-


Dali &









/




 
 

 

, , , , , , : !

     Σε αυτ το ρθρο, λω να βλω μερικος ξεχωριστος δημιουργος, που δεν πνε με την αρδα και θα 'ναι κρμα να "κρυφτονε" μες στο σωρ με τους λλους. λλωστε γι' αυτος χω πολ περισστερα στοιχεα κι καστος εξ αυτν υπρξεν ντονα και σε κτι λλο (γνωστν εννο) πλην των επιγραμμτων.  Διογνης ο Λαρτιος φτιαξε να σπουδαο ευρετριο κτι σαν τη σημεριν Βικιπαδεια, και πρα πολλ οφελουμε σε αυτν. Ο ων ο Χος υπρξε τραγωδς εφμμιλος του Αισχλου, λνε μλιστα πως τον εχε κερδσει στους τραγικος αγνες. Ο Εμπεδοκλς ζησε κι δρασε σε πρα πολλος τομες. Ο Λιβνιος υπρξεν απ τους κορυφαους σοφιστς. ο Ξενοφνης πλι γραψε πμπολλα ργα, πραν των επιγραμμτων του και τλος ο Σιμωνδης ο Κεος... τ να πω γι' αυτν τον νθρωπο; Δετε μνοι σας παρακτω και πιο αναλυτικ, ναν-ναν κι ελπζω να το απολασετε, σο κι εγ σο το 'στηνα. Π.Χ.

===================

                               Διογνης ο Λαρτιος

     Ο Διογνης ο Λαρτιος (3ος αι. μ.Χ.) ταν ιστοριογρφος της φιλοσοφας της αρχαιτητας, συγγραφας του ργου Βοι φιλοσφων και της χαμνης συλλογς επιγραμμτων την οποα ονμαζε Πμμετρο. ταν ελληνικς καταγωγς, γεννημνος μλλον στην πλη Λαρτη της Κιλικας.
Πιθανολογεται πως ζησε στις αρχς του 3ου μ.Χ. αινα, μως για τη ζω του, την καταγωγ του, τη μρφωση του, το σνολο του ργου του, την προσωπικτητα του, δεν γνωρζουμε σχεδν τποτε, εν δεν υπρχουν και αντστοιχα σοβαρ αποδεικτικ στοιχεα, καθς οι αρχαοι συγγραφες δεν δνουν σχετικς πληροφορες. Για τον λγο αυτ, οι ερευνητς δεν μπορον παρ να τον αναζητσουν μσα απ το ργο του, απ στοιχεα που σγουρα εναι αποσπασματικ και δσκολο να επαληθευτον.
     Βεβαιτητα δεν υπρχει οτε για το νομα του αφο τα χειργραφα λλες φορς δνουν το νομα Διογνης Λαρτιος κι λλες Διογνης ο Λαερτιες. Μια εικασα περιγρφει πως το Λαρτιος σως προρχεται απ κποιον πργον του που λεγταν Διογνης Λαερτιδης. Εξσου δσκολο εναι να τοποθετηθε με ακρβεια το πτε ζησε, αφο το στοιχεο που θα μποροσε να βοηθσει και συνγεται απ την ταυτοποηση της περιδου της τελευταας φιλοσοφικς σχολς που περιγρφει δεν εναι ασφαλς, καθς η κριτικ του κειμνου δεν χει καταλξει αν στο ργο του δεν υπρχουν μεταγενστερες προσθκες αν υπρξε κποιο σγγραμμα το οποο αντγραψε ο Διογνης Λαρτιος. Τα επιχειρματα που τοποθετον τη ζω του στις αρχς του 3ου αινα μ.Χ. χουν να κνουν με την διερενηση της σκεπτικς σχολς στο βιβλο Θ του ργου του, ως τον διδοχ του Σξτο Εμπειρικ στο τλος του 2ου αινα μ.Χ., πως επσης με την διαπστωση τι δεν κνει λγο για τον νεοπλατωνισμ. Πντως, σμφωνα με τα πιο ασφαλ ρια που θα μποροσαν να υιοθετηθον, ο Λαρτιος δεν ζησε πριν το 200 μ.Χ. και με βση τη μαρτυρα του Στφανου Βυζαντου που τον αναφρει ως ναν αρκετ παλαι συγγραφα, μλλον ζησε πολ πριν το 500 μ.Χ. με πιθαν χρονολογα για τους περισστερους ερευνητς τις αρχς του 3ου αι.
     Το κυριτερο ργο του, που σθηκε ολκληρο, συνθως ονομζεται Βοι φιλοσφων, αλλ στην πραγματικτητα χει τον ττλο: Βοι και γνμαι των εν φιλοσοφα ευδοκιμησντων και των εκστη αιρσει αρεσκντων εν επιτμω συναγωγ. Περιχει τους βους των αρχαων φιλοσφων και αποτελεται απ 10 βιβλα. Κποιοι θεωρον τι το ργο αυτ κυκλοφρησε την εποχ του Ρωμαου αυτοκρτορα Αλεξνδρου Σεβρου (222-235 μ.Χ.). Στο προομιο του ργου του, ο συγγραφας αναζητ την καταγωγ της φιλοσοφας, και αναλει τις ανατολικς επιδρσεις στους λληνες φιλοσφους. Δνει τον ορισμ της φιλοσοφας και παρ τη μετριτητα των κριτικν και αξιολογικν στοιχεων, προσφρει σημαντικς πληροφορες σχετικ με τη βιογραφα και τη διδασκαλα γνωστν φιλοσφων της αρχαιτητας. Ο διος δεν προβανει σε κρσεις, γιατ δεν ταν οπαδς καμις φιλοσοφικς σχολς οτε εχε λβει συστηματικ φιλοσοφικ παιδεα. ταν μως φιλομαθς και πρπει να εχε διαβσει τα περισστερα σχετικ φιλοσοφικ συγγρμματα, απ τα οποα ντλησε τερστιο υλικ γνσεων.
Αν κποιος θα θελε να βρει σε να μνο αρχαο ργο μια περληψη των ελληνικν ηθικν συστημτων, αναμφισβτητα το ργο αυτ θα ταν οι Βοι Φιλοσφων του Διογνη Λαρτιου.
     Στη ΠΑ, στο 7ο βιβλο της, υπρχουν 36 δικ του επιτμβια επιγρμματα φιλοσφων, παρμνα λα απ τους Βους, που ο Διογνης αναφρει τι προρχονταν απ το ργο του που αποκαλοσε Επιγρμματα Πμμετρο. Η Πμμετρος περιεχε επιγρμματα που μιλοσαν για χαρακτηριστικ διασμων ανδρν. Εκτς απ τα επιγρμματα της Παμμτρου, στην Παλατιν Ανθολογα βρθηκαν και επιγρμματα λλων τα οποα αναφρονται στους Βους του Διογνη, με την δια σειρ (7.615-619) για τους Μουσαο, Λνο, Ορφα, Κλεβουλο και Περανδρο. Καταρχς, χρησιμοποησε πρωττυπα στοιχεα απ διαθκες, επιστολς (χι πντα γνσιες) και δικαστικ κεμενα. Κατ δετερο λγο, χρησιμοποησε λογοτεχνικ στοιχεα, πως αναφορς απ κωμωδες εναντον φιλοσφων και στχους απ την Ιλιδα και την Οδσσεια. Τλος, ντλησε πληροφορες απ φιλοσοφικς πηγς, πως επιμρους συγγραφς για τους φιλοσφους, τις αιρσεις τους, τους καταλγους μελν και ηγετν τους δοξογραφικς συλλογς που περιεχαν τα ουσιδη σημεα της διδασκαλας κθε αιρσεως. Η κθεση της αρχαας φιλοσοφας, που επιχερησε ο Διογνης Λαρτιος, παρ τα συστηματικ και τα λλα ελαττματ της, αποτελε πολτιμη πηγ για τον σγχρονο ιστορικ τς φιλοσοφας, που μπορε να φτσει σε μια σχετικ πιστ εικνα της πραγματικτητας ταν ελγξει τα δεδομνα αυτ και τα συνδυσει με λλες συναφες πληροφορες. Το ργο του περιχει συνολικ τα παρακτω βιβλα:

Βιβλο Α: Θαλς, Σλων, Χλων, Πιττακς, Βας, Κλεβουλος, Περανδρος, Ανχαρσις, Μσων, Επιμενδης, Φερεκδης
Βιβλο Β: Αναξμανδρος, Αναξιμνης, Αναξαγρας, Αρχλαος, Σωκρτης, Ξενοφν, Αισχνης, Αρστιππος ο Κυρηναος, Φαδων, Ευκλεδης, Στλπων, Κρτων, Σμων, Γλακων, Σιμμας, Κβης, Μενδημος
Βιβλο Γ: Πλτων
Βιβλο Δ: Σπεσιππος, Ξενοκρτης, Πολμων (σχολρχης), Κρτης ο Αθηναος, Κρντωρ, Αρκεσλαος, Βων, Λακδης, Καρνεδης, Κλειτμαχος
Βιβλο Ε: Αριστοτλης, Θεφραστος, Στρτων, Λκων, Δημτριος, Ηρακλεδης
Βιβλο Στ: Αντισθνης, Διογνης, Μνιμος, Ονησκριτος, Κρτης, Μητροκλς, Ιππαρχα, Μνιππος, Μενδημος
Βιβλο Ζ: Ζνων, Αρστων, ριλλος, Διονσιος, Κλενθης, Σφαρος, Χρσιππος
Βιβλο Η: Πυθαγρας, Εμπεδοκλς, Επχαρμος, Αρχτας, Αλκμαων, ππασος, Φιλλαος, Εδοξος
Βιβλο Θ: Ηρκλειτος, Ξενοφνης, Παρμενδης, Μλισσος, Ζνων Ελετης, Λεκιππος, Δημκριτος, Πρωταγρας, Διογνης ο Απολλωνιτης, Ανξαρχος, Πρρων, Τμων
Βιβλο Ι: Επκουρος

=====================

                    Εμπεδοκλς ο Ακραγαντινς

     
Ο Εμπεδοκλς ο Ακραγαντινς (495 π.Χ. - 435 π.Χ.) ταν αρχαος λληνας πυθαγρειος φιλσοφος, νας απ τους σπουδαιτερους αντιπροσπους της προσωκρατικς ελληνικς φιλοσοφας, φυσικς, μηχανικς, εφευρτης, ιατρς, μουσικς και ποιητς. Γεννθηκε στον Ακργαντα, δετερη, ως προς τον πλοτο και την δναμη, πλη της Σικελας στην Κτω Ιταλα. Αξζει να αναφερθε τι εναι ο μνος γηγενς πολτης μιας δωρικς πολιτεας που παιξε μεγλο ρλο στην ιστορα της φιλοσοφας. Η σγχρονη κοινωνα της πλης που γεννθηκε τον τιμ ονομζοντας Porto Empedocle το τεχνητ λιμνι του ρμου του Ακργαντα.
     Η καταγωγ του ανγεται σε αρχοντικ και επιφαν οικογνεια. ταν εγγονς του Εμπεδοκλ ο οποος στφθηκε ολυμπιονκης στο ιππικ αγνισμα του κλη το 496 π.Χ., στην δια διοργνωση με τον γι του -και θεο του φιλοσφου Εμπεδοκλ- τον Εξανετο ο οποος γινε ολυμπιονκης της πλης. Ο πατρας του Εμπεδοκλ του φιλοσφου ταν ο Μτων Αρχνομος, που κατεχε υψηλ αξωμα στη διακυβρνηση του τπου του. Μλιστα, πως υποθτουν οι ειδικο, το δετερο απ τα παραδιδμενα ονματα του πατρα του Εμπεδοκλ δεν εναι κριο αλλ προσηγορικ του δημοσου λειτουργματς του. Ο Μτων, πρωταγωνιστς στις πολιτικς διαμχες του τπου το 470 π.Χ,. συνργησε στην κατλυση της αριστοκρατικς τυραννας του Θρασυδαου, που εχε διαδεχθε τον πατρα του Θρωνα.
     Ο Εμπεδοκλς συνεχζει και συμπληρνει το ργο των προγνων του. ταν η μερδα των ολιγαρχικν φνηκε να επανακτ την ισχ της, επιτθεται εναντον της, κρυκας και προσττης των δικαιωμτων του λαο. Επανιδρει την δημοκρατα. Λγεται μλιστα τι του προσφεραν το βασιλικ στμμα, αλλ το απρριψε με περιφρνηση. Με αυτν του την χειρονομα θυμζει μια ανλογη χειρονομα του εφμιλλου με αυτν στη φιλοσοφα Ηρκλειτου. Ο βος του εναι γεμτος με απκρυφες ιστορες και θαματα που αγγζουν τα ρια του μθου. Στο πρσωπο του οι Ακραγαντνοι δεν βλεπαν μνο ναν μεγλο φιλσοφο αλλ και ναν ξιο πολιτικ, ιατρ, μντη, μγο και ποιητ. Ο ποιητς Κωστς Παλαμς αναφρει γι' αυτν τι εμφανιζταν παντο και ασκοσε την περφημη χρη του, δραστριος πολιτικς, τολμηρς φιλσοφος, χρυσστομος ρτορας, μεγαλεπβολος μηχανικς, πανεπιστμων ερευνητς, γιατρς, θεσοφος, μγος, κριος λων των ειδν του λγου, ευρετς της ρητορικς, πως τον αποκαλε ο Αριστοτλης, ραψωδς, υμνωδς, πως ο διος αποκαλε τους ποιητς, ιερας, προφτης. Τονζει τι κατευνζει και διεγερει τους ανμους, τι θεραπεει τις ασθνειες και τα γηρατει, τι επαναφρει νεκρος στη ζω, και τι λοι τον τιμον ως θε. Κθε φορ που μπανει στις πλεις οι νθρωποι τον περιστοιχζουν και ζητον τη βοθει του, του ζητον να θεραπεσει κθε εδους ασθνεια και τον προκαλον για προφητεες.
     Η ζω του υπρξε αντικεμενο πολλν μυθοπλασιν και, σμφωνα με τις δοξασες του περ μετενσρκωσης, ταν κι ο διος, πως δηλνει, δαμονας που πεσε σε βαρ αμρτημα, ξπεσε απ τη θεκ φση του και πρασε διαδοχικ απ σμα ζου, φυτο και ανθρπου, περιπλανμενος στο σμπαν, προορισμνος μως, αργ γργορα να ξαναπρει την αρχικ του φση. Μεταξ των παραδσεων που αφηγεται ο Διογνης Λαρτιος για τον θνατο του Εμπεδοκλ (Βοι Φιλοσφων, Η 69-72), εναι τι αναλφθηκε στον ουραν αποθεωθες, καθς και τι ρχτηκε στον κρατρα της Ατνας. Απ τα σωζμενα αποσπσματα των ργων του Εμπεδοκλ εξγεται τι ο συγγραφας τους, εκτς απ τη γενικ Φυσικ, εχε και ειδικτερες γνσεις Φυσιογνωσας και Ιατρικς, ιδιατερα Φυσιολογας, Ανατομας και Εμβρυολογας, και τι τσι συνδεταν με τη μεγλη ιατρικ παρδοση της Κτω Ιταλας.
     Σ' ναν ιδιατερο χρο, που δσποζαν οι ορφικς κι οι πυθαγρειες διδασκαλες, ο Εμπεδοκλς δημιοργησε τη δικ του φιλοσοφα, στο περιεχμενο της οποας εναι φανερ η επδραση των παραπνω ιδεν, καθς και της σκψης των προγενεστρων του φιλοσφων, ιδως του Παρμενδη, στου οποου τη γλσσα και τη σκψη οφελει πολλ. Εναι πολ πιθαν η μαρτυρα τι ο Εμπεδοκλς εχε μαθητεσει σε Πυθαγρειους, ποψη που ενισχεται απ την επδραση στον τρπο γραφς του. Αναμφβολα, κρια φιλοδοξα του Εμπεδοκλ δεν ταν η αναγνριση της φιλολογικς ευφυας του, σο η παραδοχ απ τους ανθρπους, ως πραγματικς αποστολς του, της προφητικς και ιερατικς, της μυστηριακς, με μια λξη, δρσης του[εκκρεμε παραπομπ]. Φανεται τι η ζω του ταν πολ σεμν και μεγαλοπρεπς, τι του απονμονταν ψιστες τιμς και κυκλοφοροσαν διαδσεις για εξαρετες πρξεις του και θαματα.
     Ο Εμπεδοκλς εναι το σμβολο της ποιητικς μεγαλοφυας. Το ριστο κριτριο της αξας του Εμπεδοκλ εναι τα ργα του. Ο Εμπεδοκλς ταν ο τρτος και τελευταος φιλσοφος μετ τον Ξενοφνη και τον Παρμενδη, που διλεξε να εκθσει τη φιλοσοφα του σε στχους, και μλιστα σε δακτυλικ εξμετρο. Με δεδομνη αυτ την επιλογ του μτρου σε συνδυασμ με την ιωνικ διλεκτο στην οποα εναι γραμμνοι οι στχοι, γνεται κιλας αισθητ να απ τα πιο βασικ χαρακτηριστικ της ποησς του: η σχση με το πος και συγκεκριμνα με τον μηρο και τον Ησοδο, των οποων η μελτη επηρασε βαθι το ργο του. Χρησιμοποησε τον μμετρο, πιθανς για να προσδσει στο ργο του αποκαλυπτικ κρος. Θεωρεται ο τελευταος προσωκρατικς που εκθτει τη διδασκαλα του μμετρα, αλλ και ο τελευταος προσωκρατικς που βρσκεται υπ την επρεια της θεογονικς παρδοσης.
     Ο Εμπεδοκλς ταν δεινς περ την φρσιν η δε γλωσσικ κφρασ του εναι χυμδης, προδδει ενθουσιαστικ ορμ και φαντασα, παργει πλθος νων ποιητικν εικνων και σχημτων, προσφρει να μεγλο αριθμ λξεων, που συναντομε για πρτη και για μοναδικ φορ στην αρχαα Γραμματεα («ἅπαξ εἰρημνα»). Στο συγγραφικ ργο του Εμπεδοκλ αποδδονται πολ περισστερα ργα απ αυτ που σζονται. Συγκεκριμνα γραψε το Περ Φσεως (2.000 στχοι). Απ τα σωζμενα αποσπσματα, συναθροζοντας τα σε θεματικς εντητες μας επιτρπεται να φανταστομε το περγραμμα του ργου. Στο Περ Φσεως προσπαθε να δσει τις βασικς αρχς της φυσικς φιλοσοφας του, πως αυτ εκφρζεται μσα απ την εναλλασσμενη κυριαρχα της Φιλας (=Φιλτης) και της Διαμχης (=Νεκος) πνω στα τσσερα ριζματα (=πυρ, αρ, δωρ, γη). Η ουσα του σμπαντος νοεται απ τον Εμπεδοκλ σε μια δχως τλος μεταλλαγ καταστσεων απ το να στα πολλ και απ τα πολλ στο να.
     Αξιλογη εναι η θεωρα για τη γνεση των οργανικν ντων, η οποα αναπτσσεται με βασικ ξονα την εξλιξη, γεγονς που κανε τον αρχαο στοχαστ να θεωρεται πρδρομος του Δαρβνου. Η εξελικτικ αυτ θεωρα αποτελεται απ τσσερα στδια: στο πρτο η γη γενν τα οργανικ μλη του σματος των ζων διαχωρισμνα, στη δετερη τα μεμονωμνα οργανικ μλη συνεννονται σε τερατδεις μορφς, στην τρτη οι τερατδεις μορφς που προκυψαν δεν κατορθνουν να επιβισουν και παραχωρον τη θση τους σε νους τπους ζων που χουν την ικαντητα να συνεχσουν τη ζω τους, στην τταρτη περοδο γεννιονται τα οργανικ ντα, χι απ τη γη αλλ το να απ το λλο.
     Το λλο μεγλο ργο του Ακραγαντινο σοφο που σθηκε ως τις μρες μας χει ττλο Καθαρμο (3.000 στχοι), το οποο περιχει τη διδασκαλα μιας ξενφερτης θρησκευτικς αρεσης, σμφωνα με την οποα αυτ που λμε ψυχ του ανθρπου εναι μια αυθυπστατη ονττητα, ανεξρτητη απ το σμα και τι εξ αιτας κποιου παραπτματς της χει καταδικαστε να κατοικε μσα σε σματα φυτν, ζων ανθρπων ως την τελικ κθαρσ της για την οριστικ επιστροφ στον τπο της καταγωγς της. Οι Καθαρμο εναι μια κθεση της αποκρυφιστικς ζως του Εμπεδοκλ ως Μστη. Απ τα δο αυτ μεγλα ργα του Εμπεδοκλ οι διασωθντες στχοι στο ργο Περ Φσεως εναι περπου 350 και στο ργο Καθαρμο λγο περισστεροι απ 100. Γνεται φανερ τι ως εμς φτασε μνον το 16 με 20% του συνολικο του ργου. Ποσοστ πολ μεγαλτερο απ' τι στη περπτωση των λλων προσωκρατικν φιλοσφων.
     Αναφρονται και μερικ ακμα ργα ως δικ του πως: να ποημα, που αναφερταν στην εκστρατεα του Πρση βασιλα, με ττλο Ξρξου διβασις Περσικ. νας μνος στον θε του φωτς, με ττλο Προομιον εις Απλλωνα. Τραγωδαι, για τις οποες μως ο περιπατητικς Ιερνυμος μαρτυρε πως ανρχονταν σε 43 και υποστηρζει πως εχε δει τα χειργραφα. Ο Νενθης ο Κυζικηνς γνριζε μνον 7, εν ο Ηρακλεδης αποδδει τις τραγωδες σε ναν συνονματο του Εμπεδοκλ που σμφωνα με την Σοδα, ταν εγγονς του φιλοσφου. Δο επιγρμματα, το να προς τον μαθητ του Παυσανα, και το λλο προς τον Ακραγαντιν γιατρ κρωνα. Πολιτικο Λγοι και ο Ιατρικς λγος που τον αποτελοσαν 600 στχοι.
     πως συμβανει και με τον Παρμενδη, ο Εμπεδοκλς απορρπτει τη γνεση και τη φθορ. Στη θση τους χρησιμοποιε δο λλες ννοιες που τις περιγρφει ως μεξη (γννηση) και χωρισμς (φθορ) «αγννητων στοιχεων». Κρατ το μηδν ξω απ τον κσμο και ανγει την γννηση του κσμου και τις κοσμικς μεταβολς σε τσσερις θεμελιδεις υποστσεις, ισοδναμες μεταξ τους. Αυτς οι υποστσεις, μοιες με το εν του Παρμενδη εναι τα «ριζματα», δηλαδ η γη, το νερ, η φωτι και ο αρας. Τα ριζματα, αντθετα απ τα φυσικ στοιχεα δεν χνουν την ταυττητ τους. Οι δε μεταξ τους σχσεις διπονται απ την επιδραση δο κοσμικν δυνμεων, που εναι επσης αγννητες και αινιες, της φιλτητας, (λξης και συννωσης) και του νεκους, (χθρας δισπασης και διλυσης). Στην κοσμολογα του περιγρφει το κοσμικ γγνεσθαι ως αινια κυκλικ πορεα. Τα δο ορσημα αυτς της κυκλικς πορεας εναι ο θεκς σφαρος και η χαοτικ δνη, (δνος) και η συνολικ πορεα διακρνεται σε τσσερις φσεις.
     Στη αρχ επικρατε απλυτα η φιλτητα και τα τσσερα ριζματα βρσκονται σε πλρη αρμονα μεταξ τους, σε κατσταση μεξης, στη μορφ του σφαρου.
Κατπιν η εσοδος του νεκους στον σφαρο οδηγε σε διαδικασα σταδιακς διλυσης και αποσνθεσης. Μσω μιας επεκτεινμενης δνης τα ριζματα ξεχωρζονται και απομακρνονται. Τα μβια ντα που δημιουργονται σε αυτ τη φση του κοσμικο γγνεσθαι υπκεινται στην αυξανμενη επιρρο του νεκους. Σε αυτ τη φση βρσκεται ο κσμος μας, που βαδζει σε κατσταση αυξανμενης διαμχης και εχθρτητας. Ο δνος εναι η φση της πλρους κυριαρχας του νεκους, στην οποα προκαλεται χος, διλυση και ολοκληρωτικ αποσνθεση. Εν τλει εισρχεται βαθμιαα η φιλτητα και ο κσμος επιστρφει στη συγκρτηση του σφαρου. Η φιλτητα και το νεκος εναι δυνμεις που ασκνται πνω στα τσσερα στοιχεα τα οποα τα φρνουν σε κατσταση ισορροπας.
     Στο ργο του Καθαρμο ο φιλσοφος αφηγεται τις περιπτειες ενς δαμονα, μιας ψυχς δηλαδ που υπ την επδραση του νεκους υποππτει σε σοβαρ παρπτωμα και χνει την αρχικ του αγντητα. Μσω αλλεπλληλων ενσαρκσεων επιστρφει και πλι στην κατσταση του αθνατου αγαθο δαμονα, αφο διαβε μως λους τους κουραστικος δρμους της ζως.  Επεξεργστηκε μια λεπτομερ θεωρα για την ασθηση, η οποα σκησε μεγλη επδραση στους συγχρνους του, αλλ και μεταγενστερους στοχαστς. Σμφωνα με αυτ τη θεωρα τα αντικεμενα παργουν «απορρος», οι οποες μσω των πρων του σματος φθνουν στα αισθητρια ργανα, που και αναγνωρζονται απ μοι τους στοιχεα που ενυπρχουν μσα μας. Τοτη η ιδα τον καθιστ σημαντικτερο εκπρσωπο της ποψης τι «γνωρζουμε τα μοια μσω των ομοων». Ο Εμπεδοκλς θεωρεται και σπουδαος φυσικς, αφο καθρισε τα ατια των εκλεψεων, μελτησε την ανκλαση του φωτς και τη φση της σκις. ργα του εναι τα εξς:

  Ξρξου διβασις, Περσικ. (μμετρη εξιστρηση εκστρατεας του Ξρξη). Κατ παρδοση (Διογ. Λαρτ. 8,57) το ργο αυτ κηκε απ την αδελφ του επειδ ταν ατελεωτο.
  Προομιον εις Απλλωνα, και αυτ κηκε απ την αδελφ του κρη του, πιθανς ταν μνος που προσομοαζε τον Απλλωνα με τον λιο.
  Τραγωδαι. Ο Ιερνυμος μαρτυρε τι εχε δει χειργραφα 43 τραγωδιν. Ο Νενθης ο Κυζικηνς μαρτυρε για 7. Ο Ηρακλεδης αποδδει τις τραγωδες σε ναν συνονματο του Εμπεδοκλ που σμφωνα με την Σοδα, ταν εγγονς του φιλοσφου.
  Ποιητικο Λγοι και Ιατρικς λγος. ργα σε πεζ λγο "καταλογδην". Περ αυτν ουδεμα λλη πληροφορα υπρχει.
  Περ φσεως των ντων. Σε δο βιβλα των 2000 στχων. Απ αυτος χουν διασωθε μνο 340. Το ποημα αυτ εμιμθηκαν οι Λατνοι Λουκρτιος και Βρρων.
  Καθαρμο. Ποημα εξιλαστικο χαρακτρα που μοιζει των Ορφικν. Κατ πληροφορα του Δικαιρχου, που δισωσε ο Αθναιος (Δειπνοσοφ.14) αυτ απαγγλθηκε παρουσα του Εμπεδοκλ στα "Ολμπια" απ τον ραψωδ Κλεομνη. Απ τους 1000 στχους των "Καθαρμν" χουν διασωθε μνο 100.
  Επιγρμματα. Αναφρονται δο αποδιδμενα στον Εμπεδοκλ, να για τον μαθητ του Παυσανα και το λλο για τον Ακραγαντιν γιατρ κρωνα. Αμφτερα μως θεωρονται ως νθα.
  Στη ΠΑ (ΙΧ 569) σζονται δο ποιητικ αποσπσματ του.

=====================

                             ων ο Χος

      Ο ων ο Χος (αρχ. ελλ.: Ἴων ὁ Χῖος, ~484-481 - 428 π.Χ.) ταν αρχαος λληνας τραγικς και διθυραμβικς ποιητς της κλασσικς περιδου κι ταν νας απ τους 5 τραγικος ποιητς του καννα της Αθνας. Καταγταν απ τη Χο κι τανε γιος του Ορθομνη. Ασχολθηκε και μ’ λλα εδη ποησης, καθς και με τη πεζογραφα, γρφοντας στην ιωνικ διλεκτο. Οι ελληνιστικο σχολιαστς τονε θεωροσαν, μαζ με τον Αχαι τον Ερετρια και τον Αγθωνα, εφμιλλο των 3 μεγλων τραγικν ποιητν, Αισχλου, Σοφοκλ κι Ευριπδη. Για αινες η μελτη, σχετικ με το πρσωπ του, επικεντρωνταν στην πολυειδεα του και τα στοιχεα που παρεχε σε σχση με τη κλασικ Αθνα. Οι σγχρονοι μελετητς εντοτοις, εστιζουν επιπρσθετα στην ιδιατερη ταυττητα του ποιητ, αυτ του κοσμοπολτη Χου που ‘ζησε απ κοντ και συμμετεχε στο χρυσ αινα της αθηνακς πολιτεας.

     τανε πολ περιεκτικς συγγραφας και πργμα σπνιο και πολ ασυνθιστο στην αρχαιτητα, συγγραφας αλλ και ποιητς. γραψε μια ιστορα στη διλεκτο του Ηρδοτου και σμφωνα με τον τρπο του, εκτς απ το τι προσδωσε πιτερη προσοχ στην ιδιωτικ ζω των διακεκριμνων ατμων. Αυτ το ργο σως τανε το διο που αναφρει ο Παυσανας. λλο ργο του φανεται να ταν μια πραγματεα για τη σσταση των πραγμτων σμφωνα με τη θεωρα των τριδων και που ορισμνοι αρχαοι συγγραφες αποδδουν στον Ορφα. λλο ργο φανεται να περιεχε ετε μια αναφορ των δικν του ταξιδιν ετε των επισκψεων μεγλων ανδρν στη Χο.
     Κατ την ποψη του Καρλ Νμπερντινγκ, που συμφωνονε και νετεροι μελετητς, γεννθηκε μεταξ 1ου & 4ου τους της 74ης Ολυμπιδας, τοι το 484-481 π.Χ. Αναφρεται κι ως γιος του Ξοθου αντιστοιχιζμενος τσι, εκοσια ακοσια, με τον μυθικ ωνα, το γενρχη του αντιστοχου ελληνικο φλου. Γρω στο 468 π.Χ., ντας φηβος, ταξδεψε, με πιθαντερο σκοπ να ολοκληρσει τις αντερες σπουδς του, στην Αθνα πλη που διγαγε σημαντικ μρος της ενλικης ζως του κι ανπτυξε φιλικς σχσεις με τον πολιτικ Κμωνα. Υπρξε δριμς κατγορος του Περικλ, καθς μεταξ των δο υπρχε ερωτικ αντιζηλα για κποια Χρυσλλα, κρη του Τελου απ’ τη Κρινθο, στην οποα αναφερτανε και σε μιαν ελεγεα του. Μλιστα κατκρινε την ομιλα του Περικλ σα φλαρη κι αρρωστημνη, υποστηρζοντας τι στις μεγαλοστομες του περιεχταν αλαζονεα και περιφρνηση των λλων, σε αντιδιαστολ με τον Κμωνα και το μελωδικ, υγρ κι εμπνευσμνο φος του λγου του. Επιπλον, τανε γνωστς του Αισχλου και του Σοφοκλ. Με τον 1ο φρεται να παρακολουθον μαζ αγνα πυγμαχας στα σθμια το 465 π.Χ, εν τον 2ο τονε γνρισε στη Χο ταν συμμετεχε στην αθηνακ εκστρατεα κατ της Σμου το 440 π.Χ. Την δια χρονι την επμενη επστρεψε στην Αθνα, πως φανεται και σ' απσπασμα των Υπομνημτων του.
     Η 1η του τραγωδα ανβηκε το 452 π.Χ., χρονικ σημεο που συμππτει, λγο μετ το θνατο του Αισχλου σα να 'πρεπε να καλυφθε το κεν, και με την επνοδο του Κμωνα στην Αθνα απ την εξορα στην οποα οδηγθηκε με εξοστρακισμ. Ο M.L West διατενεται τι σε κποια προγενστερη χρονικ στιγμ, κοντ στο 450, ο ποιητς ταξδεψε με τον Κμωνα στη Σπρτη. Στην ποψη αυτ προστθεται κι αυτ του Guy Olding που αποδδει ν ελεγειακ απσπασμα του ποιητ στο βασιλι της Σπρτης Αρχδαμο Β', τον οποο ο ων συνντησε κατ πσαν βεβαιτητα. Προ της 83ης Ολυμπιδας (448 π.Χ) αφιρωσεν γαλμα στην Αθην, πρξη που παραπμπει σε νκη. Αναφρεται τι ρθε 3ος μετ τον Ευριπδη και τον Ιφωντα το 429 π.Χ. Οι ιστορικς πηγς μαρτυρον τι κρδισε νκη μνο μια φορ, παρλληλα μως νκησε και στους διθυραμβικος αγνες της διας χρονις. Ανεκδοτoλογικ μαρτυρεται τι για να γιορτσει τη νκη του προσφερε σε λους τους Αθηναους απ να δοχεο κρασ απ τη Χο, κνηση που υποδηλνει τη μεγλη του περιουσα.
     Απ την Ειρνη του Αριστοφνη συνγεται πως εχε πεθνει πριν το 421 π.Χ., τος διδασκαλας του συγκεκριμνου ργου. Εχε ναν γιο, τον Τυδα, ο οποος κατ το Θουκυδδη εκτελστηκε απ το Σπαρτιτη διοικητ της Χου το χειμνα του 413/2 π.Χ ως αττικζων. Κατ το λεξικ της Σοδας τα δρματα τα οποα συνγραψε υπολογζονται λλοτε σε 12, σε 30 σε 40. Οι κλασικο φιλλογοι υποστηρζουν τι οι αριθμο αντικατοπτρζουνε 4λογες δραμτων, οπτε ανλογα με τον τρπο μτρησης ετε συνγραψε 10 τετραλογες, ετε 40 ργα, ετε 30, αν δεν λβει κανες υπψιν τα σατιρικ δρματα. Απ το σνολο χουν σωθε οι ττλοι κι αποσπσματα 10 τραγωδιν κι ενς σατιρικο δρματος. Τα διαθσιμα 75 περπου αποσπσματα των δραμτων του δεν υπερβανουν ποτ τις 5 γραμμς.
     Εκτς απ τραγωδες γραψε και κωμωδες, γεγονς αξιοσημεωτο για το αρχαο ελληνικ θατρο. Ο Σχολιαστς του Αριστοφνη αναφρει τι γραψε επσης διθυρμβους, λυρικ ποιματα, επιγρμματα, ωδς, παινες, μνους (μνος εις τον Καιρν), σχλια, εγκμια, ελεγεες, καθς κι ιστορικ, φιλοσοφικ και ταξιδιωτικ κεμενα. Απ αυτ χουνε σωθε μνον αποσπσματα των ελεγειν του κι εμπεριχονται στην ΕΑ, λυρικν ποιημτων και των κειμνων Επιδημαι, Χου κτσις και Τριαγμο.
     Οι 2 μεγαλτερες σ’ κταση ελεγεες του οι οποες σζονται χουνε συμποσιακ θεματικ, μιας κι αφορον το κρασ και τη χαρ που αυτ φρνει. Η μα απ αυτς προσφωνε στην αρχ κποιον βασιλι μνημονεοντας παρλληλα το Δα, τον Ηρακλ, την Αλκμνη, τον Προκλ και τους απογνους του Περσα. Αυτ η ομδα των ονομτων κνουνε πιθανος αποδκτες της ελεγεας τους βασιλες της Σπρτης και του ργους. Μια επιπλον ελεγεα του επιδοκιμζει την 11χορδη λρα, σε αντιδιαστολ με την 7χορδη. Ο Διογνης Λαρτιος του αποδδει να επγραμμα για το φιλσοφο Φερεκδη. να επιπλον επγραμμα που φρει το νομ του απευθνεται στον Ευριπδη.
     Οι Επιδημες -αναφρεται κι υπ τον ττλο Υπομνματα-, αφορονε τα ταξδια του ποιητ σε μρη τα οποα θεωρε οικεα, πως η Χος η Αθνα. Το διο το ργο προσομοιζει σε ταξιδιωτικ ημερολγιο που σ’ ανεπιτδευτο φος παρουσιζονται τομα που γνρισε σε συνδυασμ με πληροφορες για γεγοντα ανεκδοτολογικο χαρακτρα. Θεωρεται πρωτοποριακ σον αφορ τη συγγραφ απομνημονευμτων και πρδρομος των ελληνιστικν περιηγητικν ργων. Στις σγχρονες κλασικς μελτες αποβανει χρσιμο με 2 τρπους: Ο 1ος εναι τι ρχνει φως στις ζως επιφανν Αθηναων της κλασικς εποχς. Ο 2ος τι δνει πληροφορες για τη δημιουργα της βιογραφας ως λογοτεχνικ εδος.
     Στο εκτενστερο απσπασμα το οποο δισωσε ο Αθναιος ο Ναυκραττης δνεται να στιγμιτυπο συμποσου στη Χο με πρωταγωνιστ το Σοφοκλ. Σ’ αυτ ο ποιητς χρησιμοποιε τχνασμα για να αποσπσει το φιλ ενς νεαρο οινοχου που εξυπηρετοσε τους συνδαιτημνες. ταν το καταφρνει, δηλνει πως εξασκεται στο να ‘ναι στρατηγς, καθς σμφωνα με τον Περικλ γνωρζει να γρφει καλ ποηση αλλ χι να διευθνει στρτευμα. Εντοτοις, το στρατγημ του πτυχε, συνεχζει ο τραγωδς κι αποκομζει τις επιδοκιμασες των συμποσιαστν. Ο ων, ωστσο, συμφωνε με τον Περικλ στο τι ο Σοφοκλς δεν εχε ιδιατερες ικαντητες στον πλεμο πρα απ αυτς των υπολοπων χρηστν Αθηναων.
     Σ' λλο απσπασμα που διασζει ο Πλοταρχος, κατακρνει το ρητορικ φος του Περικλ, εν σε 3ο ιστορε πως ο τελευταος θεωροσε τον εαυτ του μεγλο κι αξιοθαμαστο σον αφορ στην εκστρατεα της Σμου, μιας κι ο Αγαμμνων χρειστηκε 10 χρνια για να εκπορθσει μια πλη βαρβρων, εν κενος μνον 9 μνες για να νικσει τους καλτερους κι ισχυρτερους των Ινων. Τα κυριτερα Υπομνματα συμπληρνονται απ κενο που περιγρφεται η εξωτερικ εμφνιση του Κμωνα κι απ αυτ που αναφρεται το συμπσιο στο οποο συμμετεχαν ταν ο ων εχεν ρθει 1η φορ στην Αθνα στο σπτι κποιου Λαομδοντα. Σ’ αυτ το στιγμιτυπο, ταν ο Κμων δχθηκε τη φιλοφρνηση απ τους συνδαιτυμνες του τι τραγουδ καλτερα απ’ το Θεμιστοκλ απντησε πως ο τελευταος εντοτοις ξερε να κνει μια πλη πλοσια κι ισχυρ.
     Το Χου Κτσις εναι αναφορ (αρχ. ελλ. συγγραφ) στην δρυση και τη μυθικ ιστορα της Χου, εκ της οποας σζονται μνο τρα αποσπσματα. Στο πρτο απσπασμα, το οποο σζει ο Παυσανας, ο Ποσειδν κατφτασε στο νησ ταν αυτ ταν ακατοκητο κι κανε ναν γιο με μια νμφη. Επειδ κατ τη διρκεια του τοκετο πεφτε χινι, ο θες ονμασε το παιδ Χο. Στο 2ο απσπασμα που σζεται απ τον Αθηναο, γνεται λγος για τις παραδσεις αραωσης του καταναλισκμενου ονου. Στο τελευταο απσπασμα το οποο απαντ στο ργο του Αιλιανο, ο ων δνει πληροφορες για να δρκο μυθικν διαστσεων που υπρχε στο νησ σμφωνα με μαρτυρες των κατοκων.
     Οι Τριαγμο, εναι φιλοσοφικ κεμενο απ' τ' οποο σζονται ελχιστα αποσπσματα, που αναφρεται απ μεταγενστερους συγγραφες και στον ενικ, Τριαγμς, καθς κι ως Κοσμολογικς. Η νεοελληνικ απδοση του ττλου εναι Τριδες και συμφωνε με διασωζμενο κεμενο απ το λεξικ του Αρποκρατωνα. Σ' αυτ αναφρεται τι: Η αρχ του ργου μου χει ως εξς: Τα πντα εναι τρα και τποτα δεν εναι περισστερο λιγτερο απ αυτ. Η αρετ κθε πργματος αποτελε τριδα: νηση, ισχ και τχη. Στο διο ργο υποστριξε τι μολοντι η τχη δε μοιζει καθλου με τη σοφα, δημιουργε πολλκις μοια ργα μ’ αυτ. Η χρση του 3 υποστηρζει την ποψη που θλει το ργο να διαπνεται απ τις ιδες του Πυθαγρα υποστηρζει ο Han Baltussen. Για τον διο κλασικ μελετητ μπορε να θεωρηθε φιλσοφος καθς οι Τριαγμο εντσσονται στη κατηγορα των πριμων κοσμολογικν θεωριν. Εντοτοις για τον ωνα ο Πυθαγορισμς τανε πιτερο πηγ μπνευσης παρ σχολ στην οποα ανκε, κατ την ποψ του. Επιπλον, η αυθεντικτητα του ργου υποστηρζεται απ τον πρωττυπο για φιλοσοφικ ργα ττλο του, που εναι σντονος με την επσης πρωττυπη ονοματοδοσα λλων ργων του (π.χ. Μγα Δρμα).
     Ο λογοτεχνικς κριτικς του 1ου μ.Χ αι. Λογγνος στο ργο του Περ ψους περιγρφει τις τραγωδες του σα σημαδεμνες απ μικροεπιτηδεσεις κι λλειψη τλμης και προσθτει τι κανες λογικς νθρωπος δε θα συνκρινε την αξα του Οιδποδα Τυρννου με αυτ λων των τραγωδιν του ωνα μαζ, υποδεικνοντας την απσταση που υπρχε για τους αρχαους μεταξ των σπουδαων τραγωδν και των καλυτρων μεταγενεστρων τους αντιπλων. Εντοτοις λλες ιστορικς μαρτυρες παρουσιζουνε διαφορετικν εικνα, με το ργο του ν’ απολαμβνει θαυμασμο και να επιδχεται σχολιασμ απ προσωπικτητες πως ο Καλλμαχος, ο Αρσταρχος, ο Δδυμος, ο Επιγνης, ο Βτων ο Σινωπες κι ο Αρκεσλαος. Η συμπερληψ του στο καννα των τραγικν ποιητν απ τους αλεξανδρινος φιλολγους υπογραμμζει τη λογοτεχνικ του αξα και την απχησ του τουλχιστον στο πλασιο των λογων. Ο Καλλμαχος για ν' υπεραμυνθε της δικς του λογοτεχνικς παραγωγς σε παραπνω απ ν εδη φρνει τον ωνα ως παρδειγμα και πρτυπο. Ο Στρβων μνημονεει τ’ νομ του ως εν απ τους 3 πιο δισημους Χους της αρχαιτητας, με τη 3δα να συμπληρνεται απ το Θεπομπο και το Θεκριτο. Κι ο Ιωννης ο Φιλπονος αναφρει πως στα πρωταρχικ στοιχεα, φωτι και γη, του Παρμενδη πρσθεσε 3ον τον αρα (Ιωννης Φιλπονος, Σχλια στο Περ γενσεως και φθορς του Αριστοτλη, 207.18).
     Τα σωζμενα αποσπσματ του ανρχονται σε 126 σε μα απ τις πιο πρσφατες εκδσεις και στο σνολ τους προρχονται απ το ργο παρνθετων συγγραφων. Η ερμηνεα που δνεται για τον κατακερματισμ του ργου του εναι τι, αν κι απολμβανε εκτμησης στην αρχαιτητα, απ το τλος της ελληνιστικς περιδου και μετ τα ργα του παψαν να ‘χουν ενδιαφρον για τη καλλιτεχνικ τους αξα καθαυτ, αλλ χρησιμοποιονταν για την εξαγωγ πραγματολογικν στοιχεων και δη για τη κλασικ Αθνα.
     Η παραδοσιακ ποψη του ποιητ ως ενς καλκαρδου απ τη Χο, πολιτικ ουδτερου κι αποστασιοποιημνου πολτη του ελληνικο κσμου κι αδιφορου απναντι στην αθηνακ κυριαρχα επ της ιδιατερς του πατρδας, χει τχει κριτικς απ συγχρνους κλασικος φιλολγους. Προβλλεται η συγγραφ της Κτσεως, ο περιρρων φιλολακωνισμς του, η χρση της ιωνικς διαλκτου αντ της αττικς της μορφς, η ομηρικ ονοματοδοσα των γιων του (χοντας υπψιν τι ο μηρος θεωρετο Χος κατ μαν εκδοχ), ακμα κι η επινκεια δωρε χιτικου κρασιο -δισημου προντος της ιδιατερς του πατρδας- στε να τονιστε το μη αφομοιωθν του ποιητ, ν’ ανιχνευτε τυχν λανθνουσα κριτικ κατ του αθηνακο δεσποτισμο και ν’ αμφισβητηθε η μχρι τρα δεδομνη αθηνοφιλα του.

====================

                    Λιβνιος ο Σοφιστς

     Ο Λιβνιος (314 μ.Χ. - 392 393 μ.Χ.) ταν λληνας δσκαλος ρητορικς της σχολς των Σοφιστν. ναι γνωστς για το κλασικιστικ φος και για τη νοσταλγα του για το κλασικ παρελθν και τον παγανιστικ κσμο που χανταν. Υπρξε ο πολυγραφτερος συγγραφας της αρχαιτητας. Εχε πολλος μαθητς, μεταξ αυτν ο φιλσοφος Αιδσιος, ο Μγας Βασλειος, ο Ιωννης ο Χρυσστομος κι ο αυτοκρτωρ Ιουλιανς.



     Γεννθηκε το 314 μ.Χ. στην Αντιχεια που μαθε τα πρτα του γρμματα κι ρθε 1η φορ σ' επαφ με την αρχαα ελληνικ γραμματεα κοντ στους σοφιστς της πλης Ζηνβιο κι Ουλπιαν. Ορφανς απ πολ νος, στα 11, ταν αρκετ προσκολλημνος στη μητρα και γεμτος θαυμασμ κι ευγνωμοσνη για τον μικρτερο απ τους θεους του, το Φασγνιο. Στα νιτα του, ολοκληρωτικ παθιασμνος με τη ρητορικ, απωθε κθε ιδα για γμο, πριν φγει για την Αθνα. Αργτερα ακμα, μεταξ 344-9, στη Νικομδεια, αφο χει δη συμπληρσει 30-35 χρνια, αποκρνεται στον πατρα μιας κοπλας υποψφιας για γμο πως η τχνη του χει τη θση συζγου γι’ αυτν. Συνεπς, ταν επιστρφει στην Αντιχεια, το 354, στα 40 του χρνια, προτθεται να παντρευτε τη 1η ξαδρφη του, κρη του Φασγνιου κι ταν αυτ πεθανει ξαφνικ, απελπζεται. Απ τα γρμματ του, γνωρζουμε τι λγο καιρ μετ το θνατ της αποφασζει να κνει νοικοκυρι με μια γυνακα δουλικς καταγωγς, της οποας εξυμνε τις αρετς (μετ το θνατ της) και της δνει τελικ τον μοναδικ γιο του.
     Το 336 πγε για σπουδς στην Αθνα και το 340 εγκαταστθηκε στη Πλη, που παρμεινε για 3 μνο χρνια. Μεταξ 343-348 δδαξε στη Νικομδεια και κατπιν επστρεψε πλι στη Πλη. Το 353 εγκαταστθηκε οριστικ στη γεντειρ του Αντιχεια, που παρμεινε μχρι το τλος της ζως του διδσκοντας ως επσημος σοφιστς της πλης. Εργστηκε ως δσκαλος ρητορικς και φιλοσοφας επ 40 χρνια κι εχε τη μεγαλτερη φμη στην αυτοκρατορα. Αξζει να σημειωθε πως ντας λιγκι υποχνδριος με την υγεα του, εν τοτοις δε σταμτησε στιγμ τη διδασκαλα του, ακμα και κλινρης. Η υγεα του ταν ανθηρ μχρι τα 20. Ωστσο, το 334 χτυπθηκε απ κεραυν κι απ κενη τη στιγμ ρχισαν οι πονοκφαλοι που παραμελοσε να φροντσει κι εξαιτας αυτο γιναν χρνιοι. Αργτερα εμφανστηκανε πιο σοβαρ κροσματα πονοκεφλων, που κποιες φορς κατευνζονταν και περιστασιακς αρρστιες, συμπτματα που γνανε πιο σοβαρ απ' τη στιγμ που προσπαθοσε ν' αποδεσμευθε απ τη θση του στη Πλη για να εγκατασταθε μνιμα στην Αντιχεια: βαιοι πονοκφαλοι και πνοι στα νεφρ, με ιλγγους. Τελικ, μετ απ πολλ χτυπματα θαντων στο πλησον περιβλλον του: σζυγος, γιος, αδερφς, και παρλο που δε σταμτησε να εργζεται, υπκυψε στην απελπισα. γραψε μια τελευταα σπαραχτικν επιστολ εξιστορντας τις κακουχες του, τακτοποησε τις εκκρεμτητς του κι κτοτε δεν υπρχει καννα στοιχεο του πουθεν και καμμι εμφνιση, μτε κποια διδασκαλα. Εικζεται λοιπν πως πθανε το 392-393 μ.Χ. μνος στο σπτι του στην Αντιχεια.
     Συχν χαρακτηρζεται ως μικρς Δημοσθνης, τσο λγω του ευρτατου συγγραφικο του ργου σο και λγω της τραγικς φυσιογνωμας του. Ζντας σε μια εποχ μεγλων αλλαγν, που οδηγοσαν ανεπιστρεπτ στην επικρτηση του χριστιανισμο, μεινε πεισματικ πιστς στη κλασικ ελληνικ παρδοση, υποστηρζοντς τη και με κνδυνο της ζως του. Η αντθεσ του στη χριστιανικ-βυζαντιν κοσμοθερηση αποτελε κορυφαα αντδραση της κλασικς αρχαιτητας στη να εποχ και τξη πραγμτων. Περιδιαβανοντας τον ιδεολογικ κσμο του σοφιστ Λιβανου, διαπιστνει κανες πσο πολυσχιδς προσωπικτητα υπρξε. Ρτορας, σοφιστς, ιστορικς, φιλσοφος, παιδαγωγς, αγωνστηκε με πθος κι αφοσωση για τα πιστεω του. Οι θσεις του δεν κμφθηκαν, οι θεωρες του δεν φθιναν σε λη τη διρκεια της ζως του, στις καλς και δσκολες στιγμς για τον διο αλλ και την ιδεολογα του. Υπρξε μχιμος υπερασπιστς της αρχαας κλασικς φιλοσοφας και πολιτισμο, της πατροπαρδοτης αρχαας ελληνικς θρησκεας, του κλασικο παρελθντος.
     Οι γλωσσικς κι υφολογικς του επιλογς δικαως τον κατταξαν στους τελευταους κλασικος συγγραφες της στερης Αρχαιτητας. Υπρξε πολυγραφτατος κι εναι μσα απ το τερστιο πνευματικ του ργο που μπορον να φωτιστον τα σκοτειν στοιχεα μιας περιδου, που εναι κπως γνωστη, δεδομνων των λγων ιστορικν πηγν που χουν σωθε για αυτν.
     Η προσφορ του στα ελληνικ γρμματα, αν κι ουσιαστικ, αναγνωρστηκε απ τους μελετητς αρκετ μεταγενστερα. Ο Λιβνιος υπρξε υποστηρικτς της κλασικς αρχαιτητας και του αρχαου ελληνικο πολιτισμο. Μες απ' το ργο του καταδεικνεται η αγπη του προς τα αρχαιοελληνικ γρμματα, την αρχαιοελληνικ γλσσα, την αρχαιοελληνικ θρησκεα. Σε μια εποχ που η ανθρωπτητα διβαινε το κατφλι του Μεσαωνα, ο Λιβνιος υπερασπστηκε τον ελληνικ πολιτισμ και παραμνοντας πεισματικ εθνικς, επλεξε τη σθεναρ αντιπαρθεση με το χριστιανικ κσμο που ρχισε να κυριαρχε στην εποχ του, προσπαθντας αρκετς φορς να αποκλεσει τυχν διαφορς. Η προσπθει του να υπερασπιστε τον αρχαιοελληνικ πολιτισμ, θρησκεα, λγο και πνεμα τονε κατστησε συχν αντπαλο του Χριστιανισμο. Η εργογραφα του υπρξε τερστια, πλοσια σε ιδες που διαποτζουνε το ργο του κι αποκαλπτουνε περισστερα στοιχεα για το χαρακτρα του.
     Η ακλνητη αγπη κι αφοσωση για να παρελθν που σταδιακ δινε τη θση του στο καινοριο συγκινε και προκαλε το θαυμασμ. Και σε μεγλη ακμη ηλικα, ταν το παρελθν της κλασικς αρχαιτητας, της αρχαας ελληνικς θρησκεας και πολιτισμο δυε για να παραχωρσει τη θση του στο νο και στη να θρησκεα, ο αγνας του για να υπερασπιστε τις πατροπαρδοτες αρχς κι αξες ευαισθητοποιε ακμη και τον πιο δσπιστο αναγνστη. Ο αγνας του γροντα Λιβανου να κμψει την ισοπεδωτικ τακτικ της πολιτικς των αυτοκρατρων σε μια εποχ που λα λλαζαν, τον καθιστ ξιο μεγλου θαυμασμο. Απ την λλη πλι, η εμμον του στο παλαι, οι προσπθεις του να μην αλλξει τποτε απ τα παραδεδομνα, εναι κτι που προκαλε κι αντιδρσεις, ωστσο θα πρπει σως να αξιολογηθε υπ το πρσμα της ηλικας του ρτορα. Η μεγλη του ηλικα, οι αποκρυσταλλωμνες αρχς κι αξες του γροντα πια σοφιστ θα 'ταν απθανο κι σως αδνατο να μεταβληθον με τη προδο των χρνων, εν το πιο φυσιολογικ θα ταν να παγινονται και να ισχυροποιονται ακμη πιτερο.
     Στη ΠΑ σζεται να επγραμμ του (VII 747), επιτμβιο του Ιουλιανο. ργα του:

 Υπρ των Ελληνικν Ναν
 Προς Θεοδσιον τον βασιλα υπρ των ιερν
 Αντιοχικς
 παντα, (10τομο)

=====================

                      Ξενοφνης ο Κολοφνιος

     Ο Ξενοφνης ο Κολοφνιος (570-480 π.Χ.) ταν φιλσοφος και ποιητς που γεννθηκε στη μικρασιατικ Κολοφνα και ζησε σε διφορα μρη του αρχαου ελληνικο κσμου. Η Ιστορα τον θυμται για την κριτικ που σκησε στον θρησκευτικ ανθρωπομορφισμ, για την θηση που δωσε με τη σκψη του στο μονοθεσμ και ορισμνες πρωτοποριακς ιδες του σε τομες της γνσης. Πολλο στεροι συγγραφες, σως επηρεστηκαν απ δο μικρος χαρακτηρισμος του Ξενοφνη στον Πλτωνα (Σοφιστς 242c-d) και τον Αριστοτλη (Μετ τα φυσικ 986b18-27), που τον προσδιριζαν ως ιδρυτ της ελεατικς φιλοσοφας. Στη πραγματικτητα, η εικνα του Ξενοφνη που προκπτει απ τα εναπομεναντα αποσπσματα, μας παρουσιζει ναν ταξιδευτ ραψωδ που αμφισβτησε και σκησε κριτικ στις ποιητικς εικνες των θεν και καθιρωσε μια να σλληψη για τη θεα φση. Εκτς αυτο, μως, ταν σκεπτμενος παρατηρητς της ανθρπινης φσης και εισηγητς μιας ειδικς μορφς ρευνας (ιστοραι), την οποα υιοθτησαν οι Μιλσιοι φιλσοφοι-επιστμονες της εποχς του. Την δια στιγμ η δουλει του ραψωδο τον κνει κοινωνικ σμβουλο των συμπολιτν του, τους οποους παρτρυνε να σβονται τη θεα φση και να προστατεουν την ευημερα της πλης τους.

     Ο Διογνης Λαρτιος στο Βοι Φιλοσφων (Diels-Kranz, testimonium Α1) αναφρει τι Ξενοφνης, γιος του Δξιου, του Ορθομνη κατ’ λλους, γεννθηκε στη μικρ πλη Κολοφνα της Ιωνας και γινε γνωστς κατ τη διρκεια της 16ης Ολυμπιδας (540-537 π.Χ.). Ο Λαρτιος μας αφηγεται τι ο Ξενοφνης διχθηκε απ την πατρδα του, ταν ο Μδος εισβαλε στην Ιωνα το 546/5 π.Χ. Το αποτλεσμα ταν να βρεθε στη Κατνη της Σικελας, που ασχολθηκε με τον μηρο και τον Ησοδο. Εκε γραψε τα δικ του ργα και συνθεσε τα δικ του ποιματα για την δρυση του Κολοφνα και της Ελας. Μεταγενστεροι συγγραφες προσθτουν τι «θαψε τους γιους του με τα δια του τα χρια», πωλθηκε ως σκλβος, και απελευθερθηκε σε μεγλη ηλικα. Σμφωνα με την αφγηση του διου περιπλανθηκε στην ελληνικ γη επ 67 ολκληρα χρνια, ξεκινντας απ την ηλικα των 25. Στον Diels-Kranz υπρχουν 45 αποσπσματα της ποησς του. να αριθμς απ τα «συμποτικ» του ποιματα φτασε ως τις μρες μας χρη στον Αθναιο, εν οι παρατηρσεις του περ της φσης του θεου αναφρονται απ τον Κλμεντα, τον Σξτο Εμπειρικ και απ τον Σιμπλκιο. λλα αποσπσματα επιβινουν στον Διογνη Λαρτιο και τον Ατιο μσα απ το σχολιασμ χειρογρφων διφορων συγγραφων, ακμη και ως λμματα σε πιο πρσφατες ρητορικς περιλψεις και λεξικ. Οι εβδομντα τσσερις επιλογς, απ τις οποες η πιο εκτενς εναι η ψευδο-αριστοτελικ πραγματεα Περ Μελσσου, Ξενοφνους, Γοργου συνθτουν τη συλλογ των testimonia στη δλωση του Διογνη Λαρτιου τι ο Ξενοφνης "γραψε σε επικ μτρο, ελεγειακ και ιαμβικ". Οι αρχαοι συγγραφες αναφρονται σε διφορες συνθσεις του, τις οποες ονομζουν σιλλος στιρες. Τρεις πρσφατες πηγς αποδδουν στον Ξενοφνη να διδακτικ ποημα με ττλο Περ Φσεως. Απσπασμα ποιματος του Ξενοφνη σζεται στη ΠΑ (VII 120).
     Ο Ξενοφνης εναι αμφισβητας. Αμφισβητε τις ανθρωπομορφικς ιδιτητες που αποδδουν προγενστερο του συγγραφες στους θεος. Τοτο το κνει χι γιατ επιθυμε να δει τον κσμο με το μτι του υλιστ, αλλ γιατ θεωρε τι η θετητα δεν μπορε να χει σχση με τις ιδιτητες που της αποδδουν τσο ο μηρος σο και ο Ησοδος. Η κριτικ του στη λακ θρησκεα γρφτηκε μλλον στην Κατνη και διασθηκε στα αποσπσματα B11 και B12, που περιγρφονται και επικρνονται οι ιστορες για τους Θεος που αφηγονται οι επικο ποιητς. Ο μηρος και ο Ησοδος απδωσαν στους θεος λα εκενα που σχετζονται με τις κατηγριες και επικρσεις μεταξ των ανθρπων: την κλοπ, τη μοιχεα και την αμοιβαα εξαπτηση. (B11).

   ...τραγοδησαν πολυριθμες παρνομες θεες πρξεις: κλοπ, μοιχεα κι αμοιβαα εξαπτηση.
   (ὡς πλεῖστ(α) ἐφθγξατο θεῶν ἀθεμστια ἔργα, κλπτειν μοιχεειν τε καὶ ἀλλλους απατεειν) (B12)

     Η βση της αμφισβτησης του Ξενοφνη για τις απψεις των ποιητν οφελεται στο γεγονς πως θεωροσε τι η σκανδαλδης συμπεριφορ εναι ασυμββαστη με την καλοσνη η τελειτητα που υποτθεται τι κατχει οποιαδποτε θεα παρξη. Στα γνωστ αποσπσματα B14,16, ο Ξενοφνης σχολιζει τη γενικ τση των ανθρπινων ντων να αντιλαμβνονται τα θεα ντα με ανθρπινη μορφ: Αλλ οι θνητο υποθτουν πως οι θεο γεννιονται, τι φορον τα ροχα τους και χουν φων και σμα. (B14)

   Οι Αιθοπες λνε τι οι θεο τους εναι μαροι με κοντ μτη Οι Θρκες πως οι δικο τους εναι γαλανομτηδες και κοκκινοτρχηδες.
   (Αἰθοπς τε <θεοὺς σφετρους> σιμοὺς μλανς τε Θρῇκς τε γλαυκοὺς καὶ πυρρος <φασι πλεσθαι>) (B16)

     Στο απσπασμα B15 προσθτει και μια σατιρικ ντα λγοντας:

   αν τα λογα και τα βδια εχαν τα χρια και μποροσαν να ζωγραφσουν οι θεο τους θα ‘μοιαζαν πολ με λογα και βδια.
   (ἀλλ' εἰ χεῖρας ἔχον βες <ἵπποι τ'> ἠὲ λοντες ἢ γρψαι χερεσσι καὶ ἔργα τελεῖν ἅπερ ἄνδρες, ἵπποι μν θ' ἵπποισι, βες δ τε βουσὶν ὁμοας [...])

     Ο Ξενοφνης ψωσε μια διαφορετικ φων. Και το κανε λλοτε γελοιοποιντας τον Πυθαγρα και τον ισχυρισμ του πως στο γαγισμα ενς σκλου αναγνρισε την ψυχ ενς πεθαμνου φλου του, λλοτε επιτιθμενος στη μαντεα και λλοτε αρνομενος τις θεκς ιδιτητες, τσι πως τις κατγραφαν οι προγενστεροι αλλ και οι σγχρονο του. Ωστσο, εχε τη δικ του -μλλον αφαιρετικ και εξευγενισμνη- ποψη για τη φση της θετητας.
Απ σα γνωρζουμε ο Ξενοφνης ταν ο πρτος λληνας φιλσοφος που φησε πσω του μια σνθετη και συστηματικ εν μρει αφγηση για τη φση της θετητας. Στην κριτικ του Ομρου και του Ησοδου φανεται η η θση του απναντι στο γεγονς τι φαντζονται τους θεος με ανθρπινη μορφ. Εκε, μως που φανεται ξεκθαρα η θση του, ιδιατερα προωθημνη για την εποχ του, εναι ο χαρακτηρισμς της φσης της θετητας που γνεται στα αποσπσματα B 23-26 και κυρως στο B 23:

   νας θες μγιστος μεταξ των θεν και των ανθρπων.
   Καθλου δε μοιζει με τους θνητος στο σμα τη σκψη.

     Αν και τοτη η παρατρηση αντιμετωπζεται συχν συχν ως πρωτοποριακ κφραση του μονοθεσμο, μλλον ο Ξενοφνης επεδωξε να δσει μφαση χι στον ναν Θε αλλ μλλον τον «να» μγιστο Θε, ποψη που συναντμε και στην Ιλιδα του Ομρου. Αυτς ο νας θες εναι μγιστος ως προς την τιμ και τη δναμη Το μεγαλεο της δναμης εξηγε στη συνχεια το χαρακτηρισμ του θεου ως διορατικο και συνειδητο σε λα τα μρη του (παντεππτης), δυνμενου να τραντξει λη τη δημιουργα και μνο με τη σκψη του και ικανο να εκπληρσει τα πντα, παρλο που το διο παραμνει αμετακνητο (ο τα πντα πληρν της χριστιανικς θρησκεας). Ορισμνοι μεταγενστεροι συγγραφες αναφρουν τι ο Ξενοφνης τατισε τον «να μγιστο» θε του με ολκληρο τον φυσικ κσμο, ο οποος αναφρεται συχν ως «λο» «λα τα πργματα». Τοτο με τη σειρ του οδγησε σγχρονους ερευνητς στην ποψη τι ο Ξενοφνης ταν πανθεστς. Αλλ αυτ η ερμηνεα των απψεων του φιλσοφου-ποιητ φανεται ασυμββαστη με τον ισχυρισμ του τι «ο θες τραντζει λα τα πργματα» και τι «λα τα πργματα ρχονται απ τη γη και στη γη καταλγουν τελικ» (εις χουν απελεσονται). Υπρχει ββαια και η ποψη που λει τι γενικ, οι παρατηρσεις του Ξενοφνη για τη φση της θετητας σως διαβζονται καλτερα ως κφραση μιας παραδοσιακς ελληνικς ευσβειας, η οποα αναζητ την τελειτητα και τον υψηλτερο σεβασμ για τη θεκ ονττητα.
     λα αυτ ερμηνεονται καλτερα, αν λβουμε υπψιν μας τι ο Ξενοφνης γνριζε καλ τις διδασκαλες των Μιλσιων φιλοσφων-επιστημνων (του Θαλ, του Αναξμανδρου και του Αναξιμνη) και επεδωξε να τις βελτισει. Εν πολλς απ τις λεπτομρειες των επιστημονικν «απψεν» του παραμνουν σκοτεινς, το ερος και η εσωτερικ συνοχ των ενδιαφερντων του τον αναγγουν σε σημαντικ μορφ για την ανπτυξη της επιστημονικς θεωρας των ινων φιλοσφων. Τσο ο Στοβαος, σο και ο Ολυμπιδωρος, θεωρον πως εναι δικ του η ποψη της γης ως αρχς «πρτης αρχς» λων των πραγμτων.
     Σε αυτ την απδοση ο Γαληνς προσθτει και το «δωρ», καθς στον Ξενοφνη αποδδεται ο ορισμς της ψυχς ως μεγμα γης και νερο. Εδ ο φιλσοφος ορζει ως αρχ του κσμου και ως αντανκλαση αυτς της αρχς μσα στην ανθρπινη ψυχ δο στοιχεα που μπορον να αναμειχθον σε πολλς διαφορετικς ποστητες, παργοντας διαφορετικς ποιτητες μιγμτων. Ο μγιστος θες του, η αντανκλασ του στην ψυχ του ανθρπινου γνους και η φυσικ παρξη, επσης καμωμνη απ γη και νερ παργουν μια τριπλ εντητα-θες, νθρωπος, φυσικς κσμος- να ολοκληρωμνο οικοδμημα με εσωτερικ συνοχ και αλληλοσυνδσεις. Οι απψεις του διαμορφνουν να χρτη, ναν οδοδεκτη που μπορε να οδηγσει με ασφλεια απ το ανθρπινο στο υπερανθρπινο και τανπαλιν. Απ αυτ την ποψη θεωρομενος, ο σεβασμς του Ξενοφνη δεν κατευθνεται μνο στη θετητα, αλλ σε λη την εικνα του δημιουργημνου κσμου. Αυτς εναι ο λγος για τον οποο δεχνει μεγλο ενδιαφρον για τα φαινμενα του κσμου, δια με εκενα που διερενησαν πριν απ αυτν οι Μιλσιοι φιλσοφοι. Σε διασωζμενα αποσπσματα (B 28) παρουσιζει μια ποψη της φσης και της κτασης των γινων βαθν. Στο B 30 προσδιορζει τη θλασσα ως πηγ σννεφων, αρα, και βροχς (μια πριμη παρατρηση πνω στον κκλο του νερο). Στο B 32 υπρχουν σχλια για τη φση της ριδας (ουρνιο τξο). Στο B 37 σημεινει την παρουσα δατος στις σπηλις, εν στα B39 και 40 αναφρει τις «κερασις» και τους «βατρχους». Στα A 38-45 συζητ τα διφορα αστρονομικ φαινμενα, εν στο A 48 δεχνει ενδιαφρον για τις περιοδικς ηφαιστειακς εκρξεις στη Σικελα. Ο Ιππλυτος αποδδει στον Ξενοφνη (A 33) τη θεωρα των εναλλασσμενων περιδων παγκσμιας πλημμρας και ξηρασας που εμπνεστηκε, τουλχιστον εν μρει, απ την ανακλυψη απολιθωμτων θαλσσιων οργανισμν στην ηπειρωτικ γη. σχετα αν ταξδεψε χι ο διος στις Συρακοσες, την Προ και τη Μλτα που βρθηκαν αυτ τα απολιθματα, η χρση των πληροφοριν του ως βση για την ερμηνεα των φαινομνων εισγει τον σημαντικ παργοντα της επιτπιας ρευνας.

     Πολλς μαρτυρες (testimonia) δεχνουν το ενδιαφρον του φιλσοφου για τα μετεωρολογικ και αστρονομικ φαινμενα. Σημαντικς θεωρεται ο ισχυρισμς του τι τα σννεφα οι νεφελοειδες ουσες διαδραματζουν βασικ ρλο σε πολλ φυσικ φαινμενα. Σμφωνα με τον Διογνη Λαρτιο ο Ξενοφνης «λει τι... τα σννεφα διαμορφνονται απ τον ατμ του λιου -δηλ. εναι ατμς που προκαλεται απ τη θερμτητα των ακτνων του λιου- που αυξνονται και ανυψνονται στον περιβλλοντα αρα» (Α1.24-5). Ο Ατιος με τη σειρ του παραθτει μια παρμοια περιγραφ:

   Ο Ξενοφνης (λει τι) τα πργματα στους ουρανος εμφανζονται μσω της θερμτητας του λιου ως αρχικ αιτα. ταν η υγρασα αποχωρζεται απ τη θλασσα, το γλυκ τμμα της μετατρπεται σε υδρονεφσεις, δημιουργε τα σννεφα και ξανακυλ προς τα κτω με τη βροχπτωση, εξαιτας της συμπεσης, και υγροποιε τους ανμους. (ο κκλος του νερο).

     Το B 30 μας δνει περπου την δια ποψη, αλλ με τα λγια του διου του Ξενοφνη:

   Η θλασσα εναι η πηγ δατος και του ανμου, Γιατ δχως τη μεγλη θλασσα, δε θα υπρχε νεμος Μτε τα ρεματα των ποταμν, οτε τα μβρια δατα απ απ τον ουραν Η μεγλη θλασσα εναι ο γενντορας των σννεφων, των ανμων και των ποταμν.

     Τα σννεφα, λοιπν, εναι τα μσα της επιστημονικς ερμηνεας. Εναι ονττητες ρευστς ανμεσα στη στερε και την αρια κατσταση και τσι μπορον να συνδεθον με υγρ, στερε και αρια διαφρων ειδν. Δεδομνου μλιστα τι καταλαμβνουν μια μεγλη περιοχ ανμεσα στη γη και τον ουραν, συνδουν τις δο βασικς ουσες της γης και του δατος με πολλ αστρονομικ φαινμενα. να λλο σημαντικ χαρακτηριστικ γνρισμα της νεφοκεντρικς προσγγισης του Ξενοφνη στην κατανηση των φυσικν φαινομνων εναι η εφαρμογ αυτς της θεωρας σε να σνολο φαινομνων που συνδονται μεσα με παραδοσιακς θρησκευτικς πεποιθσεις.
     Για το ακροατριο του Ξενοφνη η αναφορ του Ομρου (Ιλιδα Β 786) του Ησοδου (Θεογονα 780) στην ριδα, τη θε αγγελιαφρο και να σνολο ατμοσφαιρικν φαινομνων, εναι οιωνο σημδια της πρθεσης των θεων ντων. Για τον ποιητ μως εναι απλς να πορφυρ, πρσινο, κτρινο σννεφο. σως δεν εναι δυνατν να βρομε στην προσωκρατικ φιλοσοφα σαφστερη κφραση του χαρακτρα της διανοητικς επανστασης των Ινων φιλοσφων. Ο Ξενοφνης στερε απ τους θεος την ανθρπινη μορφ και την ανθρπινη νδυση. Τους τοποθετε σε μια απμακρη θση στον ουραν και αφαιρε απ τα φυσικ φαινμενα λα τα απομεινρια της θρησκευτικς πνευματικς σημασας. Η απομυθοποηση απολογισμς των φυσικν φαινομνων εναι το λογικ συμπλρωμα στον λεπτομερ απολογισμ του για τη θεα φση.
     Πολλο μεταγενστεροι συγγραφες προσδιρισαν τον Ξενοφνη ως δσκαλο του Παρμενδη και ιδρυτ της ελεατικς σχολς των φιλοσφων εξαιτας της ποψς του τι, παρ την πολλαπλτητα των μορφν, υπρχει να ακνητο, αμετβλητο και αινιο «να». Τοτη η ποψη για τον Ξενοφνη εναι στηριγμνη κατ να μεγλο μρος στην αναφορ του Πλτωνα για την «ελεατικ φυλ μας, που ξεκιν απ τον Ξενοφνη και ακμα νωρτερα» (Σοφ. 242d) και την παρατρηση του Αριστοτλη τι «...σον αφορ ολκληρο τον κσμο, λει τι αυτς εναι ο θες" (Mετα. A5, 986b18). μως, ο Ξενοφνης που μας μιλ στα επιζσαντα αποσπσματ του εναι νας συνδυασμς ραψωδο, κοινωνικο κριτικο, θρησκευτικο δασκλου και οξυδερκος σπουδαστ της φσης. Ο Ευριπδης στον Ηρακλ (1341 ff) αποδδει την επθεσ του στις ιστορες που λγονται για τους Θεος απ τον μηρο και τον Ησοδο. Στη "Πολιτεα", ο Πλτων αυτοπαρουσιζεται ως πνευματικς κληρονμος του Ξενοφνη, επικρνοντας τις ιστορες των ποιητν για τους θεος, κι απαιτντας μετριοπθεια. Η σλληψη του Ξενοφνη για τον «να μγιστο Θε» ενθρρυνε τον Ηρκλειτο να διατυπσει την πστη του σε μια δινοια που καθοδηγε λα τα πργματα. Οδγησε επσης τον Αναξαγρα στη διατπωση της θεωρας του νου και τον Αριστοτλη στον απολογισμ του για το θεο νου που εμπνει προς την κατεθυνση της τελειτητας.
     Αν και δεν υπρχει κποια μεση διασνδεση, μπορομε να πομε πως οι μεγλοι εκπρσωποι της ψυχολογικς θερησης του κσμου πως ο Κ. Γκ. Γιουνγκ ο Φριντ εναι οι σγχρονοι διδοχοι των παρατηρσεων του Ξενοφνη για τη γενικ τση των ανθρπινων ντων να συλλαμβνουν τη θετητα απ την ποψη των δικν τους ιδιοττων και ικανοττων. Πολ περισστερο πολτιμη, μως, εναι η προσφορ του στην πρωτοποριακ εξερενηση των ρων κτω απ τους οποους τα ανθρπινα ντα μπορον να επιτχουν τη γνση της αλθειας. Οι ωνες προκτοχο του ρχισαν τη μελτη των φαινομνων «επνω απ τους ουρανος και κτω απ τη γη». Αλλ, απ σα γνωρζουμε μχρι τρα, δεν στρεψαν τα πυρ τους προς την κατεθυνση των μεγλων ποιητν της αρχαας Ελλδας, οτε επιδωξαν μσω των διδασκαλιν τους να διορθσουν να βελτισουν τη συμπεριφορ των συμπολιτν τους. Αν και πολλς πτυχς της σκψης του παραμνουν ακμα θμα προς συζτηση και ανλυση, ο Ξενοφνης ταν σαφς νας πολυδιστατος φιλσοφος αμφισβητας, που φησε το σημδι του σε πολλς πτυχς της μεταγενστερης ελληνικς σκψης.
     Η νατουραλιστικ αφρμηση του Ξενοφνη στη σλληψη της ιδας του θεο εναι ιδιατερα σημαντικ απ την ψυχολογικ ποψη στο γενικτερο πρβλημα της θρησκεας, γιατ προβληματζεται για την αντληψη του ανθρπου για το θεο σμφωνα με τη διαφορετικ κθε φορ πνευματικ του στση και εξλιξη. Και εδ ανιχνεει το ψυχολογικ στοιχεο και το ρλο που παζει στη μρφωση της παρστασης του θεου χωριστ σε κθε νθρωπο. Αρκστηκε μως μνο ψυχολογικ να ερμηνεσει το γιατ οι νθρωποι δημιουργον τη συγκεκριμνη εικνα για το θε και δεν μας επε το γιατ, την αιτα που σπρχνει τον νθρωπο στην περιοχ της αναζτησης του θεου. μως με την ενοποηση εκ μρους του των φαινομενικν συνιστωσν της θεας φσης υψθηκε στη πρωτγνωρη σλληψη για ελληνικ χρο στη σλληψη του μονοθεσμο. Σ' αυτ ρλο παιξε το φυσιοκρατικ κι ανθρωπολογικ πνεμα του ελληνικο στοχασμο. Πολτιμη πρταση στ' αποσπσματ του, πρταση ρτια αισθητικ, τονε κατατσσει στους μεγλους χρησμωδος της φιλοσοφας: "δκος επ πσι ττυκται"(VS 21 B, 34). "για λα χουμε μνον εικασες". H θση του κολοφνιου στοχαστ εναι μια προαγγελα της αριστοτελικς σλληψης του θεου ως του "κινοντος ακιντου".

========================

                                Σιμωνδης ο Κεος

     Γεννθηκε στην Ιουλδα της Κω (Κα, Τζια) το 556 π. Χ. και πθανε σε μεγλη ηλικα, το 468 π. Χ. νας απ τους πιο ταλαντοχους και πολπλευρους ποιητς της Αρχαας Ελλδας. τανε θεος του Βακχυλδη και τον περισστερο χρνο της ζως του τον πρασε στον Κρανννα, ( στην Κρανννα, κυραρχη πλη της Θεσσαλας υπ την ηγεμονα των Σκοπδων), στην Αθνα, στη Θεσσαλα, στον Ακργαντα και τις Συρακοσες, που τονε βρκεν ο θνατος. Ξεχωριστ δεγμα πνευματικο ανθρπου κι ευασθητου ποιητ. Με τους διθυρμβους του, που δε σζονται, πτυχε 56 νκες. Λγου χριν, πειτα απ τη μχη του Μαραθνα (490 π.Χ.) νκησε τους διασημτερους ποιητς της εποχς του, συμπεριλαμβανομνου και του Αισχλου, γρφοντας μια ελεγεα υπρ των προμχων της ελευθερας, που υμνοσε τους νδρες που εχαν πσει στο πεδο της μχης. Αλλ και στη 2η εισβολ των Περσν, ο Σιμωνδης μεινε μαζ με τους Αθηναους κι ταν διχτηκαν, μνησε τα μεγλα πολεμικ κατορθματα συνθτοντας μερικ σματα για τη ναυμαχα του Αρτεμισου κι ελεγεες για τις νκες της Σαλαμνας και των Πλαταιν κι η φμη του βρισκταν στον κολοφνα της.

     Στα ποιματ του κυριαρχε το ορθολογικ κριτικ τλαντο και το βαθ συνασθημα. Θεωρεται επσης ο μεγαλτερος επιγραμματοποις της αρχαιτητας. Ο "Κεος" ασχολθηκε με λα γενικ τα εδη της λυρικς ποησης. τσι, στο ενεργητικ του διαθτει: μνους, παινες, διθυρμβους, εγκμια, θρνους, ελεγεες, επιγρμματα κ.α.
     Ιδιατερα τα επιγρμματα, τα 'χεν αναγγει σε μγιστη τελειτητα, λγω της απλτητς τους, της ασγκριτης φραστικς τους συμπκνωσης και του ψους των περιεχομνων σ' αυτ νοημτων. Εξλλου μετ τη νκη κατ των Περσν στο Μαραθνα, γραψε για τους μαραθωνομχους και μιαν ελεγεα του, με την οποα μλιστα πτυχε να νικσει κι αυτ τον γγαντα Αισχλο στο διαγωνισμ που σχετικ προκηρχτηκε κι ενεργθηκε. Για δετερη δε φορ αναγορεθηκε νικητς, σ' ανλογο διαγωνισμ, κατ το τος 476 π.Χ. χαιρε κρας εκτμησης στον αρχαιοελληνικ χρο και μεγλοι νδρες της εποχς του, πως ο Αριστεδης, ο Θεμιστοκλς, ο Παυσανας και πλεστοι σοι λλοι, τον τιμοσαν με τη θερμ φιλα τους. 
      Μετ το θνατ του, στην Αυλ του Τυρννου των Συρακουσν, Ιρωνα, που τον φιλοξενοσε, του στσανε λαμπρ μνημεο μπροστ στη κεντρικ πλη της Ελληνικς τους (ττε) πολιτεας.
     Ο Σιμωνδης ο Κεος (556 π.Χ.-469 π.Χ.) ταν λληνας λυρικς ποιητς. Γεννθηκε στην Ιουλδα της νσου Κα που διδχθηκε ποηση και μουσικ και συνθεσε παινες προς τον Απλλωνα. Μετακινθηκε στην Αθνα υπ την αιγδα του Ιππρχου. Μετ την δολοφονα του προσττη του 514 π.Χ. μετοκησε στη Θεσσαλα. Μετ τη μχη του Μαραθνα επστρεψε στην Αθνα κι αμσως μετ πγε στη Σικελα στην αυλ του Ιρωνα που μεινε μχρι το θνατο του.
     Η Ιωνικ καταγωγ του διαφανεται απ την λη προσωπικτητα του κι απ τις μορφς της ποισεως που καλλιργησε (ελεγεες, παινες, διθραμβοι, θρνοι, επιγρμματα κ.λπ.). Πολ νος δδαξε χορ στο ιερ του Απλλωνος στη Καρθαα της Κας κι γραψε επινκεια για πολλος αθλητς των πανελληνων αγνων. Γρω στα 520 π.Χ. τον κλεσαν στην Αθνα, στην αυλ του Πεισιστρατεδη Ιππρχου, που του δωσε μεγλη θση. Εκε μεινε 7 χρνια και γνωρστηκε με πολλος ποιητς, πως τον Ανακροντα, τον Λσο τον Ερμιονα και λλους. Μετ τη δολοφονα του ππαρχου το 514 π.Χ. πγε στη Θεσσαλα που φιλοξενθηκε αρχικ στην αυλ του Σκπα στη Κρανννα κι αργτερα στην αυλ του Αλεα στη Λρισα, φιλοξενομενος των Σκοπδων και των Αλευδων. Φανεται μως τι κποια καταστροφ εξαφνισε την οικογνεια των Σκοπδων κι ο Σιμωνδης γραψε για αυτος να θρνο, εδος στο οποο πντοτε διπρεψε (μρος ενς θρνου εναι και το συγκινητικτατο "Απσπασμα της Δανης").
     Σε προχωρημνη ηλικα ο Σιμωνδης ξαναγρισε στην Αθνα, που, κατ τη διρκεια των περσικν πολμων, γινε ο υμνητς των Ελληνικν νικν.Με την ελεγεα που γραψε για να τιμσει τους πεσντες του Μαραθνα, ο Σιμωνδης αναφρεται τι νκησε τον Αισχλο, που εχε πρει μρος στον σχετικ ποιητικ αγνα.
     γραψε επσης μερικ σματα για τη ναυμαχα του Αρτεμισου, της Σαλαμνας και μια ελεγεα για τους πεσντες στις Πλαταις. Αναμφβολα, τα ποιματ του για τον πλεμο εναντον των βαρβρων ενσχυσαν σημαντικ τον ελληνικ εθνικ πατριωτισμ.
Σνδεση του θρνου με το εγκμιο μπορε να θεωρηθε το ποημ του για τους πεσντες των Θερμοπυλν.
     Μετ την Αθνα πγε στον Ακργαντα της Σικελας και κατληξε στις Συρακοσες στην αυλ του Ιρωνος. Πρασε τα τελευταα 10 χρνια της ζως του μαζ με τον τραννο των Συρακουσν και πθανε στη Σικελα, σε προχωρημνη ηλικα (89 χρονν), περπου το 468 π.Χ. Οι κτοικοι των Συρακουσν τον εχαν τιμσει πολ κι εχαν αναγερει στη μνμη του να λαμπρ μνημεο μπρος στις πλες της πλης, που σωζτανε και πολ αργτερα.
     Ο Σιμωνδης υπρξε νας εξευγενισμνος κι εξαιρετικ μορφωμνος νθρωπος κι η γνση του κσμου που εχε τον βοηθοσε να συνθτει ξυπνα τα ποιματ του. Τον κατηγοροσαν πως επεδωκε την ενοια των πλουσων και των ισχυρν και φημιζταν πως ταν ο πρτος που εχε δεχτε πληρωμ για τα ποιματ του. Αλλ ακμη κι αν ταν αλθεια πως γραφε συχν ποηση κατ παραγγελα, και για πολ σημαντικ χρηματικ ποσ, ωστσο γνριζε με αξιοθαμαστη λεπττητα να κρατει κθε μισθοφορικ του εργασα μακρι απ τις δημιουργες του. Δεν εχε μνο σπνια γονιμτητα παραγωγς, αλλ κι εξαιρετικ ποιητικ χαρσματα, που τον βοηθοσαν να παργει πραγματικ τλεια ργα στους πιο ποικλους κλδους της λυρικς ποησης, απ τη γλαφυρ απλτητα του επιγρμματος ως τη πολπλοκη δομ μιας μεγλης σνθεσης.
     Ο Σιμωνδης μπορε να θεωρηθε ως πρδρομος των πνευματικν τσεων που οδηγον στους σοφιστς καθς ταν πνεμα εστροφο, ελαφρ σκεπτικιστικ και απαισιδοξο, με λεπτ και πνευματδες φος, ελεθερο απ μυστικιστικς επιδρσεις. Θεωρεται ως ο πρτος μεγλος ποιητς του επιγρμματος, αν και η πλουσιτατη παραγωγ του καλπτει τσα ποιητικ εδη.
     Τα πιο γνωστ ργα του υπρξανε τα επιγρμματα, απ’ τα οποα χουνε σωθε πολλ, οι ελεγεες και τα μοιρολγια του, που τα προτιμοσαν ακμα κι απ εκενα του Πινδρου. πως μπορε να δει κανες απ αποσπσματα ελεγειν και διαφρων ποιημτων που χουν σωθε, ο Σιμωνδης δεν επιζητοσε, πως ο Πνδαρος, να γοητεσει με το μεγαλεο των ιδεν του, αλλ να συγκινσει με την ειλικρνεια των αισθημτων του, που αναδδουν να γνσιο ασθημα αγπης και καλοσνης προς τον νθρωπο. Η γλσσα του εναι μετριοπαθς, δωρικ, απαλ και μελωδικ και προσαρμζεται θαυμσια στο εδος των ποιημτων του. Παρνει ως βση την Ομηρικ, χωρς να λεπουν μως κι οι νεολογισμο.
     Εκτς απ τα λλα αξιλογα ταλντα του, ο Σιμωνδης εχε πολ δυνατ μνμη, λγεται μλιστα πως αυτς υπρξε ο επινοητς της λεγμενης μνημονικς τχνης. Υπρχει επσης και το Σιμωνδιον Μτρον, που σμφωνα μ' αυτ χει συνθσει τα μελικ ποιματ του.
     «Ο πολυμχανος ποιητς Σιμωνδης ρθε στην Αθνα, επσης υπ την προστασα του Ιππρχου», αλλ, παραδξως, δεν υπρχει κποιο ργο που να προσδιορζει τη μακροχρνια περοδο σνδεσης του με την Αθνα. Εναι δελεαστικ να υποθσουμε τι οι 56 νκες που του χρισαν οι διθραμβοι του, ως το 476 π.Χ., εντσσονται στην περοδο αυτ, αλλ στη συνχεια θα διαπιστσουμε τι δσκολα γνεται πειστικ αυτ η παραδοχ. να ιδιαιτρως διφορομενο απσπασμα περιγραφε τον Πεισστρατο ως Σειρνα. Η επιγραφ στον τφο της κρης του Ιππα, που αποδδεται στον Σιμωνδη, αναφρεται σ' αυτν ως «επιφαν νδρα της Ελλδος κατ την εποχ του» κι ανατρχει στον 4ο αινα π.Χ. (Θουκυδδη. ΣΤ, 59.3• Αριστ. Ρητορικ Α', 9,1367bl7). Μλλον θα εχε γραφτε πολ μετ το τλος της τυραννας.
     Οι σγχρονοι μελετητς προβληματζονται για το πς η σχση του Σιμωνδη με τη τυραννα συμβαδζει με τη μεταγενστερη υπηρεσα του υπρ της δημοκρατας και του Θεμιστοκλ, πλην μως δεν υπρχει καννα κεμενο της αρχαιτητας που να επικρνει τη στση του ποιητ, που πρπει μλλον ν’ αποδοθε στη διαβητη φιλοχρηματα του. Ο Πλτων αναφρει τι ο ππαρχος σγουρα τον πλρωνε αδρ. Ο επιτφιος επαινε την κρη του Ιππα για λλειψη αλαζονεας, παρ το γεγονς τι ταν κρη και σζυγος τυρννων (Ξενοφν, Ιρων). Αν κι η παρδοση θελε τον Σιμωνδη να συναναστρφεται με τυρννους, απ τη συναναστροφ του αυτ δεν εξελχθηκε σε κλακα!
     Η παρδοση του 5ου αι. π.Χ. αναφρει πως ο Σιμωνδης διαγωνστηκε, προφανς στο διθραμβο, με τον Λσο τον Ερμιονα. Το περιστατικ αυτ μς αποκαλπτει χαρακτρες που δεν αναφρει ο Πλτων. Η σχση του Λσου με τον ππαρχο επιβεβαινεται απ τον Ηρδοτο (Ζ', 6.3). Το λεξικ της Σοδας, μλιστα, το αποδδει την εισαγωγ του διθυρμβου. Μολοντι δεν διευκρινζεται αν αυτ συνβη στην Αθνα κατ τη περοδο του καθεσττος των Πεισιστρατιδν, μπορομε να υποθσουμε τι και τα δο ταν ορθ.
     Η δυσκολα γκειται στο τι η επιγραφ του Πριου Χρονικο, που βρσκεται απ το 17ο αινα στο Μουσεο Ashmolean, χρονολογε τους πρτους ανδρικος χορος στην Αθνα το 509/8 π.Χ. Πιο ββαιο για τον Λσο εναι τι ενσω βρισκταν στην Αθνα γραψε για τον ρωα Βουζγη, ναν ακμη νομοθτη της αθηνακς μυθολογας. Η προσφορ του προς τον ππαρχο ταν τι εντπισε τον Ονομκριτο, να «χρησμολγο κι ερμηνευτ των χρησμν του Μουσαου», ο οποος μετδωσε ψευδς κποιον χρησμ. Ττε «ο ππαρχος τον εξρισε απ την Αθνα…»
     Ασχολθηκε γενικ με λα τα εδη της λυρικς ποησης. Στο εκπληκτικ πολπλευρο ενεργητικ του, συνθεσε ελεγεες, χορικ ποιματα, επινκιους μνους, διθυρμβους, παινες, παρθνεια, θρνους και επιγρμματα, εκ των οποων ριστα θεωρονται αυτ για τους πεσντες των Θερμοπυλν και του Μαραθνα.
     Για τους πεσντες λληνες αγωνιστς της μχης του Μαραθνα γρφει ο μεγλος ποιητς: «Ελλνων προμαχοντες Αθηναοι, Μαραθνι χρυσοφρων Μδων εστρεσαν δναμιν».
     Επσης κορυφαο του επγραμμα, για το οποο γινε γνωστς μχρι της μρες μας, ταν αυτ για τον Σπαρτιτη βασιλι Λεωνδα και τους 300 πολεμιστς του, οι οποοι πεσαν στις Θερμοπλες. χει ς εξς: «Ὦ ξεῖν', ἀγγλλειν Λακεδαιμονοις, ὅτι τῇδε κεμεθα τοῖς κενων ῥμασι πειθμενοι».
     Εφηρε τον επνικο κι εισγαγε τον θρνο στο χορικ τραγοδι. Το λεξικ Σοδα αποδδει σε αυτν τη προσθκη της 8ης χορδς στη λρα. Εχε μεγλη φμη σχετικ με τις γνσεις του. Προσωπικς φλος του Θεμιστοκλ και του Παυσανα. Η ποησ του κατ τη διρκεια του πολμου με τους Πρσες δωσε μεγλη θηση στην ελληνικ εθνικ συνεδηση.

===================

Ρητ & Επιγρμματα

Πλις νδρα διδσκει

Η πλη διδσκει τον νθρωπο

ἄνδρ' ἀγαθὸν ἀλαθως γενσθαι χαλεπν

Εναι δσκολο να γνει κανες τλειος σε λα

τοι Χρνος οξς οδντας και πντα ψχει και τα βιαιτατα.

Ο Χρνος χει γερ δντια κι λα τα μασ, ακμα και τα σκληρτατα.

Ει δ' ρα τιμσαι θυγτερ Δις, στις ριστος, Δμος Αθηναων εξετλεσσε μνος.

Αν σκπευες να τιμσεις τον ριστο, Αθην, η Αθνα το 'καμε απ μνη της.

Ουδ καλς σοφας εστν χρις ει μ τις χει σεμνν υγεαν.

Οτε κι η σοφα χει χρη, αν λεπει η καλ υγεα.

Τ γρ γεγενημνον, ουκτ' ρεκτον σται.

,τι γινε πια δε ξεγνεται.

Τ δοκεν και τν αλθειαν βιται.

Η εντπωση βιζει και την αλθεια.

Τς γρ αδονς τερ θνατν
βος ποθεινς ποα τυραννς;
Τς τερ ουδ Θεν 
ζηλωτς αιν.

Ποι ζω ποι εξουσα
ποθητ 'ναι νευ ηδονς;
Χωρς της, δε θα ζλευε κανες

των Αιωνων Θεν τη Παρουσα.

στι και σιγς εκνδυνον γρας.

Υπρχει και σιωπς ακνδυνο βραβεο.

Ο δ' α θνατος κχε κα τν φυγμαχον.

Κι αυτν που αποφεγει τη μχη, τονε βρσκει ο Χρος.

Ελλνων προμαχοντες Αθηναοι Μαραθνι,
χρυσοφρων Μδων εστρεσαν δναμιν.

Για τους λληνες μαχμενοι Αθηναοι στο Μαραθνα,
σντριψαν τους πλοσιους Μδους σ' να δκαιον αγνα.

Ω ξειν',
αγγλλειν Λακεδαιμονοις,
τι τδε κεμεθα,
τοις κενων ρμασι πειθμενοι.

Ω! ξνε που περνς διαβτης,
πες στη πατρδα μας τη λατρεμμνη
τι βρισκμαστε εδ πεσμνοι,
πιστο και πντα στο πρσταγμ της.

μνος ἅλιος ἐν οὐρανῶι.


Μονχος ο λιος μες στον ουραν.

Ανγκα και Θεο πεθονται.

Στην ανγκη κι οι Θεο πεθονται.

Την μεν ζωγραφαν ποησιν σιωπσαν,
την δε ποησιν ζωγραφαν λαλοσαν.

Η ζωγραφικ εναι ποηση που σιωπ
κι η ποηση εναι ζωγραφικ που μιλ.

Σσος και Σωσ, Στερ, σοι τνδε ανθεσαν στφανον.
Σσος μεν σωθες, Σωσ δε, τι Σσος εσθη.

Ο Σσος κι η Σωσ, σου αναθτουν αυτ το στεφνι, ω Σωτρα.
Ο Σσος γιατ σθηκε κι η Σωσ γιατ σθηκε ο Σσος.


Ουδν εν ανθρποισι μνει χρμα μπεδον αιε.

Καννα πργμα δεν μνει για πντα δεμνο με τους ανθρπους.

Των γαρ ηλιθων απερων γνεθλα.

πειρη η γενι των ηλιθων.

Νμος εστ θες, Tοτον αε πντοτε τμα.

Ο Νμος εναι Θες. Τμα τον πντοτε.

     Λγο πριν το τλος, φησα μια... "μονομαχα" μεταξ Τιμοκροντα & Σιμωνδη. Ο μεν σατρισε σα φλαρο, παρτκια κι επιδειξιομαν και του καμε να επγραμμα, κι ο Σιμωνδης δεν απντησε μα ταν πθανε ο Τιμοκρων του βαλε να επιτμβιο επγραμμα. Πιο κτω παραθτω και τα δυο με σειρ εμφανσεως.


                     Τιμοκρων

Κηα με προσλθε φλυαρα ουκ εθλοντα
ουκ εθλοντ με προσλθε Κηα φλυαρα.

Δχως αιτα μ' πιασε της Τζις πολυλογα
πολυλογα μ' πιασε της Τζις, δχως αιτα.

                    Σιμωνδης

Πολλὰ πιὼν καὶ πολλὰ φαγὼν καὶ πολλὰ κκ᾿ εἰπὼν
ἀνθρπους κεῖμαι Τιμοκρων ῾Ρδιος.

Αφο πια κι φαγα πολλ κι αδκων και δικαων
τα χωσα. Τρα 'δ πρα κετομαι Ρδιος Τιμοκρων.

             Ποιματα

  (απσπ. Δανη) μτφρ.: Σμος Μνανδρος!!! εδ.

Στο σκαλιστ κιβορι εντς, μες στη πνο τ' ανμου
και των κυμτων μες στην γρια ταραχ,
με μγουλα η Δανη υγρ και φβο στη ψυχ
το βρφος σφιγγε και του 'πε:  -Γιε μου,
τι πνον χω! μν' εσ γλυκ γλυκ ανασανεις,
βυζασταροδι πο 'σαι, μου 'κανες ναν
μες στ' χαρο χρυσκαρφο κιβορι της καημνης,
στην λαμπη την νκτα, μες στα σκοτειν.
Για των ανμων την ριπν εσνα δεν σε νοιζει,
που απνω απ' τα μαλλκια σου λο και σφυρ,
κι ουδ το προσωπκι σου η λμη το πειρζει,
γλυκογερμνο σε στρωσδια πορφυρ.
Aλθεια, αν απ' την θελλα, μικρ μου, εχες δειλισει,
και στα δικ μου λγια θα 'βαζες αυτ.
Kοιμο λοιπν, μωρ μου! μα … κ' η θλασσ' ας υπνσει
κ' η μετρ μας συφορ ας αναπαυτε.
Kποια απ σναν αλλαγ, φως, ψιστε, ας προβλει
παρηγορι απ σε, Kρονδη μου, ας φανε,
κι αν τχει κ' επα θαρρετ καννα λγο πλι
κι δικο, συχρα με, την ορφαν!

*
Εφσον νθρωπος εσαι μη πεις,
το τι αριο, σου μλλει γνει,
μτε κι αν ευτυχ κποιον δεις,
δε γνωρζεις το πσο θα μενει.
Διτι τ' λλαγμα εναι γοργ
κι απ πδο μυγς ξαφνικ.

Η δναμ μας, των θνητν, λιγοστ
και κθε φροντδα μας δεν ωφελε.
Λπη πνω στη λπη, μες στη λγη ζω.
Kι αναπφευκτος Χρος κρεμται,
πνω σ' λους μας δια, πλανται,
γιατ λοι, καλο και κακο,
παρνουμ' σο μοιρδι απ κε.

*
Υπρχει λγος που η Αρετ

κατοικε σ' απτητους γκρεμος
και πντα, πντ' ακολουθε
της αγντητας τις ρεμες οδος.
Δε τηνε βλπουνε θνητο πολλο,
εξν αυτο που θα κοπισουν
λυνωντας σ' αυτ, τα σωθικ τους
και με πολν ιδρ θα φτσουν
στις αντρεις το πιο ψηλ σκαλ.

Ο ενρετος κι ριστος πντα ξεχωρζει
ποι το καλ, ποι το κακ
κι αν κποιος τον κατηγορε
λγοντας ψμματα κι ασχμιες,
με λ' αυτ δεν τον αγγζει,
οτε λερνει το χρυσ,
πντα η αλθεια κυριαρχε.

Σε λγους μνον δωσε ο Θες
την Αρετ ως το τλος της ζως τους
και δεν εν' εκολο καλς
να μενεις γιατ σε πιζει
το κρδος της δλιας Αφροδτης
ο οστρος, μγας πολυνκης,
που χωρς να θλεις κπτεις..

Σε πιζουν δυστυχς επσης
οι σβεστες χθρες και τα μση.
Και αν κποιος δεν το μπορε
τον τμιο δρμο να περπατε
μνο και πντα σ' αυτ ζω,
τουλχιστον σο μπορε
ας προσπαθε...

Δε φοβται γρας και χρο.
Δε σκφτεται νσο, σαν υγις.
σοι τσι, δεν χουν μυαλ
και δε ξρουν πως λγο μονχα
κρατ η νιτη, χαρ της ζως.
Αλλ συ που το ξρεις αυτ
και πλησιζεις στο τλος σου τχα
τλμα και δνε και με χαρ σου
σ' λους τους λλους απ' τ' αγαθ σου.
-----------

Της Αφροδτης
που σ' κανε με τον ρη 
θλιο παιδ της
και δολιομχανο.
-----------


Αμτρητο σμρι πετοσε
απ' το κεφλι της επνω
καθς θεσπσια τραγουδοσε
κι απ' τη θλασσα τη γαλαν κι γρια,
πηδγαν ρθια και τα ψρια.

===========================

                                        Στρβων

     Ο Στρβων (64 π.Χ. - 24 μ.Χ.) ταν λληνας γεωγρφος, φιλσοφος κι ιστορικς. Ειδικτερα, ως γεωγρφος, συγκαταλγεται στους διασημτερους της αρχαιτητας. Γεννθηκε απ πλοσια οικογνεια το 63 το 64 π.Χ. στην Αμσεια του Πντου, που και πθανε, σε ηλικα 90 περπου ετν (λγο μετ το 23 μ.Χ.). Η Αμσεια πλον ανκει στη σημεριν Τουρκα, ωστσο τη περοδο που γεννθηκε ο Στρβων, η περιοχ αυτ εχε μλις ενσωματωθε στη Ρωμακ Αυτοκρατορα.



     Απκτησε μρφωση εξειδικευμνη κι εκλεκτ απ μεγλους δασκλους της εποχς του και μελτησε τα γραπτ διφορων γεωγρφων και φιλοσφων της αρχαιτητας, αρχικ στην περιοχ του κι αργτερα στη Ρμη. Ταξδεψε αρκετ, μεταξ λλων στην Αγυπτο και την Αιθιοπα. Σ’ ,τι αφορ στις φιλοσοφικς του πεποιθσεις, ταν οπαδς του στωικισμο, εν στη πολιτικ ταν υπρμαχος του ρωμακο ιμπεριαλισμο. Στο διστημα των ταξιδιν του φρντισε να συλλξει λο το απαιτομενο υλικ, το οποο τον βοθησε αργτερα στη συγγραφ ιστορικν και γεωγραφικν ργων.
      Τα δο μεγαλτερα ργα του εναι τα Ιστορικ υπομνματα και τα περφημα Γεωγραφικ του. Τα Ιστορικ υπομνματα αποτελονται απ 47 βιβλα γραμμνα σε ππυρο, τα περισστερα εκ των οποων χθηκαν, με αποτλεσμα τα σωζμενα αποσπσματα (που σμερα βρσκονται στην κατοχ του πανεπιστημου του Μιλνου) να μην επιτρπουνε τον σχηματισμ ακριβος εικνας του λου ργου.



     Το ργο του Γεωγραφικ, που αποτελεται απ 17 βιβλα, ευτυχς σζεται ακραιο και σε ριστη κατσταση, χαρζοντας τη φμη και τη δξα του στους κατοπινος αινες. Πρκειται για να περιληπτικ μεν, αλλ σαφστατο και μεθοδικ σγγραμμα, χι απλ και μνο χρσιμο, αλλ και πραγματικ πολτιμο σε ,τι αφορ στην πληροφρηση για τα πργματα της εποχς του, καθς παρουσιζει την περιγραφικ ιστορα ανθρπων και πλεων απ διαφορετικς περιοχς του ττε γνωστο κσμου. Το ργο αυτ του Στρβωνα εναι, θα μποροσε να λεχθε, ο πιο ακριβς και ποιοτικς Παγκσμιος Γεωγραφικς τλας της εποχς του. Δεν υπρχουν πληροφορες για το ακριβς χρονοδιγραμμα της συγγραφς του ργου του, ωστσο αναφορς στα κεμεν του τοποθετον την ολοκλρωση των Γεωγραφικν στο διστημα κατ το οποο τα ηνα της Ρωμακς Αυτοκρατορας εχε ο Τιβριος.



     Θεωρεται ο 2ος παγκσμιος ττοιος τλαντας που εκπονθηκε στην ιστορα μετ απ το συννυμο σγγραμμα του Ερατοσθνη, που δεν χει σωθε, πλην μως αποτλεσε τον οδηγ αυτο του συγγρμματος. Στο κεμενο οι πληροφορες και περιγραφς ακολουθνε τη σειρ των ταξιδιν που επιχερησε ο διος κι χι τη γεωγραφικ σειρ των τπων, γι αυτ και σε κποια βιβλα επαναλαμβνονται γεωγραφικς περιοχς με διαφορετικς μως αναφορς.

ΥΠΟΘΕΣΙΣ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

αʹ Ὅτι οὐκ ἐκτὸς φιλοσοφας ἡ γεωγραφικὴ πραγματεα. ὅτι καὶ Ὅμηρος αὐτῆι πανταχοῦ τῶν ἐπῶν φανεται χρμενος. ὅτι οἱ πρτερον αὐτῆι χρησμενοι ἐλλιπῶς ἢ ἀναρθρτως ἢ ἐσφαλμνως ἢ ψευδῶς ἢ τοῖς αὐτοῖς ἀσυμφνως εἰρκασιν. ἔλεγχοι καὶ ἀποδεξεις τοῦ εἰκτως αὐτὸν οὕτω κρνειν. κεφαλαιδεις λγοι πσης οἰκουμνης συντμως ὑποτυποῦντες τὴν διθεσιν. πστις εἰκτων καὶ τεκμηρων βεβαων τοῦ κατὰ μρη τὴν γῆν καὶ τὴν θλασσαν ἐνηλλχθαι καὶ εἰς ἀλλλας μετατεθῆναι.

βʹ Ἐν τῶι δευτρωι κατὰ λξιν προβαλλμενος τὰ Ἐρατοσθνους διαιτᾶι καὶ διελγχει ὅσα μὴ ὀρθῶς εἴρηται ἢ διιρηται ἢ διαγγραπται· καὶ Ἱππρχου δὲ τῶν πολλῶν μιμνσκεται ἐπιλαμβανμενος. καὶ ἐπὶ τλει ἔκθεσις σντομος καὶ τρπον τινα σνοψις τῆς ὅλης πραγματεας͵ τοῦτ᾽ ἔστι τῆς γεωγραφικῆς ἱστορας.

γʹ Εν τω τρτω την Ιβηραν και τα μρη αυτς, νθεν μεν τα απ του Ιερο ακρωτηρου μχρι Στηλν, και τα απ τοτου πλιν μχρι Νερου, εν οις και η Λυσιτανα. νθεν δε τα απ Στηλν μχρι της Πυρνης. μεθ' α και τας παρακειμνας τη Ιβηρα νσους, τας τε εντς Στηλν, Πιτυοσσας και Γυμνησας, και τα εκτς Στηλν Γδειρα.

δʹ Ἐν τῶι τετρτωι τὰ περὶ Γαλλαν καὶ Ἰβηραν καὶ ὅσα διεργουσιν αἱ Ἄλπεις τῆς Ἰταλας ἔνδον͵ ἐν οἷς καὶ Βρεττανα καὶ τῶν ὠκεανιτδων νσων τινς͵ ὅσαι καὶ δοκοῦσιν οἰκεῖσθαι͵ καὶ βαρβρων χραν καὶ ἔθνη παροικοῦντα τοῦ Ἴστρου πραν.

εʹ Ἐν τῶι πμπτωι τὰ περὶ Ἰταλαν ἀπὸ τῆς ὑπωρεας τῶν Ἄλπεων μχρι τοῦ Σικελικοῦ πορθμοῦ καὶ Ταραντνου κλπου καὶ τοῦ Ποσειδωνιτου͵ ἐς οἷς Βενετα͵ Λιγουρα͵ Πικηνν͵ Τουσκα͵ Ρμη͵ Καμπανα͵ Λευκανα͵ Ἀπουλα͵ καὶ ὅσαι νῆσοι τῆι τατηι θαλσσηι παρκεινται ἀπὸ Γενουσῶν μχρι Σικελας.

ςʹ Ἐν τῶι ἕκτωι τὰ ἐφεξῆς τῆς Ἰταλας καὶ τὰ ἐντὸς τοῦ Ἀδρα μχρι Μακεδονας͵ ἐν οἷς Ἀπουλα Καλαβρα καὶ ὅσα κατὰ τὸν Ἰνιον κλπον ἅμα ταῖς παρακειμναις νσοις ἀπὸ Σικελας ἕως τῶν Κεραυνων͵ κἀκ τοῦ ἄλλου μρους ἕως Καρχηδνος καὶ τῶν τατηι παρακειμνων νησιδων.

ζʹ Ἐν τῶι ἑβδμωι λγει τῆς Εὐρπης τὰ λειπμενα μρη· ἔστι δὲ τὰ πρὸς ἕω πραν τοῦ Ρνου μχρι τοῦ Τανδος καὶ τοῦ στματος τῆς Μαιτιδος λμνης͵ καὶ ὅσα μεταξὺ τοῦ Ἀδρου καὶ τῶν ἀριστερῶν τῆς Ποντικῆς θαλσσης μερῶν ἀπολαμβνει πρὸς ντον μχρι τῆς Ἑλλδος καὶ τῆς Προποντδος ὁ Ἴστρος͵ ἐν οἷς καὶ Μακεδονα πᾶσα.

ηʹ Ἐν τῶι ὀγδωι λγει τὰ τῆς Εὐρπης͵ Μακεδονας τὰ λειπμενα καὶ Ἑλλδα πᾶσαν· ἐν ἧι καὶ ἐγχρονζει διὰ τὸ πολγνωστον τῆς χρας͵ διακριβῶν καὶ εὐκρινῆ ποιῶν τὰ ἀδιακρτως καὶ ἀδιορστως ὑπὸ τῶν ποιητῶν τε καὶ ἱστορικῶν περὶ τῶν τατηι πλεων εἰρημνα͵ καὶ μλιστα ἐν καταλγωι τε καὶ ἄλλοθι πολλαχοῦ τῆς ποισεως.

θʹ Ἐν τῶι ἐντωι περὶ τῆς Ἑλλδος͵ Ἀθηνῶν μλιστα πανηγυρικὴν ἔκφρασιν͵ καὶ Βοιωταν καὶ Θετταλαν μετὰ τῆς παραλας τατης.

ιʹ Τὸ δκατον περιχει Αἰτωλαν καὶ τὰς παρακειμνας νσους͵ ἔτι δὲ Κρτην πᾶσαν͵ ἧι καὶ μλιστα ἐγχρονζει͵ νμιμ τε αὐτῆς διηγομενος καὶ τῶν Κουρτων͵ πρὸς δὲ καὶ τῶν Ἰδαων δακτλων τὴν ἐν αὐτῆι γνεσιν καὶ τιμὴν καὶ ὄργια ἐπεξιν· καὶ τὸ ἴδιον δὲ γνος Στρβων ἀπὸ Κρτης λγει· ἔτι δὲ καὶ τὰς περὶ Κρτην νσους πολλὰς οὔσας περιχει τὸ βιβλον͵ ἐν αἷς εἰσι καὶ αἱ Σπορδες καὶ τῶν Κυκλδων ἔνιαι.

ιαʹ Τὸ ἑνδκατον ἄρχεται μὲν τῆς Ἀσας͵ τοῦ Τανιδος ἀπὸ τῶν ἀρκτικῶν μερῶν ἄνωθεν ἀρχομνου διαιρεῖν τὴν Εὐρπην τῆς Ἀσας. περιχει δὲ τὸ βιβλον καὶ τὰ παρακεμενα ἔθνη ταῖς ἀρχαῖς αὐτοῦ πρὸς τῆι ἀνατολῆι καὶ μεσημβραι͵ ἣ καὶ Ἀσα ἐστν. ἔστι δὲ τῆιδε ἔθνη βρβαρα τὰ τῶι βιβλωι ἐγκεμενα ὅσα παροικεῖ τὸ Καυκσιον ὄρος͵ ἐν οἷς Ἀμαζνες τε καὶ Μασσαγται͵ Σκθαι καὶ Ἀλβανοὶ καὶ Ἴβηρες͵ Βακτριανο͵ Κσπιοι͵ Μῆδοι͵ Πρσαι͵ Ἀρμεναι δο ἕως τῆς Μεσοποταμας· ἔχει δὲ καὶ Τρωγλοδτας καὶ Ἡνιχους οὕτω λεγμενα ἔθνη͵ καὶ Σκηπτοχους͵ Σονας͵ Ἀσσυρους͵ Πολυφγους͵ Ναβιανος͵ Σιρακος͵ Ταπρους. ἐπεμνσθη δὲ Ἰσονος καὶ Μηδεας καὶ ὧν ἔκτισαν πλεων· ἔτι δὲ Ξρξου καὶ Μιθριδτου καὶ Ἀλεξνδρου τοῦ Φιλππου.

ιβʹ Τὸ δωδκατον περιχει τὰ ὑπλοιπα τῆς Ποντικῆς χρας καὶ ἐφεξῆς Καππαδοκαν͵ Γαλαταν͵ Βιθυναν͵ Μυσαν͵ Φρυγαν͵ Μαιοναν͵ καὶ πρὸ τοτων Σινωπδα͵ πλιν Ποντικν͵ καὶ Ἡρκλειαν καὶ Ἀμσειαν· ἔτι Ἰσαυραν͵ Λυκαν͵ Παμπυλαν͵ Κιλκαν μετὰ τῶν παρακειμνων νσων καὶ ὀρῶν καὶ ποταμῶν.

ιγʹ Τὸ τρισκαιδκατον περιχει τῆς Ἀσας τὰ ἀπὸ τῆς Προποντδος κτωθεν͵ ἀπὸ Κυζκου ἀρχμενον͵ καὶ ἐφεξῆς τὴν τατηι παραλαν πᾶσαν καὶ εἴ τινες νῆσοι ὑπρχουσιν· ἐγχρονζει δὲ μλιστα τῆι Τροαι͵ εἰ καὶ ἔρημος͵ διὰ τὸ ἐπσημον αὐτῆς καὶ πολυθρλητον ἐκ τοῦ πολμου.

ιδʹ Τὸ τεσσαρεσκαιδκατον περιχει τὰς Κυκλδας νσους καὶ τὴν ἀντιπραν χραν͵ ἐν ἧι Παμφυλα Ἰσαυρα Λυκα Πισιδα Κιλικα ἕως Σελευκεας τῆς Συρας͵ καὶ τῆς Ἀσας τῆς ἰδως Ἰωνας λεγομνης.

ιεʹ Τὸ πεντεκαιδκατον περιχει Ἰνδαν καὶ Περσδα.

ιςʹ Τὸ ἑκκαιδκατον περιχει τὴν Ἀσσυρων χραν͵ ἐν ἧι Βαβυλὼν καὶ Νσιβις͵ πλεις μγιστα͵ καὶ τὴν Ἀδιαβηνὴν καὶ Μεσοποταμαν͵ Συραν πᾶσαν͵ Φοινκην͵ Παλαιστνην͵ Ἀραβαν πᾶσαν καὶ ὅσα τῆς Ἰνδικῆς τῆι Ἀραβαι συνπτει͵ καὶ τὴν Σαρακηνῶν͵ ἣν Σκηνῆτιν (leg. Σκηνῖτιν) καλεῖ͵ καὶ πᾶσαν τὴν παρακειμνην τῆι τε νεκρᾶι θαλσσηι καὶ τῆι ἐρυθρᾶ.

ιζʹ Τὸ ἑπτακαιδκατον περιχει Αἴγυπτον πᾶσαι καὶ Λιβην πᾶσαν.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers