-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

: '

                                                Εισαγωγ

     Το παλι προπρχον αυτ ρθρο, που -θυμζω σ' σους παρακολουθον απ κοντ τα δρμενα του Στεκιο- κλυπτε να μρους του χρου της Τερστιας Αρχαας Ποησης, (Σαπφ, Αλκαος, Ανακρων Αρχλοχος, Σιμωνδης Κεος & Αμοργινς -κι αυτ μνο στο χρο της Λυρικς), τρα πια θα καλψει πλι τον διο χρο, αλλ με δημιουργος απ' λα τα εδη αρχαας ελληνικς ποησης (κτι σαν ρθρο 1 το πριν για τα εδη, αλλ με τους δημιουργος των αυτ τη φορ), με σων δηλαδ βρκα στοιχεα κι ργα των, εν η Σαπφ, ο Σιμωνδης ο Κεος κι ο Αρχλοχος προς το παρν, βρκανε τη δικ τους προσωπικ, ξεχωριστ θση. Φυσικ, αν κρνω πως πγε πολ, θα το διακψω και προφανς θα το συνεχσω σε κποιο 3ο.
     Το σκεπτικ της παρουσασης εναι να μπανει νας-νας ο κθε δημιουργ/ς με το βιογραφικ του -σο υπρχει- και με δεγματα γραφς του. σοι δε, υπρχουν δη στο Στκι, θα μπανει τ' νομ τους στη σειρ του, θα 'ναι φορτωμνο απλ και μνο με το σνδεσμ του και θα πηγανουμε παρακτω. Και τα ονματα, για καλλτερην ερεση αργτερα, θ' ακολουθν αλφαβητικ σειρ.
     Πρπει να πω εδ να το ξρετε σο διαβζετε το ρθρο, πως οιαδποτε αναφορ σε λλους μεγλους ποιητς κλπ, σε εδη ποησης μουσικ ργανα που τη συνδευαν μτρα, προσωδα κλπ, υπρχει στο ρθρο 1, με ττλο: Εδη Αρχαας Ποησης, που αναφρω κι ανωτρω, οπτε μπορετε να το συμβουλεεστε κθε φορ που 'χετε απορα. Επσης, σποραδικ μσα θα ρχνω κι εκε σνδεσμο που να βοηθ στη μνμη, για τη καλλτερην ανγνωση τοτου εδ.
     Αυτ λοιπν και σας εχομαι καλν ανγνωση.  Π. Χ.


===========================

 Αγθων:

     Ο Αγθων (περ. 448 π.Χ.- περ. 400 π.Χ.) ταν αρχαος λληνας τραγικς ποιητς, φλος του Ευριπδη, του Πλτωνα και μαθητς του Σωκρτη. Οι τραγωδες του δεν σζονται πια σμερα. Γεννθηκε στην Αθνα και πατρας του ταν ο Τεισαμενς, δισημος αναμορφωτς και μεταρρυθμιστς της αθηνακς νομολογας. Το Συμπσιο του Πλτωνα εξελσσεται στο σπτι του, την επομνη της 1ης νκης του στους τραγικος αγνες των Ληναων το 416 π.Χ.. Ο Αριστοφνης τονε σατιρζει στις Θεσμοφοριζουσες. ταν επορος και φλος της ευζωας, σγχρονος με τον Ευριπδη. Δσκαλος του ταν ο Πρδικος ο Κεος, ο σοφιστς και ρτορας και το Γοργα το Λεοντνο σοφιστ και ρτορα επσης, τον εχε ως πρτυπο. Στο ργο του Πλτωνα παρατηρομε επσης πως εχε ναν εραστ, τον Παυσανα. Τα τελευταα χρνια της ζως του τα πρασε προσκεκλημνος στην αυλ του βασιλι της Μακεδονας Αρχελου, στη Πλλα της Μακεδονας.
     Ο Αγθων καινοτμησε στα χορικ κνοντς τα εμβλιμα, δηλαδ χωρς συνφεια με την υπθεση του δρματος (γεγονς για το οποο τονε κατακρνει ο Αριστοτλης στη Ποιητικ). Επσης καινοτμησε και στη μουσικ των τραγωδιν. Απ τις τραγωδες του μας εναι γνωστς οι: Ανθες, Θυστης, Μυσο και Τλεφος. Σμερα σζονται λγα αποσπσματα απ τους στχους του.



     Ο Αγθων τανε πολλ τη συντρφος του Παυσανα, με τον οποο εμφανζεται τσο στο Συμπσιο σο και στον Πρωταγρα του Πλτωνα. Μαζ του μετακμισε αργτερα στην αυλ του Αρχελου, βασιλι της Μακεδονας, που στρατολογοσε θεατρικος συγγραφες. Εναι εδ που πιθαντατα πθανε γρω στο 400 π.Χ. Εισγαγε ορισμνες καινοτομες στο ελληνικ θατρο: ο Αριστοτλης μας λει πως οι χαρακτρες κι η πλοκ του νθου του τανε πρωττυπα κι χι πως η μχρι ττε αθηνακ ορθδοξη δραματικ τχνη, δανεισμνα απ μυθολογικ θματα. ταν επσης ο 1ος θεατρικς συγγραφας που γραψε χορικ κομμτια που προφανς ταν ανεξρτητα απ τη κρια πλοκ των ργων του. Εναι γνωστς για την εμφνισ του στο Συμπσιο του Πλτωνα, που γινε στη πραγματικτητα σπτι του και περιγρφει το πανηγρι που δθηκε για να γιορτσει την απκτηση του βραβεου για τη 1η του τραγωδα στα Λναια το 416. Εναι επσης εξχων χαρακτρας στις Θεσμοφοριζουσες του Αριστοφνη.
     Απεικονζεται απ τον Πλτωνα σαν μορφος νεαρς νδρας, καλοντυμνος, κομψς, με τη μδα, λαμπερς, στον πλοτο και τη σοφα της Αθνας, και φινετστος, φιλξενος κι νθρωπος που μοιραζταν εκολα. Η εποικοδομητικ ομιλα στον παινο της αγπης που ο Αγθων απαγγλλει στο Συμπσιο εναι γεμτη απ μορφες αλλ τεχνητς ρητορικς εκφρσεις κι οδγησε μερικος μελετητς να πιστψουν τι μπορε να ταν μαθητς του Γοργα. Στο Συμπσιο παρουσιζεται σα φλος του Αριστοφνη, αλλ αυτ η υποτιθμενη φιλα δεν εμπδιζε τον Αριστοφνη να ασκσει σκληρ κριτικ στον Αγθωνα σε τουλχιστον 2 απ τις κωμωδες του: τις Θεσμοφοριαζοσες και τους χαμνους Γεωργος.  ταν επσης φλος του Ευριπδη, λλου στρατευμνου στην αυλ του Αρχελου.



     Η εξαιρετικ φυσικ ομορφι του αναπαργεται επανειλημμνα στις πηγς. ο ιστορικς W. Rhys Roberts παρατηρε τι "ο καλς -μορφος- Αγθων" εχε γνει σχεδν στερετυπη φρση
. Η πιο λεπτομερς κακ περιγραφ του εναι στις Θεσμοφοριζουσες, στην οποα εμφανζεται σα χλωμς νεαρς νδρας φτωχς και ντυμνος με γυναικεα ροχα. Οι μελετητς δεν εναι ββαιοι για το πσα ισχουνε και πσα εναι κωμικ ευρματα. Μετ απ μια προσεκτικ ανγνωση της κωμωδας, η ιστορικς Jane McIntosh Snyder παρατρησε τι τα ροχα του τανε σχεδν πανομοιτυπα με κενα του δισημου λυρικο ποιητ Ανακροντα, πως απεικονζεται σε αγγειοπλστες των αρχν του 5ου αι.. Η Snyder θεωρε πως ο Αγθων θα μποροσε να κνει σκπιμη προσπθεια να μιμηθε την πολυτελ ενδυμασα του δισημου συμπολτη του, αν κι απ την εποχ του, ττοια ροχα, ειδικ το κεκρυφλο (περκλειστη κλυψη για τα μαλλι) δεν φοροσαν οι νδρες. Σμφωνα με αυτ την ερμηνεα, ο Αγθωνας χλευζεται στις Θεσμοφοριζουσες και για το εκτς μδας ντσιμο αλλ και για το θρσος να μοιζει στον παλιτερο ποιητ. Με μια φρση, αρσκεται να δεχνεται και κομψτερος κι αντερος.



     Ο Αγθων θεωρεται πως εναι το πρσωπο στο επγραμμα του Πλτωνα, αλλ  παρ' λο που η αυθεντικτητα αυτο του επιγρμματος γινε δεκτ για πολλος αινες, πιθαντατα δεν αναφερτανε σε κενον υτε πιθαντατα ανκει στον Πλτωνα. Απ τα στιλιστικ στοιχεα προκπτει τι το ποημα (και τα περισστερα απ τα υποτιθμενα επιγρμματα του Πλτωνα) γρφτηκε στη πραγματικτητα κποια στιγμ μετ τον θνατο του Πλτωνα: η μορφ του εναι εκενη του ελληνιστικο ερωτικο επιγρμματος, το οποο δεν γινε δημοφιλς μχρι το 300 π.Χ. Σμφωνα με τον μελετητ του 20ου αι. Walther Ludwig, τα ποιματα εισχθησαν ψευδς σε μια πριμη βιογραφα του κποια στιγμ μεταξ του 250 π.Χ. και του 100 π.Χ. κι υιοθετθηκαν απ τους συγγραφες-βιογρφους απ' αυτ τη πηγ.

Ρητ

Τρα πργματα πρπει να θυμται κανες ταν βρσκεται στην εξουσα: τι κυβερνει ανθρπους, τι πρπει να διαχειρζεται την εξουσα σμφωνα με το νμο και τι δεν θα κυβερνει αινια.

Τα επιχειρματα εναι πιο ισχυρ απ τη δναμη των χεριν.

Ακμα κι οι θεο δεν χουνε τη δναμη ν' αλλξουνε τα πεπραγμνα.

Λνε πως ο χρνος εναι εκ φσεως σοφς.

Κποιοι φαλοι για να αποφγουν τις κουραστικς προσπθειες ερωτεονται το θνατο.

     Δυστυχς δεν χω κτι λλο για τον Αγθονα.

============


Αισχρων:

    Ο Αισχρων Αισχων ταν αρχαος λληνας λυρικς ποιητς και γεωπνος απ' τη Σμο που κμασε επ βασιλεας Μ. Αλεξνδρου. Ο Αθναιος τονε χαρακτριζε σπουδαο ιαμβοποι. αμβογρφο και λυρικ ποιητ (4ος αι. π.Χ.). Απ τα ργα του ελχιστα αποσπσματα σζονται κι εναι μικρ αποσπσματα απ το ποημ του Εφημερδες κι να επιτμβιο επγραμμ του στην εταρα Φιλαινδα. Απ αυτν ονομστηκε να ποιητικ μτρο αισχρινειον.
     Εχε στιχουργσει ποιματα ακολουθντας τροχακος 4μτρους. Μεταξ αυτν περιλαμβαντανε ποημα αναφερμενο στο μθο του Γλακου καθς κι να μεγλο ποημα με ττλο Εφεσς, που κλυπτε τουλχιστον 7 βιβλα. Επσης σε μορφ επιτμβιου επιγρμματος εχε γρψει την απολογα της περιβητης εταρας Φιλαινδος και κποιο λλο ακλαστο για την Αφροδτη. Κατ τη Σουδα  φρεται να τανε φλος του Αριστοτλη και συμμετεχε στην εκστρατεα του Μ. Αλεξνδρου συγγρφοντας τις Εφημερδες της εκστρατεας (βασιλικ ημερολγιο που περιλμβανε τις ημερσιες διατξεις του στρατοπδου). Αυτ η πληροφορα προρχεται απ τον Πτολεμαο το Χννο.
     Εκτς των παραπνω, εχε συγγρψει να σπουδαο ργο Περ Γεωργας, το οποο δεν χει διασωθε, πλην μως το αναφρουνε στα ργα τους οι Ουρρων, Πλνιος και Καλουμλλας. Τλος γραψε κι λλα ργα στα οποα πραγματευτανε γεωπονικ θματα. Τον αναφρει ο Ουρρων. Σμφωνα με σα λει ο Σχολιαστς του Ευριπδη (Τρωδες στ. 228), ο Αισχρων εχε την ποψη τι ποιος λουζταν στα νερ του ποταμο Κρθη (Κρθις, Πελοπνησσος), το χρμα των μαλλιν του γινταν ξανθ.
    Στη Σουδα αναφρεται ως "Αισχρων ο Μυτηληναος ο εποποις ως και πη και ιμβους δε συν λλοις πσοις γρψας" και μλλον πρκειται περ του διου προσπου που αναφρει κι ο Αθναιος.
     Δυστυχς δεν χω αποσπσματα ργων του, οτε αρχαα, οτε σε μετφραση.

============

Αισχλος:

============

λεξις:

     
λεξις (αρχ. Ἄλεξις, περ. 394 π.Χ. - περ. 288 π.Χ.) ταν αρχαος λληνας κωμικς και δραματικς ποιητς της Μσης Κωμωδας. Καταγταν απ τους Θουρους της Κτω Ιταλας, μως απκτησε την ιδιτητα του Αθηναου πολτη εξαιτας της καταστροφς των Θουρων, που αποτελοσαν αθηνακ αποικα, απ τους βαρβρους Λουκανος περπου το 390 π.Χ.. Η μαρτυρα του Πλουτρχου μας πληροφορε τι πθανε σε ηλικα 106 ετν. Το λεξικ του Σουδα αναφρει πως ταν θεος του ποιητ Μεννδρου -και δσκαλς του στη δραματικ τχνη- απ πατρα. Ακμη τι τανε δημιουργς περπου 245 κωμωδιν σε διστημα που εκτεινταν απ το 4ο αι. π.Χ., ως και μετ το θνατο του Μεννδρου κι τι ο γιος του, Στφανος, ταν επσης ποιητς.

   "δη απ τα κρα τον πουλνε τον ονον νερωμνο, χι ββαια για να κερδσουνε κτι παραπνω, αλλ γιατ προνοονε για τους αγοραστς, να χουνε μετ την οινοποσα το κεφλι ελαφρ".

    Ασχολθηκε και με τον τπο του στρατιτη και τα σωζμενα αποσπσματα παρχουνε σημαντικς πληροφορες τσο για τη σκευ σο και για το χαρακτρα του καυχησιρη στρατιτη. Απ τις κωμωδες, γνωρζουμε μνον 130 ττλους, εν λγεται πως γραψε 240. Πολλο ττλοι εναι γυναικεα πρσωπα, κυρως εταρες και πραγματετηκε θματα απ τη καθημεριν ζω,δημιουργντας τπους πως ο παρσιτος ,ο καυχησιρης ,ο πονηρς δολος ,η εταρα κ.α.Μλιστα δεχνει ιδιατερο ενδιαφρον για τον κσμο των προαγωγν και των εταρων τις οποες λεγε "φοραδτσες της Αφροδτης". Για τις προαγωγος λεγε τι γργορα αλλζουνε τα πντα στα νεαρ κορτσια που παρνουνε κοντ τους, ακμα και στην εμφνιση, βζοντας προσθκες στα παποτσια και στα φουστνια τους.
     Θεωρεται ο δημιουργς του τπου του παραστου (ανθρπου που τρει ακλεστος σε συμπσιο και μεταβλλεται σε κλακα και γελωτοποι), που πρωτοεμφανζεται με το Σικελιτη Eπχαρμο στη κωμωδα του Ἐλπὶς Πλοῦτος και θα γνει παρδοση στη Να κωμωδα και στην αντστοιχη ρωμακ. Στη Μση και Να Κωμωδα παρσιτος ονομζεται ο κλακας κι εναι γεμτος λαιμαργα. Δεν χει εκτελσει "ἐπιποντερον ἔργον" στη ζω του απ' αυτ που κνει τρα, που παρασιτε δηλαδ πλι σε κποιο προσττη. Γενικ εναι κενος που πασχζει να τρει τζμπα, να πηγανει στα συμπσια γι' αυτ, ακλεστος μως, εναι θρασς και δε λογαριζει τποτε, πραν της μσας.
     Λγεται επσης τλος, πως πθανε πνω στη σκην, με το στεφνι στο κεφλι του. Μερικ ργα του επιγραμματικ:

 Μεροπς, Ἀγκυλων. Ὀλυμπδωρος, , 


 Παρδιτος  (Πιθαντατα τα 4 αυτ ανβηκαν περ την 104η Ολυμπιδα. Εκε διακωμωδε τον Πλτωνα.)
 Ἀγῶνις  (Το νομα εταρας. Διακωμδηση του Μισγλα, γνωστ πρσωπο απ το λγο του Αισχνη, Κατ Τιμρχου). 
 Ἀδελφο  & Στρατιτης (Στχος της στιρας των 2 εναι ο Δημοσθνης).
 Ἵππος (Εμπεριχονται υπονοομενα για τη μνυση του Σοφοκλ εναντον των φιλοσφων. Ανβηκε το 316 π.Χ.)
  Πραυνος  (Ανβηκε το 312 π.Χ.)
 Φαρμακοπλη, & Ὑοβολιμαῖος (Ανβηκαν και τα 2 το 306 π.Χ.)
 Ἀποβτης &  Εἰσοικιζμενος (Αναφρονται τα 2 στους Δειπνοσοφιστς του Αθηναου Ναυκρατου).
  Γυναικοκρατα (Αναφρεται στο Ονομαστικν του Ιουλου Πολυδεκη).
 Γαλτεια,
Δημτριος Φιλταιρος, Δρωπδης, Ησινη, Θεσπρωτο. Ιππες, Κονιτης, Κυβερντης, Κκνος, Λευκαδα, Μανδραγοριζομνη, Μιλσια, Οδυσσες Υφανων, Ολνθιοι, Παγκρατιαστς, Παννυχς, Ποιητα, Τυνδρεως κ..

Τα Ποιματα

             Πτωχο Πινκιο

Φτωχς ο ντρας μου φτωχι εμαι κι εγ,
γρι η κακομορα, με κρη και με γιο
και με τη δολα αυτν εδ τη προκομμνη
πντε γινμαστ' ολοι,  οι καημνοι.

Απψε μνο τρεις μας θα δειπνσουν,
οι λλοι δυο μαζ μας θα καθσουν,
θα μας κοιτον και λγο αλερι θα τσιμπσουν.
Χωρς μια λρα, τη μορα θα θρηνομε
γιατ δεν χουμε να φμε και να πιομε.

Κοιτξτ' ωχρο πς γναμε, σ' λο το σμα,
απ την ασιτα δετε, αλλξαμε και χρμα.
Κι αν θλετε να μθετε ποι εναι το μενο,
κι αν ρωττε τι τρμε και πς ζομε, ιδο:

Κουκκι και πασατμπο, λοπινα και κρεμμδια,
μπιζλια και τζιτζκια, ρζες και βελανδια,
φραγκσυκα, ρεβθια και χρη στη Κυβλη,
της Αθηνς τα σκα π' λλος κανες δε θλει.
...

...Μπορ να δω τους στρατηγος να χουνε τα φρδια

σηκωμνα και θαρρ πως κνουν κτι φοβερ
κι εν θεωρονται αντεροι, διλου δεν απορ,
δεν σκφτονται τποτε μεγαλτερο απ' αυτ.
Και τους ιχθυοπλες, -κλλιο να χαθον-,
μπορ να δω που κτω θα κοιτον,
χοντας πνω σηκωμνα τους τα φρδια,
μιαν ασφυξα τη παθανω, ομολογ.
...

...γιατ πραγματικ μα τους Θεος οι τρχες να λυπον,
αφο μ' αυτς λοι τους ντρες θα φανον.
...

...Μσα τρφω περιστρια σικελικ
απ' αυτ τα πρα πολ κομψ.

============

   Αλκαος:

     Γεννθηκε στη Μυτιλνη περπου το 630 π.Χ., συνπεσε στο βο με τη Σαπφ κι ανκε σε αριστοκρατικ οικογνεια. Πρε μρος στους ντονους πολιτικος αγνες της πατρδας του ταν ταν νος,. Οι δημοκρατικο εχαν εξεγερθε εναντον των αριστοκρατικν κι εχεν επικρτησε ο τραννος Μλαγχρος, εναντον του οποου στρφηκαν ο Πιττακς, οι δο αδελφο του Αλκαου κι ο διος ο ποιητς. Οι τελευταοι νικσανε στη διαμχη αυτ, ο τραννος φονεθηκε κι ο λας τους εμπιστετηκε για 10 τη την εξουσα.
     Η τυραννα μως επανλθε (Μυρσλος) κι ο ποιητς δωσε πλι το παρν εναντον της μαζ με τα αδλφια και τον Πιττακ. Οι Μυτιληναοι πλι ανδειξαν αισυμντη (αιρετ ρχοντα) τον Πιττακ (590-580 π.Χ.) και διξανε τους αριστοκρατικος, αλλ ο διος πρδωσε τους συντρφους του κι αυτο κατφυγαν, πρτα στη πλη Ανο της Θρκης (παλι αποικα της Μυτιλνης), στερα στη Κζικο κι αργτερα στην Αγυπτο. Λγο αργτερα με τον αδελφ του Αντιμενδα επστρεψαν ως ηγτες των αριστοκρατικν κατ του Πιττακο. Ο ποιητς συνελφθη απ τον Πιττακ, που μως τονε συγχρησε, αλλ τους εξρισεν λους στη μικρ πλη Πρρα, κοντ στη Μυτιλνη. Εκε, αργτερα και με μεγλη χαρ, πανηγρισε το θνατο του τυρννου, αλλ κτοτε, πρασε τα υπλοιπα χρνια της ζως του χωρς να συμμετχει στις πολιτικς διαμχες..
     Το ργο του αποτελεται απ στασιωτικ (= πολιτικ· στσις = επαναστατικ κνημα), συμποτικ, ερωτικ ποιματα και μνους προς τους θεος (σθηκαν ελχιστα μνο αποσπσματα). Στα στασιωτικ του σματα διαπιστνουμε το βαιο πθος κατ των πολιτικν του αντιπλων. Tο ποημα εναι τελικ να πλο στους προσωπικος και πολιτικο-κοινωνικος αγνες του ποιητ. Στα συμποτικ διαφανεται η αγπη του προς το κρασ, αφο το συνιστ ως το καλτερο αντδοτο (φρμακον) στις στενοχριες και στις δυσκολες, εν στα ερωτικ ποιματ του εξυμνε το κλλος των εφβων και των νεανδων.



     Ιδιατερα χαρακτηριστικ της ποησς του εναι η συντομα, η μεγαλοπρπεια του λγου, η πληθρα των ποιητικν εικνων, η αλληγορα κι η παραστατικτητα που τις συνοδεουν. Ο Αλκαος επηρασε και τους μεταγενστερους ποιητς. Ο Θεκριτος στα Ειδλλι του τον μιμεται, το διο κι ο Ορτιος, εν στην Αθνα, στην ακμ του 5ου αι. π.Χ., τραγουδοσανε στα συμπσια τραγοδια του. Εκτς των λλων γνωστν μτρων που χρησιμοποησε -σαπφικ, ιαμβικ 4μετρο, ασκληπιδειο μεζον- επινησε και την αλκακ στροφ: υ - υ -υ | - υυ - | υυ. Σγχρονος της Σαπφος, βρσκεται με τη ποησ του στον αντποδα του σαπφικο κσμου του ρωτα και της εξμνησης της γυναικεας ομορφις. Η ντονη πολιτικ του δρση, η εξορα του αλλ κι η συμμετοχ του σε πολεμικς συρρξεις της εποχς σφραγσανε τη ποησ του.
     Η αλκακ μονωδα ασχολεται με θματα αμιγς ανδρικο ενδιαφροντος: Δινυσος, Μοσες και Αφροδτη (το κρασ κι ο ρωτας) -πως τουλχιστον ισχυρζεται ο Ορτιος. Στα ποιματ του απεικονζεται εξσου το ενδιαφρον του για ,τι σχετζεται με τη πολιτικ και τον πλεμο. Σα γνσιος αριστοκρτης ο λσβιος ποιητς παρουσιζει το αρχοντικ του γεμτο πλα που προορζονται για χρση του των εταρων του, δνοντας ν ξοχο δεγμα αντικειμενικς ποησης της αρχακς εποχς που αρσκεται να συνθτει εντυπωσιακος καταλγους αντικειμνων. Συνθεσε στην αιολικ διλεκτο. Τα ποιματ του ταξινομθηκαν απ τους Αλεξανδρινος σε 10 βιβλα με κριτριο τη θεματικ τους. Ξεχωρζουνε 2 κατηγορες: τα πολιτικ στασιωτικ και τα συμποσιακ. Στη κατηγορα αυτ ανκουνε ποιματ του που δονταν στα φημισμνα συμπσια της εποχς. Το αρχακ συμπσιο, χρος διαβολευσης και ψυχαγωγας των ποικιλνυμων ανδρικν ομλων, παζει καθοριστικ ρλο στην ανπτυξη της ποιητικς τχνης. Στους κλπους του συνθτονταν να επανεκτελονταν τα πιο γνωστ απ τα παλαιτερα τραγοδια.
    Η χαρ της οινοποσας εναι το πιο χαρακτηριστικ θμα της συμποτικς ποησης του λσβιου λυρικο. Αφορμ για τη κατανλωση ονου μπορε να δσει ο θνατος του πολιτικο του αντιπλου, του Μυρσλου, εν εξσου καλ δικαιολογα προσφρουνε πντα οι ακραες καιρικς συνθκες: ταν βρχει, στο κμα του θρους. Ο αρχαος συγγραφας Αθναιος συμπερανει επ' αυτο: "κατ γὰρ πᾶσαν ὣραν καὶ πᾶσαν περστασιν πνων οὗτος ὁ ποιητς εὑρσκεται". λλοτε, πλι, ο ποιητς θεωρε σημαντικ τη τρηση του τυπικο της οινοποσας και τη περιγρφει με λεπτομρεια. Σ' εππεδο δομικς τεχνικς η σκην της οινοποσας στα ποιματα αυτ στνεται κθε φορ με λγες, μικρς αλλ εστοχες λεπτομρειες. Ωστσο, η ευθεα παρανεση προς τη κατανλωση κρασιο λλοτε πεται της περιγραφς των καιρικν συνθηκν κι λλοτε προηγεται. Αν κι λα τα μοτβα εναι δανεισμνα απ τον Ησοδο (ργα και Ημρες 582 κεξ.), εναι αξιοσημεωτη η διασκευαστικ μμηση του επικο προτπου τσο στη σνταξη σο και στη μετρικ μορφ που επιλγεται απ το λσβιο λυρικ.


                                             Σαπφ & Αλκαος

     Η πολιτικ ποησ του συνιστ τη 1η, μεση μαρτυρα για τις πολιτικς εταιρεες λσχες. Πρκειται για συνασπισμος που στηρζονταν στον ρκο (συνωμοσα) και μαρτυρονται 1η φορ τη 10ετα 590 π.Χ. Μες απ τη ποηση αυτ αναδεται η σγχρονη ννοια του ρου πολιτικ, καθς απομακρνεται αισθητ απ τη παλαιτερη μορφ της ως λατρευτικ και τελετουργικ συννωση των πολιτν. Ωστσο, στις 1ες αυτς πολιτικς οργανσεις λσβιων αριστοκρατν δεν υπκειται πολιτικ πργραμμα. Η εταιρεα δεν παργαγε ιδεολογικ λγο, αλλ τη 1η πολιτικ ποηση στον ευρωπακ χρο. Κοινς εναι ο αγνας λων των οκων των ευγενν εναντον της λαλαπας της τυραννδας. Στη ποηση του Αλκαου απαντ, 1η φορ στην ευρωπακ λογοτεχνα, εικνα του πλοου της πολιτεας να παραδρνει στη τρικυμισμνη θλασσα καθς χει πσει σε ενντιους ανμους. λλοτε πλι ο ποιητς φανεται να μην ανχεται τη μη αριστοκρατικ διακυβρνηση στο νησ απ τον αισυμντη Πιττακ και τρφει τη ψευδασθηση γργορης επανδου των ολιγαρχικν φλων του στην εξουσα. Ο Αλκαος προτενει προσωριν κατπαυση των εχθροπραξιν, σε αναμον ευνοκτερης στιγμς. Μακρυ απ τα συμποτικ συμφραζμενα, ο Αλκαος περιγρφει ζωνταν το φυσικ περιβλλον με τα σπνια πτην. Το φος του εναι μοναδικ φανταχτερ και χαρακτηριστικ για τη σρευση περτεχνων σνθετων επιθτων.
     Κπου ανμεσα στις 2 προαναφερθεσες ομδες ποιημτων του ξεχωρζει το μοναδικ, σως, μμυθο ποημ του, η ανγνωση του οποου συνιστ μιαν λλη λυρικν ανατροπ. Το ποημα αυτ αποτελε πραγματικ ευτυχ συγκυρα καθς συνιστ μια εξχως διδακτικ σπουδ πνω στο θμα του πολμου. Δομημνο πνω στην αρχ της "κυκλικς σνθεσης", το ποημα πραγματεεται να μυθικ θμα που χει προκαλσει δη απ τον 7ο αι. π.Χ. "ναν ηθικ προβληματισμ", πως διαπιστνει ο Ι. Θ. Κακριδς. Πλι στη κακηγορα για την Ελνη απ τον σγχρον του Στησχορο, ο Αλκαος επιλγει συνειδητ ν' αναδεξει με σαφνεια την αρνητικ πλευρ του μθου της Ελνης σ\ λη την κταση του ποιματος. Η ποιητικ στχευση εναι αποκλειστικ παραδειγματικ: η Θτιδα αναδεικνεται ως το μυθικ πρτυπο για τη χρηστ και πιστ σζυγο σε αντστιξη προς την επικ Ελνη, μια ανθικη κι πιστη γυνακα. Το ποημα ανογει και κλενει με λεξιλγιο, τρπο και θματα επικ, τοι με τον τρωικ πλεμο. Κοιν θματα της εισαγωγς και του επιλγου του εναι η αιτα, η κρηξη και τα αποτελσματα του πολμου πως τα εξιστορον οι επικο προκτοχοι του ποιητ (ὡς λγος). Ο ενδιμεσος χρος των 10 στχων αντλε και πλι απ τον τρωικ κκλο, αν κι η παραστατικτητα και περιγραφικ ποιτητα των λεπτομερειν και του λεξιλογου φρουνε λυρικ σφραγδα.
     Η σνταξη δο θεμτων, του πολμου και της ομιλας αναδεικνει με απλυτη σαφνεια τη συνειδητ αντθεση του λυρικο ποιητ προς τον επικ προκτοχ του. Στην Ιλιδα και σε λο τον επικ κκλο το θμα του πολμου, ποιοτικ και ποσοτικ ισχυρτερο, συνθλβει εκενο της ομιλας. Ο Αλκαος αντιστρφει τις αναλογες και με τρπον απλυτο και καθοριστικ δνει μεγαλτερη κταση στο θμα συζυγικς /ερωτικς ομιλας το οποο εξυψνεται σε βρος του θματος του πολμου που σχεδν εξαφανζεται. Προπντων μως χειρζεται και φωτζει τσον ελκυστικ τον ρωτα και τσο αρνητικ τον πλεμο στε τελικ η τιμ που δνεται στο θμα της ερωτικς ομιλας να 'ναι απολτως θετικ, εν απολτως αρνητικ κενη του πολμου. Ο πλγιος κι μμεσος τρπος του προσγγισης της μυθολογας, φυσικ δεν περνοσε απαρατρητος απ το κοιν του καθς αυτ ταν εθισμνο να περιμνει απ τη ποησ του την ανπτυξη σοβαρς προβληματικς για τα μεγλα ζητματα της ζως και του θαντου. Γι' αυτ και δεν θεωρομε παρακινδυνευμνη την υπθεση πως η αλκακ θση εκφρζει γενικτερα μια μεζονα ιδεολογικ πρταση της λυρικς ποησης, στο σνολ της, σε αντστιξη προς το ηρωκ πος.

Τα Ποιματα

Δξου με που σου τραγουδ
να με δεχτες θερμ ζητ
στα πδια σου προσπφτω.

Το 'ξερα πως ερχτανε
η νοιξη με τ' νθια...
Εμπρς γεμστε τη καντα
με το γλυκπιοτο κρασ
και μην αργετε στη στιγμ!
...

Ππρ' απ' τη θλασσα, μακρυ
κι απ της γης την κρη,
εφτσανε γρια πουλι,
ππιες στο χρμα της φωτις,
με τις φτερογες τις μακρις
και τα λαιμ τα παρδαλ.

Και κουρνισανε καθς
ζαρνουν τα μικρ πουλι

σαν ο γοργφτερος αετς
να ξεπροβλλει ξαφνικ.
...

Το πιο 'μορφο απ' τα ποτμια,
στο πλαγος εκβλλει πορφυρ,
ο βρος πλι
στη πλη μας, τον Ανο.

Πλθος παρθνες σ' ακλουθνε,
με τ' απαλ τους τα χερκια
γρω στον μορφο μηρ
και που πολ το φχαριστιονται
καθς αλεβουν τα κορμκια
με τ' γιο σου, βρε, το νερ.
...

Διλου δεν τη κατανο
των νεμων τη πλη αυτ.

Το να κμα απ 'δω
και τ' λλο κμα απ 'κει
κι εμες στη μση μοναχο
κντρα στον γριο καιρ
στο μαρο πλοο απνω.
Στη βση των ιστν νερ,
και τα πανι σκιστκανε
κι λα ρκη γινκανανε,
οι γκυρες σκουρισανε
και το τιμνι χνω.
Στις θσεις μνουμε γερ,
και να κρατμε τα σχοινι
.
...

Μεγλο Φτχεια εσαι συ κακ
και ανυπφορο, εσ κι η αδελφ σου
η Στρηση, περφανο λα
το γονατζει η πυγμ σου.
...

Εμπρς λοιπν, ας πιομε!
Γιατ τη νχτα καρτερομε;
Η μρα απμεινε μια στλα,
σπεσατ' ανοχτε τη μπουκλα!

Τα ποτρια γιμιζε τ' ωραα
κφι να βρομε στη παρα.
Σεμλης και του Δα γις
κρασ' ο Δινυσος ο Θες
κρασ, να διχνουμε τη λπη.
Κρνα στις κοπες το πιοτ:
να κρασ και δυο νερ,
χι ως απνω, δε θα βλω,
και θα τσουγκρζουν τα ποτρια,
το 'να στ' λλο.
...

Βρξε τα σπλχνα με κρασ
γιατ αντειλλε τ' αστρι.
Δσκολα οι ρες πια περνον
κι απ τη ζστη τη πολλ
λα τριγρω μας διψον,
ακογεται μες απ' τα φλλα
του τζτζικα τραγοδι πλι...
Ανθε τ' αγκθι στους αγρος
σα κθε καλοκαρι.
Τρα οι γυνακες εν' υγρς,
μα οι ντρες λλο δε μπορον
γιατ ο Σεριος μρανε τα φλα,
πδια και χρια και κεφλι.
...

Δε πρπει να αφνουμε
στις λπες τη ψυχ
γιατ τ θα κερδσουμε
αν ξω δε το ρξουμε;
Βκχι μου, ας μεθσουμε.
Το πιο καλ το φρμακο
που γινει τη ψυχ
εν' το κρασ...
...

        Τα Δειν Του Πολμου

Μα φυσικ κακ δε βγκε και για μας μικρ,
'τ ο Δας στλνοντας μια τρλλα προς τα κτου,
σ' ναν αγνα συρε στο τπο του θαντου,
ντρες πολλος και διαλεχτος, θρνο πικρ.
Ξεσκωσεν ο πλεμος και θρισε ναν-να,
ντρες που η πλρια δξα τους στα πρατ' εχε φτσει.
Κι οι αντικρ, δεν φησαν οτναν να περσει,
αντρκεια και ηρωικ, 'μποδσαν τον καθνα,
ως ταν θλημα Δις, αγνντι να σταθομε
και χθηκαν πολλς ψυχς κονταροχτυπημνες
κι εμες σοι σωθκαμε, ψυχς ματοβαμμνες,
γυρνμε στη πατρδα μας τα να να τους πομε.
(μτφρ.: Πτροκλος εδ προφανς αναφρεται στον Τρωικ Πλεμο, αποσπ.)
...

Λαμποκοπ απ' το χλκωμα το μγα δμα κι εναι
για χρη του ρη λη η σκεπ ομορφοστολισμνη
με περικεφαλαες λαμπρς κι απο ψηλ προσγρνουν
κτω αλογφουντες λευκς, στολδια για κεφλια
πολεμισταδων και, στητ τριγρω σε παλοκια
κρυμμνα, στκουν χλκινα και λαμπερ τουζλοκια,
οπο εναι για τις δυνατς σατες φυλαχτρι,
και σιδεροπουκμισα πλεχτ με νι λινρι
και κτου τα βαθουλωτ ριγμνα εναι σκουτρια.
Και δπλα Χαλκιδικα σπαθι κι αναζωστρια
πολλ σιμ τους και πιο εκε πουκμισα πολμου.
Αυτ δεν εναι δυνατ να τ' απολησμονσω,
γιατ νομζω, πως αυτ τη πρτην χουν θση. (επιγρ. 15, μτφ. Ηλας Βουτιερδης)

=============

Αλκμν:

=============

Ανακρων:

     Γεννθηκε στη Τω της Ιωνας, γρω στα 570 π. Χ. και πθανε σε βαθι γερματα, το 485 π. Χ. Το 545 π. Χ., ο Πρσης ρπαγος φτνει ξω απ τα τεχη της πλης του, κατ τη διρκεια της εισβολς των Περσν στην Ιωνα κι απ 'κει αρχζει η περιπλνηση του ποιητ. Πρτα πει στα βδηρα, αργτερα στη Σμο, στην αυλ του Πολυκρτη. Μετ τη δολοφονα του τυρννου απ τον Οροτη, φτνει στην Αθνα, κοντ στον ππαρχο και συνπτει φιλα με τον Κριτα. Το 514 π. Χ. ο ππαρχος δολοφονεται κι ο ποιητς καταφεγει στους Αλευδες της Θεσσαλας. σως να επστρεψε στην Αθνα και να τονε βρκε 'κει ο θνατος, πντως ο τφος του υπρχε στη πατρδα του τη Τω. γραψε κυρως συμποτικ κι ερωτικ ποιματα μ' ντονο συναισθηματικ και χαρομενο χαρακτρα. Κατακλζεται απ τη χαρ της ζως μ' λες της τις απολασεις, τραγοδι, ρωτας και κρασ -τοτο μλιστα παραξηγθηκε και τον νομζαν μθυσο. Τεχνικ ψογη κι επιδεξιτητα μοναδικ, γοητεα και καθαρτητα και παρλληλα, λεπτ, πρωττυπη κι ειρωνικ διθεση, χαρακτηρζουν το ργο του.
     Ο Ανακρων ο Τιος ταν αρχαος λληνας λυρικς ποιητς, θεωρομενος νας απ τους 9 λυρικος της αρχαιτητας. Αν κι υπερασπιστς του μτρου, θεω­ρθηκε απ τους μεταγενστερος του λανθασμνα γλεντζς και μθυσος. Στη συνχεια βρθηκε στα θρακικ βδηρα, που κι γραψε εξαρετα συμποτικ τραγοδια. Το 545 π.Χ., μπρος στον περσικ κνδυνο που πλησαζε, εγκαθσταται στα βδηρα κι αργτερα ζει στην αυλ του Πολυκρτη. Μετ τη δολοφονα του Πολυκρτη (522 π.Χ.) o Πεισιστρατδης ππαρχος φρνει τον ποιητ στην Αθνα. Μετ τη δολοφονα του ππαρχου (514 π.Χ.) ο Ανακροντας φεγει απ την Αττικ και πιθαν'ον μνει για χρονικ διστημα στη Λρισα. Πθανε σε πολ προχωρημνη ηλικα (περ. 85 χρονν).



     Σμφωνα με τη παρδοση στην αυλ του τυρννου της Σμου Πολυκρτη ο ποιητς βυκος συνντησε τον ποιητ Ανακροντα, που καταγταν απ την Τω (Τιος). Σε αυτν μλιστα, λεγαν, ο βυκος φειλε τελικ τη στροφ του προς την ερωτικ ποηση. Σμφωνα με την εικνα που σχημτισαν για τον Ανακροντα οι μεταγενστερο του θεωρετο "ο πντα μεθυσμνος ποιητς", ο τπος του "αστχαστου γλεντζ" κι ο κλασσικς εκπρσωπος του ερωτισμο. Η αλθεια φανεται πως εναι διαφορετικ. γραψε πργματι συμποτικ τραγοδια, στα οποα μως εκτιμοσε τη συντροφι των καλλιεργημνων ανθρπων κι αποστρεφταν κθε υπρβαση του μτρου.
     To πως αντιλαμβνεται ο ποιητς τη νεαρ γυνακα, μσω της ποησς του, σαν το αντικεμενο της ερωτικς επιθυμας του που εναι ατθασο κι απρσιτο. Ο ντρας, ως επιδξιος εραστς θα τη χαλιναγωγσει και θα τη μυσει ερωτικ. Η γυνακα παρουσιζεται ως θραμα-αντικεμενο του αντρικο πθου και την δια στιγμ ο ντρας γνεται ο κυνηγς-θτης που χει να και μοναδικ στχο, το θραμ του και την ικανοποηση της ερωτικς του διθεσης. Η δωξις αρπαγ εναι να συνηθισμνο θμα της αρχαιοελληνικς απεικονιστικς τχνης ιδιατερα για τους ζωγρφους του 5ου π.Χ. αι., εν η εικνα-μεταφορ της γυνακας ως ανυπτακτου ζου, τσο στη ποηση του Ανακροντα σο και του Σημωνδη, αντλε τη πανρχαια καταγωγ της απ τις κυνηγετικς κοινωνες της 7ης χιλιετας π.Χ. Τοτη την αντληψη του ανυπτακτου ζου διατηρε η ελληνικ κοινωνα και στη κλασσικ εποχ, λγο πριν τη παρακμ της πλης-κρτους οπτε αλλζει αναγκαστικ το κοινωνικ status της γυνακας.
     Οι Αλεξανδρινο φιλλογοι, ο Αριστοφνης ο Βυζντιος κι ο Αρσταρχος απ τη Σαμοθρκη εκδσανε τα ποιματα του Ανακροντα σε 5 βιβλα. Η θση του στον Καννα των 9 μεγλων λυρικν ποιητν τανε δπλα στον Αλκαο και τη Σαπφ. δη η Αρχαιτητα εχε παινσει τη πλοσια σε αποχρσεις και παραστατικτητα απλ ιωνικ του διλεκτο. σο για τη μορφ των ποιημτων του χρησιμοποησε κυρως ιμβους, χοριμβους, γλυκνειους και φερεκρτειους. Ως Ανακρεντεια λογζονται στην ιστορα της αρχαας ελληνικς λογοτεχνας:

  Α: λες οι ποιητικς συνθσεις σε καταληκτικ ιαμβικ 2μετρο ανακλμενο ιωνικ 2μετρο στχο που μιμονται τα ερωτικ και συμποτικ ποιματα του Ανακροντα.

  Β: Κυρως η συλλογ 60 υποβολιμαων ποιημτων που παραδδονται στο τλος του χειρογρφου της ΠΑ.


     Στη ΠΑ σζονται 21 επιγρμματ του και τλος ο αστεροειδς 2339 Ανακρων (2339 Anacreon) πρε το νομ του απ τον ποιητ.

Τα Ποιματα

Ο δαμαστς ο ρωτας
κι η πορφυρ Αφροδτη,
μαζ σου παζουν βασιλι
κι οι μαυρομτες Νμφες.
Σε σνα που συχν γυρνς
στις πιο ψηλς βουνοκορφς,
προσπφτω ευλαβικ.
Τη προσευχ μου εισκουσε
κι λα κοντ σε μνα,
για να γενε ,τι ζητ.
Τον Κλεβουλο, Δινυσε,
καλ να συμβουλψεις,
τον ρωτ μου, βασιλι,
για να δεχτε τ' αγρι.
...

Φοραδτσα απ τη Θρκη,
τι με κοιτζεις πονηρ
κι καρδα φεγεις μακρυ;
Θαρρες πως απ ρωτα
τποτα δε κατχω;
Μθε λοιπν, πως θα μποροσα
μορφα να σου βλω χαλινρι
και τα γκμια σου κρατντας
στο τρμα του δρμου να σε φρω.
Μα τρα συ μες στα λιβδια
ναζιρικα κι ανμελα
βσκεις και παιχνιδζεις.
Γιατ δεν χεις φυσικ
μπειρον αναβτη.
...

Εναι παιγνδι τ' ρωτα
το πθος το παρφορο,
η σγχυση κι η ταραχ.
...

Δε το γουστρω 'γω αυτν
που σο κρασοπνει
με τη καντα πλι του
λο για χθρες λει
και για τον πλεμο μιλ,
που φρνει πντα δκρυα.
Μα αγαπ εκενον,
ποιον θυμται τη χαρ,
αφο μαζ τα σμξει
τα γλυκ δρα των Μουσν
με της Θες τη χρη.
...

Φρε αγρι μου νερ,
φρε μου και κρασκι,
στεφνια απ λολουδα
εδ μπροστ μας φρε.
Γιατ εγ κι ο ρωτας
αρχζουμε τη μχη.
...

Πρα το πρτο κι φαγα
παστλι να κομμτι
κι στερα το κατβασα
μ' να κουβ κρασκι.
Και τρα το γλυκ σκοπ
με μια κιθρα τραγουδ,
γεμτος με μερκι,
για τη μικρ, την μορφη
και την αγαπημνη.
...

Του Ποσειδνα μνας να!
Πει, φτασε ξαν!
Γναν τα σννεφα βαρι
και φρνουνε βροχ.
Βορις φυσ κτου στη γη...
...

Παρακαλ σε ελαφοκυνηγτρα
ξανθι του Δα θυγατρα,
των αγριμιν, ρτεμη, αφντρα
στα ρματα λα του Ληθαου.
Στην πολιτεα λυπημνων
χαρομενη συ ρχνε τη ματι σου.
Γιατ δεν προστατεεις τρα
ανμερους πολτες.
...

Αφντη, που ο ρωτας ο δαμαστς
κι οι Νφες οι γαλανομτες
κι η ροδομγουλη Αφροδτη
μαζ σου παζουν και γυρζεις
μες στα ψηλ τα κορφοβονια,
προσπφτω σου κι λα σε μνα
καλγνωμος και τη παρκλησ μου
ακοοντας τη χαριτωμνη.
Καλς συμβουλτορας γνε
στον Κλεβουλο, Δινυσ μου,
να δχεται τον ρωτ μου.
...

κρη, που παρθενικ κοιτς,
στο νου μου ζεις μα δεν το νιθεις
γιατ δε ξες πως τη ψυχ μου
μονχα συ τη κυβερνς.
...

σπρο μου 'ναι το κεφλι,
οι κρταφο χιονισμνοι

γρικ 'ναι πια τα δντια,
δρμο πρανε τα νιτα

και πολς καιρς στο κσμο
το γλυκ, δεν μ' απομνει.

Τοτο συχναναστενζω
κι χω του Ταρτρου τρμο,

τ εναι φοβερς ο δης
κι χει ζοφερ κατβα.

μα μια φορ κατβεις,
δεν ξαναθωρες ανβα!
...

Σφαρα μου ρχνει πορφυρ
ο χρυσομλλης ρως ξω
και με μια κρη, που φορε
σανδλια, με καλε να παξω
Μ' αυτ -βλπεις Μυτιληνι-
μια τα μαλλι μου κοροδεει
-θωρες, εναι λευκ- και μια
σ' λλην αγπη της χαζεει!
...

Και νιζεται για τη ξανθ
την Ευρυπλη
ο Αρτμονας,
που τριγυρν μες σε φορεο.

Εν στεν και βρωμερ
φοροσε πριν κουκολα,

και κρκους ξλινους στ' αυτι
και γρω απ' τα πλευρ του

τριχο βοδοτμαρο,
παλις ασπδας ντμα,

μλις ξεκολλημνο,
ο ελεεινς ο Αρτμονας,
που συναναστρεφταν

δημσιες και ψωμδαινες
και με ψευτις εζοσε,

που του 'βαλαν πολλς φορς
το σβρκο σε παλοκι,

πολλς φορς και σε τροχ
και που τις εχε φει

πολλς φορς στα πισιν
με πτσινο καμτσκι,

και που και γνια και μαλλι
του χουν μαδσει, τρα

μ' αμξια πει, στο στθος του
χρυσς φορντας αλυσδες
,
της Κκης το παιδ
κι ομπρλα φιλντισνια

κρατ σαν τις γυνακες.
...

Ο καλβολος Μεγστης
δκα μνες εναι, αφτου
φορε λγινο στεφνι
και γλυκ σσμα ρουφει.
...

Το σμερα με νοιζει,
το αριο ποις το ξρει.
...

ταν πνω το κρασ
οι φροντδες λιγοστεουν.

=============

Αννιος

    O Αννιος (~540 π.Χ.) ταν αρχαος λληνας ποιητς απ την Ιωνα. Ο Τζτζης τονε περιλαμβνει στον κατλογο των ιαμβογρφων. Τα ποιματ του χουν γαστρονομικ περιεχμενο. Επσης λυρικς ποιητς, γνωστς κι ως ιαμβογρφος. Ανκε στον ιωνικ πολιτιστικ χρο και μαζ με το σγχρονο του Ιππνακτα εκ της Εφσσου, τανε, κατ τους αρχαους, εισηγητς του χωλιμβου, δηλαδ του 3μετρου ιαμβικο στχου που ο τελευταος πδας του εναι σπονδεος τροχαος. Τα ργα των 2 ποιητν συγχονται απ τους αρχαους γραμματικος και πολλκις o διος στχος αποδδεται πτε στον να και πτε στον λλο. Κι οι 2 ταν ιαμβογρφοι και σμφωνα με μιαν εκδοχ, διαφρανε στη μεταβολ που εχαν εισαγγει στο ιαμβικ 3μετρο. Εν ο Ιππναξ λλαξε τον 6ο πδα του ιαμβικο του σε σπονδεο και δημιοργησε τσι τον σκζοντα 3μετρο χωλαμβο, ο Αννιος λλαξε και τον 5ο πδα σε σπονδεο και δημιοργησε τον ισχιορρωγικ αμβο. (Για να μαθανουμε αννιος στα αρχαα, εναι αυτς που δεν προκαλε πνο θλψη, ο αβλαβς -ετυμολ. α στερητικν κι ανα). Κποια κομμτια του σζονται απ τον Αθηναο κι λα σα εναι γνωστ γι' αυτν συλλχθηκαν απ τον Friedrich Gottlieb Welcker τον 19ο αι..
     Δυστυχς δεν χω οτε λλα στοιχεα, οτε κι ργα του και πμε παρακτω.

=============

Αρχλοχος

==============

Αριστοφνης:

============

Βακχυλδης:

==============

Δφιλος:

    Ο Δφιλος ο Σινωπες (4ος-3ος αι. π.Χ.) τανε σημαντικς ποιητς της Νας Αττικς Κωμωδας με καταγωγ απ τη Σινπη του Εξεινου Πντου. τανε σγχρονος του Μεννδρου (342-291 π.Χ.), του Φιλμονα και τα περισστερα απ τα ργα του γραφτκανε και διαδραματιστκανε στην Αθνα. Ο διος ωστσο ταξδεψε αρκετ και πθανε στη Σμρνη. Κωμικς ποιητς που απ το ργο του σζονται 2 χωλαμβοι. Φανεται πως εχε γρψει πος με ττλο Θησης. Αποσπσματα απ το πος του εναι σως αυτ που αναφρονται στο Θησα του Πλοταρχου. να Σχλιο στον Πνδαρο αναφρει: "…ως φησι Δφιλος ο την Θησηδα ποισας εν τινι ιαμβεω οτως…". λλο να Σχλιο, στον Αριστοφνη, αναφρει τι ο Δφιλος 1ος συνθεσε ολκληρο σκωπτικ ποημα εναντον κποιου Βοδα, το οποο χρησιμοποησαν ως πρτυπο ο Επολις κι ο Αριστοφνης στα σκωπτικ τους ποιματα εναντον του Σωκρτη.
     Διατηροσε ερωτικ σχση με την εταρα Γνθαινα και συχν ταν διακατεχταν απ κρσεις ζηλεας της κανε επιθσεις μσω αναφορν στα ργα του. Αναφρεται πως γραψε 100 κωμωδες, απ τα ργα αυτ μως διασζονται μνον οι ττλοι κι αποσπσματα απ 54 απ αυτς. Μερικς φορς συμμετεχε κι ο διος ως ηθοποις σ' αυτ. Ο Ρωμαος ποιητς Πλατος ανφερε πως υιοθτησε αρκετ απ στοιχεα και χαρακτρες του (για παρδειγμα τη Casina απ το ργο Κληρομενοι, Asinaria απ το Ὀναγς, κ.α.), κτι που δεχνει πως οι ικαντητς του στη δημιουργα της πλοκς τανε πολ ανεπτυγμνες. Απ τους Ρωμαους, ο Τερντιος επσης αναφρει πως εισγαγε στο ργο του με ττλο Adelphi μια σκην απ το ργο Συναποθνσκοντες, κτι που ο Πλατος εχε παραλεψει στη δικ του εκδοχ του ργου με ττλο Commorientes.
     Η τεχνοτροπα του κρνεται πως εναι απλ και φυσικ κι η γλσσα που χρησιμοποιε εναι ορθ αττικ διλεκτος, εν πρσεχε ιδιατερα τους στχους του κι εχε δημιουργσει και το δικ του ιδιμορφο ποιητικ μτρο. Στην αρχαιτητα ταν αββαιο το αν συγκαταλεγνταν ανμεσα στους ποιητς της Νας της Μσης κωμωδας, καθς η συχν χρση μυθολογικν ηρων στα ργα του (Ηρακλς, Θησας) κι η αναφορ επ της σκηνς των ποιητν Αρχλοχου κι Ιππνακτος ως ανταγωνιστν της Σαπφος, ταιριζει περισστερο με το πνεμα της Μσης κωμωδας.



     Με τ' αποσπσματα και το ιδιμορφο ποιητικ μτρο του Διφλου ασχολθηκε ο Γερμανς κλασσικιστς του 19ου αι. ουγκουστ Μινεκε. χει γρψει τα εξς ργα:

Ἄγνοια, χει επσης αποδοθε στον Καλλιδη / Ἀδελφο Αἱρησιτεχης, υπρξε 2η κδοση απ τον Καλλμαχο ως Εὐνοῦχος Στρατιτης / Ἀλεπτρια, χει επσης αποδοθε στον Αντιφνη και τον Αλξιδα / Ἄμαστρις ἢ Ἀθηναῖος / Ἀνγυρος / Ἀνασωιζμενοι / Ἄπληστος / Ἀποβτης / Ἀπολιποῦσα, χει επσης αποδοθε στον Σσιππο / Βαλανεῖον / Βοιτιος /  Γμος / Δαναδες / Διαμαρτνουσα / Ἐγκαλοῦντες / Ἑκτη / ἘλαιὼνΦρουροῦντες / Ἔμπορος / Ἐναγζοντες / Ἐπιδικαζμενος / Ἐπκληρος / Ἐπιτροπ  γνωστ κι ως Ἑπιτροπες / Ἑλενηφοροῦντες / Ἑλλεβοριζμενοι / Ζωγρφος / Ἡρακλῆς / Ἥρως / Θησαυρς / Θησες / Κιθαρωιδς / Κληρομενοι / Λημναι / Μαινμενος / Μνημτιον / Ὄναγρος / Παιδεραστα / Παλλακ / Παρσιτος / Πελαδες / Πιθραστης / Πλινθοφρος / Πολυπργμων / Πρρα / Σαπφ / Σικελικς, πιθανς ργο του Φιλμωνα / Συναποθνισκοντες / Σντροφοι / Συνωρς, εναι γνωστ πως υπρξανε 2 εκδσεις / Σχεδα / Τελεσας / Φιλδελφος  γνωστ κι ως Φιλδελφοι / Φραρ / Χρυσοχος.


Τα Ποιματα

νοιξη και φουντνουνε οι κυδωνις
απ' τα τρεχομενα ποτμια νωτισμνες,
στο βατο του κπου, στις παρθνες.
Φουντνουν κι οι κληματαρις
με νθη θεριεμνα απ' τις σκις.

Αλλ για μνα δεν υπρχουν εποχς
που να 'ναι κοιμισμνος ο ρως,
μα σα βορις απ της Θρκης τ' γριο μρος,
φλεγμενος απ τις αστραπς
κι απ την Αφροδτη, πνοντας σκληρς
ξεδιντροπος και ζοφερς,
μια τρλλα. που τα πντα μηδενζει,
με πινει, τη καρδι μου συγκλονζει
και συγκλαδοκορμρριζα τη ξεροτηγανζει.

==============

Επχαρμος:

   Ο Επχαρμος (~530/~ 440 π.Χ.), του Τιτρου Χιμρρου και της Σκιδος, τανε μγας κωμικς ποιητς, στο μγεθος του Αριστοφνη (ζησε πολ πριν απ τον Αριστοφνη, αφο πριν ακμα απ τους περσικος πολμους εχεν δη συγγρψει 5 6 κωμωδες), σως και παραπνω και ταυτχρονα σπουδαος φιλσοφος, απ τη Κω. Η συμβολ του Επχαρμου στην κωμωδα εναι σημαντικ γιατ αυτς 1ος της δωσε τη δραματικ πλοκ και 1ος ντλησε τα θματ του απ την ελληνικ μυθολογα. Αναδεχθηκε νας απ τους μεγαλτερους ποιητς της αρχαας Ελλδας.
Απ μικρ ηλικα μετανστευσε στις Συρακοσες εν ζησε και στη Σικελα. Ελχιστα ργα του χουνε διασωθε , χι ολκληρα κι αυτ απ λλους συγγραφες πως ο Διογνης Λαρτιος, ο Πλτων κ.α. Για τον τπο γννησς του ερζουνε πολλς πλεις, Ο Διογνης Λαρτιος αναφρει τι γεννθηκε στην Αστυπλαια της Κω, το Λεξικ Σουδα στις Συρακοσες στη Σικελικ πλη Κρστος. Ο Λαρτιος μλιστα αναφρει τι ο πατρας του μετακμισε με την οικογνεια του στα Υβλαα Μγαρα κι απ εκε μετ στη Σικελα.
     ταν μεγλωσε ο Επχαρμος εγκαταστθηκε στις Συρακοσες κι εργστηκε για τους τυρννους Γλωνα κι Ιρωνα, που φιλμουσοι και μορφωμνοι, υπθαλπαν δραματικος και μουσικος αγνες, στο μεγαλοπρεπς θατρο που εχαν οικοδομσει. Αυτ συνετλεσε στε να διαπρψει η ποιητικ μεγαλοφυα του Επχαρμου. Λγω του καθεσττος που επ πλον τον εχε προστατψει, δεν αναμχθηκε στα πολιτικ, οτε διακωμδησε πολιτικς καταστσεις, πως ο Αριστοφνης. Διακωμωδοσε απλς ανθρπινα ελαττματα και ιδως τη μωρα, τα ατοπματα, που επισυμβανουν σε λες τις κοινωνικς τξεις, -1ος ο Επχαρμος διακωμδησε απ σκηνς τον μθυσο. Οι κωμωδες του τανε σντομες, 300-400 στχοι, χωρς χορ και με απλ δομ. Τις γραφε σε δωρικ διλεκτο με τροχακ 10μετρο κι ιαμβικ 3μετρο, χωρζονταν δε σε 3 κατηγορες: Κωμωδες-παρωδες μθων χουσες κριο θμα τον Οδυσσα, κωμωδες με θματα παρμνα απ τη σγχρον του ζω, και τλος κωμωδες αντιθσεων μεταξ 2 προσπων.



    Στο πρασμ του απ τα Υβλαα Μγαρα που τα 'χε σα 2η πατρδα του, επηρεστηκε απ το Μεγαρτικο Δρμα, που μως δεν χει φτσει ως εμς οτε αρδα. Απ' αυτ συμπερανουμε πως τα μεγαρτικα ργα παζονταν δχως να γρφονται. Πρωτγραψε μυθολογικ, αλληγορικ κι ηθογραφικ ργα κι ταν ο πιο ξακουστς δραματουργς της εποχς του. Πρε τους καθιερωμνους τπους (μεθυσμνος-πονηρς-δολος-στρατιτης και τους γρους γκρινιρηδες), τα ταριαξε με τον οργανωμνο μθο και το λογοτεχνικ διλογο. σμιξε δηλαδ τη δωρικ παρδοση με την ιωνικ μρφωση. Εχε μεγλη επδραση στην εποχ του, τα χνρια του ακολοθησε κι ο Φρμις, ο 2ος κωμικς συγγραφας της δωρικς αποικας, πατριτης και σγχρονος του Επχαρμου, αλλ κι ο νετερς τους, ο Σφρων ο Συρακοσιος.
     Εκτς απ τη θεατρικ του δειντητα, επδειξε και φιλοσοφικς τσεις, μορφθηκε πολ κι
επηρεσθηκε απ' τη πυθαγρεια φιλοσοφα. Γι' αυτ κι οι κωμωδες του εναι γεμτες απ φιλοσοφικς ιδες κι αποφθγματα, που δεν στρφονταν μνο σε θματα ηθικς, αλλ και στα μεταφυσικ προβλματα, πως τη θεογονα, τη δημιουργα του κσμου, περ ψυχς κλπ. Στον Επχαρμο αποδδονται 36 ως 52 κωμωδες, το περιεχμεν του δε, ως λγεται, μνο με το περιεχμενο των τραγωδιν του Ευριπδη μπορε να συγκριθε. Ο Ευριπδης δε, πολ ωφελθηκε απ τον Επχαρμο, ο δε Πλτων τονε θεωρε κορυφαο των κωμικν για τις φιλοσοφικς γνμες που διαπτισε λα τα ργα του, απ τα οποα, δυστυχς, μνο μερικ μικρ αποσπσματα διασθηκαν. Απ τον Ιμβλιχο μαθανουμε πως ο Επχαρμος, νας ακουσματικς, μη μλος, Πυθαγρειος, υπρξε πολυγραφτατος συγγραφες θεατρικς (52 ργα, κατ' λλους 35), που περιλμβανε διδασκαλες Πυθαγορικς μσω αστεσμν. Φυσιολογοσε, γνωμολογοσε, ιατρολογοσε κι γραφε με ακροστιχδες στα πλεστα των ποιημτων του! Τις σκψεις ζως του Επχαρμου κατεχανε σχεδν λοι οι Φιλσοφοι.
    Στα σωζμενα ρητ που παρενβαλλε ο Επχαρμος στα θεατρικ του ργα χουμε και το θαυμσιο "νφε και μμνασ’ απιστεν, ρθρα τατα ταν φρενν", (να 'σαι πντα αυτοκυραρχα νηφλιος και μη ξεχνς ν' αμφιβλλεις, αυτ εναι τα θεμλια του νου), τοι να εσαι δσπιστος απναντι σε κθε επιτδειο και λαοπλνο που προσπαθε να σου στερσει την ελευθερα της σκψης. Εναι 2 ιδιτητες που καταξινουνε τον ενεργ πολτη και του επιτρπουν ν' ασκσει το ρλο του και να κερδσει την ευτυχα. Κι τσι πρπει πργματι να θλει η εξουσα τον πολτη: ενεργ, πνευματικ και ψυχικ ρεμο, δσπιστο κι ει δυνατν, θιαστη της πρακτικς φιλοσοφας. Εδ γεννται το μγ ρτημα: ραγε διδσκεται η φιλοσοφα εναι αυτοδδακτος καρπς του αγνα της ζως και παιδ της ανγκης;
     Ο νους δηλαδ εναι η νηφαλιτητα κι η αμφισβτηση -χωρς αυτ εμαστε φερφωνα του κθε επιτδειου. Δεν πρπει, λεγε, να επικρατε ο θυμς αλλ η φρνηση (επιπολζει ου τι χρη τον θυμν, αλλ τον νον). Επσης: κανες δεν σκφτεται σωστ ταν εναι οργισμνος (Ουδες ες ουδν μετ’ οργς κατ τρπον βουλεεται). Ελεγε, μως, και τα ακλουθα για τα σοφ και τα σπουδαα: "Αν ψχνεις κτι σοφ, πρπει να το φρνεις στον νου σου και τη νχτα, διτι λα τα σοβαρ τ’ ανακαλπτει κανες καλλτερα τη νχτα" (Α τι κα ζητς σοφν, τας νυκτς ενθυμητον· πντα τα σπουδαα νυκτς μλλον εξευρσκεται). Ο Λαρτιος δε, καταγρφει πως ο Πλτων χει πολ ωφεληθε απ τα ργα του Επιχρμου, απ τον οποο χει αντιγρψει τα περισστερα στοιχεα (π.χ., για το αισθητν και το νοητν).



     Ο Επχαρμος ξεκθαρα μλησε για τις ολθριες επιπτσεις του πθους της οργς. ταν μας χει πει τι τα πντα ξεκιννε απ' τη καθαρτητα του νου, εναι σαφς τι ο νους υπ οργς τεθολωμνος εναι αδνατον να λειτουργε σωστ, δεν χει καθαρτητα. Η οργ λοιπν μας κβει τη σνδεση με το Θε. Η οξυθυμα για τα μικρ πργματα καταδικζεται διτι, καθς νομζουμε, αποτελε ετρα βση για την ανπτυξη της οργς ως πθους. Εναι νας τερος τρπος για την εμφνιση και καλλιργεια αυτο. Ο νας εναι να χουμε οργ για κτι μεγλο που την επιφρει. Ο δετερος εναι να χουμε οργ για πολλ μικρ. Το αποτλεσμα εναι το διο.
     Τλος, κηρττει τι δεν πρπει να κυριαρχε ο θυμς αλλ ο νους. Θυμς δεν εναι η οργ, πως σμερα τα 'χουμε ταυτσει. Στην αρχαα ελληνικ γλσσα σα ‘θυμς’ -τοτο εναι απολτως ξεκθαρο στον μηρο, φερ' ειπεν- εννοεται η ‘θυμικ διθεση’ δηλαδ η διθεση του σματος, του μρους της ψυχς που συνδεται με τη ζωικ μας υπσταση, ακμη δε και το σνολο της ζωικς μας ενργειας. Εν ολγοις αυτ που λει εναι τι δεν πρπει να οδηγομαστε απ τη χοκ μας φση αλλ να προτσσουμε τη θεα, τον νου, ο οποος μας συνδει με τον Θε. Ο λγος τους ανθρπους κυβερν πως πρπει και τους σζει πντα. Ο νθρωπος χει το λογισμ, υπρχει μως κι ο θεος λγος. Ο ανθρπινος λογισμς προρχεται μως απ το θεο λγο κι εξασφαλζει στον καθνα τα μσα για να ζσει και να τραφε. Αλλ' ο θεος λγος συνδεται μ' λες τις τχνες, γιατ διδσκει στους ανθρπους το συμφρον τους, τι πρπει να κνουνε. Γιατ δε βρκε ο νθρωπος τις τχνες αλλ πντοτε ο θες και μνον.

     Πθανε 90 ετν κατ' λλους 97. Ο Διογνης Λαρτιος αναφρει πως οι Συρακοσιοι τονε λατρψανε κι εχανε στσει μπροτζινο ανδριντα του. ργα του αναφρονται τα Κκλωψ, Προμηθες, Αγρωστνος κ.α.

Ρητ

Οι φυσικς ικαντητες δεν εναι αρκετς για να σε κνουνε σημαντικ.

 Η σοφα δεν υπρχει μνο σ' να αλλ σ' λα τα ζωνταν ντα, λα χουν αντληψη.


 Πς μπορε να 'χει ττοια σοφα, η φση το ξρει μνο. γιατ αυτ μαθανει απ' τον εαυτ της.


 Εγ μως λα αυτ τα κνω απ ανγκη. κανες δεν εναι, νομζω, με τη θλησ του κακς τυχος.


 Οι θεο εναι οι νεμοι, το νερ, η γη, ο λιος, η φωτι και τ’ αστρια.


 Δημιουργθηκε και διαλθηκε και ξαναγρισε απ' που ρθε, το χμα στο χμα κι η ψυχ ψηλ. ποι απ' αυτ εναι φοβερ; καννα.


 Ο νους βλπει κι ο νους ακοει. τ' λλα εναι κουφ και τυφλ.


 Το μεγαλτερο εφδιο των ανθρπων εναι ο ευσεβς βος.


 Η μελτη δωρζει περισστερα απ' ,τι να καλ φυσικ. Να 'χεις καλ φυσικ, εναι το ριστο, δετερο δε το να μαθανεις.


 Ο σοφς ντρας δεν πρπει να μετανοε αλλ να προνοε.

 Με πνους πουλον σε μας οι Θεο λα τα αγαθ.

 Το χωρφι, το σπτι, η μοναρχα, ο πλοτος, η δναμη, η ομορφι, ταν τα 'χει νθρωπος φρων εναι για γλια. Οι ηδονς εναι για τους θνητος πειρατς ανσιοι. γιατ καταποντζεται ευθς ποιος στις ηδονς αιχμαλωτζεται.


 ποιος χει καλ τχη και βις, δε δνει μως στη ψυχ του τποτα το καλ κι ωραο, αυτνε διλου ευτυχ δε θα τον πω, αλλ μλλον πως εναι ο θησαυροφλακας για κποιον λλο.

 Αν εσαι στο νου ευσεβς, δεν θα πθεις καννα κακ σαν πεθνεις. το πνεμα σου ψηλ θα παραμενει στον ουραν.


 Αν χεις καθαρ το νου σου, θα 'χεις κι λο το σμα καθαρ.


 Η ανθρπινη ζω χει ανγκη λογισμο κι αριθμο. ζομε με τον αριθμ και το λογισμ. αυτ σζουνε τους θνητος.


     Αυτ εναι λα κι λα κι απ' αυτνε το δημιουργ.

==============

Εβουλος:

    Ο Εβουλος τανε κωμικς ποιητς που ζησε την περοδο 400-330 π.Χ., κμασε δε περ το 375. Καταγταν απ την Αθνα κι ανκε στη λεγμενη Μση Κωμωδα χοντας γρψει περισστερα απ 100 ργα στα οποα η γλσσα του αναδεικνει ν υψηλν φος επιτυγχνοντας τσι το κωμικ στοιχεο. Τα μισ απ τα ποιματ του παρωδοσαν μθους και τα λοιπ κυρως λλους ποιητς. Στη κωμωδα του Διονσιος, επιτθεται στον τραννο της Σικελας. Ασχολθηκε κι αυτς με τον τπο του στρατιτη, αλλ το ργο του διασθηκε αποσπασματικ. Στα ργα του χει διασσει πολλ αποσπσματα του Ευριπδη.
   Δεν χω κτι λλο γι' αυτν.

==============

Ευριπδης:

==============

φιππος:

     
Αθηναος (γεννθηκε στην Αθνα περ το 370 π.Χ) κωμικς ποιητς της Μσης Κωμωδας, του 4ου αι. π.Χ. Το 336 π.Χ. παρουσασε το ργο του ρτεμις, εν με τους Ομοους του, επιτθεται στον τρρανο της Σικελας, Διονσιο. Αναφρεται τι στη κωμωδα Ναυαγο  διακωμωδοσε τον Πλτωνα και τους φλους του. Στα σωζμενα αποσπσματα των κωμωδιν του μνημονεονται οι Αλξανδρος ο Φεραος, Διονσιος ο Πρεσβτερος (τραννος των Συρακουσν), Κτυς Α' κι λλοι. Σημεινεται τι να επγραμμα που ο Ευστθιος Θεσσαλονκης αποδδει στον φιππο δεν εναι δικ του, αλλ κποιου γνωστου ποιητ. Αναφρεται επσης απ το λεξικ Σουδα κι απ τον Αντοχο τον Αλεξανδρα. Σζωνται μνο κποιοι ττλοι και λγα αποσπσματα. Σ
ωζμενοι ττλοι:

     1. Αρτεμις, 2. Βοσιρις, 3. Γηρυνης, 4. Εμβολ (εμπρευμα), 5. Εφηβοι, 6. Κρκη, 7. Κδων, 8. Ναυαγο, 9. Οβελιαφροι ( μοιοι), 10. Πελαστς, 11. Σαπφ, 12. Φιλρα.

     Δεν χω κτι λλο γι' αυτ τον ποιητ.

==============

Ηνοχος

    Ο Ηνοχος ο Αθηναος ταν αρχαος κωμικς ποιητς, που ζησε στα 350π.Χ. περπου. γραψε περπου (Σουδα) 200 ργα απ τα οποα σζονται μνον οι ττλοι:

   1. Γοργνες, 2. Δις Εξαπατμενος, 3. Επκληρος, 4. Θωρκιον, 5. Πολευκτος, 6 .Πολυπργμων, 7.Τροχλος, 8. Φιλταιρος.


     Δεν χω κτι λλο γι' αυτν.

==============

Θογνις:

==============

Θεκριτος:

==============

Θσπις:

     Ο ποιητς Θσπις απ το δμο Ικαρας (σημεριν Δινυσο), θεωρεται ο εφευρτης της τραγωδας και πιθαντατα κι ο 1ος ηθοποις. Στα μσα περπου του 6ου αι. π.Χ., εχε -κατ πσα πιθαντητα πλι 1ος- την μπνευση να ξεχωρσει τον εξρχοντα, που ταν ο πρωτοχορευτς του διθυρμβου και να παρεμβλει απαγγελα με λλο μτρο και διαφορετικ μελωδα απ του Χορο. τσι, επειδ ο εξρχων του χορο -που φοροσε προσωπεο, δηλαδ μσκα- κανε διλογο με το χορ κι αποκρινταν (αρχ. ὑπεκρνετο) στις ερωτσεις του, ονομστηκε υποκριτς, δηλαδ ηθοποις. τσι εχαμε την αρχ ενς διαλγου και τη μετβαση απ την αφγηση στη δρση.
Ο Θσπις παρουσασε 1η φορ τραγωδα στα Μεγλα Διονσια κατ την 61η Ολυμπιδα (μεταξ 536-532 π.Χ.). Ο Θσπις κατασκεασε να ρμα και μαζ με τους "χορευτς" του περιδευσε σ' λη την Αττικ παζοντας τα Δρματα που διος γραφε. Το ρμα Θσπιδος μαζ με τους ηθοποιος του γινε γνωστ σ' λο τον κσμο σαν τον 1ο θασο που περιοδεει και παζει τα 1α αρχαα ελληνικ δρματα. Για τις φσεις που προηγθηκαν αυτν των παραστσεων τραγωδιν, δηλαδ για το ρμα Θσπιδος, επινηση του 1ου ηθοποιο κι εισαγωγ του προλγου και του διαλογικο στχου, δεν χουμε ασφαλες πληροφορες. Δεν χουνε διασωθε παρ μνο μερικο στχοι κι οι αμφισβητομενοι ττλοι των ργων του: Φρβας, Ιερες, Ημθεοι, Πενθες.



     Ο αρχαος δραματικς ποιητς Θσπις του 6ου π.χ απ τον Αττικ δμο Ικαρας (σημεριν Δινυσο), θεωρεται σμφωνα με τη παρδοση ο εφευρτης της τραγωδας και πιθαντατα κι ο 1ος ηθοποις. Θεωρεται δημιουργς της δραματικς τχνης. Σγχρονος του Σλωνα και του Πεισστρατου, ταν ο 1ος που το 536 π.χ. στα Μεγλα Διονσια βαλε τον 1ο υποκριτ (ηθοποι) στη παρσταση της αρχαας τραγωδας. Εκε συνομιλοσε με το χορ κι υποδυτανε πολλ πρσωπα. Υπρχει μως ποψη τι δεν υπρξε ποτ, αλλ τ’ νομ του φτιχτηκε απ’ το θσπιν και αοιδν του Ομρου (Οδσσεια). λλη  ποψη λει πως η Ικαρα γινε πατρδα του απ σγχυση με τ' νομα του Ικαρου,καλλιεργητ αμπελιν, που πως λει ο μθος, πρωτοδχτηκε το Δινυσο στην Αττικ. Μερικο μλιστα ισχυρζονται πως πσω του κρυβτανε κποιος με το νομα Ηρακλεδης απ' τον Πντο. Το σγουρο αυτ στοιχεο δεχνει τι ττοιου εδους παρσταση εχε γνει με τις προσπθειες του Πεισιστρτου σα μρος των κρατικν πνευματικν εκδηλσεων στην Αθνα.



     Πντως αν λογαρισουμε πληροφορες που συλλγουμε απ' το Διοσκορδη, τον Πλοταρχο, τον Κλμη, τον Ευνθιο κι ακμα απ' τον Αθναιο, το Διογνη Λαρτιο και το Σουδα, πρπει να θεωρσουμε τι ο Θσπις υπρξε ο πατρας της τραγωδας και πιο συγκεκριμνα:

  1) Ανακλυψε το τραγικ εδος και δημιοργησε το τραγικ σμα.

  2) Επινησε 1ος τους σατρους.

  3) Χορογρφησε ο διος τα ργα του.

  4) Καθιρωσε τον Πρτο Υποκριτ.

  5) βαψε το πρσωπ του με φυσικς χρωστικς ουσες και μετ φτιαξε προσωπεα απ παν.

     Ο Σλωνας, γρος πια, θεωροσε τις δραματικς αυτς παραστσεις ως επικνδυνο νεωτερισμ, τονε κατηγρησε πως η θεατρικ του τχνη βασζεται στο ψμμα. τις ανχθηκε μως υποκπτοντας στη προτμηση του λαο. τσι τουλχιστον μας λει ο Πλοταρχος. Ο Αριστοτλης δεν τον αναφρει καθλου οτε κι οι παλιτεροι συγγραφες, μως ο Αριστοφνης στο τελευταο επεισδιο στους Σφκες τον αναφρει ως εκπρσωπο της παλις τραγικς τχνης. Ττλοι κι αποσπσματα απ' τα ργα του Θσπι, φτσανε σε μας, αλλ σγουρα χι γνσια. Κατ το Σουδα εναι: θλα Πελου Φορβς, Ιερες, μθεοι, Πενθες. Τον 4ο π.χ. αι. κυκλοφοροσαν με τ’ νομ του νθα ργα. Το λεξικ του Σουδα αναφρει τι ο Θσπις 1ος χρησιμοποησε μσκα, γεγονς που αμφισβητεται γιατ το προσωπεο τανε σε χρση παλιτερα.


     Tο μγα βμα μετβασης απ το διθραμβο στη τραγωδα γινε στις αμπελφυτες περιοχς της Aττικς, ταν, στα μσα του 6ου αι. π.X., ο ποιητς Θσπις απ την Iκαρα (σημ. Δινυσο), στθηκε απναντι απ το Xορ και συνδιαλχθηκε με στχους, δηλαδ αντ να τραγουδσει μιαν ιστορα ρχισε να την αφηγεται. Στη θση του ἐξρχοντος εισγαγε λλο πρσωπο, εκτς Xορο, τον υποκριτ (ὑποκρνομαι = ἀποκρνομαι) ηθοποι, που κανε διλογο με το Xορ, συνδυζοντας το επικ στοιχεο (λγος) με το αντστοιχο λυρικ (μουσικ), συνπεια της καινοτομας αυτς  ταν η γννηση της τραγωδας στην Aττικ.
     Η 1η επσημη διδασκαλα (παρσταση) τραγωδας γινε απ το Θσπι το 534 π.Χ., στα Μεγλα Διονσια. ταν η εποχ που την Αθνα κυβερνοσε ο τραννος Πεισστρατος, που ασκντας φιλολακ πολιτικ ενσχυσε τη λατρεα του θεο Διονσου, καθιρωσε τα "Μεγλα ἤ ἐν ἄστει Διονσια" κι η τραγωδα εντχθηκε στο επσημο πλασιο της διονυσιακς γιορτς. Στην αττικ γη οι μιμικς λατρευτικς τελετς -απομμηση σκηνν καθημερινς ζως- οι κλιματολογικς συνθκες, αλλ, κυρως, οι κοινωνικς συνθκες (μβλυνση συγκροσεων) κι η πολιτειακ οργνωση με τους δημοκρατικος θεσμος οδηγσανε στη διαμρφωση αυτο του λογοτεχνικο εδους. Σε λγες 10ετες, με τη γνιμη επδραση της επικς και της λυρικς ποησης, την ανπτυξη της ρητορεας, την εμφνιση του φιλοσοφικο λγου καθς και την ατομικ συμβολ προικισμνων ατμων, η τραγωδα εξελχθηκε ταχτατα και διαμορφθηκε σ' εντελς νο εδος με δικος του καννες, δικ του γνωρσματα και δικος του στχους.



     Η προλευση του εδους εναι καθαρ θρησκευτικ. Στη πορεα της η τραγωδα διατρησε πολλ διονυσιακ στοιχεα (Xορς, μεταμφεση, σκευ -ενδυμασα- ηθοποιν),τα θματ της μως δεν εχανε σχση με το Δινυσο "οὐδὲν πρὸς τὸν Δινυσον" (καμμι σχση με το Δινυσο) τανε δη απ την αρχαιτητα παροιμιακ φρση]. Ωστσο, στα εξωτερικ της χαρακτηριστικ η τραγωδα ποτ δεν απαρνθηκε τη διονυσιακ της προλευση (αποτελοσε μρος της λατρεας του θεο, κατ τη διρκεια των εορτν του, οι παραστσεις γνονταν στον ιερ χρο του Eλευθερως Διονσου, οι ιερες του κατεχανε τιμητικ θση στη 1η σειρ των επισμων, οι νικητς των δραματικν αγνων στεφαννονταν με κισσ, ιερ φυτ του Διονσου). Tη σνδεση της τραγωδας με τη λατρεα του Διονσου μαρτυρε και το θατρο προς τιμν του (Διονυσιακ), στη ντια πλευρ της Ακρπολης, που σζεται μχρι σμερα κι η δομ του αποτλεσε το πρτυπο για λα τα μεταγενστερα αρχαα θατρα.
     Δυστυχς, δεν χω ποιητικ του αποσπσματα.

==============


βυκος:

     Ο βυκος ο Ρηγνος ταν αρχαος λληνας λυρικς ποιητς απ το Ργιο της Μεγλης Ελλδας. Η ακμ του τοποθετεται στα μσα του 6ου αι. π.Χ., στην εποχ του τυρννου της Σμου Πολυκρτη, αφο στην αυλ του ζησε πολ χρνο. Γεννθηκε δε, ταν ο Στησχορος τανε πια γρος.
Ο πατρας του ονομαζτανε Φτιος. Παρτι προερχταν απ αριστοκρατικ γενι, προτμησε να φγει απ τη πατρδα του και να επισκεφθε διφορες πλεις. Σε κποιο απ τα ταξδια του, πως αναφρει ο επιγραμματοποις Αντπατρος ο Σιδνιος, σκοτθηκε απ ληστς στην Κρινθο. Επειδ καννας μρτυρας δεν υπρχε εκε για να καταγγελει τον φνο του, ο βυκος επικαλσθηκε τους γερανος που εκενη τη στιγμ πετοσαν απ πνω του, να τιμωρσουν τους δολοφνους του. Μετ απ καιρ, νας απ τους ληστς εκενους, ντας στην Κρινθο, μλις εδε γερανος επε στους λλους: «`Ιδε αι Ιβκου κδικοι.» Κποιος τον κουσε και τρεξε και τον κατγγειλε. Οι δολοφνοι πιστηκαν και τιμωρθηκαν. Η παρδοση αυτ αναπτχθηκε σε παραλλαγς και απ μεταγενστερους συγγραφες και η φρση «οι γερανο του Ιβκου» μεινε παροιμιδης στους αρχαους λληνες για την ανακλυψη εγκλημτων μετ απ θεα επμβαση.
     Στον βυκο αποδδονταν 7 ποιητικ βιβλα, απ τα οποα μως σωθκανε λγα μνο αποσπσματα. Ακραιοι βρσκονται σμερα μλις 40 στχοι του. Απ τα ποιματ του σημαντικτερα θεωρονται τα ερωτικ, για τη πρωτοτυπα και το θερμ τους συνασθημα. Το εδος του θρησκευτικο μνου, που ο Στησχορος τον εχε μετασχηματσει σε ηρωικ, διαφοροποιθηκε εκ νου απ τον βυκο προς το καλλτερο, στε απ αυτν να γεννηθε το εγκμιο, δηλαδ νας μνος καθαρ ανθρωποκεντρικς. Τα ποιματ του πλησιζουνε πιτερο στη τεχνοτροπα της λεσβιακς-αιολικς σχολς, χωρς να απχουνε κι απ τη δωρικ. Ο βυκος μπορε να χαρακτηρισθε τσι ως συνδετικς κρκος ανμεσα στα 2 ποιητικ ρεματα, καθς μιμθηκε τσο τον Στησχορο σο και τη Σαπφ. Η διλεκτς του περιχει ανμικτα γλωσσικ στοιχεα και τπους, πολλος τεχνητος.
     Σα λυρικς ποιητς κατατχθηκε απ τους Αλεξανδρινος γραμματικος 5ος 6ος στον Καννα Των 9 Λυρικν (μελικν και χορικν), αμσως μετ τη Σαπφ και τον Στησχορο. Η ποησ του διακριντανε για τη μεγλη περιγραφικ της δναμη και την ντεχνη κατασκευ των στροφν. Τα σωζμενα αποσπσματα του ργου του εκδοθκανε 1η φορ το 1833 κι στερα το 1882 στη Λειψα. Τλος, αναφρεται πως εφηρε το μουσικ ργανο σαμβκη, πως και το ιβκινο (αναφρεται μνο απ το λεξικ του Σουδα).



     
Γννημα της ελληνικς Δσης, ακολοθησε μια δικ του, ξεχωριστ πορεα στο πλασιο του ελληνικο χορικο λυρισμο. Καταγταν απ το Ργιο, αποικα που 'χαν ιδρσει Χαλκιδαοι και Μεσσνιοι στη Κτω Ιταλα. Η επ μακρν φιλοξενα του στην αυλ του Πολυκρτη, τυρννου της Σμου, που δολοφονθηκε απ τους Πρσες περ το 522 π.Χ., μας επιτρπει να ορσουμε στο περπου το χρονικ πλασιο μες στο οποο ζησε κι δρασε ο ποιητς, γνος αριστοκρατικς γενις, γιος του Φυτου, σμφωνα με την επικρατστερη εκδοχ.
     Εναι ββαιο τι το 1ο διστημα της ζως του παρμεινε στη πατρδα του. Ως εκ τοτου, εναι πολ πιθανν σε αυτ τη 1η του δημιουργικ περοδο να επηρεστηκε σε μεγλο βαθμ απ τη τχνη του Στησιχρου, τις χορικολυρικς μυθικς διηγσεις του. Πργματι, στο ιδιατερα περιορισμνο σωζμενο ργο του πολλ εναι τα στοιχεα εκενα που αναφρονται στο μθο: ξεχασμνες παραλλαγς, τοπικ στοιχεα, αλλ και στοιχεα απ τους γνωστος μεγλους μυθικος κκλους. Μλιστα το γεγονς τι μεταγενστεροι συγγραφες αποδδανε πολλ θματα κι εκφρσεις και στους 2, φανερνει πως ορισμνα ποιματα του να μοιζανε πρα πολ με τα ποιματα του λλου.
     Εικζεται πως η μεγλη στροφ στη ζω του Ιβκου αποτλεσε συγχρνως σημεο καμπς για τη ποιητικ δημιουργα του. Βρθηκε στη Σμο, στην αυλ του Πολυκρτη, του τυρννου που -ως γνωστν- εχε προκαλσει τον εκπατρισμ του Πυθαγρα στη Κτω Ιταλα. Εκε ο βυκος συνντησε τον Ανακροντα, ευνοομενο του Πολυκρτη, δε γνωρζουμε μως καθλου αν δημιουργηθκανε σχσεις μεταξ τους. Η αυλ του Πολυκρτη αποτελοσε τμμα του ριμου ιωνικο κσμου, που στεκταν απναντι στον αρχαο μθο σε μεγαλτερη απσταση απ' ,τι η Μεγλη Ελλδα. Μσα σε αυτ το περιβλλον σημειθηκε ριζικ αλλαγ τσο στη θεματολογα σο και στο χαρακτρα της ποησς του, που στρφηκε προς μια ερωτικ χρωματισμνη χορικ ποηση κι εκδλωσε τη προτμησ του για το ερωτικ στοιχεο. Αυτ που τραγοδησεν ο βυκος στην αυλ του Πολυκρτη κνανε τον Κικρωνα και τη Σουδα να τον ονομσουνε ποιητ περιπαθος ρωτα. Ανμεσα στα δεγματα της τχνης του ξεχωρζουν 2 αποσπσματα, που θα τα δομε παρακτω, στα ποιματ του.
     Το 1ο κνει λγο για τη σταθερ εξλιξη κθε χρονις, που την νοιξη κνει τις κυδωνις και τις οινανθδες (τα πρτα μπουμποκια της αμπλου) ν' ανθζουνε στους κπους των Νυμφν. Αντθετα, σε καμμα περοδο της ζως του ποιητ ο ρωτας δεν ησυχζει, αλλ τονε καει σπλαχνα σα θρακικς βορις, που συνοδεεται απ κεραυνος. Στο 2ο πφτει θμα του ρωτα, ο οποος τονε παρασρει στα δχτυα της Αφροδτης. Ο ποιητς τρμει μπρος στο θε που πλησιζει, σαν λογο κορσας που χει κερδσει αρκετς νκες, τρα μως, κουρασμνο απ τα γηρατει, θα προτιμοσε να αποφγει καινοριους αγνες. Και στα 2 ο ρωτας, χωρς να δεχνει λπηση, προσεγγζει τον ηλικιωμνο ποιητ σα δναμη που προκαλε μεγλη ψυχικ ανασττωση και τονε κνει να χσει το λογικ του, σαν να μεγλο πθος που εξουσιζει τον νθρωπο και του φρνει βσανα.



     Πραν του Ιβκου, για τα βσανα του ρωτα τραγοδησε, πως γνωρζουμε, κι η Σαπφ. Η διαφορ ανμεσα στους δικος της στχους και τους στχους του εναι κατ' ουσαν η διαφορ ανμεσα στο λσβιο μλος με τη δναμη της αμεστητς του και το χορικ τραγοδι με το βαρ πλοτο και τη μεγαλοπρπει του. Δημιοργημ του εναι κατ πσα πιθαντητα κι να ποημα που σθηκε εν μρει σε ππυρο που εξυμνεται το κλλος, η ομορφι ενς νου που κατεχε υψηλ θση. Στο εκτενς 1ο μρος του εν λγω αποσπσματος, απαριθμε ρωες και γεγοντα του Τρωικο Πολμου, δηλνοντας μως τι δεν χει τη πρθεση να μιλσει γι' αυτ. Η διγηση αυτν των ιστοριν, η ποηση αυτο του εδους, εναι -κατ την ποψ του- ργο των σεσοφισμνων (ευφυν, επιδξιων) Μουσν του Ελικνα κι χι ενς θνητο. Στο σημεο αυτ εναι εμφανς η αποδοκιμασα της αφηγηματικς ηρωικς ποησης, η ρξη με την επικ παρδοση. Ακολοθως κατονομζονται οι ομορφτεροι απ τους πλον ανδρεους ρωες: ο γιος της Υλλδας κι ο Τρωλος, ο γιος του Πριμου. Στη κατακλεδα του αποσπσματος απευθνεται σ' να νο που ονομζεται Πολυκρτης. Του λει τι θα χαρεται φθαρτη τη δξα της ομορφις μαζ με τους προαναφερθντες, πως φθαρτη εναι κι η δικ του δξα στο τραγοδι.
     Ο Πολυκρτης στον οποον αναφρεται ο βυκος στο ποημα, δεν εναι ο γνωστς τραννος της Σμου, αλλ ο ομνυμος γιος του, που ταν εγκατεστημνος στη Ρδο ως αντιπρσωπος του πατρα. Ο νετερος Πολυκρτης, το εγκμιο του οποου εικζουμε τι πλκει ο ποιητς, ταν μαθητς του Ανακροντα κι εραστς της ποησης και της μουσικς. Δε γνωρζουμε το βο του μετ το θνατο του προσττη του, Πολυκρτη, περ το 522 π.Χ. Ο θνατς του πντως τανε τραγικς, καθς δολοφονθηκε απ ληστς:
     
Η δολοφονα του βυκου εναι απ τις πιο συγκλονιστικς ιστορες της αρχαιτητας που πλον εναι κλασσικ σα μθος κι χει επικρατσει αναφερμενη στην εξιχναση εγκλημτων και τη τιμωρα των δολοφνων. Ο βυκος ταξδευε στη Κρινθο για να συμμετσχει στο διαγωνισμ μουσικς κατ τη διρκεια των Ολυμπιακν Αγνων (ρα ο θνατος του μετ το θνατο του Πολυκρτη το 522 π.Χ., μπορε να προσδιοριστε στις επμενες Ολυμπιδες, δηλαδ ετε 520 ετε 516 και 512 π.Χ.). Απ μακρυ οι πργοι της Ακροκορνθου διακρνονταν, καθς μπαινε στο ιερ δσος του Ποσειδνος. τανε πολ ευτυχς αυτς τις στιγμς κι ταν εδε να σμνος γερανν να πετνε πνω απ' το δσος, για το ταξδι τους προς στο ντο, επε:
 -"Καλ τχη φλοι. Βλπω τη παρουσα σας ως καλ οιων, εμαστε κι οι δο συνταξιδιτες που αναζητμε φιλοξενα".
    Βρισκτανε τρα στη καρδι του δσους και περπατοσε σε στεν μονοπτι, ταν δο νδρες, ληστς κατ τα φαινμενα, εμφανιστκανε μπρος του. ταν ντως ενδρα ληστν και δεν μποροσε να κνει τποτα παρ να φωνξει για βοθεια, αλλ ματαως. Αφο τονε ληστψανε και τονε κακοποισανε, τον εγκαταλεανε στη τχη του. Καθς πεφτε αιμφυρτος στο χμα θανσιμα πληγωμνος κατφερε να ελλσει τα τελευταα του λγια, στους γερανος:

 -"Εσες αγαπητ μου πουλι γνετε μρτυρες του εγκλματος για να τιμωρηθον οι φονες μου"!
    χι πολ αργτερα, το παραμορφωμνο του σμα βρθηκε κι αναγνωρσθηκε απ το φλο του, που θα τονε φιλοξενοσε.
ταν το γεγονς γινε γνωστ στον συγκεντρωμνο απ λη την Ελλδα κσμο, προξνησε μεγλη θλψη. τανε μεγλη βλασφημα στους Θεος και στη φιλοξενα. Εν το πλθος των θεατν περμενε στο στδιο να παρουσιαστε ο ποιητς, με αγανκτηση πληροφορηθκανε τη δολοφονα του. Αργτερα στο θατρο οι αναστατωμνοι ακμα απ το γεγονς θεατς, κουγαν με νεκρικ σιγ και μεγλο δος, τα λγια των Ερινων:
-"Ευτυχισμνος εναι ο νθρωπος που 'χει τη ψυχ του καθαρ απ γκλημα, αυτος τους ανθρπους δεν τους ενοχλομε, αλλ' αλμονο σε κενον που κρυφ χει διαπρξει εγκλματα. Εμες, οι τρομερο εκδικητς της νχτας, τονε κατατρχουμε ως το τλος της δυστυχισμνης και θλιας ζως του".
     Τη στιγμ, μως εκενη σμνος γερανν υπερπτατο του σταδου. Ξαφνικ, μα αδνατη φων γεμτη φβο, αλλ που ακοστηκε στη σιγ του θετρου κι ταν ο νας απ του 2 δολοφνους, τους δειξε στο σντροφο του κι επε:

 -"δε αι Ιβκου κδικοι (Να οι μρτυρες του Ιβκου)"! Πργματι ο ουρανς εχε γεμσει απ γερανος που κατευθνονταν προς το θατρο. Δεν πρε πολ στους ακμη θρηνοντες για τον βυκο θεατς, να καταλβουνε τη σημαντικν ννοια που 'χανε τα λγια που ειπθηκαν και μποροσες ν' ακοσεις ανμεσα στις φωνς του πλθους:
 -"Παρατηρστε τη δναμη των Ευμενδων, ο βυκος θα πρει εκδκηση".
     Αμσως συνλαβαν τον νδρα που μλησε και τον σντροφο του, που αργτερα παραδεχτκανε το γκλημ τους και θανατωθκανε.

     Ο βυκος μπορε να χαρακτηριστε συνδετικς κρκος ανμεσα στο λεσβιακ μλος της Σαπφος και το χορικολυρικ στρμα του Στησιχρου. Η ανμιξη διαφρων στοιχεων στη γλσσα του αντανακλ μλλον τις διαλεκτικς συνθκες αποικας που περιελμβανε ανμικτο πληθυσμ. Στη διλεκτ του εναι σαφστατες οι επιδρσεις του πους, χωρς να απουσιζουν να λεπτ δωρικ επχρισμα και -καμμι φορ- αιολικο τποι. Κρια χαρακτηριστικ της ποιητικς δημιουργας του, που υπρξε κι αξιλογος μουσικς, εναι η μεγλη περιγραφικ δναμη, το θερμ συνασθημα, η αφθονα των επιθτων, η ενργεια κι η ορμητικτητα της κφρασης.

Τα Ποιματα

νοιξη και φουντνουνε οι κυδωνις
απ' τα τρεχομενα ποτμια νωτισμνες,
στο βατο του κπου, στις παρθνες.
Φουντνουνε και οι κληματαρις
με νθη θεριεμνα απ' τις σκις.

Αλλ για μνα δεν υπρχουν εποχς
που να 'ναι κοιμισμνος ο ρως,
μα σα βορις απ της Θρκης τ' γριο μρος,
φλεγμενος απ τις αστραπς
κι απ την Αφροδτη, πνοντας σκληρς
ξεδιντροπος και ζοφερς,
μια τρλλα που τα πντα μηδενζει
με πινει, τη καρδι μου συγκλονζει
και συγκλαδοκορμρριζα τη ξεροτηγανζει.

Και να που πλι ο ρωτας ξαν
με σκορες βλεφαρδες με κοιτ,
με καει με τη καυτ του τη ματι,
μ' ατλειωτες γητεις με τυρανν,
στης Κπριδας τα δχτυα τυλιγμνος.
Και βλπω τρμοντας γοργ να καταφτνει,
σαν ππος κορσας με βραβεα τιμημνος
και τρα στα γερματα σ' να ζυγ ζεμνος,
στο στβο μπανει νιους αγνες πια να κνει,
κντρα σε λλα λογα πιο γργορα, νεαρ.
...
  
Φοβμαι σε Θεος πως θ' αμαρτσω
αν ανθρπους επιλξω να τιμσω.

==============

Ιππναξ:

     Ο Ιππναξ ταν αρχαος λληνας σατιρικς, ιαμβικς ποιητς απ την φεσο. Θεωρεται εισηγητς του χωλαμβου (ο οποος λγεται και σκζων αμβος), του ιαμβικο 3μετρου με τον τελευταο πδα σπονδεο τροχαο αντ του συνηθισμνου απλο ιαμβικο πδα. Με τον τρπο αυτ δημιοργησε αρρυθμα, που εναι ευνοκ για τη δημιουργα σκωπτικς διθεσης. Συνθεσε σ' να εδος ιωνικς διαλκτου. Υπρξε ο εισηγητς της παρωδας (ταν νας απ τους 1ους που τη χρησιμοποησε για να περιγελσει την επικ ποηση) και τα ποιματ του συντελσανε στην ανπτυξη της τραγωδας. Στις στιρς του δεν απφυγε να περιγελσει οτε τους θεος, οτε τους διους τους γονες του. Απ τη φτχεια και την ασχμια του Ιππνακτα πηγζει η ροπ του προς υποθσεις ταπεινς κι η πολ χαμηλ φρασεολογα του. Η ποησ του εναι ρεαλιστικ. Τα θματ του αντλε απ τη ζω. Γι' αυτ αγαπθηκε απ τα λακ στρματα κι εχε μεγλην απχηση, ιδιατερα κατ τα ελληνιστικ χρνια. Ο Ηρνδας τονε πρε ως πρτυπο για τους μμους του, ο Καλλμαχος επανεσε τη ποησ του κι ο Θεκριτος επε τι με χωλος στχους επε σωστ πργματα.
    Γεννθηκε στην φεσο και, σμφωνα με τη παρδοση, ο πατρας του λεγτανε Πυθας κι η μητρα του Πρωτδα. Ο Πλνιος τοποθετε τη ποιητικ του δρση στο 540-537 π.Χ. και το Πριο Χρονικ επσης το 540 π.Χ. Κατ συνπειαν η ακμ του τοποθετεται στο 2ο μισ του 6ου αι. π.Χ. Εξορστηκε απ τους τυρννους Αθηναγρα και Κωμ και κατφυγε στις Κλαζομενς, που και πρασε την υπλοιπη ζω του. τανε πολ φτωχς και συναναστρεφταν ανθρπους των καττερων στρωμτων κι ιερδουλες. Το ργο του μας μεταφρει σε ναν κσμο αντι-ηρωικ και βρμικο. Οι αρχαοι συγγραφες χαρακτηρζουνε τους στχους του «ιμβους» (Αθναιος). Στη πραγματικτητα ο Ιππναξ εισγαγε το χωλαμβο σκζοντα στχο, που ο τελευταος πδας (αμβος) εναι σπονδεος τροχαος. Με αυτ την καινοτομα δινε στο στχο ιδιατερο ρυθμ, κνοντς τον να χωλανει, να κουτσανει (να "σκζει"). Τ' αποσπσματα που ακολουθον εναι γραμμνο σε χωλαμβους και φανερνει τη πλρη νδεια του ποιητ. Ο χαρακτρας του εναι ειρωνικς και σαρκαστικς. Ο υπερβολικ φιλικς διλογος του ποιητ με τον Ερμ κι η ειλικρνεια μες σ' να πλασιο πικρς ειρωνεας δηλνουνε 1η φορ στην ελληνικ λογοτεχνα να εδος υμνητικς-επικλητικς ποησης ξω απ κθε παρδοση.



     Κατ το Βυζαντιν Λεξικ του Σουδα εναι γιος του Πυθα και της Πρωτδος. πως μαρτυρ ο Πλνιος ο Πρεσβτερος (Φυσικ Ιστορα XXXVI 4 (4, 5)), ο Ιππναξ, "ο οποος, πως εναι γνωστ, ζησε κατ την 60η Ολυμπιδα" (δηλ. στο διστημα 540 - 536 π. Χ.) τανε σγχρονος των γλυπτν Βοπαλου και Αθνιδος. Το 540 π.Χ. εξορστηκε απ την φεσο απ τους τυρννους Αθηναγρα και Κωμ, κι εγκαταστθηκε στις Κλαζομενς που ζησε φτωχικ μχρι το τλος της ζως του, συναναστρεφμενος ανθρπους των καττερων στρωμτων κι ιερδουλες.. Εκε γινε περγελως απ τους γλπτες Βοπαλο (Ορτιος, Epodοι vi. 14) κι Αθνι απ τη Χο, που τον φτιαξαν μικροκαμωμνο, αδνατο κι σχημο (καθς κατ τον Πλνιο ταν εμφανισιακ σχημος) σ' να (κατ τον Πλνιο πντα) γαλμα, σαν μια αστεα γελοιογραφα (αν και το Λεξικ του Σουδα μιλ για πολλ προσβλητικ αγλματα που αυτο του εχανε φτιξει) και το εξθεσαν δημσια για να τον περιγελσουν. Ττε αυτς (πως μας πληροφορε πλι ο Πλνιος), γεμτος οργ, εξαπλυσε λη τη στιρα των ιμβων του σε αυτος τους γλπτες, που, "πως πιστεουν ορισμνοι" (Πλνιος), τους οδγησαν στην αγχνη. Ωστσο ο διος ο Πλνιος μας λει, τι κτι ττοιο δεν ισχει, διτι οι 2 αυτο γλπτες συνχισαν να δημιουργον και μετ απ' αυτ το περιστατικ κι αριθμε τα ργα τους που δημιουργσανε ττε σε κοντιν νησι. Κι εδ πως και στη περπτωση του Αρχιλχου, φανεται πως οι παραδσεις υπερβλλουνε. Πντως δεχνουνε τη πειστικ δναμη και των 2 ποιητν. πως φανεται απ τους στχους του Ιππνακτα, η αντιπθεια που του δειξε ο Βοπαλος οφειλτανε στην ερωτικ αντιζηλα του για τη κατκτηση της Αρτης.
     Απ τη ποησ του σζονται λγα αποσπσματα, και τον 19ο αι. εκδθηκαν απ τον Bergk στο Poetae Lyrici Graeci (1878). Οι ανασκαφς στην Οξρρυγχο αναδεξανε παπυρικ χειργραφα με να αποσπσματα ργων του, σε σχημην ωστσο κατσταση. Απ το ποιητικ του ργο σζονται αποσπσματα που παρουσιζουνε σοβαρ ερμηνευτικ προβλματα. Ο τρπος που παραδοθκανε φανερνει πως επιλχθηκαν για την ερμηνεα τη τεκμηρωση μετρικν φαινομνων. Το κριο χαρακτηριστικ τους εναι ο βιωματικς τους χαρακτρας. Ο ποιητς ξεκιν απ προσωπικ βιματα και εμπειρες που χουν σχση με την νδεια, τις χθρες, τις αγπες και τα βσανα. Σε αντθεση ωστσο με τον Αρχλοχο  που χει μεν ως αφετηρα τις ατομικς καταστσεις, αλλ διευρνει τη προσωπικ του περπτωση σε πανανθρπινη σλληψη, ο Ιππνακτας παραμνει στο στεν του προσωπικ και ανθρπινο κκλο: καβγαδζει, πνει με την Αρτη απ την δια κοπα, ζητιανεει με πικρ χιομορ, κνει παρπονα που ο Πλοτος εναι τυφλς (την δια ιδα ενστερνζεται αργτερα ο Αριστοφνης).
     Ο Ιππναξ τλος, τανε για τους αρχαους -ττε που ακμη το ργο του σωζτανε κατ το μεγαλτερο μρος προφανς ακραιο- ο ποιητς της λοιδορας και της αισχρολογας. Οι στχοι που σζονται μαρτυρον επσης τι στρεφτανε κατ των προσωπικν του εχθρν κι εναντον της πολυτλειας και της χαλαρς ηθικς που κυριαρχοσανε στις ιωνικς πλεις. Το ργο του μας μεταφρει σε ναν κσμο αντι-ηρωικ και βρμικο. Στους ιμβους του, γραμμνους πιθανς για να παρουσιαστονε σε λακς γιορτς, παρουσαζε τον εαυτ του καυγατζ, φτωχ, διαρρκτη, πτη, νθρωπο, με μια λξη, του "περιθωρου". Λοιδοροσε συχν τους εχθρος του, 1ον απ' λους το γλπτη Βοπαλο. Τα ποιματ του στο παρελθν ερμηνεθηκαν ως αυτοβιογραφικ, ωστσο σμερα επικρατε η ποψη τι υποδεται στο πλασιο της ιαμβικς παρδοσης διφορους ρλους για να προσδσει στη ποησ του δραματικ χαρακτρα. Στον ιδιατερο χαρακτρα της ποησς του αντιστοιχε να ιδιατερο μτρο, ο χωλαμβος, εν η γλσσα του (ιωνικ με πολλ στοιχεα του προφορικο λγου και λεξιλογικ δνεια απ μη ελληνικς γλσσες της Ιωνας) εναι γεμτη απ σεξουαλικ υπονοομενα και βρισις.
     Η γλσσα που χρησιμοποιε εναι η ιωνικ καθομιλουμνη, την οποα διανθζει με πολλς ξνες λξεις (π.χ., βκος που σημανει ψωμ και σμφωνα με τον Ηρδοτο εναι φρυγικ, πλμυς αντ βασιλις, ως προσφνηση στο Δα) κι η οποα βρσκεται σε αρμονικ αντιστοιχα με το περιεχμενο των στχων. Αφθονον επσης οι λυδικς σεμνες φρσεις. Σζονται στχοι του που περιγρφουνε την ερωτικ απλαυση με ττοιο ρεαλισμ κι σεμνες προτσεις, που θεωρεται μστορας της πορνογραφικς μυθιστορας. Επσης το φαγητ κι η κνωση χουνε σημαντικ ρλο στον κσμο του, εν λοι οι χαρακτρες του αποτελονε σκαριφματα της ταπεινς ζως και δε ζονε στη πλη. Αξζει να σημειωθε τι σε αντθεση με τους υπλοιπους λυρικος ποιητς, δεν χει δεχτε καμμαν επδραση απ το πος. Χρησιμοποιε το 6μετρο (επικς στχος) μνο σ' να χωρο που σατιρζει να λαμαργο. Πρκειται για παρωδα ομηρικο φους.
     Ο ποιητς ταν ευρτερα γνωστς στην Αθνα του 5ου αι. Αναφορ σ' αυτν κνει κι ο Αλεξανδρινς ποιητς Καλλμαχος, εν στη ΠΑ σθηκαν επιτμβια επιγρμματα για τον ποιητ. Αργτερα οι χριστιανο αναφρονταν αποδοκιμαστικ σ' αυτν, καθς δεν εγκρνανε τον υβριστικ και παιγνιδη τνο του, αλλ οτε και το περιεχμενο των στχων του. Η αποσπασματικ μορφ των ργων του δημιουργε αμφιβολες σχετικ με το αν πρκειται για αυτοβιογραφα μυθιστοριογραφα. Ωστσο, να εναι ββαιο: Υπενθυμζουν με το σαφστερο τρπο τη ποικιλα και τη ζωτικτητα που χαρακτηρζουν την αρχακ ελληνικ λογοτεχνα.

Τα Ποιματα

Δηση Στον Ερμ

Ερμ της Μαας γιε Κυλλνιε, κου
τη προσευχ μου που κρυνω,
χτυπν τα δντια μου του κκου.
Μια χλανη, στω ενα χιτνα μνο
και γονινα σανδλια καμμι δεκαρι
κι σο χρυσ χωρ κθε σανδλι,
που κι αν ανβω εγ στη ζυγαρι,
αυτ να γρν' ακμα απ' την λλη.

Γιατ εμ που τση αγπη σου 'χω
δε μου 'δωσες ποτ ζεστ 'να ροχο,
του κρου χειμνα μνο γιατρικ,
οτε τα πδια μ' τλιξες με κτιτ ζεστ,
Ματνουν οι χιονστρες μου στο παγετ.

Eπωδο

Κι οι γριοι Θρκες με κοτσδες στη κορφ
καλς να τον δεχτονε στη Σαλμυδησσ γυμν
-που πολλ χει φαρμκια για να πιει,
τργοντας σκλβου το ψωμ ξερ, πικρ-
κι απ το σγκρυο του καιρο να ξεπαγιζει
κι αφρο το κμα πνω του φκια σωρ ν' αδειζει
πεσμνος μπρομυτα να κετεται σα το σκυλ
και στο γιαλ το κρο κμα να σκει να τον σκεπζει.
τσι θα '᾽θελα να 'βλεπα εκενον που μ' αδκησε,
κι ας ταν φλος στην αρχ
στον ρκο του απστησε.
...

Μοσα, του Ευρυμδοντα ψλλε τη καταπινα,
που λα τα τρει δχως τξη και σειρ.
Στη θλασσα την αχαν, ετοτο το χειμνα
τλος κακ να τονε βρε και συμφορ.
...

Τη πικραμνη μου ψυχ στις συφορς θα ρξω,
αν δε μου στελεις γλγορα να κιλ κριθρι,
να φτιζω ζθο κμποσο και να τονε ρουφξω,
της πενας μου να 'ναι γιατρς και φυλαχτρι.
...

Ποτ δεν ρθε ο Πλοτος ο γκαβς για να με βρει
και να μου πει: "Φλε μου πρε χιλιδες τρεις
και φρνω κι λλες"! Θεκουτος, και τ να πεις;
...

Ο νας τους ατραχος πλοσια, καθημερν,
βουλιμικ χλαπκιαζε τνο και σκορδαλι,
σα να 'τανε Λαμψακηνς μουνοχος, και να φει
λο το βις, και βρθηκε στη ζητιανι,
να σκβει στα βουν, πτρες να σπει,
για λγα σκα και -δουλοτροφ-, κριθνη φρυγανι.
Λαγος και κττες δε ξεκοκκαλζει πια,
δεν ρχνει το σουσμι πια στις πττες
και δε βουτ στο μλι τηγαντες!

==============

ων:

==============

Καλλμαχος:

==============

Καλλνος:

    Ο Καλλνος ταν αρχαος λληνας ποιητς που γεννθηκε στην φεσσο, ζησε κι δρασε τον 8ο αι. π.Χ, λγο μετ τη καθιρωση των Ολυμπιακν αγνων (~770 π.Χ.). Εποχ κατ την οποα ο μικρασιατικς ελληνισμς διατρχει σοβαρ κνδυνο εξαιτας της εισβολς των Κιμμερων, που λαβε χρα περ το 675 π.Χ. Επομνως εναι σγχρονος του Αρχιλχου και μλιστα πιο προχωρημνης ηλικας (θυμζουμε τι ο 2ος ζησε κι δρασε περ τα μσα του 7ου αινα π.Χ.). Με τα ποιματ του εμψχωνε τους συμπολτες του να αγαπνε τη πατρδα τους και να την υπερασπζονται ηρωικ. Μερικ μνον αποσπσματα απ το ργο του διασθηκαν.



     Σε κενα τα δσκολα χρνια ο Καλλνος βινει τη κατρρευση του φρυγικο κρτους και τη πυρπληση του Αρτεμισου της Εφσου. Ο ποιητς, ως μλος της πολεμικς αριστοκρατας, απευθνει κκληση προς τους συμπολτες του για τη μγιστη δυνατ προσπθεια και την σχατη θυσα. Εκφρζοντας τα ιδεδη μιας παλαιτερης γενις πολιτν, παρουσιζεται στους κατ τα φαινμενα αδιφορους νους και τους ξεσηκνει για τη μχη, τους προτρπει να πολεμσουνε, για να υπερασπιστονε τη πατρδα τους. Η τεχνικ των στχων, η γλσσα και το φος του επηρεζονται σε ττοιο βαθμ απ την ομηρικ ποηση, στε να μπορομε να θεωρσουμε τη πολιτικ και συμβουλευτικ ελεγεα του ως παραφυδα του πους.
     Ο Καλλνος εναι -μαζ με τον Αρχλοχo- ο 1ος ποιητς +πτου το σωζμενο ργο δεν εναι γραμμνο σε δακτυλικος 6μτρους. Απ πλευρς διανοημτων, κινεται στον κσμο του Ομρου, σε πλρη αντθεση προς τον Αρχλοχο. Ωστσο, στο ργο του δεν υπρχει η ηρωικ διθεση του πους, καθς ο πλεμος δεν εναι πλον η πρξη εκενη που κατεξοχν εξυψνει την ανθρπινη ζω, αλλ' απλς το μσο για την αναχατιση των εχθρν που απειλονε τη πλη. Τα ποιματ του ανκουνε στο εδος της ελεγεας, της ποησης δηλαδ που εναι γραμμνη σε δστιχα (1 εξμετρος + 1 πεντμετρος σε δακτυλικ μτρο) και -σε αντθεση προς το επγραμμα, που χρησιμοποιοσε επσης το δστιχο- απαγγελλταν με τη συνοδεα αυλο. Η ποιητικ δραστηριτητ του συμππτει με μια περοδο κατ την οποα η πατρδα του, η φεσος, βρισκταν σε πλεμο με τη Μαγνησα κι απειλονταν απ το βαρβαρικ φλο των Κιμμερων (περ. 652 π.Χ.). Στην ελεγεα που παρατθεται εδ -τη μνη απ την οποα μας σζεται εκτενς απσπασμα- προτρπει τους νους της πατρδας του ν' αφσουνε τη ξγνοιαστη ζω και να πολεμσουν μχρι την τελευταα τους πνο για τη πατρδα. πως μπορε να υποθσει κανες απ τον πρτο στχο, απαγγλθηκε σως σε κποιο συμπσιο.



     Ως προς τη δομ της η ελεγεα ακολουθε το πρτυπο ανλογων αγωνιστικν προτροπν που συναντομε στην Ιλιδα, οι οποες συνδυζουν 2 βασικ στοιχεα: τη "πρσκληση", με την οποα επιδικεται η συναισθηματικ διγερση και την "επιχειρηματολογα", με την οποα επιδικεται η λογικ πειθ.
Ο Καλλνος, που δωσε να πνο στο ελληνικ πατριωτικ πνεμα, υπρξε το πρτυπο σμφωνα με το οποο διαμορφσανε το ποιητικ ργο τους κι λλοι μετπειτα ποιητς.

Τα Ποιματα

Ως πτε πια κατκοιτοι; ορμ πτε θα βρετε;
δεν ντρπεσθε τους γετονες για την οκνιν αυτ;
Ε! παλικρια, ειρηνικ πως κθεστε θαρρετε
και ωστσο γρω ο πλεμος λη τη γη κρατε…

Εναι τιμ κι εναι χαρ στο παλικρι η μχη
για την πατρδα, την καλ γυνακα, τα παιδι.
Ο θνατος ττε θα ᾽ρθει, ταν η Μορα λχει·
μνο καθες ας ορθωθε μ᾽ ατρμητη καρδι,

κι ας δρξει αμσως το σπαθ κι ας ζσει τ' ρματ του
κι σ ᾽ναι του πολμου αρχ, ας δρμει 'κε μπροστ,
γιατ να φγει αδνατο τη μορα του θαντου,
κι αν η γενι του απ θεος αθνατους βαστ·

κποτ᾽ αν απ᾽ τον πλεμο δειλ λιποτακτσει,
μσα στο σπτι βρσκει τον η ρα του η στερν.
Μα τοτον ποιος τον αγαπ και ποιος θα τον ποθσει;
εν τον λλο νας λας, αν πθει, τον πονε.

Γιατ ο λας ολκερος θρηνε το παλικρι,
σαν αποθνει· κι χουν τον ημθεο σο ζει
σαν πργ᾽ λοι κατματα θωρον τον με καμρι
γιατ μονχος κμνει αυτς σα πολλο μαζ!
(μτφρ.: Σμος Μενρδος)


==============

Κριννα

==============

Μνανδρος

==============

Μμνερμος:

==============

Ξενοφνης:

==============

μηρος:

==============

Πεσανδρος:

    Ο Πεσανδρος ταν αρχαος λληνας επικς ποιητς των μσων του 7ου αι. π.Χ. απ τη Κμειρο της Ρδου. Οι Αλεξανδρινο γραμματικο τονε θεωροσανε κορυφαο ποιητ, ισξιο του Ομρου και του Ησιδου. Το πος του "Ηρκλεια" εξυμνοσε σε 12 ραψωδες τους ισριθμους θλους του Ηρακλ. ταν ο 1ος που περιγραψε τον Ηρακλ να φρει ρπαλο. Μολοντι απ το ργο αυτ σθηκαν μνο 3 στχοι, εναι γνωστ πως εχε πολ μεγλη επδραση κατ την αρχαιτητα. Αυτς διεμρφωσε τον θρλο του Ηρακλ, φτιχνοντας απ προγενστερες διηγσεις μα συνεκτικ αφγηση, που γινε απ ττε αυθεντικ για τον Ηρακλ και τον κκλο των θλων του. Στον Πεσανδρο αποδδεται κι 1 επγραμμα της ΠΑ (VII 304). Δυστυχς μως οτε απ' αυτν χω λλα στοιχεα κποια αποσπσματα, αρχαα μεταφρασμνα.

==============

Πνδαρος:

==============

Πρατνας:

     Ο Πρατνας υπρξε απ τους 1ους ποιητς της αρχαας Ελλδας και λγα εναι γνωστ για τη ζω και το ργο του. Γεννθηκε περπου το 540 π.X. στους Φλειος στη βορειοδυτικ Αργολδα και πθανε περπου το 470,. δρασε την εποχ γρω στην 70 Ολυμπιδα και θεωρεται ο εισηγητς του σατυρικο δρματος (που μως υπρχεν ασφαλς και πριν απ αυτν, αλλ χι σ' ντεχνη μορφ). Ξανδωσε στους χορος των σατρων της πελοποννησιακς παρδοσης τη κωμικ ζωηρτητα που χσανε με τη προοδευτικ μεταμρφωσ τους στη τραγωδα κι εισγαγε στην Αθνα το σατυρικ δρμα ανακαινισμνο, σως στη θση μιας τραγωδας. στερα απ' αυτν λοι οι τραγικο ποιητς γραψαν σατυρικ δρματα, που συνθιζαν να τα παρουσιζουν ως τταρτο δρμα στη τετραλογα.
     τανε σγχρονος του Χοιρλου, και του Αισχλου ταν ξεκινοσε τη καρριρα του. Η καλλιτεχνικ του δραστηριτητα υποθτουμε τι ρχισε το 520 περπου στην Αθνα. Εναι αμφβολο αν τανε τραγικς ποιητς. σως να τανε κωμικς, αλλ σγουρα ταν ο 1ος που δημιοργησε ργα που χαρακτηρζονται ως σατυρικ δρμα με χοντρ αστεα κι εξωτικος χορος των σατρων. Σμφωνα με τη μαρτυρα 2 επιγραμμτων περ του Σοφοκλ γνωρζουμε πως ο Πρατνας εκτιμοσε τον σατυρικ χορ. Φρεται να γραψε 18 τραγωδες και 32 σατυρικ δρματα, αλλ τα ργα του χουν χαθε σχεδν λα. Εκτς των ργων του γραψε και διθραμβους κι ωδς, τα λεγμενα υπορχματα. να σημαντικ απσπασμα διασθηκε απ τον Αθναιο. Γιος του ταν ο Αριστας, προς τιμ του οποου οι κτοικοι των Φλοιν του εχανε στσει ανδριντα, επειδ πατρας και γιος θεωρονταν ως οι μεγαλτεροι ποιητς μετ τον Αισχλο. (Οτε για τον Αριστα χω στοιχεα ργα του).
 
  γραψεν επσης και τραγωδες: του αποδδονται 18 αλλ και 32 σατυρικ δρματα. Σωθκανε λγα αποσπσματα και 2 ττλοι απ μια τραγωδα Καρυτιδες Δσμαιναι κι απ το σατυρικ δρμα Παλαιστα. Απ τα αποσπσματα εναι γνωστ να υπρχημα, που φανεται πως αποτελοσε τη πρωδο ενς σατυρικο δρματος. Στο απσπασμα που θα βλω παρακτω, γνεται σφοδρ επθεση εναντον της ισχυρτατης παρουσας του αυλο στα διονυσιακ χορικ σματα. Ο αυλς χαρακτηρζεται υπηρτης, εν η πρωτοκαθεδρα αποδδεται στο τραγοδι. Για τον ακριβ χαρακτρα της μετρικς αξιοσημεωτης λυρικς αυτς σνθεσης, που δεν διαρθρνεται σε στροφς, οι γνμες διστανται. Κποιοι μελετητς υποστηρζουν τι πρκειται για χορικ που προρχεται απ σατυρικ δρμα του τλους του 6ου των αρχν του 5ου αι. π.Χ., δηλαδ απ εδος που διπρεψε ο Πρατνας, εν λλοι πιστεουν τι πρκειται για απσπασμα απ μελικ ποημα, ειδικτερα απ διθραμβο. Απ' αυτος που αποδδουνε το απσπασμα σε διθραμβο λλοι χρονολογονε τους στχους στα τλη του 6ου αι., κι λλοι πιστεουνε πως χουμε μπρος μας ργο του λεγμενου νεοαττικο διθυρμβου, ψευδεπγραφο γραμμνο απ κποιον λλο Πρατνα στο β᾽ μισ του 5ου αι., ταν στο διθραμβο η μουσικ σταδιακ κρδιζε το προβδισμα ναντι του λγου.

Τα Ποιματα:

Τ θρυβος εναι αυτς και τ εν᾽ αυτ τα πδουλα1;
Ποι' ασκμια πρβαλλε στη Διονυσιακ πολπαθη θυμλη2;
Δικς μου εν' ο Δινυσος, εγ πρπει να τραγουδ,
δικς μου εν' ο Δυνυσος, πρπει εγ να θορυβ,
Στα ρη με νμφες σα κκνος πηδντας
κι μ' ωραα φτερ3 ξεκιν τραγουδντας.

Στο τραγοδι η Μοσα δωσε πρτη
θση, και σουραλι4 να παζει κατπι
.
Επειδ υπηρτης του εναι κι αν θλει,
να 'ν' αρχηγς σε μεθυσμνων αγλη
νεαρν, που με κρτο θρες χτυπνε
σα παζουν γροθις πατινδες λαλνε.

Σπσε το που βαθρκου5 φων χει χλια,
στη φωτι το καλμι, το γιομτο με σλια,
το λογ φωνακλ, του ρυθμο χαλαστ,
το παρφωνο αυτ με το τροπιο κορμ.
Να για δες το χρι απλνω το δεξ
και χορεω πηδντας, για δικ σου τιμ
θριαμβοδιθραμβε6 κισσοστεφνωτε αφντη εσ,
κου τρα τη δικ μου χορωδα τη Δωρικ.

  1 Ο χορς των σατρων ταν ιδιαιτρως ζωηρς, θορυβδης κι εκφραστικς.
  2 Θυμλη ονομζεται ο βωμς.
  3 Στο πρωττυπο το επθετο ποικιλπτερον (με πολχρωμα φτερ) προσδιορζει το ουσιαστικ μλος (τραγοδι).
  4 Ο αυλς.
  5 Στο πρωττυπο: φρυνες (εδος βατρχου).
  6 Θραμβος και διθραμβος ονομζονται σματα για το Δινυσο αλλ κι ο διος.
 

==============

Σακδας:

     Ο Σακδας (6ος αι. π.Χ.) αρχικ τανε ποιητς και βασικ αυλωδς απ το ργος, που, κατ τον Παυσανα, νκησε 3 φορς στους αυλητικος αγνες των Πυθων. Στα τλη του 7ου με αρχς του 6ου αι. π.Χ. εμφανζεται στο ργος νας απ "τοὺς εὑρετὰς τῆς πρτης μουσικῆς" (κατ το Λυσα), εναι ο ονομαστς αυλητς Σακδας ο Αργεος. Αρχικ τανε ποιητς, συνθτης μελοποιημνων ελεγεων κι αυλωδς, αλλ' αργτερα στρφηκε στη καθαρ αυλητικ τχνη. Ο Ηρδοτος μας παραδδει τι περ το 600 π.Χ. οι Αργεοι εχανε φμη πως σαν οι καλλτεροι μουσικο ανμεσα στους λληνες. Μολοντι το σχετικ εδφιο του πατρα της Ιστορας αμφισβητεται, τα στοιχεα, που διαθτουμε σμερα για το θμα, επιβεβαινουν αυτ την υπεροχ των Αργεων.
     Ο Αριστνικος ο Αργεος ταν ο 1ος που εισγαγε τη ψιλ κιθρισι, δηλαδ την εκτλεση μουσικς απ μνο κιθρα, solo κιθρα, τον 7ο π.Χ. αι., μχρι ττε υπρχε μνο κιθαρωδα, δηλαδ τραγοδι (ωδ) με συνοδεα κιθρας. Καθιερνοντας τη λοιπν, αποδσμευσε τη κιθρα απ τον συνοδευτικ χαρακτρα της στο τραγοδι και την ανδειξε σε ανεξρτητο μουσικ ργανο. Ο Αριστνικος κι ο Σακδας καθιερσανε τη κιθρα και τον αυλ αντστοιχα ως αυτνομα σολιστικ ργανα στους μουσικος αγνες. Ο Ιραξ κι ο Σακδας επινοσανε και καθιρωσαν ιδιατερες μορφς (φρμες) αξιλογων συνθσεων και γενικ εισαγγανε καινοτομες, που συμβλλανε στην εξλιξη της μουσικς εκενων των ετν πανελλνια. Ο Σακδας συμμετε­χεν επσης στη διαμρφωση των εορτν των Γυμνοπαιδιν στη Σπρτη, των Αποδεξεων στην Αρκαδα και των Ενδυματων στο ργος.


                            Αρχαα Ελληνικ 7χορδη Κιθρα

    Σμερα μπορομε να αντιληφθομε καλ τη σημασα αυτς της καινοτομας, αν αναλογισθομε τ διαφορ χουν η κιθρα το πινο, ταν συνοδεουν τραγοδι και ποις γνσεις κι ικαντητες απαιτονται, ταν αυτ τα ργανα χρησιμοποιονται για σολιστικ παρουσαση αυτοτελν ργων για πινο κιθρα. Κι οι αρχαοι εχαν δη εκτιμσει ακριβς αυτ τη διαφορ, γι' αυτ κι επ αυλωδας, νικητ στεφνωναν μνο τον αοιδ κι χι και τον συνοδ αυλητ. Τση ταν η απχηση αυτς της ενργειας του Αριστνικου στε η ψιλ κιθριση θεωρθηκε σπουδαο επτευγμα και καθιερθηκε σαν επσημο αγνισμα στις μεγλες Πανελλνιες εορτς. Γνωρζουμε τι το αγνισμα αυτ, "τῶν κιθαριστῶν τῶν ἐπὶ τῶν κρουμτων τῶν ἀφνων", εισχθη 1η φορ, λγα χρνια μετ τον Αριστνικο, στα Πθια των Δελφν στα 558 π.Χ. και 1ος νικητς αναδεχθηκε ττε ο Αγλαος απ τη Τεγα.
     Η καθιρωση του αγωνσματος της solo κιθρας στα Πθια μας οδηγε και σε λλες σκψεις. Η κιθρα την εποχ εκενη, και για χρνια μετ, εχεν 7 χορδς, εναι μως ευνητο πως οι κιθαριστς δεν χρησιμοποιοσαν μνο τους 7 φθγγους, τις 7 ντες που αντιστοιχοσανε στις ισριθμες χορδς, αλλ με κατλληλους δακτυλισμος δικοπταν τη δνηση των χορδν σε διφορα σημεα, τσι στε να παργονται κι λλοι φθγγοι. Την δια αρχ εφαρμζουν μχρι και σμερα σοι παζουνε κιθρα μπουζοκι ργανα της οικογνειας του βιολιο, πιζοντας με το αριστερ τους χρι τις χορδς στη ταστιρα των οργνων αυτν.
     πως παλαιτερα ο συμπατριτης του Αριστνικος διαχρισε τη κιθαρωδα σε κιθριση κι ωδ, τσι κι ο Σακδας απελευθρωσε τον αυλ απ τη συνοδεα του τραγουδιο και τον ανδειξε σε αυθπαρκτο ργανο. ταν το 586 π.Χ. καθιερθηκε σαν επσημο αγνισμα στα Πθια, στους Δελφος, η εκτλεση σλο αυλο, δηλαδ η σκτη αληση, ο Σακδας αγωνστηκε και νκησε παρουσιζοντας εκε, στο Θατρο των Δελφν, για 1η φορ τον Πυθικ Νμο. Κατ τον Παυσανα τη νκη του αυτ την επανλαβε και στις 2 επμενες πυθιδες με νους Πυθικος νμους, καθιερνοντας τσι τη να αυτ μορφ σνθεσης.



     Εχε γνει πολ γνωστς με τη σνθεση του αυτ, που περιγραφε τη μχη του Απλλωνα με το δρκοντα Πθωνα.
τανε σνθεση που εχε σκοπ να περιγρψει την πλη του Απλλωνος με τον Πθωνα, τον φοβερ δρκοντα-φδι, που αρχικ ταν ο κριος των Δελφν και να υμνσει την τελικ νκη του θεο. Τον Πυθικ νμο αποτελοσανε τα εξς πντε μρη:

 1ον) η περα (εισαγωγ δηλαδ), που ο θες εξετζει την καταλληλτητα του χρου πριν αρχσει τον αγνα,

 2ον) ο κατακελευσμς (δηλαδ η πρκληση,), εδ ο θες προκαλε σε αγνα τον Πθωνα,

 3ον) το ιαμβικν, ο αυλς διηγεται μουσικ τον αγνα. Επιχειρεται μλιστα μμηση απ' τον αυλ του τριξματος δοντιν του πληγωμνου
         δρκοντα με το λεγμενο οδοντισμ,

 4ον) το σπονδεον, που δηλνεται η νκη του θεο και τλος

 5ον) η καταχρευσις, ο επινκειος χορς, που ο θες γιορτζει χορεοντας τη νκη του.

     Και μνον η απαρθμηση των μερν του Πυθικο νμου εναι αρκετ για να καταστσει σαφς τι τα ργα αυτ τανε συνθσεις μεγλης κτασης και πολλν απαιτσεων. Η εντπωση που δημιοργησε ο Πυθικς νμος τανε τσον ντονη, στε, κατ τον Παυσανα, ο Σακδας γινε αιτα να διαλυθε η απχθεια που τρεφε ο Απλλων προς τους αυλητς, κατλοιπο της χθρας του θεο προς τον αυλητ Μαρσα, μετ τον μεταξ τους μουσικ αγνα. Τα αυστηρ καθορισμνα πλασια του Πυθικο νμου διατηρθηκαν απ τους μεταγενστερους συνθτες, που τανε συγχρνως κι εκτελεστς τους, αναλλοωτα για αινες, μχρι τον 3ο αι. π.Χ., οπτε και τροποποιθηκε απ τον Τιμοσθνη, τον νααρχο του φιλτεχνου βασιλι της Αιγπτου Πτολεμαου Β' του Φιλαδλφου (309-247 π.Χ.).
     Τους αυλητς που παιζαν τους Πυθικος νμους τους ονμαζαν πυθικος αυλητς πυθαλες και τους αυλος που μεταχειρζονταν για τη παρουσασ τους, πυθικος αυλος. Πνω στη φωτογραφα βλπουμε αυλητ με επσημο νδυμα να παζει τον δαυλ του σε μουσικ αγνα. Ο Πυθικς νμος εναι η 1η γνωστ σνθεση προγραμματικς μουσικς, της οποας γνωρζουμε την υπθεση που διηγεται η μουσικ. Με τον ρο προγραμματικ μουσικ ονομζουμε σμερα στη μορφολογα μια ελεθερη φρμα-μορφ, που χει σκοπ να εκφρσει με χους, σο το δυνατν πιο παραστατικ, μια σκψη, μια υπθεση να διηγηθε να ποημα. Στη νετερη εποχ αυτς που καθιρωσε τη προγραμματικ μουσικ ταν ο κτωρ Μπερλιζ (Hector Berlioz, 1803-1869), μλις στα μσα του 19ου αι..
     Με τις νκες του εκενες ο Σακδας γινε ο ιδρυτς της περφημης αυλητικς παρδοσης, της αυλητικς σχολς του ργους, σχολς που για πολλος αινες ανταγωνιζτανε την επσης ονομαστ Θηβακ αυλητικ σχολ, που δρυσε εκε ο εξσου σπουδαος Θηβαος αυλητς Πρνομος. Μλιστα μεταξ των 2 αυτν παραδσεων αναπτχθηκε μεγλη μιλλα, που γνωρζουμε πως σχυε τουλχιστον μχρι το 369 π.Χ., ταν οι Αργειακο κι οι Βοιωτικο αυλο συναγωνζονταν παζοντας αντστοιχα συνθσεις του Σακδα και του Προνμου, καθς συνδευαν το κτσιμο των τειχν, των ναν και των κατοικιν της Πελοποννησιακς Μεσσνης.



     Βιογραφικς πληροφορες για τον Σακδα δεν μας χουνε διασωθε, φανεται μως τι τανε γενικ καταξιωμνη μουσικ προσωπικτητα με πανελλνια προβολ. Σμφωνα με τον Παυσανα ο Πνδαρος εχε αφιερσει στον Σακδα κποιον μνο τουλχιστον τον ανφερε σε κποιο προομι του, που φανεται τι σχολαζε το μγεθος των αυλν του Αργεου αυλητ. Με αφορμ μλιστα εκενο το εδφιο του Πινδρου, ο Παυσανας ψγει το γλπτη του αγλματος του Σακδα, που ο διος εδε να υπρχει στο ιερ λσος των Μουσν στον Ελικνα ανμεσα στα αγλματα των Μουσν, γιατ στο γαλμα εκενο, κατ τον Περιηγητ, δεν τηρθηκαν οι αναλογες αυλητ-αυλν που ανφερε ο Πνδαρος.
     Ο Ψευδο-Πλοταρχος, εκτς του Πυθικο νμου, αποδδει στο Σακδα κι λλες δημιουργες, πως τον Τριμερ νμο. Ο Τριμερς Τριμελς νμος τανε σνθεση, που περιελμβανε Δριο, Φργιο και Λδιο τρπο κι ο Σακδας συνθεσε τρεις στροφς και δδαξε τη χορωδα να τραγουδ την 1η στροφ σε Δριο, τη 2η σε Φργιο και τη 3η σε Λδιο τρπο. Η παρξη των 3 διαφορετικν αρμονιν-τρπων δωσε και το χαρακτηρισμ του Τριμερος στη σνθεση αυτ. Ο Πλοταρχος προσθτει, βεβαως, τι ως εφευρτης του νμου αυτο αναφρεται κπου ο Κλονς ο Σικυνιος.
Ο Ψευδο-Πλοταρχος συνεχζει να μας πληροφορε τι ο Σακδας μαζ με τον Θαλτα απ τη Γρτυνα, τον Ξενδαμο απ τα Κθηρα, τον Ξενκριτο απ τους Λοκρος και τον Πολμνηστο απ την Κολοφνα υπρξαν οι συνδημιουργο της δετερης Σπαρτιατικς μουσικς σχολς (παρδοσης). Η ομδα αυτ των μουσικν θσπισε στη Σπρτη τις Γυμνοπαιδες, που εχαμε τους 3 χορος: των γερντων, των ανδρν και των παδων με τα γνωστ τους τραγοδια.
     Οι διοι μουσικο οργνωσαν στην Αρκαδα τις Αποδεξεις, για τις οποες δεν χουμε πληροφορες, και τλος στο ργος τα Ενδυμτια.
Τα Ενδυμτια ταν εορτ που τελοσανε στο ργος προς τιμ της ρας, ανλογη προς τα Παναθναια των Αθηνν, σε αυτν οι ιρειες της θες περιβλλανε το λατρευτικ γαλμ της με το πτος, τον ποδρη ππλο της ρας (το πτος, του πτους). Κατ την εορτ αυτ ψλλανε τις ειδικς συνθσεις των Ενδυματων του Σακδα. Κατ τον Ψευδο-Πλοταρχο πντα, η ομδα αυτ των 5 μεταρρυθμιστν, παρ τους νεωτερισμος που εισγαγε, δεν απομακρνθηκε απ το υψηλ φος των παλαιοτρων μουσικν και κυρως του Τερπνδρου, ο οποος υπρξε ο ιδρυτς της 1ης Σπαρτιατικς μουσικς σχολς∙ ειδικ δε ο Σακδας αναφρεται τι, αν και καινοτμησε ως προς τη ρυθμοποια, διατρησε την υψηλ μορφ στις συνθσεις του.
     Ο Παυσανας δε και πλι μας πληροφορε τι εδε τον τφο του Σακδα στο ργος, κοντ στο γυμναστριο του Κυλραβι και στη εκε πλη, 8 ολκληρους αινες μετ τον θνατο του μουσικο. Απ τον Ησχιο παραδδεται κι να πνευστ ργανο με το νομα σακδιον, που η κατασκευ του αποδδεται στον Σακδα, αυτ μως μας εναι γνωστον απ λλες πηγς. Ο Σακδας, εκτς απ δισημος μουσικς τανε και πολ καλς ποιητς, πως λοι οι ποιητς της αρχαας Ελλδας. Απ τα μουσικ ργα του δεν χει διασωθε καννα δεγμα, απ τα ποιητικ του ργα γνωρζουμε μνο τον ττλο ενς, πρκειται για να ποημ του με ττλο Ἰλου Πρσις, Πρσιμο του Ιλου, λωση της Τροας, που, κατ τον Αθναιο, κατονμαζε πμπολλους απ κενους που 'χανε κρυφτε στο Δορειον ππο.
      Στις αρχς του 5ου αι. εχε στηθε γαλμ του στον Ελικνα. Ο Σακδας θφτηκε στη πατρδα του, το ργος. (Δυστυχς δεν χω μτε αυτουνο ποιματ του).

==============

Σαπφ:

==============

Σημωνδης ( Σιμωνδης) Ο Αμοργινς

     Γνωρζουμεν ελχιστα για τη ζω του. Γεννθηκε στη Σμο και κατα μαρτυρες ελεγχμενες, πως τοτο συνβη γρω στο 770 κι κμασε περ το 2ο μισ του 7ου π. Χ., αλλ επειδ υπρξεν αρχηγς σε αποικιστικ αποστολ  στην Αμοργ, εναι γνωστς ως Αμοργνος. Μετ παρμεινε στην Αμοργ, -λγεται μλιστα πως βοθησε και στο ν' απελευτερωθε- και για τοτο, πρε το προσωνμιο, για να ξεχωρζει σαφς απ τον Κεο. λλες πλι μαρτυρες λνε πως ζησε προς το τλος του 6ου αι.. Τ' νομ του απαντται κι ως Σημωνδης και τοτη τη γραφ, την υποστριξεν ο βυζαντινς γραμματικς Χοιροβοσκς.
    Βσει των σων αναφρει το λεξικ Σουδα, ο Σημωνδης τανε σγχρονος του Αρχιλχου. Εναι ντως πιθανν ν' ανκει να μρος της ζως του στον 7ο αι., τον αινα του Αρχιλχου. Εντοτοις, τα ποιματα του Σημωνδη εναι σαφς μεταγενστερα, πως φανερνουνε διφορες επιδρσεις, η δε απσταση που τονε χωρζει ως ποιητ απ τον Αρχλοχο εναι μεγλη. Συνγραψεν ελεγεες, ιμβους, μα απ' λα σα γραψε σζονται μνο περπου 200 στχοι. Σζονται, εκτς απ λγα αποσπσματα, 2 ολκληρα ποιματα, σε ιαμβικος στχους. Το μεγαλτερο απ’ αυτ (118 στχοι) εναι η περφημη στιρα κατ των γυναικν, πλοσια σε λακ μυθολογικ στοιχεα, σπνιο δεγμα σε μια εποχ που η στιρα ταν απρσωπη. Το λλο ποημα χαρακτηρζεται απ να πικρ κι απαρηγρητο πεσιμισμ, πως και το ελεγειακ απσπασμα που του αποδδεται και το οποο πριν αποδιδτανε στον Κεο. Αναφρεται επσης μια Σαμων Αρχαιολογα του σε ελεγειακ μτρο. Διακωμδησε ποιητικ σχεδν τα πντα, μα το αριστοργημ του εν' ο αμβος Κατ Γυναικν.



     Ο Σημωνδης εναι αυτς που μσα απ τους στχους του εκφρζει το παρπονο για την εφμερη φση των ανθρπων και προτρπει carpe diem! Η ανθρπινη ελπδα της αθανασας εκμηδενζεται, καθς η νιτη αναδεικνεται ως η πηγ λων των ψευδαισθσεων και των πιο παρτολμων προθσεων γιατ αγνοε την ομηρικ βιοτικ σοφα (απσπ. 29D). Ο Σημωνδης απομακρνεται απ το υψηλφρων ηρωικ ιδεδες της υστεροφημας και επιλγει απ την ομηρικ παρακαταθκη μνο την ιδα της βραχεας ζως την οποα συμπληρνει χι με τον τραγικ ηρωισμ αλλ με την ηδονιστικ φεση. Στους στχους του προβλλεται, πως και στο ργο του Αρχιλχου, η ανημπορι των ανθρπων, ο απατηλς κι αββαιος χαρακτρας της ζως, η ματαιτητα των ανθρπινων προσδοκιν. μως, σε αντθεση με τον παριαν ποιητ, που αντιμετωπζει τις αντιξοτητες της ζως με τλημοσνη κι αδμαστο θρρος, ο Σημωνδης θρηνε, καθς βλπει ολγυρ του τη θλψη να κυριαρχε, τους ανθρπους να ζουν μρα με τη μρα, σαν τα καημνα τα ζα.
     Το ευμετβλητο της ανθρπινης κατστασης αντιμετωπζεται με την δια απαισιοδοξα που δδαξε 1ος ο Ησοδος. Σ' αντθεση προς τον Αρχλοχο ο οποος, πως σημεινει ο Lesky, "με αδμαστο θρρος στκει μες στις καταιγδες" στη περπτωση του Σημωνδη αναγνωρζουμε "τον πιεσμνο και πιεστικ θρνο ενς ανθρπου, που βλπει στον κσμο ολγυρ του θλψη". Απαισιοδοξα και μελαγχολα διατρχει λη τη ποησ του ακμη και στο λεγμενο αμβο Κατ Γυναικν, ποημα που με ιδιατερο χιομορ κι ευτρπελη διθεση παραβλλει το θος των γυναικν με διαφρων ζων.

Τα Ποιματα
                           (κατ γυναικν)

Κθε γυνακα κι λλος χαρακτρας!
τσι εξ αρχς τις πλασεν ο Θες.

Απ' τη γουρονα που 'χει τρχες μακρις, τη μια,
λα στο σπτι της με τα πηλ πασαλειμνα,
ανστατα, παραριγμνα σρνονται καταγς.
Η δια λουστη με ποτισμνα στη λγδα, ροχα,
κθεται και χοντρανει μες στις κοπρις.

Την λλην πλασε ο Θες απ' τη παμπνηρη αλεπο.
λα τα ξρει η γυνακα τοτη: τ' εναι κακ,
τ' εναι καλτερο; -τποτε, μα τποτε δε της ξεφεγει.
Κακ επε το καλ πολλκις και το καλ το 'πε κακ.
Οι διαθσεις της αλλζουνε συχν.

Την λλη απ τη σκλα, τη κακβουλη, -η μνα της φτυστ-,
λα κενη να τ' ακοει κι λα θλει να τα δει.
Παντο γυρζει και κοιτ με προσοχε να βλπει
γαυγζοντας κι ταν ακμα νθρωπο δε βλπει.
Και να την απειλσει ο ντρας δε θα σπαινε
ποτ, ακμα κι αν της σπαγε τα δντια με πτρα
οργισμνος, ακμα κι αν της λεγε λγο γλυκ,
οτε κι αν η δια τχαινε να κθεται με ξνους.
Πεισματικ γαυγζει, δε βγζει τον σκασμ.

Την λλη πλι οι Ολμπιοι Θεο, πλθοντας απ' τη γη
τη δσανε στον ντρα να τονε βλπτει. Τι το κακ;
Τ' εναι καλ; Αυτ η γυνακα τ' αγνοε.
Μνη δουλεια που ξρει εναι να τρωει.
Κι ταν βαρυχειμωνι στελει ο Θες, νιθει το ργος
και το σκαμν της το τραβ προς τη φωτι.

Την λλη, απ' τη θλασσα τη δβουλη, την πλασε.
Γελ τη μιαν ημρα και λμπει απ χαρ.
Ο επισκπτης του σπιτιο θα τη παινσει:
"Καλτερη γυνακα απ τοτη 'δω δεν εναι καμμι,
στον κσμο ολκερο δεν υπρχει λλη ωραιτερη!
"

Στα μτια της την λλη μρα δε θλει να τον δε,
οτε και να τον πλησισει. Μανεται ττε
απλησαστη σα σκλα που φυλσσει τα μικρ.
Αμελικτη σε λους, με μοτρα ξινισμνα
συμπεριφρεται το διο σε φλους κι οχτρος.
πως κι η θλασσα, πολλκις στκεται ακνητη,
κακ δε κνει, χαρ μεγλη για τους ναυτικος,
το καλοκαρι. Πολλς φορς λυσσομαν,
τα βουερ κματα τη παρασρουν.
Σ' αυτ τη θλασσα μοιζουν ττοιας γυνακας
τα αισθματα. Το φυσικ του πντου; - Η αλλαγ!

Την λλη απο σταχτι γαδρα, π' λοι τηνε δρνουν.
Σε ζρι και μεγλες απειλς, μλις και μετ βας στερξε
στο τλος, μως τλειωσεν λες τις δουλεις καλ.
Στο μεταξ μσα στο βθος του σπιτιο, λο και μασουλ
μρα και νχτα, τρει κι ταν ζεστανεται στη παραστι.
Ακρεστη το διο και στην απλαψη του ρωτα,
καλδεχτος ποιος θα π' να τη ...κοιμσει.

Την λλη απ' της γτας τη μαυροσφορη γενι.
Πνω της τποτε ωραο και θελκτικ δε θα 'βρεις,
οτε και κτι να σε τρπει να 'ναι ποθητ.
μως κι αυτ στου ρωτα τη κλνη παλαβνει,
κι αναγουλιζει απ' το χρτασμα, ποιος τηνε περν.
Κλβει και προξενε στους γετονες ζημις
και σφγια που δε κηκαν στο βωμ, καταβροχθζει.

Την λλη γννησε φορδα παχουλ με μακρι χατη,
βαρις δουλεις κι λλα συγυρσματα αποφεγει.
Χειρμυλο; μτε να το πισει. Κσκινο; μτε θα το σκωνε ποτ.
Απ το σπτι ξω δε θα βγαζε τη βρμα.
Στο μαγερι δε θα καθταν: αποφεγει τη καπνι.
Ανρεχτα, με το στανι κθεται του αντρος της.
Πλνει το σμα της καθημερν δις κι λλοτε τρις,
αλεφεται με μρα και τη μακρ χατη καλχτενη κρατ,
στεφανωμνη μ' νθη. μορφο να τη θωρε ο ξνος
γυνακα σαν κι αυτ, μα σ' αυτν που την χει: συφορ,
εξν κι αν εναι τραννος μεγιστνας
που μχια, ττοια αποκτματα τα καμαρνει.

Την λλη απ' τη μαμο. Ξχωρο τοτο το κακ
στους ντρες δρισεν ο Δας, το χεριστ' λων.
Στο πρσωπο; Τρας ασχμιας. Γυνακα ττοια
περν μες απ' τη πολ κι λοι χασκογελνε.
Λαιμς κοντς, βμα ασταθς, χωρς καθλου πισιν,
ολκερη κρα τσσαρα. Κι αλμον του που κρατ
στην αγκαλι του ττοια μεγλη συμφορ.
μως κολπκια και ζαβολις, πολ καλ γνωρζει,
γνσια μαμο. Τι κι αν γελον, μτε που την αγγζει.
Ποτ δε θα 'κανε καλ και μνο μελετ μες στο μυαλ
λη τη μρα, το πως να κνει το βαρτερο κακ.

Απ τη μλισσα την λλη. Τη παρνεις κι ευτυχς.
Μνο σε κενη το ψεγδι δε σκαλνει.
Τραννει και θρονιζεται, χρη σ' αυτ, το βις.
Γερν τ' αντργυνο και μνει η αγπη αμοιβαα.
χει γεννσει μορφα παιδι και μ' νομα καλ.
Ανμεσα σε λες τις γυνακες ξεχωρζει,
τη περιβλλει ολκερη μια χρη θεκ,
δε χαρεται τη συντροφι των γυναικν
που τεμπελιζουν λγοντας σωρ τις προστυχις.
,τι καλτερο κι ,τι πιο γνωστικ στους ντρες,
χει χαρσει ο Δας, εναι γυνακες σα κι αυτς.

Εκτς της μλισσας, τσ' οι γυνακες. λες
υπρχουνε χρη στο τχνασμα του Δα
και με τους ντρες τους μαζ διγουνε τον βο.
Αυτ το μγιστο κακ που 'πλασ' ο Δας
-γυνακες. Τχα πως τον ντρα τους 'φελν.
Μ' αυτς πρτος απ' λους υποφρει.
Ποτ, μια μρα ολκερη ξγνοιαστος δε περν,
ποιος κι αν δσει τη ζω του με γυνακα.
Για δε θα διξει εκολα, οκοθε, τον Λιμ,
τον μισητ συγκτοικο, τον δυσμνη θε.
Κι αν ντρας χει κατ νου στο σπιτικ του
δρο Θεο χρισμα ανθρπου να γιορτσει,
αυτ θα βρει κτι στραβ κι οπλζεται να συγκρουστε.
Γιατ που γυν υπρχει ττοια, δε θα στρξει,
οτε στο σπτι, ξνο, καλγνωμα, κατφλι να περσει.
Κι ποια φαντζει μετρημνη και πως εναι συνετ,
κυρως αυτ τη πιο μεγλη βλβη προξενε.
Ο ντρας μνει με το στμα ανοιχτ κι λοι γελνε
οι γετονες που βλπουν -κι αυτς ξεγελασμνος!
ταν το φρει ο λγος, καθνας τη γυνακα του
θε να 'παινσει και τ' αλλουνο θα κατηγορσει.
Πως εμαστε στην δια μορα δε νογμε.

Του Δα το χειρτερον ργον εν' οι γυνακες,
πανσχυρη στα πδια μας κι θραυστη αλυσδα,
αφ' του ο Πλοτωνας δχτηκε κτου, εκενους,
που σφζονται για το χατρι μιας γυνακας...
...

Για κθε πργμα ο Δας κρατ ο βαρβροντος,
παιδ, το τρμα, και λα τα ρυθμζει αυτς
τσι πως θλει· οι νθρωποι δε νιθουνε·
περνομε σαν τα ζα τις μρες μας, χωρς
να ξρουμε ο θες πο πει το καθετ.
λους η ελπδα θρφει κι η πεποθηση,
μα οι κποι μταιοι· σμερα λλοι καρτερον
την αλλαγ, στο γρισμα λλοι της χρονις.
Κανες δεν εναι που να μη θαρρε πως πια
του χρνου θ᾽ αποχτσει πλοτη κι αγαθ.
Μα βρσκουν λλον, πριν πετχει, τ᾽ χαρα
τα γερατει· θερζουν λλον οι κακς
αρρστιες· κι λλους, που πεσαν στον πλεμο,
τους στλνει ο δης κτω εκε στη μαρη γη·
πνγονται αυτο, δαρμνοι απ τα κματα
και τις φουρτονες του πελου του πορφυρο,
που εκε η ανγκη της ζως τος ριξε·
κρεμιονται εκενοι μνοι τους —τλος φριχτ!—
κι του λιου αφνουν αυτοθλητα το φως.
Παντο μαυρλα· μριες ζνουν τους θνητος
καταστροφς και συμφορς αφνταστες
και βσανα. Μα, αν μ᾽ κουαν, δε θα τρχαμε
ζητντας το κακ, και δε θα ρχναμε
στους πνους την καρδι, να τυραννιμαστε...
...

Τον πεθαμνο, αν χουμε σωστ τα λογικ μας,

δε θα τονε θυμομαστε πιτερο απ μια μρα.
...

Για να πεθνουμε χουμε καιρν σον κι αν θμε,
μα ζομε χρνια λιγοστ και συφορς γεμτα.
...

Καννα πργμα πιο καλ απ' τη καλ γυνακα
κι απ᾽ την κακ χειρτερο δεν εναι για τον ντρα.
...

Μες στα βουν τα δασωμνα
κανες δε θα φοβτανε λιοντρι
κι ουδ καπλνι, αν το συναντοσε
μονχος στο στεν στο μονοπτι.

==============

Σιμωνδης ο Κεος:

==============

Σλων:

==============

Σοφοκλς:

==============

Στησχορος:

     Ο Στησχορος ταν αρχαος λυρικς και χορικς  ποιητς απ την Ιμρα της Σικελας. Γεννθηκε κατ το Σουδα, ~632-1 π.Χ. στη 37η Ολυμπιδα και πθανε ~555 π.Χ. Το αρχικ του νομα τανε Τεισας. Πρε το νομα Στησχορος επειδ εχε μοναδικ ικαντητα να διοργαννει (στνει) χορος με συνοδεα λρας κιθρας. Συμπεριλαμβνεται στους 9 λυρικος ποιητς που θαυμζονταν απ τους λγιους της Αλεξνδρειας της Ελληνιστικς περιδου. Το μεγαλτερο μρος απ τα ργα του χει χαθε και σμερα δε μας σζονται παρ μνο μερικ αποσπσματα περιγραφς κι αναφορς απ πηγς μεταγενστερες. Ο ποιητς ακολουθε πιστ το δρμο των αοιδν-ραψωδν, πως του Τρπανδρου απ τη Λσβο.
     Εξοικειωμνος με την απαγγελα και τη σνθεση του δακτυλικο 6μτρου του Ομρου και των λλων ποιητν του επικο κκλου, προσεγγζει το ομηρικ κεμενο καινοτομικ, δεν αρκονταν μνο στη μελοποησ του αλλ δομοσε νες συνθσεις σε λυρικ μτρα αξιοποιντας τα πλοσια κοιτσματα της α' λης που κρυβε ο ηρωικς μθος. Δικαως ο Κοντιλιανς ανφερε γι' αυτν: epici carminis onera lyra sustinens (με τη λρα του κρτησε το βρος του επικο τραγουδιο). Ως εκ τοτου, η συνεισφορ του Στησχορου συνοψζεται στον μετασχηματισμ της επικς αφγησης σε να νο, μακρ και αφηγηματικ λυρικ εδος.



     Ελχιστα ψγματα σζονται απ τα 26 βιβλα που κατελμβαναν οι 13 μαρτυρημνοι ττλοι του Στησχορου. Στην ιστορα της αρχαας ελληνικς γραμματεας θαυμστηκε για το μεγαλεο των θεμτων του, εν αποτλεσε πρτυπο για Πνδαρο και Βακχυλδη. Τα ργα του τιτλοφορονταν με ονματα μυθικν ηρων, κτι που απηχε τον αφηγηματικ χαρακτρα τους: Κκνος, Κρβερος, Γηρυονς, Συοθῆραι, Εὐρπεια, Ἐριφλα εναι μερικ απ τα ποιματ του. Παντο, οι επικς απηχσεις σε μθο, γλσσα και τεχνικ εναι αδιαμφισβτητες. Η γλσσα, επιφανειακ δωρικ, εναι εμπλουτισμνη με δνεια απ το πος, εν κι οι λυρικο δκτυλοι που επιλγονται ως μετρικ μορφ αναδεικνουνε στεν επαφ με το δακτυλικ εξμετρο.
     Εξαρετο δεγμα αρχακς καταλογικς ποησης, πολτιμο μσχευμα απ το πος, συνιστ το απσπασμα απ τους Συοθῆραι που προσφρει να κατλογο ονομτων ηρων που πραν μρος στη θρα του Καλυδνιου κπρου. Ανλογους επικος καταλγους θα συναντσουμε εφεξς σ' ολκερη τη λυρικ ποηση, απ τον Αλκμνα και τον βυκο ως τον Πνδαρο. ταν σε ττοιους καταλγους τα παρατιθμενα στοιχεα δεν μνουνε στα καθαρς ονοματικ στοιχεα, το λο μπορε να μεταμορφωθε σε γνσια λυρικ περιγραφ· στη μεταμρφωση συμβλλει η πληθωρικ χρση επιθτων και τεχνικς πως του φραστικο παραλληλισμο της αναφορς και της παραλλαγμνης επανληψης, που υπογραμμζουνε τη ποιητικ ντεχνη δομ. Επσης ο Στησχορος θεωρεται πως ταν ο 1ος που καθιρωσε τη τριαδικ ρθρωση των χορικν ασμτων (στροφ, αντιστροφ, επωδς), χνη της οποας διασζονται στα λιγοστ αποσπσματα της Γηρυονδας (πρβλ. την αρχαα ρση τρα Στησιχρου).



     Στον κσμο της αρχακς ποησης, ο Στησχορος εκπροσωπε το Δυτικ ελληνισμ, τις ελληνικς αποικες της Δσης, που καταφρανε, στο πλασιο του 2ου ελληνικο αποικισμο (8ος-6ος αι. π.Χ.), να γνωρσουνε περοδο μεγλης οικονομικς νθησης. λληνας της Δσης λοιπν, γεννθηκε στο Μταυρο, μια λοκρικ αποικα στη Κτω Ιταλα, αλλ πρασε το μεγαλτερο διστημα της ζως του στην Ιμρα, στη βρεια ακτογραμμ της Σικελας, γι' αυτ κι φερε τη προσωνυμα Ιμεραος. Σμφωνα με το Θουκυδδη, στην Ιμρα, απ την ποψη του πληθυσμο και της γλσσας, εχαν αναμιχθε δωρικ και χαλκιδικ στοιχεα. Το λεξικ Σουδα αναφρει τι ο 1ος ποιητς της Μεγλης Ελλδας ονομαζταν αρχικ Τεισας, απκτησε δε το νομα Στησχορος λγω του τι πρτος -πως θρυλεται- στησε χορ. Σ' ,τι αφορ στην εποχ που ζησε, τοποθετεται μετ βεβαιτητας στα τλη του 7ου και στο α' μισ του 6ου αι. π.Χ.
     Κατ τα φαινμενα, αναμχθηκε στη πολιτικ, εν κατ τον Αριστοτλη αντιτχθηκε στη κατληψη της εξουσας απ τον τραννο Φλαρη στον Ακργαντα της Σικελας. Το ποιητικ ργο του γειτνιζει με το πος, το επικ τραγοδι, καθς κυραρχο ρλο σε αυτ διαδραματζει ο μθος. Οι αρχαοι εχανε καταχωρσει τα σωζμεν του σε 26 βιβλα. Εμπνευσμνα απ τον Τρωικ κκλο τανε τα ργα του Ιλου Πρσις (λωση Τροας) και Νστοι, διηγσεις του γυρισμο στην πατρδα. 2 σκηνς απ τους Νστους του συγγενεουνε σε μεγλο βαθμ με την Οδσσεια: η ερμηνεα ενς οιωνο απ την Ελνη, που μιλ στον Τηλμαχο, ανακαλε στη μνμη τη σκην του αποχαιρετισμο στο στχο της Ο 171, εν η μνεα ενς πολτιμου αντικειμνου θυμζει τον ωραο κρατρα που ο Μενλαος χαρζει στο γιο του Οδυσσα. Επσης, 2 λλα ποιματ του,  Ελνη και Παλινωδα, ασχολονταν με μια κεντρικ μορφ του Τρωικο μθου, την ωραα Ελνη. Στην Ορστει του, που στκει ανμεσα στο πος και τη τραγωδα, οι Ερινες κυνηγονε τον μητροκτνο Ορστη, αυτς μως μπορε να τις αποκροσει μ' να τξο που του χει χαρσει ο Απλλωνας. Στο θηβακ κκλο ανκουν η Εριφλη -η ιστορα της πιστης που πρδωσε τον ντρα της και την εκδικθηκε ο γιος της- κι η Ευρπεια, που αναφρεται στην δρυση της πλης, εν οι Συοθραι σχετζονται με το κυνγι του καλυδνιου κπρου (συς/συς: χορος, κπρος).
     Η μεγλη σημασα που 'χεν η λατρεα του Ηρακλ για τους λληνες της Δσης δικαιολογε την παρξη ποιημτων που περιγρφανε τα κατορθματα του ρωα αυτο, πως η Γηρυονης, ο Κρβερος, ο Κκνος κι ενδεχομνως η Σκλλα. Το ποημα θλα επ Πελα πραγματευταν να απ τα αγαπημνα θματα της αρχαας επικς ποησης, τους αθλητικος αγνες προς τιμν του Πελα, βασιλι της Ιωλκο και θεου του Ισονα.
Εξλλου, ο Στησχορος ασχολθηκε περιστασιακ και με λακ θματα της πατρδας του, πως φανερνουν η Καλκη κι ο Δφνις, ποιματα που πραγματεονταν ρωτες με ατυχ κατληξη. Η αποσπασματικ γνση του ποιητικο ργου του Στησιχρου εναι αρκετ για να διαπιστωθε η θεματικ συγγνεια κι η ισχυρ επδρασ του στις εικαστικς τχνες της Αρχακς Εποχς. γινε δισημος χρη στη μεταποηση επικν θεμτων σε μτρα λυρικ. Εναι ο κατεξοχν εκπρσωπος του χορικολυρικο στρματος που βρσκεται ανμεσα στο πος και τη λυρικ ποηση, συνδυζοντας το επικ φος με τη χορικολυρικ μεγαλοπρπεια. Ο λυρικς μηρος, πως αποκλθηκε λγω της εξρτησς του απ το μεγλο επικ ποιητ, κατφερε, σμφωνα με την εστοχη διατπωση του Κοντιλιανο, "να υποβαστζει με τη λρα του τα βρη του επικο τραγουδιο".



     Ο Στησχορος εναι γνωστς για τη περφημη Παλινωδα του. Εχε γρψει να ποημα υβριστικ για την ωραα Ελνη και τον Τρωικ Πλεμο, αλλ αμσως μετ λγεται πως τυφλθηκε.
Ιδιατερης μνεας χρζει το ποιητικ ανκδοτο περ τφλωσης του ποιητ ως τιμωρα του για τη σνθεση της Ελνης ενς αρχικο ποιματος με θμα του την ηθικ επιλψιμη ομνυμη ηρωδα. Θρυλονταν δε πως ταν ο ποιητς κατλαβε πως η αιτα της τφλωσς του ταν η δυσαρσκεια της αφηρωισμνης Ελνης, υποχρεθηκε να αναμορφσει την ηρωδα του και να τη παρουσισει στην Ἑλνης Παλινῳδα, που η ηρωδα εχε μενει στο σπτι της· στην Τροα στην Αγυπτο ταξδεψε μνον ν απεκασμ της (εἴδωλον). Η πραγματικτητα, ωστσο, εναι πολ διαφορετικ. Η διρθωση κρθηκε επιβεβλημνη προκειμνου να ικανοποισει το δημσιο ασθημα της Σπρτης, μιας απ τις 2 μεγαλτερες ιστορικς δυνμεις του αρχαου κσμου. λλωστε το ταξδι κι η παραμον του Στησχορου στη Σπρτη μαρτυρονται κι επιβεβαινονται απ μια τοπικ πληροφορα. Στο Φαδρο του Πλτωνα, μας παραδδεται η παλινωδα του. Η Ελνη ταν στην Αγυπτο, εν μια οπτασα της βρισκτανε στην Τροα:

οὐκ ἔστ᾽ ἔτυμος λγος οὗτος,
οὐδ᾽ ἔβας ἐν νηυσὶν εὐσλμοις,
οὐδ᾽ ἵκεο Πργαμα Τροας·

Δεν εν' αληθινς αυτς ο λγος.
Δεν μπκες στα καλοφτιαγμνα πλοα
με τα γερ κουπι κι οτε ποτ σου
επτησες στα τεχη 'κε στη Τροα.

     Στην εκδοχ αυτ φανεται να βασζεται ο Ευριπδης στην τραγωδα Ελνη. Με τη σειρ του, ο Σεφρης δανεζεται να διλογο απ την τραγωδα του Ευριπδη στο ποημα του Ελνη. Στη Γηρυονδα αφηγεται το ταξδι του Ηρακλ στη Δση. Ο ρωας πρεπε να βρει να δρμο για 'κε κι ο Στησχορος τα κατφερε εκμεταλλευμενος τη παρδοση πως ο λιος πλεε σε μια κοπα απ το βασλεμα ως το χραμ του, κατευθυνμενος απ τη Δση προς την Ανατολ. Εδ o Στησχορος εστιζει στον χωρισμ του θεο λιου, που φτνει πια στη δση του, απ τον Ηρακλ, που συνεχζει το ταξδι του ως τις εσχατις της Δσης. Τη πορεα του πολμοχθου λιου να ταξιδεει πνω απ τη θλασσα πριν απ τον Στησχορο χει αφηγηθε ο Μμνερμος. Εκε ο θες, μσα σε μια φτερωτ χρυσ φιλη, ργο του Ηφαστου, ταξιδεει απ τη χρα των Εσπερδων στους Αιθοπες, που τον ανμεναν τα λογα και το ρμα του.
     Νοι τνοι του συναισθηματικο και του οικεου διακρνονται στη περιγραφ της νυχτερινς επιστροφς του λιου στην οικογνει του· μαζ τους θα περσει το μεγαλτερο μρος της νχτας· εν ο εξσου πολμοχθος ρωας της μυθολογας τελεινει το δια θαλσσης ταξδι του και μπανει στο κατασκτεινο δσος συνεχζοντας πεζ την αναζτηση των βοδιν του Γηρυνη. Την δια ασθηση του οικεου, χαρακτηριστικ για το λυρικ φος σε αντθεση προς το υψηλ και επιβλητικ επικ φος, αποκομζει ο αναγνστης κι απ τους Νστους σε απσπασμα που περιγρφει τη προφητεα της Ελνης προς τον Τηλμαχο (μια σκην δανεισμνη απ την Οδσσεια, μσα σε συμφραζμενα τρυφερς φιλας και συμπαθητικς κατανησης της Ελνης προς τη μνα Πηνελπη.

Τα Ποιματα

Πολλ κυδνια ρχνανε στ' ρμα του βασιλι,

πολλ μυρτις κλαδι,
ρδα και γιολια κατσαρ
πλεγμνα σε στεφνια.

(Το τσι του λιου με το οποο ο Ηρακλς μετφερε τα βδια του Γηρυνη απ την Ερθεια).

Ο λιος εκατβαινε μες στο χρυσ του τσι,
δια μσου του ωκεανο, να 'ρθει και να περσει
της γιας νχτας τα κατμαυρα σκοτδια,
στη μνα του, στη σζυγο, στα τκνα του να φτσει,
και μπκε μσα στων δαφνν το δσο περιπατητς
ο γιος του Δις, ο ξακουστς...
...

Μοσα, παρτα τους πολμους πια.
λα να ψλλου,ε μαζ
γμους θεν, δεπνα θνητν
και μακαρων γιορτσια.

Ττοια πρπει να λω τραγοδια πια
για Χρες με τα μορφα μαλλι,
αφο βρω μα μελωδα Φρυγικι,
ταν η νοιξη εδ ξαναγυρν.
...

(αποσπ. Θηβας)

"...Πνω στον πνο μου μη βζεις κι λλες
γνοιες σκληρς κι αλλκοτες, μεγλες
μη προμηνς στο μλλον μου αβσταχτη αγωνα.

Γιατ κι οι αθνατοι θεο
δεν τξανε για τους θνητος πνω στη γη
οτ' χθραν ακατπαυστη, παντοτιν,
οτε κι αγπη ββαια δηλαδ.

Οι θεο το στοχασμ χαρζουν στους θνητος
που διαρκε μια μρα για αυτος.
σο για τις δικς σου μαντεψις,
να δσει ο μγας ο Απλλων Εκηβλος,
να μη βγουν λες τους αληθινς.

Αν μως μλλει μου τα παλληκρια μου τα δυο,
αν ρισαν οι Μορες μου πικρ
και ττοιο να προφτσω στεναγμ,
και τ' ανελητο του πνου του το δκρυ,
ας δσει ο χρος να τλος στυγερ,
μη δω ν' αλληλοσφζονται στου παλατιο μιαν κρη
κι η πλη να διασπται.

μως ελτε τρα γιοι μου αγαπημνοι,
τα λγια που σας λω τοτα πρτε
και δετε ποιν εγ προτενω λση:
Ο εις στα πατρικ τα δματα να μνει
-πλι στα νματα της Δρκης- τ' δεια
κι ο τερος παρνοντας λα τα κοπδια
και του πατρα το χρυσ, μοιρδα ση,
να φγει μακρυ. Κλρος ας κρνει,
τσι ως η Μορα θα ορσει.

τσι θαρρ απ' το κακ σας ριζικ
ξεφεγετε, που ο μντης σας προκρνει,
αν στ' αλθεια θλει ο μγας Δας
να σσει πια τη Θβα απ' το κακ,
και τη γενι σας, που εναι γραφτ,
κι λο το γνος, διχνωντς το για καιρ".

τσι γλυκ τους μλησε η θεα γυνακα
μαζ της πρσθετε κι ο μντης Τειρεσας
λγοντας λγια τους μειλχια δκα,
θλοντας ν' αποτρψουνε αλληλοσπαραγμ
μες στο παλτι και το διχασμ
στους δο γιους, κι επεστηκαν εκενοι.

==============

Σφρων:

    Σφρων ο Συρακοσιος του Αγαθοκλους και της Δαμνασυλλδος ζησε την εποχ του Ξρξη και του Ευριπδη, γραψε μμους ανδρεας και γυναικεους σε διλεκτο δωρικ κι κανε παρα με τον Πλτωνα. Κορυφαος εκπρσωπος της μιμογραφας. κμασε στα μσα του 5ου αι. π.Χ. ως εμπνευστς και τελειοποισας τους μμους, αλλ γραψε και μιμαμβους. χουνε σωθε μνον αποσπσματα απ το ργο του και ττλοι ργων. Ενδεικτικ αναφρονται: Ακκστριαι (Μοδστρες), Θυννοθρας (Ο ψαρς των τνων), Πενθερ, Νυμφοπνος (Η προξεντρα).
    Ο μῖμος εναι να θεατρικ εδος λακς προλευσης κι αυτοσχεδιαστικο χαρακτρα που γεννθηκε στη Σικελα τον 5ο αι. παρλληλα με τη σικελικ κωμωδα. Κι αν πρδρομος του εδους θεωρεται ο κωμικς ποιητς Επχαρμος απ τα σικελικ Μγαρα, η παγωση του μμου συνδεται με το Σφρονα απ τις Συρακοσες. Παρουσαζε χαρακτρες και καταστσεις του καθημερινο βου σε διαλογικ-θεατρικ μορφ και σ' να εδος ρυθμικς πρζας. Λγεται μλιστα τι ο Πλτωνας θαμαζε σε ττοιο βαθμ τους κομψος, καλογραμμνους μμους του Σφρονα με τη γλαφυρ σκιαγρφηση των ανθρωπνων ηθν στε τους χρησιμοποησε ως πρτυπο για τους διαλγους του.
    Υπρχανε πολλς μορφς μμων: απαγγελλμενοι τραγουδιστο, πεζο και ποιητικο, απαγγελλμενοι εκτελομενοι σκηνικ. Βασικ στοιχεο του εναι τι σκιαγραφε την εικνα της πραγματικς ζως, χωρς καμα εξιδανκευση και τα πρσωπα που παρουσιζει δεν εναι ιστορικ και
σπουδαα, αλλ αννυμα, και στοιχειοθετον αντιπροσωπευτικος τπους, (επιδρσεις του ανιχνεονται στη Κομντια ντελ ρτε). Ως σντομος θεατρικς διλογος παρουσιζει απροκλυπτα σκηνς που η ηθικ της εποχς δε δσταζε να δεξει στους θεατς του μιμοθετρου, απομυθοποιντας μλιστα κοινωνικ ταμπο που δεσμεανε τον νθρωπο.
     Αριστουργηματικ δεγματα ελληνιστικο μμου αποτελονε τα διαλογικ ειδλλια του Θεοκρτου απ τις Συρακοσες που απαθανατζουνε σκηνς απ' τη καθημεριν ζω και τους ταπεινος της εκπροσπους. Παρ το γεγονς τι υπρχουνε και βουκολικο μμοι, οι αστικο μμοι του Θεοκρτου με τη ζωηρ αναπαρσταση των ηθν αποτελονε τα γνησιτερα παραδεγματα της ρεαλιστικς αυτς τχνης. Ανμεσα σ' αυτ ξεχωρζει το Ειδλλιο 15, ΣυρακσιαιἈδωνιζουσαι που 2 λακς γυνακες της Αλεξνδρειας, η Γοργ κι η Πραξινη, πηγανουν να συμμετσχουνε σε γιορτ προς τιμ του δωνι, απαθανατζοντας ταυτχρονα τη ζω της ελληνιστικς μεγαλοπολης στα χρνια των Πτολεμαων (Θεκριτος).
     Ο μιμαμβος εναι να υβριδικ λογοτεχνικ εδος ελληνιστικς επινησης, που συνδυζει τα χαρακτηριστικ του ιμβου (ιππωνκτειο φος και μτρο, σεμνο περιεχμενο, σκωπτικ διθεση) με αυτ του μμου (διαλογικ ποημα μεταξ 2 προσπων μ' ντονη ηθογρφηση και θματα αντλημνα απ τη καθημεριν ζω). Ο Ηρνδας ( Ηρδας) που κμασε στα μσα του 3ου αι. π.Χ. γραψε μια συλλογ 8 μιμιμβων σε θεατρικ μορφ. Οι μιμαμβοι αναπαριστονε σκηνς απ τη καθημεριντητα των φαυλοτρων, η σκιαγρφηση χαρακτρων και καταστσεων εναι ακραα ρεαλιστικ, η γλσσα τολμηρ, ο τνος σεμνος. Ορισμνοι τποι που εμφνιζε, πως ο δολος, η μαστρωπς που προσπαθε να ωθσει μα παντρεμνη σε εξωσυγυζικ σχση, ο προαγωγς που κατηγορε ναν πελτη, η ερωμνη, η λακ μητρα που ζητ απ το δσκαλο να τιμωρσει τον τακτο γιο της κλπ, συγγενεουν με το εδος της Νας Κωμωδας κι εμπνονται απ τους Χαρακτρες του Θεοφρστου. Ερτημα παραμνει αν οι μιμαμβοι του Ηρνδα προορζονταν για κποιο εδος λακς παρστασης απλς για ανγνωση, αλλ υπρχουνε σοβαρς ενδεξεις τι δεν προορζονταν για σκηνικ αναπαρσταση.. Η γοητεα τους δε, γγιξε ακμη και τον Καβφη που τους αφιρωσε το ανκδοτο ποημ του Οι Μιμαμβοι Του Ηρνδα.
    Τσο ο μμος σο κι ο μιμαμβος επιβισανε στη ρωμακ εποχ. Στη Ρμη ο μιμαμβος σατριζε τσο την επικαιρτητα, σο και τις ανθρπινες αδυναμες. Σημαντικο Ρωμαοι εκπρσωποι του εδους εναι ο Λοβριος (περ. 105-43 π.Χ.) κι ο Πουβλιος (περ. 85- περ. 40 π.Χ.). Ο Λοβριος, πως αναφρει ο Nicholas Horsfall, διασκδαζε με νεολογισμος και χυδαιτητες κι ο Πουβλιος γραφε δηκτικ αλλ απλ. Σε κθε περπτωση η παρωδα της θρησκεας και του μθου, η ριμη χυδαιτητα και τα διπλ νοματα εναι λα παρντα (Horsfall).

Τα Ποιματα

Μη  πειρξετε τποτα, στο τραπζι ακουμπστε,
βλτε δφνη στ' αυτι κι αλτι στα χρια σβωλ.
Στην εστα τρα τραβτε, καθστε,
συ δσμου το ξφος, φρε δω το σκυλ.


==============

Τελσιλλα: (Σαν τελευταα της ομδας, ωφελω να προσθσω, πως στο λινκ της υπρχουν λες οι γνωστς αρχαες ποιτριες κι εν ευθτω, θα προστεθε και μια ακμα Λατνα. Οπτε εκε καλπτεται λο το φσμα... Π. Χ.)

==============

Τρπανδρος:

     Ο Τρπανδρος τανε σημαντικς ποιητς και μουσικς της αρχαας Ελλδας. Ονομστηκε πατρας της ελληνικς μουσικς, διτι 1ος αυτς εργστηκε για τη διαμρφωση κι ανπτυξη της μουσικς.
Γεννθηκε στην ντισσα της Λσβου κι ο πατρας του λεγτανε Δρδενις, γι' αυτ κι επονομζεται Δερδνεος (στο Πριο Χρονικ στ. 34) γενικ Αντισσαος. ζησε το α' μισ του 7ου αι. π.Χ.. Μετοκησε στη Σπρτη τον καιρ του Β' Μεσσηνιακο Πολμου, πως τονε συμβολεψε το Μαντεο των Δελφν, για να εξυμνσει τη διαμχη που 'χε ξεσπσει στους κατοκους.



     λαβε μρος και βραβετηκε σε πολλος μουσικος διαγωνισμος της εποχς του. Πρε το βραβεο στη κατηγορα λρας στη 1η διεξαγωγ των Καρνεων το 675 π.Χ., εν βραβετηκε 4 φορς στα Πθια, που ττε διεξγονταν κθε 9 χρνια. Διασζεται, επσης, τι πρσθεσε 2 χορδς στη λρα και την κανε 7χορδη, εν επινησε τη βρβιτο. Σχημτισε απ τα γρμματα Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ την 7χορδη κλμακα, την οποα ονμασε συνημμνη, διτι αποτελεται απ 2 4χορδα αχριστα. Δημιοργησε επσης μουσικ γραφ, για την ομοιμορφη εκτλεση των διαφρων μουσικν κομματιν. Συνθεσε τον Τερπνδριο Νμον προς τιμν του Απλλωνα.
     Εναι γεγονς τι η μουσικ φμη της Λσβου, του νησιο που συνδθηκε με τη μυθικ μορφ του Ορφα, οφελεται κατ κριο λγο στον Αλκαο και τη Σαπφ. Εντοτοις, αρκετ χρνο πριν απ αυτς τις 2 μεγλες προσωπικτητες, ο Τρπανδρος που καταγταν απ την ντισσα της Λσβου, κανε ευρως γνωστ το νομα του νησιο. Σκτος μως καλπτει το μεγαλτερο μρος της ζως και της δραστηριτητς του, που γεννθηκε περ το 710 π.Χ. κι γινε πανελληνως γνωστς στο β’ 4ο του 7ου αι. π.Χ. Σμφωνα με τις πληροφορες που χουμε στη διθεσ μας, αναγκστηκε να εγκαταλεψει την πατρδα του, περιπλανθηκε σε διφορους τπους της Ελλδας και της ελληνικς Ανατολς. Αυτ που μπορε να θεωρηθε ως ιστορικ γεγονς εναι η νκη του σε μουσικν αγνα προς τιμ του Καρνεου Απλλωνα στη Σπρτη, ανμεσα στο 676 και το 673 π.Χ.



     Σμφωνα με μαρτυρες των αρχαων, ο Τρπανδρος νοιξε νους δρμους, καθς επινησε την 7χορδη λρα, αξησε δηλαδ τον αριθμ των χορδν της λρας απ 4 σ' 7. Πντως, εμες γνωρζουμε τι το 7χορδο αυτ ργανο μαρτυρεται δη απ τους Μινωικος (σαρκοφγος Αγας Τριδας) και τους Μυκηνακος Χρνους. Η παρδοση αποδδει στον Τρπανδρο και την ερεση της βαρβτου, γχορδου μουσικο οργνου, απλοποιημνης μορφς της λυδικς πηκτδας. Θεωρεται επσης ιδρυτς της 1ης απ τις 2 μουσικς σχολς (καταστσεις) στη Σπρτη του 7ου αινα π.Χ. Σμφωνα με τη διατριβ Περ Μουσικς που αποδδεται στον Πλοταρχο, συνθεσε κιθαρωδικ προομια σε επικ μτρο και μελοποησε ομηρικ κεμενα. Τλος, τ' νομ του εναι σταθερ συνδεδεμνο με τη διαμρφωση του Νμου, ενς αρχαου εδους τραγουδιο που σχετιζταν με τη λατρεα του Απλλωνα.


     Ο μεγλος αυτς Αντισσαος, που μετ τη φυγ του στη Σπρτη που κτοτε ζησε, αφο με τη σοφα του, τα λγια και κυρως τη μουσικ του συμφιλωσε τους σε εμφλιο ευρισκομνους Σπαρτιτες, αγαπθηκε και τιμθηκε ιδιατερα απ' αυτος. Τιμται δε και σμερα απ τους σγχρονους Σπαρτιτες, που του χουνε στσει προτομ.
     Δυστυχς κι εδ, μνον αυτ τα ολγα και τποτε λλο δεν χω.

==============

Τυρταος:

    Ο Τυρταος ταν αρχαος λληνας ελεγειακς ποιητς, γιος του Αρχεμβρτου, καταγμενος απ τις Αφιδνς της Λακεδαμονος (σημεριν Δαφν Λακωνας) κι ζησε τον 7ο αι. π.Χ., ως σγχρονος λγο παλαιτερος των 7 σοφν της αρχαιτητας. Εγραψε πολεμικ ποιματα με στχους που βοηθοσανε στην εξψωση του μαχητικο πνεματος των στρατιωτν στο πεδο της μχης. Με τις ελεγεες και τους παινες του τνιζε τη στρατιωτικ τιμ και την αγπη προς την πατρδα, φιλοδοξντας να στηρξει το σπαρτιατικ στρατ κατ το Β' Μεσσηνιακ πλεμο (περπου 670 π.Χ.). 
     Ο Καλλνος, που δωσε να πνο στο ελληνικ πατριωτικ πνεμα, υπρξε το πρτυπο σμφωνα με το οποο διαμρφωσε το ποιητικ ργο του ο Τυρταος. Και στις ελεγεες του ο θεματικς πυρνας δεν εναι λλος απ την αποφασιστικτητα της πλης, ταν κρνεται η κβαση του πολμου.
Ο διος ο ποιητς ορζει επακριβς τη θση του ργου του στο διβα των αινων. Οι πργονο του, στερα απ 20 χρνια σκληρν πολεμικν συγκροσεων (Α' Μεσσηνιακς Πλεμος, 743-724 π.Χ.), κατλαβαν την εφορη μεσσηνιακ γη και φορτσανε τους υποταγμνους κατοκους της με δυσβστακτα βρη.


                Γκυστβ Μορ: Τυρταος

     Ο Αθναιος στους Δειπνοσοφιστς του αναφρει απλς τι υπ τη στρατηγα του οι Λακεδαιμνιοι επιβλθηκαν των Μεσσηνων. Σμφωνα με τον Πλτωνα του αποδθηκε η ιδιτητα του Σπαρτιτη πολτη, αν κι ο Ηρδοτος δεν τον αναφρει ανμεσα στους τιμμενους ξνους της Σπρτης. Στηριγμνος στην αναφορ του διου του Τυρταου για τη σπαρτιατικ ιδιτητα του πολτη (Απσπασμα 2), ο Στρβων (Η 362) τενει να απορρψει την ιδα της αθηνακς καταγωγς. Ο Arthur Woollgar Verrall (Classical Review, Ιολιος 1896, Μιος 1897) τοποθετε τον ποιητ στα μσα του 5ου π.Χ. αινα, εν ο Eduard Schwartz (Hermes, 1899, XXXIV) αμφισβητε παντελς την παρξ του. Ασαφς δηλαδ παραμνει το ζτημα της καταγωγς του, αν τανε γννημα-θρμμα Σπαρτιτης εχε λθει απ λλον τπο, καθς η Σπρτη του 7ου αινα π.Χ. ταν ακμη ανοιχτ στους ξνους. Σμφωνα με το λεξικ Σουδα, τανε Λκων Μιλσιος. Σμφωνα πντως με σα φανερνουν τα λιγοστ αλλ κρως ενδεικτικ στοιχεα της δωρικς διαλκτου στη γλσσα του, τανε Σπαρτιτης που στις κρσιμες για τη πλη του στιγμς δωσε το παρν, σως κι ως πολεμιστς.
     Ολοφνερες εναι οι επιδρσεις που χει δεχτε, τσο στη γλσσα σο και στα θματα, απ τον Καλλνο και την ιωνικ ελεγεα, αλλ κι απ τον μηρο. Πρωταρχικ ατημα της ποησς του εναι το να ριψοκινδυνεσει κανες τη ζω του για τη νκη πολεμντας στη 1η γραμμ. Στα σωζμενα αποσπσματ του, επαναλαμβνοντας ξαν και ξαν τις εκκλσεις του, προτρπει τους συμπατριτες του να διακριθον, να αναδειχθονε την ρα της καθοριστικς μχης. Τους ζητ να προχωρνε σταθερ, να σφγγουνε τα δντια, να πολεμον με γενναιτητα στις μχες εκ του συστδην και να επιμνουν μχρι τλους, ως το θνατο, που αποτελε την ψιστη τιμ για πολεμιστ. Μνον η θαρραλα στση του πολεμιστ μπρος στον εχθρ, στο πεδο της μχης, προσφρει πραγματικ αξα σε αυτν, τον καθιστ νδρα αγαθ, που τιμται στο μγιστο βαθμ, ετε ζωντανς ετε νεκρς. μως, στη ποησ του δεν προτσσεται, πως στην Ιλιδα, ο μεμονωμνος πολεμιστς, που με τα λαμπρ κατορθματ του αφνει λους τους λλους στη σκι και στην αφνεια, αλλ η παντοτιν φμη που εξασφαλζει η φροντδα για το σνολο, η θυσα για τη κοιν υπθεση.
     Σζονται μερικ αποσπσματα μνο των ποιημτων του, που εξυμνονε παλις νκες και διαβεβαινουνε για μελλοντικς επιτυχες, χοντας ως σκοπ την ανψωση του ηθικο. Στο Σουδα αναφρεται τι γραψε για τη σπαρτιατικ πολιτεα και τον βασιλα Θεπομπο ελεγεες και παινες. Τα σωζμενα αποσπσματα εναι λα ελεγειακ, γραμμνα στη δωρικ διλεκτο κι αναφρονται στο σπαρτιατικ σνταγμα και τη πολεμικ αρετ. Η απαγγελα της ελεγειακς ποησης μλλον συνοδευταν με τον χο αυλο. 12 αποσπσματα (3 ολοκληρωμνα ποιματα) σζονται στο Στρβωνα, τον Λυκοργο και τον Στοβαο.



     Στις ελεγεες του Τυρταου η πολεμικ αρετ αναπτσσεται ως το υπρτατο εδος αρετς, εν ταυτχρονα υποβαθμζονται λλα εδη αρετς, πως, λγου χρη, η αθλητικ. Στη ποιητικ στχευση δεν βρσκεται πια ο μεμονωμνος μαχητς της Ιλιδας αλλ οι οπλτες της σγχρονης φλαγγας κι επιδικει τη τνωση της μεταξ τους στρατιωτικς αλληλεγγης. Με τη προβολ του πολεμικο-ηρωικο περιεχομνου της αρετς υπερασπζεται τον κσμο της παλις αριστοκρατας και τη προκτασ του στη σγχρονη σπαρτιατικ κοινωνα. Σντομα, η ανπτυξη του θεσμο της πλης-κρτους θα οδηγσει στη θεοποηση της αρετς ως κοινωνικς δικαιοσνης στην οποα λοι οι πολτες οφελουν να παιδεονται. Το καθολικ ατημα της δικαιοσνης βρσκει τρα απτ περιεχμενο στον νμο που αργτερα θα μεταμορφωθε σε ηθικ ννοια. Εφεξς, το νημα της αρετς συνδει με την απλυτη συμμρφωση των πολιτν προς τον νμο, πως με την λευση του χριστιανισμο το περιεχμενο της αρετς επαναπροσδιορζεται ως συμμρφωση και νευ ρων υπακο στις εντολς του Θεο.
     H παρδοση λει τι οι Λακεδαιμνιοι κατ το Β’ Μεσσηνιακ πλεμο (640-620 π.Χ.) κατφυγαν στο μαντεο των Δελφν, για να μθουν τον τρπο με τον οποο θα σταματοσαν οι αποτυχες των επιχειρσεν τους. Ο χρησμς που πραν τους συμβολευε να ζητσουν στρατηγ απ τους Αθηναους. Οι Αθηναοι στειλαν τον χειρτερο, κατ τη γνμη τους, τον ανπηρο Τυρταο, που καταγταν απ τις Αφδνες της Αττικς. Αυτς κατφερε να εμψυχσει τους Σπαρτιτες, να αναπτερσει το ηθικ τους και να τους οδηγσει στη νκη. Μια λλη εκδοχ θλει τον Τυρταο να κατγεται απ τη λακωνικ πλη Αφδνες κι λα τα παραπνω να επινοθηκαν απ τους Αθηναους. Προς την εκδοχ αυτ συγκλνουν και οι σγχρονες απψεις. Ο χαρακτρας της ποησς του, αλλ και το γεγονς τι οι Σπαρτιτες δε θα δχονταν εκολα προτροπς απ ναν ξνο, ενισχουν οπωσδποτε την ποψη τι ο Τυρταος ταν Λακεδαιμνιος. Εναι δε, ο μοναδικς Σπαρτιτης που γραψε κτι για τη Σπρτη. Διαμρφωσε το ηρωικ λακωνικ φρνημα που διεπε τη Σπρτη κι εναι αυτς που προσδιρισε το περιεχμενο της Σπαρτιατικς αγωγς, "ομαδικ πειθαρχα εν πνευματι δικαιοσνης και ατομικ θυσα δια την ευημερα και την δξα της Πλεως".
     Στο ελεγειακ ποιητικ ργο του συγκαταλγονται:

  Υποθκαι, δηλαδ συμβουλευτικ ποιματα, -το μεγαλτερο ποημα που διασθηκε- ο ποιητς κνει συνεχ κκληση για πολεμικ αρετ κι αναφρεται στη τχη που επιφυλσσεται στους γενναους αλλ και στους δειλος.

  Ευνομα Πολιτεα Λακεδαιμονοις, κατ το Σουδα, ποημα που πως αποδεικνει ο ττλος του, αποτελε εγκμιο προς την πειθαρχα, την τξη και την υπακο στους νμους της Σπρτης, που κλονστηκαν εξαιτας του πολμου. Με αυτ  κατρθωσε να μονισει τους Σπαρτιτες

     Εχε συνθσει και:

  Μλη Πολεμιστρια, δηλαδ πολεμικ τραγοδια, σε δωρικ διλεκτο κι αναπαιστικ μτρο, που τραγουδοσαν οι Σπαρτιτες ταν βδιζαν κατ του εχθρο. Στην αρχαιτητα ταν τα πλον γνωστ ποιματα του Τυρταου.

     Τλος συνγραψεν επσης την Ιστορα του Α' Μεσσηνιακο Πολμου.

Τα Ποιματα

Εμβατριο

Εμπρς της Σπρτης τα παιδι
της λεβεντογενντρας,
με τις ασπδες στα ζερβ,
μ' ατρμητα κοντρια,
μη τη λυπστε τη ζω
της Σπρτης ξια βλαστρια.

Υποθκαι

Δε λογαριζω οδε ψηφ καννα των ανθρπων
εγ για τχος των ποδιν δυναμοχερι,
κι αν χει την κορμοστασι και τη γροθι Κυκλπων
μα κι αν νικει στο τρξιμο της Θρκης το Βορι,
κι αν χει απ τον Τιθων πιτερα τοτος κλλη,
κι απ τον Μδα τον πολ πιο πλοσιος αν γενε,
και αν ξεπερνει τον Πλοπα στην αρχοντι την λλη
και αν χει την γλυκλαλη τ’ Αδρστου τη φων,
και αν χει πσα χρη του, χωρς λεβεντι να’χει!
γιατ’ νδρας τοτος δεν εναι -του κκου- αν δεν μπορε
τους ματωμνους σκοτωμος να βλπει μες στη μχη
και στον εχθρ λο πιο κοντ να πει και να βαρε.
Ν, τοτη εν’ παληκαρι, τ’ ατμητο στεφνι,
π’ αξζει πρτα να φορε στον κσμο κθε νις
γιατ και της πατρδας του και λων καλ θα κνει
σαν προσπερν απο τες γραμμς και μπανει ομπρς ομπρς
και ντροπιασμνο τι θα πε φευγι μηδ το ξρει
και λη του βλει την ψυχν εκε και το θυμ
και δνει του συντρφου του θρρος πολ και χρι
αυτς εναι στον πλεμον ο νδρας που τιμ!
Των αντιμχων γργορα τους λχους θα σκορπσει,
αυτς της μχης σταματ το κμα, την ορμ.
Και πλι ποιος ανμεσα στους πρτους ξεψυχσει,
καμρι της πατρδας του και των γονιν τιμ,
με κμποσες λαβωματις στα στθη τα πανρια
με πληγς στη μση του μπροστ – μνο μπροστ!
τοτον μαζ μοιρολογον και γροντες κι αγρια
και το χωρι του αλκερο τη θλψη του βαστ
και ο τφος του πασγνωστος, καθς και τα παιδι του
και των παιδιν του τα παιδι και λη η γενι μαζ
κι η δξα δεν ξεγρφεται ποτς τ’ νομ του
και μες στο χμα γνεται αθνατος και ζε
εκενος που σαν πολεμ και μχεται και στκει,
για την πατρδα, τα παιδι σαν νδρας σκοτωθε!
Ε δε γλιτσει το βαρ του χρου το πελκι
και πρει νκης ζηλευτς τιμ με το σπαθ,
χαρ του! λοι τον ‘παινον, δια και νιο και γροι
και με πολλ φθνει καλ την ρα της θανς.
σο γερνει και πιο πολ ο κσμος τνε ξρει
καννας δεν τον αδικε, δεν τον φθονει κανες,
καθνας προσηκνεται να του παραχωρσει
την πρτη θση, ως κι οι πιο παλαιο και διαλεχτο.
Το λοιπν τοτη την τιμ ν’ αξιωθε ας πασχσει
καθ' νδρας, κι απ πλεμο ποτ μην τραβηχτε.

(Μτφρ.: Σμος Μενρδος)

Τ τιμ στο παλληκρι, ταν πρτο στη φωτι
σκοτωθε για την πατρδα με τη σπθα στη δεξι.
Πσο λυπηρ ν’ αφσει την πατρδα τη γλυκι,
τα καλ του τα χωρφια και να ζε με διακονι.
Με γονι να παραδρνει, με γυνακα ομορφονι,
με γερντισσα μητρα και μ’ ανλικα παιδι.
Κι απ’ τη στρηση και φτχεια που πει, που σταθε,
να γνωρζει τι εναι σ’ λους η ζω του μισητ!
Να ντροπιζει τη γωνι του, να ντροπιζεται κι αυτς,
και ποτ να μην του λεπει απ' τα χελη ο στεναγμς.

(Μτφρ.: Σπ. Τρικοπης)

==============

Φιλμων:



     Ο Φιλμων απ τις Συρακοσες απ τους Σλους της Κιλικας (361-263 π.Χ.), ταν αρχαος λληνας ποιητς, εκπρσωπος της Νας Κωμωδας. Η αμφιβολα για τη καταγωγ του σως πηγζει απ το γεγονς πως γραψε να ργο με ττλο: Σικελικς, αλλ αυτ δεν αποτελε γκυρη απδειξη, καθς τανε συνθεια των δημιουργν ττε, να τιτλοφορονε τα ργα τους με ονματα ξνων πλεων.



     Υπρξεν ο σημαντικτερος ποιητς της νας κωμωδας και πρασε το μεγαλτερο μρος της ζως του στην Αθνα, που και τιμθηκε ιδιατερα.
Πθανε σχεδν στα 100 κι γραψε περ τις 100 κωμωδες και νκησε 3 φορς τον Μνανδρο σε ποιητικος διαγωνισμος. Ο Αλκφρονας αναφρει πως ο Φιλμων μεινε για να χρονικ διστημα στην αυλ των Πτολεμαων. Υπρχει κι να ανκδοτο πως πεσε κποτε στα χρια του Μγαντος, σατρπη της Κυρνης, που τον εχε ειρωνευτε απ σκηνς.



     Ο πατρας του λεγτανε Δμων, νομα που κατ τους μελετητς θεωρεται δωρικς προλευσης, μως το συναντμε και σε περιοχς μη δωρικς, πως π.χ.σε Αθνα, Μακεδονα, πειρο κλπ/, αλλ και πλι δεν εναι ισχυρ απδειξη καθς κι οι Σλοι, αλλ κι οι Συρακοσες ταν αποικες δωρικς. τσι το μνο σγουρο εναι πως ταν ντως δωρικς καταγωγς ο διος.



     Ο Φιλμων εχε γρψει 94 ργα, απ τα οποα εναι γνωστο 64 ττλοι, χι λοι αυθεντικο. Πντως, η κωμωδα του Πανγυρις παχτηκε στην Αλεξνδρεια. Οι Μυρμιδνες, ο Παλαμδης κι η Νυξ φανεται πως εχαν μυθολογικ θματα. Στο ργο του «Φιλσοφοι» γινταν λγος για τον Ζνωνα και τον Κρτητα. Κατ το Χρονικ της Πρου νκησε για πρτη φορ σε δραματικ αγνα το 327 π.Χ. Επσης, μας πληροφορε για τρεις ακμα νκες του στα Λναια.




     Ο Λουκιανς αναφρει πως πθανε απ τα γλια. τανε λει ξαπλωμνος στον σκιο ξω απ το σπτι του κι εδε να γιδαρο να τρει τα σκα που φυλαγε για τον εαυτ του. βαλε τα γλια κι επε στον υπηρτη του να του προσφρει και κρασ και ττε ξσπασε ακμα πιο δυνατ στα γλια και πνγηκε. λλες μως μαρτυρες αναφρουνε πως πθανε κατ τη διρκεια μιας βρβευσς του, πως ο Σοφοκλς που πθανε απ συγκνηση ταν κρδισε με την Αντιγνη. Πντως εκενο που 'ναι σγουρο εναι πως πθανε χοντας πλρη υγεα και σας τας φρνας ως το τλος.


     Σζονται μνον αποσπσματα (περπου 180) των ργων του, γνωρζουμε μως 64 ττλους. Απ τα αποσπσματα ελχιστες γνσεις μπορον να συναχθον. Υπρχουν μως 3 κωμωδες του Πλατου, που εναι διασκευς του Φιλμονος. Πρκειται για τις κωμωδες, Mercator (μπορος), Trinummus (Θησαυρς), Mostellaria (Φσμα).



     Kυρως ο Φιλμονας, διπρεψε στις κωμωδες καταστσεων. Χαρακτηριστικ εναι η τση του προς στην ηθικολογα.



Ρητ

 Το πρτο που ζητ εναι υγεα, πειτα να περνω καλ, τρτο να χαρομαι και τελευταο να μη χρωστ σε καννα.

 Εκολα διατζεις, αλλ να πρττεις ο διος, δσκολο.

 Δκαιος δεν εναι αυτς που απλ δεν αδικε, αλλ εκενος που εν μπορε δεν το κνει ποτ.

     Δυστυχς αυτ εναι λα κι λα σα χω γι' αυτν.

==============

Φιλτας:  (ντας ο τελευταος απιγραμματοποις -μεταξ λλων- πρπει να σας θυμσω πως στο σνδεσμ του υπρχουνε πολλο επσης ποιητς-δημιουργο, που δεν υπρχουν εδ).

==============

Φρμις:

    Ο Φρμις Φρμος ο Συρακοσιος τανε κωμικς επ εποχς Επιχρμου και με τραννο τον Γλωνα. γραψε 6 δρματα: δμητος, Αλκνους, Αλκυνες, Ιλου Πρθησις, ππος, Κηφες Κεφλαια, Περσες, εν μνημονεεται απ τον Αθηναο και για το δρμα Αταλντη.
     Κι αυτ εναι λα σα βρκα γι' αυτν.

==============

Φρνις:

    Ο Φρνις ταν αρχαος ποιητς, κωμικς, μουσικς και μουσουργς απ τη Μυτιλνη (5αι. π.χ.). Λνε πως στις 7 χορδς της κιθρας πρσθεσε λλες 2. Ο Αριστοφνης τον ειρωνετηκε για τις καινοτομες του. Δυστυχς δεν χω λλα στοιχεα μτε και ποιματ του.

==============

Φρνιχος:

     Ο Φρνιχος υπρξε τραγικς ποιητς της αρχαιτητας, νας απ τους αρχαιτερους μλιστα. μεινε στην ιστορα για το πρστιμο ψους χιλων δραχμν που του επβαλαν οι Αθηναοι ως τιμωρα εξαιτας της παρστασης Μιλτου λωσις. Τα θματα των τραγωδιν του τα ξανασυναντομε στη μετπειτα τραγωδα, πως συμβανει με τους ττλους Αιγπτιοι & Δαναδες, που εναι μοιοι με τα δο χαμνα ργα της τριλογας εκινης του Αισχλου απ' που σζωνται οι Ικτιδες. ταν εκενος που προσπθησε να εισαγγει στα θματα των ργων του την σγχρονη ιστορα. Αυτ του κστισε να πρστιμο χιλων δραχμν.
     Ο Φρνιχος τανε γιος του Πολυφρδμονα και μαθητς του Θσπη. τανε σγχρονος του Αισχλου αλλ γηραιτερος απ αυτν. Γεννθηκε στην Αθνα κι εναι νας απ τους αρχαους τραγικος ποιητς που θεμελωσαν το αρχαο ελληνικ θατρο. Σε αντθεση με τους λλους πριμους τραγικος ποιητς που ασχολονται μνο με μυθολογικ θματα, καταπινεται και με σγχρονα θματα του καιρο του. Δυστυχς δεν χουν σωθε τα ργα του για να ξρουμε ακριβς το περιεχμενο τους, ξρουμε μως τι εναι ο 1ος που παρουσασε γυνακες ηρωδες στις τραγωδες του.
     Το πιο γνωστ ργο που παρουσασε στο Αθηναικ κοιν ταν το Μιλτου λωσις, στο οποο παρουσασε τις καταστροφς που παθε η Μλητος κι σα τρβηξαν οι κτοικοι της απ τους Πρσες, επειδ η Μλητος εχε υπρξει το κντρο της εξγερσης των πλεων της Ιωνας εναντων των. Σμφωνα με την αρχαα παρδοση η συναισθηματικ φρτιση των θεατν ταν τσο μεγλη (λλωστε οι Αθηναοι εχανε λερωμνη τη φωλι τους γιατ εχαν αποσρει τη βοθεια που εχανε στελει στις πλεις της Ιωνας αφνοντας τους συμπατριτες τους στο λεος των Περσν), που σταμτησανε τη παρσταση και τιμρησανε τον ποιητ με βαρ πρστιμο 1000 δραχμν, επειδ τους θμισε "οικεα κακ". Το πιθαντερο ββαια εναι τι σε μια περοδο που εχαν επικρατσει προσωριν οι ολιγαρχικο στην Αθνα που δεν θελαν συνχιση του πολμου, τιμωρθηκε για το πατριωτικ του κρυγμα και για τα αντιπερσικ αισθματα που υποδαλιζε.



    Μια μαρτυρα απ το Βο του Θεμιστοκλ, του Πλουτρχου, αναφρει μια νκη του το 476 π.Χ., που χορηγς ταν ο Θεμιστοκλς κι η τραγωδα, πιθαντατα ,οι Φονισσες, ργο που παρουσασε μετ τις νκες των Ελλνων στο Μαραθνα και τη Σαλαμνα. Αργτερα ο Αισχλος θα χρησιμοποισει το διο θμα στους Πρσες. Σμφωνα με το Σουδα, πρτος ο Φρνιχος εισγαγε τους γυναικεους χαρακτρες και το τετρμετρο. Εκτς απ την νκη του 476, μιλ για ακμη μια νκη του, πθαντατα η 1η του, στην 67η Ολυμπιδα (511-508).  Η ρευστ πολιτικ κατσταση της Αθνας τον κανε να προτιμσει τη τιμητικ αυτοεξορα στην αυλ του τραννου των Συρακουσν Ιρωνα που εχε προσκληθε κι εκε τελεωσε συχα η ζω του.
     Ο Φρνιχος κι ο Αισχλος ταν οι προπτορες του ελληνικο τραγικο θετρου, εγκαταλεποντας τη κωμωδα. Το ργο του Μιλτου λωσις απαγορετηκε ακριβς γιατ θεωρθηκε τι προξενοσε λπη και προσβαλλε την ευαισθησα των Αθηναων υπενθυμζοντς τους τα δειν που υπφερε η Μλητος ταν την κατκτησαν. Η πρθεσ του προφανς δεν ταν απλς και μνο να σοκρει το κοιν του, που σμφωνα με τον Ηρδοτο στη διρκεια της παρστασης ξσπασε σε γοερος θρνους. Ο Φρνιχος καταδικστηκε σε πρστιμο και το ργο του απαγορετηκε, εν απαγορετηκε κι η οποιαδποτε μελλοντικ θεατρικ διασκευ του ιδου θματος. Πιστεεται τι ο χορς στο ργο αυτ αποτελετο απ γυνακες που εχαν αιχμαλωτιστε στην λωση. Το διο δραματικ στοιχεο εχε χρησιμοποισει μλλον και το ργο του Φονισαι, χει θμα τη ναυμαχα της Σαλαμνας κι που ο χορς πιθανν να αποτελετο απ τις συζγους των Φοινκων πολεμιστν που αιχμαλωτστηκαν απ τον Ξρξη μετ την μχη της Σαλαμνας κι εν συνεχεα απαγχονστηκαν. Ως ργα του αναφρονται:

Αιγπτιοι
Ακταων

λκηστις
Ανταος
Δαναδαι Λβυες
Μιλτου λωσις

Πλευρνιαι
Φονισαι
Πρσαι Δκαιοι Σνθωκοι

     Το περιστατικ της τιμωρας του με πρστιμο, εναι πολ σημαντικ, επειδ δεχνει με 3πλ τρπο το πς η τραγωδα απ πολ νωρς μποροσε ν' αγγζει θματα επκαιρου πολιτικο χαρακτρα: 1) το ργο ασχολονταν με πολ πρσφατο ιστορικ γεγονς, που σχετιζταν με την απφαση της πλης να εμπλακε στην εξωτερικ της πολιτικ σε αγνα κατ των Περσν. 2) Συνδεταν με ιδεολογικς συνιστσες της αθηνακς συλλογικς ταυττητας και με τη μετπειτα κρατικ προπαγνδα σχετικ με την αθηνακ καταγωγ των Ινων. 3) Φανερνει πως το αθηνακ κοιν αντιλαμβανταν με ευκολα τη πολιτικ δισταση της τραγωδας.
     Η περπτωση των τραγωδιν με ιστορικ περιεχμενο (Μιλτου, Φονισσαι, Πρσαι), που σπανζουν αργτερα κι οι οποες ασχολονται με επκαιρα θματα, αποτελε σοβαρ πρκριμα υπρ της ποψης τι κι οι τραγωδες με μυθικ περιεχμενο σχετζονται συχν με τρχοντα ζητματα πολιτικς του 5ου αι.: ,τι εναι ολοφνερο στις ιστορικς τραγωδες υποκρπτεται συμβολικ υπαινικτικ στις λλες. Σ’ αυτ το πλασιο ερμηνεας εναι σχετικ εκολο να εξηγηθε το γεγονς τι μετ τους Πρσες του Αισχλου δεν υπρχει καταγραφ για το ανβασμα λλης ιστορικς τραγωδας: κρθηκε προφανς απ τους ποιητς τι ταν ευκολτερο κι ασφαλστερο για την επιτυχα τους να μεταμφισουνε το πολιτικ περιεχμενο με το μανδα της μυθικς ιστορας.
     Η εξγερση των Ιωνικν πλεων (499-494 π.Χ) ταν αποτλεσμα των ενεργειν του τυρννου της Μιλτου, Αρισταγρα. ο Αρισταγρας ξεκνησε την επανσταση στις δυσαρεστημνες Ιωνικς πλεις, ενντια στους Πρσες. Πγε στην Αθνα και τους πεισε να βοηθσουνε την εξγερση. Οι Αθηναοι κι οι Ερετριες εστελανε στλο (20 τριρεις οι Αθηναοι και 5 οι Ερετριες*) κι εννοντας τις δυνμεις τους με τις Ιωνικς, βαδσανε κι επιτεθκανε στη πλη των Σρδεων, η οποα κηκε, (498 π.Χ.). Οι λληνες μως απτυχαν να καταλβουνε την Ακρπολη και στην επιστροφ τους προς τα παρλια, ο Περσικς στρατς τους επιτθηκε πλησον της Εφσου και τους κατεδωξε. Μετ απ αυτ το συμβν, οι Αθηναοι εγκαταλεψανε τους Μιλησους, γυρσανε πσω και δεν αναμιχθκανε ξαν στις Ιωνικς υποθσεις.
    Μετ την εκστρατεα εναντον των Σρδεων, πολλς λλες πλεις επαναστατσανε στην Μ.Ασα, Θρκη και Κπρο. Το 494 π.Χ., ο Περσικς κι ο Ιωνικς στλος δσαν μχη ξω απ τη νσο Λδη, πλησον του λιμανιο της Μιλτου. Ο Περσικς στλος αποτελετο απ 600 Φοινικικ πλοα, ο δε Ελληνικς απ 353 πλοα. Τα πλοα της Χου κατατροπσανε τον εχθρ κι η ναυμαχα θα εχε κερδισθε απ τους κατ πολ αντερους ναυτικος των Ιωνικν πλεων, αλλ ταν 50 πλοα απ τη Σμο κι λλα 70 απ τη Λσβο απεχρησαν με δλο, η μχη χθηκε. Ο Φοινικικς στλος, ο οποος εχε μεγλη υπεροχ σε αριθμ πλοων, κρδισε τη μχη. Η Μλητος που πολιορκθηκε τρα απ στερι και θλασσα, κατελφθη και κατεστρφη ολοσχερς. Οι περισστεροι απ τους κατοκους σφαγιαστκανε κι οι υπλοιποι μεταφρθηκαν στην μπη, μια πλη κοντ στη κοτη του ποταμο Τγρη. Η Μλητος πεσε τον 6ο χρνο, μετ την εξγερση της (494 π.Χ.). Ο νας του Απλλωνα στα Δδυμα, να απ τα πιο σπουδαα μαντεα της Ελλδος κηκε, πως εχανε προφητεσει οι ιερες του, οι Βραγχδες.
     Μετ τον Μαραθνα, ο Θεμιστοκλς προσπθησε να εφαρμσει το σχδιο του για τη ναυπγηση του στλου. Θα συναντσει, μως, εμπδια απ τους πολιτικος αντιπλους του, τον ππαρχο, τον Μεγακλ, αρχηγος των ολιγαρχικν -οπαδν του Πεισιστρτη- και του Αριστεδη, αρχηγο των συντηρητικν. Οι αντπαλοι του Θεμιστοκλ δεν πιστεουνε στον περσικ κνδυνο. λοι διαβλπουν μνο τον κνδυνο που σημανει γι' αυτος η ισχυροποηση του Θεμιστικλ, αν πραγματοποιηθε το ναυτικ πργραμμα του. τσι λοι αντιτθενται με διφορες προφσεις, πως το υψηλ κστος κι η σπατλη του δημσιου χρματος για χρηστες δαπνες. Οι προτσεις του απορρπτονται απ την Εκκλησα του Δμου. Αυτς δεν παραδχεται τι χει νικηθε. Καταλαβανει πως δεν θα 'χει την υποστριξη των λλων κομμτων και πολιτικν αρχηγν. τσι, αλλζει τακτικ: αφο δεν μπορε να συνεργασθε μαζ τους, θα πετχει παρ τη θληση τους.
     Ο Θεμιστοκλς χρησιμοποησε ττε (εναι η 1η φορ που γινταν αυτ), τα μαζικ μσα ενημρωσης της εποχς, για να ενισχσει τη θση του. Για να αναγκσει τους Αθηναους να συναισθανθονε τον περσικ κνδυνο, γνεται χρηματοδτης (χορηγς) ενς θεατρικο ργου το Μιλτου Αλωσις που γραψε ο τραγικς ποιητς Φρνιχος ,ο γις του Πολυφρδμονα, με το οποο προειδοποιε τι θα συμβε ταν οι Πρσες θα φτσουνε στην Ελλδα και τους βρουν απροετομαστους: Καταστροφ κι υποδολωση πως συνβη με τη Μλητο το 494 π.Χ . Εναι μα προειδοποηση προς τους Αθηναους. Πρπει να ξρουν ποια θα εναι η τχη τους . Ολκληρο το θατρο κλαιγε με λυγμος κι οι Αθηναοι πθανε ττοια κατθλιψη, στε υποχρωσαν τον Φρνιχο να πληρσει πρστιμο χιλων δραχμν, γιατ τους κανε να θυμηθον δικς τους συμφορς, την δε τραγωδα του την απαγρευσαν να ξαναπαιχθε, καθτι τους θμισε οικεα κακ. Ο δε Θεμιστοκλς με τη παρσταση του Φρυνχου που τσο ενχλησε τους Αθηναους, πρασε με επιτυχα το πργραμμα ναυπγησης του μεγλου στλου των 200 Αθηνακν τριρεων, στε ταν λθαν οι Πρσες τους καταναυμχησε, στη Σαλαμνα και σθηκε ο ελληνισμς.

 * Απ την εκστρατεα αυτ υπρξανε κι αιχμλωτοι Ερετριες, πργμα που ενπνευσε ναν Αννυμο επιγραμματοποι της εποχς να καταθσει το παρακτω υπροχο επγραμμα:

Οδε πτ' Αιγαοιο βαθρροον
οδμα πλοντες
Εκβατνων
πεδω κεμεθ' εν μεστω.

Χαρε, κλυτ ποτ πατρς, Ερτρια,
χαρετ' Αθναι, γετονες Ευβοης,
χαρε θλασσα φλη.

Αυτο που κποτε περσανε
Αιγαου το βαθρροο κμα, εναι

στων Εκβατνων, που πλαγισανε,
μες στη πεδιδα των, θαμμνοι.
Χαρ' Ερτρια, κποτε ξακουστ πατρς,
χαρε γετονες της Εβοιας, Αθναι,
χαρε και θλασσα αγαπημνη.


     Αυτ εναι λα και γι' αυτν τον ποιητ, δεν χω κτι λλο.

==============

Χοιρλος (3):

     Ο Χοιρλος Αθηναος, υπρξε δραματικς ποιητς που γεννθηκε στην Αθνα κατ τον 6ο αι. π.Χ.. Υπρξε πρδρομος του Αισχλου και σ' αυτν αποδδεται η εισαγωγ των προσωπεων και των θεατρικν αμφισεων στις τραγωδες. κμασε στα μσα του 6ου αι. π.Χ. Πρε μρος σε δραματικ αγνα το 524 π.Χ., κι αργτερα διαγωνστηκε με τον Αισχλο, τον Πρατνα και το Φρνιχο. Υπρχουνε μαρτυρες τι γραψε 160 τραγωδες και κρδισε 13 φορς στα Μεγλα Διονσια. Ελχιστες εναι οι πληροφορες που χουμε στη διθεσ μας γι' αυτν. Αρχαοι λεξικογρφοι τοποθετονε τη 1η παρστασ του στην 64η Ολυμπιδα, που αντιστοιχε στα Διονσια των ετν 523-520 π.Χ. Απ τις εκατοντδες τραγωδες που αναφρεται πως γραψε ξρουμε μνο μα, την Αλπη, στην οποα δραματοποιοσε ναν αττικ τοπικ θρλο. 

     Ο Χοιρλος Σμιος, ταν επικς ποιητς απ τη Σμο, που το 420 π.Χ. βρισκτανε στην ριμη ηλικα. μεινε πολ καιρ στην Αθνα και μετ ακολοθησε το Λσανδρο, για να υμνσει τις πρξεις του. Τλος, πγε στο βασιλι της Μακεδονας Αρχλαο, που και πθανε γρω στα 400 π.Χ. Ο περιπατητικς Πραξιφνης γρφει στο Περ Ιστορας του πως τανε σγχρονος του τραγικο Αγθωνα. Απ τα ργα του αναφρονται τα Βαρβαρικ, τα Μηδικ, τα Περσικ και τα Λαμιακ. Τα Περσικ ταν εξιστρηση των περσικν πολμων.

  Μια επμονη σταγνα νερο τρυπ και πτρα.

     Ο Χοιρλος Νετερος, ταν επικς ποιητς απ την Ιασ της Καρας. Ακολοθησε τον Μ. Αλξανδρο κι μνησε σ' επικος στχους τα κατορθματ του.

     (Δυστυχς δεν χω λλα στοιχεα, οτε ποιματ τους).

=============

Οι Μιμαμβοι Του Ηρνδα

Επ αινας μνοντες κρυμμνοι
εντς του σκτους Αιγυπτας γης
μσω τοιατης απελπιστικς σιγς
πληττον οι μιμαμβοι οι χαριτωμνοι·

αλλ επρασαν εκενοι οι χρνοι,
φθασαν απ τον Βορρ σοφο
νδρες, και των ιμβων παυσε η ταφ
κι η λθη. Οι ευτρπελο των τνοι

μας επανφεραν τας ευθυμας
ελληνικν οδν και αγορν·
κ' εμβανομεν μαζ των εις τον ζωηρν
βον μιας περιργου κοινωνας.

Μας απαντ ευθς πονηροττη
μεστρια που σζηγον πιστν
ζητε να διαφθερη! Πλην την αρετν
γνωρζει η Μητρχη να φυλττη.

λλον κατπιν βλπωμεν αχρεον
στις κατστημ τι συντηρε
και νδρα Φργα εμμανς κατηγορε
ως βλψαντα το παρθεναγωγεον.

Δο πολλογοι, κομψα κυραι
επσκεψιν εις τον Ασκληπιν
κμνουν· φαιδρνουν δε μεγλως τον ναν
αι νοστιμτατα των ομιλαι.

Εις μγα εργοστσιον σκυττως
εμβανομεν με την καλν Μητρ.
Ωραα πργματα εδ κεντ' εν σωρ
εδ ευρσκεται ο συρμς ο τελευταος.

Πλην πσα λλειψαν εκ των παπρων·
πσον συχν των μιαρν σηρν βορ
γινεν αμβος λεπτς και ερων!
Ο ατυχς Ηρνδας, καμωμνος
δια τα σκμματα και δια τα φαιδρ,
τι σοβαρ μας λθε πληγωμνος!

Κ. Καβφης: "Αποκηρυγμνα"

     Επλεξα να κλεσω αυτ το τιτνιο ρθρο,πως ρχισα κι συνχισα ενδιαμσως, με ακμα 1 ποημα απ το μεγλο μας ποιητ, που τσον μνησε την αρχαα ελληνικ γρσμμστεα, με σπουδ και σεβασμ. Κλενει εδ το ρθρο των δημιουργν, με τα παρακλδια που σημεινονται μσα και τις παραπομπς τους. Ελπζω να το απολασατε κι εσες σο κι εγ -αν και ταλαπωρημνος- ταν το στηνα. Π. Χ.


                                    Τ   Ε   Λ   Ο   Σ

 

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers