-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

( ):

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

    Η αρχακ εποχ, στην οποα ζησε και δημιοργησε η Σαπφ, χαρακτηρζεται απ σημαντικς ανακατατξεις που προκλεσαν τα μεγλα μεταναστευτικ ρεματα ανμεσα στο 1200 και το 1000 π.Χ. Στη μεγλη αυτ μετακνηση λαν, γνωστ ως αιγιακ δωρικ μετανστευση, γινε ο εποικισμς απ ελληνικ φλα των δυτικν ακτν της Μ. Ασας και των νησιν του ανατολικο Αιγαου. Η σημαντικτερη πολιτικ συνπεια της μεταναστευτικς αυτς κνησης ταν η μετβαση απ τη μοναρχα στη κυριαρχα των αριστοκρατικν οκων. Οι αριστοκρτες ιδιοποιθηκαν τη γη στις περιοχς που αποκισαν, εδραωσαν την εξουσα τους ισχυριζμενοι τι κατγονταν απ θεος κι ρωες κι επιβλανε το θεσμ της προστασας που τους υποχρωνε να βρσκονταν σε συνεχ πολεμικ ετοιμτητα και να συνπτουνε στρατιωτικς συμμαχες κι λα αυτ στα μσα του 8ου π.Χ. αι..
     Η αριστοκρατα καλλιργησε τις δικς της ηθικς αξες: την αρετ, δηλαδ τη πολεμικ ανδρεα, τη ταξικ αλληλεγγη, αλλ και την μιλλα και τον ατομικισμ στον πλεμο, στον αθλητισμ, στη πολιτιστικ παραγωγ, στη πολυτλεια στην ενδυμασα και στον τρπο ζως.
μως ο ανταγωνισμς ανμεσα στα αριστοκρατικ γνη, η εχθρικ ενδοχρα, η δημογραφικ κρηξη, οδγησαν σε νο αποικισμ περπου στο 750 π.Χ. μ' επικεφαλς και πλι τους αριστοκρτες που πλον τους ακολουθοσαν μποροι και βιοτχνες που αναζητοσαν νες αγορς, ιδιατερα μετ την υιοθτηση της χρηματικς οικονομας που δημιοργησαν πρτοι οι Λυδο τον 7ο αινα π.Χ.. Οι οικονομικς μεταβολς φυσικ συνεπγονταν και πολιτικς αλλαγς: τα κοινωνικ στρματα των εμπρων και των βιοτεχνν αναζητοσαν να ανατρψουνε τις αριστοκρατικς οικογνειες και να προυνε την εξουσα στις πλεις θτοντας τις βσεις για το καθεστς της τυραννδας που επικρτησε. λα αυτ οδγησαν και στην ανδυση για 1η φορ στον δυτικ πολιτισμ της φωνς του ατμου, της κφρασης του «εγ» που επιτεχθηκε μσω της ανπτυξης της λυρικς ποησης.
    Η Λσβος, εφορο νησ του Ανατολικο Αιγαου, αποικθηκε στη διρκεια της παραπνω περιδου απ Αιολες. Σντομα δημιουργθηκε στο νησ μια ισχυρ τξη αριστοκρατν-γαιοκτημνων στην οποα ανκε κι οικογνεια της Σαπφος, που εγκαταστθηκε σε παραθαλσσιες περιοχς δημιουργντας λιμνια (Μυτιλνη που γινε και πρωτεουσα, Μθυμνα, Πρρα, Ερεσς -απ' που και κατγονταν η Σαπφ, κι αλλο.). Οι Μυτιληνιο απκτησαν εμπορικς και κοινωνικς σχσεις με τη Λυδα, λγω της κοντινς τους απστασης, με τη Θρκη, τον Ελλσποντο, τον Πντο και την Αγυπτο, ιδιατερα μετ την δρυση της Ναυκρατως στο Δλτα του Νελου. Χαρακτηρζονταν δε απ τους σγχρονος τους ως αλαζνες, φιλοχρματοι κι ελευθρων ηθν, που αγαπνε τη πολυτλεια, τη διασκδαση και τον ρωτα. Ωστσο ο τρπος ζως τους δεν τους φησε να ξεφγουν απ τις κοινωνικς και πολιτικς εξελξεις που περιγρφησαν ανωτρω.
     Τραννοι στην εποχ της Σαπφος ταν ο Μλαγχρος, ο Μρσιλος και φυσικ ο Πιττακς ο σημαντικτερος απ' λους κι νας απ τους Επτ Σοφος της αρχαιτητας. Παντρετηκε μιαν αριστοκρτισσα για να κερδσει την ενοια των γαιοκτημνων. Εχε μεγλες διοικητικς και στρατιωτικς ικαντητες και κυβρνησε περπου 10 τη (590/589 - 580/579). Οι συμπατριτες του τον εμπιστευτκανε και τονε χαρακτηρσανε μλιστα σαν Αισυμντηρ που θα πει Σωτρας, Μγας Διαιτητς, Θεος Κυβερντης.


        Βιογραφικ     

     Η Σαπφ, Ψπφω  Ψπφα λατρετηκε σαν η 10η μοσα, μ' λο που τανε μικροκαμωμνη και μαυριδερ. Ο φιλσοφος Μξιμος ο Τριος (2ο μισ του 2ου μ.Χ. αι.), τη περιγρφει ως μικρσωμη και μελαχριν μικρ και μλαινα μα κακοφτιαγμνη κι σχημη. Στη πραγματικτητα λγα εναι γνωστ για τη ζω της και πολλ απ' αυτ αμφισβητονται απ διφορες πηγς, εν τα υποστηρζουνε θερμ λλες. Το αυθεντικ της νομα τανε Ψπφω στη τοπικ αιολικ διλεκτο. Αργτερα θα ακουστε και το Σαφ(φ). Σε νομσματα της Ερεσσο θα βρομε ωστσο το Σαπφ, με το οποο ταξιδεει κι η φμη της μχρι σμερα.
     Γεννθηκε στην Ερεσσ της Λσβου γρω στα 630-620  π. Χ. (αλλ δε ξλερουμε ακριβς) κι τανε σγχρονη του Αλκαου και του τυρννου της Λσβου κι ενς εκ των 7 σοφν της αρχαιτητας, Πιττακο. Ορφνεψε μικρ απ πατρα (6 ετν λνε), κρη αριστοκρατικς οικογνειας και συγκεκριμνα του Σκαμανδρνυμου (τη πατρτητ της διεκδικον επσης οι Σμωνας, Ευνμινος, Σμος, Κμωνας κι ταρχος) και της Κλεδας, εχε 3 αδελφος, το Λριχο, το Χραξο και τον Ευργιο -που πιθαντατα τον χασε νωρς. Ο Λριχος ταν οινοχος στο πρυτανεο της πλης, εν ο Χραξος φυγε στην Αγυπτο για εμπριο, ερωτετηκε την μορφη Δωρχα και της εξαγρασε την ελευθερα αρκετ ακριβ. Τον μαλλνει γι' αυτ σε κποιο τραγοδι της γιατ τη ντρπιασε ιδιατερα. λαβεν ωστσο πολ καλ μρφωση κι αναδεχθηκε δεξιοτχνις στη λρα.

     Παντρετηκε τον Κερκλα, για πολιτικος λγους και με το ζρι, πλοσιο, μορφο, ευγενικς καταγωγς αλλ μεγαλτερ της και μθυσο, απ την νδρο κι απκτησε μια κρη, τη Κλεδα (Σουδα), δνοντας τ' νομα της γιαγις της, σμφωνα με το θιμο της εποχς. Λγω πολιτικν αναταραχν στη Λσβο που οδηγσανε την αριστοκρατα του νησιο σ' εξορα απ τη πρωτεουσα Μυτιλνη, κατφυγε αρχικ στη Πρρα της Λσβου, γρω στο 604 π.Χ και λγο μετ, το 598 π.Χ. στη Σικελα. Ωστσο, αν και πολιτικ ενεργ πολτης για γυνακα και για τα δεδομνα της εποχς της, πουθεν στα ργα της δεν υπρχουν χνη πολιτικς δρσης, οτε καν χλιαρο πολιτικο ενδιαφροντος. τανε δσκολα τα πργματα ττε (600 π. Χ.) στη Λσβο, παρ' λο που εκε η θση της γυνακας τανε σε πολ καλλτερη μορα απ' λη την Ελλδα. 10 τη σχεδν μετ, με τη κατλυση της τυραννας, απ τον Πιττακ, επστρεψε στο νησ της, συγκντρωσε γρω της νεαρς μορφες φλες και δημιοργησε μια φημισμνη σχολ μουσικς και ποησης, στην υπηρεσα της Αφροδτης, της θες προσττιδς της και των Μουσν που μαθητεανε τα κορτσια απ την αριστοκρατα του νησιο και των μικρασιατικν πλεων. Μαρτυρεται τι κι λλες γυνακες της εποχς διατηροσανε ττοιου εδους ωδεα.



    δινε ιδιατερη μνεα και στη κοινωνικ μρφωση των κοριτσιν προετοιμζοντς τες για τον γγαμο βο τους. Στη Λσβο υπρχαν επσης οι σχολς της Γοργς, της Ανδρομδας και της Μκας κι υπρχε μεγλος ανταγωνισμς ανμεσα τους χωρς ωστσο καμμα να μπορσει να νικσει τη φμη της Σαπφος. Υπρχουν μελετητς ωστσο που υποστηρζουν τι δεν εχε κποια σχολ για κορτσια στη Μυτιλνη αλλ γραψε τα ποιματ της για τις γυνακες και τα κορτσια που λτρευαν, πως εκενη, την Αφροδτη. Προετομαζε μσω αυτν τα κορτσια για τα μεγλα ορσημα της γυναικεας φσης: την εφηβεα, το γμο και τον τοκετ. Τα παραπνω μας πληροφορον τι οι γυνακες μετεχανε στη πολιτικ και κοινωνικ ζω της πλης και λμβαναν αγωγ και παιδεα αντστοιχη των ανδρν. Παρλληλα, στη Λσβο νθιζε η μουσικ κι η ποηση, καθς ο Τρπανδρος, δισημος κιθαρωδς, ταν αυτς που δρυσε στο νησ τη 1η σχολ - ρεμα- λυρικς ποησης (1ο βραβεο στην 7χορδη λρα στα 1α Κρνεια και σε 4 Πυθικος αγνες και δημιουργς μουσικς γραφς, για την ομοιμορφη εκτλεση διαφρων μουσικν κομματιν).
     
Σ’ αυτ το πλασιο δρυσε τη φημισμνη της Σχολ, παρχοντας ταυτχρονα με τις μουσικς γνσεις και κοινωνικ μρφωση. Ως "ανττεχνς" της, δηλαδ γυνακες που κνανε το διο, αναφρονται η Γοργ, η Ανδρομδα κι η Μκα. Συγκντρωσε γρω της νεαρς απ την αριστοκρατα του νησιο, των Μικρασιατικν πλεων, της Σαλαμνας, της Αττικς κι λλες περιοχς του Ελλαδικο χρου, για να τους διδξει τη τχνη της μουσικς και της ποησης. Η αφοσωση στις Μοσες, πως διαφανεται στη ποησ της, εναι η μνη σταθερ αξα των ανθρπων, γιατ μσα απ τις τχνες που προστατεουν, η ψυχ μετουσινεται, αναπτερνεται κι αγγζει το ψιστο νημα, τον ρωτα, που συνοδεει πντα τη θε Αφροδτη.

Σε φωνζω Γογγλα
λα πλι κοντ μου
τον λευκ σου σα γλα
χιτνα αν φορς,
μνο ν 'ξερες πθους
που σε τριγυρζουν, κοκλα

και πς χαρω που δεν εμαι
εγ,
μα δια η Αφροδτη
, που τρα σε μαλλνει.


     Αυτ η σχση, που 'ταν εμπνευσμνη απ θρησκευτικς ιδες, θεωρθηκε αργτερα απρεπς, επειδ εχε κι ερωτικς διαστσεις, γι' αυτ μεινε στην ιστορα ως "λεσβιακς ρωτας". Η δια παρμεινε ως το τλος της ζως της μια γυνακα που πστευε στον ρωτα και στις λεγμενες θηλυκις αξες, πνω απ' λα μως παρμεινε αριστοκρτισσα στο πνεμα και στη ψυχ κι τανε δσμια της κοινωνικς ηθικς της τξης και της εποχς της. Θεωροσε πολ σημαντικ επσης την υστεροφημα της. 'Οπως προαναφρθηκε ανωτρω, χαρακτηριστικ οργστηκε ιδιατερα με τη συμπεριφορ του αδελφο της Χραξου, που στην ελληνικ αποικα Νακρατη, στην Αγυπτο, ερωτετηκε τη δολα εταρα Δωρχα, την εξαγρασε απ τον κρι της κι ρχισε να ξοδεει τη περιουσα του για χρη της. Αυτς ο κοινωνικ αταριαστος ρωτας προκλεσε την οργ της, τσι σε ποημ της απευθνει μια προσευχ προς τις Νηρηδες για να προστατψουνε τον αδελφ της στο θαλασσιν του ταξδι:

Και μακρι να επιθυμε να αποκτσει
η αδελφ του την εκτμηση που πρπει.
σο για τα σκληρ και θυμωμνα λγια
με τα οποα κατ την αναχρηση του,
εκνευρισμνος πολ απ τις κατηγορες μου,
προσπθησε μες στη σκοτορα να προσβλλει τη ψυχ μου,
στις ευχαριστριες γιορτς συμπολιτν του,
δεν θα τεθε πλον θμα,  σαν επιστρψει σε καιρ
και θα βρει μια σζυγο, αν το επιθυμε,
ανμεσα σε δεσποινδες ευπρεπες.
Κι σο για σ, κακι κι απασια λκαινα,
φγε και ρχισε να ψχνεις γι' λλη λεα.



     Ο πιο μεσος τρπος κφρασης της ανωτερτητας των αριστοκρατν και των 2 φλων, κυρως μως των γυναικν, τανε στην ενδυμασα και στον καλλωπισμ. Εκενο που ξεχριζε την αριστοκρτισσα απ τη λακ γυνακα ταν η πολυτλεια στην ενδυμασα, αλλ η αριστοκρτισσα ξεχριζε κι απ τη κακγουστη νεπλουτη με τη χρη και τη φιντσα της ενδυμασας αλλ και της κινησιολογας της. Η Σαπφ ειρωνεεται τις νεπλουτες αντιπλους της, χρησιμοποιντας μως πντα μια λεπτ ειρωνεα και κσμιο λεξιλγιο:

Μα ποι ειν' αυτ
που σε ξετρλλανε,
η χωρικι που μτε
πς να κρατσει καν
απ' τον αστργαλο επν'
τη φοστα της δε ξρει;

     Η Σαπφ τοποθετθηκε απναντι στην ομηρικ παρδοση που θελε την εξμνηση του πολμου και των γενναων ηρων ν' αποτελονε τη μοναδικ πηγ μπνευσης για τη ποηση. Για κενη, καννας στρατς δεν μποροσε να επισκισει την ομορφι της αγαπημνης της.

Μερικο λνε τι το λαμπρτερο πργμα
πνω στη μαρη γη
εναι νας στρατς καβαλρηδων
κι λλοι νας στρατς πεζν
-εγ μως λω τι το λαμπρτερο εναι
,τι τυχανει να αγαπ ο καθνας…
Θα προτιμοσα περισστερο να δω
το αγαπημνο περπτημα της Ανακτορας
και το σπινθηροβλο βλμμα στο πρσωπ της,
παρ τ' ρματα των Λυδν
και τους πολεμιστς να μχονται πεζο.

     Θεωρεται με τη ποισ της, που τανε γραμμνη στην αιολικ διλεκτο, ως η σημαντικτερη λυρικ ποιτρια της αρχαιτητας. Ο Πλτων την ονομζει "σοφ" και "10η μοσα", ο Ανακρων "ηδυμελ" (αυτ που τραγουδ γλυκ, αρμονικ, η γλυκφθογγη, η μελωδικ), ο Λουκιανς "μελιxρν καχημα Λεσβων", οι Ιουλιανς κι Αντπατρος "θηλυκν μηρο" και "τιμ Λεσβων γυναικν" αντστοιχα, εν ο Στρβων "θαυμαστν τρας". Ο Ορτιος στη 2η ωδ του μας λει πως ακμα κι οι νεκρο στον δη ακονε τα τραγοδια της με θαυμασμ σ' ιερ σιγ.



     Ο κκλος της Σαπφος  τανε πλοσιος με πολ αξιλογες κοπλες με μρφωση και προσωπικτητα μεγλη. Εθεωρετο ποιτρια πως κι ο μηρος κι γαλμ της υπρχε στις Συρακοσες, εν η μορφ της χαρχτηκε σε νομσματα της Ερεσσο και της Μυτιλνης. λα τα ποιματ της υμνονε το κλλος, τον ρωτα με αξεπραστη ευαισθησα και χρη και πολλο μετπειτα ποιητς επηρεστηκαν απ' αυτν. Εχε στσει δε το δικ της ποιητικ μτρο (Σαπφικ μτρο) που τανε της μορφς:

1ος στχος: - υ - - υυ - υ -
2ος στχος: - υ - - υυ - υ -
3ος στχος: - υ - - υυ - υ -
4ος στχος: - υυ -
     
     Πρπει να πθανε σε μεγλη για την εποχ ηλικα, γρω στα 50 της χρνια, κπου δηλαδ μεταξ 580-570 π.Χ.. Η παρδοση αποδδει το θνατ της στον τυχον ρωτα της για το Φωνα, τον μυθικ βαρκρη της Λσβου, που 'τανε προικισμνος απ την Αφροδτη με νετητα κι ομορφι περισσ. Απογοητευμνη δνει τλος στη ζω της, πφτοντας στο Ινιο πλαγος απ το ακρωτρι Λευκτας στη Λευκδα, πλι στο να του Απλλωνα. Επσης μως δεν χει ξεκαθαρσει αν ταν ντρας γυνακα, γιατ παζει να τανε  κι Η Φον, μια πανμορφη κοπλα που απρριψε τον ρωτ της. Πντως κι οι 2 εναι θρλοι και τποτε το σγουρο δε μας χει σωθε. Πιθαντατα πρκειται για παρερμηνεα κποιου ποιματς της, που εξυμνε την ομορφι του Φονα, ακλουθου της Αφροδτης. Μετ το θνατ της στη πατρδα της Λσβο κψαν νμισμα με τη μορφ της. Στις Συρακοσες και στη Πργαμο στθηκαν αγλματ της, εν στις Συρακοσες κατασκευστηκε κενοτφιο σ' ανμνησ της.
     Σε μεταγενστερη μως εποχ, οι Αττικο κωμωδιογρφοι τη δυσφμησαν για ομοφυλοφιλικς τσεις (εξ ου και ο ρος λεσβα). Αφορμ για τις φμες υπρξε πιθανν το τι η Σαπφ εκδλωνε ντονο συναισθηματισμ προς τις μαθτρις της. Μολοντι κανες απ τους συγγραφες δεν αναφρει κτι σχετικ μχρι την εποχ του Αριστοτλη, οι κρσεις αυτς για τη Σαπφ επικρτησαν. Μλιστα αναφρεται πως εχε ερωτευθε την Ατθδα, τη Τελσιππα και τη Μεγρα. Σγχρονο μας μελετητς εκφρζουν αμφιβολες για το αν η Σαπφ ταν ντως λεσβα.
     Καθς τον 7ο αι. μ.Χ. τα ποιματα της Σαπφος εξακολουθοσαν ακμη να διαβζονται στην Αγυπτο κι αργτερα στην εποχ των Κομνηνν, η Πατριαρχικ Σχολ περιελμβανε στην λη της ποιητς πως η Σαπφ κι ο Πνδαρος, μλλον δεν υπρξε κποια επσημη επιβολ λογοκρισας απ την Χριστιανικ Εκκλησα. Εναι μως πιθαν, πολλ απ τα ργα της να χαθκανε λγω της μη αντιγραφς τους, εξαιτας της χαμηλς ζτησης που σως εχαν μετ την επικρτηση του Χριστιανισμο και στα πλασια μιας πιο αυστηρς ποψης για την ηθικ.  Αυτ ββαια δε στρησε τη δυναττητα στους χριστιανος ηθικολγους ν' αναθεματσουνε τη ποησ της, την δια ρα που οι εκδτες του ργου της κοβαν κι ραβαν τους ερωτικος της στχους κατ βοληση, εξαλεφοντας αποσπσματα αλλζοντας λξεις που θεωροσαν τι το κοιν της εκστοτε εποχς θα βρισκε πιπερτες.
     Η δια η ιστορα της υποδοχς του λογοτεχνικο της ργου εναι αναπσπαστο μρος της σημαντικτητς της ως ποιτριας. Οι χριστιανο λογοκριτς της Αλεξνδρειας, της Ρμης και της Πλης δεν δστασαν να απαγορεσουν τα ργα της σε διφορες ιστορικς εποχς, με το Γρηγριο τον Ναζιανζην και τον Ππα Γρηγριο Ζ' να παραγγλνουν ακμα και το κψιμο των ποιητικν της συλλογν. Η καταστροφικ πυρκαγι, που αφνισε τη Βιβλιοθκη της Αλεξνδρειας, η ανθελληνικ νομοθεσα του Θεοδσιου και τα μση που ξεσκωσε, αποδεκτισαν την Αρχαα Ελληνικ Γραμματεα. Ωστσο, τον 7ο αι. μ,Χ. τα ποιματ της εξακολουθοσαν ακμη να διαβζονται στην Αγυπτο. Το 1073 οι εκκλησιαστικς αρχς του Βυζαντου και της Ρμης διταξαν να καον λες οι κλασσικς Βιβλιοθκες της Ρμης και της Πλης και ββαια κι λα τα βιβλα που εχαν απομενει με τα ερωτικ ποιματ της, με συνπεια τα ελχιστα αποσπσματα (τυχαα ευρματα αρχαιολογικν ανασκαφν το 1897 κι αργτερα παλμψηστες περγαμηνς που βρθηκαν να γεμζουνε φτωχς μομιες στις αρχς του 21ου αι. κι ακμα δεν χουν μελετηθε πλρως), που σζονται σμερα, να καλπτουνε πολ μικρ ποσοστ του συνολικο της ργου. Οι Αλεξανδρινο γραμματικο εχανε κατατξει τα ποιματ της σε 9 βιβλα, κυρως με βση το μτρο τους.
     Ο επσης Μυτιληνις σγχρονος ποιητς Ελτης τη περιγραψε σαν μια "μακρυν εξαδλφη" με την οποα μεγαλσανε παζοντας "στους διους κπους, γρω απ τις διες ροδις, πνω απ' τις διες στρνες" και της αφιρωσε ν απ τα μικρ του ψιλον. Χαρακτηριστικ, γρφει ο ποιητς:

   "Ττοιο πλσμα ευασθητο και θαρρετ συνμα, δε μας παρουσιζει συχν η ζω. να μικροκαμωμνο βαθυμελχροινο κορτσι, να μαυροτσοκαλο, πως θα λγαμε σμερα, που ωστσο δειξε πως εναι σε θση να υποτξει να ρδο, να ερμηνψει να κμα να αηδνι και να πει σ' αγαπ, για να συγκινηθε η υφλιος".

     Το 1986 κυκλοφρησε στην Ελλδα ο δσκος Σαπφ σε μουσικ του Σπρου Βλασσπουλου και παραγωγ του Σαββπουλου, με μελοποισεις 12 ποιημτων της σε μετφραση του Σωτρη Κακση κι ερμηνεα της Αλκας Κανελλδου. Επσης η Αγγελικ Ιοντου στο δσκο Sappho de Mytilene, σ' ερμηνεα της Ννας Βενετσνου, η Μαρζα Κωχ στο δσκο Στον κπο της Σαπφος, εν ποιματα, σε δσκους τους χουνε συμπεριλβει ο Νκος Ξυδκης, σ' ερμηνεα της Ελευθερας Αρβανιτκη, ο Δημτρης Παπαδημητρου, σ' ερμηνεα της Λιζττας Καλημρη (Σαπφ-Καβφης) κι ο Μνος Χατζηδκις στο Μεγλο Ερωτικ.




     Στα νετερα χρνια προς τιμ της, ο αστεροειδς 80 (ανκει στη κρια Ζνη των αστεροειδν, περιοχ ανμεσα στις τροχις του ρη και του Δα) που ανακαλφθηκε το 1864 απ τον Νρμαν Ρμπερτ Πγκσον, ταν παρατηροσε τον Ουραν, απ το Μαντρς της Ινδας, πρε το νομ της: 80 Σαπφ (80 Sappho).
     Οι αρχαοι λληνες εχανε κατανοσει τη γοητεα της αποπλνησης: στην αγγειοπλαστικ τους συχν εμφανζανε λγνους θεος κυριολεκτικ να κυνηγον ανθρπους. Η Σαπφ εξφρασε την ιδα του κυνηγιο με μοναδικ ικαντητα. γραψε για την ακρεστη φση της επιθυμας, τη φση που μας θλει τη στιγμ που χει επιτευχθε ο στχος του ρωτ μας, να επιθυμομε κτι - κποιαν λλη. Θεωρεται με τη ποησ της, που τανε γραμμνη στην αιολικ διλεκτο, ως η σημαντικτερη λυρικ ποιτρια της αρχαιτητας κι γινε πολ σντομα δισημη τσο στο νησ, σο κι ξω απ' αυτ. Εναι η ποιτρια που μνησε τον ρωτα με τη σοβαρτητα και το πθος μεγαλοφυας. Που μετπλασε σε ποηση το θαυμασμ για τη γυνακα και μας παρδωσε τη διαχρονικ περιγραφ του ερωτικο πθου πριν απ 2.600 χρνια. Που 1η απαρθμησε τα σωματικ συμπτματα της επιθυμας. Μιλ για τη ζστη και το κρο, το βουητ στ' αυτι, τον ιδρτα, τις αισθσεις που 'ναι τσον ντονες που νομζει τι μπορε να πεθνει. Μιλ ακμα για παρλυση απ' τον πθο:

…Σ' ακοω να γλυκομιλς
και τσο ωραα να γελς,
νιθω τη καρδι στ' αλθεια
να σκιρτ μσα στα στθια.

Γιατ, ταν σε κοιτ
στω μνο να λεπτ,
δεν ξεμυτ λξη στα χελη,
κολλ η γλσσα στη σιωπ,
λεπτ μια φλγα ξεκιν
κτ' απ' το δρμα να κυλ
τα μτια μου δεν βλπουν πια
και μου βουζουνε τ' αυτι.

Στον ιδρτα πλημμυρζω
και τρεμολα με κρατ,
κι απ' τη πχνη πιο χλωμ
με σκοτισμνη λογικ,
να! θαρρ πως ξεψυχζω…"



     Ο σγχρονς της νομοθτης, φιλσοφος και ποιητς Σλων ο Αθηναος, ταν κουσε 1η φορ να απ τα ποιματ της, επε τι αυτ θα μενει στους αινες. Ο σπουδαος ελληνιστς, καθηγητς στην Οξφρδη Cecil Bowra χει γρψει για τη Σαπφ: "Η απλυτη ειλικρνει της, η λο πθος δναμ της, ακμα και οι εκρξεις της οργς και του θυμο της, εναι οι συνιστσες ενς χαρακτρα προικισμνου απ τις Μοσες και τις Χριτες, πιο πνω απ το μτρο που μπορε να λχει σε ναν θνητ. Η τρψη που προκαλε η τελειτητα της γραφς της, υπερκερζεται απ τη συναισθηματικ δναμη και τη φαντασα του ργου της, που αποκρυσταλλνουν μια παθιασμνη ψυχ κι χι απλ μα ριστη τεχντρα του ποιητικο λγου..."
     Η Σαπφ γραψε ερωτικ ποιματα, μνους στους θεος κι επιθαλμια (τραγοδια του γμου). Αν και πουθεν στα ποιματ της δεν εκφρζει πολιτικ λγο, εξφρασε την αριστοκρατικ της ιδεολογα με να καθαρ γυναικεο τρπο κνοντας ειρωνικς και σκληρς επιθσεις σε γυνακες της αντπαλης παρταξης καθς και στην εταρα Δωρχα που ξεμυλισε ναν απ τους αδελφος της και σπατλησε τη περιουσα του, πως προανεφρθη. Η ποησ της δονεται απ αυθορμητισμ κι ντονα αισθματα. Αρκετο απ τους στχους της μαρτυρον ντονο ερωτισμ και λυρισμ. Εκφρζουν αισθητικ εσωτερικς καταστσεις, μσα απ επιβλητικς εικνες και μεταφορς, αντιθσεις και παρομοισεις. σως να μη φανε υπερβολικ αν ειπωθε τι κανες ποιητς δεν μπορε να συγκριθε μ' αυτ στην ομορφι της σκψης, στο μελωδικ της στχο και στην νταση των αισθημτων της. Ο Χαμελων, νας απ τους βιογρφους της αναφρει επσης τι συνθιζε ν' ανταλλσει αυτοσχδια ερωτικ και περιπαικτικ 2στιχα με τους λυρικος ποιητς Ανακροντα κι Αλκαο, τα γνωστ σκλια (λιανοτργουδα του κρασιο, παρονια σματα) που θεωρονται οι πρδρομοι της δημοτικς μας ποησης.
     Προγαγε τη τοπικ καλλιτεχνικ παρδοση και μλιστα αναφρεται τι εφηρε τη πηκτδα* και τη μειξολυδιστ αρμονα (θρηνητικ, λυπητερ μελωδα μ' ναν απ' τους 8χορδους τρπους το διατονικο γνους), ο δε στχος της εναι μετρικ μορφ που καλλιεργθηκε κι επιβλθηκε απ την δια. Σαν ργαν της επσης θεωρεται κι η βρβιτος, Η ποησ της εναι καθαρ λυρικ κι εκφρζει αισθητικ εσωτερικς καταστσεις, μες απ επιβλητικς εικνες και μεταφορς, αντιθσεις και παρομοισεις. Τα επθετα που χρησιμοποιε, δνουνε περισσν ενργεια στην ννοια που συνοδεουν: η αλμυρ θλασσα, η πολωτος νχτα, το ιμερφωνο αηδνι κι ο λυσιμελς κι αλγεσδωρος ρως. σως καννας λλος λογοτχνης δεν μπορε να συγκριθε με τη Σαπφ στην ομορφι της σκψης, στο μελωδικ της στχο και στην νταση των αισθημτων της. Η ιδιατερη τοπικ διλεκτος που χρησιμοποιε, κνει τα κεμεν της πολ μελωδικ και κποιοι λγιοι υποστηρζουν τι γι' αυτ την επαν μοσα, αλλ' ποιος χει ακοσει πς σχεδν τραγουδν ακμα τις καθημερινς τους κουβντες οι παλιτεροι, σγουρα θα καταλβει πως τσους αινες, η μουσικ και ποιητικ παρδοση στο νησ, καλ κρατε.
______________________

 * πηκτς: Αἰολ. καὶ Δωρ. πακτς, -δος, ἡ, ἀρχαῖον τι εἶδος ἅρπης, τὸ πλεῖστον ἐν χρσει παρὰ τοῖς Λυδοῖς καὶ διαφρουσα ὀλγον ἂν μὴ οὐδλως τοῦ ὀργνου τοῦ καλουμνου μγαδις.
     Πρκειται για πολχορδο ργανο με ανισομκεις χορδς. Ο χος της τανε γλυκς, αιθριος κι αισθησιακς. Αποτελονταν απ να ξλινο στλεχος που φερε τις χορδς και τα στοιχεα τεζαρσματος των χορδν. Οι χορδς ταν ανισομερες καταλγοντας στον οριζντιο βραχονα. Ο καθιστς εκτελεστς (σχεδν πντα γυνακα που αποκαλονταν "ψλτρια") κρατοσε τη πηκτδα οριζοντιωμνη πνω απ το αριστερ μηρ δπλα στο σμα του. Με τα δχτυλα και των δυο χεριν του παλλε τις χορδς που ποκιλαν απ 9 ως 22. (φωτ.)

                                         Πηκτς με 4 χορδς
______________________________

     Απ τα ποιματ της, που συνλεξαν οι Αλεξανδρινο και δημοσευσαν σε 9 βιβλα, τα πιο δισημα ταν οι μνοι και τα Επιθαλμια. Εκτς απ μικρ αποσπσματα, χουνε διασωθε ολκληρα μνο νας μνος στην Αφροδτη (Ποικιλθρον' αθνατ' Αφρδιτα), η Ωδ "τωι τις ραται" κι να αναφερμενο στο μθο της Ηος (Αυγς) και του Τιθωνο, που ανακαλφθηκε απ αποκατσταση παπρου της Οξυρργχου κι εκδθηκε το 2005. Συνολικ σζονται περπου 650 στχοι απ' τη ποησ της και τα περισστερα αφορον σε μικρ αποσπσματα με μια μνο λξη φρση. Το μεγαλτερο μρος της ποησς της σζεται σε χειργραφα λλων αρχαων συγγραφων, αλλ μρος ενς ποιματος σζεται σε θρασμα αγγεου. Τα παλιτερα σωζμενα χειργραφ της, περιλαμβανομνου του ππυρου της Κολωνας ο οποος περιχει το ποημα του Τιθωνο κι αυτο στο θρασμα αγγεου, χρονολογονται στον 3ο αινα π.Χ., κι τσι προηγονται χρονικ της Αλεξανδρινς κδοσης.
     Τα τελευταα σωζμενα αντγραφα των ποιημτων της Σαπφος που προρχονται κατευθεαν απ τους αρχαους χρνους εναι γραμμνα σε σελδες κωδκων απ τον 6ο και 7ο αι. μ.Χ., κι εναι σγουρα αναπαραγωγς απ αρχαους ππυρους σμερα χαμνους. Το 1879, γινε να ανακλυψη αποσπσματος της Σαπφος στο Φαγιομ της Αιγπτου. Αποσπσματα του ργου της συνεχζουν να ανακαλπτονται και στη σγχρονη εποχ. πως το 2004 και το 2014 που βρθηκαν ο ππυρος της Κολωνας κι αποσπσματα απ 9 ποιματα, 5 γνωστν αλλ και με νο περιεχμενο και 4, περιλαμβανμενο και το Ποημα των Αδελφν, που δεν τανε γνωστ πριν. Πντως πολλ υπρχουν μεταφρασμνα στις περισστερες ευρωπακς γλσσες. 3 επιγρμματα με τ' νομ της απ τον Στφανο του Μελαγρου, υπρχουν στη ΠΑ, εντοντατα αμφισβητομενα.
    Στον 9ο αι. η ποησ της φανεται πως χει εξαφανιστε και στο 12ο αι., ο Ιωννης Τζτζης, βυζαντινς λγιος, συγγραφας και ποιητς, αναφρει πως "το πρασμα του χρνου χει καταστρψει τη Σαπφ και τα ργα της". Αυτο οι θρλοι φανεται τι εχαν αρχ στην Αναγννηση -περ το 1550, ο Τζερλαμο Καρντνο, ιταλς λγιος, γραψε πως ο Γρηγριος Ναζιανζηνς (339-390) κατστρεψε δημοσως τα ργα της Σαπφος, και κατ το τλος του 16ου αι. ο Ιωσφ Σκλιγκερ, γλλος ουμανιστς, ισχυρστηκε πως τα ργα της κακανε στη Ρμη και τη Πλη το 1073 με διαταγ του Ππα Γρηγριου Ζ". Σγουρα επσης μως τα ργα της μλλον χαθκανε καθς η ζτηση γι' αυτ δεν ταν επαρκς για να αντιγραφον ταν οι κδικες αντικατστησαν ως κρια μορφ βιβλου τους ππυρους. Ακμα νας παργοντας που συνβαλε στην εξαφνιση των ποιημτων της μπορε να ταν η απαρχαιωμνη μορφ της αιολικς της διαλκτου, που περιχει πολλος αρχασμος και καινοτομες που δεν υπρχουνε σ' λλες Αρχαες ελληνικς διαλκτους. Στη Ρωμακ περοδο, που επικρατοσε η Αττικ διλεκτος πολλο βρσκανε τη διλεκτο της Σαπφος δσκολη στη κατανηση.
     Ο μθος του λματος απ το Λευκτα πως σε λους τους μθους εναι πολ δσκολο να καταλβει κανες πο σταματ το παραμθι και που ξεκιν η αλθεια. Ο μθος θλει τη Σαπφ, σε μεγλη πια ηλικα, λγω του ανεκπλρωτου ρωτ της για τον μορφο νο Φωνα, που την απρριψε και την εγκατλειψε, να πφτει απ τα βρχια του ακρωτηρου Λευκτας στη θλασσα. Στον μθο που παρουσιζει ο Αιλιανς, στο ργο του Ποικλου Ιστορα τμος 12 παργραφος 18, ο Φων εμφανζεται ως σχημος και γρος βαρκρης στη Μυτιλνη, που μετφερε τους κατοκους στην απναντι ακτ της Μ. Ασας. Κποια μρα εμφανστηκε στη βρκα του, η Αφροδτη μεταμφιεσμνη σε γρι. Ο Φων τη μετφερε στην απναντι ακτ και δεν δχθηκε αμοιβ. Σε αντλλαγμα, η Αφροδτη του δωσε μια αλοιφ, που ταν τη χρησιμοποησε μεταμορφθηκε σε μορφο νο και γοτευσε πολλς γυνακες με την ομορφι του. Η Σαπφ τον ερωτεθηκε. Γναν εραστς, αλλ ο Φων την εγκατλειψε. Η Σαπφ, απογοητευμνη αυτοκτνησε πφτοντας απ να βρχο στη θλασσα. Ωστσο κι ο Φων εχε σχημο τλος, σμφωνα με τον Αιλιαν, καθς δολοφονθηκε απ ναν απατημνο σζυγο. Η μεταμρφωση του Φωνα ενπνευσε το Λουκιαν και τον Οβδιο.



     Ο μθος αυτς εναι μια απ τις χαρακτηριστικς λακς μυθοπλασες, που απαντνται απ τους πανρχαιους χρνους στην αναζτηση της αινιας νετητας και του κλλους, που αργτερα οι αλχημιστς το αποκλεσαν ελιξριο της ζως. Στον μθο αυτ φρεται να ικανοποιε η Αφροδτη τον καημ του Φωνα, αλλ και το τλος της Σαπφος για να μη δει το γρας της. Κατ λλους ο μθος του λματς της ταν να κατασκεασμα των συγγραφων της Νας Κωμωδας, το οποο πρβαλε ο Χριστιανισμς για να δεξει τη τιμωρα σων παρασρονται απ τα πθη του ρωτα. Για τη Να Κωμωδα ταν ειρωνεα να πεθανει για ναν ντρα η γυνακα που μεγαλοργησε υμνντας τον ρωτα των γυναικν. Για το Χριστιανισμ ταν θμα ηθικς τξης. Και για τους 2 μως, ταν απλ κατασκευ κι χι πραγματικτητα.
Στο λμα της Σαπφος απ το Λευκτα αναφρεται και το λεξικ του Σουδα:

     "Λσβια εκ Μυτιλνης ψλτρια δ’ ρωτας Φωνος του Μυτιληναου εκ του Λευκτου κατεπντησαν εαυτν".

    Στο θεατρικ ργο του Μνανδρου "Λευκδια", σωζμενο απ τον Στρβωνα, αναφρεται επσης η πτση της. Το ακρωτριο του, χει πλοσιο ιστορικ πτσεων απ τα βρχια του ετε για λατρευτικος λγους, ετε για ερωτικος, ετε και για λλους. Οπτε το λμα της απ κει εναι κτι το σνηθες και για το τπο αλλ και την εποχ της. Η 1η λλωστε που θλει ο μθος του τοπωνυμου να πεσε στα κοφτερ βρχια του για ερωτικος λγους, ταν η θε προσττιδα της ποιτριας η Αφροδτη για να ξεπερσει τη θλψη της απ το θνατο του δωνη. Ββαια η Αφροδτη εναι θε κι ρα αθνατη. Με τη πτση της πιθανν κι η Σαπφ να προσπαθε να προβλλει τη ταυττητ της στην δια την αγαπημνη της θε. Ερωτεεται τον Φωνα, που θεωρεται ακλουθος κι εραστς της Αφροδτης κι αφο την απορρπτει, πφτει απ το βρχο, απ τον οποο κι η θε της πεσε για να ξεπερσει την απρριψη. Μνο που εκενη εναι μια θνητ ηλικιωμνη γυνακα και πεθανει.
     Το αν τρα το γεγονς αυτ εναι πραγματικ χι κανες δεν ξρει. Η αναφορ της Σαπφος στην ομορφι του Φωνα, ως ακλουθου της Αφροδτης πιθανν να δημιοργησε το μθο που τη θλει να πεθανει για την αγπη του. Δεν υπρχει κποια απδειξη τι τον ερωτετηκε. Ακμα κι η σχση του με την Αφροδτη εναι δημιοργημα της αττικς κωμωδας. Αλλ κι η αγγειογραφα πολλς φορς λαβε ως θμα της τον μθο αυτ, κτι που σημανει τι ταν ιδιατερα διαδεδομνος και αγαπητς. Στη Λευκδα πολ βολεει πντως αυτς ο μθος αν κι εκε για μια μνο δυστυχς φορ πραγματοποιηθκανε το 2009 τα Σπφεια.



     Η σχση της Σαπφος με τις μαθτρις της λγεται τι πολ συχν εχε κι ερωτικς διαστσεις δημιουργντας τον ρο "λεσβιακς ρως", αν κι πως μλλον καταλαβανουμε απ τα θη της εποχς στο νησ, δεν ταν οτε απρεπς, οτε και σπνιο ως φαινμενο, χι μνο για τις γυνακες αλλ και το αντστοιχο για τους ντρες. Η φμη της που σχετζεται με το "λεσβιακ ρωτα" πρε μεγλες διαστσεις μσω των ειρωνικν και περιπαικτικν αναφορν των αττικν κωμικν ποιητν Αντιφνη, φιππου, Τιμοκλ, Δφιλου στο νομ της. Επσης ο λυρικς ποιητς Ανακρων ο Τιος (μεταγενστερος της εποχς της) τη σρκαζε ως λεσβα. Σγχρονο μελετητς ωστσο εκφρζουν αμφιβολες για το αν ταν ντως λεσβα με τη σημεριν ννοια της λξης. Παρ τον σαφ συναισθηματισμ που εκδλωνε προς τις μαθτρις της, σε καμμα πηγ δεν αναφρεται κτι σχετικ, με τη λεσβιακ ρητορεα ωστσο να την ακολουθε πιστ. Σμερα οι μελετητς του ργου της αμφισβητον εν πολλος την ομοφυλοφιλικ της δισταση: την ρα που η φση των ερωτικν της πθων εναι αναντρρητη, δεν υπρχει καμμα απδειξη τι διατηροσε ερωτικς σχσεις με γυνακες!
     Η Σαπφ μπορε σμερα ν' αντιμετωπζεται ως σμβολο της λεσβιακς κοιντητας, η δια μως εχε γρψει για την ερωτικ επιθυμα τσο προς τις γυνακες σο και προς τους ντρες. λλωστε η εκδλωση της ομφυλης ερωτικς επιθυμας στην Αρχαα Ελλδα δεν σμαινε την αυτματη τοποθτηση των ανθρπων σε ναν συγκεκριμνο σεξουαλικ προσανατολισμ. Η τσο προσωπικ πντως και με πθος κφραση της ερωτικς επιθυμας απ τη Σαπφ, ενπνευσε αμτρητους λογοτχνες ν' ακολουθσουνε το παρδειγμ της.
Η μεγλη ποιτρια του ρωτα συνεχζει να επηρεζει με τους στχους της το ψυχισμ κθε ανθρπινου ντος, με τις οικουμενικς αξες που τραγοδησε να χουν αντκτυπο σε κθε νθρωπο, ποιες κι αν εναι οι σεξουαλικς του προτιμσεις. Και πρα ββαια απ το θμα του ρωτα, συνβαλε στη λυρικ ποηση με πολλος ακμα τρπους: η μφαση στο συνασθημα, την υποκειμενικ εμπειρα και την ατομικ πρξη σηματοδοτε ορσημο στη στροφ της ποησης απ το επικ και το δραματικ στο βαθτατα λυρικ. Κι εδ ακριβς εδρζεται η μεγλη συνεισφορ της στη παγκσμια λογοτεχνα, πργμα που χουν απ καιρ αποκρυσταλλσει οι θεωρητικο της λογοτεχνας: βοθησε σο κανες να εγκαθιδρυθε το λογοτεχνικ εδος της λυρικς ποησης, κνοντας το συνασθημα να κυριαρχσει στη λογοτεχνα κατ τις χιλιετες που θα ακολουθοσαν το σπουδαο ργο της.


=========================


           μνος Στην Αφροδτη


Κπρις, εσ που κθεσαι σε θρνο στολισμνη
κι αθνατη να πλκεις συνεχς δολοπλοκες,
λυπσου τη ψυχολα μου, τη πλιο βασανισμνη
κι λα εδ σαν λλοτε, που 'ρθες στις ικεσες,
το κλεσμ μου ακογοντας και το παλτι αφκες
του Δα, και καλζεψες τ' αμξι το χρυσ σου.

Γοργ μα κι μορφα φτεροκοπντας τ' τια,
ψηλθε και ολγυρα στης μαρης γης, αιθρα,
σαν φτσαν, συ μακρια γελοσες με τα μτια
και ρτησες αθνατη, τ τρχει εδ πρα;
Τχα γιατ σε φναξα; Τι λαχταρ η καρδι μου
η ξφρενη, τσο πολ, την Πειθ γυρεω,
να φρει την αγπη μου, που λεπει μου και ρεω;

Τχα ποι με αδκησε, Φεγει; Θαρθε ταχι μου.
Τα δρα μου αρνθηκε; Γοργ αυτ θα δσει.
Δε μ' αγαπ; Ταχι-ταχι μνον εμ θα θλει.
Η θεκ σου φιξη πλι θα με γλυτσει
και η βαρει η γνοια μου, γοργ θα γνει μλι.
Τη χρη κνε μου Θε, σα ποθε η ψυχ μου
συμβολεψε, διαφντεψε, γλκανε το κορμ μου.

*
Θα θνξεις και θα κετεσαι, γοργ θα ξεχαστες,
μτε καημς, μητ' ρωτας, γιατ της Πιερας
οι Μοσες, σου αρνθηκαν τα ρδα τους ευθς.
τσι στου δη τα σκοτδια, Ψπφα, θα βρεθες,
ασμαντη, με τις λοιπς σκις των πεθαμνων.

      Ατθδα

Σαν νεμος μου τναξε
ο ρωτας τη σκψη
σαν νεμος που σε βουν,
βελανιδις θα στρψει.

ρθες, καλ που καμες,
που τσο σε ζητοσα
δρσισες τη ψυχολα μου,
φωτι σε λαχταροσα.

Απ το γλα πιο λευκ
απ' το νερ πιο δροσερ
κι απ το ππλο το λεπτ,
πιο απαλ.

Απ το ρδο πιο αγν
απ' το χρυσφι πιο ακριβ
κι απ τη λρα πιο γλυκει,
πιο μουσικ...

Πλι και πλι ο ρωτας`
ο ρωτας με παιδεει

και πς να τον παλψω
Ατθδα μου, που αυτς
με τα φαρμκια του
το τρας και τις γλκες

τα πατα μου κβει;

Κι εσ πια με βαρθηκες,
κνεις φτερ το ξρω,
κι η Ανδρομδα χαρει.

Μα ποι ειν' αυτ
που σε ξετρλλανε,

η χωρικι που μτε
πς να κρατσει καν
απ' τον αστργαλο επν'
τη φοστα της δε ξρει;

.............

Στ' αλθεια, να πεθνω θλω.
Με φησε με δκρυα πολλ
και τοτο μου 'πε μνο:
"Αλ μου, πσο θλιβερ
εν' το δικ μας ριζικ.
Σαπφ, σ' αφνω, αληθινα
θελα και με τσο πνο".

Κι εγ της αποκρθηκα απλ:
"ει στο καλ και τις στιγμς
τις μορφες, γλυκεις και τρυφερς
που μοιραστκαμ' λες, να θυμσαι.
Στεφνια κληματφυλλα πολλ,
με ρδα και βιολττες στα μαλλι
φραγες στο πλευρ μου πλαγιασμνη
και ανθοπεριδραια λο χρματα
κρμαγες στον απαλ λαιμ σου
και με πολλ βασιλικ αρματα,
απ' μορφα νθη, -σε καλ σου-
ρντιζες τρυφερ παντο και ν 'σαι,
πνω σε κλνη μαλακ,
απδιωχνες με μιας, τσο απαλ,
κθ' λλο πθο, Λατρεμμνη!"
.........

Κι εν' η αγπη μου η καλ
πως το μλο το γλυκ
που κρη-κρη κρμεται
απ το πιο ψηλ κλαρ.
Και που το λησμονσαν
οι εργτες στο χωρι
ταν κορφολογσαν
τη μηλι τη δροσερ.
........

Γρω απ' την ωραα σελνη
τ' στρα κρβουν το λαμπρ
πρσωπ τους, σαν εκενη
πλημμυρ  λη τη γη

με το φως της τ' αργυρ.
......

χω μια κρη μορφη,
μια κρη λατρεμμνη
που τηνε λνε Κληδα.
Το πρσωπ της μοιο
μ' νθη του Παραδεσου.
Δε θα την λλαζα εγ
ακμα κι αν μου δνανε
τα πλοτη λα του Κροσου.
.......

Με κυριεει ξαφνικ
μια, θαντου πεθυμι.
Θλω στω και για λγο
τις γεμτες λωτος
και δροσερς, να δω,
τ' Αχροντα τις χθες.
.........

Μεσνυχτα και δσανε, Πολια κι αχν Φεγγρι.

Η Νχτα το κοστομι της, το μαρο, μου προβρει.
Οι ρες παιχνιδζοντας, φεγουνε μακρι μου
και τ' δειο το προσκφαλο μονχη συντροφι μου.

(Πτροκλος στη μετρορριμικν απδοση)

****************************************

Υπηρτησα την ομορφι.
ταν το καλλτερο
που μποροσα να κνω.

Κακ πργμα ο Θνατος.
τσι το 'κριναν οι Θεο,
αλλις θα πθαιναν κι οι διοι.

Ο μορφος νθρωπος
εναι μορφος σμερα
κι χι αριο.
Ο καλς νθρωπος εναι καλς
και σμερα κι αριο.

Στον πνο μου
χθες
η Αφροδτη
ρθε. μιλσαμε...
.....

Απ της Κρτης τα μρη στην ιερ κοιλδα, λα
στ' μορφο το τμενος με τις μηλις
και τους βωμος π' αχνζουνε λιβνι.
Νερ καθριο αχομανει μσα απ' των δντρων τα κλαρι
και ρδα σκιζουνε το μρος,
απ το λκνισμα των φλλων κατεβανει ο πνος.
Υπρχει εδ να λιβδι αλογοτρφο,
που απ' τους ανθος της νοιξης πλαντζει
και το γλυκνισο, πσο μορφα μυρζει!
Απ παντο γλυκοφυσν αγρια.
Αχ λα, Κπριδα, τα γιορτιν εσ στεφνια πρε
και στους χρυσος τους κλικες το νκταρ κρνα.

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers