-

Dali &

-


-








.

--.


.

./.


 
 

 

Zweig Stefan:


           Μπορες να τρξεις
                                    και να ξεφγεις απ' λους,
                                                           εκτς απ τον εαυτ σου.

    Βιογραφικ

     Ο Στφαν Τσβιχ (Stefan Zweig) ταν Αυστριακς συγγραφας, δημοσιογρφος και βιογρφος. Στο κολοφνα της λογοτεχνικς του καριρας τις 10ετες '20 & '30, ταν νας απ τους δημοφιλστερους συγγραφες στο κσμο. Εναι και στην Ελλδα, ο πιο πολυμεταφρασμνος ξενγλωσσος συγγραφας και μλιστα ο πιο πολυμεταφρασμνος γερμανς, με πνω απ 160 πρτες εκδσεις των ργων του. Αντθετα με πολλος μεγλους συγγραφες, δε γνρισε ποτ το σκοτδι στις πωλσεις. Η φμη του εναι αινια κι οι αριθμο το αποδεικνουν: Σμφωνα με την εταιρεα GfK που βασζεται αποκλειστικ στις πραγματικς πωλσεις στα βιβλιοπωλεα, ο συγγραφας του Αμκ πολησε τα τελευταα 10 χρνια πνω απ 3,2 εκατομμρια ανττυπα. Αυτ σημανει τι πουλ κθε χρνο, κατ μσο ρο, 310.000 βιβλα. 72 χρνια μετ την αυτοκτονα του, ο αυστριακς συγγραφας παραμνει η χρυσ ευκαιρα των εκδοτικν οκων. Επσης, τανε στενς φλος του Φριντ και διατηροσαν αλληλογραφα.


                     Εδ με τον αδελφ του, λμπρεχτ, το 1900

     Γεννθηκε στη Βιννη της Αυστροουγγαρας, 28 Νομβρη 1881 κι τανε γιος του Μριτς Τσβιχ (Moritz Zweig, 1845-1926), πλοσιου Εβραου υφασματοβιομηχνου και της ντα Μπρετουερ (Ida Brettauer, 1854-1938), κρης ιουδακς οικογνειας τραπεζιτν. Σποδασε φιλοσοφα στο Πανεπιστμιο Βιννης, που το 1904 λαβε το διδακτορικ του δπλωμα με διατριβ στη φιλοσοφα του Ιππολτου Ταν. Η εβρακ θρησκεα ελχιστα επηρασε την οικογενειακ ζω και τη μρφωσ του. "Η μητρα κι ο πατρας μου ταν εβρακς καταγωγς μνο στα χαρτι" δλωσε αργτερα σε μια συνντευξη. Ωστσο, ο διος δεν αποκρυξε την εβρακ πστη του, πως στην ιστορα του Μποχμεντελ κι γραψε ρθρα επανειλημμνως σχετικ με την εβρακ ζω. Στις 10ετες '20 και '30 ταν απ τους δημοφιλστερους συγγραφες στον κσμο. Ενα φαινμενο μακρς πνος που εξακολουθε να πουλει.
     Ξεκνησε τη καρριρα του ως δημοσιογρφος και βιογρφος  Στη διρκεια του Α' Παγκ. Πολ. υπηρτησε στο γερμανικ Υπουργεο μυνας. Παρ' λ' αυτ, παρμεινε ειρηνιστς σ' λη του τη ζω, τασσμενος υπρ της ενοποησης της Ευρπης. Το 1934, μετ την νοδο του Χτλερ στην εξουσα, κατφυγε στην Αυστρα και κατπιν στην Αγγλα. Στη συνχεια ζησε στην Αγγλα (στο Λονδνο κι απ το 1939, στο Μπαθ) και στις ΗΠΑ το 1940. Το 1941 τον Αγουστο, ο μακροχρονως αυτοεξριστος -λγω της φονικς επλασης του ναζισμο- Στφαν Τσβιχ εγκατλειψε το νοικιασμνο σπτι του στη Να Υρκη, που ολοκλρωσε τη δισημη πλον αυτοβιογραφα του, Ο Χτεσινς Κσμος και ταξδεψε για τελευταα φορ στη Βραζιλα. στην ορειν πλη Πετρπολις, 68 χλμ βρεια του Ρο ντε Τζανιρο. Υστερα απ λγες εβδομδες εκε εγκαθσταται "σ' να μικρ σπιτκι με τρα κουκλστικα δωμτια, σ' να τπο που το τοπο εναι αυστριακ, μεταφρασμνο στη γλσσα των Τροπικν", σε να μικρ χωριουδκι ονματι Πετρπολις. "Δεν εμαι καλ. Στην Αμερικ, ουσιαστικ χωρς συγκεκριμνο λγο, μλλον εξαιτας μιας πληθρας λγων, κατρρευσα ψυχικ" γραφε το Νομβρη της διας χρονις σε μιαν εξομολογητικ επιστολ του προς τον Φραντς και τη πρην γυνακα του Αλμα Βρφελ. Στα τελευταα του χρνια, θα δλωνε ερωτευμνος με τη χρα, γρφοντας για αυτ στο βιβλο Βραζιλα, Χρα του Μλλοντος. Ωστσο, καθς περνοσανε τα χρνια, απογοητευταν λο και περισστερο κι απελπιζτανε για το μλλον της Ευρπης.



   "Εγ και ο εαυτς μου γναμε δο διαφορετικ πργματα μσα σε λους τους παραλογισμος που μας φορτνει η εποχ μας" και "αποκομμνος απ λα σα ταν για μνα πατρδα (απ την Ευρπη και ιδιατερα τη Γαλλα, την Ιταλα, τον λατινικ κσμο), ταξιδιτης κατ' ανγκην, με τις βαλτσες του, χωρς τα βιβλα του, με τα χαρτι του σκρπια να κουβαλιονται πτε εδ και πτε εκε. Και με να μσος απεργραπτο, χι μνο για τον διο τον πλεμο αυτν καθεαυτν, αλλ και για την τρλα τσων χρνων που οδγησε στον πλεμο. Ολα αυτ με πεσαν, με συνθλιψαν".

     Στις 22 Φλεβρη 1942, χοντας παραδσει στον εκδτη του το στατο ργο του, τη Σκακιστικ Νουβλα που αποτυπνονται η βαρβαρτητα και το ρεβος του ολοκληρωτισμο, ο διος κι η 2η σζυγς του, Lotte, αυτοκτνησαν με υπερβολικ δση βαρβιτουρικν, απελπισμνοι για το μλλον της Ευρπης και του πολιτισμο της, εξ αιτας του Χτλερ και του λακισμο που θριζε τη Γηραι Ηπειρο. "Χαιρετ λους μου τους φλους. Εχομαι να δουν και πλι τις αυγς που θα ξημερσουν μετ τη μακρι νχτα! Εγ, που μουν πντα μου ανυπμονος, προπορεομαι..." γραφε το σημεωμα που φησε πσω του ο συγγραφας κι εντπισαν στερα οι βραζιλιανικς Αρχς στο ταπειν του μπανγκαλου.



     Η πρτη εμφνιση και ββαια μετφραση του συγγραφα στα ελληνικ γρμματα, γνεται το 1922 ταν ο Λων Κουκολας μεταφρζει για το φιλολογικ περιοδικ Μοσα, το ποημα Bruges. Απο κει και πρα κεμενα του φιλοξενονται συχν σ' λα τα φιλολογικ περιοδικ της χρας, με ιδιατερη συχντητα στη Να Εστα. Απ τη 10ετα του '40 κι ιδιαιτρως του '50 που οι εκδοτικο οκοι κυκλοφορνε τα βιβλα του, η παρουσα του στα περιοδικ συρρικννεται. Στα ελληνικ χουνε κυκλοφορσει 28 νουβλες του σε δεκδες επανεκδσεις, εν το πιο γνωστ ργο του, το αυτοβιογραφικ Ο Κσμος Του Χτες (προσωπικ, το συνιστ ανεπιφλακτα) χει γνωρσει 6 εκδσεις και 5 μεταφρσεις. Επσης χουνε κυκλοφορσει 30 εκδσεις των βιογραφικν βιβλων του. σον αφορ τους μεταφραστς, ο Κωστς Μεραναος χει μεταφρσει τα περισστερα (25) ργα του αλλ κατ καιρος και δισημοι λληνες λογοτχνες πως ο Παντελς Πρεβελκης, Νικηφρος Βρεττκος, ο Γιννης Μπερτης κι λλοι (πως ο ιστορικς Σπρος Λιναρδτος) χουν μεταφρσει κεμεν του. Γιατ, πως εχε πει ο Μαν: "...Η λογοτεχνικ του δξα φτανε ως τη τελευταα γωνι της Γης -να αξιοπερεργο φαινμενο σε σχση με τη περιορισμνη δημοτικτητα που απολαμβνει κατ τα λλα η γερμανικ λογοτεχνα συγκριτικ με την αγγλικ και τη γαλλικ. σως απ την εποχ του ρασμου [...] να μην υπρξε καννας συγγραφας τσο δισημος σο ο Στφαν Τσβιχ".
     Το 2009, για παρδειγμα, το συγκλονιστικ βιβλο του Τσβιχ, O Χτεσινς Κσμος -Εξομολογσεις Ενς Ευρωπαου, τανε 2ο σε καλτερες πωλσεις στη Γαλλα, εκδσεις Grasset. Το 2009 και το 2010 το Ταξδι Στο Παρελθν κανε τις περισστερες πωλσεις, βσει της εταιρεας GfK. Ο Τσβιχ αποτελε πραγματικ φαινμενο. Μνο το 2013, 160 διαφορετικο εκδοτικο οκοι εχανε ττλους βιβλων του στα ρφια τους. γραψε επσης ιστορικς μελτες για δισημες λογοτεχνικς προσωπικτητες, πως ο Μπαλζκ, ο Ντκενς κι ο Ντοστογιφσκυ στο Drei Meister (1920; Τρεις Δσκαλοι) και καθοριστικ ιστορικ γεγοντα στο Decisive Moments in History (1927). γραψε μεταξ λλων βιογραφες των Joseph Fouché (1929), Mary Stuart (1935) και Marie Antoinette: The Portrait of an Average Woman, (1932). Η πιο γνωστ μυθοπλασα του περιλαμβνει το Γρμμα απ μια γνωστη Γυνακα (1922), το Αμκ (1922), το Φβος (1925), το Σγχυση Συναισθημτων (1927), το Εικοσιτσσερις ρες στη ζω μιας γυνακας (1927) και το ψυχολογικ μυθιστρημα Ungeduld des Herzens (Προσοχ στο Παιχνδι).
     Το ργο του αποτλεσε τη βση για πολλς κινηματογραφικς διασκευς. Τα απομνημονεματ του, Die Welt von Gestern (Ο κσμος του χθες, 1942), εναι δισημα για τη περιγραφ της ζως στα χρνια της αυστροουγγρικς αυτοκρατορας υπ τον Φραντς Ιωσφ Α' κι χει ονομαστε το πιο δισημο βιβλο για την Αυτοκρατορα των Αψβοργων. Εχε σχση με τον Τσχο συγγραφα Egon Hostovský, ο οποος τον περιγραψε ως "πολ μακριν συγγεν". ορισμνες πηγς τους περιγρφουν ως ξαδρφια. Ο Τσβιχ σποδασε φιλοσοφα στο Πανεπιστμιο της Βιννης και το 1904 απκτησε διδακτορικ δπλωμα με διατριβ με θμα Η Φιλοσοφα του Ιππολτου Τιν. Ο Τσβιχ εχε μια ζεστ σχση με το Θοντορ Χερτζλ, τον ιδρυτ του Σιωνισμο, τον οποο γνρισε ταν ο Χερτσλ ταν ακμη λογοτεχνικς εκδτης της Neue Freie Presse, της κριας εφημερδας της Βιννης ττε. Ο Herzl δχτηκε για δημοσευση μερικ απ τα πρτα δοκμι του. Ο Τσβιχ, νας αφοσιωμνος κοσμοπολτης, πστευε στο διεθνισμ και στον ευρωπασμ, πως ξεκαθαρζει ο Κσμος του Χθες, η αυτοβιογραφα του: "μουν σγουρος στη καρδι μου απ την πρτη στιγμ για την ταυττητ μου ως πολτης του κσμου".



     Σμφωνα με τον Amos Elon, ο Τσβιχ αποκλεσε το βιβλο του Herzl Der Judenstaat να "βλακδες κεμενο, να κομμτι ανοησας". Ο Τσβιχ υπηρτησε στα Αρχεα του Υπουργεου Πολμου κι υιοθτησε μια ειρηνιστικ στση πως ο φλος του Romain Rolland, που τιμθηκε με το Νμπελ Λογοτεχνας το 1915. Νυμφετηκε τη Friderike Maria von Winternitz (γεννημνη Burger) το 1920 χρισαν το 1938. Ως Friderike Zweig δημοσευσε να βιβλο για τον πρην σζυγ της μετ το θνατ του. Αργτερα δημοσευσε επσης να εικονογραφημνο βιβλο για τον Τσβιχ. Στα τλη του καλοκαιριο του 1939, ο Τσβιχ νυμφετηκε τη γραμματα του Elisabet Charlotte "Lotte" Altmann στο Bath της Αγγλας. Γραμματας του Τσβιχ στο Σλτσμπουργκ απ τον Νομβρη του 1919 ως το Μρτη του 1938 ταν η ννα Μινγκαστ (13 Μη 1881, Βιννη – 17 Νομβρη 1953, Σλτσμπουργκ).
     Ως Εβραος, το υψηλ προφλ του δεν τον προσττευσε απ την απειλ της δωξης. Το 1934, μετ την νοδο του Χτλερ στην εξουσα στη Γερμανα, ο Τσβιχ φυγε απ την Αυστρα για την Αγγλα, ζντας πρτα στο Λονδνο και μετ απ το 1939 στο Μπαθ. Λγω της ταχεας προλασης των στρατευμτων του Χτλερ προς τα δυτικ και της απειλς σλληψης χειρτερα -ως μρος των προετοιμασιν για την Επιχερηση Seelöwe, εχε συγκεντρωθε νας κατλογος προσπων που θα κρατονταν αμσως μετ τη κατκτηση των Βρεττανικν Νσων, η λεγμενη Μαρη Ββλος κι ο Zweig βρισκτανε στη σελδα 231, με τη σζυγ του στη 2η διεθυνση του Λονδνου στις ΗΠΑ 940 στη Να Υρκη. ζησαν για δο μνες ως φιλοξενομενοι στο Πανεπιστμιο Yale στο New Haven του Κονκτικατ και μετ νοκιασαν να σπτι στο Ossining της Νας Υρκης. Στις 22 Αυγοστου 1940, μετακμισαν ξαν στη Πετρπολη, μια αποικισμνη απ τους Γερμανος ορειν πλη 68 χιλιμετρα βρεια του Ρο ντε Τζανιρο. Ο Τσβιχ, νιθοντας λο και πιο θλιμμνος για τη κατσταση στην Ευρπη και το μλλον της ανθρωπτητας, γραψε σε μια επιστολ προς τον συγγραφα Jules Romains, "Η εσωτερικ μου κρση συνσταται στο τι δεν μπορ να ταυτιστ με τον εαυτ μου του διαβατηρου, τον εαυτ της εξορας". Στις 23 Φεβρουαρου 1942, οι Τσβιχ βρθηκαν νεκρο απ υπερβολικ δση βαρβιτουρικν στο σπτι τους στη πλη Πετρπολη, πιασμνοι χρι-χρι. ταν απελπισμνος για το μλλον της Ευρπης και του πολιτισμο της. "Πιστεω τι εναι καλτερο να ολοκληρσουμε εγκαρως και με ορθ τρπο μια ζω στην οποα η πνευματικ εργασα σμαινε τη πιο αγν χαρ και τη προσωπικ ελευθερα το υψηλτερο αγαθ στη Γη", γραψε. Το σπτι των Τσβιχ στη Βραζιλα μετατρπηκε αργτερα σε πολιτιστικ κντρο και τρα εναι γνωστ ως Casa Stefan Zweig.



     Ο Τσβιγκ ταν νας εξχων συγγραφας τις δεκαετες του 1920 και του 1930, συνδελφος με τον ρθουρ Σντσλερ και τον Σγκμουντ Φριντ. ταν εξαιρετικ δημοφιλς στις Ηνωμνες Πολιτεες, τη Ντια Αμερικ και την Ευρπη, και παραμνει στην ηπειρωτικ Ευρπη. Ωστσο, αγνοθηκε σε μεγλο βαθμ απ το βρεττανικ κοιν.Η φμη του στην Αμερικ εχε μειωθε μχρι τη δεκαετα του 1990, ταν ρχισε μια προσπθεια απ τη πλευρ αρκετν εκδοτν (κυρως Pushkin Press, Hesperus Press και The New York Review of Books) να επαναφρουν τον Τσβιχ στα αγγλικ. Ο Plunkett Lake Press επανεξδωσε ηλεκτρονικς εκδσεις των μη μυθιστορηματικν ργων του. κτοτε, χει σημειωθε μια αξιοσημεωτη αναζωπρωση και πολλ βιβλα του εναι και πλι σε κδοση. Η κριτικ γνμη για το ργο του διχζεται ντονα μεταξ εκενων που επαινον τον ανθρωπισμ, την απλτητα και το αποτελεσματικ του φος κι εκενων που επικρνουν το λογοτεχνικ του φος ως φτωχ, ελαφρ κι επιφανειακ. Σε μια επιθερηση με ττλο Vermicular Dither, ο Γερμανς πολεμιστς Michael Hofmann επιτθηκε δριμτατα στο ργο του Αυστριακο. Ο Χφμαν επε τι "ο Τσβιχ χει απλς ψετικη γεση. Εναι η Pepsi της αυστριακς γραφς". Ακμη και το σημεωμα αυτοκτονας του συγγραφα, πρτεινε ο Χφμαν, προκαλε "την ευερθιστη αξηση της πλξης στα μισ της διαδρομς και την ασθηση τι δεν το εννοε, τι η καρδι του δεν εναι μσα σε αυτ (οτε καν στην αυτοκτονα του)".
     Ο Τσβιχ εναι περισστερο γνωστς για τις νουβλες του (κυρως The Royal Game, Amok και Letter from an Unknown Woman -που γυρστηκε το 1948 απ τον Max Ophüls), μυθιστορματα (Beware of Pity, Confusion of Feelings, και το μεταθαντια εκδοθν The Post Office Girl) και βιογραφες (κυρως των Erasmus of a Queen, και των Magnham, των Erasmus και του Μπαλζκ). Κποτε τα ργα του εκδθηκαν χωρς τη συγκατθεσ του στα αγγλικ με το ψευδνυμο "Stephen Branch" (μετφραση του πραγματικο του ονματος) ταν το αντιγερμανικ ασθημα ταν στα ψη. Η βιογραφα του για τη βασλισσα Μαρα Αντουαντα το 1932 διασκευστηκε απ τη Metro-Goldwyn-Mayer σε ταινα του 1938 με πρωταγωνστρια τη Norma Shearer. Τα απομνημονεματα του Τσβιχ, Ο Κσμος του Χθες, ολοκληρθηκαν το 1942 μια μρα πριν αυτοκτονσει. χει συζητηθε ευρως ως καταγραφ του "τι σμαινε να εσαι ζωντανς μεταξ 1881 και 1942" στη κεντρικ Ευρπη. το βιβλο χει προσελκσει τσο κριτικος επανους σο κι εχθρικς απορρψεις. Ο Τσβιχ αναγνρισε το χρος του στη ψυχανλυση. Σε μια επιστολ με ημερομηνα 8 Σεπτμβρη 1926, γραψε στο Φριντ, "Η ψυχολογα εναι η μεγλη υπθεση της ζως μου". Συνχισε εξηγντας τι ο Φριντ εχε σημαντικ επιρρο σε συγγραφες πως ο Marcel Proust, ο D.H. Lawrence κι ο James Joyce, δνοντς τους να μθημα "θρρους" και βοηθντας τους να ξεπερσουν τις αναστολς τους. "Χρη σε εσς, βλπουμε πολλ πργματα. Χρη σε εσς λμε πολλ πργματα που διαφορετικ δεν θα εχαμε δει οτε θα λγαμε." Ισχυρστηκε τι η αυτοβιογραφα, συγκεκριμνα, εχε γνει "πιο διορατικ και τολμηρ".



     Ο Τσβιχ απολμβανε στεν σχση με τον Ρτσαρντ Στρους και παρεχε το λιμπρτο για το Die schweigsame Frau (Η Σιωπηλ Γυνακα). Ο Στρους αψφησε περφημα το ναζιστικ καθεστς αρνομενος να εγκρνει την αφαρεση του ονματος του Τσβιχ απ το πργραμμα για τη πρεμιρα του ργου στις 24 Ιουνου 1935 στη Δρσδη. Ως αποτλεσμα, ο Γκμπελς αρνθηκε να παρευρεθε πως εχε προγραμματιστε κι η περα απαγορετηκε μετ απ τρεις παραστσεις. Ο Τσβιχ συνεργστηκε αργτερα με τον Τζζεφ Γκργκορ για να παρσχει στον Στρους το λιμπρτο για μια λλη περα, τη Δφνη, το 1937. Τουλχιστον να λλο ργο του Τσβιχ λαβε μουσικ σκηνικ: ο πιανστας και συνθτης Henry Jolles, ο οποος πως κι ο Zweig εχε καταφγει στη Βραζιλα για να ξεφγει απ τους Ναζ, συνθεσε να τραγοδι βασισμνο στο Stefantimz, Gedicht, το οποο γραψε με αφορμ τα 60 του γενθλια το Νομβρη του 1941. Στη διρκεια της παραμονς του στη Βραζιλα, γραψε το Brasilien, Ein Land der Zukunft (Brazil, A Land of the Future) που αποτελονταν απ μια συλλογ δοκιμων για την ιστορα και τον πολιτισμ της πρσφατα υιοθετημνης χρας του.
     τανε παθιασμνος συλλκτης χειρογρφων. Αλληλογραφοσε εκτενς με την Ογγρα μουσικολγο Gisela Selden-Goth, συζητντας συχν το αμοιβαο ενδιαφρον τους για τη συλλογ πρωττυπων μουσικν παρτιτορων. Υπρχουν σημαντικς συλλογς του στη Βρεττανικ Βιβλιοθκη, στο Κρατικ Πανεπιστμιο Νας Υρκης στη Φρεντνια και στην Εθνικ Βιβλιοθκη Ισραλ. Η συλλογ Stefan Zweig της Βρεττανικς Βιβλιοθκης δωρθηκε στη βιβλιοθκη απ τους κληρονμους του τον Μη του 1986. Ειδικεεται σε χειργραφα μουσικς με αυτγραφα, συμπεριλαμβανομνων ργων των Bach, Haydn, Wagner και Mahler. χει περιγραφε ως μα απ τις μεγαλτερες συλλογς χειρογρφων αυτγραφων στον κσμο. να ιδιατερα πολτιμο αντικεμενο εναι το Verzeichnüß aller meiner Werke του Μτσαρτ -δηλαδ ο χειργραφος θεματικς κατλογος των ργων του διου του συνθτη. Το ακαδημακ τος 1993–1994 στο Κολλγιο της Ευρπης ονομστηκε προς τιμ του. Ο Τσβιχ χει πιστωθε ως νας απ τους μυθιστοριογρφους που συνβαλαν στην εμφνιση αυτο που αργτερα θα ονομαζταν Μθος των Αψβοργων.



ΡΗΤΑ

Μνον ο νθρωπος που χει γνωρσει φως και σκοτδι, πλεμο και ειρνη, κορυφ και πτση, μνο αυτς χει γνωρσει πραγματικ τη ζω.

Αυτς που 'ναι στην ευτυχα μνος, θα 'ναι και στη δυστυχα μνος.

Μπορες να τρξεις και να ξεφγεις απ' λους εκτς απ τον εαυτ σου.

Δεν μας απογοητεουν οι νθρωποι και τα γεγοντα αλλ η αντληψη που χουμε για τη πραγματικτητα. Εναι η δικ μου προσωπικ αντληψη για τη πραγματικτητα που καθορζει την ευτυχα και τις απογοητεσεις μου.

Κθε κμα, σχετα απ το πσο ψηλ κι ορμητικ βρυχται, θα καταρρεσει μσα του.

Μνον νας ανητος καμαρνει ταν χει αυτ που λνε "επιτυχα με τις γυνακες". Ο αληθινς ντρας αισθνεται σχημα ταν συνειδητοποιε τι μια γυνακα εναι ξετρελλαμνη μαζ του, εν ο διος δεν μπορε ν' ανταποδσει τα αισθματ της.

Οι ευτυχισμνοι νθρωποι εναι κακο ψυχολγοι.

Σ' λες τις εποχς, η πολιτικ ταν η τχνη του παραλγου.

Δεν υπρχει τποτα πιο μοχθηρ, τποτε πιο πουλο απ μια μικρ λξη που θλει να γνει μεγλη.

Βρσκω πως τα βιβλα εναι τα καλτερα εφδια που μπορε να πρει μαζ του νας νθρωπος στο ταξδι της ζως.

Διβαζε με τον τρπο που λλοι προσεχονται, που οι χαρτοπακτες παζουν χαρτι κι οι μεθυσμνοι στυλνουν ναρκωμνοι τα μτια στο κεν. Διβαζε με μια τσο συγκινητικ κατνυξη, που απ ττε, κθε λλος νθρωπος που διαβζει πντα μου μοιζει ββηλος.

Μνον ταν νας νθρωπος καταλβει πως αξζει κτι γι' λλους ανθρπους, αισθνεται πως η παρξ του χει κποιο νημα.

Αν εναι να πουληθες, κοτα τουλχιστον να πισεις καλ τιμ.

Οι φιλργυροι εναι τσιγκονηδες με το χρνο τους, πως ακριβς και με τα λεφτ τους.

Συνολικ, περισστεροι νδρες χουν σως δραπετεσει προς τον πλεμο παρ απ' αυτν.


ΕΡΓΑ

Μυθιστορματα, νουβλες & διηγματα

1916: Die Legende der dritten Taube (Το παραμθι του τρτου περιστεριο), διγημα
μτφ. Δημτρης Δημοκδης στην συλλογ διηγημτων Τρεις θρλοι και να παραμθι (Ρος, 2003)
1917: Die Frau und die Landschaft (Η γυνακα και το τοπο), νουβλα μτφ. Βασλης Πατρας (Ρος 2013)
1922: Die Mondscheingasse (Στο φως του φεγγαριο), διγημα μτφ. Μαρα Αγγελδου, στο Αμκ και λλες νουβλες. (γρα, 2014).
1922: Brief einer Unbekannten (Το γρμμα μιας γνωστης), νουβλα μτφ. Αλξης Καρρρ (Σγχρονη Εποχ, 1990) Τατινα Λινη ( Ρος, 2003)
1922: Amok (Αμκ), νουβλα μτφ. "Ευπαλνος" (κδ. περιοδικο Μπουκτο, 1934) [ως "Αμκ, Ο τρελλς της Μαλαισας"]
μτφ. Αλξης Καρρρ (Γκοβστης, 1951) μτφ. Α. Γιαννπουλος (Μορφωτικ Εταιρεα, 1954) [ως "Αμκ, Ο τρελλς της Μαλαισας"]
μτφ. Κωστς Λ. Μεραναος (Δαρεμ, Ιανουριος 1955) μτφ. Γιργος Τσουκαλς (γκυρα, 1969) μτφ. Κωστς Μεραναος (Αστρι, 1980)
μτφ. Μαρα Αγγελδου (γρα, 2014) μτφ. Μαρα Κωνσταντορου (Εμπειρα Εκδοτικ, 2017)
1922: Phantastische Nacht (Φανταστικ νχτα), νουβλα μτφ. Δημτρης Δημοκδης (Ρος, 2004)
1925: Angst (Φβος), νουβλα μτφ. Σπ Λεβαντς (Γκοβστης, 1954) μτφ. Σπρος Λιναρδτος (Γκοβστης, 1955) μτφ. Γεργιος Ραφτπουλος (Ιωλκς, χχ.) μτφ. Κωνσταντνος Κρτσης (Ρος, 2002)
1925: Die unsichtbare Sammlung (Η αρατη συλλογ), νουβλα μτφ. Μαρα Τπαλη· περιλαμβνεται στο Ο παλαιοβιβλιοπλης Μντελ & η αρατη συλλογ (γρα, 2010)
1927: Verwirrung der Gefühle (Σγχυση αισθημτων), νουβλα μτφ. Αλξης Καρρρ (Γκοβστης, 1950) μτφ. Τατινα Λινη (Ρος, 2003)
1927: 24 Stunden Ans dem Leben einer Frau (Εικοσιτσσερις ρες απ τη ζω μιας γυνακας), νουβλα μτφ. Νικλαος Παπαρρδος (Δλτα, 1961)
μτφ. Γιργος Τσουκαλς (γκυρα, 1969) μτφ. Γιργος Σημηριτης και Νκος Σημηριτης, με επλογο του Ρομαν Ρολλν (ως "Το εικοσιτετρωρο μιας γυνακας", Εκδσεις Σ.Ι. Ζαχαρπουλος, 1989) μτφ. Τατινα Λινη (Ρος, 2004)
1927: Untergang eines Herzens, νουβλα μτφ. Πολβιος Βοβολνης, ως Καταστροφ μιας καρδις, στον τμο Νουβλλες. (Αργ, χχ.). μτφ. Μ. Λλης (Η καταστροφ μιας καρδις, Ο Κεραμες, 1947) μτφ. Τατινα Λινη (Συντριβ μιας καρδις· Ρος, 2003).
1928: Rahel rechtet mit Gott μτφ. Γεργιος Ραφτπουλος (Ραχλ, Ιωλκς, χχ.).
1929: Die Reise in die Vergangenheit (Ταξδι στο παρελθν), νουβλα που ξαναεκδθηκε το 1976 με προσθκες, με ττλο Widerstand der Wirklichkeit μτφ. της πρτης μορφς: Γιτα Λαδουδκου (Μεταχμιο, 2014) μτφ. της 2ης: Δημτρης Δημοκδης (Ρος, 2014)
1929: Buchmendel, νουβλα μτφ. (ως Μντελ ο δαιμνιος, εκδ. "Ο Κεραμες", χχ.) μτφ. Μαρα Τοπλη, στο Ο παλαιοβιβλιοπλης Μντελ & η αρατη συλλογ (γρα, 2010)



1935: Leporella (Λεπορλλα), διγημα μτφ. Μαρα Αγγελδου, στο Αμκ κι λλες νουβλες
1936: Der Flüchtling. Episode an Genfer See (Ο φυγς. Επεισδιο στη λμνη της Γενεης), διγημα μτφ. Πολβιος Βοβολνης (στον τμο Νουβλλες) μτφ. (;) (Ο Κεραμες, χχ.) μτφ. Μαρα Αγγελδου, στο Αμκ & λλες νουβλες
1937: Der begrabene Leuchter (Το θαμμνο κηροπγιο), νουβλα μτφ. Κ.Λ. Μεραναος (ως "Μενορχ", Αστρι, 1980)
1939: Ungeduld des Herzens (Ανυπμονη καρδι), μυθιστρημα μτφ. Μιμκα Κρανκη (Εκδσεις των Φλων, 1945· επανεκδσεις: Εκδσεις ΚΜ [Εκδοτικς Οργανισμς Σ. Κωνσταντινπουλος - Σ. Μαγκανις], 1953· Δ. Δαρεμς, χχ. και γρα, 2012, με ττλο Επικνδυνος οκτος)
1939: Rausch der verwandlung (Η μθη της μεταμρφωσης), μυθιστρημα (πρωτοκυκλοφρησε στη Γερμανα το 1982) μτφ. Γιννης Καλλιφατδης (Πατκης, 2013)
1941: Schachnovelle (Σκακιστικ νουβλα), νουβλα που πρωτοκυκλοφρησε μεταθαντια (1942) μτφ. Πολβιος Βοβολνης (στον τμο Νουβλλες)
μτφ. Μαρα Αγγελδου (γρα, 1991) μτφ. ντζι Σαλταμπση (Μνωας, 2016)
1941: Clarissa (Κλαρσα), νουβλα που φησε μισοτελειωμνη και πρωτοκυκλοφρησε το 1990 μτφ. Μαρα Αγγελδου (Αλεξνδρεια, 1992)

Βιογραφες, δοκμια, μελτες, αλληλογραφα

1920: Drei Meister: Balzac – Dickens – Dostojewski (Τρεις δσκαλοι: Μπαλζκ - Ντκενς - Ντοστογιφσκυ) μτφ.Γιννης Μπερτης, το τμμα περ Ντοστογιφσκυ (Γκοβστης, 1980)
1921: Romain Rolland (Ρομαν Ρολλν), 1921
1925: Der Kampf mit dem Dämon: Hölderlin-Kleist-Nietzsche - (Ο αγνας με τον δαμονα. Χαλντερλιν-Κλιστ- Ντσε) μτφ. Γ. Γιαννακπουλος (ολκλξηρο· Εκδσεις ΚΜ Εκδοτικς Οργανισμς "Κωνσταντινπουλος - Μαγκανις", 1954) μτφ. Αλξης Καρρρ, το τμμα περ Χινριχ Κλιστ (Γκοβστης, χχ.) μτφ. (;), το τμμα περ Ντσε (Γκοβστης, 1990)
1927: Sternstunden der Menschheit (Οι μεγλες ρες της ανθρωπτητας) μτφ. (;) (Πλλα, χχ.) μτφ. Μαρα Αγγελδου ως Οι μεγλες στιγμς της ανθρωπτητας (Πατκης, 2013)
1928: Drei Dichter ihres Lebens: Casanova – Stendhal – Tolstoi (Τρεις ποιητς της ζως τους: Καζανβα, Σταντλ, Τολστι) μτφ. Κωστς Μεραναος, το τμμα περ Τολστι (Γκοβστης, χχ.)
1929: Joseph Fouché. Bildnis eines politischen Menschen (Ιωσφ Φουσ. Εικν πολιτικο ανδρς) μτφ. Μ.Β. Σακελλαρου (Οι Φλοι του Βιβλου, 1945) (εκδ. Πτρος Ρνος, 1980)
1932: Marie Antoinette. Bildnis eines mittleren Charakters (Μαρα Αντουαντα. Εικνα ενς μσου χαρακτρα) μτφ. Γιννης Κουχτσγλου (Εκδσεις ΚΜ Εκδοτικς Οργανισμς "Κωνσταντινπουλος - Μαγκανις", 1953, ως Μαρα-Αντουαντα· εκδ. Δ. Δαρμας, χχ.) μτφ. Διονυσα Μπιτζιλκη (Γκοβστης, χχ.) μτφ. Α. Ιορδνου (Ππυρος, 1996)
1934: Triumph und Tragik des Erasmus von Rotterdam (Θραμβος και τραγωδα του ρασμου απ το Ρττερνταμ) μτφ. Γιννης Μπερτης (Γκοβστης, 1980)
1935: Maria Stuart (Μαρα Στοαρτ) μτφ. Φολα Χατζιδκη (Ππυρος, 1971) μτφ. Ντης Παναγιτου (Γκοβστης, χχ.)
1936: Castellio gegen Calvin (Καστελλιν εναντον Καλβνου) μτφ. Αλξης Καρρρ (Γκοβστης, 1950)
1938: Magellan Der Mann und seine Tat (Μαγγελνος. Ο νθρωπος και το ργο του) μτφ. Γιννης Λμψας, (Μπεργαδς, 1953, με εικονογρφηση του Γιργου Βαρλμου· Ππυρος, 1971) μτφ. Πολβιος Βοβολνης (εκδ. "Θεδωρου Ζουμπουλκη", χχ.) μτφ. Λ Καστανκης (Γκοβστης, 1952)



εκδσεις μετ θνατον

1942: Montaigne (Μοντανιος) μτφ. Μαρα Αγγελδου (γρα, 2015)
1942: Die Welt von Gestern (Ο κσμος του χτες) μτφ. Σ.Π. (;) (Διεθνες Εκδσεις Δελχρυσο, χχ., ως Ο χθεσινς κσμος) μτφ. Τατινα Λινη και Καλανταρδου Αλεξα (Printa, 2006)
1943: Das Geheimnis des künstlerischen Schaffens (Το μυστριο της καλλιτεχνικς δημιουργας), δοκμιο μτφ. Αλξανδρος Καρατζς (Ρος, 2002)
1944: Amerigo Die Geschichte eines historischen Irrtums (Αμριγκο αναδρομ σε να ιστορικ λθος) μτφ. Βασλης Πατρας (Καστανιτης, 1998)
1946: Balzac Roman seines Lebens (Μπαλζκ), βιογραφα μτφ. Γιννης Μπερτης (Γκοβστης, 1950)
1989: Briefwechsel mit Sigmund Freud (1908-1939) (Αλληλογραφα με Ζγκμουντ Φρυντ, 1908-1939) μτφ. Ελευθριος Καρτκης (Printa, 2003)
2013: Einigung Europas (κκληση προς τους Ευρωπαους), δο δοκμια μτφ. Στη Τριανταφλλου (Μελνι, 2017)


=======================

              Οι Τελευταες Στιγμς Της Μαρας Στοαρτ

"ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΜΟΥ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΡΧΗ ΜΟΥ"
.
Αυτ τη φρση εχε κεντσει κποτε πνω σ' να φασμα η τραγικ βασλισσα της Γαλλας και της Σκωτας Μαρα Στοαρτ.

Τρα, η προφητεα της αυτ θα πραγματοποιονταν. Ο δραματικς θνατς της θα την εξιλωνε στα μτια των μεταγενστερων για τα νεανικ της σφλματα και θ' αποτελοσε πραγματικ την αρχ της δξας της. Γι' αυτ, η Μαρα Στοαρτ, η οποα ξερε τι η τρομερ αντζηλς της βασλισσα της Αγγλας Ελισσβετ, που εκοσι ολκληρα χρνια την κρατοσε αιχμλωτ της, θα τη θαντωνε μια μρα, προετοιμαζταν για την στατη αυτ δοκιμασα.
Δο φορς, ττε που ταν ακμα νεαρ βασλισσα της Γαλλας, εχε παρακολουθσει θανατικς εκτελσεις και εχε δει πως πρπει να πεθανουν οι ευγενες κτω απ' το τσεκορι του δημου. Εχε μθει τι η φρκη ενς τσο απασιου τλους μονχα με τον ηρωισμ θα μποροσε να νικηθε. ξερε ακμα τι οι σγχρονο της και οι μεταγενστεροι θα την κριναν απ τη στση της επνω στο ικρωμα: η παραμικρ λιποψυχα, ο παραμικρς δισταγμς, το παραμικρ ργος, ταν θα σκυβε τον τρχηλ της για να τον χτυπσει αδυσπητος ο δμιος, θα κουρλιαζαν λη τη βασιλικ της μεγαλοπρπεια, Συγκντρωσε λοιπν λες τις δυνμεις της κατ τις βδομδες που προηγθηκαν της εκτελσς της. Αυτ η γυνακα, η οποα συνθως ταν τσο ορμητικ, δεν προετοιμστηκε για τποτε στη ζω της με τση γαλνη και με σταθερτητα, σο για το θνατ της.
τσι δεν δειξε οτε τρμο, οτε κατπληξη, ταν την Τρτη 7 Φεβρουαρου 1587, οι υπηρτες της1 της ανγγειλαν την φιξη των λρδων Σσμπουρυ και Κεντ και των δικαστν που την εχαν καταδικσει εις θνατο. Η πρτη φροντδα της ττε ταν να συγκεντρσει γρω της τις γυνακες της ακολουθας της και λους σχεδν τους αυλικος της. Το κανε αυτ γιατ θελε, τρα που ρχιζε ο τελευταος σταθμς του μαρτυρου της, να βρσκονται οι πιστο της κοντ της σε κθε στιγμ, για να μπορον μια μρα να βεβαισουν τι η κρη του βασιλως Ιακβου V και της πριγκπισσας Μαρας της Λωρρανης, μσα στο αμα της οποας κυλοσε το αμα των Τυδρ, των Βαλλου και των Στοαρτ, αντιμετπισε με θρρος τις σκληρτερες δοκιμασες που μπορον να χτυπσουν ναν νθρωπο. πειτα δχθηκε τους επισκπτες της. Ο λρδος Σσμπουρυ, στο σπτι του οποου κατοικοσε εκοσι χρνια τρα, γοντισε μπροστ της κι σκυψε το κεφλι του. Η φων του τρεμε λγο, καθς της ανγγειλε τι η βασλισσα Ελισσβετ, υποκπτοντας στις επμονες αξισεις των υπηκων της ταν αναγκασμνη να εκτελσει την απφαση των δικαστν.
Η Μαρα Στοαρτ δεν φνηκε να ξαφνιζεται καθλου απ αυτ τη φρικτ εδηση. Χωρς να δεξει το παραμικρ χνος συγκνησης, κουσε την ανγνωση της καταδικαστικς απφασης κι πειτα γαλνια, πντοτε, την υπγραψε και επε:
- Ευλογημνος να εναι ο Θες για την εδηση που μου φρνετε. Δεν θα μποροσα να ακοσω καλτερη, γιατ αυτ μου αναγγλλει το τλος των πνων μου. Η χρη του Θεο ευδκησε να με κνει να πεθνω για τη δξα του ονματς Του και της εκκλησας Του, της Καθολικς Εκκλησας!
Οτε καν κανε καμι συζτηση επ της καταδικαστικς απφασης και δεν εζτησε παρ δυο μνο πργματα: να επιτρψουν στον πνευματικ της να βρσκεται κοντ της κατ τις τελευταες της στιγμς και να μη γνει η εκτλεσ της την επομνη το πρω για να μπορσει εν τω μεταξ να ετοιμαστε.
Μα και τις δυο αυτς χρες αρνθηκαν να της παραχωρσουν. Ο δοκας του Κεντ, φανατικς Διαμαρτυρμενος, της απντησε τι δεν εχε ανγκη απ ιερα της ψετικης Καθολικς θρησκεας και θλησε να της στελει ναν προτεστντη πστορα για να την μυσει στην "αληθιν" θρησκεα.
Εννοεται τι η Μαρα δεν δχτηκε.
Η ρνηση ωστσο ν' αναβλλουν την εκτλεσ της δεν ταν και τσο σκληρ γι' αυτν: γιατ εφσον θα εχε μια νχτα μπροστ της για να προετοιμαστε για τον θνατο, οι ρες της θα ταν τσο γεμτες, στε δεν θα μενε θση για τον φβο και την αγωνα…
Η Μαρα Στοαρτ χρησιμοποησε τις τελευταες της ρες με μια ψυχραιμα που την αγνοοσε εντελς λλοτε. Μεγλη πριγκπισσα καθς ταν, θελε να θνατο μεγαλοπρεπ κι ετοιμστηκε γι' αυτν πως θα κανε για μια μεγλη τελετ, για να θραμβο!... Τποτε δεν πρεπε να εγκαταλειφθε στην τχη… λα πρεπε να κανονιστον λεπτομερς για να κνουν εντπωση, για να προυν μια βασιλικ ομορφι.
Για να της μενει καιρς να συγκεντρσει τις σκψεις της και να γρψει μερικς επιστολς με την ησυχα της, η μελλοθνατη βασλισσα παργγειλε να της σερβρουν το φαγητ της, μια ρα νωρτερα απ τη συνηθισμνη. Το γεμα της, εκενη την ημρα, εχε την επισημτητα Μυστικο Δεπνου. Αφο φαγε, συγκντρωσε γρω της λους της τους υπηρτες και γμισε να ποτρι κρασ. Σοβαρ με το πρσωπο εντελς γαλνιο, ψωσε κατπιν το κπελλο πνω απ' τους πιστος της, οι οποοι εχαν πσει λοι γονατιστο. πιε στην υγει τους και τους εξρκισε να μενουν αφοσιωμνοι στην Καθολικ θρησκεα και να ζσουν ειρηνικ μεταξ τους. πειτα ζτησε συγγνμη απ' τον καθνα τους χωριστ για τα κακ που, ακουσως εκουσως, τους εχε τυχν κνει και χρισε σ' λους απ να ενθμιο: δαχτυλδια, κοσμματα, περιδραια και δαντλες. Εκενοι δχτηκαν τα δρα της γονατιστο και σιωπηλο. Μα ξαφνα ξσπασαν λοι σε λυγμος κι η βασλισσα ττε, χωρς να θλει, συγκινθηκε κι αυτ μχρι δακρων απ τη σπαρακτικ αφοσωση των υπηρετν της.
Σηκθηκε τλος και διευθνθηκε στην κμαρ της, που αναμμνες λαμπδες καιγαν λευκ μαροκαν. Μνη της η Μαρα Στοαρτ διλεξε απ να κουτ το μαντλι με το οποο θα της δεναν τα μτια, να μαντλι απ λευκ βατστα, με χρυσ κρσσια, κεντημνο χωρς λλο απ την δια. Διλεξε επσης με φροντδα λα τα εξαρτματα της τουαλτας της ως το ελχιστο, τσι που να εναι λα αρμονικ. Πρβλεψε ακμα τι πριν σκψει το κεφλι της απνω στο κοτσουρο της εκτελσεως, πρεπε να γδυθε. χοντας αυτν την τελευταα και τραγικ στιγμ υπ' ψιν της, η Μαρα Στοαρτ φρεσε κτω απ την τουαλτα της να λλο φρεμα κκκινο μεταξωτ και γντια ψηλ, κκκινα κι αυτ σαν τη φωτι, τσι που το αμα καθς θα ξεπετιταν να μην ξεχωρσει πολ απνω στα ροχα της. Ποτ ασφαλς μια κατδικος δεν προετοιμστηκε για τον θνατο με τση τχνη και μεγαλοπρπεια.
Στις οχτ η ρα το πρω, χτπησαν την πρτα της. Η Μαρα Στοαρτ δεν απντησε γιατ ταν ακμα γονατιστ στο προσευχητρι της και διβαζε με δυνατ φων την προσευχ των μελλοθαντων. ταν τελεωσε, σηκθηκε και νοιξε την πρτα, ταν νας αξιωματικς, ο οποος της επε κνοντας μια βαθτατη υπκλιση:
- Μεγαλειοττη, οι λρδοι σας περιμνουν και μ' στειλαν να σας ειδοποισω…
- Πηγανουμε, του απντησε η Μαρα Στοαρτ.
Το στατο μαρτριο ρχιζε. Υποβασταζμενη απ δυο υπηρτες, η μελλοθνατη προχωροσε αργ, γιατ τα πδια της ταν πρησμνα κι εχαν πθει αγκλωση απ τους ρευματισμος. Κρατοσε στα χρια της ναν σταυρ απ φλντισι, γιατ πρεπε να δει ο κσμος πως μια βασλισσα πεθανει πιστ στην πστη της. πρεπε επσης ο κσμος να ξεχσει τις τρλλες και τα σφλματα της νετητς της και να μη δει τποτε λλο παρ πως ταν μια μρτυς που πεφτε θμα των αιρετικν εχθρν της.
Οι υπηρτες της την συνδευσαν μνο ως την πρτα. τσι εχε αποφασιστε εκ των προτρων. Δεν πρεπε να φανε τι συμμετεχαν σε μια φριχτ πρξη, οδηγντας οι διοι τη βασλισσ τους ως το ικρωμα. θελαν να την υπηρετον μνο στα διαμερσματ της και χι να γνουν βοηθο του δημου. Δυο γγλοι αξιωματικο εχαν αναλβει να τη βοηθσουν να κατβει τη σκλα: μνο οι εχθρο της πρεπε να συμμετσχουν στον φνο της.
Κτω, στο τελευταο σκαλοπτι, μπροστ στην εσοδο της μεγλης αθουσας, που θα γινταν η εκτλεση, ο αυλρχης της Μλβιλ περμενε γονατιστς: αυτς, υπ την ιδιτητ του ως Σκτου ευπατρδη, θ' αναλμβανε ν' αναγγελει στον γιο της την εκτλεση της μητρας του.
Η Μαρα Στοαρτ τον σκωσε και τον αγκλιασε. Η παρουσα του αφοσιωμνου της αυτο ανθρπου τς ταν ευχριστη και της τνωσε το θρρος.
Κι ταν ο Μλβιλ της επε: "Θα εναι η πιο σκληρ αποστολ της ζως μου ν' αναγγελω τι η σεβαστ μου κυρα και βασλισσα πθανε", εκενη του απντησε: "Πρπει μλλον να χαρεσαι που φθασα πια στο τλος των μαρτυρων μου. Πες, προπντων, τι πθανα πιστ στη θρησκεα μου, σαν αληθιν Καθολικ, σαν αληθιν βασλισσα! Ο Θες ας συγχωρσει αυτος που θλησαν τον θνατ μου. Και πες, στον γιο μου, τι δεν κανα ποτ τποτε που να μπορε να τον βλψει και τι δεν παραιτθηκα ποτ της ηγεμονας μας".
πειτα απ' αυτ τα λγια, γρισε προς τους λρδους Σσμπουρυ και Κεντ που σαν παρντες και τους παρακλεσε να επιτρψουν στις γυνακες της ακολουθας της να παραστον στο τλος της.
Ο Κεντ μως παρατρησε τι οι γυνακες με τα δκρυ τους και τις φωνς τους θα δημιουργοσαν φασαρα και θα προκαλοσαν σκνδαλο, επειδ θα θελαν να βουτξουν τα μαντλια τους στο αμα της βασλισσας. Μα η Μαρα επμεινε και επε: "Εγγυμαι εγ τι δεν θα κνουν τποτε. Εμαι μλιστα ββαιη τι η βασλισσ σας δεν θ' αρνιταν μια ττοια χρη σε μια λλη βασλισσα που πρκειται να πεθνει, σε μια βασλισσα που εναι εξαδλφη της, απγονος του Ερρκου 7ου, χρα του βασιλως της Γαλλας και βασλισσας της Γαλλας".
Οι δυο νδρες, αφο σκφτηκαν λγο, επτρεψαν σε τσσερις υπηρτες της και δυο απ' τις γυνακες της ακολουθας να τη συνοδεσουν. Η Μαρα Στοαρτ ταν ικανοποιημνη. Συνοδευμενη απ' αυτν τον μικρ μιλο των πιστν της και τον αυλρχη της Μλβιλ, που κρατοσε την ουρ του φορματς της, μπκε στη μεγλη σλα των εκτελσεων...
λη τη νχτα, η αθουσα αυτ αντηχοσε απ χτυπματα. Τα τραπζια και τα καθσματα εχαν αφαιρεθε. Σε μια κρη της αιθοσης εχε στηθε να ικρωμα ψους δο ποδν, στρωμνο στα μαρα. Στη μση του ικριματος, μπροστ στο κοτσουρο της εκτελσεως, εχαν τοποθετσει να σκαμνκι μαρο με να μαξιλρι. Εκε η βασλισσα πρεπε να γονατσει για να δεχτε το θανσιμο χτπημα. Δεξι κι αριστερ, δυο δρες περμεναν τους αντιπροσπους της βασλισσας Ελισσβετ, εν κοντ στον τοχο στεκντουσαν ακνητοι σαν μπροτζινα αγλματα δο νθρωποι που φοροσαν μσκα και μαρα βελουδνια ροχα: ο δμιος κι ο βοηθς του.
Στο βθος της αθουσας συνωστιζταν το πλθος των θεατν. Οι στρατιτες εχαν σχηματσει μια ζνη, πσω απ την οποα στεκντουσαν διακσιοι ευπατρδες που εχαν τρξει για να παρασταθον στο πρωτοφανς θαμα της εκτλεσης μιας βασλισσας. ξω ο λας εχε μαζευτε κατ χιλιδες μπρος στις πρτες του πργου, μα η εσοδς του εχε απαγορευτε: πρεπε να εναι κανες ευγενς για να χει το δικαωμα να δει πως χνεται το αμα μιας βασλισσας.



Η Μαρα μπκε γαλνια στη σλα. Βασλισσα απ τις πρτες μρες της ζως της, εχε μθει απ ττε να κρατει πντοτε μια στση βασιλικ κι αυτ τη στση κρτησε και στη σκληρ εκενη στιγμ...
Με το κεφλι ψηλ, ανβηκε τα δυο σκαλοπτια του ικριματος. τσι, σε ηλικα δεκαπντε χρονν, ανβηκε στο θρνο της Γαλλας. κουσε κατπιν τον γραμματα να ξαναδιαβζει την καταδικαστικ απφαση. Και τα χαρακτηριστικ της εχαν πρει μια τσο αξιαγπητη κφραση, στε νας απ τους παρισταμνους γραψε κατπιν τι κουσε την εδηση του θαντου της, σαν να της ανγγειλαν τη χοργηση χριτος.
Μια σκληρ δοκιμασα της επιφυλασσταν ωστσο ακμα. Η μελλοθνατη θελε να παρουσισει της τελευταα της ρα σαν κτι αγν και υπροχο, θελε η ρα αυτ ν' ακτινοβολσει στον κσμο σαν θνατος μιας μρτυρος της πστεως. Μα οι δυο Διαμαρτυρμενοι λρδοι, ο Σσμπουρυ κι ο Κεντ, δεν το θελαν αυτ. Και προσπθησαν στην στατη στιγμ, με φριχτος τρπους, να εξευτελσουν την αξιοπρπεια της Μαρας Στοαρτ.
Πολλς φορς, η βασλισσα, κατ τη διρκεια της σντομης διαδρομς της απ την κμαρ της ως τον τπο της εκτελσεως, εχε στραφε για να δει μπως ο πνευματικς της βρισκταν πουθεν μσα στο πλθος, για να πετχει, μ' να φωνο σημδι του, φεση αμαρτιν και την ευλογα του. Μα του κκου. Οι λρδοι δεν εχαν επιτρψει στον πνευματικ της να βγει απ την κμαρ της.
Και να, ξαφνα, τη στιγμ που ετοιμαζταν να υποστε την καταδκη της χωρς τη βοθεια της θρησκεας, την στατη στιγμ, παρουσιστηκε πνω στο ικρωμα νας Διαμαρτυρμενος πστορας, ο Φλτσερ, αμελικτος δικτης των Καθολικν. Οι δυο λρδοι ξεραν πολ καλ, απ τις επανειλημμνες αρνσεις της, τι η Μαρα Στοαρτ σαν πιστ Καθολικ που ταν, θα προτιμοσε να πεθνει χωρς την πνευματικ ενσχυση της εκκλησας παρ να δει να παραστκεται κοντ της νας Διαμαρτυρμενος ιερας. Μα πως η Μαρα θελε να τιμσει τη θρησκεα της πνω στο ικρωμα, τσι κι αυτο θελαν να τιμσουν τη δικ τους, τσι κι αυτο θελαν ο Θες τους να εναι παρν εκε.
Κνοντας λοιπν πως ενδιαφρεται για τη σωτηρα της ψυχς της μελλοθνατης, ο πστορας ρχισε να κρυγμα, πολ μτριο λλωστε, το οποο η Μαρα Στοαρτ –που δεν ζητοσε λλο παρ να πεθνει- προσπθησε του κκου να διακψει.
Τρεις – τσσερις φορς παρακλεσε τον πστορα Φλτσερ να σταθε, λγοντς του τι επμενε στη λατρεα της Καθολικς θρησκεας, για την οποα πθαινε τη μρα εκενη. Μα ο Φλτσερ οτε κουσε την τελευταα θληση της μελλοθνατης. Δεν θελε να πει χαμνο το κρυγμ του, το οποο εχε ετοιμσει απ μρες, για να το απαγγελει εμπρς στην ομγυρη αυτ την ευγενν. Κι εξακολοθησε να μιλει.
Η Μαρα Στοαρτ δεν βρκε ττε λλο τρπο ν' αντιταχθε σ' αυτν τον βναυσο πστορα, παρ να πρει τον σταυρ της με το να χρι, το βιβλο των προσευχν της με το λλο, να γονατσει και ν' αρχσει να προσεχεται λατινικ.
τσι, αντ να ενσουν τις φωνς τους σε μια κοιν επκληση προς το Θε, οι δυο θρησκεες αντιμετπιζαν η μα την λλη και σ' αυτ το ικρωμα ακμη. πως πντα δε, το μσος στθηκε πιο δυνατ απ την ανθρπινη απγνωση: οι λρδοι Σσμπουρυ και Κεντ, ακολουθομενοι απ τους περισστερους ευγενες της ομγυρης, ρχισαν να ψλλουν αγγλικ. ταν ο πστορας επιτλους σπασε και η γαλνη αποκαταστθηκε, η μελλοθνατη κανε μια σντομη προσευχ αγγλικ για τη θρησκεα της, η οποα εχε προσβληθε προ ολγου.
Ευχαρστησε τον Θε που εχε φτσει πια στο τλος του μαρτυρου της και, σφγγοντας τον εσταυρωμνο επνω απ το στθος της, διακρυξε τι λπιζε να σωθε απ το αμα που χυσε στον Γολγοθ ο Χριστς και για τον οποο θα χυνε τρα το αμα της.
Ο φανατικς δοκας του Κεντ προσπθησε για μια φορ ακμα να ταρξει την προσευχ της, εξορκζοντς την να απαρνηθε τη θρησκεα του Ππα. Μα η Μαρα Στοαρτ δεν του απντησε οτε με μια λξη, οτε μ' να βλμμα. ψωσε μνο τη φων της για να πει τι συγχωρε τους εχθρος τους που επ τσον καιρ ζητοσαν τον θνατ της και να παρακαλσει τον Θε να τους οδηγσει στον δρμο της αλθειας.
λοι σπαιναν πια. Η Μαρα Στοαρτ ξερε τι θα συμβε τρα. Για τελευταα φορ φλησε τον εσταυρωμνο, κανε τον σταυρ της και επε:
- Δξου με, Χριστ μου, μσα στα πολυεσπλαχνα χρια σου, τσο πλατι ανοιγμνα σο εναι σ' αυτν τον σταυρ και συγχρεσ με για τις αμαρτες μου. Αμν!
Ο μεσαωνας ταν μια εποχ σκληρ και γρια, μα χι και χωρς ψυχ. Οι νθρωποι εχαν συνασθηση της σκληρτητς τους πολ περισστερο απ τους σημερινος. Γι' αυτ, κθε θανατικ εκτλεση, σο βρβαρη κι αν ταν, εχε μσα στη φρκη της μια στιγμ ανθρπινου μεγαλεου: πριν ο δμιος σηκσει το χρι του για να χτυπσει για να βασανσει, πρεπε να ζητει συγγνμη απ το θμα του. τσι κι αυτ τη φορ, ο δμιος της Μαρας Στοαρτ και ο βοηθς του, αποκαλπτοντας τα πρσωπ τους, γοντισαν μπροστ της και την παρακλεσαν να τους συγχωρσει γι' αυτ που θα καναν. Ττε εκενη τους απντησε:
- Σας συγχωρ με λη μου την καρδι, γιατ ελπζω πως αυτς ο θνατος θα με απαλλξει απ' λα μου τα βσανα.
Αμσως ο δμιος κι ο βοηθς του σηκθηκαν κι ρχισαν να προετοιμζονται για το ργο τους.
Συγχρνως οι δο γυνακες της ακολουθας της ρχισαν να γδνουν τη Μαρα, η οποα τις βοθησε και μνη της "με τση βα -πως γρφει κποιος αυτπτης μρτυρας- στε να λεγε κανες τι βιαζταν να εγκαταλεψει αυτ τον κσμο".
ταν ο μανδας της κι η τουαλτα της πεσαν απ τους μους της, το εσωτερικ κκκινο φρεμ της πταξε μια ζωηρ κκκινη λμψη. τσι ντυμνη στα κκκινα πως ταν τρα, μοιαζε με μια ολοκκκινη φλγα μεγαλοπρεπ κι αλησμνητη.
Κατπιν η βασλισσα αποχαιρτησε τις δυο γυνακες και τις παρακλεσε να μην ολολζουν και να σταθον γαλνιες. Γοντισε στερα στο μαξιλρι κι απγγειλε με δυνατ φων να λατινικ ψαλμ.
Τρα δεν της μεναν πολλ πργματα να κνει: σκυψε το κεφλι της πνω απ το τσεκορι του δημου, το οποο αγκλιασε με τα δυο της χρια.
Ως την τελευταα της στιγμ, η Μαρα Στουαρτ διατρησε την βασιλικ της μεγαλοπρπεια. Καννα απ τα λγια της, καμα απ τις κινσεις της δεν φανρωνε φβο. Μ' αξιοπρπεια, η κρη των Στοαρτ, των Τυδρ, των Γκιζ, αντιμετπισε τον θνατο... Μα λα αυτ δεν εμπδισαν καθλου το τλος της να εναι απεργραπτο σε φρκη.
Το πρτο χτπημα του δημου αστχησε και τη χτπησε στο ινιακ οστ. νας στεναγμς πνιγμνος ξφυγε απ το στμα του θματος.
Με το δετερο χτπημα το τσεκορι χθηκε βαθι στο σβρκο κι κανε να πεταχτε το αμα...
Μα ο δμιος τη χτπησε και τρτη φορ για να την αποκεφαλσει εντελς.
Ττε ο δμιος θλησε να πρει το κεφλι για να το επιδεξει... Μα εκενο -φρκη!- κλησε ματωμνο στο πτωμα, εν στα χρια του δημου απμεινε μια περοκα!



Ο δμιος σκυψε, πρε το κεφλι απ κτω και το δειξε στην ομγυρη.
Μα τσι, χωρς τη περοκα, μοιαζε με κεφλι γρις με γκρζα μαλλι. λη η χρη της Μαρας Στοαρτ διαλθηκε.
λοι οι παριστμενοι εχαν απομενει παραλυμνοι απ τον τρμο τους. Καννας πια δεν ανπνεε. Τλος, ο πστορας Φλτσερ φναξε:
 -Αμν! Αμν! τσι ας πεθνουν λοι οι εχθρο της βασλισσς μας.
να μικρ επεισδιο δικοψε εκενη τη στιγμ τη σιωπ και τον τρμο. Καθς οι δμιοι σκυψαν για να προυν και να μεταφρουν το ακφαλο και ματωμνο πτμα, κτι ρχισε να σαλεει κτω απ τα ροχα της. Χωρς κανες να το αντιληφθε, το μικρ σκυλκι της βασλισσας την εχε ακολουθσει κι εχε χωθε κτω απ' τη φαρδι και μακρι φοστα της κατ τη διρκεια της εκτλεσης. Και να! πρβαλε ξαφνα κατακκκινο απ το αμα δαγκνοντας λους ολγυρα και μη θλοντας με καννα τρπο ν' αφσει το πτμα... Οι δμιοι θλησαν να το απομακρνουν δια της βας. Εκενο μως δεν τους φηνε να το πισουν κι χωνε τα δντια του στις σρκες τους, ως του στο τλος το σκτωσαν. Αυτ το μικρ ζο υπερασπστηκε τη βασλισσα με περισστερο θρρος απ τις εκατοντδες των ευγενν της χρας της, οι οποοι εχαν ορκιστε πστη κι αφοσωση.
______________________________
1. Η βασλισσα Ελισσβετ που κρατοσε τη Μαρα Στοαρτ φυλακισμνη επ 20 χρνια στον πργο του λρδου Σσμπουρυ, τη περιβαλε με βασιλικς τιμς.



 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers