-


Dali &









/




 
 

 

Shakespeare William:



                                            Βιογραφικ

     Ο Ουλλιαμ Σαξπηρ (William Shakespeare) ταν γγλος ποιητς, ηθοποις και θεατρικς συγγραφας. Θεωρεται ευρως σαν ο σημαντικτερος συγγραφας που γραψε στην αγγλικ γλσσα κι νας απ τους σημαντικτερους δραματουργος παγκοσμως. Συχν αποκαλεται εθνικς ποιητς της Αγγλας και «Βρδος του ιβον». Τα σωζμενα ργα του, συμπεριλαμβανομνων κι ορισμνων συνεργασιν, αποτελονται απ περπου 38 θεατρικ, 154 σοντα, 2 μεγλα αφηγηματικ αλλ και πολλ λλα, ποιματα. Τα ργα του χουν μεταφραστε στις περισστερες γλσσες του κσμου κι ερμηνεονται πιτερο συχν απ τα ργα οποιουδποτε λλου θεατρικο συγγραφα.
Δεν χουν σωθε παρ λγες καταγραφς για την ιδιωτικ ζω του κι χουνε σημειωθε σημαντικς εικασες για ζητματα πως η εξωτερικ του εμφνιση, η σεξουαλικτητ του, οι θρησκευτικς του πεποιθσεις και κατ πσον τα ργα που του αποδδονται εναι γραμμνα απ λλους.
     Ο Σαξπηρ γραψε τα περισστερα απ τα γνωστ ργα του μεταξ των 1589-1613 και κατφερε να χειριστε με απλυτη δεξιοτεχνα τσο τη κωμωδα σο και το δρμα και τη τραγωδα. Τα ργα του διαπνονται απ βαθει κατανηση της ανθρπινης φσης και παραμνουν επκαιρα. Η επδρασ του, ειδικτερα στην αγγλικ λογοτεχνα, θεωρεται τερστια. Οι Ρομαντικο αναγνρισαν την ιδιοφυα του κι οι Βικτωριανο τονε λτρεψαν κατ τρπο που ο Τζορτζ Μπρναρντ Σω αποκλεσε «βαρδολατρεα». Πολλο ιστορικο συμφωνον πως ο ηθοποις, ποιητς και θεατρικς συγγραφας Ουλλιαμ Σαξπηρ εναι πργματι να και το αυτ πρσωπο, πως πιστοποιονε σημαντικ ιστορικ ευρματα.


         Το σπτι στο Στρτφορντ που φρεται να γεννθηκε,  ανακαινισμνο σμερα.

     Γεννθηκε στο χωρι Στρτφορντ-απν-ιβον (Stratford-upon-Avon απλ Στρτφορντ) 23 Απρλη του 1564, με γνωστη ημερομηνα γννησης αλλ γνωρζουμε την ημερομηνα βπτισης που γινε στις 26 Απρλη του διου τους, πως καταγρφεται στα μητρα της εκκλησας του Στρτφορντ. Εναι γνωστ πως την εποχν εκενη η τελετ της βφτισης γιντανε λγες μνο μρες μετ τη γννηση. Παραδοσιακ χει επικρατσει να θεωρεται ως ημερομηνα γννησς του η 23η Απρλη, μρα του Αγου Γεωργου. Η ημερομηνα αυτ, που προρχεται απ μα λανθασμνη εκτμηση ενς μελετητ του 18ου αι, αποδεχθηκε ελκυστικ για τους βιογρφους δεδομνου τι πθανε και σε κποιες λλες 23 Απρλη, του 1616 (σμφωνα με το Ιουλιαν ημερολγιο). (Σημειωση δικ μου: Στα βιογραφικ που στνω εδ, βζω τις λογικς ημερομηνες, τσι, σοι γεννηθκαν πεθνανε πριν το Γρηγοριαν, βζω του Ιουλιανο ημερολογου και στους μετ το τωριν, κι αυτ ισχει για λα τα πριν, κι αυτ θα ισχσει και σε τοτο δω).
     τανε 3ο απ 8 παιδι κι ο μεγαλτερος επιζν γιος του Τζων Σαξπηρ και της Μαρης ρντεν. Η Μαρη τανε κρη επορου γαιοκτμονα κι ο Τζων ταν νας απ τους προχοντες του χωριο,  ανκε επσης στο σωματεο των κατασκευαστν γαντιν αλλ συμμετεχε και σ' λλες επιχειρσεις, πως στο εμπριο δερμτων. Εχε πολιτικς γνωριμες κι αρκετς φορς διορστηκε σε αντερες θσεις. Για να διστημα μλιστα, ταν ο Ουλλιαμ τανε 4 ετν, υπρξε δμαρχος του Στρτφορντ. Σαν μλος λοιπν μας τσο εξχουσας οικογνειας ο Ουλλιαμ μαθε απ πολ μικρς να γρφει και να διαβζει. Αν και δεν χουνε σωθε παρουσιολγια κενης της περιδου, οι περισστεροι βιογρφοι συμφωνον τι πιθαντατα εκπαιδετηκε στο Νο Σχολεο του Στρτφορντ, το οποο ιδρθηκε το 1553 απ το βασιλι Εδουρδο ΣΤ'. Κατ τη διρκεια της Ελισσαβετιανς εποχς, τα σχολεα διφεραν μεταξ τους ως προς τη ποιτητα αλλ το πργραμμα σπουδν υπαγορετηκε με νμο σε λη την Αγγλα και το σχολεο παρεχε κλασσικ παιδεα κι εντατικ εκπαδευση στη Λατινικ γλσσα. χοντας μελετηρ χαρακτρα, ο Σαξπηρ διβαζε πολ στα νεανικ του χρνια, αν και δεν γραφε πολ. Τον περισστερο καιρ του τονε περνοσε μελετντας Λατινικ απαγγλλοντας απ' ξω μεγλα αποσπσματα απ ποιματα. Χωρς να το μαντεει, ακνιζε τσι τη μνμη του και την ομιλα του, στοιχεα απαρατητα για τη μετπειτα σταδιοδρομα του ως ηθοποις.



     Το Νομβρη του 1582 παντρετηκε τη κατ 8 χρνια μεγαλτερ του, Ανν Χθαγουε. 6 μνες αργτερα απκτησαν κρη, τη Σουζνα, που τη βαπτσανε στις 26 Μη 1583, εν σχεδν 2 χρνια μετ, στις 2 Φλεβρη 1585, καταγρφεται η βπτιση των δδυμων παιδιν τους, του Χμνετ και της Τζοντιθ. Ο Χμνετ πθανε απ γνωστα ατια σε ηλικα 11 ετν και θφτηκε στις 11 Αυγοστου 1596. Μετ τη γννηση των διδμων, ο Σαξπηρ φησε ελχιστα ιστορικ χνη μχρι που το 1592 αναφρεται ως μλος της θεατρικς σκηνς του Λονδνου. Οι μελετητς αναφρονται στα χρνια μεταξ του 1585-92 ως τα "χαμνα χρνια" του Σαξπηρ. Πολλ χουνε γραφτε για τις προσπθειες του Σαξπηρ να επιβληθε ως ηθοποις και συγγραφας στο Λονδνο, αλλ ελχιστα αποδδουνε τη πραγματικτητα. Μα ιστορα του 18ου αι. φρει τον Σαξπηρ να ξεκιν τη θεατρικ του καριρα ως ιπποκμος που κρδιζε τα προς το ζην φυλγοντας τ' λογα των πλοσιων θεατν και των αφεντικν των θετρων. Εντοτοις δεν υπρχει καννα ιστορικ στοιχεο που να αποδεικνει τι βρθηκε σ' αυτ τη θση. Αντιθτως, στα 28 του χρνια τανε πλον νας φτασμνος ηθοποις. Κι ως τα 52, που πθανε, τανε πντα δημοφιλς και περιζτητος.
     Δεν εναι γνωστ πτε ακριβς ρχισε να γρφει αλλ' αναφορς της εποχς του κι αρχεα παραστσεων δεχνουν τι κποια απ τα ργα του εχαν ανβει στη λονδρζικη σκην απ το 1592. Οι βιογρφοι θεωρον τι η καριρα του πρπει να ρχισε μετ τα μσα της 10ετας του 1580. Αργτερα αυτς καθς κι λη η θεατρικ ομδα που ανκε, τελοσε υπ την ενοια της βασλισσας Ελισσβετ Α' της Αγγλας. Συχν παζανε μπρος στη βασλισσα και την αυλ της τις ημρες των Χριστουγννων λλων εορτν. Ο Αρχιθαλαμηπλος της ταν ο χορηγς τους γι' αυτ και τους λεγαν "οι νθρωποι του Αρχιθαλαμηπλου" (The Lord Chamberlain's Men). Τα ργα του εκτελονταν μνο πλον απ' αυτος, που τανε πια η κορυφαα θεατρικ ομδα του Λονδνου.
     Μετ το θνατο της Ελισσβετ Α' το 1603, βασιλις της Αγγλας ανλαβε ο Ικωβος Α'. ταν ο νος βασιλις ρθε στο Λονδνο, ο Σαξπηρ μαζ με λλους εκλεκτος ηθοποιος και συγγραφες της χρας τον υποδχτηκε στην εσοδο της πλης. Ευτυχς για τον Σαξπηρ ο βασιλις Ικωβος αγαποσε το θατρο το διο πως κι η προκτοχς του. Διανοομενος ο διος υποστριζε τη φιλολογα και προσττευε τις τχνες. 10 μρες μετ τη στψη του ο βασιλις πρε επσημα υπ την προστασα του τον θασο του Σαξπηρ. Απ ττε η θεατρικ ομδα μετονομστηκε σε "οι νθρωποι του Βασιλι" (The King's Men). Αρκετ νομικ γγραφα της εποχς καταγρφουν επενδσεις κι αγορς ακιντων που κανε ο Σαξπηρ, γεγονς που πιστοποιε πως στη διρκεια αυτς της περιδου κρδισε αρκετ χρματα. Αναφρεται χαρακτηριστικ τι το 1597 απκτησε το New Place, που τανε το 2ο μεγαλτερο σπτι στο Στρτφορντ. Το 1599, ο Σαξπηρ κι λλα μλη του θισου χτσανε το δικ τους θατρο στη ντια χθη του ποταμο Τμεση και το ονμασαν Γκλομπ (Globe). Το 1608 ανλαβαν επσης το θατρο Μπλακφριαρς (Blackfriars).


                      Το ανακατασκευασμνο Θατρο Γκλομπ, σμερα

     Κποια απ τα ργα του ρχισαν να δημοσιεονται απ το 1594. Το 1598, και καθς εχε γνει δη γνωστς, το νομ του ρχισε να εμφανζεται και στα εξφυλλα. Παρ την επιτυχα του ως δραματουργς, συνχισε να παζει τσο στα δικ του ργα σο και σε ργα λλων δραματουργν. Ο ποιητς και θεατρικς συγγραφας Μπεν Τζνσον τον αναφρει στους ηθοποιος που παξανε σε δικ του ργα γι' αυτ κι η απουσα του ονματς του απ τον κατλογο των ηθοποιν που παιξαν το 1605 στο Βολπνε χει εκληφθε απ ορισμνους μελετητς ως νδειξη τι η καριρα του σαν ηθοποιο πλησαζε στο τλος της. Ωστσο αργτερα ο εμφανζεται σαν νας απ τους κυριτερους ηθοποιος σε ργα που ανεβκανε 1η φορ στη σκην μετ το Βολπνε, αν και δεν μπορομε να γνωρζουμε με βεβαιτητα ποιους ρλους παιξε.
     Κατ τη διρκεια της καριρας του, μοραζε το χρνο του μεταξ του Λονδνου και του Στρτφορντ. Το 1596, τη χρονι πριν αγορσει το New Place στο Στρτφορντ, ο Σαξπηρ ζοσε στην ενορα της Αγας Ελνης στο Μπσοπσγκετ του Λονδνου, βρεια του ποταμο Τμεση. Μετακμισε στην λλη μερι του Τμεση, στο Σουθγουορκ του Λονδνου, το 1599, δηλαδ τη χρονι που κατασκευστηκε το θατρο Γκλομπ. Το 1604 μετακμισε και πλι βρεια του ποταμο, σε μα περιοχ με πολλ ωραα σπτια βρεια του Καθεδρικο ναο του Αγου Παλου. Εκε νοκιαζε δωμτια απ ναν Γλλο Ουγεντο που κατασκεαζε περοκες για κυρες. Μετ το 1606 γραψε λγα ργα και καννα δεν αποδδεται σ' αυτν μετ το 1613. Πθανε στις 23 Απρλη 1616, αφνοντας πσω του τη σζυγ του και 2 κρες. Στη διαθκη του φησε το μεγαλτερο μρος της περιουσας του στη μεγαλτερη κρη του, Σουζνα, εν αναφρεται ελχιστα στη σζυγ του, ννα, η οποα πιθαντατα δικαιονταν αυτομτως το 1/3 της περιουσας. Συγκεκριμνα γραψε τι της αφνει "το δετερο καλλτερ μου κρεβτι", να κληροδτημα που χει οδηγσει σε πολλς εικασες. Μερικο μελετητς βλπουνε το κληροδτημα αυτ ως προσβολ για την ννα, εν λλοι πιστεουν τι αυτ εναι το γαμλιο κρεβτι επομνως το κληροδτημα εναι πλοσιο σε σημασα.
     Ο Σαξπηρ τφηκε δο ημρες μετ το θνατ του, στο ιερ της εκκλησας της Αγας Τριδας στο Στρτφορντ-απν-ιβον. Στον τφο του τοποθετθηκε πειτα απ δικ του επιθυμα, επιγραφ λαξευμνη στη πτρινη πλκα που καλπτει τον τφο. Η επιγραφ περιλαμβνει μα κατρα ενντια στη μετακνηση των οστν του, η οποα κι αποφεχθηκε επιμελς κατ τη διρκεια της αποκατστασης του ναο το 2008. Η επιγραφ γρφει:

Good friend for Jesus sake forbeare,
To digg the dust encloased heare.
Bleste be ye man yt spares thes stones,
And curst be he yt moves my bones.

Φλε καλ μου, χριν του Θεο μας συγκρατσου,
και μην ανασκαλψεις το χμα τοτο εδ.
Μακριος ο, που συχες τοτες τις πτρες θα αφσει.
Καταραμνος ο, που τα οστ μου θα κουνσει.



     Σχετικ με την επιγραφ αυτ, καλλιεργθηκε νας μθος, σμφωνα με τον οποο αδημοσευτα ργα του Σαξπηρ πιθανν να βρσκονται εντς του τφου. Μχρι σμερα δεν χει αποπειραθε να διαπιστωθε η αλθεια αυτς της υπθεσης. 
Πριν το 1623, στο βρειο τοχο του ναο της Αγας Τριδας στθηκε να ταφικ μνημεο του, που τον απεικονζει την ρα που γρφει. Η επιγραφ τονε συγκρνει με τον Νστορα, τον Σωκρτη και τον Βιργλιο. Οι περισστεροι θεατρικο συγγραφες της περιδου συνθως συνεργζονταν με λλους κι οι κριτικο συμφωνον τι ο Σαξπηρ κανε το διο, ως επ το πλεστον στις αρχς και στο τλος της καριρας του.



     Τα πρτα καταγεγραμμνα ργα του εναι ο Ριχρδος Γ' και τα 3 μρη του Ερρκου ΣΤ', που γρφτηκανε στις αρχς της 10ετας 1590, σ' εποχ που το ιστορικ δρμα ταν της μδας. Ωστσο τα ργα του εναι δσκολο να χρονολογηθονε κι οι μελτες των κειμνων του δεχνουν τι ο Ττος Ανδρνικος, Η Κωμωδα των Λαθν, το Ημρωμα της Στργγλας κι Οι Δο ρχοντες απ τη Βερνα ανκουν επσης στη 1η περοδ του. Οι 1ες ιστορες του που αντλθηκαν απ τα Χρονικ της Αγγλας, Σκωτας & Ιρλανδας του Ραφαλ Χλινσεντ δραματοποιονε τα καταστροφικ αποτελσματα της αδναμης διεφθαρμνης εξουσας κι χουν ερμηνευθε ως δικαιολγηση της προλευσης του Οκου των Τυδρ. Τα 1α ργα ταν επηρεασμνα απ τα ργα λλων Ελισσαβετιανν δραματουργν, απ τις παραδσεις του μεσαιωνικο δρματος κι απ τα ργα του Σενκα. Η Κωμωδα των Λαθν βασστηκε επσης σε κλασσικ μοντλα, αλλ δε βρθηκε καμα πηγ για το Ημρωμα της Στργγλας, αν και σχετζεται μ' να λλο ργο με τον διο ττλο και μπορε να προρχεται απ τη λακ παρδοση. πως Οι Δο ρχοντες απ τη Βερνα, που 2 φλοι φανεται να εγκρνουνε το βιασμ, τσι κι η ιστορα της Στργγλας, που το ανεξρτητο πνεμα μιας γυνακας εξημερνεται απ ναν ντρα, προβληματζουν μερικς φορς τους σγχρονους κριτικος και σκηνοθτες.
     Στα μσα της 10ετας 1590, οι πριμες κλασικς κι ιταλικο τπου κωμωδες του Σαξπηρ παραχωρονε τη θση τους στη ρομαντικ ατμσφαιρα των σημαντικτερων κωμωδιν του. Το νειρο Θερινς Νχτας εναι πνευματδες μγμα ρομαντισμο, μαγεας και κωμικν σκηνν. Η επμενη κωμωδα του, ο εξσου ρομαντικς μπορος της Βενετας, απεικονζει τον εκδικητικ Εβραο τοκογλφο Σιλοκ με τρπο που αντανακλ τις απψεις εκενης της εποχς αλλ στα σημεριν ακροατρια μπορε να φανεται υποτιμητικς. Τα ξυπνα λογοπαγνια στο Πολ κακ για το τποτα, το μαγευτικ περιβλλον του πως Αγαπτε και το ζωνταν γλντι της Δωδκατης Νχτας ολοκληρνουν τη σειρ των μεγλων κωμωδιν του Σαξπηρ. Μετ το λυρικ Ριχρδο Β', που 'ναι γραμμνος σχεδν εξ ολοκλρου σε ομοιοκατληκτο στχο, εισγαγε τη κωμωδα πρζας στα ργα Ερρκος Δ' (1ο & 2ο μρος) κι Ερρκος Ε', περ τα τλη της 10ετας 1590. Οι χαρακτρες του γνονται λο και περισστερο σνθετοι κι εναλλσσοντας επιδξια κωμικς και σοβαρς σκηνς, πρζα και ποηση, επιτυγχνει την αφηγηματικ ποικιλα του ριμου ργου του. Η περοδος αυτ αρχζει και τελεινει με 2 τραγωδες: το Ρωμαος & Ιουλιττα, το δισημο ρομαντικ δρμα για την εφηβεα, την αγπη και το θνατο, και τον Ιολιο Κασαρα -βασισμνο σε μετφραση που 'κανε το 1579 ο σερ Τμας Νορθ στο ργο του Πλοταρχου Βοι Παρλληλοι- που εισγαγε να νο εδος δρματος.



     Στη τελευταα του περοδο, ο Σαξπηρ στρφηκε στο ρομαντισμ. Ορισμνοι σχολιαστς χουνε δει αυτ την αλλαγ στη διθεση ως απδειξη μιας πιο γαλνιας ποψης της ζως απ την πλευρς του, αλλ μπορε να αντικατοπτρζει απλς τη θεατρικ μδα της εποχς. Ο Σαξπηρ συνεργστηκε με λλο δραματουργ σε δο επιπλον σωζμενα ργα: τον Ερρκο Η' και το Οι Δο Συγγενες ρχοντεςΔεν εναι σαφς για ποιες θεατρικς επιχειρσεις γραψε τα 1α ργα του. Το εξφυλλο του Ττου Ανδρνικου στην κδοση του 1594 αποκαλπτει τι το ργο εχε παιχτε απ 3 διαφορετικος θισους. Μετ απ τις επιδημες της Μαρης πανλης τα τη 1592-1593, τα ργα του ερμηνετηκαν απ το δικ του θασο σε θατρο βρεια του Τμεση. ταν ο θασος βρθηκε σε διαμχη με τον ιδιοκττη του οικοπδου, οι ηθοποιο κατεδφισαν το θατρο και χρησιμοποησαν τα ξλα για να κατασκευσουν στη ντια χθη του Τμεση το θατρο Γκλομπ, το 1ο θατρο που χτστηκε απ ηθοποιος για ηθοποιος. Το Γκλομπ νοιξε φθινπωρο του 1599 κι ο Ιολιος Κασαρ ταν απ τα 1α ργα που ανεβκανε στη σκην. Τα περισστερα ργα που γραψε μετ το 1599 γραφτκανε για το Γκλομπ, συμπεριλαμβανομνων του μλετ, του Οθλου και του Βασιλι Ληρ.
     Παρ το γεγονς τι οι καταγραφς των παραστσεων εναι αποσπασματικς, φανεται πως ο θασος του Σαξπηρ παιξε 7 φορς στην αυλ του βασιλι Ικωβου Α' απ την 1η Νοεμβρου 1604 μχρι τις 31 Οκτωβρου 1605, μεταξ των οποων αναφρονται και 2 παραστσεις του μπορου της Βενετας. Μετ το 1608 παζανε στο κλειστ θατρο Μπλακφριαρς κατ τη διρκεια του χειμνα και στο Γκλομπ κατ τη διρκεια του καλοκαιριο. Ο εσωτερικς χρος σε συνδυασμ με τη μδα της εποχς, του επτρεψε να εισγει πιο περτεχνα σκηνικ. Στον Κυμβελνο, για παρδειγμα, ο Δας κατεβανει εν μσω βροντν και κεραυνν καθισμνος πνω σ' ναν αετ, οπτε ρχνει να κεραυν και τα φαντσματα πφτουν στα γνατ τους. τι γραφε τα ργα του και τα 'παιζε κιλας, τον κανε ασυναγνιστο μεταξ των λλων συγγραφων. Ο Σαξπηρ δεν γραφε απλ για να γρφει, αλλ για να ζει. Ζοσε τα ργα του. πως οι θεατς παρακολουθοσαν εκενουν, τσι κι εκενος παρατηροσε τους θεατς και παρακολουθοσε τις αντιδρσεις τους. Δεν ταν λγες οι φορς που λλαζε στη σκην τα λγια του προσπαθντας ν' αποδσει σο μποροσε καλτερα το νημα και να ικανοποισει περισστερο τους θεατς. Εχε ττοια ικαντητα ν' ανταποκρνεται στις απαιτσεις του κοινο, στε ακμα και σμερα τα ργα του εξακολουθον να γοητεουν το θεατ με τη ζωντνια τους.
     Το 1623 δο ηθοποιο, που υπρξαν φλοι του εξδωσαν μα συλλογ ργων του, αποτελομενη απ 36 κεμενα, εκ των οποων τα 18 τυπωθκανε 1η φορ. Πολλ απ τα ργα του εχαν δη εμφανιστε σε διφορες εκδσεις, για τις οποες δεν υπρχουν στοιχεα τι ο Σαξπηρ τις ενκρινε. Υπρχουν ργα των οποων τα σωζμενα ανττυπα διαφρουν απ το να στο λλο. Οι διαφορς αυτς μπορε να οφελονται σε αντιγραφικ τυπογραφικ λθη, απ σημεισεις ηθοποιν του κοινο ακμα κι απ τα δια τα γγραφα του Σαξπηρ. Σε ορισμνες περιπτσεις, θα μποροσε κλλιστα να εχε αναθεωρσει τα κεμενα. Ωστσο στην περπτωση του Ληρ υπρχουνε σημαντικς διαφορς ανμεσα στη 1η κδοση και σε κενη του 1623.
     Τα 1593-4, ταν τα θατρα τανε κλειστ λγω πανλης, δημοσευσε 2 αφηγηματικ ποιματα μ' ερωτικ θματα, τα Αφροδτη & δωνις κι Ο Βιασμς Της Λουκρητας. Στο 1ο ο αθος δωνις απορρπτει τις ερωτικς προκλσεις της Αφροδτης εν στο 2ο η ενρετη Λουκρητα βιζεται απ το λγνο Ταρκνιο. Μ' επιρρο απ τις Μεταμορφσεις του Οβδου, τα ποιματα δεχνουνε την ενοχ και την ηθικ σγχυση που προκπτουν απ μαν ανεξλεγκτη επιθυμα. Και τα 2 αποδεχθηκαν ιδιατερα δημοφιλ κι ανατυπθηκαν αρκετς φορς κατ τη διρκεια της ζως του. να 3ο αφηγηματικ ποημα, Το Παρπονο ενς Εραστ, που μα νεαρ γυνακα θρηνε την αποπλνησ της απ να πειστικ μνηστρα, τυπθηκε στη 1η κδοση των Σονττων το 1609. Ο Φονικας Κι Η Τρυγνα, που τυπθηκε το 1601, θρηνε το θνατο του θρυλικο Φονικα και της ερωμνης του, της πιστς Τρυγνας. Το 1599, 2 προσχδια των σοντων 138 κι 144 εμφανιστκανε στον Περιπαθ Προσκυνητ, ανθολγιο ποιημτων υπ το νομα του Σαξπηρ που εκδθηκε χωρς την δεια του.



     Τα Σονττα δημοσιευτκανε το 1609 κι τανε τα τελευταα μη δραματικ ργα του Σαξπηρ που εκδθηκαν. Οι μελετητς δεν εναι ββαιοι για το πτε γρφτηκε το καθνα απ τα 154 αλλ τα στοιχεα δεχνουν τι γραφε σονττα σε λη τη διρκεια της καριρας του για να ιδιωτικ αναγνωστικ κοιν. Σμφωνα με κποιους αναλυτς σχεδαζε να εκδσει 2 αντθετες σειρς: μα για την ανεξλεγκτη επιθυμα για μα παντρεμμνη γυνακα και μα για τη πολπλοκη αγπη για να νεαρ ντρα. Παραμνει ασαφς αν τα στοιχεα αυτ αντιπροσωπεουνε πραγματικ τομα αν το συγγραφικ "εγ" με το οποο απευθνεται σ' αυτος αντιπροσωπεει τον διο τον Σαξπηρ. Πντως η κδοση του 1609 αφιερθηκε σε κποιον κριο "W. H.", ο οποος πιστνεται ως "ο μνος γενντορας" των ποιημτων. Δεν εναι γνωστ αν αυτ γρφτηκε απ τον διο απ τον εκδτη, του οποου τα αρχικ εμφανζονται στο κτω μρος της σελδας που γρφτηκε η αφιρωση. Επσης δεν εναι γνωστ οτε ποιος τανε ο κριος W. H., παρ τις πολυριθμες θεωρες, οτε αν ο Σαξπηρ εχε δσει την δεια του για τη δημοσευση των σονττων. Οι κριτικο τα επαινον ως μα βαθει περισυλλογ σχετικ με τη φση του ρωτα, το ερωτικ πθος, το θνατο και το χρνο.
     Σντομα ρχισε να προσαρμζει το παραδοσιακ φος στους δικος του σκοπος. Ο εναρκτριος μονλογος στον Ριχρδο Γ' χει τις ρζες του στο μεσαιωνικ δρμα. Την δια στιγμ, η ζωηρ αυτογνωσα του Ριχρδου προσβλπει στους μονλογους των ριμων ργων του. Δεν υπρχει καννα ργο που να σηματοδοτε αλλαγ απ το παραδοσιακ στο ελεθερο φος. Ο Σαξπηρ συνδαζε και τα 2 σε λη τη σταδιοδρομα του, με τον "Ρωμαο και Ιουλιτα" να εναι σως το καλτερο παρδειγμα αυτς της ανμιξης. Στα μσα της 10ετας του 1590, ρχισε να γρφει πιο φυσικ ποηση. Οι μεταφορς και οι εικνες του βαθμιαα συντονζονταν λο και περισστερο με τις ανγκες του δρματος. Η ποιητικ φρμα που χρησιμοποιοσε συνθως, ταν ο ανομοιοκατληκτος στχος σε ιαμβικ 5μετρο. Στη πρξη αυτ σμαινε τι οι στροφς του συνθως δεν εχανε ρμα και κθε στχος αποτελονταν απ 10 συλλαβς κατ τρπο που να τονζεται κθε 2η. Οι ανομοιοκατληκτοι στχοι των 1ων ργων του εναι αρκετ διαφορετικο απ κενους των τελευταων. Συχν εναι θαυμσιοι αλλ οι φρσεις του χουνε τη τση να ξεκιννε και να τελεινουνε στο τλος κθε στχου, με τον κνδυνο της μονοτονας. Μλις κυριρχησε στον παραδοσιακ ανομοιοκατληκτο στχο, ρχισε να διακπτει και να υπρχει διακμανση στη ρο του. Αυτ η τεχνικ απελευθερνει τη να δναμη και την ευελιξα της ποησης σε ργα πως ο Ιολιος Κασαρ κι ο μλετ.



     Μετ τον μλετ, διαφοροποησε ακμα πιτερο το ποιητικ του φος, ιδιατερα στα πιο συναισθηματικ μρη των τελευταων τραγωδιν του. Στη τελευταα φση της καριρας του, υιοθτησε πολλς τεχνικς για να πετχει το αποτλεσμα που επιθυμοσε. Αυτς περιλαμβνανε τη μεταπδηση στον επμενο στχο χωρς παση, ακαννιστες διακοπς κι ακραες διαφορς στη δομ και το μκος των προτσεων. Στον Μκβεθ π.χ., η γλσσα πηγανει απ μα σχετη μεταφορ παρομοωση σε λλη: "Κι η Ελπς που φρεσες μην το μεθυσμνη;" (Πρξη Α', Σκην Ζ' 35-38) και "σα βρφος νεογννητον κι ολγυμνον, ο Οκτος,/  με μορφν των Χερουβεμ, που σχζουν τον αιθραστους αορτους τ' ουρανο επνω ταχυδρμους..." (Πρξη Α', Σκην Ζ' 21-25) κι ο ακροατς καλεται να ολοκληρσει την ννοια. Τα τελευταα του ρομαντικ ργα, με τις εναλλαγς τους στο χρνο και τις ανατροπς στη πλοκ, ενπνευσαν το τελευταο ποιητικ φος που μακρις και σντομες προτσεις εναλλσσονται, υποκεμενο κι αντικεμενο αντιστρφονται, και λξεις παραλεπονται, δημιουργντας εντπωσην αυθορμητισμο.
     Ο Σαξπηρ συνδασε τη ποιητικ ιδιοφυα με τη πρακτικν ννοια του θετρου. πως λοι οι θεατρικο συγγραφες της εποχς του, δραματοποησε ιστορες χρησιμοποιντας πηγς πως ο Πλοταρχος κι ο Ραφαλ Χλινσεντ. Αναδιαμρφωσε κθε πλοκ για να δημιουργσει περισστερα κντρα ενδιαφροντος και να δεξει στο κοιν σο το δυνατν περισστερες πλευρς της αφγησης. Αυτ η δναμη του σχεδιασμο εξασφαλζει τι το ργο του μπορε να επιβισει της μετφρασης, του κοψματος και της ευρεας ερμηνεας χωρς απλειες στον πυρνα του δρματος. Καθς μεγλωνε η μαεστρα του, δωσε στους χαρακτρες του σαφστερα και πιο ποικλα κνητρα καθς και διακριτος τρπους ομιλας. Ωστσο, στα τελευταα ργα του διατρησε και πτυχς του πρτερου φους του. Ιδιατερα στα τελευταα του ρομαντικ ργα σκπιμα επστρεψε σ' να περισστερο καλλιτεχνικ φος, το οποο δινε μφαση στη ψευδασθηση του θετρου.


                           1η απ 3 σελδες της Διαθκης του Σαξπηρ

     Το ργο του επηρασε σημαντικ το θατρο και τη λογοτεχνα. Συγκεκριμνα, επκτεινε τις δραματικς δυναττητες των χαρακτρων, της πλοκς, της γλσσας και του φους. Π.χ., μχρι το Ρωμαος & Ιουλιττα τα ρομαντικ ργα δεν θεωρονταν αξιλογα θματα για τραγωδες. Οι μονλογοι χρησιμοποιονταν κυρως για τη μεταφορ πληροφοριν σχετικ με τους χαρακτρες τα γεγοντα, αλλ ο Σαξπηρ τους χρησιμοποησε για να εξερευνσει τις σκψεις των χαρακτρων. Το ργο του επηρασε σε μεγλο βαθμ και τη ποηση. Οι Ρομαντικο ποιητς προσπθησαν να αναβισουν το δρμα στο φος του αλλ με μικρ επιτυχα. Επηρασε συγγραφες πως ο Τμας Χρντι, ο Γουλιαμ Φκνερ κι ο Κρολος Ντκενς. Οι μονλογοι του Αμερικανο μυθιστοριογρφου Χρμαν Μλβιλ οφελουνε πολλ σ' αυτν. Ο καπετνιος χαμπ στο Μμπυ Ντικ εναι νας κλασσικς τραγικς ρωας, εμπνευσμνος απ το Βασιλι Ληρ. Οι μελετητς χουν εντοπσει 20.000 μουσικ κομμτια που συνδονται με τα ργα του. Μεταξ αυτν συγκαταλγονται 2 περες του Βρντι: Οθλλος και Φλσταφ, των οποων η κριτικ αποδοχ συγκρνεται με αυτ των πρωττυπων θεατρικν ργων.
     Ενπνευσεν επσης πολλος ζωγρφους, συμπεριλαμβανομνων των Ρομαντικν και των Προρραφαηλιτν. Ο Ελβετς Ρομαντικς καλλιτχνης Χινριχ Φσλι, φλος του Ουλλιαμ Μπληκ, μετφρασε τον Μκβεθ στα γερμανικ. Ο ψυχαναλυτς Σγκμουντ Φρυντ μελτησε ργα του, κι ιδιατερα τον μλετ, για ν' αναπτξει τις θεωρες του γρω απ την ανθρπινη φση. 
Την εποχ του, η αγγλικ γραμματικ, η ορθογραφα κι η προφορ τανε λιγτερο τυποποιημνες απ' ,τι εναι τρα κι η χρση της γλσσας του βοθησε στο σχηματισμ της σγχρονης αγγλικς γλσσας. Εκφρσεις πως "with bated breath" ("με κομμνη την ανσα", απ τον μπορο της Βενετας) κι "it was a foregone conclusion" ("ταν αναπφευκτο", απ τον Οθλλο) χρησιμοποιονται πλον στη καθομιλουμνη.
     Μετ τη παλιννρθωση της μοναρχας το 1660 και πριν το τλος του 17ου αι., οι κλασσικς ιδες τανε στη μδα. Το αποτλεσμα ταν οι κριτικο εκενης της εποχς να τοποθετσουνε τον Σαξπηρ χαμηλτερα απ λλους δραματουργος της εποχς του. μως κατ τη διρκεια του 18ου αι. ρχισαν ν' ανταποκρνονται στο ργο του και ν' αναγνωρζουνε τη φυσικ μεγαλοφυα του. Μα σειρ επιστημονικν εκδσεων των ργων του βοθησε στην αυξανμενη φμη του και μχρι το 1800 εχε καθιερωθε ως εθνικς ποιητς. Τους 18ο-19ο αι. η φμη του εξαπλθηκε και στο εξωτερικ. Ανμεσα σ' αυτος που τον υπερασπστηκαν ταν ο Βολταρος, ο Γιχαν Βλφγκανγκ Γκατε κι ο Βικτρ Ουγκ. Οι Βικτωριανο ανεβζανε συχν ργα του υπ μορφ πλοσιου θεματος. Ο θεατρικς συγγραφας και κριτικς Τζορτζ Μπρναρντ Σω χλεασε τη λατρεα που υπρχε για τα ργα του, ονομζοντς τη "βαρδολατρεα", εν υποστριζε τι τα ργα του Ερρκου ψεν τονε κνανε παρωχημνο.


                     2η απ 3 σελ. // και φυλσσεται στα Εθνικ Αρχεα

     Η μοντερνιστικ επανσταση στις τχνες κατ τα 1α χρνια του 20ου αι. χι μνο δεν απρριψε τον Σαξπηρ αλλ προσρμοσε το ργο του στις ανγκες της αβν-γκαρντ. Οι Εξπρεσιονιστς στη Γερμανα κι οι Φουτουριστς στη Μσχα αναπαργαγαν τα ργα του. Υπ την επιρρο του, ο μαρξιστς θεατρικς συγγραφας και σκηνοθτης Μπρτολτ Μπρεχτ επινησε να επικ θατρο. Ο δε ποιητς και κριτικς Τμας Στερνς λιοτ τοποθετθηκε κατ του Σω υποστηρζοντας τι ο "πρωτογονισμς" του Σαξπηρ στη πραγματικτητα τον κανε σγχρονο. Ο λιοτ μαζ με τους υποστηρικτς της Νας Κριτικς δημιουργσανε κνημα για τη πιο προσεκτικ ανγνωση των ργων του. Τη 10ετα του 1950, να κμα νων κριτικν προσεγγσεων αντικατστησε το μοντερνισμ κι νοιξε δρμο για τις μεταμοντρνες μελτες του Σαξπηρ.
     Το 1964 εορτστηκαν με μεγαλοπρπεια στην Αγγλα τα 400 χρνια απ τη γννηση της "μεγαλτερης βρετανικς συμβολς στο παγκσμιο θατρο", του Σαξπηρ, πως γραψε ο σερ Λρενς Ολιβι. 7 πρωτοποριακο θασοι απ την Ευρπη κληθκανε στο Λονδνο για σειρ παραστσεων. Ανμεσα στη Κομεντ Φρανσζ, το ιστορικ μπι Θατερ και το Θατρο Τχνης της Μσχας, πρσκληση δχθηκε κι ο Κρολος Κουν με το δικ του σχμα, το Θατρο Τχνης, για να παρουσισει τους ρνιθες του Αριστοφνη σε σκηνικ-κοστομια του Γιννη Τσαροχη και μουσικ του Μνου Χατζιδκι. Κατ τη διρκεια του εορτασμο της 400ετηρδας, ο Λρενς Ολιβι ερμνευσε το θρυλικ Οθλλο του στο Νσιοναλ Θατερ και το Φεστιβλ Σαξπηρ εξδωσε να σειρ γραμματοσμων.


                            3η απ 3 σελ. // του Ηνωμνου Βασιλεου

     Περπου 150 χρνια μετ το θνατ του, ρχισαν να εκφρζονται αμφιβολες σχετικ με τη ταυττητ του και τη πατρτητα των ργων που του χουν αποδοθε. Συγγραφες πως ο Ουλτ Ουτμαν, ο Μαρκ Τουην και ο Χνρι Τζιμς, αλλ και προσωπικτητες πως ο Σγκμουντ Φρυντ, εξφρασαν τη δυσπιστα τους σχετικ με την υπθεση πως ο Σαξπηρ του Στρτφορντ ταυτζεται με το συγγραφα που δωσε τα σαιξπηρικ ργα. Ο σκεπτικισμς αυτς στηρζεται σε διφορες ενδεξεις μεταξ των οποων η απουσα κποιου βιβλου χειργραφου ργου στη -κατ τ' λλα λεπτομερ- διαθκη του. Πολλο αποδδουν αυτ τη διαφωνα στη γενικ λλειψη κι ασφεια γρω απ πολλ ιστορικ στοιχεα της περιδου που ζησε. Ακμη και το πορτρατο του στην Εθνικ Πινακοθκη Πορτρτων Λονδνου αμφισβητεται ντονα πως τον απεικονζει πργματι, εν και 2ο δισημο πορτρατο του αποδεχθηκε με τη βοθεια χημικς ανλυσης τι στη πραγματικτητα φτιχτηκε το 19ο αι. Ορισμνοι μελετητς του ργου που αποδδεται στον Σαξπηρ, θεωρονε πως να μρος του πιθαν ανκει σε λλους συγγραφες, μεταξ των οποων συγκαταλγονται συχν ο Φρνσις Μπηκον, ο Κρστοφερ Μρλοου, καθς κι ο 6ος κμης του Ντρμπυ, Ουλλιαμ Στνλε. Ο Edward de Vere, 17ος κμης της Οξφρδης, θεωρεται επσης απ τους πιθανος συγγραφες κποιων ργων που αποδδονται στον Σαξπηρ. Ιστορικ στοιχεα γρω απ την παρξη του κμη de Vere γνανε γνωστ περπου το 1920 κι αρκετο πιστεουν πως τα γεγοντα της ζως του εμφανζουν ομοιτητες με καταστσεις που αποτυπνονται και στο ργο του Σαξπηρ. Ωστσο, μνο μικρ μειοψηφα ακαδημακν πιστεει τι υπρχει λγος αμφισβτησης της παραδοσιακς απδοσης των ργων του. Η πλειοψηφα των ακαδημακν μελετητν δε δχεται τις παραπνω εκτιμσεις, ωστσο θεωρε πιθαν το ενδεχμενο ο Σαξπηρ να μην αποτελε και το μοναδικ συγγραφα των ργων του, δεδομνου τι την εποχ εκενη πολλο δραματουργο και θεατρικο συγγραφες συνεργζονταν στεν μεταξ τους.
     Μερικο μελετητς υποστηρζουν τι τα μλη της οικογνειας του τανε Καθολικο, σε μα εποχ που η Καθολικ πρακτικ ταν αντθετη με το νμο. Η μητρα του Σαξπηρ, Μαρη ρντεν, σγουρα προερχταν απ μα ευσεβ καθολικ οικογνεια. Το ισχυρτερο στοιχεο θα μποροσε να ταν μα Καθολικ δλωση πστης υπογεγραμμνη απ τον Τζων Σαξπηρ, που βρθηκε το 1757 στις δοκος ενς σπιτιο του. Ωστσο το γγραφο χει χαθε κι οι επιστμονες διαφωνον ως προς τη γνησιτητ του. Το 1606 το νομα της μεγλης κρης του Ουλλιαμ Σαξπηρ, Σουζνας, εμφανζεται σε μα λστα μ' αυτος που δεν παρευρθηκαν στη Πασχαλιν Θεα Ευχαριστα στο Στρτφορντ. Οι μελετητς βρσκουνε στα ργα του στοιχεα τσον υπρ σο και κατ του Καθολικισμο, με αποτλεσμα να καθσταται αδνατο να αποδειχθε η αλθεια.

===================

ΠΟΙΗΜΑΤΑ:

     Αφροδτη & δωνις (αρχικο 5 στχοι)

Μλις ο λιος με θωρι κκκινη κι αναμμνη
το στερο επε "χαρε" του στη δακρυσμνη αυγ,
ο ροδοπρειος δωνις με βι κυνγι βγανει,
να κυνηγει αγαπ κι αγπη τη περιφρονε.
Βαλαντωμνη απ κοντ, η Αφροδτη πει,
σαν εραστς απκοτος, γι' αγπη του μιλει:

"Τρις απ μνα πι' μορφε" αρχζει, "ανθν ανθ,
γη ασγκριτα γλυκ, στον κσμο δχως ταρι,
συ ντρπιασμα νυφν, συ πιο κι απ' ντρα ποθητ,
μ' ψη πιο λευκορρδινη, απ ρδο περιστρι,
φση που με τα λα της πσκισε να σε κνει,
κι επε, πως σα πεθνεις συ κι ο κσμος θα πεθνει.

"λα, ξαλφρωσ' τ' τι σου, ω συ πλσιμο θεο,

δεσ' του τ' αγρωχο κεφλι απ' το καλτ, στη σλλα,
ευδκησε στη χρη αυτ και θα 'χεις για βραβεο
χλια μελνια μυστικ να μθεις, λα μ', λα
να κτσεις χμω, οπο ποτ δε σφριξεν οχι,
στη χλη ξαπλωμνο θα σε πνξω στα φιλι.
..."
Λει και πινει το ιδρωμνο χρι, δεγμα αντρεις
και γεροσνης κι απ τη λαχτρα παθιασμνη
του λει πως εναι μπλσαμο και για καημ θες,
η αντατη θεραπεα του, π' απτης γης το χμα βγανει.
Και τη δανεζει δναμη μ' αποκοτι περσσα,
να τον τραβξει απ' τ' λογο του πθου της η λσσα...

   Ο Βιασμς Της Λουκρητας (αρχικο 5 στχοι)

Απ τη πολιορκημνη Αρδα παρατει
ο αψς Ταρκνιος το Ρωμακ στρατ
και μ' πιστα φτερ πθ' νομου πετει
για το Κολλτιο, με πθος φλογερ,
φωτι κατ' απ' τη στχτη και φγγος σκοτειν,
για να σφιχταγκαλισει εκε τη Λουκρητα,
του Κολλατνου την ωραα κι αγν συμβα.

Μπορε το παρανμι "αγν" να του 'βαλ' τυχα,
ταψ τ' αγκθι στη σφοδρ του πεθυμα,
ταν ο Κολλατνος απ' αυτ σο και φρονα
πανευε την ασγκριτη, ροδλευκη αρμονα,
θραμβο πνω στην ουρνεια του ευτυχα,
που σπρα θνητ, λαμπρ, σαν τ' ουρανο το κλλος,
του πρσφερναν τ' αγν τους φως που δεν το εδε λλος.

Τι ο διος πριν μια νχτα στου Ταρκνιου τη σκην,
της ευτυχις του πρδωσε το πλοσιο θησαυρ,
το ατμητο αγαθ που του δανεσαν οι ουρανο
για να το νμεται: το ταρι του το αγν,
λογιζοντας τσο ψηλ τ' ωραο τυχερ,
που, βασιλιδες πιο πολ να δοξαστον μπορον,
μα πιο ωραα κυρ δε γνεται να βρουν.

...
Τα κλλη τα δια, πεθουν των αντρν τα μτια
χωρς συνγορο, ποι ανγκη να προβλλεις
και το μοναδικ σα μια κοιν πραμτεια;
Γιατ ο Κολλατνος γινε τελλης
γι' αυτ το κσμημα αξις τσο μεγλης;
Που πρεπε να φυλ τ' ατμητο αγαθ του
μακρυ απ' αυτι κλεφτν που το 'θελε δικ του!...

-----------------------------
ΣΟΝΕΤΤΑ:

            Σονττο 02

Χειμνες σα περσουνε σαρντα
κι οργσουν το κορμ το ποθειν,
της νιτης σου η ντυσι, που εχες πντα
θε ναναι πια σκουπδι ελεειν.

Κι αν σε ρωτσουν η ομορφι σου ποναι,
κι ο θησαυρς σου, κενο σου το πθος,
θα’ν’ δεια ξιπασι, πως κατοικονε
μες στων ματιν σου -αν πεις- τ' μετρο βθος.

Πσην τιμ η δικι σου θχε ιδ
αν λεγες: "Τη πρτερ μου χρη
θα φτσει αυτ μου τ' μορφο παιδ",

που απ την ομορφι σου θα 'χει πρει.
Γρος σα θσαι, αυτς θα καει εντς του
το αμα σου το κρο, σαν τ' αρρστου.

            Σονττο 18

Πς να σε πω; Καλοκαιριτικο πρω;
χεις πιο εκρατη μορφ, πιο ερασμα,
γνωρζω ανμους που κι ο Μης φυλλορροε,
τα καλοκαρια χουν πντα προθεσμα.

Κποτε καει ο επουρνιος οφθαλμς
και της χροις του ο χρυσς συχν θαμπνει,
κποιος μοιραος του καιρο αναπαλμς
την ομορφι της ομορφις απογυμννει.

Μα εσ αινιο θα χεις καλοκαρι
κι η ομορφι σου δεν θα αλλοτριωθε,
δεν θα επαρεται ο δης πως σε ξρει

καθς θα γρφεσαι στου χρνου τη πληθ.
σο ζουν νθρωποι και βλπουν θα γυρζουν
σ' αυτος τους στχους και ζω θα σου χαρζουν.

            Σονττο 23

πως νας αδξιος θεατρνος
π' λο ξεχν τα λγια του, αγχωμνος,
και σαν το γριο, λυσσασμνο χτνος,
που τη καρδι του τρει περσσιο μνος,

τσι κι εγ, που ν' ανοιχτ φοβμαι,
ξεχν τα λγια της αγπης τ' για,
λυωμνος απ' το εντς μου πθος, νμαι,
και με λυγον βαρι, τ' ρωτα μγια.

ς της καρδις μου που φωνζει, νναι
οι στχοι μου, λοιπν, βουβο αγγλοι,
κι απκριση κι αγπη να ζητνε

πιτερο απ’ σα η γλσσα να πει θλει.
Μθ' σα ο πθος μου χει να σου πει:
τα μτια σου θ' ακονε στη σιωπ.

            Σονττο 29

ταν σμικρνομαι στα μτια λου του κσμου
μνος τον εαυτ μου απβλητο θρην,
τη μορα μμφομαι και λοιδορ το φως μου
κι αναστατνω με φωνς τον ουραν,

και με φαντζομαι να ’μουν αλλις πλασμνος,
να ’χω τη τχνη του ενς, το νου του λλου,
ωραος, φρελπις, με φλους προικισμνος
και υποφρω το μαρτριο του Ταντλου,

κι εκε που μλις αυτομσητος πηγανω,
σε συλλογζομαι και γνομαι μαζ σου
κορυδαλλς, που απ τη μαρη γη τον ανο,

ξυπν και ψλνει προς το φως του παραδεσου.
Ττοιο για μνα της αγπης σου το κλος,
που δεν τ’ αλλζω οτε με σκπτρο βασιλως.

            Σονττο 44

Η σρκα μου η νωθρ, σκψη αν γινταν,
η απσταση για 'με δε θα μετροσε,
αφο, παρ τ' ποιο κεν θα 'ρχταν,
σο μακρι κι αν ταν, εκε που 'σαι.

Τι κι αν πατοσα ττε 'γ στα ξνα,
μακρι απ σνα, αφο πετει η σκψη
απ στερις και πλαγα αφρισμνα,
κι που θελσει, εκε θα ταξιδψει;

Στη σκψη, πως δεν εμαι σκψη, σβνω,
που φεγεις και να τρξω δε μπορ,
και καρτερ, πως εμαι, μες στο θρνο,

μια μζα σκτο χμα και νερ.
λλο απ δκρυα, ετοτα τα στοιχεα
δε δνουν, μρτυρες στη δυστυχα.

            Σονττο 97

Μοιζει χειμνας ο καιρς που χω φγει
και τη χαρ του χρνου χασα, εσνα·
πσο σκοτδι χω νισει, πσα ργη,
πσο Δεκμβρη σε τοπα ερημωμνα.

Κι ταν ο απδημος ο χρνος καλοκαρι,
μεστ φθινπωρο μσα στο γννημ του,
που λο της νοιξης το λγνο βρος φρει,
σα μτρα πλρης μες στο πνθος του θαντου.

Τση πληθρα, αποκημα της λπης
ταν για μνα, και καρπς χωρς πατρα·
το καλοκαρι ξρει εσνα, κι ταν λεπεις

λα σωπανουν τα πουλι στον δειο αγρα.
Κι αν κελαηδσουν, λνε πνθιμο καννα,
κι ωχρον τα φλλα με το φβο του χειμνα.

            Σονττο 138

Ορκζετ' η καλ μου τι εν' αλθεια
λα σα λει και τη πιστεω, διτι
μ' αρσει που της νιτης την ευθεια
μσα μου βλπει, κι λη την αγντη.

Ματαιδοξα, θαρρ πως με περνει
για νιο κι ας ξρει τι χω πια γερσει,
μα λω 'τι η γλσσα της δε με γελει,
για μας τους δυο η αλθεια 'χει σωπσει.

Πρπο να λει αλθεια τι να τχει,
κι εγ να πω εμαι γρος τι με βιζει:
Πστη στα λγια ο ρως θλει κι χι

τα χρνια μου η καλ μου να φωνζει.
Ψμματα εγ λοιπν, κι αυτ σα κι μοια,
κι ο νας τ' λλου πλκουμε τα εγκμια.

-------------------------------
ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ-ΓΝΩΜΙΚΑ:


* γγελος του Καλο πρπει να ταν η αδερφ.

*
Αν νας νθρωπος σου μιλσει ειλικριν θα δεις τι εναι λγο καλτερος απ τον κακ.


Ανγκη, τι μυτερ βελνα!!!

*
,τι λμπει δεν εναι χρυσς!


*
Αυτ που αξζει περισστερο, σε οποιεσδποτε σχσεις, εναι χι κενο που παρνεις, αλλ κενο που δνεις. Τα πλοσια δρα γνονται φτωχ, ταν αυτς που τα προσφρει αποδειχθε αγενς.


*
Αυτς που αγαπει να τον κολακεουν, εναι ξιος του κλακα.

*
Το βασλει μου για να λογο!


*
Αυτς που χει θληση, δημιουργε, και δημιουργε πρα πολλ. Αυτ εναι η απδειξη πως δεν υπρχει τποτα ακατρθωτο.


*
Αυτς που πεθανει, με το θνατ του ξεπληρνει κθε του χρος.


*
Δνω χιλιδες στρμματα θλασσα για να μονχα στρμμα γονης γης.


*
Εμαι περισστερο αμαρτωλς απ' την δια την αμαρτα.


*
Εμαστε λγοι, εμαστε λγο ευτυχισμνοι, ας γνουμε αδερφο.


*
Εναι καλτερο να κλαις απ χαρ, παρ να διασκεδζεις με κλματα.


*
Εναι σοφς ο πατρας που γνωρζει το διο του το παιδ.


*
Ευτυχισμνοι εναι αυτο που μπορον να ακον τους επικριτς τους και μετ να κθονται να διαλογζονται.


*
Η αγπη ευφρανει, πως ο λιος μετ την καταιγδα.


*
Η αρετ γνεται απ' την ανγκη.


*
Η γυνακα πρεπε να ονομαστε αστθεια κι χι γυνακα.


*
Η ζω χει υφανθε με το στημνι του καλο και το υφδι του κακο.


*
Η θλασσα χει ρια, οι βαθις μως επιθυμες δεν χουν.


*
Η κακογλωσσι δνει το θνατο.


*
Η καλτερη αμοιβ εναι η αναγνριση.


*
Πσο πικρ εναι να κοιτς την ευτυχα με τα μτια ενς λλου.


*
Συχν, οι καλς τχνες φιμνονται απ την εξουσα.


*
Τα κορτσια δεν θλουν τποτε λλο απ ναν σζυγο. Μλις μως τον αποκτσουν, κτοτε τα θλουν λα.


*
Τα παλιτερα αμαρτματα εναι οι νετεροι τρποι ζως.

*
Κτι σπιο υπρχει στο βασλειο της Δανας.

*
Λγια, λγια, λγια.

*
Να ζει κανες να μη ζει-ιδο η απορα

*
Oρτιε, υπρχουν πργματα σε αυτν τον κσμο που οτε εμες δεν μπορομε να διανοηθομε.

*
Καλησπρα και καλ βραδι, γει σου ομορφι!


*
Τα σκυθρωπ γερματα και τα χαρομενα νιτα δεν μπορον να ζσουν μαζ. Η νιτη εναι γεμτη χαρς και τα γερματα γεμτα ννοιες.


*
Τι θαυμσιο πργμα που εναι ο νθρωπος! Πσο ευγενικς στη σκψη! Πσο απραντη εναι η προσπθει του! Στη μορφ και στα αισθματα, τι εκφραστικς, τι θαυμσιος! Στη δρση, πσο μοιζει με τους Αγγλους! Στην αντληψη, πσο μοιζει με τον Θε!


*
Τι τερστιος στρατς που εναι οι ανθρπινες επιθυμες.


*
Το κακ που κνουν οι νθρωποι ζει στερα απ' αυτος. Το καλ, πολλς φορς, θβεται μαζ τους.


*
Το μεγαλτερο μαρτριο για τη γυνακα εναι να κρατσει μυστικ.


*
Το σμα του Θερστη εναι το διο καλ σαν εκενο του Ααντα, ταν και τα δο εναι νεκρ.


*
Υπρχει μα μνο ιστορα για λες τις ανθρπινες ζως.


*
Ω, πση μεγαλοπρπεια και πση αλθεια μπορε να δεξει η πανοργα αμαρτα!


*
Ωραες να 'ναι λες οι ελπδες σου, και θα 'σαι ευτυχισμνος και στην ειρνη και στον πλεμο.


*
Η κοινωνα δεν εναι κατλληλη γι' αυτν που εναι αντικοινωνικς.


*
ταν νας νθρωπος που τα θελε λα και λους για τον εαυτ του, γι' αυτ δεν θα γυρσω πια να τον κοιτξω.


*
Καθετ δικ μου εναι δικ σου κι αυτ που εναι δικ σου δικ μου.


*
Λνε πως ο γρος εναι δυο φορς παιδ.


*
Μερικ ελαττματα φρνουν τα εξωτερικ χαρακτηριστικ των προτερημτων.


*
Μερικο ανεβανουν απ την αμαρτα, και λλοι πφτουν απ την αρετ.


*
Μλα ψιθυριστ, αν μου μιλς για αγπη.


*
Να αμφιβλεις, αν τ' στρα εναι φωτειν. Να αμφιβλεις, αν ο λιος κινεται. Να αμφιβλεις, αν η αλθεια εναι αλθεια ψμα. Μα ποτ μην αμφιβλεις για την αγπη μου.


*
Ο ρωτας εναι τυφλς και οι ερωτευμνοι δεν βλπουν τι χαριτωμνες ανοησες κνουν.


*
Ο θυμς εναι αμρτημα, αλλ πο μπορ να βρω τον νθρωπο που δεν θυμνει;


*
,τι ζησε πρπει να πεθνει και μσα απ τη φση να περσει στην αιωνιτητα.


*
,τι κι αν σου πει μια γυνακα, μην το πρεις στα σοβαρ. Κι ταν σου λει ακμα "φγε", δεν εννοε αυτ, αλλ το αντθετο.


*
Οι αμαρτες των γονιν πφτουν πνω στα παιδι τους.


*
Οι αμφιβολες εναι προδτες και γνονται αιτα να χσουμε το καλ που θα μποροσαμε να κερδσουμε, γιατ μας κνουν να φοβμαστε να ενεργσουμε.

*
Τι εναι να νομα; Αυτ που εμες αποκαλομε τριαντφυλλο. Με οποιοδποτε λλο νομα θα μριζε εξσου γλυκ.


*
Οι νθρωποι δνουν περισστερη αξα σ' αυτ που επιθυμον και δεν το αποκτον, απ' ση πραγματικ αυτ χει.


*
Οι νθρωποι εναι για τους θεος σαν τις μγες στα μικρ παιδι. Τους σκοτνουν για να περν η ρα τους.


*
Οι κακο τρποι των ανθρπων ζουν πνω στον χαλκ. Τις αρετς τις γρφουμε πνω στο νερ.


*
λοι οι ρτορες σιγον ταν μιλει το κλλος.


*
σοι υποφρουν δεν χουν λλη παρηγορι απ' την ελπδα.


*
Παχανουμε λα τα πλσματα μνο και μνο για να παχνουμε τον εαυτ μας, και παχανουμε τον εαυτ μας για τα σκουλκια
.

==================

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers