερση τους διανοοýμενους της Πετροýπολης, ωθþντας τον ανþτερο αξιωματικü της ΓιÜκοβ ΑγκρÜνοφ να αποσπÜσει βßαια τα ονüματα των συνωμοτþν απü φυλακισμÝνο καθηγητÞ, εγγυþμενος αμνηστεßα απü την εκτÝλεση. Η εγγýησÞ του αποδεßχθηκε χωρßς νüημα. Καταδßκασε 16 απü τα κατονομαζüμενα Üτομα σε θÜνατο, συμπεριλαμβανομÝνου του Gumilev. Ο Μαξßμ Γκüρκυ κι Üλλοι Ýκαναν Ýκκληση για επιεßκεια, αλλÜ μÝχρι τη στιγμÞ που ο ΛÝνιν συμφþνησε σε αρκετÝς χÜρες, οι καταδικασθÝντες εßχαν εκτελεστεß. ΜÝσα σε λßγες μÝρες απü το θÜνατü του, η ΑχμÜτοβα Ýγραψε:
Τρüμος δÜχτυλα üλα τα πρÜγματα στο σκοτÜδι,
οδηγεß το φως του φεγγαριοý στο τσεκοýρι.
ΥπÜρχει Ýνα δυσοßωνο χτýπημα πßσω απü τον τοßχο:
¸να φÜντασμα, Ýνας κλÝφτης Þ Ýνας αρουραßος...
Οι εκτελÝσεις εßχαν ισχυρÞ επßδραση στη ρωσικÞ διανüηση, καταστρÝφοντας την ομÜδα ποßησης acmeist και στιγματßζοντας την Akhmatova και τον γιο της Lev. Η μεταγενÝστερη σýλληψη του στη διÜρκεια των εκκαθαρßσεων και του τρüμου της 10ετßας του 1930 βασßστηκε στο γεγονüς üτι Þτανε γιος του πατÝρα του. Απü νÝα μαρξιστικÞ προοπτικÞ, η ποßησÞ της θεωρÞθηκε üτι αντιπροσωπεýει ενδοσκοπικÞ αστικÞ αισθητικÞ, αντανακλþντας μüνο ασÞμαντες γυναικεßες ανησυχßες, που δεν συνÜδουν με αυτÝς τις νÝες επαναστατικÝς πολιτικÝς της εποχÞς. ΔÝχτηκε σφοδρÞ επßθεση απü το κρÜτος κι απü πρþην υποστηρικτÝς και φßλους και θεωρÞθηκε αναχρονισμüς. Στη διÜρκεια αυτοý που ονüμασε "Τα χορτοφαγικÜ χρüνια", το Ýργο της απαγορεýτηκε ανεπßσημα με απüφαση του κüμματος το 1925 και δυσκολεýτηκε να δημοσιεýσει, αν και δεν σταμÜτησε να γρÜφει. ¸κανε αναγνωρισμÝνες μεταφρÜσεις Ýργων των Βßκτωρος Ουγκþ, ΡαμπιντρανÜθ Ταγκüρ και ΤζÜκομο ΛεοπÜρντι και συνÝχισε το ακαδημαúκü Ýργο για τον Ποýσκιν και τον ΝτοστογιÝφσκι. ΕργÜστηκε ως κριτικüς και δοκιμιογρÜφος, αν και πολλοß κριτικοß κι αναγνþστες της ΕΣΣΔ και ξÝνων κατÝληξαν στο συμπÝρασμα üτι εßχε πεθÜνει.
Εßχε λßγο φαγητü και σχεδüν καθüλου χρÞματα. Στο γιο της απαγορεýτηκε η πρüσβαση στις σπουδÝς σε ακαδημαúκÜ ιδρýματα λüγω των υποτιθÝμενων αντικρατικþν δραστηριοτÞτων των γονιþν του. Η εθνικÞ καταστολÞ κι οι εκκαθαρßσεις αποδεκÜτισαν τον κýκλο φßλων, καλλιτεχνþν και διανοουμÝνων της Αγßας Πετροýπολης. Ο στενüς φßλος και συνÜδελφüς της ποιητÞς Mandelstam απελÜθηκε και στη συνÝχεια καταδικÜστηκε σε στρατüπεδο εργασßας Gulag, üπου θα πÝθαινε. Η ΑχμÜτοβα γλßτωσε οριακÜ τη σýλληψη, αν κι ο γιος της Λεβ φυλακßστηκε πολλÝς φορÝς απü το σταλινικü καθεστþς, κατηγοροýμενος για αντεπαναστατικÞ δραστηριüτητα. ΣυχνÜ περßμενε στην ουρÜ για þρες για να του παραδþσει πακÝτα τροφßμων και να παρακαλÝσει για λογαριασμü του. ΠεριγρÜφει üτι στÝκεται Ýξω απü μια πÝτρινη φυλακÞ:
![](../uploads/anna ahmatoba.jpg)
"Μια μÝρα κÜποιος απü το πλÞθος με αναγνþρισε. Πßσω μου στεκüταν μια γυναßκα, με χεßλη μπλε απü το κρýο, που φυσικÜ, δεν με εßχε ξανακοýσει να με φωνÜζουν με το üνομÜ μου. Τþρα ξεκßνησε απü τη λαßλαπα που Þταν κοινÞ σε üλους μας και με ρþτησε ψιθυριστÜ (üλοι ψιθýριζαν εκεß): "Μπορεßς να το περιγρÜψεις αυτü;".
Και εßπα: «Μπορþ».
Τüτε κÜτι σαν χαμüγελο πÝρασε φευγαλÝα πÜνω απü αυτü που κÜποτε Þταν το πρüσωπü της".
Η ΑχμÜτοβα Ýγραψε üτι μÝχρι το 1935, κÜθε φορÜ που πÞγαινε να δει κÜποιον στο σιδηροδρομικü σταθμü καθþς πÞγαιναν στην εξορßα, Ýβρισκε τον εαυτü της να χαιρετÜ φßλους σε κÜθε βÞμα, καθþς τüσες πολλÝς απü τις πνευματικÝς και πολιτιστικÝς προσωπικüτητες της Αγßας Πετροýπολης Ýφευγαν με το ßδιο τραßνο. Στους ποιητικοýς κýκλους της, ο Μαγιακüφσκι κι ο ΕσÝνιν αυτοκτüνησαν κι η Μαρßνα ΤσβετÜεβα θα ακολουθοýσε το 1941, μετÜ την επιστροφÞ τους απü την εξορßα.
ΔεκαεπτÜ μÞνες σε παρακαλþ
να γυρßσεις σπßτι.
ΠÝταξα τον εαυτü μου
στα πüδια του δÞμιου.
Ο τρüμος μου, ω γιε μου.
Και δεν μπορþ να καταλÜβω.
Τþρα üλα εßναι αιþνια σýγχυση.
Ποιος εßναι κτÞνος
και ποιος εßναι Üνθρωπος;
Πüσο καιρü μÝχρι την εκτÝλεση;
![](../uploads/Akhmatova 4.jpg)
Το 1939, ο ΣτÜλιν ενÝκρινε τη δημοσßευση ενüς τüμου ποßησης, Απü 6 βιβλßα. Ωστüσο, η συλλογÞ αποσýρθηκε και πολτοποιÞθηκε μετÜ απü λßγους μüνο μÞνες. Το 1993, αποκαλýφθηκε üτι οι αρχÝς εßχανε βÜλει κοριοýς στο διαμÝρισμÜ της και τη κρατοýσαν υπü συνεχÞ παρακολοýθηση, διατηρþντας λεπτομερÞ αρχεßα γι 'αυτÞν απü κεßνη τη στιγμÞ, συγκεντρþνοντας περßπου 900 σελßδες καταγγελιþν, αναφορþν τηλεφωνικþν υποκλοπþν, παραθÝσεων απü γραπτÜ, ομολογßες των οικεßων της. Αν κι επßσημα καταπνßγηκε, το Ýργο της συνÝχισε να κυκλοφορεß μυστικÜ. Η στενÞ φßλη της, χρονικογρÜφος Λυδßα Τσουκüφσκαγια περιÝγραψε πþς οι συγγραφεßς που εργÜζονταν για να κρατÞσουν ζωντανÜ τα ποιητικÜ μηνýματα χρησιμοποßησαν διÜφορες στρατηγικÝς. ¸νας μικρüς Ýμπιστος κýκλος, π.χ., θα απομνημüνευε ο Ýνας τα Ýργα του Üλλου και θα τα κυκλοφοροýσε μüνο προφορικÜ. ΛÝει πþς η ΑχμÜτοβα Ýγραφε το ποßημÜ της για Ýναν επισκÝπτη σε κομμÜτι χαρτß για να διαβαστεß στη στιγμÞ και στη συνÝχεια να καεß στη σüμπα της. Τα ποιÞματα διαδüθηκαν προσεκτικÜ με αυτüν τον τρüπο, αλλÜ εßναι πιθανü üτι πολλÜ που συντÜχθηκαν με αυτüν τον τρüπο χÜθηκαν. ¹ταν σαν τελετουργικü, Ýγραψε η Τσουκüφσκαγια. ΧÝρια, σπßρτα, τασÜκι. Μια τελετουργßα üμορφη και πικρÞ. Στη διÜρκεια του Β' Παγκ. Πολ., Ýγινε μÜρτυρας της πολιορκßας 900 ημερþν του ΛÝνινγκραντ (τþρα Αγßα Πετροýπολη).
Το 1940, ξεκßνησε το Ποßημα χωρßς Þρωα, ολοκληρþνοντας 1ο προσχÝδιο στη ΤασκÝνδη, αλλÜ δουλεýοντας πÜνω του για 20 Ýτη και θεωρþντας το ως το σημαντικüτερο Ýργο της ζωÞς της, αφιερþνοντÜς το στη μνÞμη του πρþτου ακροατηρßου του -των φßλων και συμπολιτþν που χÜθηκαν στο ΛÝνινγκραντ στη διÜρκεια της πολιορκßας. ΜεταφÝρθηκε στη Τσιστοπüλ την Üνοιξη του 1942 και στη συνÝχεια στη πιο πρÜσινη, ασφαλÝστερη ΤασκÝνδη στο ΟυζμπεκιστÜν, μαζß με Üλλους καλλιτÝχνες, üπως ο Σοστακüβιτς. Στη διÜρκεια της απουσßας της αρρþστησε σοβαρÜ απü τýφο (εßχε υποφÝρει απü σοβαρÞ βρογχßτιδα και φυματßωση ως νεαρÞ). ΕπιστρÝφοντας στο ΛÝνινγκραντ τον ΜÜη του 1944, γρÜφει για το πüσο ενοχλÞθηκε üταν βρÞκε τρομερü φÜντασμα που προσποιÞθηκε üτι Þταν η πüλη μου.
ΔιÜβαζε τακτικÜ σε στρατιþτες στα στρατιωτικÜ νοσοκομεßα και στη 1η γραμμÞ. Τα μεταγενÝστερα κομμÜτια της φαßνεται να εßναι η φωνÞ εκεßνων που εßχαν αγωνιστεß και των πολλþν που εßχε ξεπερÜσει. Απομακρýνθηκε απü τα ρομαντικÜ θÝματα προς πιο ποικßλο, σýνθετο και φιλοσοφικü Ýργο και μερικÜ απü τα πιο πατριωτικÜ ποιÞματÜ της βρÞκανε το δρüμο τους στα πρωτοσÝλιδα της ΠρÜβντα. Το 1946 η ΚεντρικÞ ΕπιτροπÞ του ΚΚΣΕ, ενεργþντας με εντολÞ του ΣτÜλιν, ξεκßνησε επßσημη εκστρατεßα ενÜντια στα αστικÜ, ατομικιστικÜ Ýργα της ΑχμÜτοβα και του σατιρικοý ΜιχαÞλ ΖοστσÝνκο. ΚαταδικÜστηκε για την επßσκεψη του φιλελεýθερου, δυτικοý, Εβραßου φιλοσüφου ΗσαÀα Μπερλßν το 1945 κι ο ΖντÜνοφ τη χαρακτÞρισε δημüσια μισÞ-μισÞ καλüγρια, το Ýργο της ποßηση μιας υπερβολικÞς κυρßας της ανþτερης τÜξης, το Ýργο της προúüν ερωτισμοý, μυστικισμοý και πολιτικÞς αδιαφορßας. Απαγüρευσε τη δημοσßευση ποιημÜτων της στα περιοδικÜ Zvezda και Leningrad, κατηγορþντας την üτι δηλητηρßασε το μυαλü της σοβιετικÞς νεολαßας. Η παρακολοýθησÞ της αυξÞθηκε κι εκδιþχθηκε απü την ¸νωση Σοβιετικþν ΣυγγραφÝων.
Ο Μπερλßν περιÝγραψε την επßσκεψÞ του στο διαμÝρισμÜ της: "¹ταν ελÜχιστα επιπλωμÝνο -σχεδüν τα πÜντα σε αυτü εßχανε, συγκεντρωθεß, αφαιρεθεß -λεηλατηθεß Þ πωληθεß- στη διÜρκεια της πολιορκßας... Μια αρχοντικÞ, γκριζομÜλλη κυρßα, λευκü σÜλι τυλιγμÝνο στους þμους της, σηκþθηκε αργÜ για να μας χαιρετÞσει. Η ¢ννα ΑχμÜτοβα Þταν εξαιρετικÜ αξιοπρεπÞς, με αβßαστες χειρονομßες, ευγενÝς κεφÜλι, üμορφα, κÜπως σοβαρÜ χαρακτηριστικÜ και Ýκφραση τερÜστιας θλßψης".
Ο γιος της ΑχμÜτοβα, Λεβ, συνελÞφθη ξανÜ τÝλη του 1949 και καταδικÜστηκε σε 10 Ýτη σε στρατüπεδο αιχμαλþτων της Σιβηρßας. ΠÝρασε μεγÜλο μÝρος των επüμενων ετþν προσπαθþντας να εξασφαλßσει την απελευθÝρωσÞ του. Για το σκοπü αυτü και για 1η φορÜ, δημοσßευσε απροκÜλυπτα προπαγανδιστικÞ ποßηση, In Praise of Peace, στο περιοδικü Ogoniok, υποστηρßζοντας ανοιχτÜ τον ΣτÜλιν και το καθεστþς του. Ο Λεβ παρÝμεινε στα στρατüπεδα μÝχρι το 1956, πολý μετÜ το θÜνατο του ΣτÜλιν, η τελικÞ απελευθÝρωσÞ του ενδεχομÝνως βοηθÞθηκε απü τις συντονισμÝνες προσπÜθειες της μητÝρας. Η Bayley προτεßνει üτι η περßοδος του φιλοσταλινικοý Ýργου της μπορεß επßσης να Ýσωσε τη ζωÞ της. Αξßζει να σημειωθεß üτι η ΑχμÜτοβα δεν αναγνþρισε ποτÝ αυτÜ τα κομμÜτια στο επßσημο σþμα της. Το ανÜστημÜ της μεταξý των σοβιετικþν ποιητþν παραχωρÞθηκε σιγÜ-σιγÜ απü τους αξιωματοýχους του κüμματος, τ' üνομÜ της δεν αναφÝρεται πλÝον μüνο σε καυστικÜ πλαßσια κι Ýγινε ξανÜ δεκτÞ στην ¸νωση ΣυγγραφÝων το 1951, πλÞρως αναγνωρισμÝνη ξανÜ μετÜ το θÜνατο του ΣτÜλιν το 1953. Με τον Τýπο να εξακολουθεß να ελÝγχεται και να λογοκρßνεται σε μεγÜλο βαθμü υπü τον ΝικÞτα Χρουστσüφ, μετÜφρασÞ της επαινÝθηκε σε δημüσια επιθεþρηση το 1955 και τα δικÜ της ποιÞματα Üρχισαν να επανεμφανßζονται το 1956. Την ßδια χρονιÜ ο Λεβ απελευθερþθηκε απü τα στρατüπεδα, πικραμÝνος, πιστεýοντας üτι η μητÝρα του νοιαζüταν πιüτερο για τη ποßησÞ της παρÜ γι' αυτüν κι üτι δεν εßχε εργαστεß σκληρÜ για την απελευθÝρωσÞ του. Το καθεστþς της ΑχμÜτοβα επιβεβαιþθηκε απü το 1958, με τη δημοσßευση του Stikhotvoreniya (ΠοιÞματα) και στη συνÝχεια του Stikhotvoreniya 1909-1960 (ΠοιÞματα: 1909-1960) το 1961. Το Beg vremeni (Το πÝταγμα του χρüνου), συλλογÞ Ýργων 1909-1965, που δημοσιεýθηκε το 1965, Þταν ο πληρÝστερος τüμος των Ýργων της στη διÜρκεια της ζωÞς της, αν και το μακρý καταδικαστικü ποßημα Requiem, που καταδßκαζε τις σταλινικÝς εκκαθαρßσεις, Þταν εμφανþς απüν. Ο Isaiah Berlin προÝβλεψε τüτε üτι δεν θα μποροýσε ποτÝ να δημοσιευθεß στη ΣοβιετικÞ ¸νωση.
Στα τελευταßα χρüνια της ζωÞς της, συνÝχισε να ζει με την οικογÝνεια Ποýνιν στο ΛÝνινγκραντ, εξακολουθþντας να μεταφρÜζει, να ερευνÜ τον Ποýσκιν και να γρÜφει τη δικÞ της ποßηση. Αν κι εξακολουθοýσε να λογοκρßνεται, ανησυχοýσε για την ανακατασκευÞ Ýργων που εßχαν καταστραφεß Þ κατασταλεß στη διÜρκεια των εκκαθαρßσεων Þ που αποτελοýσαν απειλÞ για τη ζωÞ του γιου της στα στρατüπεδα, üπως το χαμÝνο ημι-αυτοβιογραφικü Ýργο Enûma Elish. ΕργÜστηκε στα επßσημα απομνημονεýματÜ της, σχεδßασε μυθιστορÞματα κι εργÜστηκε στο επικü της ποßημα χωρßς Þρωα, 20 χρüνια στη συγγραφÞ.
![](../uploads/Akhmatova stamps.jpg)
Η ΑχμÜτοβα τιμÞθηκε ευρÝως στην ΕΣΣΔ και τη Δýση. Το 1962, την επισκÝφθηκε ο Robert Frost. Ο Berlin προσπÜθησε να την επισκεφθεß ξανÜ, αλλÜ κεßνη τον αρνÞθηκε, ανησυχþντας üτι ο γιος της θα μποροýσε να συλληφθεß ξανÜ λüγω οικογενειακÞς σχÝσης με τον ιδεολογικÜ ýποπτο δυτικü φιλüσοφο. ΕνÝπνευσε και συμβοýλεψε μεγÜλο κýκλο βασικþν νÝων σοβιετικþν συγγραφÝων. Η ντÜτσα της στο Komarovo γÝμιζε απü ποιητÝς üπως ο Yevgeny Rein κι ο Joseph Brodsky, που τους καθοδηγοýσε. Ο Μπρüντσκι, που συνελÞφθη το 1963 και φυλακßστηκε για κοινωνικü παρασιτισμü, θα κÝρδιζε το Βραβεßο Νüμπελ Λογοτεχνßας (1987) και θα γινüταν βραβευμÝνος ποιητÞς (1991) ως εξüριστος στις ΗΠΑ.
Ως απü τις τελευταßες εναπομεßνασες μεγÜλες ποιÞτριες της ΑσημÝνιας ΕποχÞς, αναγνωρßστηκε πρüσφατα απü τις σοβιετικÝς αρχÝς ως καλÞ και πιστÞ εκπρüσωπος της χþρας τους και της επιτρÜπηκε να ταξιδÝψει. Ταυτüχρονα, λüγω Ýργων üπως το Requiem, χαιρετßστηκε στο εσωτερικü και στο εξωτερικü ως ανεπßσημος ηγÝτης του κινÞματος αντιφρονοýντων και ενßσχυσε αυτÞ την εικüνα η ßδια. Γινüταν εκπρüσωπος τüσο της ΣοβιετικÞς ¸νωσης üσο και της τσαρικÞς Ρωσßας, πιο δημοφιλÞς στη 10ετßα του 1960 απü ü,τι Þτανε ποτÝ πριν απ' την επανÜσταση, αυτÞ η φÞμη συνÝχισε να αυξÜνεται μüνο μετÜ το θÜνατü της. Για τα 75α γενÝθλιÜ της το 1964, δημοσιεýθηκαν νÝες συλλογÝς στßχων της.
Μπüρεσε να συναντÞσει μερικοýς απü τους προεπαναστατικοýς γνωστοýς της το 1965, üταν της επετρÜπη να ταξιδÝψει στη Σικελßα και την Αγγλßα, προκειμÝνου να λÜβει το βραβεßο της Ταορμßνα και τιμητικü διδακτορικü δßπλωμα απü το ΠανεπιστÞμιο Οξφüρδης, συνοδευüμενη απü τη δια βßου φßλη και γραμματÝα της Λυδßα Τσουκüφσκαγια. Το ΡÝκβιεμ της στα ρωσικÜ εμφανßστηκε τελικÜ σε μορφÞ βιβλßου στο Μüναχο το 1963, το σýνολο του Ýργου δεν δημοσιεýθηκε στην ΕΣΣΔ μÝχρι το 1987. Το μακρý ποßημÜ της The Way of All the Earth or Woman of Kitezh (Kitezhanka) δημοσιεýθηκε σε πλÞρη μορφÞ το 1965.
ΝοÝμβρη του 1965, λßγο μετÜ την επßσκεψÞ της στην Οξφüρδη, υπÝστη καρδιακÞ προσβολÞ και νοσηλεýτηκε. ΜεταφÝρθηκε σε σανατüριο στη Μüσχα Üνοιξη του 1966 και πÝθανε απü καρδιακÞ ανεπÜρκεια στις 5 ΜÜρτη, στα 76 της. ΧιλιÜδες παρακολοýθησαν τις 2 τελετÝς μνÞμης, που πραγματοποιÞθηκαν στη Μüσχα και στο ΛÝνινγκραντ. Αφοý εκτÝθηκε σε ανοιχτü φÝρετρο, ενταφιÜστηκε στο νεκροταφεßο Komarovo στην Αγßα Πετροýπολη.
Ο Isaiah Berlin περιÝγραψε τον αντßκτυπο της ζωÞς της, üπως τον εßδε ο ßδιος:
"Η ευρεßα λατρεßα της μνÞμης της στη ΣοβιετικÞ ¸νωση σÞμερα, τüσο ως καλλιτÝχνης üσο κι ως Üνθρωπος που δεν παραδßδεται, δεν Ýχει, απ' üσο γνωρßζω, üμοιü της. Ο θρýλος της ζωÞς της κι η ανυποχþρητη παθητικÞ αντßσταση σ' αυτü που θεωροýσε ανÜξιο της χþρας της και του εαυτοý της, τη μεταμüρφωσαν σε φιγοýρα [...] üχι μüνο στη ρωσικÞ λογοτεχνßα, αλλÜ και στη ρωσικÞ ιστορßα του 20οý αι".
Η ΑχμÜτοβα διÜβαζε Ποýσκιν και θαýμαζε τον ΑλεξÜντρ Μπλοκ που Þταν 9 χρüνια μεγαλýτερüς της: ο Μπλοκ εßχε ζÞσει, ακüμα και πριν απü τον Α' Παγκ. Πüλ., μποÝμικη ζωÞ κι Ýναν πολý μεγÜλο Ýρωτα που απαθανÜτισε στα ποιÞματÜ του. Αργüτερα, η ΑχμÜτοβα Ýγραφε για τον Μπλοκ:
Εßναι καιρüς
να πÜμε στις ακακßες
και τα μοντÜρια,
στο μεγÜλο φθινüπωρο της Μüσχας
Εκεß üλα λÜμπουν,
üλα εßναι πÜχνη
κι ο ουρανüς
ανεβαßνει ψηλÜ
κι ο αυτοκινητüδρομος ΡογκατσÝφ
θυμÜται τον νεαρü Μπλοκ
που σφυρÜει σα ληστÞς...
ΠÝρασε üλη της τη ζωÞ στο ΛÝνινγκραντ, ανÜμεσα στο φως και τη σκιÜ, επιμÝνοντας στον λυρισμü, το λακωνικü και αντιηρωúκü της ýφος, κρατþντας Ýνα εßδος ποιητικοý ημερολογßου (αν κι üχι εξομολογητικοý χαρακτÞρα) κι Ýνα εßδος αξιοπρÝπειας. ¹τανε ποιÞτρια που Ýγραφε για τον Ýρωτα, για τη ρωσικÞ ýπαιθρο, για τα συγκεκριμÝνα πρÜγματα: η ποßησÞ της Þταν απολιτικÞ, ποßηση μιας μικρÞς, χαροýμενης αμαρτωλÞς που ανÞκε σε μια εποχÞ λαμπρüτητας και παρακμÞς του παλιοý καθεστþτος, στην εποχÞ των ζωγραφικþν αναζητÞσεων του Λαριüνοφ και του Καντßνσκι. ¸γινε αυτüπτης μÜρτυς κοινωνßας που Üλλαζε μÝσα σε τýρβη, κοινωνßας üπου, üπως γρÜφει η ßδια, η καλοσýνη εßναι Üχρηστο δþρο: Ýζησε τον πüλεμο ανÜμεσα στον Κüκκινο Στρατü και τους Λευκοφρουροýς, την εξüντωση της παλιÜς ηγεσßας των μπολσεβßκων, τη μαζικÞ κολεκτιβοποßηση, τη κοýρσα των 5χρονων πλÜνων, τις μεγÜλες εκκαθαρßσεις, τον Β' Παγκ. Πüλ.. Κι επÝζησε σαν να εßχε κÜνει συμβüλαιο με το διÜβολο, ενþ ο ΑλεξÜντρ Μπλοκ, ο ΣεργκÝι ΓιεσÝνιν κι ο Μαγιακüβσκι Ýφυγαν νÝοι -οι τραγικοß ποιητÝς μια ανελÝητης εποχÞς.
![](../uploads/Akhmatova 5.jpg)
Ο σταλινισμüς εξüντωσε και τον ¼σιπ ΜÜντελσταμ, τον ποιητÞ της Τρßστια, που πÝθανε στην ΑνατολικÞ Σιβηρßα μετÜ απü 5 Ýτη εξορßα. Η ποßησÞ της καταγρÜφει με Ýμμεσο, αλλÜ καυστικü τρüπο την ανοησßα και τη βαρβαρüτητα της εξουσßας, το κυνηγητü κατÜ των φορμαλιστþν κι ατομικιστþν συγγραφÝων, την υποκρισßα των ιθυνüντων, που, üπως θα πει το 1986 ο ΓιεβγκÝνι ΓιεφτουσÝνκο, επιζητοýσαν διθυρÜμβους και λιβανßσματα.
Η ΑχμÜτοβα επÝζησε μÝσω ενüς εßδους αλαζονεßας που μποροýσε να θεωρηθεß δογματικÞ: ορισμÝνες λεπτομÝρειες απü τη ζωÞ της δεßχνουν μεγαλοστομßα, Ýνα εßδος τρÝλας του μεγαλεßου, εκεßνο το μεßγμα ρομαντισμοý και ξιπασιÜς που αποτελεß το υλικü των Ρþσων ηρþων. ¹ταν μια αυστηρÞ μορφÞ, ανυποχþρητη, Ýτοιμη για üλα, μια γυναßκα που, üπως λÝει η ΝαντζÝντα ΜÜντελσταμ, «μποροýσε να τα διακινδυνεýσει üλα για τα πιστεýω της», μια γυναßκα με γαμψÞ, υπερÞφανη μýτη. Κι απü ü,τι φαßνεται, ακολοýθησε αυτü που Ýλεγε ο Τολστüι, τον οποßο θαýμαζε: "Μη κρýβεις τßποτα. Το να μην ψεýδεσαι εßναι λßγο. ΠρÝπει να αποφεýγεις εκεßνο το ψεýδος που προÝρχεται απü την αποσιþπηση του κακοý". ΜετÜ τον θÜνατο του ΣτÜλιν το 1953, η ΑχμÜτοβα αποκαταστÜθηκε, κατÜ τη συνÞθεια της χρουστσοφικÞς περιüδου, μαζß με Üλλους συγγραφεßς που εßχαν περιθωριοποιηθεß Þ εξοριστεß στη διÜρκεια του σταλινισμοý.
η φÞμη Ýφτασε
κολυμπþντας σαν κýκνος
μες στη χρυσÞ ομßχλη
και συ, αγÜπη μου,
Þσουν για μÝνα πÜντα
η απüγνωση.
ΘÝλετε αμÝσως τα ποιÞματÜ μου
¼μως θα ζÞσετε και χωρßς αυτÜ.
Δεν Ýμεινε οýτε Ýνα γραμμÜριο στο αßμα
που να μη το ροýφηξε η πßκρα τους...
Το 1988, για να γιορτÜσει τα 100α γενÝθλια της ΑχμÜτοβα, το ΠανεπιστÞμιο ΧÜρβαρντ διοργÜνωσε διεθνÝς συνÝδριο για τη ζωÞ και το Ýργο της. ΣÞμερα το Ýργο της μπορεß να διερευνηθεß στο Λογοτεχνικü & Αναμνηστικü Μουσεßο ¢ννας ΑχμÜτοβα στην Αγßα Πετροýπολη. Προþθησε τη χρÞση της τÝχνης και της αυστηρÞς ποιητικÞς φüρμας Ýναντι του μυστικισμοý Þ των πνευματικþν οδþν προς τη σýνθεση, ευνοþντας το συγκεκριμÝνο Ýναντι του εφÞμερου. Διαμüρφωσε τις αρχÝς της γραφÞς με σαφÞνεια, απλüτητα και πειθαρχημÝνη μορφÞ. Τα πρþιμα ποιÞματÜ της συνÞθως απεικονßζουν Ýναν Üνδρα και μια γυναßκα που εμπλÝκονται στη πιο οδυνηρÞ, διφοροýμενη στιγμÞ της σχÝσης τους, που μιμÞθηκαν πολý και μετÜ παρωδÞθηκαν απü τον Ναμπüκοφ και Üλλους. Η κριτικüς Roberta Reeder σημειþνει üτι τα 1α ποιÞματα προσÝλκυαν πÜντα μεγÜλο αριθμü θαυμαστþν: "Γιατß η ΑχμÜτοβα Þταν σε θÝση να συλλÜβει και να μεταφÝρει το ευρý φÜσμα των εξελισσüμενων συναισθημÜτων που βιþνονται σ' ερωτικÞ σχÝση, απü τη 1η συγκßνηση της συνÜντησης, σε βαθýτερη αγÜπη που παλεýει με το μßσος και τελικÜ στο βßαιο καταστροφικü πÜθος Þ τη πλÞρη αδιαφορßα. ΑλλÜ [...] η ποßησÞ της σηματοδοτεß ριζικÞ ρÞξη με το πολυμαθÝς, περßτεχνο ýφος και τη μυστικιστικÞ αναπαρÜσταση της αγÜπης που 'ναι τüσο χαρακτηριστικÞ για ποιητÝς üπως ο Alexander Blok κι ο Andrey Bely. Οι στßχοι της αποτελοýνται απü σýντομα αποσπÜσματα απλοý λüγου που δεν σχηματßζουνε λογικü συνεκτικü μοτßβο. Αντ' αυτοý, αντικατοπτρßζουνε τον τρüπο που πραγματικÜ σκεφτüμαστε, οι δεσμοß μεταξý των εικüνων εßναι συναισθηματικοß κι απλÜ καθημερινÜ αντικεßμενα φορτßζονται με ψυχολογικοýς συσχετισμοýς. ¼πως ο Ποýσκιν, που Þταν το πρüτυπü της με πολλοýς τρüπους, η ΑχμÜτοβα εßχε τη πρüθεση να μεταφÝρει κüσμους νοÞματος μÝσω ακριβþν λεπτομερειþν".
Η ΑχμÜτοβα συχνÜ παραπονιüταν üτι οι κριτικοß τη περιÝβαλλαν» στην αντßληψÞ τους για το Ýργο της στα 1α Ýτη του ρομαντικοý πÜθους, παρÜ τις σημαντικÝς αλλαγÝς θÝματος στα τελευταßα χρüνια του Τρüμου. Αυτü οφειλüταν κυρßως στη μυστικÞ φýση του Ýργου της μετÜ το κοινü και στη κριτικÞ διÜχυση των 1ων τüμων της. Οι κßνδυνοι στη διÜρκεια των εκκαθαρßσεων Þτανε πολý μεγÜλοι. Πολλοß απü τους στενοýς φßλους και την οικογÝνειÜ της εξορßστηκαν, φυλακßστηκαν Þ εκτελÝστηκαν. Ο γιος της Þταν υπü συνεχÞ απειλÞ σýλληψης και συχνÜ υπü στενÞ παρακολοýθηση. ΜετÜ τη καλλιτεχνικÞ καταστολÞ και τη δημüσια καταδßκη απü το κρÜτος στη 10ετßα του 1920, πολλοß μÝσα στους λογοτεχνικοýς και δημüσιους κýκλους, στο εσωτερικü και στο εξωτερικü, νüμιζαν üτι εßχε πεθÜνει. Το αναγνωστικü της κοινü γενικÜ δεν γνþριζε το μεταγενÝστερο Ýργο της, το πÜθος του ΡÝκβιεμ Þ του ΠοιÞματος χωρßς ¹ρωα και τ' Üλλα καυστικÜ Ýργα της,που μοιρÜζονταν μüνο με λßγους Ýμπιστους Þ κυκλοφοροýσαν μυστικÜ απü στüμα σε στüμα (samizdat).
Μεταξý 1935 και 1940 συνÝθεσε, δοýλεψε και ξαναδοýλεψε το μακρý ποßημα ΡÝκβιεμ στα κρυφÜ, Ýνα λυρικü κýκλο θρÞνου και μαρτυρßας, που απεικονßζει τα δεινÜ των απλþν ανθρþπων κÜτω απü τη σοβιετικÞ τρομοκρατßα. Το κουβαλοýσε μαζß της καθþς εργαζüταν και ζοýσε σε κωμοπüλεις και πüλεις σε üλη τη ΣοβιετικÞ ¸νωση. ¹ταν εμφανþς αποýσα απü τα συλλεχθÝντα Ýργα της, δεδομÝνης της ρητÞς καταδßκης των εκκαθαρßσεων. Το Ýργο στα ρωσικÜ εμφανßστηκε τελικÜ σε μορφÞ βιβλßου στο Μüναχο το 1963, ολüκληρο το Ýργο δεν δημοσιεýθηκε στην ΕΣΣΔ μÝχρι το 1987. Αποτελεßται απü 10 αριθμημÝνα ποιÞματα που εξετÜζουνε σειρÜ συναισθηματικþν καταστÜσεων, εξερευνþντας τον πüνο, την απελπισßα, την αφοσßωση, παρÜ σαφÞ αφÞγηση. ΒιβλικÜ θÝματα, üπως η σταýρωση του Χριστοý κι η ερÞμωση της Μαρßας, της ΜητÝρας του και της Μαρßας της ΜαγδαληνÞς, αντικατοπτρßζουν τη ρÞξη της Ρωσßας, ιδιαßτερα τη μαρτυρßα του πüνου των γυναικþν στη 10ετßα του 1930. Αντιπροσþπευε, σε κÜποιο βαθμü, μια απüρριψη του δικοý της προηγοýμενου ρομαντικοý Ýργου καθþς ανÝλαβε τον δημüσιο ρüλο ως χρονικογρÜφος του Τρüμου. Αυτüς εßναι Ýνας ρüλος που κατÝχει μÝχρι σÞμερα.
![](../uploads/Akhmatova 2.jpg)
Τα δοκßμιÜ της για τον Ποýσκιν και το ποßημα χωρßς Þρωα, το μεγαλýτερο Ýργο της, δημοσιεýθηκαν μüνο μετÜ το θÜνατü της. Αυτü το μακρý ποßημα, που γρÜφτηκε μεταξý 1940 και 1965, θεωρεßται συχνÜ κριτικÜ ως το καλýτερο Ýργο της και επßσης Ýνα απü τα καλýτερα ποιÞματα του εικοστοý αιþνα. [50] Δßνει μια βαθιÜ και λεπτομερÞ ανÜλυση της εποχÞς της και της προσÝγγισÞς της σε αυτÞν, συμπεριλαμβανομÝνης της σημαντικÞς συνÜντησÞς της με τον Isaiah Berlin (1909-97) το 1945. Το ταλÝντο της στη σýνθεση και τη μετÜφραση αποδεικνýεται απü τις εξαιρετικÝς μεταφρÜσεις των Ýργων ποιητþν που γρÜφουν στα γαλλικÜ, αγγλικÜ, ιταλικÜ, αρμενικÜ και κορεατικÜ. Η Αμερικανßδα συνθÝτρια Ivana Marburger Themmen μελοποßησε τη ποßησÞ της.
ΜεταφρÜσεις μερικþν απü τα ποιÞματÜ της απü τη Babette Deutsch και τη Lyn Coffin Ýχουν μελοποιηθεß στο Üλμπουμ The Trackless Woods του 2015 απü την Iris DeMent.
Η ¢ννα ΑχμÜτοβα εßναι ο κýριος χαρακτÞρας του αυστραλιανοý Ýργου The Woman in the Window της Alma De Groen, που Ýκανε πρεμιÝρα στο Fairfax Studio Μελβοýρνης το 1998, στο Σßδνεú.
Η ΟλλανδÞ συνθÝτρια Marjo Tal μελοποßησε τη ποßησÞ της.
Οι Ουκρανοß συνθÝτες Inna Abramovna Zhvanetskaia και Yudif Grigorevna Rozhavskaya μελοποßησαν αρκετÜ απü τα ποιÞματÜ της.
¼ταν η ΑχμÜτοβα βρισκüτανε στο αποκορýφωμα της δημοτικüτητÜς της, για να τιμÞσει τα 35α γενÝθλιÜ της (1924), κατασκευÜστηκε μαζικÜ Ýνα πορσελÜνινο ειδþλιο που της Ýμοιαζε με γκρι φüρεμα με μοτßβο λουλουδιþν καλυμμÝνο με κüκκινο σÜλι. Στη διÜρκεια των επüμενων ετþν, το ειδþλιο αναπαρÜχθηκε πολλÝς φορÝς σε διαφορετικÝς περιστÜσεις: μßα φορÜ το 1954, στα 65α γενÝθλιÜ της, καθþς αναγνωρßστηκε πλÞρως κι επαινÝθηκε ξανÜ μετÜ το θÜνατο του ΣτÜλιν και ξανÜ το 1965 ως φüρος τιμÞς στη βραχεßα λßστα της για το βραβεßο Νüμπελ το 1965 και για τα 75α γενÝθλιÜ της 1 Ýτος μετÜ. ΑυτÞ Þταν η τελευταßα φορÜ που το πορσελÜνινο ειδþλιο παρÞχθη στη διÜρκεια της ζωÞς της. Το ειδþλιο Þτανε τüσο δημοφιλÝς που αναπαρÜχθηκε μετÜ το θÜνατü της, στα 85α γενÝθλιÜ της το 1974 και ξανÜ για τα 100α γενÝθλιÜ της το 1988, καθιστþντας το Ýνα απü τα πιο δημοφιλÞ και ευρÝως διαθÝσιμα ειδþλια πορσελÜνης στην ΕΣΣΔ. ΜετÜ τη κατÜρρευση της ΣοβιετικÞς ¸νωσης το 1993, υπÞρξε τερÜστια αýξηση της δημοτικüτητÜς της και το πορσελÜνινο ειδþλιü της παρÞχθη μαζικÜ Üλλη μια φορÜ, αυτÞ σε Ýνα απλü γκρι φüρεμα με κßτρινο σÜλι. Η φιγοýρα της βρßσκεται τþρα σχεδüν σε κÜθε μετασοβιετικü σπßτι.
Η Akhmatova εμφανßζεται σε περßοπτη θÝση στο Ýργο της Hélène Cixous Black Sail White Sail".
ΠΟΙΗΤΙΚ¢ ΡΗΤΑ:
Ω αφÞστε το üργανο, με πολλÝς φωνÝς,
να τραγουδÞσει θαρραλÝα,
Ω αφÞστε το να βρυχηθεß
σαν την πρþτη καταιγßδα της Üνοιξης!
Τα μισüκλειστα μÜτια μου
πÜνω απü τον þμο
της νεαρÞς νýφης σου
θα συναντÞσουν τα μÜτια σου
μüνο μßα φορÜ και μετÜ üχι περισσüτερο.
Προχωρþ για να αναζητÞσω -
Να αναζητÞσω και να διεκδικÞσω
τον υπÝροχο μαγικü κÞπο
üπου τα χüρτα αναστενÜζουν απαλÜ
και οι Μοýσες μιλοýν.
Νüμιζες üτι Þμουν αυτüς ο τýπος:
¼τι θα μποροýσες να με ξεχÜσεις,
Και üτι θα παρακαλοýσα και θα Ýκλαιγα
Και θα Ýπεφτα κÜτω απü τις οπλÝς μιας φορÜδας του κüλπου...
Γαμþτο! Δεν θα δþσω στη καταραμÝνη ψυχÞ
σου δÜκρυα εξ υποκαταστÜσεως Þ οýτε μια ματιÜ.
Και σου ορκßζομαι στον κÞπο των αγγÝλων,
ορκßζομαι στη θαυματουργÞ εικüνα,
και στη φωτιÜ και τον καπνü των νυχτþν μας:
δεν θα επιστρÝψω ποτÝ σε σÝνα.
Δεν ξÝρω αν εßσαι ζωντανüς Þ νεκρüς.
Μπορεßς να αναζητηθεßς στη γη,
¹ μüνο üταν τα ηλιοβασιλÝματα ξεθωριÜζουν
Να θρηνεßς γαλÞνια στη σκÝψη μου;
Κανεßς δεν Þταν πιο αγαπητüς, κανεßς δεν Με βασÜνισε
περισσüτερο, οýτε
καν αυτüς που με πρüδωσε για να βασανßσω,
οýτε καν αυτüς που με χÜιδεψε και με ξÝχασε.
Γιατß αυτüς ο αιþνας εßναι χειρüτερος απü τους Üλλους;
ºσως, επειδÞ, μÝσα στη θλßψη και τον συναγερμü,
Üγγιξε μüνο το πιο μαýρο απü τα Ýλκη,
αλλÜ δεν μποροýσε να το θεραπεýσει στο χρονικü διÜστημα του.
¼λα Ýχουν λεηλατηθεß, προδοθεß, πουληθεß.
Το φτερü του Μαýρου ΘανÜτου Ýλαμψε μπροστÜ.
Θα ακοýσετε βροντÝς και θα με θυμηθεßτε,
Και σκεφτεßτε: Þθελε καταιγßδες. Το χεßλος
του ουρανοý θα εßναι το χρþμα του σκληροý πορφυροý
, Και η καρδιÜ σου, üπως Þταν τüτε, θα φλÝγεται.
Θα υπÜρξει βροντÞ τüτε. ΘυμÞσου με.
Πεßτε «ΖÞτησε καταιγßδες». Ολüκληρος
ο κüσμος θα πÜρει το χρþμα της πορφυρÞς πÝτρας
και η καρδιÜ σας, üπως τüτε, θα μετατραπεß σε φωτιÜ.
Εκεßνη τη μÝρα στη Μüσχα, üλα θα γßνουν πραγματικüτητα,
üταν, για τελευταßα φορÜ, πÜρω την ÜδειÜ μου,
Και σπεýδω στα ýψη που λαχταροýσα,
ΑφÞνοντας τη σκιÜ μου ακüμα να εßναι μαζß σας.
Εκεßνη την ημÝρα, στη Μüσχα, μια αληθινÞ προφητεßα,
üταν για τελευταßα φορÜ λÝω αντßο,
ανεβαßνοντας στους ουρανοýς που λαχταροýσα να δω,
αφÞνοντας τη σκιÜ μου εδþ στον ουρανü.
¸να πολýχρωμο πλÞθος Ýτρεχε τριγýρω,
και ξαφνικÜ üλα Üλλαξαν εντελþς.
Δεν Þταν η συνηθισμÝνη ρακÝτα της πüλης.
¹ρθε απü μια παρÜξενη χþρα.
Η φυσικÞ βροντÞ προαναγγÝλλει την υγρασßα του γλυκοý νεροý,
τα ψηλÜ σýννεφα
για να σβÞσουν τη δßψα των αγρþν που Ýχουν ξεραθεß και ξεραθεß,
Ýνας αγγελιοφüρος ευλογημÝνης βροχÞς,
αλλÜ αυτü Þταν τüσο ξηρü üσο πρÝπει να εßναι η κüλαση.
Η αλλüκοτη αντßληψÞ μου αρνÞθηκε
να το πιστÝψει, λüγω της τρελÞς
ξαφνικüτητας με την οποßα ακουγüταν, πρÞζονταν και χτυποýσε,
και πüσο τυχαßα Þρθε
να δολοφονÞσει το παιδß μου.
Δþσε μου πικρÜ χρüνια αρρþστιας,
ασφυξßας, αûπνßας, πυρετοý,
πÜρε το παιδß μου και τον εραστÞ μου,
Και το μυστηριþδες δþρο μου του τραγουδιοý — Αυτü προσεýχομαι στη λειτουργßα σου
ΜετÜ
απü τüσες βασανισμÝνες μÝρες,
Ýτσι þστε το σýννεφο καταιγßδας πÜνω απü τη σκοτεινÞ Ρωσßα
να γßνει Ýνα σýννεφο Ýνδοξων ακτßνων.
Τþρα κανεßς δεν θα ακοýσει τραγοýδια.
Οι προφητευμÝνες ημÝρες Ýχουν αρχßσει.
Τελευταßο ποßημÜ μου, ο κüσμος Ýχει χÜσει το θαýμα του,
Μην ραγßζεις την καρδιÜ μου, μην χτυπÜς.
Δεν εßμαι απü εκεßνους που Üφησαν τη γη
στο Ýλεος των εχθρþν της.
Η κολακεßα τους με αφÞνει ψυχρü,
τα τραγοýδια μου δεν εßναι για να τα επαινÝσουν.
ΑλλÜ εδþ, στο σκοτÜδι της πυρκαγιÜς,
üπου μüλις και μετÜ βßας Ýνας φßλος Ýχει απομεßνει να γνωρßζει üτι
εμεßς, οι επιζþντες, δεν πτοοýμαστε
απü τßποτα, οýτε απü Ýνα μüνο χτýπημα.
Σßγουρα ο υπολογισμüς θα γßνει
μετÜ το πÝρασμα αυτοý του σýννεφου.
Εßμαστε οι Üνθρωποι χωρßς δÜκρυα,
πιο ßσιοι απü εσÜς... πιο περÞφανοι...
ΓλυκιÜ για μÝνα δεν Þταν η φωνÞ του ανθρþπου,
αλλÜ η φωνÞ του ανÝμου Ýγινε κατανοητÞ απü μÝνα.
Οι κολλιτσßδες και οι τσουκνßδες Ýθρεψαν την ψυχÞ μου,
αλλÜ αγÜπησα την ασημÝνια ιτιÜ καλýτερα απü üλα.
![](../uploads/Ahmatova grave.jpg)
ΚÜθε μßα απü τις ζωÝς μας εßναι Ýνα σαιξπηρικü δρÜμα που ανεβαßνει στον χιλιοστü βαθμü. Σßγαση διαχωρισμþν, σßγαση μαýρων, αιματηρþν γεγονüτων σε κÜθε οικογÝνεια. Αüρατο πÝνθος που φοροýν οι μητÝρες και οι σýζυγοι. Τþρα οι συλληφθÝντες επιστρÝφουν και δýο Ρþσοι κοιτÜζουν ο Ýνας τον Üλλον στα μÜτια: αυτοß που τους Ýβαλαν στη φυλακÞ κι αυτοß που μπÞκαν στη φυλακÞ. Μια νÝα εποχÞ Ýχει αρχßσει. Εσεßς κι εγþ θα το περιμÝνουμε μαζß.
Η Üμμος λευκÞ
σαν παλιÜ κüκκαλα,
τα πεýκα παρÜξενα κüκκινα
εκεß που δýει ο Þλιος.
Δεν μπορþ να πω
αν εßναι η αγÜπη μας,
Þ η μÝρα, που τελειþνει.
ΕΡΓΑ:
1912 - Vecher/Вечер (ΒρÜδυ)
1914 – Chetki/ Чётки (ΡοζÜριο Þ κυριολεκτικÜ χÜντρες)
1917 - Belaya Staya/ Белая Стая (Λευκü κοπÜδι)
1921 - Podorozhnik/ Подорожник (Wayside Grass/Plantain)
1921 - Anno Domini
1921 - Reed -2τομη συλλογÞ επιλεγμÝνων ποιημÜτων (1924–1926).
1921 - ¢νιση
1940 - Απü Ýξι βιβλßα
1943 - Izbrannoe Stikhi/ Избранные стишки (ΕπιλογÝς ποßησης)
1943 - Iva/ Ива
1943 - Sed'maya kniga/ Седьмая Книга (7ο βιβλßο)
1958 – Stikhotvoreniya/ Стихотворения (ΠοιÞματα)
1961 – Stikhotvoreniya 1909-1960/ Стихотворения 1909-1960
1965 – Beg vremeni/ Бег Времени (Η πτÞση του χρüνου: ΣυλλογÞ Ýργων 1909–1965)
1967 - ΠοιÞματα της ΑχμÜτοβα. Ed. και trans.
1976 - ¢ννα ΑχμÜτοβα: ΕπιλεγμÝνα ποιÞματα
1985 - Εßκοσι ποιÞματα της ¢ννας ΑχμÜτοβα
1988 – Selected Poems
2000 – The Complete Poems of Anna Akhmatova
2004 – The Word That Causes Death's Defeat: Poems of Memory (Annals of Communism)
2006 – Selected Poems
2009 – Selected Poems
==========================
Ο γκριζομÜτης βασιλιÜς
Δüξα σε σÝνα, ατÝλειωτε πüνε!
Ο γκριζομÜτης βασιλιÜς πÝθανε χθες.
Το πορφυρü του φθινοπþρου δεßλι Þτανε πνιγηρü,
ο Üντρας μου επιστρÝφοντας εßπε Þρεμα:
ΞÝρεις, τον Ýφεραν απü το κυνÞγι,
βρÞκαν το σþμα του στη γÝρικη δρυ.
Κρßμα τη βασßλισσα. Τüσο νÝος!
Σε μια νýχτα ασπρßσαν τα μαλλιÜ της.
ΒρÞκε τη πßπα του στο τζÜκι
και βγÞκε για βÜρδια νυχτερινÞ.
Θα ξυπνÞσω αμÝσως τη κüρη μου
θα τη κοιτþ στα γκρßζα μÜτια.
Πßσω απ' το παραθýρι ψιθυρßζουν λεýκες:
Δεν υπÜρχει στη γη ο βασιλιÜς σου...
Η ΣκÝψη Του ¹λιου
Η σκÝψη του Þλιου
προκαλεß γρÞγορο χτýπο
στη καρδιÜ μου
ο χιονισμÝνος καιρüς
Ýρχεται στον Üνεμο
που παρασýρεται ελαφρÜ.
Το ασημÝνιο δÝντρο ανοßγει
σε Ýναν Üδειο ουρανü
ßσως εßναι καλýτερα
που δεν εßμαι σýζυγüς σας.
Η ιτιÜ στον Üδειο ουρανü
Üπλωσε τη διÜφανη βεντÜλια της,
ßσως Þταν καλýτερα
να μην εßμαι
η γυναßκα σου.
Η σκÝψη του Þλιου κÜνει
την καρδιÜ μου να χτυπÜ
πιο γρÞγορα - πολý γρÞγορα!
Τι σκοτÜδι!
Απü αυτÞ τη νýχτα
αρχßζει ο χειμþνας.
Η σκÝψη του Þλιου
ξεθωριÜζει στη καρδιÜ μου
Τι εßναι αυτü;
ΣκοτÜδι; ºσως!
Τη νýχτα Ýρχεται
χειμþνας...
Ο επισκÝπτης
¼λα üπως πριν:
στα παρÜθυρα της τραπεζαρßας
ΧτυπÜ το διÜσπαρτο ανεμοδαρμÝνο χιüνι,
Και δεν Ýχω αλλÜξει οýτε,
ΑλλÜ Ýνας Üνθρωπος Þρθε σε μÝνα.
Ρþτησα: "Τι θÝλεις;"
Εκεßνος απÜντησε: "Να εßμαι μαζß σου στην κüλαση".
ΓÝλασα: "Ω, θα μας καταδικÜσετε
και τους δýο στην καταστροφÞ".
ΑλλÜ σηκþνοντας το στεγνü χÝρι
του Üγγιξε ελαφρÜ τα λουλοýδια:
"Πες μου πþς σε φιλοýν οι Üντρες,
πες μου πþς φιλÜς τους Üντρες".
Και τα λαμπερÜ μÜτια του
δεν κινÞθηκαν
απü το δαχτυλßδι μου.
Οýτε Ýνας μυς δεν Ýτρεμε
στο ακτινοβüλο κακü πρüσωπü του.
Ω, ξÝρω: η χαρÜ
του εßναι η τεταμÝνη και παθιασμÝνη γνþση
üτι δεν χρειÜζεται τßποτα,
üτι δεν μπορþ να του αρνηθþ τßποτα.
1 ΓενÜρη 1914
Στον Μßσα ΜπουλγκÜκωφ
Ζοýσατε απüμακρος,
διατηρþντας μÝχρι τÝλους
ην υπÝροχη περιφρüνησÞ σας.
Τþρα Ýχεις φýγει
και κανεßς δεν λÝει λÝξη
για την ταραγμÝνη
και εξυψωμÝνη ζωÞ σου.
Μüνο η φωνÞ μου,
σαν φλÜουτο, θα θρηνÞσει
στη βουβÞ κηδεßα σου.
Ω, ποιος θα τολμοýσε να πιστÝψει
üτι μισüτρελλη εγþ,
εγþ, Üρρωστη απü θλßψη
για το θαμμÝνο παρελθüν,
εγþ, σιγοκαßγοντας
σε μια αργÞ φωτιÜ,
Ýχοντας χÜσει τα πÜντα
κι Ýχοντας ξεχÜσει üλα,
θα Þταν μοιραßο
να τιμÞσω Ýναν Üνθρωπο
τüσο γεμÜτο δýναμη και θÝληση
και φωτεινÝς εφευρÝσεις,
πους μüλις χθες φαßνεται,
κουβÝντιασε μαζß μου,
κρýβοντας το τρÝμουλο
του θανÜσιμου πüνου του.
Στη Γυναßκα Του Λωτ
Και ο δßκαιος ακολοýθησε τον λαμπρü πρÜκτορα του Θεοý,
πÜνω απü Ýνα μαýρο βουνü, στη γιγÜντια διαδρομÞ του,
ενþ μια ανÞσυχη φωνÞ συνÝχιζε να τσακßζει τη γυναßκα του:
«Δεν εßναι πολý αργÜ, μπορεßτε ακüμα να κοιτÜξετε πßσω
στους κüκκινους πýργους της πατρßδας σου Σοδüμων,
η πλατεßα που κÜποτε τραγουδοýσες, το κλωστÞριο,
στα Üδεια παρÜθυρα στο ψηλü σπßτι
üπου γιοι και κüρες ευλüγησαν το γαμÞλιο κρεβÜτι σου».
Μια μüνο ματιÜ: Ýνα ξαφνικü βÝλος πüνου
ρÜβοντας τα μÜτια της πριν κÜνει Þχο . . .
Το σþμα της ξεφλουδßστηκε σε διÜφανο αλÜτι,
και τα γρÞγορα πüδια της ριζωμÝνα στο Ýδαφος.
Ποιος θα θρηνÞσει για αυτÞ τη γυναßκα;
ΜÞπως δεν φαßνεται
πολý ασÞμαντο για την ανησυχßα μας;
¼μως στην καρδιÜ μου
δεν θα την αρνηθþ ποτÝ,
που υπÝστη το θÜνατο
επειδÞ επÝλεξε να στραφεß.
Κι ο δßκαιος Üνδρας ακολουθοýσε
τον λαμπρü παρÜγοντα του Θεοý,
πÜνω απü Ýνα μαýρο βουνü,
στο γιγÜντιο ßχνος του,
ενþ μια ανÞσυχη φωνÞ
συνÝχιζε να βασανßζει τη γυναßκα του:
«Δεν εßναι πολý αργÜ,
μπορεßτε ακüμα να κοιτÜξετε πßσω
στους κüκκινους πýργους
της πατρßδας σας των Σοδüμων,
την πλατεßα üπου κÜποτε τραγουδοýσατε,
το περιστρεφüμενο υπüστεγο,
στα Üδεια παρÜθυρα
που βρßσκονται στο ψηλü σπßτι
üπου οι γιοι κι οι κüρες ευλογοýσαν
το γαμÞλιο κρεβÜτι σας».
Ο δßκαιος Üνθρωπος ακολοýθησε τüτε
τον Üγγελü του οδηγü
üπου περπÜτησε στη μαýρη λεωφüρο,
ογκþδης και φωτεινüς.
ΑλλÜ μια Üγρια θλßψη
στην αγκαλιÜ της γυναßκας του φþναξε:
ΚοιτÜξτε πßσω, δεν εßναι πολý αργÜ
για μια τελευταßα ματιÜ
Απü τους κüκκινους πýργους
της πατρßδας σας Σüδομα, την πλατεßα
¼που κÜποτε τραγουδÞσατε,
τους κÞπους που θα θρηνÞσετε,
Και το ψηλü σπßτι
με τα Üδεια παρÜθυρα
üπου αγαπÞσατε τον σýζυγü σας
και τα μωρÜ σας γεννÞθηκαν.
Ποιος θα θρηνÞσει για αυτÞ τη γυναßκα;
Δεν φαßνεται πολý ασÞμαντη
για την ανησυχßα μας;
Ωστüσο, στη καρδιÜ μου
δεν θα την αρνηθþ ποτÝ,
η οποßα υπÝστη θÜνατο
επειδÞ επÝλεξε να στραφεß.
Ποιος θα τη θρηνÞσει
ως Ýνα απü τα μÝλη
της οικογÝνειας του Λωτ;
Δεν μας φαßνεται
η μικρüτερη απþλεια;
ΑλλÜ βαθιÜ μÝσα στη καρδιÜ μου
θα θυμÜμαι πÜντα Εκεßνη
που Ýδωσε τη ζωÞ της για μια μüνο ματιÜ.
Μια απþλεια, αλλÜ ποιος
εξακολουθεß να θρηνεß την ανÜσα
μιας γυναßκας Þ θρηνεß μια γυναßκα;
Αν και η καρδιÜ μου
δεν μπορεß ποτÝ να ξεχÜσει,
πþς, για μια ματιÜ, Ýδωσε τη ζωÞ της.
Ποιος θα σπαταλοýσε δÜκρυα πÜνω της; Δεν
εßναι η μικρüτερη απü τις απþλειÝς μας,
αυτÞ η δυστυχισμÝνη σýζυγος;
Ωστüσο, στην καρδιÜ μου δεν θα ξεχαστεß
Που, με μια ματιÜ, Ýδωσε τη ζωÞ της.
Μυρßζει ΞÝφωτο
Μυρßζει ξÝφωτο το μÝλι,
Η σκüνη ηλιαχτßδα,
ΚοπÝλας στüμα ο μενεξÝς,
Τßποτα το χρυσÜφι.
Νερü μυρßζει η ρεζÝντα
Και η αγÜπη μÞλο.
¼μως το αßμα ξÝρουμε
Μυρßζει μüνο αßμα.
¢τιτλο
Το μαýρο και μüνιμο χωρισμü
ΜÝσα μου κουβαλÜω ßσα.
Μα γιατß κλαις;
Δþσ' μου καλýτερα το χÝρι,
ΥποσχÝσου πως στον ýπνο μου θα ‘ρθεις,
Εγþ κι εσý, σαν πÝνθος με το πÝνθος…
Εγþ κι εσý, στον κüσμο
δε θα συναντηθοýμε.
Μüνο γýρω στα μεσÜνυχτα
Χαιρετισμü στεßλε με τ' Üστρα...
Η ΚαταδικαστικÞ Απüφαση
Κι Ýπεσε βαρειÜ σαν πÝτρα η λÝξη
Στο στÞθος μου, το ακüμα ζωντανü,
Δεν πειρÜζει, γιατß Ýτοιμη με βρÞκε.
ΚÜπως θα το καταφÝρω αυτü.
¸χω σÞμερα πολλÜ να κÜνω:
ΠρÝπει η μνÞμη ως πÝρα να θανατωθεß,
ΠρÝπει τη ψυχÞ μου να πετρþσω,
ΠρÝπει τη ζωÞ να μÜθω απ' την αρχÞ.
Αλλιþς…
Το καυτü θρüισμα του καλοκαιριοý
ΜοιÜζει μπρος στο παρÜθυρü μου με γιορτÞ.
Απü καιρü την Ýνιωθα τη μÝρα ετοýτη.
¸ρημο σπιτικü, μÝρα λαμπρÞ....
Προς ΘÜνατον
¸τσι κι αλλιþς θα 'ρθεις,
γιατß οχι τοýτη τη στιγμÞ:
Σε περιμÝνω, αδýνατο
να επουλωθεß το τραýμα.
¼λα τα φþτα τα 'σβησα
κι η πüρτα μου ανοιχτÞ
να μπεις εσý καθημερνüς
και σπÜνιος σα θαýμα.
¼ποια μορφÞ σ’ αρÝσει
πÜρε για να 'ρθεις
σα βλÞμα εισüρμησε
και σκüτωσÝ με
Þ μ' Ýνα ζýγι ζýγωσε
σαν Ýμπειρος ληστÞς
Þ με του τýφου τον καπνü
φαρμÜκωσÝ με.
¹ ως μýθο ποý 'χεις σοφιστεß
και λες απü καιρü
κι üλοι τον μÜθαν πια
μÝχρι ναυτßας και κüρου
þστε το μπλε πηλßκιο
'δω στην αυλÞ να δω
κι απü τον τρüμο του χλωμü
το θυρωρü μου.
Το ßδιο πια μου κÜνει.
Ο ΓιενισÝι κυλÜ μες στον αφρü
το πολικü τ’ αστÝρι φÝγγει
μÝσα στην αμφιλýκη
και τη γαλÜζια λÜμψη
των λατρεμμÝνων μου ματιþν
προσφÜτως τη καλýπτει
αυτÞ η Üγρια φρßκη.
ΣκουριÜζει μÝσα ο χρυσüς,
τ' ατσÜλι πιÜνει σÞψη,
η πÝτρα θρυμματßζεται,
κι ο θÜνατος παντοý.
Πιο σταθερÞ πÜνω στη γη
εßναι μονÜχα η θλßψη
και εßναι πιο ανθεκτικüς
ο λüγος του σοφοý.
![](../uploads/Akhmatova sign.jpg)