-


Dali &









/




 
 

 

: ':

                                   Πρλογος μου

     ταν πριν απ χρνια εχα την ιδα να γρψω, να συγκεντρσω δηλαδ ρθρα και στοιχεα γι’ αυτς που ονομζω Γυνακες Του Κσμου ποτ δε πστευα πως θα φτσω σε τσο ψηλ εππεδα, ευρημτων αλλ κι απλαυσης κατ τη… συγκομιδ. Το αρχικ σκεπτικ και που παρμεινε αναλλοωτο, ταν να εξρω κποιες γυνακες που ζσανε και δρσανε σοβαρ κι εξαιρετικ σε κποιο τομα, προωθντας και την δια τη ΓΥΝΑΙΚΑ, αλλ και τον ΤΟΜΕΑ στον οποο λειτοργησαν, αλλ και που βοηθσανε και κσμο κι ανθρπους κι εκτς του τομα τους!
     Η αλθεια εναι, -καθς εξ σων κατλαβα- πως επειδ επικρατε γνοια, δεν περμενα ποτ, να φτσω ν’ ανακαλψω τσες πολλς κι ενδιαφρουσες γυνακες κι χι απλ ενδιαφρουσες, αλλ υπροχες, μοναδικς και πολ πιο πνω απ τους περισστερους ντρες. Χρηκα πολ, και το χρηκα, γιατ αγαπ τη ΓΥΝΑΙΚΑ κι τσι φτνω τρα στο δη 10ο ρθρο μου και με περηφνεια το παρουσιζω κι αφορ στις Γυνακες Φιλοσφους της Αρχαιτητας κι εκε να δετε εκπλξεις μαζεμνες που μου επιφλασσε κι αυτ. Υποθτω δε επσης, πως θ’ ακολουθσουνε τουλχιστον 2 ακμα ττοια ρθρα.



     Οι περισστεροι χουμε διαστρεβλωμνη εικνα για τη θση της γυνακας στην αρχαα Ελλδα. Νομζουμε, γιατ τσι μας επαν, τι οι Ελληνδες ζοσανε κλεισμνες στο σπτι, δχως συμμετοχ στα κοιν, στη Παιδεα και στις Επιστμες. Αυτ το μεγλο ψμα εκολα ανατρπεται. Οι γυνακες στην αρχαα Ελλδα εχαν σα δικαιματα κι οι σημερινς, εκτς απ πολιτικ (δικαωμα ψφου). Πολλς απ’ αυτς διακριθκανε στις επιστμες ως ισξιοι φιλσοφοι των ανδρν συναδλφων τους. Ακολουθε νας ενδεικτικς κατλογος με 12 εξχουσες αρχαες Ελληνδες φιλοσφους κι επιστμονες και μ’ σο πιο πλοσια βιογραφικ κατφερα να συγκεντρσω. που εναι ελλειπς δεν φταω εγ μα τα πενιχρ στοιχεα που υπρχουνε. Σε μερικς μλιστα και νιθω ντροπ, δε βρκα στα ελληνικ, αλλ αναγκστηκα ν’ ανατρξω στα αγγλικ. Ντρπομαι και το ξαναλω, γιατ και στα επιγρμματα που βλπω, τρα καθς τα φτιχνω, Ο Τδε κανε αυτ τη μελτη, ο δενα χει αποδεξει αυτ κι ο γμα χει πει ετοτο κι ο δλτα χει γρψει στη μελτη του… κι λοι μα λοι εναι ξνοι. Αυτ και σε συνδυασμ με τη κατντια αυτο του κρτους μας, που εν λαμπε πλαι ποτ, τρα χει καταντσει περγελως των ξνων, μου φρνει πραγματικ δκρυα στα μτια.



     Αυτ και περνμε στο ρθρο που δηλνω, δεν εναι το τελευταο. Αν εξαιρσουμε λοιπν τη σχετικ γνωστ, μεγλη Ελληνδα φιλσοφο Υπατα, δσκολα οι πιο πολλο θα μποροσαν να ονοματσουνε κποιαν λλη. μως υπρχανε σημαντικς και πολυγραφτατες γυνακες  φιλσοφοι, που συμβλλανε τα μγιστα στο θαμα της αρχαας Ελλδας. Μεγλη μερδα του κσμου αγνοε για παρδειγμα τι στην αρχαιτητα υπρχαν "Ολυμπιακο αγνες" για γυνακες καθς κι τι σε πανρχαια εποχ οι γυνακες εχανε και δικαωμα ψφου. Πμε λοιπν με τις φιλοσφους μας.  8/12/2017     Πτροκλος Χατζηαλεξνδρου

---------------------------------------------

                       Αρτη η Κυρνεια

     Η Αρτη η Κυρνεια (συναντται κι ως Αρετ,~ 5ος-4ος  π.Χ. αι) τανε σγχρονη του Σωκρτη , δεν ξερουμε πτε γεννθηκε πθανε και σποδασε στην ακαδημα του Πλτωνα. Δδασκε φιλοσοφα στη σχολ της Αττικς. τανε κρη του Αριστππου, του ιδρυτ της Κυρηνακς Σχολς της φιλοσοφας. Ακμη και την εποχ του Βοκκιου (1313-1375 μ.Χ.) χλια χρνια αργτερα μνημονευταν ως πολτιμη πηγ γνσεων. Ο γιος της Αρστιππος επσης φιλσοφος, συνχισε την οικογενειακ παρδοση ως διευθυντς της Κυρηνακς Σχολς. Ονομστηκε Μητροδδακτος, επειδ διδχτηκε τη φιλοσοφα απ τη μητρα του, πργμα σπνιο για την εποχ εκενη.



     Λγεται τι δδαξε μαθηματικ, φυσικ κι ηθικ φιλοσοφα στην Αττικ για αρκετ χρνια κι τι γγραψε 40 τουλχιστον βιβλα ποικλου περιεχομνου, απ τα οποα τα 2 περιλαμβνανε και πραγματεες για τα μαθηματικ. Μετ το θνατο του πατρα της, τον διαδχθηκε, κατπιν εκλογς στη διεθυνση της Σχολς. Χαρακτηριστικ εναι τι ανμεσα στους μαθητς της συγκαταλγονταν και πνω απ 110 περπου φιλσοφοι.



     Ο John Morans στο βιβλο του “Women Ιn Science” αναφρει τι το επγραμμα του τφου της γγραφε: «Το μεγαλεο της Ελλδος, με την ομορφι της Ελνης, τη πννα του Αριστππου, τη ψυχ του Σωκρτους και τη γλσσα του Ομρου».



     Ο γιος της Αρετς, ο Αρστιππος ο Νετερος, προγαγε σημαντικ τη Κυρηνακ φιλοσοφα. Κατ τον Αθηναο (λγιο, σοφιστ και συγγραφα, 2ος - 3ος μ.Χ. αι.), η Αρετ διηγετο στους μαθητς της το εξς ανκδοτο:
     ταν κποιος μαθητς της Ακαδημας ισχυρστηκε τι η τχνη της αρθμησης οφελεται στον Παλαμδη, ο Πλτων τον ρτησε “στε χωρς τον Παλαμδη ο Αγαμμνων δεν θα ξερε πσα πδια του δωσε η φσις”;
     Ο Αρστιππος ο νετερος υπρξε λληνας φιλσοφος, εγγονς του Αρστιππου του Κυρηναου, γιος της κρης του Αρτης. Η Αρτη, που εχε διδαχθε την ηδονιστικ φιλοσοφα απ τον πατρα της, τη δδαξε με τη σειρ της στο γιο της (Διογνης Λαρτιος Β,86), ο οποος για το λγο αυτ ονομστηκε μητροδδακτος. Ο Αρστιππος διαδχθηκε τη μητρα του στη θση του Σχολρχη της Κυρηνακς Σχολς και συνετλεσε στη προαγωγ και διδοση της φιλοσοφικς θεωρας ,την οποα ο παππος του εχε συστηματικ αναπτξει.
----------------------------

                 Διοτμα η Μαντνεια

     Ο Πλτων γραψε τι τιμθηκε απ το Σωκρτη (469-399 π.Χ.) ως δασκλα του. Ο Πλτωνας δδαξε 2 γυνακες στο σχολεο του: τη Λασθνια (βλ. παρακτω) και την Αξιθεα του Φλου (350 π.Χ). Υπρξε επσης ιρεια στη Μαντινεα της Αρκαδας. Σμερα, κντρα μελετν κι ιδρματα φρουνε τ’ νομ της.



     Η Διοτμα (δηλ. αυτ που τιμ τον Δα) ταν ιρεια απ την αρχαα Μαντνεια της Αρκαδας, αναφρεται στο πλατωνικ «Συμπσιο» σαν σοφ γυνακα, που δδαξε στον Σωκρτη, κατ ομολογα του διου τα μυστρια του ρωτος ως πθου κι ως κιντρου για το ωραο και το αληθιν. Γνστρια της πυθαγρειας αριθμοσοφας, κατ το Ξενοφντα δεν ταν πειρη των πλον δυσκολονητων γεωμετρικν θεωρημτων («ουκ πειρος δυσσυντων διαγραμμτων στι»). Αλλ κι ο Πρκλος τη θεωρε Πυθαγορικ. Αυτ ταν η ιρεια κενη που ‘κανε τον καθαρμ των Αθηναων μετ το λοιμ του 429 π.Χ..
     Πιθαντατα μυθικ πρσωπο, το νομα Διοτμα εναι σμερα δηλωτικ φιλοσοφικν, κοινωνικν κι επιστημονικν αναζητσεων σε παγκσμια κλμακα (τις 10ετες 1970-90 ελληνικ φιλοσοφικ περιοδικ, σμερα περιοδικ που εκδδεται στη Τρπολη της Αρκαδας κι αναφρεται σε ιστορικ, φιλοσοφικ, επιστημονικ, καλλιτεχνικ κι εκπαιδευτικ ζητματα).
     Το νομα Διοτμα εναι επσης δηλωτικ δρσεων για την ιστητα ανδρν και γυναικν: εναι η μνη γυνακα που αναφρεται στο ανδροκρατομενο Συμπσιο. Ο μθος της Διοτμας εναι νας απ τους δο ερωτικος μθους του Πλτωνος (o μθος του Αριστοφνη) που αναφρεται στο πλατωνικ ργο Συμπσιο.

     Ο λγος πειτα απ τη μακριν του πορεα εναι σαν να χει ανγκη απ το μθο για να δσει μορφ σε κτι, που αυτς μταια μοχθοσε να τυποδσει. Ο μθος ρχεται να πρει πνω του ργο ακατρθωτο απ το λγο που δεν μπορε να περιαδρξει και να να το σφξει μσα στα ρια του: να αποπερατσει δηλαδ με το δικ του τρπο το διλογο, αφο ο λγος δεν χει ποτ τλος. Η ακολουθα του λγου προχωρε απ το να ατιο στο λλο, απ τη μια υπθεση στην λλη ως που φθνει στη 1η αρχ, στο ανυπθετο. Το ανυπθετο μως τοτο η λογικ ερμηνεα δεν μπορε ποτ να το φανερσει, γιατἰ στην ουσα του εναι φατο». Γιαυτ τον πλατωνικ μθο τον συναντμε στη μση στο τλος του διαλγου, ποτ μως εκε που η διαλεκτικ δεν χει ακμα ανοξει. Ο φιλοσοφικς μθος ρχεται να ερμηνεσει το ανερμνευτο, να ιστορσει το ανιστρητο και να χρονσει το χρονο.

 -«Καλ, Σωκρτη, δεν γνωρζεις», επε γελσασα η σοφ Διοτμα, «τι ο ρως εναι παιδ του Πρου και της Πενας»!
 -«Μα γιαυτ ακριβς ρθα μχρι τη μακριν Μαντνεια, Διοτμα, γιατ χω ανγκη απ δασκλους».
 -«Την ρα λοιπν που γεννθηκε η Αφροδτη εχανε τραπζι οι Θεο κι οι λλοι κι ο γιος της Μτιδος, ο Προς. ταν πια αποδεπνησαν, καθς δα ἠτανε συμπσιο, λθε για να επαιτσει η Πενα κι στεκε στις θρες. Ο Προς ττε μεθυσμνος απ το νκταρ, γιατ κρασ δεν παρχε ακμα, μπκε στον κπο του Δις βαρς-βαρς κι αποκοιμθηκε. Η Πενα λοιπν χοντας στο νου της, εξαιτας που ταν πορη, να κμει παιδ με τον Προ, ξαπλνεται κοντ του και συνλαβε τον ρωτα. Για τοτο δα γινε και της Αφροδτης συνοδς και δολος, γιατ γεννθηκε στα γενθλια κενης κι ακμα γιατ απ φυσικο του εναι εραστς της ομορφις κι η Αφροδτη εναι δα μορφη. Επειδ λοιπν εναι του Πρου και της Πενας γιος ο ρως βρσκεται σαυτν εδ τη κατσταση. Και πρτα-πρτα εναι πντα φτωχς και κθε λλο παρ απαλς και τρυφερς, πως νομζουν οι πολλο, αλλ σκληρς κι ακατστατος και ανυπδητος και στεγος, πλαγιζει πντα χμω και χωρς στρμα, κοιμται στο παιθρο, στις θρες και στους δρμους, χοντας της μητρας του τη φση, πντα με τη φτχεια σντροφος. Και κατ τον πατρα του πλιν εναι επβουλος στους μορφους και στους καλος, ντας ανδρεος και φιλοκνδυνος και σφριγηλς, δεινς κυνηγς, πντα πλκοντας κποια σχδια κι επιθυμητς της φρνησης και εναι ξιος και να ερη φιλοσοφντας σ λη του τη ζω, δυνατς γοητευτς και φαρμακευτς και σοφιστς. Κι οτε σαν αθνατος εναι απ τη φση του οτε σαν θνητς, αλλ μες στην δια ημρα πτε ανθζει και ζει, ταν ερη αφθονα, πτε πλι πεθανει και πλι ξαναγεννιται, γιατ το χει απ τη φση το πατρα του. Κι ,τι κερδζει πντα το χνει τσι που μτε πορος εναι ποτ ο ρως μτε πλοσιος. Και πλιν εναι ανμεσα στη σοφα και στην αμθεια».

     Η Διοτμα φρεται τι ζησε στο 2ο μισ του 5ου αι. π.Χ. και συγκαταλγεται μαζ με τους Πυθαγρα, Σωκρτη, Ιπποκρτη και Πλτωνα, στους μεγλους κλασσικος δασκλους του αρχαου ελληνικο κσμου. Φρεται σαν ιρεια στην Αρχαα Μαντινεα, φιλσοφος, Πυθαγρεια και μλιστα γνστρια της πυθαγρειας αριθμοσοφας. Η κρια αναφορ κι η φιλοσοφικ φυσιογνωμα της βρσκεται στο λγο του Σωκρτη στο "Συμπσιο" ( "περ ρωτος") του Πλτωνα, που εμφανζεται σαν πολ σημαντικ πρσωπο. Στο διο ργο ο Σωκρτης αναφρεται σ'αυτν ως δασκλα του λγοντας τι ταν ιρεια στην Μαντνεια κι τι τελοσε τον καθαρμ των Αθηναων μετ το λοιμ του 429 π. Χ. Ο Σωκρτης δηλνει τι οφελει σ' αυτν ακριβς τις απψεις του για τον ρωτα, ως πθο και κνητρο για το ωραο κι αληθιν.
     Σμφωνα με μιαν ποψη, πρκειται για πρσωπο επινοημνο απ τον Πλτωνα, ο οποος παρουσιζει το Σωκρτη να μεταφρει απλς στους συνομιλητς του σα η Διοτμα του αποκλυψε για την ουσα του Αληθινο ρωτα, για να δικαιολογσει το γεγονς τι εδ ο σωκρατικς λγος παρνει τη μορφ θετικς διδασκαλας κι χι, πως συνθως, μαιευτικς αναζτησης.
     Ο Πρκλος θεωροσε τη Διοτμα Πυθαγρεια. Αλλ κι ο Ξενοφν τη μνημονεει, αναφροντας τι τανε καλ γνστρια των μαθηματικν και μλιστα και των πλον δυσκολονητων γεωμετρικν θεωρημτων. Απ τις υπρχουσες πηγς εναι πολ πιθανν ανμεσα στα πλοσια ιερ της αρχαας Μαντινεας να υπρχε μαντεο φημισμνο για την εποχ εκενη, που ιρεια ταν η Διοτμα. Ωστσο δεν χει εξακριβωθε απλυτα αν πρκειται για ιστορικ πρσωπο για ηρωδα της πλατωνικς φαντασας.



     Ο ρως για τη Διοτμα δεν εναι θες, αλλ «κτι μεταξ θνητο κι αθνατου». Γιος της Πενας και του Πρου, «εναι κθε λλο παρ απαλς κι μορφος» κι εναι αινια φτωχς επειδ χει τη φση της μητρας του. «μως, σμφωνα πλι με τη φση του πατρα του, δολερ ρχνει τα δχτυα του στα ωραα και στ’αγαθ κι εναι γενναος και ριψοκνδυνος κι ορμητικς και φοβερς κυνηγς κι λο καινοργια τεχνσματα σκαρνει, επιθυμητς μα και προμηθευτς της φρνησης, φιλοσοφντας σ’ λη του τη ζω», πως κνουν εκενοι που βρσκονται στα μισ του δρμου ανμεσα στη γνση και την αμθεια. «Ο ρωτας εναι ρωτας προς το ωραο» κι αγωνζεται να το κατακτσει. μως η κατοχ του ωραου δεν αποτελε παρ να μσο που αποβλπει σε κποιο σκοπ, πως η κατοχ του αγαθο εναι να μσο για την απκτηση της ευτυχας. Αναφορικ με τι λοιπν, το ωραο αποτελε αντικεμενο του ρωτα; «Το αντικεμενο του ρωτα», λει η Διοτμα, «εναι η κυοφορα κι ο τοκετς μες στην ομορφι, σωματικ και ψυχικ: ο ρωτας-εραστς εναι βασικ δημιουργς τσο στο πνευματικ σο και στο φυσικ εππεδο».
     Σε μεγλο μρος ο λγος του εναι η αφγηση του διαλγου περ ρωτος που εχε με αυτν. Ουσιαστικ πρκειται για το λγο και τη διδασκαλα της Διοτμας. Το διλογο αυτ ο Σωκρτης μεταφρει στους φλους του, διδσκοντας ,τι ο διος εχε προηγουμνως μθει για τον ρωτα απ αυτν, η οποα "σ’ αυτ το θμα τανε πολ σοφ". Στη συνχεια ο Σωκρτης μεταφρει στους μαθητς του το διλογ του με τη Διοτμα η οποα μιλ για την ουσα και σημασα του ρωτα, πως και για τη θση της γυνακας, που μεταξ λλων δηλνει τι ο ρως εναι "ο τκος εν τω καλ".



     Στο Συμπσιον του Πλτωνα, εμφανζεται να απ τα πλον μυστηριακ πρσωπα της Φιλοσοφας, η Διοτμα η οποα ανακοιννει στον Σωκρτη τι θα του αποκαλψει και θα του διδξει τους αναβαθμος του ρωτα. Τον τρπο δηλαδ που θα μποροσε νας νθρωπος να κατανοσει τι εκτς απ τον σαρκικ ρωτα που βρσκεται στον 1ο ερωτικ αναβαθμ, θα μποροσε σταδιακ να εισχωρσει στον «Πλατωνικ ρωτα» της Φιλοσοφας με αποτλεσμα ν’ αναβαθμσει τη ψυχ του! Ας εξετσουμε το αρχαο κεμενο:

Ταῦτα μὲν οὖν τὰ ἐρωτικὰ ἴσως, ὦ Σκρατες, κἂν σὺ μυηθεης,

Αγαπητ Σωκρτη, θα σου παρουσισω τους αναβαθμος του ρωτα στους οποους εχομαι να χεις δη μυηθε.

τὰ δὲ τλεα καὶ ἐποπτικ,

Αυτο οι αναβαθμο του ρωτα οδηγον στην τελειτητα κι αντιστοιχον στον αντατο βαθμ μησης του εππτη των Ελευσινων Μυστηρων.

ὧν ἕνεκα καὶ ταῦτα ἔστιν,

Με σκοπ να σου εξηγσω τον τρπο λειτουργας αυτς της μυστηριακς διαδικασας σου, σου αποκαλπτω τα ακλουθες πληροφορες:

ἐν τις ὀρθῶς μετῃ,

Αν κατορθσεις να συμμετσχεις σωστ σε αυτν την διαδικασα,

οὐκ οἶδ᾽ εἰ οἷς τ᾽ ἂν εἴης.

δεν πιστεω τι θα υπρχει κποιος λλος που θα μποροσε να συγκριθε πλον μαζ σου.

ἐρῶ μὲν οὖν, ἔφη, ἐγὼ καὶ προθυμας οὐδὲν ἀπολεψω.

Εγ λοιπν θα μιλσω επνω σε αυτ τα θματα επε η Διοτμα και χω την προθυμα να μην παραλεψω καμμα λεπτομρεια.

πειρῶ δὲ ἕπεσθαι,

Θα προσπαθσω μλιστα να σε βοηθσω να ακολουθσεις αυτν την διαδικασα των αναβαθμν,

ἂν οἷς τε ᾖς.

αν βεβαως θα επιθυμοσες κι εσ το διο.

δεῖ γρ, ἔφη, τὸν ὀρθῶς ἰντα ἐπὶ τοῦτο τὸ πρᾶγμα ἄρχεσθαι μὲν νον ὄντα ἰναι ἐπὶ τὰ καλὰ σματα,

Καταρχν, επεν η Διοτμα, κποιος που επιθυμε να ακολουθσει σωστ αυτν την διαδικασα, θα πρπει να ξεκινσει τις προσπθεις του απ την νεανικ του ηλικα, με αφορμ την ερωτικ διθεση που θα αισθανθε για να ωραο σμα.

καὶ πρῶτον μν,

Και καταρχν βεβαως,

ἐὰν ὀρθῶς ἡγῆται ὁ ἡγομενος,

απαρατητη προπθεση εναι να υπρχει νας σωστς καθοδηγητς.

ἑνὸς αὐτὸν σματος ἐρᾷν καὶ ἐνταῦθα γεννᾷν λγους καλος,

Αυτς ο καθοδηγητς θα κατευθνει τον νο που αισθνεται την ερωτικ διθεση για κποιο ωραο σμα, να περιοριστε σε αυτ το συγκεκριμνο σμα, (ενς) και με βση αυτ το αντικεμενο να προσπαθσει να βλει στο μυαλ του λες τις καλτερες σκψεις που θα μποροσε να διανοηθε βλποντας αυτ το σμα.

ἔπειτα δὲ αὐτὸν κατανοῆσαι ὅτι τὸ κλλος τὸ ἐπὶ ὁτῳοῦν σματι τῷ ἐπὶ ἑτρῳ σματι ἀδελφν ἐστι,

Στην συνχεια, για να ανλθει στον δετερο ερωτικ αναβαθμ, θα πρπει αυτς ο νος να κατανοσει, τι το κλλος του σματος για το οποο χει αισθανθε ερωτικ διθεση, δεν εναι μοναδικ, αλλ θα μποροσε να συναντσει αυτ το κλλος και σε κποιο λλο σμα, σαν να ανκαν αυτ τα δο σματα σε αδλφια.

καὶ εἰ δεῖ δικειν τὸ ἐπ᾽ εἴδει καλν,

Και εφσον η επιδωξη του νου θα επικεντρνεται στην εξωτερικ εμφνιση του κλλους,

πολλὴ ἄνοια μὴ οὐχ ἕν τε καὶ ταὐτὸν ἡγεῖσθαι τὸ ἐπὶ πᾶσιν τοῖς σμασι κλλος•

θα πρπει να καταλβει τι εναι παρλογο πως μνο το σμα ενς ανθρπου θα μποροσε να διαθτει να ττοιο κλλος, διτι ανλογη εξωτερικ ομορφι θα μποροσε να συναντσει και στα σματα πολλν λλων ανθρπων.

τοῦτο δ᾽ ἐννοσαντα καταστῆναι πντων τῶν καλῶν σωμτων ἐραστν,

Αφο κατανοσει αυτν την ευρτατη διδοση του σωματικο κλλους, θα πρπει να αισθνεται εξσου ισχυρ ερωτικ διθεση και θαυμασμ για λα τα σματα που ικανοποιον αυτ τα κριτρια του εξωτερικο κλλους.

ἑνὸς δὲ τὸ σφδρα τοῦτο χαλσαι καταφρονσαντα καὶ σμικρὸν ἡγησμενον•

Αν μως περιοριστε στο να θαυμζει να και μνο ωραο σμα, θα πρπει να κατανοσει τι αυτ θα προκαλσει ζημι στην ψυχ του και θα πρπει να θεωρε τον εαυτ του τι (αν δεν μπορε να δει το γενικτερο κλλος) θα βρσκεται σε μειονεκτικ θση.

μετὰ δὲ ταῦτα τὸ ἐν ταῖς ψυχαῖς κλλος τιμιτερον ἡγσασθαι τοῦ ἐν τῷ σματι,

Μετ απ αυτν την διαδικασα, μπορε να προχωρσει στον τρτο ερωτικ αναβαθμ και να αντιληφθε τι το κλλος που βρσκεται στις ψυχς των ανθρπων χει πολλ μεγαλτερη αξα απ το σωματικ κλλος.

ὥστε καὶ ἐὰν ἐπιεικὴς ὢν τὴν ψυχν τις κἂν σμικρὸν ἄνθος [210c] ἔχῃ,

Διτι πρπει να καταλβει τι το νθος μιας ψυχς, ακμα και ταν αυτ εναι να μικρ μπουμποκι, διαθτει μεγαλτερο κλλος, σε σχση με την πιο τλεια σωματικ ομορφι.

ἐξαρκεῖν αὐτῷ καὶ ἐρᾷν καὶ κδεσθαι καὶ τκτειν λγους τοιοτους

Κατ αυτν τον τρπο, θα πρπει να αρκεστε το γεγονς τι βρκε ναν νθρωπο με ττοιο ψυχικ κλλος, και να αφοσινει τον ρωτ του σε να ττοιο τομο, πως και να φροντζει για λες τις ανγκες αυτο του ανθρπου και να εξυμνε τα ψυχικ του χαρσματα.

καὶ ζητεῖν, οἵτινες ποισουσι βελτους τοὺς νους,

Επσης, θα πρπει να ψχνει να βρει ποια εναι τα χαρσματα αυτο του ανθρπου, τα οποα χουν την ικαντητα να βελτισουν την ψυχικ καλλιργεια ενς νου.

ἵνα ἀναγκασθῇ αὖ θεσασθαι τὸ ἐν τοῖς ἐπιτηδεμασι καὶ τοῖς νμοις καλὸν καὶ τοῦτ᾽ ἰδεῖν ὅτι πᾶν αὐτὸ αὑτῷ ξυγγενς ἐστιν,

(εισερχμαστε στον τταρτο ερωτικ αναβαθμ)

τσι τελικ θα αισθανθε την ανγκη να κατανοσει το ιδιατερο κλλος που μπορε να εκφραστε μσω των ανθρωπνων δραστηριοττων και κατεξοχν το κλλος που περιχεται μσα στις εμπνευσμνες νομοθεσες και να εξετσει οτιδποτε χει στεν σχση με αυτς τις δραστηριτητες.

ἵνα τὸ περὶ τὸ σῶμα καλὸν σμικρν τι ἡγσηται εἶναι.

Και ττε να κατανοσει τι το κλλος που αφορ το σμα ενς ανθρπου εναι ασμαντο μπροστ σε αυτ τα μεγθη του πνευματικο κλλους.

μετὰ δὲ τὰ ἐπιτηδεματα ἐπὶ τὰς ἐπιστμας ἀγαγεῖν,

(εισερχμαστε στον πμπτο ερωτικ αναβαθμ)

Και αφο εξετσει λο το φσμα των δραστηριοττων και συμπεριλβει επιπλον και την εξταση των καλλιτεχνικν δραστηριοττων,

ἵνα ἴδῃ αὖ ἐπιστημῶν κλλος,

(εισερχμαστε στον κτο ερωτικ αναβαθμ)

μπορε πλον να προχωρσει στην ρευνα του κλλους που βρσκεται μσα στις επιστμες.

καὶ βλπων πρὸς [210d] πολὺ ἤδη τὸ καλὸν μηκτι τῷ παρ᾽ ἑν, ὥσπερ οἰκτης,

Και ττε θα κατανοσει τι χει φτσει δη σε πολ υψηλ εππεδα ενατνησης του θεου κλλους, που αν τα συγκρνει με την αναζτηση του κλλους ενς σματος, να θεωρσει αυτν την αναζτηση σαν μα ζητιανι.

ἀγαπῶν παιδαρου κλλος ἢ ἀνθρπου τινς ἢ ἐπιτηδεματος ἑνς,

Δηλαδ θα εμφανιζταν σαν ζητινος αν περιριζε την αγπη του στην εξωτερικ ομορφι ενς νου στο ψυχικ κλλος ενς ανθρπου ακμα και στην καλλιτεχνικ αξα ενς πολ σπουδαου ργου τχνης.

δουλεων φαῦλος ᾖ καὶ σμικρολγος,

Και να αποδεικνεται κατ αυτν τον τρπο τι συμπεριφρεται με ανοησα και μικροπρπεια.

ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸ πολὺ πλαγος τετραμμνος τοῦ καλοῦ καὶ θεωρῶν πολλοὺς καὶ καλοὺς λγους καὶ μεγαλοπρεπεῖς τκτῃ καὶ διανοματα ἐν φιλοσοφᾳ ἀφθνῳ,

Αλλ επειδ χει δη ασκηθε πλον σε μεγλο βαθμ στην εκτμηση του κλλους, και επειδ εναι πλον σε θση να εκφρζεται για το κλλος με πολλος και ξιους και μεγαλοπρεπες τρπους και να προχωρε ακμα σε φθονες φιλοσοφικς εκτιμσεις,

ἕως ἂν ἐνταῦθα ῥωσθεὶς καὶ αὐξηθεὶς κατδῃ τινὰ ἐπιστμην μαν τοιατην, ἥ ἐστι καλοῦ [210e] τοιοῦδε.

μχρι του σημεου με αυτν τον τρπο να αποκτσει μεγλες πνευματικς δυνμεις και να αυξσει την πνευματικ του διαγεια μχρι του σημεου να κατανοσει τι μα και μοναδικ εναι η επιστμη η οποα χει σχση με το απλυτο κλλος και αυτ εναι φυσικ η φιλοσοφα.

(εισερχμαστε στον 7 ερωτικ αναβαθμ).

πειρῶ δ μοι, ἔφη, τὸν νοῦν προσχειν ὡς οἷν τε μλιστα.

Και η Διοτμα πρσθεσε επσης, τι κατ την γνμη της, πρπει να δνουμε ιδιατερα μεγλη σημασα σε αυτς τις πνευματικς διεργασες που χουν σχση με την φιλοσοφα.

     τσι, στην αρχ του λγου του ο Σωκρτης, απευθυνμενος στον φλο του Αγθωνα, λγει:

…"Κι εσνα (Αγθωνα) ββαια, θα σε αφσω τρα. μως, τον λγο για τον ρωτα, που κουσα κποτε απ τη Διοτμα, μια γυνακα απ τη Μαντνεια - που ταν σοφ και σ' αυτ και σε πολλ λλα, και στους Αθηναους ταν καναν θυσες πρν πσει η πανοκλα, κατρθωσε να αναβλει την αρρστεια γι δκα χρνια, αυτ πο δδαξε και σ' εμνα τα ερωτικ- αυτν λοιπν τον λγο, θα προσπαθσω σο μπορ με δικ μου λγια ν σας αναπτξω, σμφωνα με σα συνωμολογσαμε εγ και ο Αγθωνας. Πρπει λοιπν Αγθωνα, πως κανες και συ στη διηγησ σου, πρτα να αναπτξω με κθε λεπτομρεια τι εναι ρωτας και ποιος εναι, και στη συνχεια να πω για τα ργα του. Μου φανεται λοιπν, τι εναι πι εκολο να τα αναπτξω τσι, πως κανε κποτε και σ εμνα η ξνη ταν με εξταζε. Διτι κι εγ σχεδν κτι ττοια της λεγα, σαν αυτ που λει τρα σ' εμνα ο Αγθωνας, τι ο ρωτας εναι μγας θες, κι τι εναι για τα καλ. Μου κανε λεγχο λοιπν σ' αυτ τα λγια, πως κι εγ κνω στον Αγθωνα, τι οτε καλς εναι σμφωνα με τν λγο μου οτε αγαθς".

     Απ τις υπρχουσες πηγς εναι πολ πιθανν ανμεσα στα πλοσια ιερ της αρχαας Μαντινεας να υπρχε μαντεο φημισμνο για την εποχν εκενη, που ιρεια ταν η Διοτμα. Ωστσο δεν χει εξακριβωθε απλυτα αν πρκειται για ιστορικ πρσωπο για ηρωδα της πλατωνικς φαντασας.
---------------------------------

                   Θεαν η Θουρα

     Η Θεαν η Θουρα ταν αρχαα Ελληνδα φιλσοφος, μαθηματικς κι αστρονμος. Καταγταν απ τους Θοριους της Κτω Ιταλας κι κμασε περ τον 6ο αι. π.Χ.. Εναι μα απ τους λεγμενους Πυθαγρειους φιλοσφους και θεωρεται η διασημτερη γυνακα αστρονμος και κοσμολγος της αρχαιτητας. Λγεται τι διατπωσε την θεωρα της "Χρυσς Τομς" καθς και την θεωρα της "Αρμονας των Σφαιρν".
     Η Θεαν τανε κρη του ιατρο Βροντνου. Υπρξεν αρχικ μαθτρια και στη συνχεια σζυγος του κατ 30 χρνια μεγαλτερο της Πυθαγρα. Δδαξε αστρονομα και μαθηματικ στις Σχολς του Πυθαγρα στον Κρτωνα και μετ το θνατο του συζγου στη Σμο. Επιμελθηκε τη διδοση της διδασκαλας και του ργου του, τσο στον κυρως Ελλαδικ χρο, σο και στην Αγυπτο, σε συνεργασα με τα παιδι της τη Δαμ, την Μια, την Αριγντη (Δαμ κι Αριγντη βλ. παρακτω) τον Μνσαρχο και τον Τηλαγη που ανλαβαν με τη σειρ τους και τη διοκηση των Πυθαγορεων σχολν.


     2ος σζυγς της μετ το θνατο του Πυθαγρα γινε ο επσης στενς μαθητς του Αρσταιος, ο οποος κι ανλαβε για μια περοδο το Ομακοεο και τη Πυθαγρεια κοιντητα. Τη Θεαν αναφρουν ο Αθηναος, η Σοδα, ο Διογνης ο Λαρτιος κι ο Ιμβλιχος. Θεωρεται η διασημτερη γυνακα αστρονμος και κοσμολγος της αρχαιτητας.
     Σμφωνα με τη Θεαν το σμπαν εναι κατασκευασμνο απ αριθμος κι απλς αναλογες. Αποτελεται απ 10 σφαρες που εναι ομκεντρες κι αντιστοιχον στον λιο, Σελνη, Κρνο, Δα, ρη, Αφροδτη, Ερμ, Γη, Αντιχθνα (Αντιγ) και στους Αστρες.
     Η κοιν ποψη σμερα εναι τι μπορομε να αποδσουμε στη Θεαν τα "Πυθαγρεια Αποφθγματα", "Συμβουλα προς τις Γυνακες", "Περ Ευσεβεας", "Φιλοσοφικ Σχλια", "Επιστολα", “Πυθαγρου Βος”, “Θεωρα των Αριθμν” κι η “Δμηση του Σμπαντος”. Η μεγαλτερη συνεισφορ της μως λγεται τι ταν η διατπωση της αρχς της “Χρυσς Τομς” που χρησιμοποιονταν στην αρχιτεκτονικ απ τους αρχαους λληνες αλλ και τους αρχαους Αιγυπτους. Η διατπωση της θεωρας της “Χρυσς Τομς” (του αριθμο “φ”) μοιζει με τη διατπωση της θεωρας της σταθερς “π” που δημιοργησεν ο Πυθαγρας.
     Στη πραγματεα της περ του Σμπαντος διατπωσε τη θεωρα τι το σμπαν αποτελεται απ δκα ομκεντρες σφαρες που κινονται γρω απ μα κεντρικ φωτι: τον λιο, την Σελνη, τον Κρνο, τον Δα, τον ρη, την Αφροδτη, τον Ερμ, την Γη και την αντ-Γη. Επσης υπρχουνε και τα’ στρα που ‘ναι σταθερ. Οι αποστσεις ανμεσα στις σφαρες και τη κεντρικ φωτι χουνε τις διες αναλογες με τα διαστματα της μουσικς κλμακας. Αυτ της η θεωρα επηρασε το σζυγ της Πυθαγρα τσι στε να ξεκινσει να μιλ για την "Αρμονα των Σφαιρν" και του σμπαντος.
     Η Θεαν κι οι κρες της θεωρονταν σημαντικς ιατρο και μλιστα σε μα διαφωνα με τον ιατρ Ευρφωνο σχετικ με την ανπτυξη του εμβρου απδειξαν τι το μβρυο μπορε να γεννηθε επιτυχς μνο μετ απ τουλχιστον 7 μνες κυοφορας.
     Ο Διογνης Λαρτιος αναφρει πως κποτε η Θεαν συμβολεψε τις γυνακες ταν συναντον τον ντρα τους να βγζουν την ηθικ τους μαζ με τα ροχα τους. Αυτ ταν μια αναφορ στο ρητ του Ηροδτου τι «μα γυνακα βγζει την ηθικ της ταν βγζει τα ροχα της», που γινε πολ δημοφιλς κατ τα πρτα χριστιανικ χρνια και τον Μεσαωνα απ τους θρησκευτικος διανοητς. Ο Πλοταρχος μως που ταν ηθικολγος εχεν δη εκφρσει την αντρρησ του σε αυτ το ρητ λγοντας «εκενη που εναι ηθικ εναι ενδεδυμνη με την ηθικ της ακμα κι ταν τα ενδματ της εναι ριγμνα στην κρη». Επιπλον, ταν ρτησαν τη Θεαν σε ποια ροχα αναφερταν εκενη απντησε «σε εκενα που σε κνουν γυνακα» κτι που οδηγε στο συμπρασμα τι θεωροσε πως οι γυνακες κι οι ντρες εναι κατ βση διοι κι τι μνο μα νδυση, που μποροσε κανες ν’ αφαιρσει, ταν εκενο που δημιουργοσε την ιδιτητα της γυνακας.
     Η ννοια της ηθικς τσο των γυναικν σο και των αντρν ταν ζωτικς σημασας για τον πυθαγορισμ κι πως ταν φυσικ επηρασε και τη σκψη της Θεανος. Λγεται τι κποτε δειξε το μπρτσο της καθς προσπθησε να τακτοποισει τα ροχα της και κπoιος της επε «τι μορφο μπρτσο!» Ττε εκενη του απντησε «ναι, αλλ δεν εναι δημσιο αγαθ». Αυτ το περιστατικ δεχνει απ τη μα τι το γυμν μπρτσο μας γυνακας μποροσε να θεωρηθε ερωτικ προκλητικ κι απ την λλη τι οι πυθαγρειοι βαζαν αυστηρ ρια στη σεξουαλικτητα και τη προκλητικτητα.



     Η σχολ του Πυθαγρα υπρξε για τουλχιστον 200 χρνια μετ το θνατ του. Για αινες ιστορικο ερευνητς υποτιμοσανε το ρλο των γυναικν σε σχση με τις αρχαες επιστμες. Συνθως, τις βλεπαν μσω του πρσματος «του να εναι υπ τη σκι των συζγων τους». μως η ιστορα της Πυθαγρειας σχολς δειξε τι οι γυνακες ταν, χι μνο μεγλες επιστμονες αλλ κι αποτελοσαν μπνευση για πολλος ντρες στον τομα της επιστμης.
     Η Θεαν ταν μα ττοια γυνακα και πθανε γρω στον 5ο αι. π.Χ. Πιθανολογεται τι θφτηκε κοντ στη σχολ. Επσης, πιθανολογεται τι τα ργα κι οι ρευνς της, τανε γνωστ (με την ννοια τι μελετθηκαν) απ την Υπατα κι απ λλες γυνακες που ακολουθσανε το μονοπτι των επιστημν κατ τους αρχαους χρνους. Αν κι οι μελετητς παραδοσιακ χουνε παραβλψει κι υποτιμσει τη συνεισφορ των γυναικν στην ιστορα και την επιστμη το ργο της Θεανος ταν γνωστ στους σγχρονος της κι αποτλεσε πηγ μπνευσης για πολλος ντρες και γυνακες. Ανμεσα σε αυτος που επηρεστηκαν κι εμπνεστηκαν απ τη Θεαν πιστεεται πως τανε κι η Υπατα η Αλεξανδριν.
     Μακρι μελλοντικ να βρεθονε κι λλα στοιχεα, για τη Θεαν, -αλλ και για τις υπλοιπες της λστας) στε να ολοκληρωθε η βιογραφα της και να τοποθετηθε το νομ της εκε που πραγματικ της αρμζει: στο Πνθεον των Αρχαων Επιστημν.
     Τα ργα της εναι:

ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ
ΘΕΩΡΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΤΟΜΗΣ
ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΘΜΩΝ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ
ΒΙΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΟΥ (το οποο δε σζεται)
ΠΕΡΙ ΑΡΕΤΗΣ (το οποο αφιρωσε στον μεγλο πολεοδμο και αρχιτκτονα Ιπποδμο, tο σημαντικτερο ργο του τελευταου ταν η ρυμοτμηση της πλης του Πειραι με το  «ιπποδμειο σστημα», στηριγμνο στην αυστηρ γεωμετρικ χραξη της πλης σε οικοδομικ τετργωνα κ.λπ. πως γραψε γι’ αυτν ο Αριστοτλης «τον Πειραι καττεμε»).
----------------------------------

                 Αβροτλεια

     Πυθαγρεια φιλσοφος απ τον Τραντα. Ο Ιμβλιχος, στο ργο του "Περ του Πυθαγορικο βου", αναφρεται σε 17 Πυθαγορδες γυνακες, μεταξ των οποων κι η Αβροτλεια, η οποα το θυγατρα του Αβροτλους του Ταραντνου.  Δυστυχς ελχιστα στοιχεα υπρχουνε γι’ αυτν.
-------------------------------

                    Θυµστα

     τανe σζυγος του Λοντος, επιστολογρφος του Επκουρου και γνωστ φιλσοφος της περιδου 371-271 π. Χ. Αποκαλονταν και «θηλυκς Σλων» καθς τα επιτεγματ της προσομοαζαν με κενα του µεγλου νοµοθτη της Αρχαας Αθνας. Δυστυχς κι εδ ελχιστα περαιτρω στοιχεα.
---------------------

                    Αριγντη


     Φιλσοφος, συγγραφας, μαθηματικς απ τη Σμο. Ο Πορφριος ο Τριος κι η Σοδα την αναφρουν ως θυγατρα του Πυθαγρου και της Θεανος. Η Αριγντη γραψε πολλ φιλοσοφικ ργα Φιλοσοφικ», «Βακχικ» « Ιερς λγος», «Περ μυστριων της Δμητρος» και «Τελετα Διονσου» κι να μαθηματικ βιβλο με ττλο «ΠΕΡΙ ΑΡΙΘΜΩΝ» που χθηκε. Μετ τη διλυση της Σχολς επστρεψε στη Σμο. Δυστυχς, μνο τσα στοιχεα υπρχουνε.
-----------------------

                          Δαμ

     Η Δαμ εναι σμφωνα με την παρδοση, μετ το Μνσαρχο και τον Τηλαγη, το τρτο παιδ του Πυθαγρα του Σμιου και της Θεανος της Κροτωνιτιδος. Δδαξε τα πυθαγρεια δγματα στη Σχολ του Κρτωνος. Μετ τη διλυσι της Σχολς, η Δαμ, στην οποα ο Πυθαγρας εχε εμπιστευτε τα γραπτ του ργα, με ρητ εντολ να μη τ’ ανακοινσει σε αμητους, κατφυγε στην Αθνα. Για να μεγλο χρονικ διστημα τρησε τη παραγγελα του πατρα της. Αργτερα μως δημοσευσε μνο τη γεωμετρικ διδασκαλα του Πυθαγρου, με την βοθεια του Φιλολου και του Θυμαρδα.



     Μυθηκε απ μικρ στη διδασκαλα και τη φιλοσοφα του πατρα της και μλιστα γρω της δημιουργθηκε νας μθος, σχετικς με την αποκλυψη του μυστικο της πυθαγρειας θεωρεας, διτι ταν εξαιρετικ στη κατανηση και τη διαδασκαλα των πυθαγρειων συμβλων και συμβολισμν κι τι κενος, προτο πεθνει, της εμπιστετηκε τα γραπτ του, ορκζοντας την σε μυστικτητα και μη δημοσευσ τους, πως λλωστε γινταν με λη τη διδασκαλα του. Εν μλιστα θα μποροσε κατ τις αφηγσεις του Διογνη του Λαρτιου να τα πουλσει και να αποκομσει σημαντικ οφλη, προτμησε τη φτχεια θεωρντας τις οδηγες του πατρα της πιο σημαντικς κι απ το χρυσ. Αργτερα μως δημοσευσε μνο τη γεωμετρικ διδασκαλα του με τη βοθεια του Φιλλαου και του Θυμαρδα. Η κδοση αυτ πως αναφρει ο Ιμβλιχος εχε τον ττλο «Η προς Πυθαγρου Ιστορα». Η χρση της λξης ιστορα χει να κνει με το τι κατ τον Ιμβλιχο, ο Πυθαγρας τη γεωμετρα την ονμαζε ιστορα. τανε γεωμετρα ανωτρου επιπδου.
     Κατ τον Γμινο, η κατασκευ του κανονικο τετραδρου κι η κατασκευ του κβου οφελονται στη Δαμ. Η Δαμ παντρετηκε κποιον Πυθαγρειο κι απκτησε μα κρη τη Βιτλη, στην οποα εμππιστεθηκε τα λοιπ γραπτ του Πυθαγρα με την δια ρητ εντολ.
     Σμβολα εννοομε την ανλυση των γεωμετρικν και μαθηματικν σχημτων, εν συμβολισμος τα κρυφ νοματα της διδασκαλας των καννων που αποτελονταν απ ελχιστες λξεις.
------------------------------

                     Βιτλη

     Κρη της Δαμος κι εγγον του Πυθαγρου. Γνστρια των πυθαγρειων μαθηματικν. Η Δαμ προτο πεθνει της εμπιστετηκε τα «υπομνματα», δηλαδ τα φιλοσοφικ κεμενα του πατρα της. Δυστυχς δεν υπρχουν λλα στοιχεα.
-----------------------------

                    Λασθνια

     Υπρξε φιλσοφος και φυσικς του 4ου-5ου  π. Χ. αι., φιλσοφος απ τη Μαντνεια.  Σ’ αυτ αποδδεται ο ορισμς της σφαρας. πως αναφρεται στο σγγραμμα η dr Kate Lindermann’s Womaen Plilosophers,  τη μνημονεει ο Διογνης ο Λαρτος ως μια απ τις αναγνωρισµνες γυνακες φιλοσφους της αρχαας Ελλδας, στο ργο του «Βοι φιλοσφων».  Ο Πλτωνας αναφρει αρκετς γυνακες οι οποες τανε αναγνωρισµνες φιλσοφοι στην αρχαα Ελλδα. Η Λασθινα τανε µα απ αυτς.
     Η Λασθενα Λασθνια, απ την Αρκαδα εχε μελετσει τα ργα του Πλτωνος κι λθε στην Ακαδημα (του Πλτωνος) για να σπουδσει μαθηματικ και φιλοσοφα. Μετ τον θνατο του Πλτωνος συνχισε τις σπουδς της κοντ στον ανεψι του Σπεσιππο. Αργτερα γινε κι αυτ φιλσοφος και σντροφος του Σπευσππου. Σμφωνα με τον Αριστοφνη τον Περιπατητικ, στην Λασθνεια οφελεται κι ο επμενος ορισμς της σφαρας:

   “ΣΦΑΙΡΑ ΕΣΤΙΝ ΣΧΗΜΑ ΣΤΕΡΕΟΝ ΥΠΟ ΜΙΑΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΝ, ΠΡΟΣ ΗΝ, ΑΦ’ ΕΝΟΣ ΣΗΜΕΙΟΥΤΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ, ΠΑΣΑΙ ΑΙ ΠΡΟΣΠΙΠΤΟΥΣΑΙ ΕΥΘΕΙΑΙ ΙΣΑΙ ΑΛΛΗΛΑΙΣ ΕΙΣΙΝ”.

     Αναφρεται απ τον Ιμβλιχο ως μα απ τις σημαντικτερες εκπροσπους της πυθαγρειας φιλοσοφας. Ο Αθναιος γρφει τι ταν εταρα, την οποα ερωτετηκε ο Πλτων. Ορισμνοι τη ταυτζουν με τη Λασθνεια τη Μαντικ, την οποα αναφρει ο Διογνης ο Λαρτιος. Αρχικ σποδασε στην Ακαδημα της Μαντινεας, μια πλη της Αρκαδας, που νικθηκε απ τους Σπαρτιτες το 418 π. Χ.. Στη συνχεια εγκαταστθηκε στην Αθνα, σε μια πλη με διακριτς τις κοινωνικς τξεις σκλβων κι ελεθερων. Οι τελευταοι χωρζονταν στους υπηκους και  στους ξνους, στους οποους υπρξε εταρα η Λασθενα. Επειδ μως ο νμος που αφοροσε στις ξνες την υποχρωνε να βρει προσττη αν θελε να ζει μνη, αυτ που δεν αποδεχταν κτι ττοιο, φοροσε ανδρικ ροχα για να μπορε να παρακολουθε τα μαθματα του Πλτωνα και στη συνχεια του ανεψιο του Σπεσιππου* (408 π.Χ.-338 π. Χ.), φιλοσφου, μαθηματικο και πρτου σχολρχη της Πλατωνικς Ακαδημας. Του τελευταου γινε και σντροφος.
-------------------------------

                          Περικτινη

     Η Περικτινη δεν τανε συνηθισμνη γυνακα. Απγονος του Σλωνα, του μεγαλτερου Αθηναου νομοθτη που αντικατστησε τους πραγματικος νμους του Δρκοντα με πιο ανθρπινους. Εναι η αδελφ του Χαρμδη και της ανιψι του Κριτα - δο εξχουσες προσωπικτητες των περφημων Τριντα Τυρννων που κυβρνησαν την Αθνα για σχεδν να χρνο μετ την ττα τους στον Πελοποννησιακ Πλεμο. Περαιτρω, εναι νας απ τους αγνοομενους δασκλους του Σωκρτη και μητρα του σπουδαιτερου μαθητ του, του Πλτωνα. Δεν ταν η 1η γυνακα που γραψε για την οικογενειακ γυναικεα ψυχολογα. Ωστσο, τα ργα της εναι μοναδικ, δεδομνου τι διακηρσσουν λιττητα κι ανελητη αφοσωση στο σζυγο, αν και σε παρλογο παρδοξο ανκει η πλοσια ανατροφ της κι οι δο γμοι της.
     Δεδομνου τι οι γυνακες στην αρχαα Ελλδα δεν τανε γενικ αναγνωρισμνες ως στοχαστς, εναι διαθσιμες πολ λγες λεπτομρειες για τη ζω της. Απ τις πληροφορες που συγκεντρθηκαν απ μερικ απ τα ργα της κι απ τμματα των ργων της που αναφρονται απ λλους στοχαστς, πιστεεται γενικ τι γεννθηκε γρω στο 425 π.Χ. Τα ονματα των γονων της, που ταν επσης βασιλικς καταγωγς, δεν εναι γνωστ, αν κι λκει τη καταγωγ της στον μεγλο νομοθτη της Αθνας, Σλωνα. Δεν εναι γνωστ αν η καταγωγ της με τον Σλωνα ταν απ τη πατρικ μητρικ πλευρ. Επιπλον, δο απ τους συγγενες της, ο Χαρμδης, νας θεος κι ο Κρτιας, νας ξδελφος, ταν αρκετ ισχυρο για να γνουνε μλη των διαβητων 30 Τυρννων, που δεχνει σαφς τι γεννθηκε σε μια πλοσια, αριστοκρατικ οικογνεια.
     τανε πολ μορφωμνη, φανεται απ τα ργα και τη συμπεριφορ της, η οποα χει περιγραφε γενικ ως βασιλικ αλλ απλ, καλοπροαρετη κι ενρετη. Ο1ος σζυγς της ταν ο Αρστων, απγονος του βασιλι Κδρου της κυραρχης οικογνειας των Αθηνν, την οποα παντρετηκε μετ απ 2 χρνια ερωτοτροπας. Οι θρλοι ισχυρζονται τι ο Αρστων ετε κακοποησε προσπθησε ν’ αναγκσει τη Περικτινη να κνουν ρωτα, αλλ κποιο υπερφυσικ γεγονς τον αποθρρυνε, αν κι αυτ εναι αμφβολο και λογζεται σα μθος.



     Η Περικτινη κι ο Αρστων κνανε 3 γιους, τον Πλτωνα, τον Αδεμαντα και τον Γλακο, και μια κρη που ονομζεται Πωτνη. Ωστσο ο Αρστων πθανε ταν ο Πλτωνας τανε μλλον νος. Μετ το θνατο του Αρστωνα, ξαναπαντρεεται τον αδελφ της μητρας της, τον Πυριλμπη, στεν συνεργτη του Αθηναου αριστοκρτη Περικλ. Ο Πυριλμπης ταν ο Αθηναος απεσταλμνος στο περσικ δικαστριο κι ως εκ τοτου, τανε συχν μακρι απ το σπτι, σε επσημη εργασα. Εχε να γιο, το Δμο απ τον προηγομενο γμο του κι η Περικτινη φερε στον κσμο τον Πυριλμπη τον 2ο και τον Aντιφνα.  Ως αποτλεσμα, επιβαρνθηκε με τη φροντδα 6 παιδιν παρ τη βοθεια των υπηρετν. Ωστσο, αυτ δεν επιβρυνε τον ενθουσιασμ της να μθει τις διφορες σχολς σκψης. Συχν και συστηματικ παρακολουθοσε, συζητσεις μεταξ διαφρων σοφν που φιλοξενοσε ο αριστοκρτης Περικλς, ταν παρευρσκονταν με το σζυγ της, κι ποτε τανε δυνατν.
     Η Περικτινη συνειδητοποησε τι ο Πλτων ταν εξαιρετικ ταλαντοχος. Εκτς απ τη κανονικ παιδεα, ρχισε επσης να διδσκει μερικ θεωρματα που εχε διδαχτε, παρακολουθντας συζητσεις μεταξ στοχαστν κι αριστοκρατν. Παρακολοθησε επσης μερικς απ τις δημσιες συναντσεις του Σωκρτη κι εντυπωσιστηκε απ τους εκκεντρικος τρπους της διδασκαλας του. Μλιστα την ενθουσασε τσο, που την οδγησε να πιστψει τι ο γιος της θα μελετοσε καλ κτω απ αυτν τον μεγλο στοχαστ. Θερησε επσης τι θ’ αντισταθμσει κατ κποιο τρπο την λλειψη πατρογονικς προσοχς στον Πλτωνα, αφο ο σζυγς της, λγω των επσημων καθηκντων του, δε μπρεσε να του δσει ζωτικ πατρικ καθοδγηση.
     Ως μητρα, εχε μεγλη επιρρο στις σκψεις του Πλτωνα, οι οποες διαμορφωθκανε κυρως απ τις κοινωνικς συμβσεις και διδασκαλες. Πολλο ιστορικο πιστνουν σ’ αυτ την ενθρρυνση του Πλτωνα να επιτρψει στις γυνακες να ενταχθονε στη σχολ που αργτερα δρυσε -τ ην Ακαδημα του - μοναδικ δικριση κενη την εποχ κι αναγνωρισμνη μχρι σμερα.
     Ο νεαρς Πλτωνας, ο οποος εχε δη μαγευτε απ τα Σωκρατικ δγματα, ρχισε να σπουδζει κτω απ το μεγλο στοχαστ. Η Περικτινη θα επισκπτεται συχν τον Σωκρτη θα προσκαλε τον εκκεντρικ δσκαλο στο σπτι τους στην Αθνα. Οι δο συζτησαν συχν μεταξ τους, τα διαφορετικ δγματα και σκψεις τους. Ο γνωστς αρχαος λληνας ιστορικς και χρονικογρφος, ο Διογνης Λαρτιος αναφρει τι αυτ επηρασε μερικς σκψεις του.
     να δισημο απσπασμα του Σωκρτη: "να σστημα ηθικς που βασζεται σε σχετικς συναισθηματικς αξες εναι μια απλ ψευδασθηση, μια πολ χυδαα αντληψη που δεν χει τποτα υγις σε αυτ και τποτα αληθιν", λγεται τι εμπνεται απ αυτν, «σε αντιληπτ συναισθματα, γιατ εναι παραπλανητικς αν δεν καταλξουν σε ανλογη δρση».
     Η πραγματεα της αλθειας, «Η αρμονα των γυναικν» βασζεται στην δια αυτ αρχ την οποα πρτεινε. Η 2η πραγματεα της «για τη σοφα» εναι να μεγμα των σκψεν της σε συνδυασμ με μερικς κοινωνικς αρχς. Δυστυχς, υπρχουνε μνο μερικ κομμτια των πραγματειν της.



     Η φιλα μεταξ Περικτινης και Σωκρτη αναπτχθηκε με τα χρνια. Μλιστα λγεται πως τον επισκφθηκε ταν φυλακστηκε υπ τη κατηγορα της προδοσας εναντον της Αθνας, κλενοντας τα μτια στις φρικαλετητες που διαπρχθηκαν απ τους Τριντα Τυρννους κι ανογοντας ανοιχτ τη πρτα στους Σπαρτιτες -τους εχθρος τους. Προσπθησε να χρησιμοποισει τα καλ μσα του συζγου της για να πετχει να σσει τον Σωκρτη απ τη θανατικ ποιν. Επσης τον επισκφθηκε τη μρα που εκτελστηκε με το κνειο, εν κποια αρχεα ισχυρζονται τι τανε παροσα μχρι τη τελευταα του πνο.
     Συνχισε τις σπουδς της σε διφορες σχολς και σχημτισε δικ της δγματα, τα οποα επικεντρνονταν κυρως στις γυνακες, τις αρετς και τη σοφα. Συνχισε τις σπουδς της στις δο διατριβς «Η Αρμονα της Σοφας», καθς κατ την εποχ της η Αθνα αγωνιζταν με τον Πελοποννησιακ πλεμο και τη πλη-κρτος κι ταν μρτυρας της ηθικς βλβης των γυναικν που χρεψαν σε μχες.
     Συγκεκριμνες ημερομηνες για το πτε πθανε χουνε χαθε στην αρχαιτητα. Απ τα συγγρμματα διφορων στοχαστν, πιστεεται τι ζησε μχρι την ηλικα των 80 περπου και πθανε γρω στο 385 π.Χ., βυθζοντας την Ακαδημα και τους φοιτητς της, ιδιατερα τον επιφαν γιο της Πλτωνα, σε παρατεταμνο πνθος. Υπρξε µαθτρια του Πυθαγρα (569-475 π.Χ.) και πιθανν δδασκε και στη σχολ του. ∆ο απ τα ργα της που χουν διασωθε µχρι σµερα κι αποδδονται σ’ αυτν εναι η «Σοφα» κι «Αρµονα της Γυνακας».
     Η Περικτινη παντρετηκε τον Αρστωνα κι απκτησαν μαζ μα θυγατρα, τη Πωτνη**, και τρεις γιους: τον Γλακωνα, τον Αδεμαντο και τον Πλτωνα. Μετ τον θνατο του Αρστωνος, η Περικτινη παντρετηκε τον Πυριλμπη, Αθηναο πολιτικ και θεο της. Μαζ του απκτησε να ακμα τκνο, τον Αντιφντα, ο οποος αναφρεται στον πλατωνικ διλογο Παρμενδης.
     Σζονται αποσπσματα απ δο αμφισβητομενα ργα που αποδδονται στην Περικτινη. Αυτ εναι το Περ της γυναικν αρμονας και το Περ σοφας. Επειδ τα ργα αυτ δεν χρονολογονται απ την δια εποχ, συνθως αποδδονται σε μα «Περικτινη I» και μα «Περικτινη II» αντιστοχως. Αμφτερα τα ργα κατατσσονται στην ψευδο-πυθαγρεια φιλολογα.
     Το Περ της γυναικν αρμονας ασχολεται με τα καθκοντα μιας γυνακας προς τον σζυγ της, προς τον γμο της και προς τους γονες της. Εναι γραμμνο στην ιωνικ διλεκτο και πιθανς γρφτηκε κατ τον στερο 4ο τον 3ο αι. π.Χ.. Το Περ σοφας προσφρει να φιλοσοφικ ορισμ της σοφας. Εναι γραμμνο στη δωρικ διλεκτο και πιθανς γρφτηκε κατ τον 3ο τον 2ο αι. π.Χ.
     Εναι απαρατητο για μια γυνακα να αναζητσει γνσια αρετ στε να εναι δκαιη, γενναα και συνετ. Θα πρπει να ασκε λιττητα και να αποφεγει ματαιοδοξα. Αυτς οι αρετς θα βοηθσουν τον εαυτ της, τον σζυγ της, τα παιδι της και την οικογνει της. Επειδ μια ττοια γυνακα θα εκτελσει τα καθκοντ της προς την κοιντητα και την πλη τους και αν γνουν ηγεμνες, θα οδηγσουν βασανιστικ το βασλει τους », δλωνε η Περικτινη μσω της ολοκληρωμνης πραγματεας της με ττλο« Η Αρμονα των Γυναικν ». Η πραγματεα εναι μοναδικ στην αρχαα ψυχολογα γιατ μιλ για το πς οι γυνακες πρπει να εκτελονε τα καθκοντ τους ως σζυγοι, μητρες, πολτες και κυβερντες. Εναι ενδιαφρον το βιβλο αυτ, που δημιουργθηκε πριν απ περπου 2.500 χρνια απ μια γυνακα με βασιλικ γενε, περιχει αξιματα που εναι ιδιατερα συναφ με τον σγχρονο κσμο που μαστζεται απ ανηθικτητα και πικρα, μεταξ λλων κακν.

 * Ο Σπεσιππος (γεννθηκε το 408 π.Χ. στην Αθνα και πθανε μεταξ 339 και 338 π.Χ. στην Αθνα ταν αρχαος λληνας φιλσοφος και μαθηματικς και πρτος σχολρχης της Πλατωνικς Ακαδμειας για περπου 10 χρνια, μετ τον θνατο του Πλτωνα το 347 π.Χ.
     ταν ανιψις του Πλτωνα απ την αδελφ του Πωτνη και πατρας του ταν ο Ευρυμδοντας ο Μυρρινοσιος. Εχε συνοδεσει τον Πλτωνα στο ταξδι του στη Σικελα το 361 π.Χ. κι τανε σαφς υποστηρικτς του, στη πολιτικ φιλικς προσγγισης και προσεταιρστηκε αρκετς πολιτικς προσωπικτητες της εποχς, μεταξ αυτν και του Διονυσου του Β´ των Συρακουσν. Ορστηκε ως διδοχος και σχολρχης της Ακαδμιας απ τον Πλτωνα με το σκεπτικ τι δεν ταν "ξνος" αλλ Αθηναος πολτης. Ανλαβε μετ το θνατο του θεου του, σε ηλικα περπου 60 ετν. Διδοχος του στην Ακαδμια μετ τον θνατο του, εκλχτηκε ο Ξενοκρτης.
     Ως προσωπικτητα υπρξε φιλσθενος, ιδιτροπος κι αμφιλεγμενος. Στη φιλσθενη φση του, αποδδεται πιθαντατα, η ρνηση του να διαμνει στους χρους της Ακαδμιας ταν τη διηθυνε εν αντιθσει με τους υπλοιπους, ενδεχομνως λγω του υγρο κλματος. Η αμφιλεγμενη προσωπικτητα του φανεται κι απ τη βιογραφα του αλλ κι απ μα επιστολ του που απευθνεται στον βασιλι της Μακεδονας Φλιππο. Υπρξε ο πρτος που εγκωμασε τον Πλτωνα και το ργο του, υπαινισσμενος μλιστα τι ταν γιος του Απλλωνος.
     Απ τα ργα του Σπεσιππου, διασζεται να εκτεταμνο τμμα σε σχση με τους Πυθαγρειους αριθμος, ορισμνα αποσπσματα απ τα υπλοιπα κι αναφορς του σε λλους φιλοσφους. Το ργο του "μοια" μια συγκριτικ μελτη φυσιολογας φυτν και ζων εναι πιθαντατα αντξιο με το αντστοιχο ργο του Αριστοτλη "Περ ζων ιστοραι". Θεωρεται επσης ως ο πιθανς συγγραφας του φιλοσοφικο λεξικο ροι, αντ για τον Πλτωνα.



     Ο Σπεσιππος επηρεασμνος απ τη πυθαγρεια σκψη (πως κι αρκετο απ τους διαδχους του), προσδιδε μεγλη σημασα στο φιλοσοφικ βρος των πραγματικν αριθμν, μεινοντας τσι στη κοσμοθεωρα του, εμμσως τη σημασα των ιδεατν αριθμν και του κσμου των Ιδεν του Πλτωνα. Ισχυρ νδειξη των ανωτρω ταν η προσλωση του στη τελειτητα του αριθμο 10. Η φιλοσοφα του εχε ως βασικος πυλνες το "Εν" και τη "δυδα". Το "Εν" αντιπροσπευε την εντητα κι ολτητα του σμπαντος, εν η "δυδα" τη ποικιλομορφα και πολλαπλτητα των μορφν του. Το "Εν" κι η "δυδα", κατ τον Σπεσιππο, χι μνο ταν οι γενντορες κθε ονττητας (φυσικς πνευματικς) στον κσμο, αλλ στεροντο οιασδποτε ηθικς αξας. Εν αντιθσει οι συνδελφοι του, αυτο που αποδχονταν αυτο του εδους τον δυισμ (Εν, δυδα), προσδιδαν σε αυτν τις ννοιες του καλο και του κακο.
     Ο Σπεσιππος οργνωσε τον κσμο, με μαθηματικος ρους, σε δ0 σφαρες, με ταξινμηση βσει της πνευματικτητας που εμπεριεχοντο σε αυτς. Ανμεσα στις σφαρες των πραγματικν αριθμν και τις σφαρες των αισθητν τοποθτησε σε περοπτη θση τη σφαρα της ψυχς την οποα θεωροσε αθνατη τσο εν λω σο κι εν μρει. Θεωροσε εκ των ων ουκ νευ τη γνση και ταξινμηση λων των πραγμτων, στε να περατωθε με επιτυχα ο ορισμς ενς οποιουδποτε εξ αυτν. Επομνως ο ορισμς οιασδποτε ννοιας απαιτοσε μια σφαιρικ αντληψη του κσμου και συνακλουθα τη ταξινμηση της σε σχση με λες τις υπλοιπες ννοιες.
     Τλος συστηματοποησε κι επεξεργστηκε τη σκψη του Πλτωνα (αν και φανεται πως διαφωνοσε σε μερικ σημεα με αυτν), διαχρισε το Αγαθ τσο απ το "Εν" σο και απ τη "Θετητα", εν απρριπτε την "Ηδον" περισστερο κι απ τον δσκαλο του. Θεωρεται πως η ανασνθεση κι ενσωμτωση της Πυθαγρειας σκψης στον κσμο των Ιδεν του Πλτωνα υπρξε εν πολλος καταχρηστικ κι αντθετη με το σστημα σκψης του. Ωστσο εναι σαφς πως επηρασε τον Αριστοτλη στη συγγραφ του ργου του σε σχση με την αρχ της Φιλοσοφας του Πλτωνος.

** Η Πωτνη Ποτνη (γεννηθεσα προ του 427 π.Χ.), τανε κρη του Αρστωνα και της Περικτινης, μεγαλτερη αδερφ του Πλτωνα. Μητρα της ταν η Περικτινη, η οποα εχε γεννηθε στον Κολλυτ, οικισμ στα περχωρα των Αθηνν. Νυμφεθηκε τον Ευρυμδοντα Μυρρινοσιο, με τον οποο κι απκτησε ναν γιο, τον Σπεσιππο.
-----------------------------------

                    Υππαρχα των Κυνικν

     Υπρξε µλος της µη δηµοφιλος σχολς των κυνικν. H Υππαρχα (φρεται και σαν Ιππαρχα) (360-280 π.Χ) παντρετηκε ναν λλο κυνικ φιλσοφο που λεγτανε Κρτης (ο Θηβαος Κρτης ο Κυνικς) κι επλεξαν τον τρπο ζως των κυνικν. τσι διλεξε µια ζω χωρς ανσεις, ιδιοκτησα και τεχνητος συµβατικος καννες, συµπεριλαµβανοµνου και του γµου. Οι κυνικο πστευαν τι για να γνουν πολτες του σµπαντος πρπει να απορρψουν την ισχουσα κοινωνικ και πολιτικ τξη πραγµτων. Δυστυχς κι εδ χι αρκετ στοιχεα περαιτρω.
--------------------------------------

                       Yπατα η Αλεξανδριν

   Η Υπατα (370- 8 Μρτη 415 μ.Χ.) ταν Ελληνδα νεοπλατωνικ φιλσοφος, αστρονμος και μαθηματικς, διευθντρια της νεοπλατωνικς σχολς στην Αλεξνδρεια. Δδαξε φιλοσοφα κι αστρονομα στην Αλεξνδρεια, που και δολοφονθηκε απ χλο που αποτελονταν απ φανατικος χριστιανος.
     Κρη του μαθηματικο κι αστρονμου Θωνα (305-405 μ.Χ.) λαβε με τις φροντδες του πατρα της πολ καλν εκπαδευση και ταξδεψε στην Αθνα και στην Ιταλα. Στην Αθνα παρακολοθησε μαθματα στη νεοπλατωνικ σχολ του Πλοταρχου του Νετερου και της κρης του Ασκληπιγνειας, αλλ μαθτευσε και κοντ στον Ιεροκλ. Επιστρφοντας στην Αλεξνδρεια, επικεφαλς της εκε σχολς των Πλατωνιστν (400 μ.Χ.), δδαξε φιλοσοφα και μαθηματικ κι αποτλεσε πλον λξης για τους διανοομενους της εποχς, εν κανε κι εκτεν κι ουσιδη σχλια στα μαθηματικ ργα του Διφαντου και του Απολλωνου. Δυστυχς, παρτι η δια υπρξε πολυγραφτατη, καννα απ τα ργα της δε σζεται κι χουμε μνον αναφορς γι’ αυτ.
     Πολλο απ τους μαθητς της ανκανε στους αντατους κκλους της αριστοκρατας της πλης κι γιναν σημαντικς προσωπικτητες, πως ο επσκοπος Κυρνης Συνσιος κι ο παρχος της Αλεξανδρεας Ορστης. Η δια επηρεστηκε φιλοσοφικ απ τους νεοπλατωνικος Πλωτνο κι Ιμβλιχο.
     Αν και πολλο πιστεουν τι τανε καθαρ Ελληνδα, υπρχουνε πολλο που υποστηρζουν τι ταν μισ Ελληνδα και μισ Αιγπτια. Κι αυτ διτι α) ο πατρας της ο Θων χει αναγνωριστε ως λληνας κι Αιγπτιος και β) το μεγαλτερο μρος των κατοκων της Αλεξνδρειας ταν λληνες κι Αιγπτιοι. Λγω του γεωγραφικο της αποκλεισμο απ την υπλοιπη Αγυπτο, η Αλεξνδρεια ταν ελεθερη απ μισογυνικς παραδσεις που τανε γνωστς στην υπλοιπη Ρωμακ Αυτοκρατορα. Αν κι οι Ρωμαοι ανγκαζαν τις κατακτημνες περιοχς ν’ ακολουθον τους δικος τους νμους, οι κατακτημνοι εχαν μια σχετικ αυτονομα, με αποτλεσμα το δκαιο να εναι να μεγμα απ τοπικος και ρωμακος νμους κι ειδικ στην Αλεξνδρεια, που συγχονταν ελληνικο, ρωμακο κι αιγυπτιακο νμοι.
     Η Υπατα, ως μια γυνακα μεικτς εθνικτητος, μποροσε να επιλξει να ακολουθε τους ελληνικος τους αιγυπτιακος χωρς κποια παρμβαση των ρωμακν. Γι’ αυτ μποροσε να κατχει γη και να χει δικ της επιχερηση χωρς κποιον επιβλποντα. Οι νμοι μαζ με την εκπαδευσ της συνετλεσαν στα δημσια κηργματ της, στο να διδσκει και να δνει συμβουλς σε νδρες, στο να μετακινεται στη πλη χωρς κποιον να την επιβλπει και να κατχει το δικ της σπτι. Το περεργο εναι τι με αυτς τις ενργειες δεν προκαλοσε, αλλ αντθετα οι κτοικοι της Αλεξνδρειας πρπει να ταν συνηθισμνοι σε ττοιες καταστσεις.
     Η μαθηματικς και φιλσοφος Υπατα ζησε στην Αλεξνδρεια απ τα μσα του 4ου αι. μ.Χ. μχρι τον βαιο θνατ της απ χριστιανικ χλο το 415. Η ημερομηνα γννησς της δεν εναι επιβεβαιωμνη, αλλ πιστεεται τι γεννθηκε το 370 μ.Χ. Αυτ εναι γνωστ λγω της κλειψης που μελετοσε ο πατρας της το 364 μ.Χ. ταν αγν κι ξια σεβασμο, καθηγτρια μαθηματικν και της νεοπλατωνικς φιλοσοφας στην Αλεξνδρεια. Φορντας τη κλασικ χλαμδα των φιλσοφων, δδασκε δημσια σε κοιν αποτελομενο απ εθνικος και χριστιανος. Αποδεξεις για τη ζω και το ργο της Υπατας μπορον να βρεθον σε διφορα ιστορικ κεμενα, πως για παρδειγμα στα ργα του Σωκρτη του Σχολαστικο.



     Σμφωνα με πηγς, εκτς απ φιλσοφος, μαθηματικς κι αστρονμος, κατεχε και τη προεδρα της Νεοπλατωνικς Σχολς της Αλεξνδρειας κι ταν τομο ξιο σεβασμο, που ασκοσε επιρρο στους σημαντικος ρχοντες της Αλεξνδρειας αλλ και της Μεσογεου. νας απ αυτος ταν κι ο Ορστης, ο Ρωμαος παρχος. Συναντιντουσαν πολ συχν και μιλοσανε κυρως για πολιτικ ζητματα. Ασκοσε επιρρο χι μνο στην Αλεξνδρεια, αλλ και στη Κωνσταντινοπολη, στη Συρα και στη Κυρνη.
     Δυστυχς, ργα της δεν χουνε διασωθε. Μερικο αναλυτς πιστεουν τι τανε γραμμνα στα αραβικ, εν λλοι υποστηρζουν τι τη δουλει της αποτελοσαν μαθηματικς σχσεις που η δια εχε δημιουργσει. Η Υπατα εναι σημαντικ για τον ρητορικ καννα, γιατ αποδεικνει τι κι οι γυνακες συμμετεχανε στις κοινωνικς και πνευματικς δραστηριτητες του αρχαου κσμου. Δδασκε δημσια για τον Πλτωνα και τον Αριστοτλη, αποδεικνοντας την εκπαδευσ της στη φιλοσοφα και στη ρητορικ. Υπρχουν πολλ κεμενα που επικυρνουν την ενασχλησ της ως διδσκουσα, εκτς απ τα μαθηματικ, φιλοσοφα και ρητορεα. Μλλον κανε 2 εδη μαθημτων. να ιδιατερο, για την ελτ των μαθητν της και τα δημσια κηργματα της, στα οποα ασκοσε επιρρο στους Αλεξανδρινος υπαλλλους. ταν αγαπητ απ’ λο τον κσμο κι οι διφοροι επικεφαλς τη συμβουλεονταν πολ συχν.
     Η Υπατα σχολασε την Αριθμητικ του Διφαντου, γραψε τον Αστρονομικ Καννα και τελειοποησε τον Κνο του Απολλνιου. Επσης συνεργστηκε με τον πατρα της για τον σχολιασμ του 3ου τμου της Αλμαγστης και βοθησε τον μαθητ της Συνσιο στη κατασκευ ενς αστρολβου και ενς υδρομτρου. Ββαια, αν και δεν μπορομε να αρνηθομε τι ταν μια σπουδαα μαθηματικς και φιλσοφος της εποχς της, η Υπατα μεινε γνωστ πιο πολ για τη διδασκαλα της. Η Υπατα ταν μια σεβαστ κι επιφανς δασκλα, αρκετ χαρισματικ κι αγαπητ στους μαθητς της.
     Πηγς αναφρουν τι εχε φυσικ ομορφι και φοροσε απλ ροχα. δινε δημσιες διαλξεις κι σως διατηροσε κποιου εδους δημσιο γραφεο. Δδασκε κι γινε γνωστ τσο για τη φιλοσοφα σο και για τα μαθηματικ. Η φιλοσοφα που ανπτυξε εναι γνωστ ως Νεοπλατωνικ. Αν κι υπρχανε διφορες εκδοχς του Νεοπλατωνισμο, λγεται τι η Υπατα κρυξε να δικ της, διαφορετικ. Οι επιστολς και τα ποιματα παρχουνε συμπερσματα για τη Νεοπλατωνικ φιλοσοφα της αλλ δεν παρχουνε σημαντικς πληροφορες. Επιπλον, εν τα γραπτ των φιλοσφων διαδχων της ρχονται για να ρξουνε φως σχετικ με τις συνεισφορς της στο Νεοπλατωνισμ, δεν υπρχουν δικ της σωζμενα μαθηματικ ργα.
     ,τι γνωρζουμε για τα μαθηματικ της εναι μνο να μικρ υποσνολο του ργου της. Σε μεγλο βαθμ θεωρεται ως δασκλα και λογα. Επιμελθηκε ργα γεωμετρας, λγεβρας κι αστρονομας και γνριζε πς να κατασκευζει αστρολβους κι υγροσκπια. Αν και το ργο της χθηκε, η παρδοση στην οποα εργστηκε και τα κεμενα που σχολασε αποδεχτηκε πως ταν η ακριβς βση για το επμενο βμα στην ιστορα των μαθηματικν. ταν τον 17ο αι. ο Βιτ κι ο Φερμ ρχισαν να διερευνον τις κωνικς τομς, τα ργα του Διφαντου και του Απολλωνου τανε ζωτικς σημασας. Περαιτρω συμπερσματα για τα μαθηματικ της Υπατας παραμνουν στην σφαρα της εικασας, μιας πλρης αξιολγηση της συνεισφορς της παραμνει πρα απ κθε ιστορικ προσδιορισμ. Οι συνεισφορς της στην Αλεξανδριν φιλοσοφα κι η εξερενησ της για τη πιθαν επκταση και δημιουργα προχωρημνων μαθηματικν της αρχαιτητας αξζουνε προσεκτικς μεταχερισης.
     Θεωρεται πως υπρχει μια σνδεση ανμεσα στη νεοπλατωνικ φιλοσοφα και τα μαθηματικ. Η φση των μαθηματικν εναι το να δημιουργον ιδες παρμνες απ υλικ αντικεμενα. τσι εναι η γεωμετρα. Παρλο που χει τη προλευσ της στον κσμο της πρακτικς τοπογραφας και των επιθεωρητν των μτρων και των σταθμν, ξεπερν αυτς τις αρχς. Τα Στοιχεα ασχολονται με να κσμο που δεν εναι πλον ο κσμος της πρακτικς, αλλ ο κσμος των ιδεν. τσι, τα μαθηματικ θα μποροσαν να θεωρηθον ως να παρδειγμα της εν λγω υπρβασης πνω απ το υλικ που ο Νεοπλατωνισμς κλεσε.
     Το γεγονς τι η Υπατα ταν μαθηματικς δεν επιδχεται αμφισβτηση. μαθε μαθηματικ απ τον πατρα της, τον Θωνα. Κατφερε να τον ξεπερσει σε αυτ τον τομα και να διδξει σε πολλος μαθητς. Μα πηγ αναφρει τι «Ισδωρος επισκασε σε μεγλο βαθμ η Υπατα, χι μνο επειδ ταν νας ντρας και μια γυνακα εκενη, αλλ με τον τρπο που μια πραγματικ φιλσοφος θα ανερχταν σε απλ γεωμτρης.» Παρ’ λα αυτ η γνμη αυτ δεν κρδισε τον παινο οτε απ τις γυνακες, οτε απ τους μαθηματικος. Επιπλον απ το Λεξικ του Σοδα (βυζαντιν λεξικ που ταν στηριγμνο στα ργα του Δαμασκου) της αποδδεται η συγγραφ 3 ργων. Τα μνα που εναι γνωστ τι χει γρψει συνδονται με τα μαθηματικ και την αστρονομα. Θεωρεται τι χει βασσει τα βιβλα της στη νεοπλατωνικ φιλοσοφα.
     Το λεξικ του Σοδα αποκαλπτει τι η Υπατα γραψε να τμο με ττλο Ο Αστρονομικς Κανν, καθς επιδωκε να μελετσει και να εμβαθνει περισστερο στους τομες των μαθηματικν του πατρα της, απ’ τι κανε αυτς. Μερικο μελετητς πιστεουν τι ο Αστρονομικς Κανν ταν απλς συλλογ απ αστρονομικος πνακες λλοι πλι θεωρον τι ταν να σχλιο σχετικ με τον Πτολεμαο. να απ τα σημαντικ βιβλα του Πτολεμαου εναι η Αλμαγστη. Σχλια πνω στο Βιβλο Τρα χει κνει ο Θων, που λει τι το ργο εναι «…στη κριτικ αναθερηση της φιλοσφου Υπατας, της κρης μου». Υπρχει η υπθεση τι η Υπατα εχε γρψει μρη απ αυτ τα Σχλια.
     Επιπλον σημεωμα στο λεξικ του Σοδα αναφρει τους ττλους των ργων της Υπατας, εν χουν χαθε τμματα αυτν που η Υπατα ανλυε τους κνους του Απολλωνου και την αριθμητικ του Διφαντου. Και τα 2 αντιμετωπζουνε παραστσεις της αντερης τξης των εξισσεων αλλ επειδ η προσγγιση του Απολλωνου ταν αριθμητικ και του Διφαντου γεωμετρικ, καταλαβανουμε τι η Υπατα ταν εξοικειωμνη τσο με τις αλγεβρικς σο και με τις γεωμετρικς αναπαραστσεις υψηλτερης τξης εξισσεων. Οι δε κνοι του Απολλνιου θεωρονται απ τα πιο δσκολα ργα της αρχαιτητας κι ταν αυτο που θσανε τα θεμλια για πολλ απ’  αυτ που στο μλλον γιναν γνωστ ως προβολικ γεωμετρα.
     Τα αλγεβρικ ργα του Διφαντου ταν πολ πιο εξελιγμνα απ τα προηγομενα. Σε κθε περπτωση οι μαθηματικο της Αλεξνδρειας του 4ου και 5ου αι, μ.Χ. ανπτυξαν τα μαθηματικ που θα χρησιμοποιοσαν για τη λση αντερης τξεως συστημτων εξισσεων. Ο μαθηματικς κσμος του σμερα οφελει στην Υπατα να μεγλο χρος, διτι χωρς εκενη θα εχαμε πολ λιγτερα απ τα ργα του Διφαντου. Μσα απ αυτος τους Σχολιασμος θα τανε δυνατν να δομε ποιο ργο, ανμεσα σε λα τα λλα, εναι δικ της. Αυτ η σκψη μας δημιουργεται καθς λγεται τι νας γραφας προσπθησε να αναμεξει αρχικ κεμενο του Διφαντου με τα δικ της ργα. Παρ’ λα αυτ πιο πιθαν εναι τι οι παρεμβολς της Υπατας εναι δο «ασκσεις φοιτητν» στην αρχ του Βιβλου ΙΙ. Η πρτη ζητ για τη λση του ζεγους ταυτχρονες εξισσεις:

x - y= a
x2 - y2 = (x - y) + b 
   που a, b εναι γνωστ.

     Η επμενη εναι μια μικρ γενκευση. Απαιτε τη λση του ζεγους των ταυτχρονων εξισσεων:

x - y =α
 x2 - y2 = m (x - y) + b
   που a, b και m εναι γνωστς παρμετροι.

     Υπρχουνε κποια στοιχεα που συνδουν αυτ το πρβλημα με την Υπατα: εννιλεξη φρση στην αρχικ ελληνικ ταυτζεται με να απ τα Στοιχεα του Ευκλεδη, που ο πατρας της εχε επεξεργαστε.
     Μα λλη πηγ πληροφοριν για τις μαθηματικς δραστηριτητες της Υπατας εναι η αλληλογραφα του Συνσιου που αποκαλπτει τι σποδασε φιλοσοφα κι αστρονομα κτω απ τη καθοδγηση της κι αναφρει τη δημιουργα κποιων επιστημονικν οργνων πως ο αστρολβος και το υγρμετρο. Υπρχει μια θεωρα της στερεογραφικς προβολς, τι ο δρμος εναι ανοικτς για τη κατασκευ μιας πιο πρακτικς δισδιστατης συσκευς. Αυτ μας δνεται απ την ιστορα του Συνσιου Αστρολβου, ο οποος γρφοντας για τον Παωνα δηλνει τι εχε σχεδασε ο διος τον αστρολβο με τη βοθεια της Υπατας κι εχε δημιουργηθε απ τα καλτερα υλικ της αργυροχοας. Το συμπρασμα εναι τι η θεωρα του αστρολβου κι οι λεπτομρειες της κατασκευς του εχανε περσει κτω απ τον Πτολεμαο, μσω του Θωνα, για να φτσουνε στην Υπατα, η οποα με τη σειρ της δδαξε τον Συνσιο.
     Η παρξη αυστηρ φιλοσοφικν ργων της μας εναι γνωστη. Η φιλοσοφα της, περισστερο λγια κι επιστημονικ ως προς τη φση της και λιγτερο απκρυφη, αποτλεσε την πεμπτουσα του Αλεξανδρινο Νεοπλατωνισμο. Η συνεισφορ της στην επιστμη -αμφισβητομενη πντως- περιλαμβνει τη χαρτογρφηση ουρνιων σωμτων και την ανακλυψη του αραιμετρου πυκνμετρου, ενς ειδικο οργνου που προσδιορζει την πυκντητα των διαφρων υγρν.
     Η φμη της προσελκυε μαθητς απ' λη τη Μεσγειο. Μλιστα, πιστεεται τι την εποχ που πθανε η Υπατα ταν η καλτερη μαθηματικς του Ελληνορωμακο κσμου και πολ πιθανν κι λου του υπλοιπου, επισκιζοντας τσι τον πατρα της στη φμη της ως δασκλα. Αν και δε μπορομε ν’ αναγνωρσουμε λους τους μαθητς της, υπρχουν ενδεξεις τι τανε γενικ πλοσιοι κι ισχυρο. Ο πιο γνωστς μαθητς της εναι ο Συνσιος της Κυρνης, ο οποος προσπθησε να συνδσει τον πρωρο χριστιανισμ με τον Νεοπλατωνισμ. Κποια απ τα γρμματ του προς αυτ χουν διασωθε, πως και κποια λλα απεσταλμνα σε συμμαθητς του, που εκφρζει τον θαυμασμ του και την επιρρο που του εχε ασκσει. Στα γρμματα του Συνσιου μας δνονται κποια ονματα μαθητν της Υπατας που επικυρνουν το ταλντο και τη φμη της. Εκτς απ τον Συνσιο, μαθητς επσης ταν ο μικρτερος αδερφς του (Euoptius) κι ο θεος του (Αλξανδρος), ο καλτερς του φλος (Herculian) με τον αδερφ του (Olympius), πως κι λλοι (Hessychius, Athanasius,Theodosius).
     Για να καταλβουμε τη δναμη και τη μρφωση των μαθητν της, ο Συνσιος γινε Επσκοπος της Κωνσταντινουπλεως, εν ο αδερφς του γινε ο διδοχς του. Ο Ολμπιος τανε πλοσιος γαιοκτμονας απ τη Σελεκεια κι τανε καλ συνδεδεμνος με την Αλεξνδρεια, το οποο μλλον σχυε και για τον αδερφ του, αν κι αργτερα γινε νομρχης Κωνσταντινουπλεως. Ο Ησχιος τανε κυβερντης της νω Λιβης, ο Αθανσιος τανε πολ γνωστς Αλεξανδρινς σοφιστς κι ο Θεοδσιος γραμματικς, που γραψε καννες για ρματα κι ουσιαστικ.
     Για το θνατ της υπρχουνε πολλς θεωρες, ποιος ταν υπεθυνος και ποια τανε τα κνητρα, αλλ τποτα δεν εναι σγουρο. Ο θνατος της εναι σως κι ο λγος που η Υπατα μεινε αθνατη στο πρασμα των αινων. Πολλο ερευνητς μλιστα, χωρζουνε την εποχ του Παγανισμο απ την εποχ του Χριστιανισμο σμφωνα με την ημερομηνα του θαντου της, το 415, ναντι του 529 που ο Ιουστινιανς κλεισε την Αθηνακ Σχολ. Πολλο θεωρον υπεθυνο για τον θνατ της τον Αρχιεπσκοπο Κριλλο και τις διαταγς του. Η πιο αξιπιστη πηγ για τον θνατ της εναι απ τον Σωκρτη τον Σχολαστικ, που γραψε γι’ αυτν 25 περπου χρνια αργτερα.


   Σημ.: Θλω να εξρω το ζωγρφο Charles William Mitchell, που πετυχανει με τον πνακα αυτ, ν' αναδεξει λες τις πτυχς αυτς της υπθεσης και παρλληλα να διαφυλξει σα κρην οφθαλμο, τη μεγλη αυτ φιλσοφο. 1ον τη δεχνει μορφη -πως ακριβς πιστεεται πως ταν- 2ον γυμν κι απροσττευτη, μπρος στη μανα την ανκαθεν υπαρχντων ηλιθιων αν τον κσμο και τους αινες -αυτ δεν χει και δε νομζω πως πρκειται ν' αλλξει και ποτ- 3ον προστατευμνη μνον απ τα μαλλι της κεφαλς δηλαδ την επιστμη, την αγν και καθαρ, 4ον την εμφανζει αθα καθς μας μαρτυρεται απ λους σους τηνε περιγραψαν και 5ον μσα στο διο της το ντρο, δηλαδ τη σχολ της. Εκπληκτικ δουλει αν κι εγ με το ρημδι το φτχωχ μου το μυαλ, τσο μνο πινω, αναμφισβτητα θα υπρχουνε κι λλα που εγ δεν τα βλπω. Πτροκλος

     Εκενη την περοδο, υπρχε πολ νταση και μσος μεταξ των Εβραων και των Χριστιανν της Αλεξνδρειας· εναι η εποχ που ο παρχος Ορστης κι ο Αρχιεπσκοπος Κριλλος (γνωστς απ τον σκληρ τρπο με τον οποο διαχειρστηκε τον αιρετικ Νεκτριο) βρσκονταν σε αντιπαρθεση. Περπου 500 μοναχο φτασαν στη πλη για να ταχθον στο πλευρ του Αρχιεπισκπου. Κατηγρησαν τον Ορστη (ο οποος ταν βαπτισμνος χριστιανς) τι εναι ειδωλολτρης κι τι κανε θυσες στους λληνες θεος σε αντθεση με τον νμο του Θεοδοσου που απαγρευε κθε εδος ειδωλολατρας. ταν νας μοναχς ονματι Αμμνιος πθανε, επειδ εχε πετξει μα πτρα στον παρχο, ο Κριλλος κι οι λλοι χριστιανο στρφηκαν ενντια στην Υπατα, η οποα ταν εκενη την εποχ βοηθς του. Αποκαλντας την ειδωλολατρικ μγισσα κι ιρεια, την γδυσαν και την συραν μχρι τον Καθεδρικ να, που την σκτωσαν γδρνοντς και διαμελζοντας τη με κοφτερ στρακα. Το διαλυμνο σμα της το μετφεραν στο Κυνριον που την καψαν. Αν κι η κυραρχη ποψη εναι τι ο Κριλλος δωσε διαταγ για τη θαντωσ της, δεν υπρχουν αποδεξεις γι’ αυτ πως ξερε τη πρθεση του χλου.
     Ο φνος της περιγρφεται στα γραπτ του χριστιανο ιστορικο του 5ου αι. Σωκρτη του Σχολαστικο ως εξς σε μετφραση:

   "λοι οι νθρωποι τη σβονταν και τη θαμαζαν για την απλ ταπεινοφροσνη του μυαλο της. Ωστσο, πολλο με πεσμα τη ζλευαν κι επειδ συχν συναντοσε κι εχε μεγλη οικειτητα με τον Ορστη, ο λας τη κατηγρησε τι αυτ ταν η αιτα που ο Επσκοπος κι ο Ορστης δεν γινταν φλοι, οι οποοι βρσκονταν σε δινεξη . Με λγα λγια, ορισμνοι πεισματρηδες κι απερσκεπτοι κοκορμυαλοι με υποκινητ κι αρχηγ τους τον Πτρο, ναν οπαδ αυτς της Εκκλησας, παρακολουθοσαν αυτ τη γυνακα να επιστρφει σπτι της γυρνντας απ κπου και παρτι εχε πολλος χριστιανος φλους, τη κατβασαν με τη βα απ την μαξ της, τη μετφεραν στην Εκκλησα που ονομαζταν Caesarium, τη γμνωσαν εντελς, της σκισαν το δρμα κι κοψαν τις σρκες του σματς της με κοφτερ κοχλια μχρι που ξεψχησε, διαμλισαν το σμα της, φεραν τα μλη της σε να μρος που ονομαζταν Κυνριον και τα καψαν, πρακτικ που ακολουθοσε ο χλος της περιοχς και σε λλες περιπτσεις, πως στη περπτωση του Πατριρχη Προτριου".

   «῏Ην τις γυνὴ ἐν τῇ Ἀλεξανδρεᾳ͵ τοὔνομα Ὑπατα· αὕτη Θωνος μὲν τοῦ φιλοσφου θυγτηρ ἦν· ἐπὶ τοσοῦτον δὲ προὔβη παιδεας͵ ὡς ὑπερακοντσαι τοὺς κατ αὐτὴν φιλοσφους͵ τὴν δὲ Πλατωνικὴν ἀπὸ Πλωτνου καταγομνην διατριβὴν διαδξασθαι͵ καὶ πντα τὰ φιλσοφα μαθματα τοῖς βουλομνοις ἐκτθεσθαι· διὸ καὶ οἱ πανταχθεν φιλοσοφεῖν βουλμενοι καττρεχον παρ αὐτν. Διὰ τὴν προσοῦσαν αὐτῇ ἐκ τῆς παιδεσεως σεμνὴν παρρησαν καὶ τοῖς ἄρχουσι σωφρνως εἰς πρσωπον ἤρχετο· καὶ οὐκ ἦν τις αἰσχνη ἐν μσῳ ἀνδρῶν παρεῖναι αὐτν· πντες γὰρ δι ὑπερβλλουσαν σωφροσνην πλον αὐτὴν ᾐδοῦντο καὶ κατεπλττοντο. Κατὰ δὴ τατης ττε ὁ φθνος ὡπλσατο· ἐπεὶ γὰρ συνετγχανε συχντερον τῷ Ὀρστῃ͵ διαβολὴν τοῦτ ἐκνησε κατ αὐτῆς παρὰ τῷ τῆς ἐκκλησας λαῷ͵ ὡς ἄρα εἴη αὕτη ἡ μὴ συγχωροῦσα τὸν Ὀρστην εἰς φιλαν τῷ ἐπισκπῳ συμβῆναι. Καὶ δὴ συμφρονσαντες ἄνδρες τὸ φρνημα ἔνθερμοι͵ ὧν ἡγεῖτο Πτρος τις ἀναγνστης͵ ἐπιτηροῦσι τὴν ἄνθρωπον ἐπανιοῦσαν ἐπὶ οἰκαν ποθν· καὶ ἐκ τοῦ δφρου ἐκβαλντες͵ ἐπὶ τὴν ἐκκλησαν ᾗ ἐπνυμον Καισριον συνλκουσιν͵ ἀποδσαντς τε τὴν ἐσθῆτα ὀστρκοις ἀνεῖλον· καὶ μεληδὸν διασπσαντες͵ ἐπὶ τὸν καλομενον Κιναρῶνα τὰ μλη συνραντες πυρὶ κατηνλωσαν. Τοῦτο οὐ μικρὸν μῶμον Κυρλλῳ καὶ τῇ Ἀλεξανδρων ἐκκλησᾳ εἰργσατο· ἀλλτριον γὰρ παντελῶς τῶν φρονοντων τὰ Χριστοῦ φνοι καὶ μχαι καὶ τὰ τοτοις παραπλσια. Καὶ ταῦτα ππρακται τῷ τετρτῳ ἔτει τῆς Κυρλλου ἐπισκοπῆς͵ ἐν ὑπατεᾳ Ὁνωρου τὸ δκατον͵ καὶ Θεοδοσου τὸ ἕκτον͵ ἐν μηνὶ Μαρτῳ͵ νηστειῶν οὐσῶν».

     Για τα κνητρα της δολοφονας της, αλλ και την ανμιξη του Κυρλλου Αλεξανδρεας χουν εκφραστε ποικλες απψεις. Σμφωνα με το Σωκρτη το Σχολαστικ, " φνος οτος προσψεν ο μικρν μμον ες τν Κριλλον", δχως μως να προχωρ σε περισστερες λεπτομρειες. Ανεξρτητα απ το ακριβς κνητρο της δολοφονας της, η φυγ πολλν λογων αμσως μετ το γεγονς σμανε την αρχ του μαρασμο της Αλεξνδρειας ως πνευματικο κντρου.

     Φερμενα ως ργα της εναι:

Αριθμητικ του Διφαντου (σχλια)
Σχλια για τον Αστρονομικ Καννα του Πτολεμαου
Περ των Κωνικν του Απολλωνου

     Επσης αξζει ν' αναφερθε πως θεωρεται η 1η γυνακα που διακρθηκε στα μαθηματικ. Ο αστεροειδς 238 Υπατα, που ανακαλφθηκε το 1884, πρε το νομ του απ την ιστορικ αυτ μορφ.
     Επανλθε στο προσκνιο το 2009, μσα απ τη ταινα του ισπανο-χιλιανο σκηνοθτη Αλεχντρο Αμενμπαρ Αγορ (Agora, ο πρωττυπος ττλος), η οποα επικεντρνεται στα τελευταα χρνια της ζως της. Την υποδθηκε η αγγλδα ηθοποις Ρητσελ Βις.
------------------------------------

                     ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

     Οι Πυθαγρειοι φιλσοφοι εναι μια φιλοσοφικ, θρησκευτικ και πολιτικ σχολ που ιδρθηκε τον 6ο αι. π.Χ απ τον Πυθαγρα τον Σμιο στον Κρτωνα της Κτω Ιταλας. Η κοιντητα στεγαζταν σε να μεγλο οκημα, το Ομακοεον, που ο Πυθαγρας δδασκε τους -και των δυο φλων- μαθητς του. Η διδασκαλα γινταν με προφορικ τρπο και οι προποθσεις για την εσοδο των μαθητν ταν αυστηρς. Ο μαθητς πρεπε να υιοθετσει ναν εντελς διαφορετικ τρπο ζως, να ασκηθε στην εγκρτεια, να τηρε απλυτη σιωπ για κποια τη, να απχει απ συγκεκριμνες τροφς και να κνει καθαρμος.
     Οι γνσεις μας για τους Πυθαγρειους, πως και για τον διο τον Πυθαγρα, αντλονται αποκλειστικ απ ργα μεταγενστερων συγγραφων, στους οποους περιλαμβνονται και οι λεγμενοι «Νεοπυθαγρειοι». Αναπφευκτα λοιπν, εναι αδνατον να αποδειχθε τι πραγματικ ανκει στη σκψη του διου του Πυθαγρα και τι στους μαθητς του.
     Οι Πυθαγρειοι απδιδαν πολ μεγλη σημασα στα Μαθηματικ, πρεσβεοντας τι αυτ αποτελον την οδ για την απελευθρωση της ψυχς. Βσει της πεποθησης του Πυθαγρα πως «τα στοιχεα των αριθμν εναι στοιχεα λων των ντων», οι Πυθαγρειοι απδωσαν στην Αριθμητικ μγιστη σημασα, μελετντας τις ιδιτητς της. Καθς δε ο αριθμς εναι κτι που δε γνεται αντιληπτ μσω της ασθησης, αλλ μσω της νησης, οι Πυθαγρειοι αναγκστηκαν να πασουν να θεωρον την ουσα των ντων ως υλικ και προσιτ στις αισθσεις. Αντιθτως η ουσα γνεται αντιληπτ, κατ τους Πυθαγρειους, μνο μσω της αφηρημνης σκψης.



     Οι Πυθαγρειοι πστευαν πως η ψυχ δε χνεται με τον θνατο, αλλ ακολουθε μια συνεχ διαδικασα μετενσρκωσης, σε καττερες αντερες μορφς ζως κθε φορ, ως του επιτευχθε η τελικ κθαρση που οδηγε τελικ στην αθανασα της. Γι' αυτ, τσο με τα διδγματα σο και με τις ασκσεις πειθαρχας, καλλιεργοσαν τη φιλοσοφα της οποας σκοπς εναι να καθαρσει και να απελευθερσει τον συσκοτισμνο νου απ τα δεσμ του. Πστευαν τι μνον ο νους μπορε να φθσει στη γνση της Αλθειας για τους Θεος και τον κσμο. Και τι για να συμβε αυτ χρειζεται να τιθασευτον οι ορμς του σματος και η ταραχ που προκαλον τα ερεθσματα των αισθσεων, στε να φθσει κποιος σε σταθερ ευδιαθεσα και εγκρτεια, απαλλαγμνος απ πθη κι ελαττματα.
     Η μουσικ, δηλαδ η μελτη των αριθμητικν αναλογιν της μουσικς κλμακας (αρμονα), και η αριθμητικ ερμηνεα της φσης, ταν οι κριοι τομες του ργου των Πυθαγορεων. Η διδασκαλα του Πυθαγρα μπορε να διακριθε σε δο εδη: Εκενη με αντικεμενο την ηθικ διαμρφωση προς βελτωση της ψυχς κι εκενη με αντικεμενο την γεωμετρα και τα μαθηματικ προς μελτη της περ ουρανων σωμτων επιστμης.

Πρτα τμα τους αθνατους θεος, πως κατ τον νμο δικεινται και να σβεσαι τους ρκους.
πειτα τους λαμπρος ρωες και τους χθνιους δαμονες να σβεσαι πρττοντας τα νμιμα.
Και τους γονες σου να τιμς, καθς και τους πλησιστερους συγγενες σου.
Απ τους λλους δε, με κριτριο την αρετ να κνεις φλο σου τον ριστο.
Τα μετρημνα λγια του να ακολουθς, καθς και τις ωφλιμες πρξεις του.
Να μην μισσεις δε τον φλο σου για ασμαντη αιτα
εφσον μπορες, διτι η δναμη κατοικε κοντ στην ανγκη.
 (Χρυσ πη, στχοι 1-8)

     Στη συνχεια παρτρυνε και τα εξς: να μην καταστρφει κανες μερο φυτ που παργει καρπος, οτε να βλπτει ζο που απ' τη φση του δεν εναι βλαβερ για τους ανθρπους. Να διαφυλσσει πιστ χι μνο τα χρματα αλλ και τους λγους που του εμπιστετηκαν. Να θεωρε πως υπρχουν τρεις κατηγορες πραγμτων που αξζουν σπουδς και τα οποα πρπει να επιζητε και να χρησιμοποιε. Και πρτα υπρχει η κατηγορα των ενδξων και των καλν, πειτα των πραγμτων που εναι συμφροντα στη ζω και τελευταα η κατηγορα των ευχριστων. Ο Πυθαγρας δεν παραδεχταν την προσφιλ στο λα μα απατηλ πρσκαιρη απλαυση, αλλ εκενη που εναι διαρκς, σεμν και απαλλαγμνη απ κθε δλο. λεγε πως υπρχουν δο κατηγορες ηδονν. Αυτ που ενδδει στις απαιτσεις της κοιλις και που παρομοαζε λγω της τρυφηλτητας της με τις ανθρωποκτνες ωδς των Σειρνων και η λλη που αναφρεται στα καλ και τα δκαια των αναγκαων του βου και που εναι και στο παρν ευχριστη και στο μλλον ββαιη. Την δετερη παρομοαζε με τις αρμονικς ωδς των Μουσν και μνον αυτ παραδεχταν.
     Συνιστοσε να προσχει κανες ιδιατερα, δο στιγμς της καθημερινς του ζως. ταν πγαινε για πνο και ταν σηκωνταν απ' τον πνο. λεγε μλιστα, ποτ να μην κοιμηθε κποιος αν δεν επισκοπσει την ζω του κατ τη διρκεια της ημρας εξετζοντας: τι παρβηκα, τι κανα σωστ και τι πρεπε να κνω και δεν το κανα. Πριν σηκωθε δε απ τον πνο, να εξετζει πσα και ποια ργα θα πρξει εντς της ημρας που ακολουθε. Προτρεπε να λει κποιος την αλθεια, γιατ μνον αυτ θα τον κνει να μοισει με τους θεος. Πολλ απ σα δδασκε τα λεγε με τρπο συμβολικ. Ο Πορφριος αναφρει μερικ απ αυτ τα συμβολικ παραγγλματα, μαζ με τις ερμηνεες που ετε ο διος απδιδε, ετε εχαν παραδοθε μχρι την εποχ του απ λλους:

   να μην υπερβανεις τον ζυγ (να μην πλεονεκτες).
   να μην σκαλζεις την φωτι με μαχαρι (να μην προκαλες τον οργισμνο με λγους οξες).
   να μην μαδς τον στφανο (να μην κακομεταχειρζεσαι τους νμους, που εναι τα στφανα της πλεως).
   να μην τρως την καρδι σου (να μην φθερεις τον εαυτ σου με θλψεις και στεναχριες).
   να μην κθεσαι πνω σε "χονικα" (να μην ζεις σαν τεμπλης).
   ταν αποδημες να μην θλεις να επιστρψεις (να μην προσκολλσαι στη ζω ταν πεθανεις).
   να μη βαδζεις στις λεωφρους αλλ στα μονοπτια (να μην ακολουθες τις γνμες των πολλν αλλ των λογων και μορφωμνων).
   να μην δχεσαι χελιδνια στον οκο σου (να μην κνεις φλους ανθρπους φλαρους και ακρατες στην γλσσα).
   σνδραμε στο να σηκσει κποιος να φορτο, μη συνδρμεις στο να το αποθσει.
   (να μην παροτρνεις κανναν στην μαλθακτητα και την τεμπελι, αλλ να συντελες στην εργασα και την αρετ).
   κυμων απχου
   (να μην συμμετχεις σε εκλογ με κυμους -κουκι- διτι στη δημοκρατα εκλγονται λαοπλνοι φαφλατδες κι χι σοφο νθρωποι) 
   τις εικνες των Θεν, μην φορς σε δακτυλδια
   (την γνμη και τους λγους σου για τους Θεος, μην τις κνεις πρχειρα και φανερ οτε να τις προφρεις μπρος στους πολλος).

     Μεγλη δε σημασα απδιδε στην διατροφ με ελαφρς τροφς, πως ο κρθινος ρτος, τα λαχανικ, το μλι, και οι φρσκοι αποξηραμνοι καρπο. λεγε πως δεν πρπει κανες να τρει το παργον μαζ με το παραγμενο (π.χ. κοτπουλο και αυγ) και να αποφεγει σχεδν λα γενικς τα θαλασσιν. Δδασκε την πλρη αποχ απ την κρεοφαγα με εξαρεση το κρας της ιεροθυσας, δηλαδ κρας απ σφγια που θυσιστηκαν κι αυτ χι απ κθε μρος του ζου αλλ να αποφεγουν την μση, τους ρχεις και τα αιδοα, τον μυελ, τα πδια και το κεφλι. Σπνια δε ο διος θυσαζε μψυχα και συχντερα προσφερε κριθλευρο, πλακοντες, στεφνους ανθων και θυμιματα. Ο Πορφριος καταγρφει την παραδοθεσα εκδοχ τι κποια φορ που ο Πυθαγρας θυσασε βδι απ ζυμρι, ανακλυψε τι η υποτενουσα του ορθογωνου τριγνου χει την δια δναμη με τις πλευρς που την περιχουν. Αυτ μελλε να γνει γνωστ ως Πυθαγρειο θερημα και να χρησιμεσει μεταξ των Πυθαγορεων ως σημαντικ εργαλεο μελτης των αρρτων μεγεθν (αριθμο που δεν εκφρζονται ως λγος ακεραων, πως η τετραγωνικ ρζα του.
     Οι Πυθαγρειοι αντιλαμβνονταν τους αριθμος ως πλθος ορισμνων αντικειμνων και τους απεικνιζαν σε ψφους. Με αυτ τον τρπο παρστασης των αριθμν κατρθωσαν να προβον σε μια πρτη βασικ ταξινμηση κατηγοριοποιντας τους σε «ρτιους» και «περιττος». τσι νας ρτιος αριθμς απεικονιζταν με μια σειρ ψφων που μπορε να χωριστε σε δο σα μρη, εν το αντθετο συνβαινε με ναν περιττ. Μια λλη θεωρα της αριθμητικς των Πυθαγορεων εναι αυτ των «παραστατικν αριθμν» που κθε αριθμς (ως σνολο ψφων) μπορε να απεικονσει κποιο γεωμετρικ σχμα. Παραδεγματος χριν, ο αριθμς 25 παριστνει να τετργωνο, ο αριθμς 21 να ισπλευρο τργωνο και ο αριθμς 30 να ορθογνιο. Η μελτη των παραστατικν αριθμν οδγησε τους Πυθαγορεους στην ανακλυψη της μεθδου για την ερεση των «πυθαγορεων τριδων». Τλος, η ανακλυψη της ασυμμετρας εναι, σμφωνα με τον γκυρο σχολιαστ Πππο απ την Αλεξνδρεια, επτευγμα που επσης ανκει στους Πυθαγρειους.
     Οι αριθμο για τους Πυθαγρειους εναι σμβολα που εκφρζουν την ουσα των ντων και των φαινομνων. τσι, ο αριθμς 7 για παρδειγμα εκφρζει το νου, την υγεα και το φως, ο 4 την δικαιοσνη, ο 3 το γμο, ο 6 την εμψχωση, ο 8 τον ρωτα και τη φιλα. Θεωροσαν τους ρτιους αριθμος ατελστερους σε σχση με τους περιττος, εξαιτας της πειρης διαιρεττητας τους εν αντιθσει με τους δετερους που εμφανζουν μα απαρτισμνη ολτητα με αρχ, μση και τλος. Ο αριθμς 5 για παρδειγμα παρουσιζει ολτητα διτι οι πρτες δο μονδες παρουσιζουν την αρχ, οι δο τελευταες το τλος και η μεσαα μονδα τη μεστητα.
     Πολ μεγλη σημασα δινε ο Πυθαγρας στη μουσικ την οποα μλιστα καττασσε μαζ με την αστρονομα και τα μαθηματικ/γεωμετρα στις τρεις βασικς επιστμες για την κατανηση λων των υπολοπων και εν τλει, της διας της ζως και των νμων της φσεως. Στον Πυθαγρα οφελεται η θεωρα της αρμονας των ουρανων σφαιρν, το πεντγραμμο, οι διαβαθμσεις των τνων, οι μουσικο φθγγοι και γενικ ,τι χει να κνει με την μουσικ και την εξλιξ της, ακμη και αυτ το νομ της, αφο πρτος ο Πυθαγρας θερησε τι δεν εναι τυχαα η αναφορ των αρχαων ποιητν πως του Ησιδου, του Ομρου και του Ορφως στις εννα Μοσες και τον μουσηγτη προσττη τους θε Απλλωνα.
     Ο Πυθαγρας ταν γνωστς για τη συμπθεια και τον σεβασμ που δειχνε στις γυνακες και ταν ο πρτος που τις δχτηκε ως μαθτρις του αλλ και ως δασκλες στην Σχολ του στον Κρτωνα. ταν λλωστε νας ντρας που ζησε ανμεσα σε εξαιρετικ μορφωμνες γυνακες. Η μητρα του Πυθας, η σζυγς του Θεαν αλλ και οι κρες του ταν λες πολ μορφωμνες και μλιστα οι γυνακες της οικογνεις του αποτελοσαν παρδειγμα μορφωμνων γυναικν κατ την Αναγννηση.
     μως η συμμετοχ των γυναικν στον Πυθαγορισμ δεν ταν απλ μα ποψη αλλ αναγκαιτητα. Ανμεσα στα διδγματ του υπρχαν και συγκεκριμνες ηθικς και πρακτικς επιταγς που απαιτοσαν πειθαρχα και συνειδητοποηση και απ τα δο φλα και γιαυτ η διδασκαλα του απευθυνταν και στους ντρες αλλ και στις γυνακες. λλωστε οι πυθαγρειοι δεσμεονταν απ διφορους ρκους και μυστικ τα οποα πρεπε να γνωρζουν και οι σζυγο τους. Ο Πυθαγρας γνριζε πως το πργραμμα των αντρν δεν θα πετχαινε χωρς την συμμετοχ των γυναικν. Ο Πυθαγορισμς δεν ταν μια δουλει ωραρου που κποιος μποροσε να επιστρψει το βρδυ στο σπτι του και να ξεχσει τα πντα μχρι την λλη μρα το πρω. Απαιτοσε πειθαρχα, συγκεκριμνο διαιτολγιο, συγκεκριμνη ενδυμασα, αυστηρ πργραμμα γυμναστικς καθς και συγκεκριμνους καννες σχετικ με τον πνο, το μεγλωμα των παιδιν, ακμα και την σεξουαλικ δραστηριτητα.
     Χαρακτηριστικ του πσο σημαντικ θεωροσε την συμμετοχ των γυναικν στην φιλοσοφα του ταν ο τρπος που απευθνθηκε για πρτη φορ στις γυνακες του Κρτωνα. Ως τοποθεσα για την ομιλα του απφυγε την Αγορ που οι γυνακες θα μποροσαν να φτσουν εκολα αλλ και απ την οποα θα μποροσαν να αποχωρσουν εξσου εκολα. Αντθετα διλεξε ναν τπο υψηλο συμβολισμο για τις γυνακες τον να της ρας, της θες του γγαμου βου και της τεκνοποιας, που βρσκονταν περπου δκα χιλιμετρα μακρι απ την πλη που οι γυνακες θα συγκεντρνονταν τελετουργικ ως τομα υψηλο κρους. Για τις γυνακες αυτ η ομιλα θα πρπει να ταν να εξαιρετικ γεγονς και μα αφορμ για να αφσουν τις εργασες τους για μα ημρα και να αισθανθον το επκεντρο της προσοχς. Στην επιστροφ, που σγουρα θα διαρκοσε μερικς ρες, θα εχαν την ευκαιρα να συλλογιστον και να αφομοισουν σα εχαν ακοσει.
     Αυτς σως να ταν κι ο λγος που οι περισστερες απ τις γυνακες που τον ακολοθησαν προρχονταν απ την Σπρτη που η ζω ταν εξαιρετικ πειθαρχημνη και οργανωμνη, αλλ και που οι γυνακες εχαν μεγαλτερη διεσδυση στην δημσια ζω και ο τρπος ζως τους ταν πιο συμβατς με τον πυθαγρειο τρπο ζως. Για παρδειγμα στην Σπρτη ενθαρρνονταν η τεκνοποια σε μεγαλτερη ηλικα, η συνθεια του μακιγιζ ταν περιορισμνη κι η λιττητα, η πειθαρχα, ο σεβασμς και η εκπαδευση θεωρονταν υψστης σημασας. λλωστε η Σπρτη και η Σμος συνδονταν με στενος πολιτισμικος και εμπορικος δεσμος απ παλι.Επομνως δεν ταν περεργο που οι Σπαρτιτισσες, που ταν απ τις λγες γυνακες στην Αρχαα Ελλδα που εχαν το προνμιο να μπορον να επιλξουν τον τρπο ζως τους, επλεγαν να γνουν πυθαγρειες.
     Ο Πυθαγρας ταν απ τους πρτους που δειξε κατανηση στα προβλματα των γυναικν και επβαλλε μονογαμα στους συζγους τους. λλωστε η σκψη του ταν σε μεγλο βαθμ ελιτστικη και κθε σεξουαλικ δραστηριτητα ξω απ τον γμο και για λγους λλους πρα απ την τεκνοποια θεωρονταν βαρβαρισμς και ανηθικτητα. Στα διδγματ του δεν διαφανεται ο γνωστς μισογυνισμς που χαρακτηρζει την σκψη των σγχρονν του διανοητν καθς οι γυνακες δεν παρουσιζονται ως διαφορετικς και καττερες απ τους ντρες. Αντθετα θεωρονται διες και σες με αυτος που οφελουν να λαμβνουν την δια εκπαδευση, να ακολουθον τους διους καννες και αξζουν το διο σεβασμ με τους ντρες. «Ο Πυθαγρας ασχολθηκε με τις γυναικεες συνθειες. Για παρδειγμα, παρατρησε τι οι δεσμο ανμεσα στις γυνακες ταν ισχυρο. Δνειζαν ροχα κοσμματα η μα στην λλη χωρς την ανγκη μαρτρων. Για τους ντρες δεν ταν τσο εκολο να δεξουν εμπιστοσνη. Για να κνει πιο χαρακτηριστικ την παρατρησ του δωσε το παρδειγμα των Τριν Γραων που εμπιστεονταν τσο πολ η μα την λλη στε μοιρζονταν να μτι.» 
     Για τις γυνακες η συμμετοχ στον πυθαγρειο τρπο ζως θα πρπει να ταν κτι πολ επιθυμητ καθς αποτελοσε μεγλη βελτωση απ τον τρπο ζως που ταν επιβεβλημνος για τις περισστερες γυνακες. Για παρδειγμα οι πυθαγρειες μποροσαν να πνουν, κοιμντουσαν σε λιν σεντνια και χι σε μλλινα, κτι που ταν χι μνο πιο ευχριστο αλλ και πιο υγιειν, οι σζυγο τους φειλαν να τις σβονται, να μην τις κακοποιον και να μην τις απατον εν πρεπε να εναι συνεπες και στα σεξουαλικ συζυγικ τους καθκοντα. Επσης, εν ο μσος ρος ηλικας στην οποα παντρεονταν οι γυνακες γενικ στην Αρχαα Ελλδα ταν περπου τα 12 τη, οι πυθαγρειες παντρεονταν το νωρτερο 18 ετν και, λγω των περιορισμν στην σεξουαλικ δραστηριτητα που επβαλλε ο πυθαγορισμς, καναν περπου 4 παιδι κατ την διρκεια της ζως τους, δηλαδ πολ λιγτερα απ τις λλες γυνακες. Αυτ πρακτικ σμαινε τι βαζαν σε λιγτερο κνδυνο την ζω τους και την υγεα τους και εχαν μεγαλτερα ποσοστ επιβωσης απ τις υπλοιπες γυνακες. Παρλληλα, η σκηση και το αυστηρ διαιτολγιο των πυθαγρειων εχαν σαν συνπεια μεγαλτερη υγεα και αυξημνο προσδκιμο ζως και για τις γυνακες αλλ και για τους ντρες. Τλος, ο σεβασμς προς τους γονες και την οικογνεια που πρσβευε ο πυθαγορισμς πρακτικ σμαινε για τις γυνακες τι δεν ταν αναγκασμνες να αποχωρισθον την πατρικ τους οικογνεια μλις παντρεονταν αλλ μποροσαν (για την ακρβεια επιβλλονταν) να διατηρον σχσεις με τους συγγενες τους.
     Αν κι ο διος ο Πυθαγρας αγαποσε και σεβταν τις γυνακες κι αυτ διαφαινταν τσο στον βο του σο και στις διδασκαλες του, ταν μετ τον θνατ του οι τελευταες ρχισαν να διαδδονται μσω λλων φιλοσφων ρχισαν να παρουσιζουν ορισμνες αλλοισεις που σχετζονταν με τις προσωπικς πεποιθσεις του κθε διανοητ. Για παρδειγμα ο Αριστοτλης απδιδε στον Πυθαγρα μα ομδα αντθετων εννοιν οι οποες εμπεριεχαν και μα ιεραρχικτητα, δηλαδ η μα ταν αντερη απ την λλη, π.χ. φως-σκοτδι και μον-ζυγ. Ανμεσα σε αυτς ταν το αρσενικ-θηλυκ που υποδηλνονταν τι το θηλυκ ταν καττερο απ το αρσενικ. Δεν θα πρπει να ξεχνμε μως τι αυτς οι πληροφορες προρχονται απ τον Αριστοτλη που ταν γνωστς για τις ακραα αρνητικς του απψεις σχετικ με τις γυνακες καθς τις θεωροσε ντα με μυαλ που δεν λειτουργοσαν.
     Σμερα γνωρζουμε τι η συμβολ των γυναικν στον πυθαγορισμ και τον νεοπυθαγορισμ εναι σημαντικ και εκτεταμνη. Για παρδειγμα η Θεαν Α εναι η πιο γνωστ γυνακα πυθαγρεια φιλσοφος και εχε ττοια επιρρο που θεωρθηκε πρτυπο για τους Νεοπυθαγρειους φιλοσφους. Οι αρχαοι συγγραφες αναφρονται συχν και με θαυμασμ σε πολλς γυνακες της πυθαγρειας και νεοπυθαγρειας σχολς. Για παρδειγμα, ο Φιλχορος που πθανε το 260 π.Χ. και εχε συναντσει προσωπικ κποιες απ αυτς τις γυνακες γραψε ναν ολκληρο τμο για αυτς με ττλο «Συναγωγ ηρωδων, τοι Πυθαγορεων γυναικν» εν o Ιμβλιχος στο «Περ του Πυθαγορικο Βου» αναφρεται διεξοδικ σε 17 μαθτριες του Πυθαγρα. Πολλο βιογρφοι επσης εμπνεστηκαν απ αυτς τις γυνακες σε μεγλο βαθμ. Ο Διογνης Λαρτιος για παρδειγμα αφιρωσε λο το ργο του σε μα γυνακα πλατωνικ φιλσοφο εν ο Πορφριος στο «Πλωτνου Βος» αναφρει πολλς γυνακες που ταν σοβαρ αφοσιωμνες στην φιλοσοφα. Σημαντικς υπρξαν πολλς γυνακες ανμεσα στις ποες ταν η Τιμτσα που προτμησε να δαγκσει και να κψει την γλσσα της παρ να αποκαλψει τα μυστικ των πυθαγρειων, η Πτολεμαδα, η Φλτυς, η Χειλωνς, η Λασθινεα που ντυνταν σαν ντρας, η Κρατησκλεια, η Αισρα, η Εχεκρτεια, η Μυα το σπτι της οποας γινε νας μετ τον θνατ της, η Δειν, η Τυρσνις, η Αριγντη, η Πεισιρρδη, η Θεαδοσα, η Βοι και η Θεαν η οποα πως και η δασκλα του Πυθαγρα, η Θεμιστκλεια, εχε αποκτσει μεγλη φμη ως σοφ διδασκλισσα.
     μως, πως δυστυχς χει συμβε και σε κθε λλη περπτωση γυναικεας συνεισφορς, διφοροι σημαντικο μελετητς των τελευταων αινων αμφισβτησαν χι μνο το ργο αυτν των γυναικν, αλλ ακμα και την δια τους την παρξη. Ο Ρτσαρντ Μπντλε για παρδειγμα δεν πστευε τι υπρξαν γυνακες πυθαγρειες φιλσοφοι και σχετικ με να κεμενο της Περικτινης γραψε χαρακτηριστικ τι διφοροι πλαστογρφοι «το θερησαν θμα τιμς ακμα και να μετατρψουν τις γυνακες φιλοσφους σε αντγραφα των αντρν.» O Μπρτελ Λντερτ βαν ντερ Βρντεν επμεινε να μελετσει αποκλειστικ ντρες φιλοσφους και δεν αναφρθηκε καθλου σε καμα γυνακα. Αυτ η παρδοση της αμφισβτησης της γυναικεας συνεισφορς υπρξε τσο ντονη και τσο εκτεταμνη που δυστυχς την συναντμε μχρι και σμερα[9] αλλ τα ευρματα της νηφλιας και αντικειμενικς ρευνας εναι διαφορετικ.
     να απ τα βασικ επιχειρματα σων επλεξαν να αγνοσουν τις γυνακες φιλοσφους της αρχαιτητα ταν δυσπιστα τους περ της ικαντητς τους να συγγρψουν φιλοσοφικ και λλα κεμενα σε μια εποχ που οι περισστερες γυνακες ταν αναλφβητες και χωρς πρσβαση στον δημσιο χρο. Αν και οι περισστερες γυνακες ντως ζοσαν κατ κριο λγο μακρι απ την δημοσιτητα αυτ δεν σημανει τι δεν σκφτονταν τι δεν εκπαιδεονταν. Μα γυνακα που γραφε, αντθετα απ ναν ντρα, μπορε να μην δημοσιοποιοσε ποτ τα κεμεν της να μην απολμβανε την δια αμριστη και μεση παραδοχ απ τους λγιους της εποχς της, αλλ αυτ δεν σμαινε τι δεν παργαγε ργο. Μπορε η οραττητα των γυναικν να ταν περιορισμνη αλλ η παρξ τους ταν αδιαμφισβτητη. Επσης, αντθετα προς την γενικευμνη πεποθησ μας σμερα, οι γυνακες μποροσαν υπ προποθσεις να μορφωθον. Για παρδειγμα τα κεμενα της Πτολεμαδας σχετικ με την θεωρα της μουσικς (η αυθεντικτητα των οποων δεν αμφισβητθηκε ποτ) αναφρονται απ τον Πορφριο ως κτι μλλον τετριμμνο, κτι που μας κνει να σκεφτομε πως ττοιου εδους κεμενα απ γυνακες ταν συνηθισμνα. Επσης το ργο της Διοφλας, της πρτης γυνακας αστρονμου, δεν προκαλε καμα κπληξη αν θεωρηθε μσα στα πλασια του Πυθαγορισμο που η αστρονομα και τα μαθηματικ κατεχαν κεντρικ θση. Επσης θα πρπει να λβουμε υπψην τι η συντριπτικ πλειοψηφα των ακολοθων του Πυθαγρα προρχονταν απ τις αντερες τξεις στις οποες οι γυνακες απολμβαναν κποια προνμια πως περισστερος ελεθερος χρνος λγω απαλλαγς απ τις χειρωνακτικς εργασες του σπιτιο, κτι για το οποο φρντιζαν οι σκλβοι κι η δυναττητα παρακολοθησης εκπαιδευτικν μαθημτων απ διφορους λγιους. Ιστορικο πως ο Μπρκερτ, ο Βγκελ κι ο Πτερ Κνσλε χι απλ δεν συζητον περ αμφισβτησης των γυναικν φιλοσφων αλλ αναφρονται στο ργο τους με σεβασμ.
     Αξζει επσης να αναφερθε τι μα λλη γυνακα, η Περικτινη, που ταν μητρα του Πλτωνα, με το ργο της “Περ της γυναικν αρμονας” γινε ο συνδετικς κρκος ανμεσα στον Πυθαγορισμ και τον Πλατωνισμ.

====================

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers